Keginerezh Breizh

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Keginerezh Breizh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1129</id>
    <revision>
      <id>2187225</id>
      <parentid>2187114</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:35:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tud vrudet */ Edouard Nignon</comment>
      <origin>2187225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46178" sha1="1ueu6z78rslladyc3z8ils4wqqks1nj" xml:space="preserve">[[Restr:Curnonsky chez Mélanie M Asselin.jpg|thumb|371x371px|Ar barnour war ar c'heginañ [[Curnonsky]] e preti [[Mélanie Rouat]] e [[Rieg]], dirak ur pladad [[rigadell]] gant ur voutailhad [[muskadig]]&lt;ref&gt;[https://www.retronews.fr/journal/paris-soir/6-octobre-1929/131/99139/5?from=%2Fsearch%23allTerms%3Dvin%26phrase%3DM%25C3%25A9lanie%2520Rouat%2520%26exact%3Dtrue%26sort%3Dscore%26publishedBounds%3Dfrom%26indexedBounds%3Dfrom%26slop%3D55%26advancedUi%3Dtrue%26page%3D1%26searchIn%3Dall%26total%3D13&amp;index=3 Pennad-skrid ''&quot;Gastronomie et Tourisme, A travers la Bretagne avec quatre cordons bleus.&quot;''], Paris-soir, 6 a viz Here 1929, p. 5/6, lennet d'an 29 a viz Du 2025.&lt;/ref&gt;. Mélanie a ra war-dro an istr. Al legistri ne seblantont ket bezañ gant dienn. &lt;small&gt;Livadur gant Maurice Asselin, 1933, [[Mirdi Sant-Brieg]]&lt;ref&gt;{{Liamm web |titl=Maurice Asselin - Dans le domaine public en 2019 |url=http://aventdudomainepublic.org/Maurice-Asselin |site=aventdudomainepublic.org |lennet d'an=2023-04-11}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;.]]
'''Keginerezh Breizh''' zo enni kalz meuzioù tennet eus henvoazioù keginañ [[Breizh]] kozh pe nevesoc'h, aozet gant danvezioù eus an [[arvor]] hag an [[argoad]] pe digaset eus ar bed. Un [[Sevenadur ar bobl|arz poblek]] eo koulz hag un [[hevlezouriezh]] adijinet gant keginerien veur. 

Ar [[krampouezh|c'hamprouezh]], an [[istr]], ar [[kig-ha-farz|c'hig-ha-farz]], ar [[kaletez gant silzig|galetezenn gant silzig]], ar [[kouign-amann|gouign-amann]], ar [[Petit-Beurre]], ar [[Chistr Breizh|chistr]] hag ar [[Muskadig]] zo e-touez ar meuzioù ha diedoù arouezelañ. [[Ti-krampouezh|Tier-krampouezh]] a vez graet eus ar pretioù ma c'haller debriñ krampouezh eus Breizh. Kavet e vezont stank e Breizh hag en estrenvro.

== Ar meuzioù pennañ ==
=== Kigoù ===
Setu meuzioù ha boued dibar eus Breizh graet gant ur seurt kig hepken :
* [[boued-hoc'h]] : &lt;br&gt;
- Gwechall e veze debret boued-hoc'h alies awalc'h. War ar maez e veze debret gwadegennoù ha silzig gant ar familhoù pa veze [[Fest an hoc'h]], da lavaret eo pa veze lazhet ar pemoc'h.&lt;br&gt;
- [[Joskenn]] a gaver c'hoazh e ti kigerien [[Bro-Dreger]] (un hanter eus penn ur pemoc'h holenet, bervet ha rostet), debret e veze tomm da adlein pe yen da adverenn gant patatez krign gant ar gouerien. Ober a reer [[chotenn ha joskenn|chotenn]] anezhi er [[Bro-Vigoudenn|Vro Vigoudenn]], ha debret e veze da vare [[Meurlarjez]] eno, gant bara dous. E Breiz-Uhel e vez(e) debret ''museau'' yen gant gwinêgrenn.&lt;br&gt;
- [[Galetez gant silzig]] zo ur silzigenn rollet en ur galetezenn, a-wechoù gant sezv pe getchup. Brudet eo ar meuz-se e [[Breizh-Uhel]], aes da zebriñ er-maez dindan ar meud, hag aes da gavout er stalioù, er marc'hadoù, er gouelioù pe c'hoazh er stadoù (en ardro ar [[Roazhon Park]] da skouer)&lt;br&gt;
- Meuzioù all gant kig-moc'h : [[anduilh giz ar Gemene]] ha giz [[Gougleiz (bro)|Gougleiz]], [[kig-sall]], [[fourmaj-kig]] ([[fourmaj-rous eus Breizh|fourmaj-rous]], pastez [[Hénaff]], fourmaj-kig Roazhon da skouer), [[silzig]] (re v[[Molenez]], re b[[Plouilio]]...), [[rilhetez]], [[gwadegenn (kegin)|gwadegenn]] Roazhon, [[lard sul]] Naoned, morzhed-hoc'h Montroulez, ''gogue d'Ancenis'', [[anduilhennig]] [[Kemperle]], ''casse'' Roazhon, ''porché'' [[Dol]]...
* [[kig-bevin]] ha [[kig leue]] : [[spilhenn Kastellbriant]], brudet eo marc'had al loened-korn [[Kastellbriant]] (foar Béré);
* [[kig-yar]] : [[ruilhad Sevigneg]] gant kig [[klujar-Spagn|skilyar]], ur meuz eus [[Gwitreg]] ; ar [[frigousse]] eus [[Bro-Roazhon]] gant kig-yar ha chistr. Gouennoù yer lec'hel zo evel [[yar goukoug Roazhon]], [[yar zu Gentieg]], [[Gwaz (evn)|gwaz]] [[Sulial]] hag all ;
* kig-houad : Houad giz Naoned ;
* [[kig-oan]] : brudet eo kig-oan palud [[Bae Menez-Mikael-ar-Mor]]&lt;ref&gt;E Breizh ha Normandi en em astenn Bae Menez-Mikael-ar-Mor.&lt;/ref&gt; (un [[AOK]] gant Bro-C'hall hag un [[Anvadur orin gwarezet|AOG]] gant Europa en deus),
* kig-lapin : ar [[bardatte]], kaol farset gant lapin pe gad, ur meuz eus kouerien [[Bro-Naoned]].
 
Setu meuzioù fardet gant meur a gig : 
* ar [[kig-ha-farz|c'hig-ha-farz]] eus [[Bro-Leon]] gant [[farz]] du pe wenn, lipig, kig-moc'h, kig-bevin, kig-sall, kaol, karotez, pour, irvin, 
* [[krampouezh]] sall pe [[kaletez|galetez]] gant morzhed-hoc'h, silzig, anduilh, larjounezioù, kig-yar pe [[chorizo]]...
* ar [[podad]], ur meuz hengounel e Breizh evel en Europa. Podadoù liesseurt a zo e Breizh en hec'h-unan, gant kig-moc'h alies ha legumajoù goañv (kaol, karotez, irvin...), a-wechoù gant kig-bevin, sili-mor, legestr hag all. Ar podad giz Kemper, ar podad giz Roazhon, ar podad giz An Elven, podad Molenez gant bezin, podad Enez Sun... a zo e-touez ar re vrudetañ.
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Andouille de Guéméné.jpg|[[Anduilh giz ar Gemene]].
Agneau de prés salés du Mont Saint-Michel.jpg|Kig oan palud AOG [[Bae Menez-Mikael-ar-Mor]].
Chateaubriand of March Farms Nature-Fed Veal (4202805472).jpg|Spilhenn vevin [[kastellbriant (kig)|kastellbriant]] gant legumajoù munut.
Kig ha farz du léon.jpg|[[Kig-ha-farz]] Bro-Leon.
Galette saucisse 2.JPG|[[Galetez gant silzig]].
&lt;/gallery&gt;
: Labelioù europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gant : [[Yer Ankiniz]], [[Yer Gentieg]], [[Yer Breizh]], [[Fourmaj-rous eus Breizh]],&lt;br&gt;
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] [[Anvadur orin gwarezet]] (AOG) gant : kig-oan palud Bae Menez-Mikael-ar-Mor.

=== Boued mor ===
Paot eo ar boued mor a gaver war aodoù Breizh : [[pesked]], [[kresteneged]], [[blotviled]] ha plant zoken (bezin, salikorn...). Holen a vez produet abaoe an Hemamzer. Abaoe ar Grennamzer e ya ar bigi pelloc'h evit pesketa. Brudet eo ar re a yae betek an [[Douar-Nevez]] betek an XX{{vet}} kantved evit [[moru]]eta. Hiliennoù ha [[temz-boued|temzoù-boued]] zo bet ijinet gant Bretoned evit ar boued-mor : [[amann gwenn]], [[kari Gosse]]...

Ar godailh a vez graet eus al lodenn eus ar pesked, kregin ha kresteneged lezet d'ar vartoloded gant ar mestraouer. Ar peurrest, boued mor fresk, a vez gwerzhet er stalioù pe er marc'hadoù. Ul lodenn all eus ar pesketadennoù a vez treuzfurmet e boestoù-mir pe &quot;meuzioù fardet&quot; gant embregerezhioù boued.

==== Pesked ====
Pesked a bep seurt a vez da vaez aodoù Breizh pe er stêrioù : [[sardin]], [[brizhilli]], [[draeneg]]ed, [[moru]] (ur skouer meuz : moru mod Sant-Maloù), [[Moulleg (pesk)|moulleg]], [[sili]] (keusteurenn silienn-vor), [[boultouz]]ed (boultouz mod Arvorig), [[beked]] (beked gant amann gwenn)... Boued kerañ Breizh eo ar [[stlaoñ]], pesked vihan lipous ha dibaotet eus al [[Liger]] hag ar [[Gwilen]]. Pretioù zo war ribl al Liger a servij c'hoazh, gwech an amzer, stlaoñ poazhet pe fritet. 

Meuzioù gant meur a besk : ar [[kaoteriad|gaoteriad]] eus [[Kerne-Izel]], soubenn ar pesked...
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;110px&quot;&gt;
Cotriade.jpg|[[Kaoteriad]].
Maquereaux au vin blanc.jpg|Brizhilli en ur plad.
Purple_asparagus_in_Beurre_blanc_sauce.jpg|Asperjez gant [[amann gwenn]], un hilienn ijinet gant [[Clémence Lefeuvre]].
Kari Gosse 8Y4A5085.jpg|Ijinet e voe [[kari Gosse]] gant an Aotrou Gosse, un apotiker eus [[An Oriant]] en XIX{{vet}} kantved.
Teufelsfisch 1111.JPG|Ur [[boultouz]] en ur stal-besked.
&lt;/gallery&gt;
==== Kresteneged, blotviled ha pesked-kregin ====
* [[blotvil]]ed ha [[kregin]] a-leizh : 
** [[istr]] plat ha don, produet e pep lec'h war aodoù Breizh. Brudet eo istr [[Kankaven]] e Bro-Sant-Maloù, re [[Bêlon]] e Bro-Gerne ha re &quot;Prat-ar-Coum&quot; e [[Lanniliz]] (Bro-Leon).
** [[Krogenn-Sant-Jakez|kregin-Sant-Jakez]] e pep lec'h ivez. Brudet eo re [[bae Sant-Brieg]].
** [[meskl]], produet e pep lec'h ivez. Meskl-park bae Menez-Mikael-ar-Mor a voe ar produ kentañ eus ar mor da vezañ roet dezhañ un [[anvadur orin gwarezet]] (AOG) e 2006. Brudet eo ivez meskl-park [[Pennestin]]. 
** [[bigorn]], [[pistronkenn|pistronked]], [[pilorenn|pilored]], [[kokez]], [[Solenoidea|kontelleged]], [[ourmel]], [[kilhog-mor|kilheien-mor]]...
* [[kresteneg]]ed a zo ivez er arvor pe er mor : [[krank]]ed, [[legestr|ligistri]], [[grilh-mor|grilhed-mor]], [[morgevnid]], [[grilh-traezh|grilhed-traezh]] lesanvet &quot;dimezelled [[Loktudi]]&quot;, [[chevr]]... 
* [[stivell]]ed,
* [[teureuged]].

Gallout a reont bezañ diskouezhet en ur [[pladennad boued-mor|bladennad boued-mor]], er pretioù pe er gêr. Meuz heverk all : kregin-Sant-Jakez mod Naoned.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Huîtres de la Côte d'Émeraude (Bretagne).jpg|O tebriñ [[istr]] e [[Kankaven]], dirak ar parkoù istr.
Belon_oysters_at_Belon_river,_France.jpg|Istr Bêlon ha [[muskadig]], war ribl ar stêr [[Bêlon]] (Kerne).
Huitres Cancale.jpg|[[Ostrea edulis|Istr plat]] Kankaven.
Moules marinières 02.jpg|[[Meskl]] ar martolod (gant chalotez ha gwin gwenn).
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Früchte des Meeres, 2011 (01).jpg|Ur bladennad boued-mor doubl.
Crustacés Côte d'Émeraude (Bretagne).jpg|Kresteneged en ur stal e Bro-Sant-Maloù.
Shrimps at market in Valencia.jpg|Grilhed-traezh pe &quot;dimezelled Loktudi&quot;.
Coquille Saint-Jacques à la crème.jpg|[[Krogenn-Sant-Jakez]] gant dienn.
&lt;/gallery&gt;
En [[hevlezouriezh c'hall]], an dro-lavar ''&quot;à l'armoricaine&quot;'' a zo heñvel ouzh hini ''&quot;à l'américaine&quot;'' e galleg. Ober a ra an div dave d'an [[hilienn amerikan]] implijet evit keginañ ligistri, stivelled, boltouz... Ar boaz eo da gomz eus [[legestr mod Arvorig]] pa eo ul [[legestr]] breton (''Homarus gammarus'') a zo keginet, hag eus legestr mod Amerika pa eo ul legestr amerikan (''Homarus americanus'').
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Homard à l'américaine.jpg|[[Legestr mod Arvorig]].
Caissargues Resto Le XV Calamars et pommes de terre sautées.jpg|Stivell mod Arvorig hag avaloù-douar frinket gant kignen ha [[perisilh]].
Noix de Saint-Jacques aux poireaux et gingembre.JPG|[[Kregin-Sant-Jakez]] war deuzadell bour gant jinjebr.
Bulots 03.jpg|[[Kilhog-mor|Kilheien-mor]] gant [[maionez]].
&lt;/gallery&gt;
:Labelioù europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Lec'h orin gwarezet (LOG) gant : Kregin-Sant-Jakez eus Aodoù-an-Arvor,&lt;br&gt;
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] Anvadur orin gwarezet (AOG) gant : Meskl-park bae Menez-Mikael-ar-Mor.

=== Legumaj, edeier ha frouezh ===
[[Restr:Grandes Heures d'Anne de Bretagne - Ble de turquie.jpg|thumb|upright=0.5|[[Gwinizh-du]], [[Eureier binvidik kenañ Anna Vreizh|Eureier veur]] Anna Vreizh, XVI{{vet}} kantved.]]
[[Legumaj]], [[frouezh]] hag [[ed]]eier a bep seurt a vez gounezet ha keginet e Breizh. Setu seurtadoù hengounel ha/pe krouet e Breizh : 
* legumaj ha traoù heñvelek : [[aval-douar|avaloù-douar]] ([[charlotte (avaloù-douar)|Charlotte]], Amandine, Apollo, Dolwen...), [[artichaod]] Camus (bervet pe poazhet ouzh ar vurezh, ha debret gant gwinêgrenn pe dienn-fresk), [[gwarelig Naoned]], [[chalotez]], [[ognon]] ([[ognon Rosko|ognon roz]] [[Rosko]] da skouer), fav munut ([[koko Pempoull]]...), [[kaol]], [[kaol-fleur]], [[kaol-pome]] (kaol [[An Oriant]] da skouer), [[kignen]], [[piz-bihan]], [[kistin]] [[Bro Redon]], [[pour]], [[irvin]], [[karotez]] (Chantenay), [[beler]] (Enez Gerveur), [[per-douar]] mouk Roazhon... [[Soubenn]] al legumaj a zo ur meuz klasel. Ar ''[[bardatte]]'' a zo ur meuz kaol farset hengounel eus Naoned.
* frouezh : [[aval]]où ([[renetez Arvorig]], Teint Frais, renetez gris an Oriant...), [[per]], [[kerez]] ([[kignez]]...), [[sivi]] (gounezet e [[Plougastell]] ha [[Bro-Naoned]] dreist-holl), [[tomatez]], [[sukrin]] (&quot;petit-gris&quot; Roazhon), [[mouar]], [[lus du]]...
* gant [[gwinizh]], [[gwinizh-du]], [[kerc'h]] ha [[segal]] e c'haller ober [[bleud]], ha gantañ [[bara]]. Gwechall e veze aozet meuzioù kozh ganto, mesket gant laezh alies : yodoù ([[yod kerc'h]]) ha soubennoù (ar [[brignen]], [[miton Roazhon]]...).

Ar [[Joniged]] a yae da Vreizh-Veur da werzhañ ognon Bro-Leon gwechall : Bro-Gembre, Kerne-Veur, Bro-Saoz, Bro-Skos, an inizi Angl-ha-Norman.

: Labelioù europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Lec'h orin gwarezet (LOG) gant Gwarelig Naoned, Bleud gwiniz-du Breizh,&lt;br&gt;
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] Anvadur orin gwarezet (AOG) gant : Ognon Rosko, Koko Pempoul.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;110px&quot; &gt;
The story of Sioni Winiwns (12118569366).jpg|[[Joniged]] o fiseliñ ognon e [[Porthmadog]] e [[Bro-Gembre]] e 1958.
Coco de paimpol1.jpg|[[Koko Pempoull]], klor ha greun.
Au marché - mâche.JPG|[[Gwarelig Naoned]].
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;110px&quot; &gt;
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 6.jpg|[[Yod kerc'h]] mesket gant ar vazh-yod.
Cooked artichoke heart.jpg|Foñs artichaod poazhet. 
Cross section of Reinette d'Armorique (Bretagne), National Fruit Collection (acc. 1948-203).jpg|Anavezet eo an avaloù [[renetez Arvorig]] abaoe ar Grennamzer &lt;small&gt;''Dastumad Broadel ar Frouezh'' ar Rouantelezh-Unanet&lt;/small&gt;.
Festival de Cornouaille 2015 - Quais en fête 01.JPG|[[Sivi]] [[Plougastell]] a oa krouet er [[bloavezhioù 1750]].
&lt;/gallery&gt;

=== Krampouezh ===
E [[Breizh-Izel]], [[krampouezh]] [[ed-du]] zo sall ha krampouezh [[gwinizh]] zo dous. E [[Breizh-Uhel]] ez eus kaoz eus [[kaletez]], ur seurt all eus krampouezh ed-du gant un toaz disheñvel. War ur [[pillig|billig]] pe en ur [[paelon|baelon]] e vezont poazhet. A bep seurt traoù a c'haller lakaat e-barzh. An [[ti-krampouezh|tier-krampouezh]] a zo pretioù breton lec'h ma vez servijet krampouezh sall ha dous, anavezet int evel un arouez eus keginerezh Breizh. Ar grampouezhenn glaselañ eo an &quot;tri zra&quot;, ur vi, morzhed-hoc'h ha keuz e-barzh. 

&quot;Bleud ed-du Breizh&quot; a zo ul [[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gantañ abaoe 2010.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Galette à la farine de blé noir de Bretagne.jpg|Ur plac'h o ledañ an toaz war ar [[pillig|billig]] gant ur [[rozell]],&lt;br&gt;&lt;small&gt;(bl&lt;sup&gt;ioù&lt;/sup&gt; 1900)&lt;/small&gt;.
0 Crêperie An Diskuiz à Quimper.JPG|Ti-krampouezh &quot;An Diskuizh&quot; e Kemper.
Galette de sarrasin.jpg|Ur galetezenn [[ed-du]] &quot;an Argoad&quot; (vi, kebell-touseg, saladenn c'hlas).
Sarrasin La harpe Cl 2 J Weber.jpg|Greun ha bleud ed-du Breizh ha boued graet gantañ : krampouezh, bier ha mel.
&lt;/gallery&gt;

[[Restr:Gros sel gris et fleur de sel.jpg|thumb|kleiz|140px|Holen bras ha flour-holen.]]

=== An danvezioù all ===
* [[holen]]-mor eus [[Paludoù-holen Gwenrann|Bro-Wenrann]]. [[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Ul label europat [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) en deus abaoe 2012.
* [[gwinêgr]] chistr pe win,
* [[bezhin]] ha [[salikorn]]. Pretioù ha stalioù zo a ginnig bremañ bezhin da zebriñ evel legumaj, holen dre vezhin, amann dre vezhin, bouilhoñs dre vezhin

== Gwastilli ha sukrerezh ==
* krampouezh gwinizh gant sukr, koñfitur, [[salidou]] (un toaz karamel gant amann sall eus [[Gourenez Kiberen]]), chokolad teuz pe kalz traoù all,
* [[farz]]où : farz breset, [[farz buan]], [[farz forn]], farz-pod, farz prunev, farz avaloù, farz rezin,
* gwestell awenet gant ar re kemeret gant ar vartoloded war vor gwechall :  ar [[gwastell giz Naoned|wastell giz Naoned]] un adstumm eus ar [[gwastell-amann|wastell-amann]] krouet e 1820 hag adlañset adalek 1910 gant ar [[LU (gwispiderezh)|wispiderezh LU]], hag ar [[gwastell giz Breizh|wastell giz Breizh]] krouet er bloavezhioù 1860 en [[an Oriant|Oriant]]. Prunaoz, abrikez pe suraval a veze lakaet e-barzh evit stourm a-enep ar [[skorbut]]. 
* gwastilli all : [[kouign-amann]] eus [[Douarnenez]], [[parlementin Roazhon]], [[gwitregad]] eus [[Gwitreg]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Crèpe bretonne au caramel au beurre salé.jpg|Ur grampouezhenn gant [[karamel gant amann sall]].
Kouign amann 01.jpg|Ur [[Kouign-amann|gouign-amann]].
Gâteau breton 8Y4A5039.jpg|Ur [[Gwastell giz Breizh|wastell giz Breizh]].
Gâteau nantais 02.jpg|Un tamm [[gwastell giz Naoned]]
Far-breton.jpg|[[Farz forn]] dre brunaoz.
&lt;/gallery&gt;
* [[krakilin]] [[Sant-Maloù]], kouignoù skaotet
* bara briochet : ar [[gochtial]] eus [[Sant-Armael]], ar [[fouas Naoned|fouas]] eus [[an Hae-Foazer]]. Kouignoù an Ened a veze debret er Vro Vigoudenn da vare [[Meurlarjez]].
* [[bignez]], da skouer re [[Treger|Dreger]],
* [[gwispid]] a-leizh : ar [[krampouezh dantelez|c'hrampouezh dentelez]] lañset gant [[Katell Gornig]] e [[Kemper]] adalek 1886, ar [[Petit-Beurre]] krouet gant [[Louis Lefèvre-Utile]] e [[Naoned]] e 1886, ar [[galetez (gwispid)|galetez]] krouet e [[Pont-Aven]] e 1890 (ha war o lec'h galetez Sant-Mikael eus [[Bro-Raez]] krouet e 1905, galetez ar Vro Vigoudenn, galetez [[Fouenant]], gwispiderezh Filet Bleu e [[Sant-Evarzeg]], gwispiderezh [[Lokournan]]...), ar [[paled (gwispidenn)|paledoù]] amann rik krouet e Pont-Aven e 1920 (brudet eo ar merk [[Traou Mad]]), ar [[Biscuiterie Nantaise|BN]] krouet e Naoned e 1932...
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Petit Beurre LU.JPG|Ur [[Petit-Beurre]] [[LU (gwispiderezh)|LU]].
ChocoBN.jpeg|Choco [[Biscuiterie nantaise|BN]].
Galette bretonne 01.jpg|[[galetez (gwispid)|Galetez]] amann rik.
Palet breton 01.jpg|[[Paled (gwispidenn)|Paledoù]].
&lt;/gallery&gt;
* [[mel]], [[kaotigell]] ha [[koñfitur]],
* madigoù, sunigoù ha chokoladennoù : [[karamel gant amann sall]]&lt;ref&gt;Brud a gemeras a drugarez d'ar pastezer Henri Le Roux eus Kiberen.&lt;/ref&gt; e stumm madigoù, sunigoù (&quot;Niniche&quot; [[Kiberen]] hag [[Ar Baol]]) pe dienn (salidou), [[lima Naoned]], [[toaz-frouezh]], [[Françoise de Foix#Boued|Françoise de Foix]], [[rigolette]]...
* [[skornenn]]où.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Caramels au beurre salé - La Mère Poulard.jpg|Ur voestad karamelennoù gant amann sall.
Magasin de niniches de Quiberon à Belle-Île-en-Mer.jpg|Ur stal &quot;niniches&quot; er [[Ar Gerveur|Gerveur]].
Crème de Salidou (caramel au beurre salé).jpg|Podad salidou.
Berlingot-bonbon.jpg|Limaioù.
&lt;/gallery&gt;

Produioù chokolad a vez graet gant stalioù hag embregerezhioù zo. [[Grain de Sail]], e [[Montroulez]], a zegas e chokolad gant daou lestr-karg-dre-lien evit izelaat e louc'h karbon. Emañ o sevel un trede lestr hag a vo douger-endalc'herioù dre lien brasañ ar bed&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=''Grain de Sail : le plus gros voilier porte-conteneur au monde annoncé pour 2027'' |url=https://www.lineaires.com/les-produits/grain-de-sail-le-plus-gros-voilier-porte-conteneur-au-monde-annonce-pour-2027 |aozer=Thibaut Le Moal |lec'hienn=Linéaires |deiziad=24-10-2024 |lennet d'an=04-08-2025}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=''Grain de Sail III : plus grand, plus innovant''|url=https://www.meretmarine.com/fr/construction-navale/grain-de-sail-iii-plus-grand-plus-innovant |aozer=Gaël Cogne |lec'hienn=Mer et Marine |deiziad=28-01-2025 |lennetd'an=04-08-2025}}&lt;/ref&gt;.

== Boued-laezh ==
[[Restr:Curé nantais.JPG|thumb|[[Curé nantais]], keuz brudetañ Breizh.]]
Laezh-ribod a zo un evaj a veze graet war ar maez pa veze fardet [[amann]] gwechall. Debret e veze [[patatez]] gantañ, pe [[krampouezh]] [[gwinizh-du]]. Graet e veze ivez laezh-tev, pe gwell, ur seurt yaourt.

Hiziv e vez produet laezh ha [[laezhaj]]où en un doare artizanel pe industriel : [[amann]] (sall atav), [[yaourt]]où, [[dienn]] (pe koaven), laezh-ribod, [[keuz (boued)|keuzioù]] evel [[Curé nantais]], keuzioù ar stroll Olga (Merzer ha Petit Breton paouezet e 2024, ar c'heuz gavr [[Petit Billy]]), keuzioù ar merk Paysan Breton (keuz baset da ledañ Madame Loïk, [[camembert]] Kergall, [[emmental]], [[brie (keuz)|brie]] Label Ruz), [[toma]] (hini [[Rewiz]], [[Karaez]], [[Gevrezeg]]...), crémet nantais, Menez Hom, rocher nantais, machecoulais, gourmelin, Gweltaz-Lambrizig, chandamour eus [[Ankiniz]], Ti Pavez, Trappe de Timadeuc... Ur c'heuz a oa fardet gant menec'h [[Abati ar Joa]] e [[Kempenieg]] met ne reont ket ken.

== An diedoù ==
=== Diedoù hep alkool ===
[[Restr:Breizh Cola in Japan ! Du Breizh Cola au Japon.jpg|thumb|[[Breizh Cola]] gwerzhet e [[Yokohama]] e Japan]]
* [[dour]] : [[dour melar]] ([[Plancoët]]), [[dour andon]] (Sainte-Alix e [[Plangoed]], Menez Are, ar merk Cristalline (15 andon he deus, en o zouez andon Isabelle e [[Sant-Wazeg]], andon Eleonore hag andon Sainte-Aude e [[Gwenred]]),
* [[chug-frouezh|chugoù-frouezh]] a bep seurt, 
* [[siros]]où evel an [[Nantillais]],
* [[limonadez]], 
* diedoù &quot;kola&quot; : [[Breizh Cola]], [[Brasserie de Bretagne|Britt Cola]] ha Beuk Cola,
* [[kafe]] a vez krazet e Breizh ivez.

=== Diedoù alkoolek ===
[[Restr:Muscadet Cru Communal.jpg|thumb|upright=1.15|Muskadig seim kentañ.]]
[[Restr:CidreBret.jpg|thumb|upright=1.15|Ur volennad sistr.]]
[[Chistr Breizh|Chistr]]-aval a oa an evaj boas e tost Breizh a-bezh en XIX{{vet}} hag en XX{{vet}} kantved, koulz er maezioù hag er c'hêrioù. Sistr Bro-Gerne AOK ha sistr Traoñ ar Renk eo ar re vrudetañ.

Ar gwini a vez gounezet e Breizh abaoe ar V{{vet}} kantved da nebeutañ &lt;small&gt;(''sellout ouzh ar pennad [[Gwiniegi Breizh]] evit gouzout muioc'h'')&lt;/small&gt;. Produet e vez hiziv [[gwin]] [[gwin gwenn|gwenn]], [[gwin ruz|ruz]], [[gwin roz|roz]] pe [[gwin bouilh|bouilh]]. Gwinoù [[gwinieg Bro-Naoned|Bro-Naoned]] eo ar re vrudetañ, hag ar re nemeto aotreet da vezañ kenwerzhelet. En o zouez eo ar [[Muskadig]] an hini brudetañ, hag ivez ar [[gros-plant a vro-Naoned]], gwinoù gwenn sec'h anezho. Gwinoù eus [[gouennad]]où all zo ivez e Bro-Naoned : [[Cabernet]], Gamay, Merlot, Pinot Noir, [[Grolleau]], [[Sauvignon]], [[Berligou]] (ur ouennad eus amzer [[Duged Breizh]])... Nevez zo eo bet plantet gwini e lec'hioù all evel Traoñ ar Renk, [[Kemper]] ha [[Mor Bihan Gwened]].

An diedoù alkoolek all :
* [[sistr per]], da skouer chistr pêr [[Klegereg]] graet gant per Boreign&lt;ref&gt;[https://actu.fr/bretagne/cleguerec_56041/bretagne-cette-commune-est-la-capitable-du-chistr-per-cidre-de-poire_62951479.html Bretagne : cette commune est la capitable du chistr per (cidre de poire)] gant Pontivy Journal, 25 a viz Gouere 2025, gwelet d'an 8 a viz eurzh 2026.&lt;/ref&gt; 
* [[bier]], breserezhioù zo e Breizh abaoe ar XVII{{vet}} kantved&lt;ref&gt; ''Deux siècles de Bières en Bretagne'' gant Philippe Bonnet, Vincent Courtin ha Yoran Delacour, embannet gant [[Yoran Embanner]], 2007, p. 17, gwelet d'ar 16/01/2025.&lt;/ref&gt;,
* [[lambig]] pe gwin-ardant ([[Fine de Bretagne|Lambig fin Breizh]] da skouer, un [[Anvadur Orin Kontrollet|AOK]] zo gantañ),
* [[avaleg]], a zo lambig ha chistr mesket (un AOK zo gantañ),
* [[chouchenn]] pe chufere, ur seurt [[mez]],
* [[wiski]]où : Warenghem ha Distillerie des Menhirs a zo ar strilherezhioù brudetañ.

Label europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]]  [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gant : Sistr Breizh (2000), Wiski Breizh (2015).

''Sellet ouzh ar pennadoù [[Chistr Breizh]], [[Bier Breizh]] ha [[Wiski Breizh]].''

=== Kokteloù ===
Ar [[godinette]], ijinet evit gouel &quot;La Gallésie en fête&quot; e [[Mousterfil]] gant [[Simone Morand]] e 1977, a vez graet gant sivi Plougastell, sukr, lambig, muskadig ha likor kastrilhez-du. Evel ar punch hag ar sangria eo ur [[koktel|c'hoktel]] &quot;stroll&quot;, graet pa vez kalz kouvidi pe evit ur gouel pe ur festival.

Kokteloù &quot;hinienel&quot; a zo ivez :
* [[kir]] Breizh, gant likor kastrilhez-du ha chistr
* kir Gwaled, gant likor kastrilhez-du ha Muskadig
* ar c'hir keltiek : likor kastrilhez-du, muskadig ha chouchenn

An [[Nantillais]] a zo ur merk sirosoù eus Naoned implijet evit fardañ kalz kokteloù hep alkool pe gant alkool. Dasprenet eo bet an embregerezh e 2025 gant ar winieg Drouard eus [[Kastell-Tepaod]], ur produer muskadig ha gwinoù all. 

== Al listri hag ar c'hinkladurezh taol ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
108 Musée du Léon.jpg|Ur gastelodennig, tasoù hag ur plad eus [[Lanniliz]], XVIII{{vet}} ha XIX{{vet}} kantved, &lt;small&gt;mirdi Bro-Leon e Lesneven.&lt;/small&gt;
HR Quimper faience - Vizcaya Museum and Gardens - Miami, Florida - DSC08432.jpg|Asied, paotr e wiskamant hengounel e [[feilhañserezh Kemper]], &lt;small&gt;mirdi Vizcaya, [[Miami]], [[Florida]]&lt;/small&gt;.
HR Quimper faience - Vizcaya Museum and Gardens - Miami, Florida - DSC08431.jpg|Asied, plac'h he gwiskamant hengounel e feilhañserezh Kemper, &lt;small&gt;mirdi Vizcaya, Miami, Florida.&lt;/small&gt;
Odetta1.JPG|alt=Pichet en grès, manufacture HB, marque « Odetta » (vers 1930), localisation inconnue.|Picher e krag, merk « Odetta » (e-tro 1930), &lt;small&gt;michererezh [[Henriot Quimper|Henriot Kemper]]&lt;/small&gt;.
Henriot E Laget.jpg|Soubenneg Henriot, deroù an XX{{vet}} kantved, &lt;small&gt;michererezh Henriot Kemper&lt;/small&gt;.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery caption=&quot;Asiedoù, mirdi [[Feilhañserezh Kemper]] :&quot; mode=&quot;packed&quot;&gt;
Quimper 58 Faïence Assiette à décor broderie vers 1920.JPG|Kinkladur doare broderezh, e-tro 1920.
Quimper 61 Faïence Assiette à décor scène bretonne Villot.JPG|Arvest breizhat.
Quimper07.jpg|Kinkladur gant laboused (e-tro 1920).
Quimper 69 Faïence Assiette décor aux serpents inspirée d'un dessin de Yan Dargent maufacture HB.JPG|Kinkladur gant naered, diwar un dresadenn gant [[Yan' Dargent]].
&lt;/gallery&gt;
E familh ar prierezh eo ar [[poderezh]] hag ar [[feilhañserezh]] a gaver ar muiañ e Breizh. Sevel a ra ar poderezh artizanel d'ar Grennamzer. Diorren a ra un industriezh al listri e feilhañs adalek an XIX{{vet}} kantved a-drugarez da deknikoù gwellaet ha d'an touristerezh. E stalioù-labour an embregerezhioù eo ijinet ur &quot;stil breton&quot; gant arzourien vrudet pe dianav evit kinklañ an asiedoù, ar bolennoù, ar picheroù hag all.

=== Ar poderezh artizanel ===
Er su da Vreizh eo bet oberiant ar poderezh e Bro-Redon e-pad-pell. Gouzout a oarer e oa graet podoù er barrez anvet Ar Boderezh (bremañ e [[Sant-Yann-ar-Wern]]) abaoe an XI{{vet}} kantved, ha priajoù abaoe ar XV{{vet}} kantved. Ar podoù hag ar priajoù graet eno, asambles gant ar re produet e [[Malañseg]] (Bro-Gwened) hag [[Erbigneg]] (Bro-Naoned), o daou e Bro-Redon ivez, o deus pourvezet Kreizteiz Breizh a-bezh betek kreiz an XX{{vet}} kantved. Traezhoù a bep seurt a voe produet : evit tommañ ar [[soubenn]]où, lakaat al laezh, poazhañ ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], grilhañ ar c'histin...&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.potiane.fr/PBCPPlayer.asp?ID=2234916 Les potières de Saint Jean] war lec'hienn www.potiane.fr, gwelet d'an 8 a viz C'hwevrer 2026.&lt;/ref&gt; Kinklet eo bet lod anezho gant arzourien evel [[Mathurin Méheut]] (1941) hag [[Yvonne Jean-Haffen]]. En eil lodenn eus an XX{{vet}} kantved e voe kendalc'het d'ober priajoù dindan an anv &quot;Saint-Jean-de-Bretagne&quot; gant ur feilhañserezh krouet e-pad an Eil Brezel-bed, betek ar bloavezhioù 1980&lt;ref name=&quot;Danilo&quot;&gt;Denis Danilo ha Stéphane Batigne, ''Poterie traditionnelle de Bretagne Sud'', Stéphane Batigne Éditeur, 2022&lt;/ref&gt;. Hiziv ez eus ur greizenn arz hag istor ar prierezh e Sant-Yann-ar-Wern anvet &quot;Le Patiau&quot;, enni ur stal-labour feilhañs, ur mirdi hag ul lec'h diskouez.

En norzh da Vreizh e voe produet podoù ha listri ivez e kêriadenn [[Ar Boderezh]] (bremañ e [[Lambal]]), hag e Bro-Leon ([[Lanniliz]] ha [[Plouvien]]) en XIX{{vet}} kantved ha betek deroù an XX{{vet}} kantved.
=== Ar feilhañserezh ===
[[Restr:064 Assiettes décor breton.jpg|thumb|160px|Asiedoù e feilhañs gant &quot;kinkladur breton&quot;.]]
[[Restr:Bols bretons féminins, Île aux Moines, Morbihan, France.jpg||thumb|kleiz|160px|Bolennoù breton gant anvioù-bihan a bep seurt, Feilhañserezh Pornizh.]]
Feilhañserezh a voe e [[Naoned]] kerkent ha 1647, hag e [[Roazhon]] etre 1748 ha 1844. Met al listri e [[feilhañs Kemper]] eo ar re a zo deuet da vezañ ar re vrudetañ. Abaoe ar XVII{{vet}} kantved e vez produet feilhañs e kêr-benn [[Bro-Gerne]], da skouer [[HB Kemper]] diazezet e 1690, pe Dumaine savet e 1791 ha deuet da vezañ Henriot e 1891, an div vichererezh vrudetañ. Menegomp ivez feilhañserezh &quot;Saint-Jean-de-Bretagne&quot; etre ar bloavezhioù 1940 hag ar bloavezhioù 1980 e Sant-Yann-ar-Wern, ha feilhañserezh [[Pornizh]] krouet e 1947 gant ur produadur industrieloc'h. Gant feilhañserezh Kemper eo e voe skignet ar stil klinkus breizhat avat, gant tresoù bleunioù, arvestoù maezioù, tudennoù e gwiskamant hengounel (paotr, plac'h, kouplad). Ganti e voe graet traezoù e krag ivez etre 1917 ha 1970, er stil [[Arz Nevez]], dindan ar merk &quot;Odetta&quot; (diwar anv ar stêr [[Oded]]).

Meur a arzourien vrudet pe dianav o deus lezet roud o dorn er c'hinkladurezh taol hag an arrebeuri kegin e Breizh. Kevezerezh a oa bet etre Henriot hag HB e Kemper betek o c'hendeuzadur e 1968, hag an dra-se oa gwir war an dachenn arzel dreist-holl. [[Mathurin Méheut]] a oa e penn an arzourien a laboure evit Henriot, pa oa roll [[René Quillivic (kizeller)|René Quillivic]] ha [[Louis Garin]] e HB. E Diskouezadeg etrebroadel an Arzoù-kinklañ hag oberiañ modern e Pariz e 1925, e oa kinklet ha kempennet pavilhon Breizh gant arzourien eus luskad ar [[Seiz Breur]]. E-barzh e oa arrebeuri (taolioù, ur ganastell vras, kadorioù...), armoù-kegin graet e [[feilhañserezh Kemper]], delwennigoù ha picheroù kizellet gant René Quillivic. Priourien vrudet all o deus fardet traezoù dibar a-hed an XX{{vet}} kantved &lt;small&gt;''(sellit ouzh ar rummad [[:rummad:Priourien Breizh|Priourien Breizh]]).''&lt;/small&gt;

Ar [[bolenn vreizhat|volenn vreizhat]], graet e feilhañserezh, gant an anv-bihan skrivet e lizherennoù red hag he zudenn e gwiskamant hengounel, a gaver e ti kalz Bretoned kenkoulz ha touristed. Ijinet en XIX{{vet}} kantved, deuet eo da vezañ un elfenn eus sevenadur poblek Breizh da vat. Produet e vez e Kemper ha Pornizh dreist-holl.

== Labourioù ha gouelioù ==
=== Gwechall war ar maez ===
[[Restr:Gouel an Eost 2015 - Rata.JPG|thumb|Aozañ ar &quot;rata&quot;, pred hengounel ar vederien, e-pad [[Gouel an Eost]] e [[Plougouloum]] (Bro-Leon).]]
Gwechall e Breizh-Izel e veze debret ar &quot;wastell&quot; pe ar &quot;peurzorn&quot; e dibenn an dornadeg, e-pad al labourioù er parkeier. E [[Bro-Naoned]] e veze debret ar [[bardatte]], ur meuz kaol farset, e dibenn an eostoù. E [[Bro-Dreger]] e veze debret ar [[chotenn ha joskenn|joskenn]] gant patatez krign da adlein ha da adverenn gant ar gouerien. Kavet e vez c'hoazh da brenañ e ti ar gigerien ha war ar marc'hadoù.

Pa veze lazhet ur pemoc'h ur wech ar bloaz e veze [[Fest an hoc'h]], d'ar goañv alies. Pedet e veze kerent hag amezeien da zebriñ silzig ha gwadegennoù.

Ar predoù eured a oa un dro da bediñ ur bern tud evit debriñ ar [[friko]] e banvezioù a bade deizioù.

=== Gouelioù kristen ha digristen ===
Gouelioù hengounel pe nevesoc'h e Breizh a zo an dro da zebriñ meuzioù dibar. Ur pred a-feson a vez debret e-pad sakramantoù zo : [[pask kentañ]], [[pask bras]], [[dimeziñ]], [[obidoù]] a-wechoù ivez. [[Drajez]] a vez servijet war an daol evit an tri kentañ, hag ur sac'hig anezho a vez roet d'ar gouvidi alies.

==== Nedeleg hag ar bloaz nevez ====
[[Restr:Bûche de Noël facile (2014-12-23).jpg|thumb|Ur c'hef ruilhet gant chokolad ha flamboez, ur skouer eus [[kef Nedeleg|ar c'hef]] servijet da geñver koan [[Nedeleg]].]]
Da ouel [[Nedeleg]] ha d'ar [[Sant-Jilvestr]] e vez debret ur pred fonnus ha lipous anvet [[fiskoan]], gant listri kaer war un daol kinklet brav. Debret e vez kig-yar Indez gant kistin ent-hengounel. Da zigeriñ ar pred e vez debret [[istr]], [[eog]] mogedet pe [[avu druz]]. Da glozañ anezhañ e vez debret ur wastell anvet [[kef Nedeleg]]. Evet e vez gwinoù mat hag a glot gant ar boued. An dro eo ivez evit debriñ chokoladennoù, frouezh arallvro, frouezh koñfizet ha traoù lipous all, ha da evañ ur banne digor-kalon har ur banne kloz-pred ma ne gemerer ket e oto goude.

==== Gouel ar Rouaned ====
Lidet e vez [[gouel ar Rouaned]] d’an eil Sul war-lerc’h Nedeleg, ha debret e vez [[gwastell ar rouaned]], ur wastell gant ur favenn e-barzh. Dont a ra an hini a ya ar favenn gantañ pe ganti da vezañ ar roue pe ar rouanez, ha lakaat a ra ar gurunenn war e benn / he fenn.

==== Yuniñ ====
Ober vijil eo heuliañ ar reolenn yuniñ a-raok ur gouel bras. Debret e veze ar [[soubenn vijil]] gwechall. Aliet e oa ivez gant an iliz dioueriñ debriñ kig d'ar Gwener hag e-pad ar [[Koraiz|C'horaiz]], met n'eo ket ur reolenn eus an Iliz er stêr strizh ken.
  
An deiz a-raok ma krogfe ar C'horaiz eo Meurzh an Ened, ha lidet e vez [[meurlarjez]], un digarez evit riboulat ha debriñ [[krampouezh]] ha [[bignez]]. [[chotenn ha joskenn|Chotenn]], un hanter eus penn ur pemoc'h holenet, bervet ha rostet, a veze debret an dro-mañ er [[Bro-Vigoudenn|Vro Vigoudenn]]. Kouignoù an Enez, etre bara ha brioch, a veze debret ivez.

==== Pask ====
Da Sul [[Pask|Fask]] e vez servijet morzhed-oan, un hengoun kristen. Debret e vez [[chokolad]] e stumm ur c'hloc'h bras alies evit aroueziañ kleier Roma, pe ur yar, a-wechoù leun a [[vi-PAsk|vioù-Pask]] bihan e chokolad. Gwerzhet e vez gant ar chokoladourien hag ar stalioù boued lapined e chokolad ivez bremañ, dre levezon ar broioù angl-ha-saoz, broioù protestant anezho. An hengoun eo ivez da guzhat vioù-Pask ha delwennigoù chokolad e stumm kleier, kregin, pesked hag all, ha da lakaat ar vugale da furchal anezho el liorzh pe er park. Deuet dreist e vez ar c'hoari-se gant ar vugale.

==== Halloween ====
[[Halloween]] a zo ur gouel a-orin pagan a vez lidet e Breizh abaoe ar bloavezhioù 1990 an deiz a-raok [[Gouel an Hollsent]], ha degaset en deus &quot;hengounioù&quot; boued nevez. Dre eo ar sitrouilhez arouez ar gouel-se eo bet tapet ar pleg gant tud zo da zebriñ [[potiron]] ha [[potimaron]], legumaj heñvel outo, e stumm soubenn, yod ha dienn. Madigoù a vez dastumet gant ar vugale a di da di, ur gustum degaset eus ar Stadoù-Unanet a vez heuliet mat gant ar Vretoned vihan hiziv.

== En estrenvro ==
[[Restr:Hervé's Crêperie Traditionelle - geo.hlipp.de - 2070.jpg|thumb|Un ti-krampouezh breton en Alamagn.]]
Anavezet eo keginerezh Breizh en estrenvro dre an [[ti-krampouezh|tier-krampouezh]] da gentañ, a zo niverus awalac'h, lec'h ma 'z eus tu debriñ krampouezh sall giz Breizh hag evañ ur volennad [[chistr Breizh|chistr]] pe [[laezh-ribod]], hag ur grampouezhenn sukret, gant [[karamel gant amann sall]] da skouer. Kinklet e vez alies an tier-krampouezh gant traezoù ha fotoioù a denn da Vreizh, ha lakaet sonerezh breizhat, evit kaout un aergelc'h a-feson, un tamm e-giz en ur [[pizzeria]] evit Italia.

Brudet eo Breizh evit he boued-mor ivez, he istr da skouer.

Berzh en deus graet ar [[kouign-amann|gouign-amann]] en estrenvro, e Bro-C'hall, er Stadoù-Unanet hag e Japan dreist-holl.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.ouest-france.fr/actu/actuDet_-Gastronomie.-Le-kouign-amann-a-la-conquete-de-l-Amerique_39382-2026955_actu.Htm|titl=À la conquête de l'Amérique|aozer=Jean-Laurent BrasRusso|deiziad=29 a viz Kerzu 2011|lec'hienn=ouest-france.fr}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|aozer1=Jean-Marie Pottier |url=http://www.slate.fr/story/103817/kouign-amann-etats-unis |titl=Le kouign-amann, «la pâtisserie française plus que centenaire dont personne n’a entendu parler» |deiz=2 |miz=Gouere |bloaz=2015 |lec'hienn=Slate|lennet d'an=13 a viz Gwengolo 2016}}.&lt;/ref&gt;. Embann a reas an  ''[[New York Times]]'' ur pennad-skrid diwar e benn e [[2011]], kinniget e oa ar gouign-amann evel &quot;pastezerezh druzañ Europa a-bezh&quot;&lt;ref&gt;Brendan Speiegel, [https://archive.nytimes.com/query.nytimes.com/gst/fullpage-9902E3DF1330F937A35751C1A9679D8B63.html « A Pastry From Brittany, Making Waves Stateside »], e ''The New York Times'', d'ar 4 a viz Kerzu 2011, lennet war archive.nytimes.com d'ar 27 a viz Eost 2018&lt;/ref&gt;. E 2018 e voe lakaet e-barzh roll an 40 rekipe gwellañ a zo bet biskoazh gant ar gelaouenn ''Food &amp; Wine''&lt;ref&gt;Thierry Peigné, [https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/finistere/etats-unis-kouign-amann-cite-parmi-40-meilleures-recettes-tous-temps-1531406.html « États-Unis : le kouign amann cité parmi les 40 meilleures recettes de tous les temps »], e ''France 3 Bretagne'', d'an 27 a viz Eost 2018, lennet war france3-regions.francetvinfo.fr d'ar 27 a viz Eost 2018.&lt;/ref&gt;.

Estreget an tier-krampouezh a ginnig keginerezh Breizh en estrenvro. Da skouer eo bet digoret &quot;Petit Crenn&quot; e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] (Kalifornia) gant ar vestrez-geginerez [[Dominique Crenn]]. Un &quot;davarn cheuc'h&quot; eo kentoc'h, ha kinnig a ra boued Breizh graet gant pesked, legumaj, ed du hag all.

== Tud vrudet ==
===Keginerien, ostizien ha barnourien war ar c'heginañ vrudet===
* {{XIXvet kantved}} : Julia Guillou, [[Ti-pañsion Gloaneg|Marie-Jeanne Le Glouannec]] hag [[Añjela goant|Angélique Satre]] (ostizezed brudet eus [[Skol Pont-Aven|Pont-Aven]]), [[Charles Monselet]] (kazetenner, barnour war ar c'heginañ), [[Katell Gornig]] (lañset ganti ar c'hrampouezh dantelez)
* {{XXvet kantved}}, hanterenn gentañ : sellet e vez ouzh [[Édouard Nignon]] (1865-1934) evel keginer meurañ al lodenn gentañ eus an XX{{vet}} kantved&lt;ref&gt;[https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com/2017/01/30/edouard-nignon/ ''Buhez Edourard Nignon''] gant Yannig Oliviéro war restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com, 30 a viz Genver 2017, gwelet d'ar 5 a viz Ebrel 2026.&lt;/ref&gt;. Keginerien vrudet all : [[Clémence Lefeuvre]] (pretiourez), [[Françoise de Foix|Constant Lerochais]] (pastezer), [[Mélanie Rouat]] (pretiourez)
* {{XXvet kantved}}, eil hanterenn : [[Jean-Paul Abadie]], [[Jean-Yves Bordier]] (artizan amanenner), [[Adolphe Bosser]], [[Jean-Pierre Crouzil]], [[Patrick Jeffroy]], [[Henri Le Roux]] (mestr chokoladour), [[Simone Morand]] (dastumerez), [[Olivier Roellinger]]
*{{XXIvet kantved}} : [[Laurent Bacquer]], [[Nathalie Beauvais]], [[Olivier Bellin]], [[Patrick Bertron]], [[Yves Camdeborde]], [[Nicolas Conraux]], [[Dominique Crenn]], [[Virginie Giboire]], [[Mathieu Guibert]], [[Sylvain Guillemot]], [[Jean Imbert]], [[Patrick Jeffroy]], [[Ronan Kervarrec]], [[Christophe Le Fur]], [[Christian Le Squer]], [[Philippe Léveillé]], [[Yvon Morvan]], [[Bruno Oger]], [[Alain Passard]], [[Hugo Roellinger]], [[Olivier Samson]], [[Laurent Saudeau]]
&lt;!-- XXX Batifoulier ? [[Alain Senderens]] : Piv int ? --&gt;
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Les Hommes N 32 Charles Monselet.jpg|[[Charles Monselet]] e hevlezour gant André Gill, e nv 32 ''Les Hommes d’aujourd’hui''.
Clémence Lefeuvre photo.jpg|[[Clémence Lefeuvre]], &quot;pabez an [[amann gwenn]]&quot; evel ma skrivas ar barnour war ar c'heginañ [[Curnonsky]] e-barzh ''Paris-Soir'' d'ar 6 a viz Here 1929.
Édouard Nignon (1865-1934).jpg|[[Édouard Nignon]] gant Jean Patricot, unan eus keginerien veurañ istor ar c'heginerezh.
Olivier Roellinger - régionales 2021.jpg|[[Olivier Roellinger]], teir steredenn gant ar sturlevr Michelin.
Alain Passard de l'Arpège.jpg|[[Alain Passard]], teir steredenn gant ar sturlevr Michelin.
&lt;/gallery&gt;

=== Mestroù-keginer steredennet ===
294 c'heginer e Breizh a oa bet roet dezho ur steredenn da nebeutañ etre 1931 ha 2016 gant ar [[sturlevr Michelin]], ar sturlevr keginerezh brudetañ er bed&lt;ref&gt;[https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com ''GUIDE MICHELIN. LES RESTAURANTS BRETONS ÉTOILÉS DEPUIS 1931''] war restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com, gwelet d'ar 5 a viz Ebrel 2026.&lt;/ref&gt;. Hiziv an deiz ez eus un hanter-kant keginer breizhat bennak a zo ur steredenn da nebeutañ ganto. Pemp preti zo teir steredenn ganto [[Restr:Etoile Michelin-3.svg|44 px]]  : ''L'Arpège'' e Pariz ([[Alain Passard]]), ''Le V'' e Pariz ([[Christian Le Squer]]), ''La Côte d'Or'' preti [[Bernard Loiseau]] e [[Saulieu]] e [[Bourgogn]] ([[Patrick Bertron]]), ''L'Atelier Crenn'' e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] e [[Kalifornia]] ([[Dominique Crenn]]), ''Le Coquillage'' e [[Sant-Meleg]] ([[Hugo Roellinger]])&lt;ref&gt;[https://www.elle.fr/Elle-a-Table/Les-dossiers-de-la-redaction/Dossier-de-la-redac/Cuisiner-les-algues-avec-Hugo-Roellinger Hugo Roellinger remporte une troisième étoile pour son restaurant Coquillage] gant Elle, 1{{añ}} a viz Ebrel 2025, gwelet d'an 10 a viz Meurzh 2026.&lt;/ref&gt;. Pemp preti zo div steredenn ganto [[Restr:Etoile Michelin-2.svg|30 px]] : ''Anne de Bretagne'' e [[Plaen-Raez]] ([[Mathieu Guibert]]), ''Auberge des Glazicks'' e [[Ploudiern]] ([[Olivier Bellin]]), ''La Villa Archange'' e [[Lo Canet]] e [[Provañs]] ([[Bruno Oger]]), ''Le Saison'' e [[Sant-Gregor]] ([[Ronan Kervarrec]]) ha ''Miramonti l'altro'' e [[Concesio]] en [[Italia]] ([[Philippe Léveillé]]).

=== Roll ar greanterien ===
Produioù zo, krouet gant an industriourien vreizhat pell zo a-wechoù, pe nevesoc'h, zo deuet da vezañ arouezel : ar petit-beurre gant [[Lefèvre-Utile]], ar choco BN gant ar [[Biscuiterie Nantaise]], ar pastez Henaff, Breizh Cola gant [[Breserezh Lancelot]] (perc'hennet gant Agrial abaoe 2021)... 
[[Restr:AstronautsEatingBurgers.jpg|thumb|right|Pred e-bourzh an SEE.]]
An industriezh c'hounezvouedel a c'hoari ur roll bras en ekonomiezh ar vro abaoe an XX{{vet}} kantved. Ar pezh a zo bet degaset gant an industriourien n'eo ket dizudi, un hentenn evit mirout ar boued e boestoù gant [[Nicolas Appert]] da skouer. En XX{{vet}} kantved e tiorras ar bouedvirerezh, ha kalz labouadegoù legumaj, pesked, kig-moc'h ha pastezerezh a zo bet er vro. Boued-laez nevez ha boued damheñvel a zo bet ijinet ivez : yaourtoù (Malo, Ker Ronan, Sojasun...), keuzioù nevez (Petit Billy, Madame Loïck...), amann (Paysan Breton, amann gant bezin gant Bordier...). Ar [[stroll Le Duff]], e Roazhon e sez sokial, a werzh [[boued paket buan]] war ar pemp kevandir ; brudet eo e isembregerezh [[Brioche dorée]] da skouer. Testeniekaet eo an embregerezh [[Stroll Jean Hénaff|Jean Hénaff]], eus [[Pouldreuzig]], evit pourveziñ ar [[savlec'h egor etrebroadel]] (SEE).

== Boued Breizh er sevenadur hag en arzoù ==
[[Restr:Musée de Nantes - Mosaïque LU 1.JPG|thumb|120px|Panell e pri-poazh ar [[LU (gwispiderezh)|wispiderezh LU]] evit diskouezadeg hollvedel 1900.]]
Kavout a reer boued Breizh er c'hanaouennoù ([[Son ar chistr]], Soubenn al laezh&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160306230552/http://per.kentel.pagesperso-orange.fr/soubenn_al_laezh1.htm Pozioù Soubenn al laezh]&lt;/ref&gt;...), el liverezh (''Le Jambon'', un divuhezenn livet gant [[Paul Gauguin|Gauguin]] er Pouldu, ''Pommes, nappe jaune'' gant [[Paul Sérusier|Sérusier]]...). E [[Pont-Aven]] e teuas kalz livourien eus broioù liesseurt en XIX{{vet}} hag XX{{vet}} kantved, anavezet dindan an anv [[Skol Pont-Aven]], abalamour d'ar gweledvaoù kaer, hag ar gouerien &quot;arallvro&quot; ivez. Evit desachañ anezho e veze servijet boued a galite gant prizioù izel gant ostizezed ar c'horn-bro. Brudet e oa ostaleri Julia Guillou, hini Angélique Marie Satre lesanvet « la belle Angèle », hag hini [[Ti-pañsion Gloaneg|Marie-Jeanne Gloanec]] lesanvet « la mère Gloanec ». ''[[Añjela goant]]'' zo un daolenn vrudet livet gant Paul Gauguin e 1889.

Tresourien evel [[Alfons Mucha]] zo bet galvet gant industriourien, eus Naoned dreist-holl ([[Biscuiterie nantaise|BN]], [[LU (gwispiderezh)|LU]]...), evit ijinañ bruderezhioù brav, o tresañ oberennoù arzel dudius. An tour LU, eus labouradeg kozh ar wispiderezh, a zo un elfenn vrudet eus glad savouriezh Naoned, deuet da vezañ ur greizenn sevenadur a vremañ hiziv.

Arzourien a-vremañ a vez galvet evit skeudennaouiñ produioù zo c'hoazh, evel Carmelo de la Pinta, ul livour eus [[Pont-Aven]], evit biorc'h [[breserezh Lancelot|Lancelot]], pe an tresour bannoù-treset [[Jean-Claude Fournier]] evit boutailhoù chistr Coat-Albret.

== Mirdioù ha gouelioù ==
[[Restr:Façade entrée du musée (c)Musée de la Fraise et du Patrimoine.jpg|thumb|Mirdi ar sivi hag ar glad Plougastell.]]
Boued :
* Mirdi ar sivi hag ar glad e Plougastell (Bro-Leon)
* Gouel ar C'hrampouezh e miz Gouere e [[Gourin]] (Bro-Gerne)
* Gouel [[ognon Rosko]] bep miz Eost abaoe 2003, ha Ti ar [[Joniged]] hag Ognon [[Rosko]] (Bro-Leon)
* Gouel ar [[fouas Naoned|fouas]] en [[An Hae-Foazer|Hae-Foazer]] e miz Gwengolo hag e [[Chantenay]] d'an 11 a viz Du (Bro-Naoned)
* Gouel an Dolgenn aour e miz Here e [[Redon]] (Bro-Roazhon, Bro-Naoned, Bro-Wened)

Evajoù :
* Mirdi an aval hag ar chistr e La Ville Hervy e [[Pleudehen]] (Bro-Zol)
* Mirdi gwinieg Naoned er [[Ar Palez|Palez]] (Bro-Naoned)
* Mirdi al lambig e [[Kemper]] (Bro-Gerne), digoret e 1995

Listri ha kinkladurezh taol : 
* Mirdi ar Feilhañserezh e [[Kemper]] (Bro-Gerne)
* Le Patiau, kreizenn arz hag istor ar prierezh e [[Sant-Yann-ar-Wern]] (Bro-Redon)

== Diskouezadegoù ==
* ''&quot;Quand les Bretons passent à table, 19e-20e siècle&quot;'', [[Mirdi Breizh]], Roazhon, 1994
* ''&quot;LU 1846-1957, un siècle d’innovation&quot;'', Mirdi Naoned, Kastell Duged Breizh, 2020
* ''&quot;Quand la crêpe devient bretonne&quot;'', [[Abati Landevenneg]], 2020

== Levrioù ha pladennoù ==
[[Restr:Bretagne - Carte gastronomique de la France, Bourguignon Alain.jpg|thumb|Kartenn c'hall boued Breizh (1929, munud).]]
* {{fr}} ''Gastronomie bretonne d'hier et d'aujourd'hui'' gant [[Simone Morand]], Flammarion, 1965&lt;ref&gt;L'Almanach de la Bretagne gant [[Bernard Le Nail]], Larousse, Jacques Marseille, 2003, {{ISBN|2-03-575106-3}}.&lt;/ref&gt;.
* {{fr}} ''La cuisine des pays celtes'' gant [[Riwanon Kervella]] (radskrid [[Alan Stivell]], tresadennoù Jiluk), Emb. Des Dessins et des Mots, dastumad « Terroirs », 16 a viz Here 2002, 140 p. (ISBN 978-2-95144417-1)
* {{fr}} ''Quand les bretons passent à table : Manières de boire et de manger en Bretagne, 19e-20e siècle'', Editions Apogée, kevredigezh Buhez, levr an diskouezadeg, 1994
* {{br}} {{fr}} ''Quand les Bretons passent à table, Kanomp ouzh taol'', pladenn kanoù da evañ ha da zebriñ, ''Tradition vivante de Bretagne 2'', embannet gant [[Dastum]] e 1994
* {{br}} ''Kig-ha-farz, ha bouedoù all a-wechall e Bro-Leon'', levr-CD gant [[Mikael Madeg]], 63 pajenn, CD 16 roudenn, 74 mn, Dastum Bro Leon, 2013, [https://www.dastum.bzh/article/kig-ha-farz-ha-bouedou-all-a-wechall-e-bro-leon/ Gwelet lec'hienn Dastum].

== Pennadoù kar ==
{{Porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[Ti-krampouezh]]
* [[Levrioù kegin e brezhoneg]]
* [[Keuzioù Breizh]]

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}

[[Rummad:Keginerezh Breizh|!]]
[[Rummad:Sevenadur Breizh]]</text>
      <sha1>1ueu6z78rslladyc3z8ils4wqqks1nj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Pajennoù goulennet</title>
    <ns>4</ns>
    <id>1194</id>
    <revision>
      <id>2187270</id>
      <parentid>2184869</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:27:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Krennamzer */</comment>
      <origin>2187270</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3983" sha1="fydwi0a7gywwx9vqsvkry74gf4t3x4x" xml:space="preserve">Amañ e c'halli goulenn ma vo savet ar pajennoù a ra diouer d'an holloueziadur hervezout.

Ma klaskez ur pennad  diwar-benn tra pe dra, skriv ar pennger (pe an titl) anezhañ el lodenn-mañ e fin ar rumm a seblant mat dit-te: kavet e vo ur arbennigour a youl-vat evit e sevel. Soñj ivez  e c'hellez kregiñ gant ur pennad en ur skrivañ ar pennger a-is ha mont d'an adaozañ diouzhtu. Pa vo krouet ar pennad, mir en da soñj lemel kuit e anv a-ziwar ar bajenn-mañ.

Dalc'h soñj ivez e c'hall ne vern piv, n'eus forzh pe '''wikipedour''', krouiñ hep gortoz ar pezh n'en deus ket kavet. .

Mar karez, skriv da lesanv (m'ac'h eus unan) war ar bajenn-mañ evit lakaat ar gaoz gant ar wikipedourien all war sujed ar pennadoù da sevel. Na zisoñj ket daveiñ gant liammoù diavaez evit kavout muioc'h a ditouroù.

==Pennadoù divrazet ha pennadoù da ledanaat==

==Arz ha Sevenadur==

===Bannoù-treset===

===Kêraozouriezh===

===Tisavouriezh===

====Ilizoù Breizh====

===Arzoù an Arvest===

===Ar sevenadur Hiphop===
[[Hip hop]] {{Graet}}

===Folklor===
*[[Angelo Tartaglia]] ([[w:it:Angelo Tartaglia|it]], [[w:en:Angelo Tartaglia|en]], [[w:fr:Angelo Tartaglia|fr]])

===Lennegezh===
*[[Aimé Césaire]] {{Graet}}

====Buhezskridoù====

== Levrlennadurezh : ==
===Sonerezh===
===Livadur===

==Skiantoù an den==

=== Armerzh ===
*[[Yen]] {{Graet}}
*[[Dollar US]] {{Graet}}

===Buhez pemdez, Keginañ===

===Deskadurezh ha pedagogiezh===

===Douaroniezh===
perak n'eus ket [[Steredoniezh]] {{Graet}}
* [[Montehermoso]] ([[:es:Montehermoso|es]])
* [[Plasencia]] {{Graet}}
* [[Zichyújfalu]] ([[:en:Zichyújfalu|en]]) ([[:simple:Zichyújfalu|simple]]) ([[:de:Zichyújfalu|de]]) ([[:eo:Zichyújfalu|eo]]) ([[:hu:Zichyújfalu|hu]])
* [[Gárdony]] ([[:en:Gárdony|en]]) ([[:simple:Gárdony|simple]]) ([[:eo:Gárdony|eo]]) ([[:hu:Gárdony|hu]])  ([[:fr:Gárdony|fr]])
* [[Sukoró]] ([[:en:Sukoró|en]]) ([[:simple:Sukoró|simple]]) ([[:eo:Sukoró|eo]]) ([[:hu:Sukoró|hu]])
* [[Székesfehérvár]] {{Graet}}
* [[Lake Velence]] ([[:en:Lake Velence|en]]) ([[:de:Velencer See|de]]) ([[:eo:Velence (lago)|eo]]) ([[:hu:Velencei-tó|hu]])
* [[infobox: Enez]]

===Istor===

====Istor Breizh====

====Hispanidad====
* [[Hispanidad]] ([[:it:Hispanidad|it]])([[:de:Hispanität|de]])([[:es:Hispanidad|es]])([[:en:Hispanicity|en]])

====Hollegezhioù====

====Henamzer====

====Krennamzer====
* Etre 476 diskar Impaleriezh Roman ar C'huzhheol
* [[Dizoloadenn hag ergerzhoù Amerika|Ha 1492 dizoloidigezh Amerika gant Kristol Goulm]] {{Graet}}

====Istor modern====

====Istor a-vremañ====


==Psikologiezh==
+ [[Kur elfennadel]]

==Politikerezh, Gwir ha Kevredigezh==

===Justis===

===Kevredigezh===

===Melestradur===

===Politikerezh===

* [[Party of Puerto Rican Independence]], [http://en.wikipedia.org/wiki/Puerto_Rican_Independence_Party PIP]

==Prederouriezh==

===Meizadoù ha mennozhioù===


==Sport ha dudi==
* [[Jeff Gordon]] {{Graet}}
* [[Jimmie Johnson]] {{Graet}}

* [[Kur sport]] (s. o. [[Kur (disheñvelout)]]

===Kirri===

===Sportoù===
*[[Renju]]

==Relijionoù, kredennoù ha mitologiezh==
*[[Saraṇa Bhikkhu]] ([[:es:Saraṇa Bhikkhu|es]]) {{Graet}}

==Yezhoù ha yezhoniezh==

===Brezhoneg===
* [http://icdbl.org/ ''International Committee for the Defence of the Breton Language] ([[ICDBL]])

===Saviad ar yezhoù nebeut implijet===

* [[Volapük]] ([[:en:Volapük]])

===Termenoù===

==Skiantoù resis ha naturel==

===Bevoniezh===

===Fizik===

===Matematikoù===

====Modular Audio Recognition Framework====

* [[Modular Audio Recognition Framework]]/[[MARF]] ([[:en:Modular Audio Recognition Framework|(en)]],[[:simple:Modular Audio Recognition Framework|(simple)]])

===Medisinerezh===
* Kur (mezegiezh)

===Oablouriezh===

 
===Skiantoù an Natur===
*[[Neomura]] ([[:en:Neomura|(en)]])
*[[Pandinosaor]] (Pandinosauria) {{Graet}}

===Urzhiataerezh===


==Lu==

==A bep seurt (urzh al lizherenneg)==
* [[Marc'h-tan]]

==Keginerien Breizh==

[[Rummad:Wikipedia]]</text>
      <sha1>fydwi0a7gywwx9vqsvkry74gf4t3x4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Robert Merle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11562</id>
    <revision>
      <id>2187229</id>
      <parentid>2073532</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:13:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2187229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6576" sha1="a6e8rwoynrmrho5z0jwjpbzj0pgeja6" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Robert Merle (1964).JPG|thumb|right|Robert Merle]]
'''Robert Merle''' zo ur skrivagner gall ganet e Tebessa, en [[Aljeria]], d’an 28 a viz Eost 1908 ha marvet en e zomani e Malmaison, e parrez [[Grosrouvre]], en [[Yvelines]], d’ar 27 a viz Meurzh 2004.

==E vuhez==
Ez-studier e klasoù prientiñ al lise Louis-le-Grand, e khâgne hag hypokhâgne, aotreeg e oa war ar [[prederouriezh|brederouriezh]] ha skolveurieg war ar [[saozneg]]. Sevel a reas un dezenn doktorelezh diwar-benn ar skrivagner saoz [[Oscar Wilde]]. Kelenner lise e voe e [[Bourdel]] ha [[Neuilly-sur-Seine]], e lec'h ma en em gav gant [[Jean-Paul Sartre]]. Pa voe soudardaet e [[1939]] e voe kaset da labourat gant an arme saoz e [[Dukark]] (Dunkerque), evel ar Breizhad [[Roparz Hemon]] ha prizoniet e voe e [[1940]] gant an Alamaned, evel ar skrivagner saoz [[P. G. Wodehouse]]. Chom a reas bac’het betek 1943.
War-lerc’h ar brezel e voe anvet da vestr-prezegenner e [[Roazhon]], ha goude e [[Tolosa]] (Toulouse), [[Caen]], [[Rouen]], [[Aljer]], ha neuze [[Nanterre]], e-lec’h ma laboure e [[miz Mae 1968]].

Bet eo ezel er [[PCF]] ([[Strollad Komunour gall]]) ha lakaet e voe er-maez goude bezañ diskleriet er [[skingomz]] e wele [[aloubadeg]] [[Afghanistan]] gant [[Unvaniezh ar Soviedoù]] evel ur [[brezel trevadennel]].

== E romantoù==
Kalz anezho, awenet gant e vuhez, a ra meneg eus [[sorc’henn]] al lec’hioù kloz hag eus ar [[brezel]].
* [[1949]] : [[Week-end à Zuydcoote]], ur [[romant]] ([[priz Goncourt]]) : ur [[soudard]] gall a glask ur vag e-tal [[Dukark]] da vont da Vro-Saoz e-pad [[Emgann Dukark]] e 1940. Ur [[film]] a voe savet diwar al [[levr]] gant [[Henri Verneuil]] e [[1964]].
* 1952 : ''La mort est mon métier'' : romant istorel savet diwar [[buhezskrid]] an [[naziegezh|nazi]] [[Rudolf Höss]], komandant kamp-diouennañ [[Auschwitz]], a voe savet diwarnañ ar film « ''Aus einem deutschen Leben'' » gant Theodor Kotulla e [[1977]].
* 1962 : ''L'Île'', a dapas gantañ ar prix de la Fraternité, a oa savet diwar emsavadeg martoloded al lestr saoz [[The Bounty]] : war un enezenn didud e klask an emsavidi saoz, a-gevret gant [[paotr]]ed ha [[merc’h]]ed deuet ganto eus [[Tahiti]], sevel ur gevredigezh nevez. 
* 1967 : ''Un animal doué de raison'' : ur romant [[skiant-faltazi]] bolitikel diwar-benn ar pezh a ziforc’h [[Mab-Den]] diouzh al loened, a voe savet diwarnañ ar film ''The Day of the daulphin'' (Le Jour du dauphin) gant Mike Nichols e 1973.
* 1970 : ''Derrière la vitre'' : romant a gont ennañ aloubadeg sal ar gelennerien d’an [[22 a viz Meurzh]] [[1968]] e skol-veur Nanterre. 
* 1972 : ''[[Malevil]]'' : ur romant skiant-faltazi bolitikel diwar-benn buhez ur [[kumuniezh|gumuniezh]] tud o treuzvevañ en ur [[kastell|c’hastell]] war-lerc’h tarzhadenn ur [[vombezenn nukleel]], a voe graet ur film diwarnañ gant [[Christian de Chalonge]] e [[1981]].
* 1974 : ''Les Hommes protégés'' : ur romant skiant-faltazi bolitikel diwar-benn mestroni ar merc’hed goude kouezhet ur [[kleñved|c’hleñved]] war ar baotred, a vir ouzh al lod vrasañ da vezañ gouest da gaout [[bugel|bugale]]. 
* 1976 : ''Madrapour'' : [[beaj]] ur [[karr-nij|c’harr-nij]] hep sturier, seurt [[metaforenn]] vetafizikel eus an tremen « en tu all d’ar san ». 
* 1986 : ''Le Jour ne se lève pas pour nous'', danevell diwar-benn ar vuhez en ul [[lestr-spluj]] nukleel gall. 
* 1987 : ''[[L'Idole]]'' : er [[XVIvet kantved]], en [[Italia]], ur vourc’hizez aet da itron a lak an dud d’en em zrailhañ abalamour dezhi.
* 1989 : ''Le Propre de l'Homme'' : ur skiantour a glask sevel ur [[marmouz|varmouzez]] en e diegezh ha kelenn dezhi yezh an daouarn evit prouiñ ez eus spered el [[loen]]ed a ouenn ganti.

==Rummad « Fortune de France » (romantoù istorel)==
Mont a ra an heuliad romantoù-se eus 1547 da 1661. Ar 6 levr kentañ, a ya da ober lodenn gentañ an oberenn vras-se, a zo kontet ennañ darvoudoù hervez ma vezont gwelet gant Pierre de Siorac, un dudenn krouet gant ar skrivagner, a zo [[noblañs]] e lez ar roue gall. Re an eil lodenn a zo kontet eus sellboent e vab Pierre-Emmanuel.
* 1977 : ''[[Fortune de France]]''
* 1979 : ''[[En nos vertes années]]''
* 1980 : ''[[Paris, ma bonne ville]]''
* 1982 : ''[[Le Prince que voilà]]''
* 1983 : ''La Violente Amour''
* 1985 : ''La Pique du jour''
* 1991 : ''La Volte des Vertugadins''
* 1993 : ''L'Enfant-Roi''
* 1995 : ''Les Roses de la vie''
* 1997 : ''Le Lys et la Pourpre''
* 1999 : ''La Gloire et les Périls''
* 2001 : ''Complots et cabales''
* 2004 : ''Le glaive et les amours'' (Prix Jean Giono)

==[[C’hoariva]]==
* 1950 : Levrenn I : ''Sisyphe et la mort'', ''Flamineo'', [[Les Sonderling]].
* 1957 : Levrenn II: ''Nouveau Sisyphe'', ''Justice à Miramar'', ''L'Assemblée des femmes'', diwar [[Aristophanes]].
* 1992 : Levrenn III : ''Le Mort et le Vif'', ''Nanterre la Folie'' (gant Sylvie Gravagna)
* 1996 : Pièces pies et impies.

==Oberennoù all==
* 1955 : ''[[Oscar Wilde]] ou la « destinée » de l'homosexuel''
* 1965 : ''[[Moncada]], premier combat de [[Fidel Castro]]''. Emsavadenn c’hwitet Fidel Castro gwelet gant diktatour [[Kuba]], da lavarout eo evel un taol kaer.
* 1984 : ''Oscar Wilde''.
* 1985 : ''[[Ahmed Ben Bella]]''

==Prizioù gounezet==
* 1949 : ''Prix [[Goncourt]]'', gant Week-end à Zuydcoote.
* 1974 : ''Prix [[John Wood Campbell]] Memorial'', gant Malevil.
* 1962 : ''Prix de la Fraternité'', gant L'Île.
* 2003 : ''Prix [[Jean Giono]]'' gant Le Glaive et les amours.

==Da welout==
* [[Fortune de France]]

==Liammoù diavaez==
* {{fr}} [http://www.universalis.fr/encyclopedie/UN05042/MERLE_R.htm Merle, Robert (1908-2004) war Universalis.]
* {{fr}} [http://olivier.lefur.free.fr/index.html Fortune de France]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20080928130429/http://www.evene.fr/celebre/biographie/robert-merle-4501.php Robert Merle, skrivagner gall, war Evene.]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20121115040609/http://www.cafardcosmique.com/MERLE-Robert Robert Merle, skrivagner gall, war ar c'hCafard Cosmique.]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20110904000449/http://www.lalettrevolee.net/article-731630.html Robert Merle, &quot;La mort est mon métier&quot; ]
* {{fr}} [http://pagesperso-orange.fr/aiguillon47/Robert%20Merle.htm Robert Merle (1908-2004), e vuhez.]

{{Porched al lennegezh}}

{{DEFAULTSORT:Merle, Robert}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1908]]
[[Rummad:Loreidi ar priz Goncourt]]
[[Rummad:Marvioù 2004]]
[[Rummad:Skrivagnerien Frañs]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]</text>
      <sha1>a6e8rwoynrmrho5z0jwjpbzj0pgeja6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pont-Aven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12735</id>
    <revision>
      <id>2187180</id>
      <parentid>2185820</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T13:39:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2187180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6135" sha1="0h3yv5veku0pii5qw36hz0hjvfydzkn" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Pont-Aven
| anvOfisiel = ''Pont-Aven''
| skeudenn = Pont-Aven--le-port.jpg
| alc'hwez = Ar porzh.
| ardamezioù = Blason ville fr Pont-Aven (Finistère).svg
| bro = {{Kernev}}
| departamant = {{Penn-ar-Bed}}
| arondisamant = [[Arondisamant Kemper|Kemper]]
| etrekumuniezh = [[Konk-Kerne Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]]
| kanton = [[Kanton Pont-Aven|Pont-Aven]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;/br&gt; [[Kanton Molan|Molan]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)
| insee = 29217
| cp = 29930
| maer = Christian Dautel
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 28.63
| hedred = -3.75
| ledred = 47.85
| uk = 
| ubi = 0
| ubr = 102
| lec'hienn web = [http://www.pontaven.com/ Ti-kêr]
}}
'''Pont-Aven''' (distaget {{LFE|/pɔ̃ˈdɛ̃ːn/}}&lt;ref&gt;''[http://banque.sonore.breton.free.fr/requete.php5 Banque Sonore des Dialectes Bretons]'', enklaskoù e Molan, Nevez ha Kloar-Fouenant&lt;/ref&gt;) a zo ur gumun eus [[Bro-Gerne]] e [[kanton Molan]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e mervent [[Breizh]]. [[Kanton Pont-Aven|Penn kanton]] e oa betek 2015. Kendeuzet eo bet kumunioù [[Nizon]] ha Pont-Aven e 1954.

== Douaroniezh ==

=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Pont-Aven''|gwalarn=[[Mêlwenn]],&lt;br&gt;''[[Nizon]]''|norzh=[[Kernevel]],&lt;br&gt;{{Splannañ|#CCEAFF|''[[Aven (stêr)|Aven]]''}}|biz=[[Banaleg]]|reter=[[Rieg]]|gevred=[[Rieg]]|su=[[Nevez]]|mervent=[[Tregon]]}}

== Istor ==
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* Nac'het e voe an distaoliadeg roueel e miz C'hwevrer 1676 ouzh un den eus parrez Nizon, Jean René, goude [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]&lt;ref&gt;{{fr}}[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]]) &lt;/ref&gt;.
=== [[Dispac'h gall]] ===
* E 1790 e teuas [[Nizon]] da vout ur gumun, hep he zrev Pont-Aven hag a zeuas da vout ur gumun distag diouti. E 1805 e teuas Pont-Aven da vezañ ur barrez distag diouzh Nizon ivez.
=== {{XIXvet kantved}} ===
==== [[Brezel Gall-Prusian eus 1870]] ====
* Lazhet e voe 15 gwaz eus ar gumun en emgann [[La Madeleine-Bouvet]] ([[Orne (departamant)|Orne]], [[Bro-C'hall]]) d’an [[21 a viz Du]] [[1870]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=768&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 101 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,24% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=25180&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 29 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=7229&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Stagidigezh ====  
* E [[1954]] e oa bet bodet kumunioù Pont-Aven ha [[Nizon]], da vont d'ober ur gumun vras hepken: Pont-Aven.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas pevar milour eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=7229&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Pont-Aven (Finistère).svg|100px]]
|
:''« En glazur e bont e ziv volz en aour, mogeriet en sabel,&lt;br&gt;eilet ouzh kab gant div rod-vilin en aour&lt;br&gt;hag ouzh beg gant ur vezantenn en argant karget gant ul lestr en gul, e ouel dispaket en erminig »''
*Diviz-kêr: 28 a viz Eost 1981.
|}

== Monumantoù ha traoù heverk ==
=== Milinoù Pont-Aven ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Paul Gauguin 039.jpg|''Melin David e Pont-Aven'' gant [[Paul Gauguin]]
Pont-Aven01.JPG
Pont-Aven02.JPG
&lt;/gallery&gt;

== Sevenadur ==

=== [[Skol Pont-Aven]] ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
PennGauguinePont-Aven.jpg|Penn Gauguin e Pont-Aven
PorzhPont-AvenMaximeMaufra1893-1894.jpg|Porzh Pont-Aven gant [[Maxime Maufra]], tro 1893-1894
&lt;/gallery&gt;
Adalek [[1870]] en em stalias e Pont-Aven livourien evel [[Armand Jobbé-Duval]], [[Émile Bernard]], [[Paul Sérusier]], [[Paul Gauguin]], [[Robert Wylie]],...

=== Brezhoneg ===
==== Ar Brezoneg er Skol ====
1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
== Poblañs ==

=== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=4000
|passo1=500
|passo2=250
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=3699 	 	 	 	 	
|p2=3684
|p3=3530
|p4=3295
|p5=3031
|p6=2960
|p7=2953
|p8=2847
|p9=2842
|mammenn=EBSSA 
|bl10=2015|bl11=2020|bl12=2021|p10=2823|p11=2831|p12=2813}}

== Boued ==
Brudet eo galetez Pont-Aven, gwerzhet dindan ar merk &quot;[[Traou Mad]]&quot;. Krouet e vijent bet e 1890 gant Isidore Penven e-tro 1890. Krouet e voe ar [[paled (gwispidenn)|paledoù]] gant Alexis Le Villain e-tro 1920. 
== Tud ==
===Tud hag o deus bevet eno===
*[[Théodore Hersart de La Villemarqué|Kervarker]],  lizheregour.
*[[Xavier Grall]], barzh.
=== Tud marvet eno ===
* [[Robert Wylie]], livour, e 1877.
===Tud interet eno===
*[[Théodore Botrel]], kaner.

== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! bro
! kêr
! abaoe
|-
| {{Alamagn}}
| [[Hofgeismar]]
| 1972
|-
| {{Polinezia C'hall}}
| [[Hiva Oa]]
| 2003
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat}}{{Wikeriadur|Pont-Aven}}
* {{br}} [http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29217 Pont-Aven war lec'hienn Geobreizh]
* {{fr}} {{en}} {{es}} {{de}} {{it}} {{ru}} {{pt}} {{pl}} [https://web.archive.org/web/20260105231753/https://pontaven.fr/ Lec'hienn ofisiel]

== Dave ha notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]</text>
      <sha1>0h3yv5veku0pii5qw36hz0hjvfydzkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nagennouriezh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13616</id>
    <revision>
      <id>2187205</id>
      <parentid>2131341</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:23:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2805" sha1="i4nhcrwgctriz5fgty05iq7y6xifibw" xml:space="preserve">{{databox}}
Graet e voe gant ar ger '''nagennouriezh''' da gentañ-penn diwar-benn nagenniñ pe nac'h gwirionez [[gouennlazh]] ar [[Yuzevien]] graet gant [[nazied]] [[Alamagn]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]] .
Hervez an [[nagennerien]] n'eus ket bet eus ar [[c'hambreier-gaz]] nag eus ar youl da [[ziouennañ]] Yuzevien Europa, ha ne vije nemet [[mojennoù]] eus an torfedoù-se. Embann ar mennozhioù-se a zo [[eneplezenn]] e meur a vro hag a c'hall bout kastizet.

Da-heul kement-se e vez graet gant ar ger evit komz eus nac'hañ pe disteraat [[torfedoù]] istorel. 

==Implij ar ger war emastenn== 

Astennet eo bet implij ar ger nagennouriezh pa dalvez ivez da ober anv eus nac'h gwirionez gouennlazhoù all a c'hall bezañ tostaet da [[lazhadeg]]où graet gant an nazied, hag ivez da ober anv eus torfedoù a-enep [[Mab-Den]]: gouennlazh an [[Armenianed]] gant gouarnamant an [[Turked Yaouank]] en [[Impalaeriezh Otoman]] e-kerzh ar [[brezel bed kentañ]], gouennlazh [[Rwanda]], lazhadegoù bras graet gant ar [[C'hmered Ruz]], lazhadegoù an [[drevadennerien]].

Nac'h gwirionez ur gouennlazh ([[Shoah]], Rwanda, ha re all) a dalv kement ha klask diverkañ un torfed anat d'an holl, tennañ digant ar re lazhet hag o diskennidi ar gwir da gaout [[digoll]] ha dic'haou (pa n'eus torfed ebet n'eus ket a dorfedour na n'eus den torfedet). 
Gallout a ra an nagennouriezh talvezout da wareziñ ar ouennlazherien, o skoazellerien, hag o mignoned pe hêred dre an [[ideologiezh]]. Armoù all ouzhpenn ar gomz o deus an nagennerien evit nac'h gwirionez ar gouennlazhoù: tevel kousto pe gousto war an darvoudoù, herzel ouzh an dud da gomz (dre o c'hoapaat pe o lazhañ ) a vez gwelet bep tro, hervez ar reolenn « Ne dle test ebet gallout kontañ ». 

Nac'h an torfed n'eo nemet ar c'hammed war-lerc'h nac'h ar gwir da vezañ hag ar c'hoant da [[c'hlanaat]], a gaver e pep gouennlazh. Da veno ar gouennlazher ne oa gwir ebet d'an den lazhet da vezañ, ne oa ket anezhañ, diwar-se ne oa ket a dorfed. 

N'eo ket klask kuzhat an torfed eo a gont ar muiañ (goude ma vez kavet ivez) met kas al labour glanaat betek penn ha peurzistruj an den lazhet. Gant-se e tenn an nagennouriezh da un elfenn eus ar gouennlazh, ar c'hendalc'h anezhañ, ha diwar-se eo euzhusoc'h c'hoazh a se. 

Hep torfed n'eus ket a dud lazhet. Peurzistrujet int neuze, betek en eñvor an dud. Gallout a reer lavarout neuze e oa danvez nagennouriezh e natur an ideologiezhoù o deus kaset d'ar gouennlazh. Ma c'haller lavarout ivez ne vefe ket peurechu ar gouennlazh panevet an nagennouriezh, hag e chomfe da beurechuiñ. Se zo kaoz eo ken ret derc'hel bev an eñvor eus an torfedoù.

==Liammoù diavaez==
* {{fr}} http://www.telerama.fr/idees/camps-extermination-de-masse-ils-ont-photographie-l-inimaginable,124581.php

[[Rummad:Istor]]</text>
      <sha1>i4nhcrwgctriz5fgty05iq7y6xifibw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Veselin Topalov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17098</id>
    <revision>
      <id>2187285</id>
      <parentid>2163121</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T11:37:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Nev. renk Elo, emdroadur he renk ha kempenn.</comment>
      <origin>2187285</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1492" sha1="hz2fiesdqrlw3lt1xfk0q4vlfy98n9r" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Veselin Topalov Sofia Airport 24.10.2005.pic-01.jpg|thumb|right|Veselin Topalov 2005]]
'''Veselin Topalov''' (e [[bulgareg]]: Веселин Топалов) a zo bet ganet d'ar [[15 Meurzh|15 a viz Meurzh]] [[1975]] e [[Rouse]] ([[Bulgaria]]).&lt;/br&gt;Ur c'hoarier [[echedoù]] [[Bulgaria|bulgar]] eo.&lt;/br&gt;
Mestr-meur (GM) eo abaoe 1992, Mestr Etrebroadel (IM) abaoe 1989&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2900084 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;/br&gt;Ebrel 2026: 2 717 eo e [[Renk Elo|renk Elo]] ''Standard'', 2 607 e renk Elo ''Fonnapl'' ha 2627 e renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2900084 E fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;, 2 603 eo e renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 2009.&lt;/br&gt;Trec'het eo bet gant [[Vladimir Kramnik]] er match aozet gant ar FIDE evit adunaniñ ar c'hampionad bedel. Padout a reas eus dibenn miz Gwengolo 2006 betek ar [[14 Here|14 a viz Here]] [[2006]].

{{EloChart|Q2900084}}
== Notennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2900084 E fichenn FIDE] 
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=12089 Partiennoù Topalov e ChessGames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/topa.html 35 Lec'hiadenn a-bouez ag e bartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20060206104333/http://bobby-fischer.net/Topalov_takes_the_crown_Games.html Kampionad Bedel 2005 (FIDE)]
{{DEFAULTSORT:Topalov, Veselin}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1975]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]</text>
      <sha1>hz2fiesdqrlw3lt1xfk0q4vlfy98n9r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Eienenn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24823</id>
    <revision>
      <id>2187249</id>
      <parentid>2004388</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:06:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>kempenn</comment>
      <origin>2187249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2515" sha1="anpk6nruzd3l8dgufnqurnejvmh75p3" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Big Spring Missouri 1-02Aug08.jpg|thumb|upright=1.25|Unan eus eienenn vrasañ ar bed eo [[Big Spring (Missouri)|Big Spring]] er [[Missouri]]. Bemdez war-dro 1 150 000 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; dour a red anezhi, d'ur feur a 13.3 m&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt;/s.]]
[[Skeudenn:Nacentemackinac.jpg|thumb|Un eienenn en [[Enez Mackinac]], war al [[Lenn Huron]] er [[Stadoù Unanet]].]]
[[Restr:Siemiradzki By the spring.jpg|thumb|[[Henryk Siemiradzki]], ''E-kichen an andon''.]]

Un '''eienenn''' pe ur '''vammenn''', pe un '''andon''', zo ul lec'h ma teu dour eus an [[akwifer]] er-maez eus an douar ([[pedosferenn]]). Un elfenn eus an [[hidrosferenn]] eo. A-bouez eo bet ar mammennoù e-pad pell evit an dud da bourchas dour dous, er broioù krin dreist-oll ma vez dister a-walc'h ar glaveier.  
Lod zo bet kempennet gant an dud ha graet e vez [[feunteun]]ioù anezho. 

Ar mammennoù a vez krouet dindan levezon nerzhioù naturel disheñvel, e-giz ar [[graviter]] hag ar [[Hydrostatik#gwask hidrostatek|gwask hidrostatek]]. Ar c'hementad dour a daolont a ya eus tost mann ebet betek ouzhpenn 14 000 l/s evit an andonioù brasañ&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.doc.govt.nz/parks-and-recreation/places-to-go/nelson-tasman/places/takaka-area/te-waikoropupu-springs/?tab-id=50578|title=Te Waikoropupū Springs|publisher=New Zealand Department of Conservation|access-date=6 February 2022}}&lt;/ref&gt;.

Dont a ra dour an eien da gemer stumm ur [[ruzelenn]] peurvuiañ, pe ur [[gwazh|wazh]], a-raok mont da [[stêr]] a-wechoù. Met gallout a ra an eien bezañ er mor ivez, pe stok outañ. Gallout a ra o dour bezañ lonket en douar kenkent ha difluket e-maez.

== Relijion ==
Er relijion bagan e veze enoret an eien, hag hervez mojennoù [[Hellaz kozh]] e vezont poblet a [[nimfenn]]ed. 

== Istor ==
Brudet eo bet an ergerzherien, evel [[Richard Francis Burton]], a glaskas war-lerc'h eienenn an [[Nil]].

== Lennegezh ==
Gant dodenn an eien, hag ar c'hlask anezho, eo bet awenet ar skrivagnerien, evel [[Marcel Pagnol]], gant e romant ''[[L'Eau des collines]]''.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Sources de la Buèges 2.JPG|Un eienenn voull, hini ar [[Buèges]] ([[Hérault]]).
Saint-Pons-de-Thomieres source Jaur.JPG|Eienenn ar [[Jaur]], e [[Saint-Pons-de-Thomières]] (Hérault).
Le Pre d'Auge - Source.JPG|[[Eienenn Sant Meven]] e [[Le Pré-d'Auge]], Normandi.
&lt;/gallery&gt;
==Notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:mammennoù (hidrologiezh)| ]]
[[Rummad:Geomorfologiezh]]
[[Rummad:Hidrologiezh]]
[[Rummad:Stêrioù dindandouar| ]]
[[Rummad:Dourredennoù]]</text>
      <sha1>anpk6nruzd3l8dgufnqurnejvmh75p3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Caravaggio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26038</id>
    <revision>
      <id>2187178</id>
      <parentid>2186978</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T13:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 063.jpg]] → [[File:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187178</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37500" sha1="n5u0le73mill0b47visszp99rjoe9l2" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]&lt;ref&gt;Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.&lt;/ref&gt;, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.

Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. 

Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].

Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.

Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.

Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&amp;nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).&lt;/ref&gt;

E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.

E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.

Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
 
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.

Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.

Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&amp;nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Meneget gant Gilles Lambert, en e levr &quot;Caravaggio&quot;, p. 8.&lt;/ref&gt;

== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano&lt;ref&gt;Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.&lt;/ref&gt;. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.

E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].

Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.

D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar &quot;sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel&quot;&lt;ref&gt;Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.&lt;/ref&gt;, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.

Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.

E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.

=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”&lt;ref&gt;Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).&lt;/ref&gt; Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' (&quot;Ar paotrig e banerad frouezh&quot;, [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' (&quot;Bacchus yaouank klañv&quot;, ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' (&quot;Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt&quot;, [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.

N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.

Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”&lt;ref&gt;Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : &quot;Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv.&quot;&lt;/ref&gt; en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' (&quot;Paotr o peliat ur frouezhenn&quot;, [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa &quot;un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')&quot;, emezañ.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Michelangelo Caravaggio 025.jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
&lt;/gallery&gt;
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia&lt;ref&gt;Catherine Puglisi, &quot;Caravaggio&quot;, p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' (&quot;Chañs vat&quot;, [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' (&quot;An drucherien&quot;, [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' (&quot;Soner lud&quot;, 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' (&quot;Paotr dantet gant ur glazard&quot;, 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all&lt;ref&gt;Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' (&quot;tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du&quot;)&lt;/ref&gt; Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se&lt;ref&gt;Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works&quot;''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' (&quot;Mari Maden e pinijenn&quot;, 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. &quot;Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”&lt;ref&gt;Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù &quot;gwir&quot; Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : &quot;Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h.&quot;&lt;/ref&gt;

E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' (&quot;[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav&quot;, 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' (&quot;Aberzhidigezh [[Izaag]]&quot;, 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' (&quot;[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]&quot;, 1599).

Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
&lt;gallery&gt;
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Caravaggio Martha&amp;Mary.jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Sacrifice of Isaac - WGA04202.jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
&lt;/gallery&gt;
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Michelangelo Caravaggio 040.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi (&quot;Sant Loeiz ar C'hallaoued&quot;). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' (&quot;Galvedigezh sant Vazhev&quot;, 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' (&quot;Merzherinti sant Vazhev&quot;, 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.

Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez&lt;ref&gt;A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.&lt;/ref&gt; En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''(&quot;Sant Vazhev hag an ael&quot;, 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' (&quot;Distro sant Paol ouzh Doue&quot;, 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : &quot;Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?&quot; — &quot;Abalamour !&quot; — &quot;Daoust ha Doue eo ar marc'h ?&quot; — &quot;N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !&quot;&lt;ref&gt;Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.&lt;/ref&gt;.

Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]&lt;ref&gt;Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.&lt;/ref&gt; o tougen ur wareg ha saezhoù.

Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
&lt;/gallery&gt;
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].

Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.

Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' (&quot;Beziadur santez Lusia&quot;, 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' (&quot;Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' (&quot;Azeuladeg ar vesaerion&quot;, 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.

E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù&lt;ref&gt;Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.&lt;/ref&gt;. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' (&quot;David gant penn Goliath&quot;, 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
&lt;/gallery&gt;

Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]&lt;/ref&gt;. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]&lt;ref&gt;Anvet &quot;septikemiezh&quot; gwechall.&lt;/ref&gt; en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]&lt;/ref&gt;. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]&lt;/ref&gt;.

==Levezon==
Caravaggio &quot;a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn.&quot;&lt;ref&gt;Lambert, p. 11.&lt;/ref&gt; ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.

Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.

Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].

Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien &quot;dereatoc&quot;h&quot;, pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.

Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik.&quot;&lt;ref&gt;Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15&lt;/ref&gt; A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''&lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8&lt;/ref&gt;
 
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.

Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio (&quot;1603-1606&quot; ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' (&quot;Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev&quot;, 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]&lt;ref&gt;{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}&lt;/ref&gt;. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn &quot;un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''&lt;ref&gt;&quot;Kenliammet en un doare mezhus&quot;&lt;/ref&gt;&quot; ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.

== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur

==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
&lt;gallery&gt;
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;An [[Testamant Nevez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 035.jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
&lt;/gallery&gt;
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio 069.jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
&lt;/gallery&gt;
;Sent
&lt;gallery&gt;
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;Poltredoù
&lt;gallery&gt;
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
&lt;/gallery&gt;
;Dodennoù all
&lt;gallery&gt;
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
&lt;/gallery&gt;

== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)&lt;ref&gt;ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].&lt;/ref&gt;
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt &amp; Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike &amp; Kahn Spike, Michèle  : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]</text>
      <sha1>n5u0le73mill0b47visszp99rjoe9l2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187184</id>
      <parentid>2187178</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Caravaggio Martha&amp;Mary.jpg]] → [[File:Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg]] → File replacement: update from a low quality version to a other one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187184</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37523" sha1="6v0kdzhw09alzx0kmj6a0jym6by0owy" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]&lt;ref&gt;Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.&lt;/ref&gt;, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.

Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. 

Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].

Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.

Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.

Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&amp;nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).&lt;/ref&gt;

E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.

E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.

Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
 
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.

Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.

Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&amp;nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Meneget gant Gilles Lambert, en e levr &quot;Caravaggio&quot;, p. 8.&lt;/ref&gt;

== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano&lt;ref&gt;Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.&lt;/ref&gt;. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.

E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].

Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.

D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar &quot;sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel&quot;&lt;ref&gt;Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.&lt;/ref&gt;, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.

Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.

E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.

=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”&lt;ref&gt;Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).&lt;/ref&gt; Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' (&quot;Ar paotrig e banerad frouezh&quot;, [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' (&quot;Bacchus yaouank klañv&quot;, ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' (&quot;Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt&quot;, [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.

N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.

Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”&lt;ref&gt;Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : &quot;Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv.&quot;&lt;/ref&gt; en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' (&quot;Paotr o peliat ur frouezhenn&quot;, [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa &quot;un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')&quot;, emezañ.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Michelangelo Caravaggio 025.jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
&lt;/gallery&gt;
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia&lt;ref&gt;Catherine Puglisi, &quot;Caravaggio&quot;, p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' (&quot;Chañs vat&quot;, [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' (&quot;An drucherien&quot;, [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' (&quot;Soner lud&quot;, 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' (&quot;Paotr dantet gant ur glazard&quot;, 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all&lt;ref&gt;Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' (&quot;tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du&quot;)&lt;/ref&gt; Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se&lt;ref&gt;Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works&quot;''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' (&quot;Mari Maden e pinijenn&quot;, 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. &quot;Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”&lt;ref&gt;Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù &quot;gwir&quot; Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : &quot;Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h.&quot;&lt;/ref&gt;

E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' (&quot;[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav&quot;, 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' (&quot;Aberzhidigezh [[Izaag]]&quot;, 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' (&quot;[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]&quot;, 1599).

Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
&lt;gallery&gt;
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Sacrifice of Isaac - WGA04202.jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
&lt;/gallery&gt;
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Michelangelo Caravaggio 040.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi (&quot;Sant Loeiz ar C'hallaoued&quot;). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' (&quot;Galvedigezh sant Vazhev&quot;, 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' (&quot;Merzherinti sant Vazhev&quot;, 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.

Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez&lt;ref&gt;A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.&lt;/ref&gt; En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''(&quot;Sant Vazhev hag an ael&quot;, 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' (&quot;Distro sant Paol ouzh Doue&quot;, 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : &quot;Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?&quot; — &quot;Abalamour !&quot; — &quot;Daoust ha Doue eo ar marc'h ?&quot; — &quot;N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !&quot;&lt;ref&gt;Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.&lt;/ref&gt;.

Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]&lt;ref&gt;Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.&lt;/ref&gt; o tougen ur wareg ha saezhoù.

Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
&lt;/gallery&gt;
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].

Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.

Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' (&quot;Beziadur santez Lusia&quot;, 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' (&quot;Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' (&quot;Azeuladeg ar vesaerion&quot;, 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.

E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù&lt;ref&gt;Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.&lt;/ref&gt;. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' (&quot;David gant penn Goliath&quot;, 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
&lt;/gallery&gt;

Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]&lt;/ref&gt;. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]&lt;ref&gt;Anvet &quot;septikemiezh&quot; gwechall.&lt;/ref&gt; en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]&lt;/ref&gt;. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]&lt;/ref&gt;.

==Levezon==
Caravaggio &quot;a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn.&quot;&lt;ref&gt;Lambert, p. 11.&lt;/ref&gt; ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.

Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.

Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].

Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien &quot;dereatoc&quot;h&quot;, pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.

Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik.&quot;&lt;ref&gt;Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15&lt;/ref&gt; A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''&lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8&lt;/ref&gt;
 
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.

Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio (&quot;1603-1606&quot; ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' (&quot;Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev&quot;, 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]&lt;ref&gt;{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}&lt;/ref&gt;. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn &quot;un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''&lt;ref&gt;&quot;Kenliammet en un doare mezhus&quot;&lt;/ref&gt;&quot; ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.

== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur

==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
&lt;gallery&gt;
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;An [[Testamant Nevez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 035.jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
&lt;/gallery&gt;
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio 069.jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
&lt;/gallery&gt;
;Sent
&lt;gallery&gt;
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;Poltredoù
&lt;gallery&gt;
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
&lt;/gallery&gt;
;Dodennoù all
&lt;gallery&gt;
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
&lt;/gallery&gt;

== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)&lt;ref&gt;ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].&lt;/ref&gt;
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt &amp; Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike &amp; Kahn Spike, Michèle  : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]</text>
      <sha1>6v0kdzhw09alzx0kmj6a0jym6by0owy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187188</id>
      <parentid>2187184</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Sacrifice of Isaac - WGA04202.jpg]] → [[File:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg]] → File replacement: update from a old and low quality version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37493" sha1="91jw0gfgs2pjcv7rapci2h24lcfbexu" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]&lt;ref&gt;Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.&lt;/ref&gt;, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.

Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. 

Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].

Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.

Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.

Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&amp;nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).&lt;/ref&gt;

E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.

E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.

Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
 
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.

Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.

Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&amp;nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Meneget gant Gilles Lambert, en e levr &quot;Caravaggio&quot;, p. 8.&lt;/ref&gt;

== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano&lt;ref&gt;Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.&lt;/ref&gt;. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.

E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].

Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.

D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar &quot;sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel&quot;&lt;ref&gt;Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.&lt;/ref&gt;, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.

Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.

E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.

=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”&lt;ref&gt;Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).&lt;/ref&gt; Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' (&quot;Ar paotrig e banerad frouezh&quot;, [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' (&quot;Bacchus yaouank klañv&quot;, ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' (&quot;Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt&quot;, [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.

N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.

Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”&lt;ref&gt;Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : &quot;Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv.&quot;&lt;/ref&gt; en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' (&quot;Paotr o peliat ur frouezhenn&quot;, [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa &quot;un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')&quot;, emezañ.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Michelangelo Caravaggio 025.jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
&lt;/gallery&gt;
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia&lt;ref&gt;Catherine Puglisi, &quot;Caravaggio&quot;, p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' (&quot;Chañs vat&quot;, [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' (&quot;An drucherien&quot;, [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' (&quot;Soner lud&quot;, 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' (&quot;Paotr dantet gant ur glazard&quot;, 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all&lt;ref&gt;Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' (&quot;tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du&quot;)&lt;/ref&gt; Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se&lt;ref&gt;Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works&quot;''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' (&quot;Mari Maden e pinijenn&quot;, 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. &quot;Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”&lt;ref&gt;Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù &quot;gwir&quot; Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : &quot;Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h.&quot;&lt;/ref&gt;

E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' (&quot;[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav&quot;, 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' (&quot;Aberzhidigezh [[Izaag]]&quot;, 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' (&quot;[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]&quot;, 1599).

Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
&lt;gallery&gt;
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
&lt;/gallery&gt;
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Michelangelo Caravaggio 040.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi (&quot;Sant Loeiz ar C'hallaoued&quot;). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' (&quot;Galvedigezh sant Vazhev&quot;, 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' (&quot;Merzherinti sant Vazhev&quot;, 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.

Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez&lt;ref&gt;A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.&lt;/ref&gt; En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''(&quot;Sant Vazhev hag an ael&quot;, 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' (&quot;Distro sant Paol ouzh Doue&quot;, 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : &quot;Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?&quot; — &quot;Abalamour !&quot; — &quot;Daoust ha Doue eo ar marc'h ?&quot; — &quot;N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !&quot;&lt;ref&gt;Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.&lt;/ref&gt;.

Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]&lt;ref&gt;Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.&lt;/ref&gt; o tougen ur wareg ha saezhoù.

Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
&lt;/gallery&gt;
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].

Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.

Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' (&quot;Beziadur santez Lusia&quot;, 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' (&quot;Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' (&quot;Azeuladeg ar vesaerion&quot;, 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.

E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù&lt;ref&gt;Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.&lt;/ref&gt;. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' (&quot;David gant penn Goliath&quot;, 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
&lt;/gallery&gt;

Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]&lt;/ref&gt;. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]&lt;ref&gt;Anvet &quot;septikemiezh&quot; gwechall.&lt;/ref&gt; en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]&lt;/ref&gt;. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]&lt;/ref&gt;.

==Levezon==
Caravaggio &quot;a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn.&quot;&lt;ref&gt;Lambert, p. 11.&lt;/ref&gt; ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.

Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.

Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].

Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien &quot;dereatoc&quot;h&quot;, pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.

Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik.&quot;&lt;ref&gt;Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15&lt;/ref&gt; A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''&lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8&lt;/ref&gt;
 
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.

Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio (&quot;1603-1606&quot; ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' (&quot;Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev&quot;, 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]&lt;ref&gt;{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}&lt;/ref&gt;. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn &quot;un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''&lt;ref&gt;&quot;Kenliammet en un doare mezhus&quot;&lt;/ref&gt;&quot; ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.

== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur

==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
&lt;gallery&gt;
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;An [[Testamant Nevez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 035.jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
&lt;/gallery&gt;
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio 069.jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
&lt;/gallery&gt;
;Sent
&lt;gallery&gt;
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;Poltredoù
&lt;gallery&gt;
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
&lt;/gallery&gt;
;Dodennoù all
&lt;gallery&gt;
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
&lt;/gallery&gt;

== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)&lt;ref&gt;ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].&lt;/ref&gt;
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt &amp; Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike &amp; Kahn Spike, Michèle  : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]</text>
      <sha1>91jw0gfgs2pjcv7rapci2h24lcfbexu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187218</id>
      <parentid>2187188</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg]] → [[File:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37495" sha1="ixujqhobvs48zfrdqizod4kjszlr163" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]&lt;ref&gt;Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.&lt;/ref&gt;, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.

Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. 

Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].

Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.

Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.

Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&amp;nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).&lt;/ref&gt;

E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.

E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.

Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
 
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.

Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.

Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&amp;nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Meneget gant Gilles Lambert, en e levr &quot;Caravaggio&quot;, p. 8.&lt;/ref&gt;

== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano&lt;ref&gt;Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.&lt;/ref&gt;. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.

E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].

Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.

D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar &quot;sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel&quot;&lt;ref&gt;Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.&lt;/ref&gt;, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.

Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.

E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.

=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”&lt;ref&gt;Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).&lt;/ref&gt; Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' (&quot;Ar paotrig e banerad frouezh&quot;, [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' (&quot;Bacchus yaouank klañv&quot;, ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' (&quot;Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt&quot;, [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.

N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.

Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”&lt;ref&gt;Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : &quot;Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv.&quot;&lt;/ref&gt; en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' (&quot;Paotr o peliat ur frouezhenn&quot;, [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa &quot;un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')&quot;, emezañ.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Michelangelo Caravaggio 025.jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
&lt;/gallery&gt;
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia&lt;ref&gt;Catherine Puglisi, &quot;Caravaggio&quot;, p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' (&quot;Chañs vat&quot;, [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' (&quot;An drucherien&quot;, [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' (&quot;Soner lud&quot;, 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' (&quot;Paotr dantet gant ur glazard&quot;, 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all&lt;ref&gt;Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' (&quot;tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du&quot;)&lt;/ref&gt; Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se&lt;ref&gt;Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works&quot;''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' (&quot;Mari Maden e pinijenn&quot;, 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. &quot;Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”&lt;ref&gt;Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù &quot;gwir&quot; Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : &quot;Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h.&quot;&lt;/ref&gt;

E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' (&quot;[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav&quot;, 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' (&quot;Aberzhidigezh [[Izaag]]&quot;, 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' (&quot;[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]&quot;, 1599).

Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
&lt;gallery&gt;
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
&lt;/gallery&gt;
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Michelangelo Caravaggio 040.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi (&quot;Sant Loeiz ar C'hallaoued&quot;). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' (&quot;Galvedigezh sant Vazhev&quot;, 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' (&quot;Merzherinti sant Vazhev&quot;, 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.

Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez&lt;ref&gt;A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.&lt;/ref&gt; En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''(&quot;Sant Vazhev hag an ael&quot;, 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' (&quot;Distro sant Paol ouzh Doue&quot;, 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : &quot;Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?&quot; — &quot;Abalamour !&quot; — &quot;Daoust ha Doue eo ar marc'h ?&quot; — &quot;N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !&quot;&lt;ref&gt;Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.&lt;/ref&gt;.

Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]&lt;ref&gt;Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.&lt;/ref&gt; o tougen ur wareg ha saezhoù.

Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
&lt;/gallery&gt;
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].

Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.

Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' (&quot;Beziadur santez Lusia&quot;, 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' (&quot;Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' (&quot;Azeuladeg ar vesaerion&quot;, 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.

E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù&lt;ref&gt;Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.&lt;/ref&gt;. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' (&quot;David gant penn Goliath&quot;, 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
&lt;/gallery&gt;

Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]&lt;/ref&gt;. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]&lt;ref&gt;Anvet &quot;septikemiezh&quot; gwechall.&lt;/ref&gt; en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]&lt;/ref&gt;. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]&lt;/ref&gt;.

==Levezon==
Caravaggio &quot;a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn.&quot;&lt;ref&gt;Lambert, p. 11.&lt;/ref&gt; ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.

Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.

Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].

Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien &quot;dereatoc&quot;h&quot;, pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.

Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik.&quot;&lt;ref&gt;Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15&lt;/ref&gt; A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''&lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8&lt;/ref&gt;
 
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.

Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio (&quot;1603-1606&quot; ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' (&quot;Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev&quot;, 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]&lt;ref&gt;{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}&lt;/ref&gt;. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn &quot;un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''&lt;ref&gt;&quot;Kenliammet en un doare mezhus&quot;&lt;/ref&gt;&quot; ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.

== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur

==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
&lt;gallery&gt;
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;An [[Testamant Nevez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 035.jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
&lt;/gallery&gt;
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio 069.jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
&lt;/gallery&gt;
;Sent
&lt;gallery&gt;
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;Poltredoù
&lt;gallery&gt;
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
&lt;/gallery&gt;
;Dodennoù all
&lt;gallery&gt;
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
&lt;/gallery&gt;

== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)&lt;ref&gt;ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].&lt;/ref&gt;
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt &amp; Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike &amp; Kahn Spike, Michèle  : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]</text>
      <sha1>ixujqhobvs48zfrdqizod4kjszlr163</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187243</id>
      <parentid>2187218</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T21:38:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg]] → [[File:Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37499" sha1="d61haka4u4wotyxw5yue00caki3fn29" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]&lt;ref&gt;Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.&lt;/ref&gt;, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.

Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. 

Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].

Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.

Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.

Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&amp;nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).&lt;/ref&gt;

E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.

E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.

Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
 
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.

Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.

Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&amp;nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Meneget gant Gilles Lambert, en e levr &quot;Caravaggio&quot;, p. 8.&lt;/ref&gt;

== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano&lt;ref&gt;Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.&lt;/ref&gt;. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.

E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].

Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.

D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar &quot;sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel&quot;&lt;ref&gt;Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.&lt;/ref&gt;, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.

Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.

E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.

=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”&lt;ref&gt;Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).&lt;/ref&gt; Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' (&quot;Ar paotrig e banerad frouezh&quot;, [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' (&quot;Bacchus yaouank klañv&quot;, ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' (&quot;Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt&quot;, [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.

N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.

Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”&lt;ref&gt;Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : &quot;Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv.&quot;&lt;/ref&gt; en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' (&quot;Paotr o peliat ur frouezhenn&quot;, [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa &quot;un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')&quot;, emezañ.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Michelangelo Caravaggio 025.jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
&lt;/gallery&gt;
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia&lt;ref&gt;Catherine Puglisi, &quot;Caravaggio&quot;, p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' (&quot;Chañs vat&quot;, [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' (&quot;An drucherien&quot;, [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' (&quot;Soner lud&quot;, 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' (&quot;Paotr dantet gant ur glazard&quot;, 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all&lt;ref&gt;Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' (&quot;tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du&quot;)&lt;/ref&gt; Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se&lt;ref&gt;Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works&quot;''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' (&quot;Mari Maden e pinijenn&quot;, 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. &quot;Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”&lt;ref&gt;Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù &quot;gwir&quot; Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : &quot;Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h.&quot;&lt;/ref&gt;

E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' (&quot;[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav&quot;, 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' (&quot;Aberzhidigezh [[Izaag]]&quot;, 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' (&quot;[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]&quot;, 1599).

Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
&lt;gallery&gt;
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
&lt;/gallery&gt;
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Michelangelo Caravaggio 040.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi (&quot;Sant Loeiz ar C'hallaoued&quot;). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' (&quot;Galvedigezh sant Vazhev&quot;, 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' (&quot;Merzherinti sant Vazhev&quot;, 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.

Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez&lt;ref&gt;A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.&lt;/ref&gt; En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''(&quot;Sant Vazhev hag an ael&quot;, 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' (&quot;Distro sant Paol ouzh Doue&quot;, 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : &quot;Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?&quot; — &quot;Abalamour !&quot; — &quot;Daoust ha Doue eo ar marc'h ?&quot; — &quot;N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !&quot;&lt;ref&gt;Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.&lt;/ref&gt;.

Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]&lt;ref&gt;Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.&lt;/ref&gt; o tougen ur wareg ha saezhoù.

Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
&lt;/gallery&gt;
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].

Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.

Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' (&quot;Beziadur santez Lusia&quot;, 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' (&quot;Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' (&quot;Azeuladeg ar vesaerion&quot;, 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.

E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù&lt;ref&gt;Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.&lt;/ref&gt;. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' (&quot;David gant penn Goliath&quot;, 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
&lt;/gallery&gt;

Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]&lt;/ref&gt;. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]&lt;ref&gt;Anvet &quot;septikemiezh&quot; gwechall.&lt;/ref&gt; en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]&lt;/ref&gt;. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]&lt;/ref&gt;.

==Levezon==
Caravaggio &quot;a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn.&quot;&lt;ref&gt;Lambert, p. 11.&lt;/ref&gt; ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.

Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.

Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].

Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien &quot;dereatoc&quot;h&quot;, pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.

Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik.&quot;&lt;ref&gt;Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15&lt;/ref&gt; A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''&lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8&lt;/ref&gt;
 
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.

Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio (&quot;1603-1606&quot; ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' (&quot;Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev&quot;, 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]&lt;ref&gt;{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}&lt;/ref&gt;. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn &quot;un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''&lt;ref&gt;&quot;Kenliammet en un doare mezhus&quot;&lt;/ref&gt;&quot; ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.

== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur

==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
&lt;gallery&gt;
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;An [[Testamant Nevez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 035.jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
&lt;/gallery&gt;
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio 069.jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
&lt;/gallery&gt;
;Sent
&lt;gallery&gt;
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;Poltredoù
&lt;gallery&gt;
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
&lt;/gallery&gt;
;Dodennoù all
&lt;gallery&gt;
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
&lt;/gallery&gt;

== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)&lt;ref&gt;ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].&lt;/ref&gt;
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt &amp; Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike &amp; Kahn Spike, Michèle  : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]</text>
      <sha1>d61haka4u4wotyxw5yue00caki3fn29</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yann ar Badezour, Toledo, Spagn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33183</id>
    <revision>
      <id>2187189</id>
      <parentid>1846492</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Sacrifice of Isaac - WGA04202.jpg]] → [[File:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg]] → File replacement: update from a old and low quality version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4491" sha1="8mvow4cbk2tsqd1x4gv99x9838tlp4h" xml:space="preserve">*''Gwelout ivez: [[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)‎]] ''
[[Skeudenn:Caravaggio-Baptist-Toledo.jpg|thumb|right|Yann-Vadezour, livet gant Caravaggio (a greder), Toledo (Spagn), Mirdi an Iliz-veur.]]
[[Skeudenn:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|thumb|right|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Aberzhidigezh Izaag]] '', gant [[Caravaggio]], war-dro 1598. Doare [[Princeton]], [[New Jersey]], [[SUA]].]]
[[Skeudenn:Caravaggio-Sacrifice-I-deta.jpg|thumb|right|''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Aberzhidigezh Izaag]]'', [[Caravaggio]], war-dro 1598 (lodenn eus an daolenn a ziskouez penn [[Izaag]]). Dastumad prevez, [[Princeton]], [[New Jersey]] - o welet pegen heñvel eo pennoù an daou baotr en daou livadur e c'haller soñjal int diwar zorn an hevelep livour.]]
An daolenn [[Yann-Vadezour]] a zo er [[Museo Tesoro Catedralicio]] (mirdi teñzor an Iliz-veur) e [[Toledo]] (Spagn) a greder eo bet savet gant al livour [[Caravaggio]].
Dizemglev zo diwar-benn al livadur avat: soñjal a ra lod eo un oberenn diwar zorn [[Bartolomeo Cavarozzi]], un diskibl dezhañ. 

* Krediñ a ra da John Gash (sellout en notennoù izeloc'h) e oa unan eus al livadurioù graet gant Caravaggio evit [[priol]] Ospital ar Frealz, evel ma lavar Mancini, [[buhezskridour]] Caravaggio. Hervez Mancini e voent &quot;kaset gant ar priol d'e vro c'henidik&quot; ; siwazh, en un doare eus [[dornskrid]] Mancini e lenner e oa ar priol-se eus [[Sevilla]], pa lavar en unan all e oa eus [[Sikilia]]. 
*Ur priol spagnat a oa en ospital e 1593, ha marteze e chomas eno betek miz Even 1595. Menegiñ a ra Gash ali an [[anaoudeg]] A.E. Perez Sanchez a lavar e tenn tres ar sant da zoare-livañ Cavarozzi un tamm bennak, met ar peurrest eus al livadur ne ra ket, hag &quot;e lodennoù zo ez eo an doare-livañ eus ar gwellañ, en delioù gwini dreist-holl..., ha muioc'h diouzh stumm Caravaggio.&quot; 
Anv a ra Gash ivez eus ar c'h-[[chiaroscuro]] (ar sklaer-ha-teñval), trolinennoù an dremmoù, ha troioù-livañ all a gaver en oberennoù yaouankiz
Caravaggio evel ''[[Ar Sonerien (Caravaggio)| Ar Sonerien]]'' ha ''[[Sant Frañsez Asiz en e C'hoursav (Caravaggio)|Sant Frañsez Asiz en e C'hoursav]]''. Ma oa degouezhet taolennoù diwar zorn Caravaggio e Sevilla, homañ ha re all c'hoazh, war-dro ar c'houlz-se, e c'hallont bezañ levezonet [[Diego Velázquez]] en e oberoù kentañ. Koulskoude, kreñv eo an arguzennoù a-du gant Cavarozzi, ha gouzout a reer ez eas da Spagn war-dro 1617-1619&lt;ref&gt;Gash, ''Caravaggio'', p.44.&lt;/ref&gt;.
*[[Peter Robb]], a gav dezhañ eo bet graet an daolenn gant Caravaggio, a laka anezhi war-dro 1598, pa oa an arzour e-touez koskor e warezer kentañ, ar c'hardinal [[Francesco Maria Del Monte]]. Robb a lavar eo hañval-bev ar Badezour ouzh ar paotr a zo [[Izaag]] en ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Aberzhidigezh Izaag]]'', pezh a rofe da grediñ e voe graet an div daolenn e-tro ar memes koulz. Siwazh, dizemglev zo ivez, ha gant-se n'eo ket diluziet kudenn an oberouriezh gant kement-se. 

Yann a zo diskouezet dirak ur winienn c'hlas, drein outi, azezet war ur sae ruz, damguzhet e reizh dindani, ur groaz hir en e zorn, o sellout ouzh un dañvad en e c'hourvez e-harz e dreid. Livet eo an delioù, ar plant, an drein, an douar e-harz an treid, gant evezh ouzh ar munudoù , kement hag en e zaolenn [[Panerad frouezh (Caravaggio)|Panerad frouezh]]. Gant melkoni ar c'hrennard e c'haller gwelout preder ar [[profed]]. E delioù ar winienn e c'haller lenn kemenn [[Ar Goan Ziwezhañ]] hag ar gwin a vo diskennet d'an Daouzek [[Abostol]]. 

Evel ur c'hrennard eo livet Yann ar badezour, souezhusat diviz a-berzh al livour, en ur mare ma veze diskouezet pe evel ur bugel bihan, gant ar Mabig Jezuz alies, gant e vamm pe mamm Jezuz peurvuiaén, pe evel un den en oad gour, o vadeziñ Jezuz peurvuiañ. Koulskoude ne oa ket ar wech kentañ d'ul livour d'ober evel-se. 
Livet eo Yann dirak gwini glas ha bodoù gwini draenek, en e goazez war ur sae ruz, ur groaz voan en e zorn, hag o sellout ouzh un dañvad en e c'hourvez e-harz e dreid.

==Livourien all==
[[Skeudenn:Leonardo da Vinci - Saint John the Baptist C2RMF retouched.jpg|thumb|'' Yann ar Badezour '', gant [[Leonardo da Vinci]]]]

[[Leonardo]] en doa livet ur Badezour yaouank mousc'hoarzhus ha kevrinus, gant ur biz savet (da ziskouez an Neñv) hag e zorn all o tiskouez e vruched, hag [[Andrea del Sarto]] en doa graet unan a zo evel ur rakkinnig da re Caravaggio. 

==Notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>8mvow4cbk2tsqd1x4gv99x9838tlp4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33431</id>
    <revision>
      <id>2187190</id>
      <parentid>2078105</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Sacrifice of Isaac - WGA04202.jpg]] → [[File:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg]] → File replacement: update from a old and low quality version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4009" sha1="eod0e6l7yjyjxeu32ok68pit5c0wrm3" xml:space="preserve">{{databox}}
Meur a daolenn, en istor al [[livouriezh]], zo bet anvet [[Aberzhidigezh Izaag (arz)|Aberzhidigezh Izaag]].&lt;br&gt;
Meur a hini ivez zo bet anvet ''Il Sacrificio di Isacco'' gant o oberour, pa veze [[italian]]. E-touez ar re-se ez eus div a zo oberennoù diwar zorn al [[livour]] [[italian]] [[Caravaggio]] ([[1571]]-[[1610]]), hag an div-se eo a zo kinniget amañ. 

== Taolenn Princeton  ==
Emañ an daolenn ''Aberzhidigezh Izaag''-mañ en dastumad Piasecka-Johnson e [[Princeton]], [[New Jersey]] . N'eur ket sur eo diwar zorn Caravaggio avat. Hervez [[Giulio Mancini]], a skrivas buhez al livour, edo Caravaggio en ''Ospital ar Frealz'' pa reas un toullad livadurioù evit ar [[priol]] [[spagnol]] (ur priol spagnol a voe adalek [[1593]] betek [[1595]]), ha hennezh o c'hasas gantañ da [[Sevilla]]. Da neuze e vije bet graet al livadur war-dro kreiz ar [[bloavezhioù 1590]]. Met kalz bravoc'h eo graet al labour c'hoazh eget pezh a oa kustum Caravaggio d'ober d'ar c'houlz-se, ma skriv an [[arzvarnour]] [[Peter Robb]], er [[buhezskrid]] embannet gantañ e [[1998]] diwar-benn Caravaggio, e rank bezañ bet savet war-dro [[1598]].

Ar paotr a zo Izaag amañ a denn kenañ d'ar [[Yann-Vadezour]] a c'haller gwelout e mirdi iliz-veur [[Toledo]]. A bouez eo gouzout e oa degouezhet e [[Spagn]] un toullad livadurioù graet gant Caravaggio, rak levezonet o deus [[Diego Velázquez]], met gallout a rafent bezañ bet graet gant [[Bartolomeo Cavarozzi]] ([[1590]]-[[1625]]) hag a oa e Spagn war-dro [[1617]]-[[1619]].

Emañ dorn an ael war benn ar maout evel m'emañ dorn kleiz Abraham war benn e vab, e gontell gantañ en e zorn dehoù, o selaou an ael. Netra en diadreñv, ha gant-se emañ an arvest en e greñvañ, en e skrijusañ.

Sklêrijennet eo an daolenn gant ar ''[[chiaroscuro|c'hiaroscuro]]'' (&quot;amsked&quot; e brezhoneg), doare-livañ ijinet gant Caravaggio, hag a zo bet ur seurt dispac'h en arz ar C'hornôg. En deñvalijenn emañ dremmoù an tad, [[Abraham]], ha hini e vab, [[Izaag]], ha koulskoude e santer nerzh o from.&lt;br&gt;
Gwelout a reomp [[Abraham]] war-nes [[aberzh]]iñ e vab [[Izaag]] da sentiñ ouzh gourc'hemenn Doue hag un [[ael]] o herzel outañ, hag o kinnig dezhañ ur [[maout]] da lakaat e lec'h e vab.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot;&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Aberzhidigezh Izaag'', gant [[Caravaggio]], war-dro [[1598]]
Caravaggio-Sacrifice-I-deta.jpg|Munudig
&lt;/gallery&gt;
== Taolenn an Uffizi ==
En [[Uffizi]] [[Firenze]] emañ al livadur-mañ, a voe graet, gouez da Giovanni Bellori, evit ar [[kardinal|c'hardinal]] Maffeo Barberini, a oa da vezañ ar [[pab]] [[Urban VIII]]. Kant [[skoed (moneiz)|skoed]] en holl a voe roet d'an arzour evit e labour gant ar c'hardinal, paeet dre veur a wech etre miz Mae 1603 ha miz Genver [[1604]].

Ur pennad a-raok e oa bet livet ''[[Poltred Maffeo Barberini]]'' gant Caravaggio: moarvat e oa bet plijet a-walc'h Barberini ma en doa goulennet un daolenn all digantañ.

Anaout a reer dremm Izaag : hini [[Cecco Boneri]] eo, ur c'hrennard a weler en un toullad livadurioù diwar zorn Caravaggio. E zremm ivez eo hini an ael, nemet un tamm kemmet e voe an drolinenn anezhi hag ar blev, da guzhat an doare-ober. Dre [[skinoù X]] ez eo bet kavet kement-se.

N'anavezer nemet div daolenn gant Caravagio ma weler ar vro en diadreñv : homañ hag an [[:it:Riposo durante la fuga in Egitto|Diskuizh e-kerzh an dec'hadenn da Egipt]]. Marteze eo an torgennoù [[Colli Albani]] a zo en-dro da [[Roma]] a weler amañ. Marteze ivez eo ur salud d'e gevezer [[Annibale Carracci]], a oa brudet ar gwelvaoù livet gantañ.

Amañ eo mesket kaerder an natur hag euzhusted an aberzh. En diaraog e weler ar gontell lemm war vrec'h ar mab, troet ouzh ar gouloù.


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;330px&quot;&gt;
The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg|''Aberzhidigezh Izaag'', gant [[Caravaggio]], e [[1603]]
&lt;/gallery&gt;

==Pennadoù kar==
*[[Aberzhidigezh Izaag (arz)]]

[[Rummad:Livadurioù Caravaggio]]
[[Rummad:Mirdi an Ofisoù]]</text>
      <sha1>eod0e6l7yjyjxeu32ok68pit5c0wrm3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187219</id>
      <parentid>2187190</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:45:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg]] → [[File:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4011" sha1="d1vmlx2nl3c8e4vptfh5ew2ix6m4ntl" xml:space="preserve">{{databox}}
Meur a daolenn, en istor al [[livouriezh]], zo bet anvet [[Aberzhidigezh Izaag (arz)|Aberzhidigezh Izaag]].&lt;br&gt;
Meur a hini ivez zo bet anvet ''Il Sacrificio di Isacco'' gant o oberour, pa veze [[italian]]. E-touez ar re-se ez eus div a zo oberennoù diwar zorn al [[livour]] [[italian]] [[Caravaggio]] ([[1571]]-[[1610]]), hag an div-se eo a zo kinniget amañ. 

== Taolenn Princeton  ==
Emañ an daolenn ''Aberzhidigezh Izaag''-mañ en dastumad Piasecka-Johnson e [[Princeton]], [[New Jersey]] . N'eur ket sur eo diwar zorn Caravaggio avat. Hervez [[Giulio Mancini]], a skrivas buhez al livour, edo Caravaggio en ''Ospital ar Frealz'' pa reas un toullad livadurioù evit ar [[priol]] [[spagnol]] (ur priol spagnol a voe adalek [[1593]] betek [[1595]]), ha hennezh o c'hasas gantañ da [[Sevilla]]. Da neuze e vije bet graet al livadur war-dro kreiz ar [[bloavezhioù 1590]]. Met kalz bravoc'h eo graet al labour c'hoazh eget pezh a oa kustum Caravaggio d'ober d'ar c'houlz-se, ma skriv an [[arzvarnour]] [[Peter Robb]], er [[buhezskrid]] embannet gantañ e [[1998]] diwar-benn Caravaggio, e rank bezañ bet savet war-dro [[1598]].

Ar paotr a zo Izaag amañ a denn kenañ d'ar [[Yann-Vadezour]] a c'haller gwelout e mirdi iliz-veur [[Toledo]]. A bouez eo gouzout e oa degouezhet e [[Spagn]] un toullad livadurioù graet gant Caravaggio, rak levezonet o deus [[Diego Velázquez]], met gallout a rafent bezañ bet graet gant [[Bartolomeo Cavarozzi]] ([[1590]]-[[1625]]) hag a oa e Spagn war-dro [[1617]]-[[1619]].

Emañ dorn an ael war benn ar maout evel m'emañ dorn kleiz Abraham war benn e vab, e gontell gantañ en e zorn dehoù, o selaou an ael. Netra en diadreñv, ha gant-se emañ an arvest en e greñvañ, en e skrijusañ.

Sklêrijennet eo an daolenn gant ar ''[[chiaroscuro|c'hiaroscuro]]'' (&quot;amsked&quot; e brezhoneg), doare-livañ ijinet gant Caravaggio, hag a zo bet ur seurt dispac'h en arz ar C'hornôg. En deñvalijenn emañ dremmoù an tad, [[Abraham]], ha hini e vab, [[Izaag]], ha koulskoude e santer nerzh o from.&lt;br&gt;
Gwelout a reomp [[Abraham]] war-nes [[aberzh]]iñ e vab [[Izaag]] da sentiñ ouzh gourc'hemenn Doue hag un [[ael]] o herzel outañ, hag o kinnig dezhañ ur [[maout]] da lakaat e lec'h e vab.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot;&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Aberzhidigezh Izaag'', gant [[Caravaggio]], war-dro [[1598]]
Caravaggio-Sacrifice-I-deta.jpg|Munudig
&lt;/gallery&gt;
== Taolenn an Uffizi ==
En [[Uffizi]] [[Firenze]] emañ al livadur-mañ, a voe graet, gouez da Giovanni Bellori, evit ar [[kardinal|c'hardinal]] Maffeo Barberini, a oa da vezañ ar [[pab]] [[Urban VIII]]. Kant [[skoed (moneiz)|skoed]] en holl a voe roet d'an arzour evit e labour gant ar c'hardinal, paeet dre veur a wech etre miz Mae 1603 ha miz Genver [[1604]].

Ur pennad a-raok e oa bet livet ''[[Poltred Maffeo Barberini]]'' gant Caravaggio: moarvat e oa bet plijet a-walc'h Barberini ma en doa goulennet un daolenn all digantañ.

Anaout a reer dremm Izaag : hini [[Cecco Boneri]] eo, ur c'hrennard a weler en un toullad livadurioù diwar zorn Caravaggio. E zremm ivez eo hini an ael, nemet un tamm kemmet e voe an drolinenn anezhi hag ar blev, da guzhat an doare-ober. Dre [[skinoù X]] ez eo bet kavet kement-se.

N'anavezer nemet div daolenn gant Caravagio ma weler ar vro en diadreñv : homañ hag an [[:it:Riposo durante la fuga in Egitto|Diskuizh e-kerzh an dec'hadenn da Egipt]]. Marteze eo an torgennoù [[Colli Albani]] a zo en-dro da [[Roma]] a weler amañ. Marteze ivez eo ur salud d'e gevezer [[Annibale Carracci]], a oa brudet ar gwelvaoù livet gantañ.

Amañ eo mesket kaerder an natur hag euzhusted an aberzh. En diaraog e weler ar gontell lemm war vrec'h ar mab, troet ouzh ar gouloù.


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;330px&quot;&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Aberzhidigezh Izaag'', gant [[Caravaggio]], e [[1603]]
&lt;/gallery&gt;

==Pennadoù kar==
*[[Aberzhidigezh Izaag (arz)]]

[[Rummad:Livadurioù Caravaggio]]
[[Rummad:Mirdi an Ofisoù]]</text>
      <sha1>d1vmlx2nl3c8e4vptfh5ew2ix6m4ntl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aberzhidigezh Izaag (arz)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34482</id>
    <revision>
      <id>2187224</id>
      <parentid>2174389</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:15:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Abraham.jpg]] → [[File:LA HYRE Laurent de Le Sacrifice d'Abraham Huile sur toile.jpg]] → File replacement: update from a old and low quality version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2689" sha1="rejhn644x3on6jpxe2fo0zwubdixzlm" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
[[File:Andrea Mantegna 010.jpg|thumb|[[Andrea Mantegna]], '' Aberzhidigezh Izaag'', munud eus an [[trittico degli Uffizi]]. ]]
[[Image:Andrea del Sarto 006.jpg|thumb|Taolenn [[Andrea del Sarto]].]]
[[Image:Rembrandt Harmensz. van Rijn 035.jpg|thumb|''An ael a vir a aberzhiñ Izaag'', gant [[Rembrandt]].]]
'''Aberzhidigezh Izaag''' zo anv meur a oberenn en istor al [[livouriezh]], awenet gant mojenn ar [[Bibl]], p'edo [[Abraham]] o vont da aberzhiñ e vab [[Izaag]] ha pa zeuas un [[ael]] da herzel e vrec'h. 

==Taolennoù brudetañ==
[[Skeudenn:LA HYRE Laurent de Le Sacrifice d'Abraham Huile sur toile.jpg|thumb|left|''Abraham oc'h aberzhiñ Izaag'', gant [[Laurent de La Hire]]. ]]
Anaout a reer dreist-holl:
* div daolenn gant [[Caravaggio]], anvet [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Aberzhidigezh Izaag]] o-div ([[1603]]-[[1604]]). 
* un daolenn gant [[Rembrandt]] [[An ael a vir a aberzhiñ Izaag]] ([[1635]]), e [[mirdi ar Peniti]], e [[Sant Petersbourg]].

Ouzhpenn se e weler an hevelep mojenn diskouezet e taolennoù all: 
* gant [[Domenichino]] 
* gant [[Andrea del Sarto]] ([[1520]]-[[1525]]) 
* gant [[Giovanni Lanfranco]] 
* gant [[Empoli (pittore)|Empoli]] ([[1590]]) 
* gant [[Jacopo Ligozzi]] ([[1596]]) 
* gant [[Alessandro Allori]], e [[1601]] , war ziskouez e [[Mirdi an Ofisoù]] e [[Firenze]], 
** gwelout [[Listenn livourien Ofisoù Firenze‎]]
* gant [[Cigoli]] ([[1625]]) 
* gant al livour gall [[Laurent de La Hire]], e 1650,
* gant [[Andrea Lanzani]] (dibenn ar [[XVIIvet kantved]])
* gant [[Tiepolo]] ([[1726]]-[[1729]])
* gant [[Gerhard Wilhelm von Reutern]] e 1849
* gant [[Marc Chagall]] ([[1960]]-[[1965]])

==Kizelladurioù==
[[File:Ghiberticompetition.jpg|thumb|250px|right|''Sacrificio di Isacco'', [[Lorenzo Ghiberti]].]]
[[File:Opera del duomo (FI), donatello e nanni di bartolo, abramo e isacco 1421.JPG|thumb|200px|left|''Abramo e Isacco'', gant Donatello.]]Kizelladurioù brudet zo ivez:
* gant [[Lorenzo Ghiberti]] ([[1401]])
* gant [[Filippo Brunelleschi]] ([[1401]])
* gant [[Donatello]] ([[1418]])
* gant [[Pedro Berruguete]] ([[1526]]-[[1532]])

==Lennegezh==
*An [[Ordinalia]] e kerneveg


==Livadurioù all==

&lt;gallery&gt;
File:Abraham and Isaac before the Sacrifice, Jan Victors, 1642.jpg|''Abraham hag Izaag a-raok an aberzh'', gant [[Jan Victors]], 1642
File:Giovanni Battista Tiepolo 001.jpg|[[Giovanni Battista Tiepolo]]
File:Tissot Isaac Bears the Wood for His Sacrifice.jpg|[[James Tissot]]
File:ReuternAbraham.jpg|[[Reutern]]
File:Franz Anton Maulbertsch - The Sacrifice of Isaac - WGA14681.jpg| [[Franz Anton Maulbertsch]]]] 
&lt;/gallery&gt;
[[Rummad:Livadurioù diazezet war ar Bibl]]
[[Rummad:Tud ar Bibl en arzoù]]</text>
      <sha1>rejhn644x3on6jpxe2fo0zwubdixzlm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll livadurioù Caravaggio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38204</id>
    <revision>
      <id>2187185</id>
      <parentid>2187170</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:14:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Caravaggio Martha&amp;Mary.jpg]] → [[File:Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg]] → File replacement: update from a low quality version to a other one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7597" sha1="3lyz5gt6slakphoh65h5xajmtfixw55" xml:space="preserve">Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.

===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
&lt;gallery&gt;
The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
&lt;/gallery&gt;

====An [[Testamant Nevez]]====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio_035.jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_025.jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto‎]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 026.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 027.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour'' 
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)'' 
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena‎]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]'' 
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 011.jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
&lt;/gallery&gt;
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
&lt;gallery&gt;
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_069.jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
&lt;/gallery&gt;

=====Sent=====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]] 
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
&lt;gallery&gt;
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Michelangelo Caravaggio 007.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
&lt;/gallery&gt;

====Poltredoù hag all====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Michelangelo Caravaggio 062.jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
&lt;/gallery&gt;

====Da glenkañ gwelloc'h====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Livadurioù all==
&lt;gallery&gt;
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>3lyz5gt6slakphoh65h5xajmtfixw55</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187220</id>
      <parentid>2187185</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:45:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:The Sacrifice of Isaac by Caravaggio.jpg]] → [[File:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7599" sha1="ozon9ny30hfeij70jl3tmkywra47ojc" xml:space="preserve">Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.

===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
&lt;gallery&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
&lt;/gallery&gt;

====An [[Testamant Nevez]]====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio_035.jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_025.jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto‎]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 026.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 027.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour'' 
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)'' 
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena‎]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]'' 
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 011.jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
&lt;/gallery&gt;
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
&lt;gallery&gt;
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_069.jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
&lt;/gallery&gt;

=====Sent=====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]] 
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
&lt;gallery&gt;
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Michelangelo Caravaggio 007.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
&lt;/gallery&gt;

====Poltredoù hag all====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Michelangelo Caravaggio 062.jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
&lt;/gallery&gt;

====Da glenkañ gwelloc'h====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Livadurioù all==
&lt;gallery&gt;
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>ozon9ny30hfeij70jl3tmkywra47ojc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187244</id>
      <parentid>2187220</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T21:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg]] → [[File:Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7603" sha1="mt3ubgscwy305tvg10rushyvt2i82w0" xml:space="preserve">Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.

===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
&lt;gallery&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
&lt;/gallery&gt;

====An [[Testamant Nevez]]====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio_035.jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_025.jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto‎]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 026.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 027.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour'' 
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)'' 
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena‎]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]'' 
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 011.jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
&lt;/gallery&gt;
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
&lt;gallery&gt;
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_069.jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
&lt;/gallery&gt;

=====Sent=====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]] 
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
&lt;gallery&gt;
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Michelangelo Caravaggio 007.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
&lt;/gallery&gt;

====Poltredoù hag all====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Michelangelo Caravaggio 062.jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
&lt;/gallery&gt;

====Da glenkañ gwelloc'h====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Livadurioù all==
&lt;gallery&gt;
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>mt3ubgscwy305tvg10rushyvt2i82w0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187246</id>
      <parentid>2187244</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T21:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 011.jpg]] → [[File:Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7610" sha1="t5f4wfy4kdi71y28zjbxzk4soee14wr" xml:space="preserve">Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.

===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
&lt;gallery&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
&lt;/gallery&gt;

====An [[Testamant Nevez]]====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio_035.jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_025.jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto‎]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 026.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 027.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour'' 
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)'' 
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena‎]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]'' 
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
&lt;/gallery&gt;
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
&lt;gallery&gt;
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_069.jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
&lt;/gallery&gt;

=====Sent=====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]] 
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
&lt;gallery&gt;
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Michelangelo Caravaggio 007.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
&lt;/gallery&gt;

====Poltredoù hag all====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Michelangelo Caravaggio 062.jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
&lt;/gallery&gt;

====Da glenkañ gwelloc'h====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Livadurioù all==
&lt;gallery&gt;
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>t5f4wfy4kdi71y28zjbxzk4soee14wr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187248</id>
      <parentid>2187246</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:00:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <comment>removing one, don't need twice</comment>
      <origin>2187248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7510" sha1="hl92ommml6g7kr0swws7e9lyahlecdv" xml:space="preserve">Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.

===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
&lt;gallery&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
&lt;/gallery&gt;

====An [[Testamant Nevez]]====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo_Caravaggio_035.jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_025.jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto‎]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 026.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 027.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour'' 
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)'' 
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena‎]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]'' 
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
&lt;/gallery&gt;
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
&lt;gallery&gt;
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_069.jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
&lt;/gallery&gt;

=====Sent=====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]] 
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
&lt;gallery&gt;
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Michelangelo Caravaggio 007.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
&lt;/gallery&gt;

====Poltredoù hag all====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Michelangelo Caravaggio 062.jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
&lt;/gallery&gt;

====Da glenkañ gwelloc'h====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Livadurioù all==
&lt;gallery&gt;
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>hl92ommml6g7kr0swws7e9lyahlecdv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hermann Göring</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39014</id>
    <revision>
      <id>2187206</id>
      <parentid>2109621</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:24:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="832" sha1="luwh9uipsxuz8kto7x9ejx1mcy1qg48" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Hermann Wilhelm Göring''', ganet d'an [[12 Genver|12 a viz Genver]] [[1893]] ha tremenet d'ar [[15 Here|15 a viz Here]] [[1946]], a oa ur politikour, ur rener milourel, un ezel-sturier eus an [[NSDAP]], eil penn an Trede Reich goude [[Adolf Hitler]] ha rener al [[Luftwaffe]]. Göring en doa gounezet brud e pad ar [[Brezel bed kentañ]] e lec'h m'en doa diskouezet kalonegezh. 

Tamallet e oa bet e-pad [[Prosez Nürnberg]] evit torfedoù a-enep an denelezh e-doug ar brezel, e 1945 ha 1946, ha kondaonet e oa da vezañ krouget. En em lazhañ a reas avat oc'h ober gant un ampoezon a-raok ma vefe disklêriet e gastiz.

{{DEFAULTSORT:Goring, Hermann}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1893]]
[[Rummad:Marvioù 1946]]
[[Rummad:Torfedourien nazi]]
[[Rummad:Trede Reich]]
[[Rummad:Tud emlazhet]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]</text>
      <sha1>luwh9uipsxuz8kto7x9ejx1mcy1qg48</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42868</id>
    <revision>
      <id>2187280</id>
      <parentid>2187124</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T10:41:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <comment>/* Azia */</comment>
      <origin>2187280</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15498" sha1="2iizk220wp6fu8j4zu5w7kmw8ey6pgk" xml:space="preserve">Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]].

== [[Afrika]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]
*[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]]
*[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]]
*[[Timbroù Anjouan|Anjouan]]
*[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]]
*[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]]
*[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]]
*[[Timbroù Ascension|Ascension]]
*[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]]
*[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]]
*[[Timbroù Benin|Benin]]
*[[Timbroù Biafra|Biafra]]
*[[Timbroù Benin|Dahomey]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]]
*[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]]
*[[Timbroù Djibouti|Djibouti]]
*[[Timbroù Egipt|Egipt]]
*[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]]
*[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]]
*[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]]
*[[Timbroù Eritrea|Eritrea]]
*[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]]
*[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]]
*[[Timbroù Gambia|Gambia]]
*[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]]
*[[Timbroù Griqualand|Griqualand]]
*[[Timbroù Ifni|Ifni]]
*[[Timbroù Inhambane|Inhambane]]
*[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]]
*[[Timbroù Joubaland|Joubaland]]
*[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]]
*[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]]
*[[Timbroù Katanga|Katanga]]
*[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]]
*[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]]
*[[Timbroù Kionga|Kionga]]
*[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
*[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]]
*[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]]
*[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]]
*[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]]
*[[Timbroù Lagos|Lagos]]
*[[Timbroù Lesotho|Lesotho]]
*[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]]
*[[Timbroù Maouritania|Maouritania]]
*[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]]
*[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]]
*[[Timbroù Moheli|Moheli]]
*[[Timbroù Mozambik|Mozambik]]
*[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]]
*[[Timbroù Namibia|Namibia]]
*[[Timbroù Natal|Natal]]
*[[Timbroù Niger|Niger]]
*[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]]
*[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]]
*[[Timbroù Obock|Obock]]
*[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]]
*[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]]
*[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]]
*[[Timbroù Rodezia|Rodezia]]
*[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]]
*[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]]
*[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]]
*[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]]
*[[Timbroù Sechelez|Sechelez]]
*[[Timbroù Senegal|Senegal]]
*[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]]
*[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]]
*[[Timbroù Somalia|Somalia]]
*[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]]
*[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]]
*[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]]
*[[Timbroù Stellaland|Stellaland]]
*[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]]
*[[Timbroù Swaziland|Swaziland]]
*[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]]
*[[Timbroù Tchad|Tchad]]
*[[Timbroù Tete|Tete]]
*[[Timbroù Transvaal|Transvaal]]
*[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]]
*[[Timbroù Zambezia|Zambezia]]
*[[Timbroù Zambia|Zambia]]
*[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]]
*[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]]
&lt;/div&gt;

== [[Amerika]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Antigua|Antigua]]
*[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]]
*[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]]
*[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]]
*[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]]
*[[Timbroù Aruba|Aruba]]
*[[Timbroù Bahamas|Bahamas]]
*[[Timbroù Barbuda|Barbuda]]
*[[Timbroù Belize|Belize]]
*[[Timbroù Bermuda|Bermuda]]
*[[Timbroù Bolivia|Bolivia]]
*[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]]
*[[Timbroù Chile|Chile]]
*[[Timbroù Corrientes|Corrientes]]
*[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]]
*[[Timbroù Curaçao|Curaçao]]
*[[Timbroù Dominika|Dominika]]
*[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]]
*[[Timbroù Greunland|Greunland]]
*[[Timbroù Guatemala|Guatemala]]
*[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]]
*[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]]
*[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]]
*[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]]
*[[Timbroù Inini|Inini]]
*[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]]
*[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] 
*[[Timbroù Jamaika|Jamaika]]
*[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]]
*[[Timbroù Martinik|Martinik]]
*[[Timbroù Montserrat|Montserrat]]
*[[Timbroù Nevis|Nevis]]
*[[Timbroù Panama|Panama]]
*[[Timbroù Paraguay|Paraguay]]
*[[Timbroù Perou|Perou]]
*[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]]
*[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]]
*[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]]
*[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]]
*[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]]
*[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]]
*[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]]
*[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]]
*[[Timbroù Surinam|Surinam]]
*[[Timbroù Tobago|Tobago]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]]
&lt;/div&gt;

== [[Antarktika]] hag all ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]]
*[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]]
*[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]]
*[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]]
*[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]]
&lt;/div&gt;

== [[Azia]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]]
*[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]]
*[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]]
*[[Timbroù Armenia|Armenia]]
*[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]]
*[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]]
*[[Timbroù Bangkok|Bangkok]]
*[[Timbroù Bamra|Bamra]]
*[[Timbroù Barwani|Barwani]]
*[[Timbroù Batoum|Batoum]]
*[[Timbroù Bhopal|Bhopal]]
*[[Timbroù Bhor|Bhor]]
*[[Timbroù Bijawar|Bijawar]]
*[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]]
*[[Timbroù Bouchir|Bouchir]]
*[[Timbroù Brunei|Brunei]]
*[[Timbroù Bundi|Bundi]]
*[[Timbroù Chamba|Chambâ]]
*[[Timbroù Datia|Datia]]
*[[Timbroù Dhâr|Dhâr]]
*[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]]
*[[Timbroù Faridkot|Faridkot]]
*[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]]
*[[Timbroù Gwalior|Gwalior]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Holkar|Holkar]]
*[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]]
*[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]]
*[[Timbroù Idar|Idar]]
*[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]]
*[[Timbroù Jaipour|Jaipour]]
*[[Timbroù Jasdan|Jasdan]]
*[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]]
*[[Timbroù Jhind|Jhind]]
*[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]]
*[[Timbroù Kedah|Kedah]]
*[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]]
*[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]]
*[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]]
*[[Timbroù Labuan|Labuan]]
*[[Timbroù Las Bela|Las Bela]]
*[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]]
*[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]]
*[[Timbroù Morvi|Morvi]]
*[[Timbroù Nabha|Nabha]]
*[[Timbroù Nandgam|Nandgam]]
*[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]]
*[[Timbroù Orcha|Orcha]]
*[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]]
*[[Timbroù Pakistan|Pakistan]]
*[[Timbroù Patiala|Patiala]]
*[[Timbroù Penang|Penang]]
*[[Timbroù Perak|Perak]]
*[[Timbroù Perlis|Perlis]]
*[[Timbroù Pounch|Pounch]]
*[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]]
*[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]]
*[[Timbroù Sabah|Sabah]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]]
*[[Timbroù Soruth|Soruth]]
*[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]]
*[[Timbroù Tibet|Tibet]]
*[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]]
*[[Timbroù Touva|Touva]]
*[[Timbroù Travancore|Travancore]]
*[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]]
*[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]]
*[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]]
&lt;/div&gt;

== [[Europa (kevandir)|Europa]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]]
*[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]]
*[[Timbroù Aldernez|Aldernez]]
*[[Timbroù Allenstein|Allenstein]]
*[[Timbroù Arad|Arad]]
*[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]]
*[[Timbroù Aunus|Aunus]]
*[[Timbroù Baden|Baden]]
*[[Timbroù Barcelona|Barcelona]]
*[[Timbroù Bavaria|Bavaria]]
*[[Timbroù Belarus|Belarus]]
*[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]]
*[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]]
*[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]]
*[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]]
*[[Timbroù Brunswick|Brunswick]]
*[[Timbroù Campione|Campione]]
*[[Timbroù Danzig|Danzig]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]]
*[[Timbroù Epira|Epira]]
*[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]]
*[[Timbroù Fiume|Fiume]]
*[[Timbroù Galitsia|Galitsia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]]
*[[Timbroù Hamburg|Hamburg]]
*[[Timbroù Hannover|Hannover]]
*[[Timbroù Heligoland|Heligoland]]
*[[Timbroù Ikaria|Ikaria]]
*[[Timbroù Ingria|Ingria]]
*[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]]
*[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]]
*[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]]
*[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]]
*[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]]
*[[Timbroù Italia|Italia]]
*[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]]
*[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]]
*[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]]
*[[Timbroù Karelia|Karelia]]
*[[Timbroù Karintia|Karintia]]
*[[Timbroù Katalonia|Katalonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]]
*[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]]
*[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]]
*[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Kroatia|Kroatia]]
*[[Timbroù Lemnos|Lemnos]]
*[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]]
*[[Timbroù Lituania|Lituania]]
*[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]]
*[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]]
*[[Timbroù Makedonia|Makedonia]]
*[[Timbroù Manav|Manav]]
*[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]]
*[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]]
*[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Lituania|Memel]]
*[[Timbroù Modena|Modena]]
*[[Timbroù Moldova|Moldova]]
*[[Timbroù Montenegro|Montenegro]]
*[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]]
*[[Timbroù Parma|Parma]]
*[[Timbroù Polonia|Polonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]]
*[[Timbroù Portugal|Portugal]]
*[[Timbroù Prusia|Prusia]]
*[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]]
*[[Timbroù Romagna|Romagna]]
*[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]]
*[[Timbroù Saarland|Saarland]]
*[[Timbroù Saksonia|Saksonia]]
*[[Timbroù Samos|Samos]]
*[[Timbroù Sardigna|Sardigna]]
*[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]]
*[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]]
*[[Timbroù Slovenia|Slovenia]]
*[[Timbroù Slovakia|Slovakia]]
*[[Timbroù Spagn|Spagn]]
*[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]]
*[[Timbroù Sveden|Sveden]]
*[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]]
*[[Timbroù Thessalia|Thessalia]]
*[[Timbroù Thüringen|Thüringen]]
*[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]]
*[[Timbroù Toskana|Toskana]]
*[[Timbroù Udine|Udine]]
*[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]]
*[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]]
*[[Timbroù Wenden|Wenden]]
*[[Timbroù Württemberg|Württemberg]]
*[[Timbroù Zadar|Zadar]]
&lt;/div&gt;

== [[Okeania]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]]
*[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]]
*[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]]
*[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]]
*[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]]
*[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]]
*[[Timbroù Guam|Guam]]
*[[Timbroù Hawaii|Hawaii]]
*[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]]
*[[Timbroù Kiribati|Kiribati]]
*[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]]
*[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]]
*[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]]
*[[Timbroù Nauru|Nauru]]
*[[Timbroù Niue|Niue]]
*[[Timbroù Palau|Palau]]
*[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]]
*[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]]
*[[Timbroù Queensland|Queensland]]
*[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]]
*[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]]
*[[Timbroù Tahiti|Tahiti]]
*[[Timbroù Tasmania|Tasmania]]
*[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]]
*[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]]
*[[Timbroù Victoria|Victoria]]
*[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]]
*[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]]
&lt;/div&gt;

== [[Reter-Kreiz]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]]
*[[Timbroù Aden|Aden]]
*[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]]
*[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]]
*[[Timbroù Dubai|Dubai]]
*[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]]
*[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]]
*[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]]
*[[Timbroù Katar|Katar]]
*[[Timbroù Kilikia|Kilikia]]
*[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]]
*[[Timbroù Manama|Manama]]
*[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]]
*[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]]
*[[Timbroù Smyrna|Smyrna]]
*[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]]
*[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]]
*[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]]
*[[Timbroù Yemen|Yemen]]
*[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]]
*[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]]
&lt;/div&gt;

== Pennad kar ==
*[[Istor an timbroù]]

[[Rummad:Timbrouriezh]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]]</text>
      <sha1>2iizk220wp6fu8j4zu5w7kmw8ey6pgk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leni Riefenstahl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44398</id>
    <revision>
      <id>2187210</id>
      <parentid>2134510</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:28:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187210</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16813" sha1="ccswoova4gyw5dlta1ko3e8zrc5y2da" xml:space="preserve">{{Infobox Filmaozer
| anv                = Leni Riefenstahl
| lezanv             = 
| anv ganedigezh     = Helene Bertha Amalie &quot;Leni&quot; Riefenstahl
| skeudenn           = WP Leni Riefenstahl.jpg
| ment ar skeudenn   = 
| alc'hwez           = Leni Riefenstahl e 1923
| deiziad ganedigezh  = [[22 a viz Eost]] [[1902]] 
| lec'h ganedigezh   =  e [[Berlin]]
| broadelezh         = [[Alamagn|alaman]]
| deiziad marv       = [[8 a viz Gwengolo]] [[2003]] 
| lec'h marv         =  e [[Pöcking]]
| micher             = filmaozerez, dañsourez hag aktorez
| filmoù             =  [[Triumph des Willens]], [[Olympia (film 1938)|Olympia]]
| lec'hienn ofisiel  = http://leni-riefenstahl.de/
| amg                = 
| imdb               = 
}}
'''Helene Bertha Amalie &quot;Leni&quot; Riefenstahl''' ([[22 a viz Eost]] [[1902]] e [[Berlin]] - [[8 a viz Gwengolo]] [[2003]] e [[Pöcking]]) a oa ur filmaozerez, dañsourez hag aktorez [[Alamagn|alaman]]. Brudet eo evit an nevezintioù hag he c’hened a-fet seveniñ filmoù.
''Triumph des Willens'' (Trec’h ar youl) eo he film brudetañ. Ur film propaganda eo, bet filmet e-pad kendalc’h ar strollad [[NSDAP|nazi]] e [[1934]] e [[Nürnberg]]. Mignonez da [[Adolf Hitler]] ha da [[Joseph Goebbels]] e oa Riefenstahl, ar pezh a lakaas anezhi da vezañ lakaet a-gostez goude an [[Eil Brezel-bed]]. D’ar mare-se e voe harzet, met ne voe tamallet [[torfed brezel]] ebet outi.

Ma’z eo displijet da vat ar vurutellerien gant ar filmoù propaganda a savas er bloavezhioù [[1930]] e vez meneget alies-tre he c’hened evel ur perzh dreistordinal.

Pa varvas ec’h embannas ''Associated Press'' e oa bet Riefenstahl &quot;un difraosterez a-fet seveniñ filmoù ha luc’hskdeudenniñ.” E-barzh ''Der Tagesspiegel'' (Berlin) e c’haller lenn : &quot;Leni Riefenstahl he deus difraostet tachennoù sinema nevez.&quot;
Hervez [[BBC]] ez eo he zeulfilmoù “nevezintioù a-fet seveniñ, a-fet teknik ivez gant implij givri-houarn, linennoù-houarn ha meur a gamera o filmañ war un dro.&quot; Hervez ar buruteller Gary Morris e oa Riefenstahl &quot;un arzourez dreistvarrek, ur vaouez en ur bed mestroniet gant paotred, unan eus pervezhdedourien bouezusañ ar sinema, evel [[Sergueï Eisenstein]] pe [[Orson Welles]].&quot; E dibenn he buhez ec’h embannas Riefenstahl levrioù skeudennoù diwar-benn ar meuriad Nouba hag e sevenas filmoù dindan vor.

== He buhez ==
== Dañsourez hag aktorez ==
Riefenstahl a zo bet ganet en ur familh koñversanted e [[Wedding (Berlin)]]. Kregiñ a reas he micher evel dañsourez, met rankout a reas chom a-sav goude bezañ bet gloazet he fenn-glin e-pad un abadenn e [[Praha]]. Goude ar gwallzarvoud-se e welas un teulfilm diwar-benn ar menezioù hag e voe bamet gant ar pezh a c’haller ober gant ur c’hamera. Mont a reas neuze betek an [[Alpoù]] evit kejañ ouzh ar sevener, anvet Arnold Fanck, hag evit c’hoari ur perzh bennak e film Fanck da zont. E-lec’h kejañ outañ e kavas eno un aktour hag a skrivas da Fanck diwar he fenn. Goude-se e c’hoarias Riefenstahl e meur a film sevenet gantañ. Er filmoù-se en doe perzh ur plac’h her hag atlethel. Brudet e vo en [[Alamagn]], hag ivez e-touez ar sevenerien filmoù. E [[1933]] e voe aktourez en e film diwezhañ ''SOS Eisberg'', e ditl. Pa voe kinniget dezhi seveniñ ''Das Blaue Licht'' e [[1932]] ec’h asantas. E-lec’h e sevel evel filmoù Fanck, e reas anezhañ ur film romantel, evel ma vefe bet ur gontadenn gevrinek.

== Propaganda ha teulfilmoù ==
Riefenstahl a glevas [[Adolf Hitler]] o komz e-kerzh un emvod e [[1932]] hag e voe teoget gant e varregezhioù da gaozeal dirak ur bern tud. Hervez ''Daily Express'' ar [[24 a viz Ebrel]] [[1934]] e lennas Leni Riefenstahl ''Mein Kampf'' e-keit ma oa o filmañ ''Das Blaue Licht''. Er gelaouenn saoz-se e c’haller lenn ar gerioù da-heul, bet distaget ganti : &quot;Un trivliad dreistordinal a santis pa lennis. Dont a ris da vezañ un nazi kaledet goude bezañ bet lennet ar bajenn gentañ. Soñjal a ris e c’hellfe un den gouest da skrivañ seurt traoù bezañ gouest da ren en [[Alamagn]]. Laoue-tre e oan o welout e oa degouezhet un den evel-se.&quot; Plijet-bras e voe [[Hitler]] gant ''Das Blaue Licht'' hag e-kerzh un emgav hiniennel ganti e c’houlennas gant Riefenstahl seveniñ ''Der Sieg des Glaubens'' (Trec’h ar Feiz, [[1933]]), ur film un eurvezh-pad diwar-benn ar c’hendalc’h nazi e [[Nürnberg]] e [[1933]] (deuet er-maez e DVD e [[2003]]). [[Ernst Röhm]] a oa e-barzh ar film, ha pa voe lazhet da vare ar stourm a-enep SA ([[Nozvezh an Hirgontilli|Nozvezh ar c’hontilli hir]]) e voe tennet ''Der Sieg des Glaubens'' diouzh ar salioù-sinema (miz Mae [[1933]]).
[[Restr:Bundesarchiv Bild 152-42-31, Nürnberg, Leni Riefenstahl mit Heinrich Himmler.jpg|thumb|right|300px|Leni Riefenstahl ha Heinrich Himmler e Nürnberg e 1934]]
E [[1934]] e c’houlennas Hitler diganti seveniñ ur film all diwar-benn ar c’hendalc’h nazi e [[Nürnberg]]. Anvet e voe ar film ''Triumph des Willens'' (Trec’h ar youl) ha gwelet eo evel ur bennoberenn e-touez an teulfilmoù. Berzh a reas en [[Alamagn]]. Difennet e voe skignañ ar film er [[Stadoù-Unanet]] avat rak gwelet e voe evel ur film propaganda nazi. Koulskoude e tapas meur a briz (a-fet filmañ) e festivalioù sinema er bed a-bezh, ha gwelet e vez evel unan eus ar filmoù propaganda efedusañ bet sevenet. Pa voe aterset e [[1993]] evit ar film ''The Wonderful, Horrible Life of Leni Riefenstahl'', e lavaras Riefenstahl n’he doa ket klasket sevel ur film propaganda nazi hag e kave mezhus e vefe bet implijet ar film evel-se. E [[2003]] e voe anv eus ar film e-barzh ''The Economist'' : ar film &quot;en deus diazezet he brud evel sevenerez wellañ an XX&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; kantved.&quot; E [[1935]] e sevenas Riefenstahl ''Tag der Freiheit: Unsere Wehrmacht'' (Devezh ar frankiz : Hon arme), ur film diwar-benn ar [[Wehrmacht]]. 
[[Restr:Bundesarchiv Bild 146-1988-106-29, Leni Riefenstahl bei Dreharbeiten.jpg|thumb|right|300px|Leni Riefenstahl o filmañ ''Olympia'' e miz Eost 1936]]
Pedet e voe Riefenstalh da filmañ C’hoarioù Olimpek [[Berlin]] e [[1936]]. Mont a reas betek [[Gres]] a-benn filmañ lec’hienn orin ar c’hoarioù e [[Olimpia]]. Sikouret e voe eno gant al luc’hskeudenner gresian Nelly. Dont a reas ur film er-maez neuze, [[Olympia (film 1938)|Olympia]] e ditl. Brudet eo ar film a-drugarez d’e berzhioù teknikel : Riefenstalh a stalias liennoù-houarn a-benn bezañ gouest da heuliañ fiñv ar sportourien a-dost. Alies e vez lavaret ez eo eo ''Olympia'' ur skouer a-fet filmañ ar sportoù.

== An Eil Brezel-bed ==
Pa voe aloubet [[Polonia]] e voe luc’hskeudennet Leni Riefenstahl er vro-se gant un unwisk hag ur bistolenn en he gouriz, asambles gant soudarded alaman.
D’an [[12 a viz Gwengolo]] [[1939]] e oa e Końskie, e-lec’h ma voe lazhet 30 disoudard, war zigarez o defe klasket argadiñ soudarded alaman. En hec’h eñvorennoù e lavar Riefenstahl e klaskas ober un dra bennak met lavaret e vefe bet dezhi e vefe lazhet war al lec’h ivez.
D’ar [[5 a viz Here]] [[1939]] e filmas Riefenstahl dibunadeg Hitler e [[Varsovia]].
D’ar [[14 a viz Even]] [[1940]] e voe aloubet [[Pariz]] gant ar soudarded alaman, ha Riefenstahl a gasas ur pellskrid da [[Hitler]] a-benn lavarout dezhañ pegen laouen e oa gant an trec’h bras-se. Ar vignoniezh etre Riefenstahl ha [[Hitler]] a badas daouzek vloaz, hag hervez tud zo e vefe bet un istor karantez etrezo.
Goude he zeiroberenn diwar-benn emvodoù [[Nürnberg]] hag ''Olympia'' e stagas Riefenstahl gant ur film all diazezet war opera karetañ [[Hitler]] (''Tiefland'' gant Eugen Alberts). Diwar urzh [[Hitler]] e resevas 7 milion a reichsmarkoù a-berzh ar gouarnamant alaman evit hen ober. Filmañ a reas neuze etre an [[23 a viz Gwengolo]] hag an [[13 a viz Du]] [[1940]] e Krün, nepell diouzh Mittenwald. 
A-benn c’hoari perzhioù spagnolezed ha kouerien e voe rediet termajied (Sinti) bac’het e kamp-kreizennañ Salzburg-Maxglan da genlabourat ganti. Filmet e voe e studioioù Babelsberg (e-kichen [[Berlin]]) adalek miz Ebrel [[1942]] betek dibenn an hañv. D’ar mare-se e vo rediet Romed ha Sintied bac’het e kamp Marzahn (e-kichen [[Berlin]]) da c’hoari er film. E-barzh unan eus dielloù ar c’hamp-se hag a zo bet kavet en-dro e kaver ul listennad 65 den bet rediet da sikour evit seveniñ ar film. 
Adkavet e voe ivez luc’hskeudeunnoù eus ar filmañ e Krünha : war ar skeudennoù-se ec’h anavezas prizonidi o doa dreistvevet. 29 frizoniad all a hag a oa bet rediet da labourat evit Riefenstahl hag a oa bet kaset da gamp-kreizennañ [[Auschwitz-Birkenau]] e penn-kentañ miz Meurzh [[1943]], goude dekred [[Himmler]] (miz Kerzu [[1942]]). Daoust d’an holl brouennoù-se e kendalc’has Riefenstahl da lavarout betek fin he buhez e oa deuet a-benn holl aktourien he filmoù da zreistvevañ goude ar brezel, hag he doa bet tro da welout anezho en-dro goude ar brezel.
E miz Here [[1944]] ez eas skipailh ar film betek studioioù Barrandov ([[Praha]]) a-benn filmañ en diabarzh. Ne zeuas ket a-benn da echuiñ ''Tiefland'' a-raok fin ar brezel, ha diskouezet e voe ar film evit ar wech kentañ d’an [[11 a viz C’hwevrer]] [[1954]].
Leni Riefenstahl a zimezas gant Peter Jacob d’an [[21 a viz Meurzh]] [[1944]], goude bezañ kinniget anezhañ da Hitler e Kitzbühel ([[Aostria]]). Dispartiañ a rejont e [[1947]].

== Bac’het goude an Eil Brezel-bed ==
Goude an Eil Brezel-bed e voe goulennet gant ar skrivagner amerikan Budd Schulberg (hag a oa er mare-se e strollad teulfilmañ [[John Ford]]) tapout Riefenstahl en he zi-prenn e Kitzbühel ([[Aostria]]) a-benn lakaat anezhi da anavezout pennoù torfedourien-brezel nazi war tammoù filmoù bet dastumet gant ar Gevredidi. Riefenstahl a embannas ne ouie tra ebet evit a selle ouzh ar c’hampoù-kreizennañ. Hervez Schulberg, &quot;Ar memes diskan a ganas din. Lavarout a reas din, 'Gouzout a rit, evel-just, on bet treuzkomprenet. N’on ket ur bolitikourez.'&quot;Met pa lavaras he doa ranket doujañ da urzhioù Goebbels -a-hend-all e vije bet kaset d’ur c’hamp-kreizennañ e c’houlennas Schulberg outi perak he dije bet aon, dre ma lavare ne ouie ket e oa eus ar c’hampoù-se. Kenderc’hel a reas da embann e oa bet boemet gant an nazied, e oa divarrek a-fet politikerezh ha ne ouie netra diwar-benn an torfedoù brezel. Pevar bloaz e chomas bac’het en ur c’hamp e [[Bro-C’hall]], met ne zeuas den ebet ebet da damall outi bezañ bet graet propaganda, na da brouiñ he doa rediet tud bac’het e kampoù-kreizennañ da labourat en he filmoù.

== Dibenn he buhez ==
Goude an Eil Brezel-bed e klaskas Riefenstahl seveniñ filmoù nevez met reuz a savas, diaes e voe dezhi kaout argant a-benn produiñ he filmoù, ha daoust ma klaskas sevel un nebeud raktresoù ne zeuas ket a-benn da gas anezho betek penn.

Er bloavezhioù [[1960]] e vevas gant Horst Kettner, un den daou-ugent vloaz yaouankoc’h eviti. E dibenn he buhez e stagas Riefenstahl gant al luc’hskeudenniñ war temoù liesseurt. Dedennet e voe gant ar meuriad Nouba ([[Soudan]]), e-pad ur pennad e vevas en o zouez, ha lakaat a reas embann levrioù skeudennoù diwar o fenn etre [[1974]] ha [[1976]]. E [[1971]] e voe skeudennet o luc’hskeudenniñ [[Mick Jagger]] hag e wreg.

Pa voe 72 vloaz e stagas gant al luc’hskeudenniñ dindan vor. Evit hen ober e rankas livañ gevier, hag ec’h embannas e oa 52 vloaz, a-benn kaout an aotre da splujañ. D’an [[22 a viz Eost]] [[2002]] (he 100&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; deiz-ha-bloaz) e teuas er-maez he film savet ganti anvet ''Impressionen unter Wasser'' (Trivliadoù dindan vor), un teulfilm diwar-benn an natur er meurvorioù. Dreistvevañ a reas goude krash ur viñsaskell e [[Soudan]] e [[2000]]. E [[2003]] e timezas gant Kettner.

Leni Riefenstahl a varvas en he zi e Pöcking ([[Alamagn]]) d’an [[8 a viz Gwengolo]] [[2003]] pa oa kousket, un nebeud devezhioù goude bezañ lidet he 101{{vet}} deiz-ha-bloaz. Paket e oa gant ur c’hrign-bev. Douaret e voe e bered Waldfriedhof e [[München]]. En e levr ''The Story of Film'' e skriv an arbennigour Mark Cousins, &quot;Asambles gant [[Orson Welles]] hag [[Alfred Hitchcock]], e oa Leni Riefenstahl ar sevenerez filmoù kornôgel varrekañ eus he c’houlz-amzer.&quot;


=== He filmoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; width=&quot;33&quot;|Bloavezh
! rowspan=&quot;2&quot;|Film
! colspan=&quot;5&quot;|He ferzh
|-
! width=65 | Sevenerez
! width=65 |Proderez
! width=65 |Senarioourez
! width=65 |Aktorez
! Perzh
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;center&quot;| 1925
| align=&quot;left&quot;| ''[[Wege zu Kraft und Schönheit]]'' 
|
|
|
| {{ya}}
| align=&quot;left&quot;| Dañsourez
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;center&quot;| 1926
| align=&quot;left&quot;| ''[[Der heilige Berg]]'' 
|
|
|
|{{ya}}
| align=&quot;left&quot;|Diotima
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;center&quot;| 1927
| align=&quot;left&quot;| ''Der große Sprung'' 
|
|
|
|{{ya}}
|align=&quot;left&quot;|Gita
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;center&quot;| 1928
| align=&quot;left&quot;| ''Das Schicksal derer von Habsburg''
|
|
|
|{{ya}}
|align=&quot;left&quot;|Maria Vetsera
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;center&quot;| 1929
| align=&quot;left&quot;| ''[[Die weiße Hölle vom Piz Palü]]'' 
|
|
|
|{{ya}}
|align=&quot;left&quot;|Maria Maioni
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;center&quot;| 1930
| align=&quot;left&quot;| ''Stürme über dem Mont Blanc'' 
|
|
|
|{{ya}}
|align=&quot;left&quot;|Hella Armstrong
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;center&quot;| 1931
| align=&quot;left&quot;| ''Der weiße Rausch - Neue Wunder des Schneeschuhs ''
|
|
|
|{{ya}}
|align=&quot;left&quot;|Leni
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;center&quot;| 1932
| align=&quot;left&quot;| ''[[Das Blaue Licht]]'' 
|{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|align=&quot;left&quot;|Junta
|-align=&quot;center&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| 1933
| align=&quot;left&quot;| ''[[S.O.S. Eisberg]]''
|
|
|
|{{ya}}
|align=&quot;left&quot;|Ellen Lawrence
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot;| ''[[Der Sieg des Glaubens]]'' 
|{{ya}}
|
|
|
|
|-align=&quot;center&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| 1935
| align=&quot;left&quot;| ''[[Tag der Freiheit: Unsere Wehrmacht]]'' 
|{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|
|
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot;| ''[[Triumph des Willens]]'' 
|{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|
|
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;center&quot;| 1937
| align=&quot;left&quot;| ''Wilde Wasser''
|
|{{ya}}
|
|
|
|-align=&quot;center&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| 1938
| align=&quot;left&quot;| ''[[Olympia (film 1938)|Olympia 1. Teil - Fest der Völker]]'' 
|{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|align=&quot;left&quot;|En he noazh
|-align=&quot;center&quot;
| align=&quot;left&quot;| ''[[Olympia (film 1938)|Olympia 2. Teil - Fest der Schönheit]]'' 
|{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|
|
|-align=&quot;center&quot;
|align=&quot;center&quot;| 1954
| align=&quot;left&quot;| ''[[Tiefland (film)|Tiefland]]'' 
|{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|{{ya}}
|align=&quot;left&quot;|Martha
|-align=&quot;center&quot;
|align=&quot;center&quot;| 2002
| align=&quot;left&quot;| ''[[Impressionen unter Wasser]]''
|{{ya}}
|
|
|
|
|-
|}

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20201002090112/https://www.dasblauelicht.net/ Das Blaue Licht: The Art of Leni Riefenstahl] Lec'hienn nann ofisiel asantet gant Riefenstahl Estate
* [https://web.archive.org/web/20100722221504/http://www.walter-riml.at/15.html Das blaue Licht. Stills of Walter Riml, photographer of the film] 
* [https://web.archive.org/web/20061127065214/http://1971films.com/Victory_of_Faith_Triumph_of_the_Will.htm Her propaganda marches on], dielfennadenn Trec'h ar feiz ha Trec'h ar youl
* [http://leni-riefenstahl.de Homepage of Leni Riefenstahl]
* [https://web.archive.org/web/20210117132110/http://www.riefenstahl.org/ www.riefenstahl.org - a fanpage], he holl filmoù
* [https://web.archive.org/web/20150906062122/http://womenshistory.about.com/od/riefenstahl Women's History collection]
* [http://www.anti-rev.org/textes/Sontag74a/index.html &quot;Fascinating Fascism&quot;, ur skrid dielfennañ savet gant Susan Sontag e 1975 (tennet eus ''Under the Sign of Saturn'')] 
* [https://web.archive.org/web/20030912032657/http://www.riefenstahl.org/director/1954/dassanowsky-titanic.html Robert von Dassanowsky: ''Tiefland/Titanic'' dielfennet]
* [http://www.germanhollywood.com/rief.html He buhez er German-Hollywood Connection]
* [https://web.archive.org/web/20200808201723/http://users.skynet.be/deneulin/video.html (listennad teulfilmoù 1965–2004)]
* [http://www.hyperhistory.org/index.php?option=displaypage&amp;Itemid=703&amp;op=page Leni Riefenstahl: Film Maker Extraordinaire or Nazi Stooge?] National Centre for History Education - Australia
* [https://web.archive.org/web/20210323192524/http://users.skynet.be/deneulin/DBL.html Pennad diwar-benn Das blaue Licht ]
* [http://users.skynet.be/deneulin/tieflanddvd.html Pennad diwar-benn Tiefland]
* [http://www.nevasport.com/nevablogs/d/leni-riefenstahl/3831 He luc'hskeudennoù kentañ ]
* [http://film.virtual-history.com/person.php?personid=670 Luc'hskeudennoù Leni Riefenstahl]

{{DEFAULTSORT:Riefenstahl, Leni}}
{{Commons|Category:Leni Riefenstahl}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1902]]
[[Rummad:Marvioù 2003]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Trede Reich]]
[[Rummad:Aktourien Alamagn]]
[[Rummad:Filmaozerien Alamagn]]</text>
      <sha1>ccswoova4gyw5dlta1ko3e8zrc5y2da</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>46473</id>
    <revision>
      <id>2187216</id>
      <parentid>2109262</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:40:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JackyM59</username>
        <id>87937</id>
      </contributor>
      <comment>Photographs updated</comment>
      <origin>2187216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9764" sha1="5g6iseegruhi5q9nmbhq59magg0y46n" xml:space="preserve">{{Implijoù all}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Arras
| anvYezh = 
| Yezh = 
| anvOfisiel = 
| skeudenn = Beffroi d'Arras (01).jpg
| alc'hwez = Ar befrez hag ar ''Grand' Place''.
| ardamezioù = Blason ville fr Arras (Pas-de-Calais).svg
| logo = 
| bro = 
| rannvro = [[Hauts-de-France]]
| departamant = [[Pas-de-Calais]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
| arondisamant = [[Arondisamant Arras|Arras]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
| kanton = Pennlec'h tri c'hanton.
| etrekumuniezh = Communauté urbaine d'Arras
| bro velestradurel = 
| maer = Frédéric Leturque
| amzer-gefridi = 2014-2020
| gorread = 11.63
| ledred = 50.2897
| hedred = 2.7808
| uk = 
| ubi = 52
| ubr = 99
}}

'''Arras''' (en [[izelvroeg]]: ''Atrecht'', e [[latin]]: ''Nemetacum Atrebatum'') a zo ur gêr hag ur gumun eus departamant ar [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]). Pennlec’h [[Arondisamant Arras]] ha departamant [[Pas-de-Calais]] eo. Kêr-benn proviñs [[Artez]] e oa gwechall.

&lt;gallery&gt;
Restr:Grand-Place d'Arras - 07.jpg|&lt;nowiki&gt;Tiez kozh war ar blasenn vras ​​|&lt;/nowiki&gt;
Restr:Arras cathedral.jpg|An iliz-veur
Restr:Le palais des Etats d'Artois et le Beffroi - Arras.jpg|Palez domanioù Artois 
&lt;/gallery&gt;

== Douaroniezh ==
== Anv ==

=== Hen impalaeriezh roman ===

* '''Nemetakon''' (Ptolemaios, II, 9, 4)
* '''Nemetacum''' (''[[Itinerarium Antonini|It. Ant.]]; [[Tabula Peutigeriana|Taolenn Peutinger]]; maen-bonn Tongeren'' CIL XIII)

=== Impalaeriezh roman diwezhañ ===

* '''Nemasia''' (''lezenn Valentinian'', 4 Eost 367; ''Kod Teodoz'', XII, 7, 3)
* '''Civitas Atrebatum''' (''[[Notitia Galliarum|Not. Gall.]]'', VI, 5; ''[[Notitia Dignitatum|Not. Dign]];'' 42, 40)

=== Krennamzer ===

* '''Urbs Atrebatum''' ''sive'' '''Atrebatensis Urbs'''
* '''Atravatensis Urbs''' (''Vita S. Columbani abbatis'')
* '''Atravetes; Atrebates; Atrebati''' (pezhioù moneiz Merovee)

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Arras (Pas-de-Calais).svg|80px]]
|style=&quot;padding-left:20px;&quot;|''En gul e leon krabanek ha teodek en glazur, ouzh kondon e skoed balirant en glazur hadet gant flourdiliz en aour, e zrailhenn en gul a dri fezh karget pep hini a dri c'hastellig en aour peuliek.''
|}

== Istor ==

=== Impalaeriezh roman diwezhañ ===
Distrujet, war a seblant, da vare Maximus (Clemens Magnus Maximus), er bloaz 383;

Distrujet eo bet Arras gant ar Vandaled er bloaz 407;

Distrujet adarre gant an Normanded er bloaz 880;

Aloubet gant ar roue Frañs Loeiz XI er bloaz 1477;

Emsavet er bloaz 1479;

Aloubet gant Maksimilian a Aostria er bloaz 1492; 

Aloubet gant prins a Oranj er bloaz 1578;

Aloubet gant ar Vrañsizien er bloaz 1640;

Lezet da vro C'hall er bloaz 1659

=== {{XIXvet kantved}} ===
* Arras a zo bet unan eus tachennoù [[Emgann Bapaume (1871)|Emgann Bapaume]] e 1871 e-pad ar Brezel etre [[Bro-C'hall]] ha [[Prusia]] ([[Brezel 1870-1871|1870-1871]]), d'an [[2 Genver|2]] ha d'an [[3 Genver|3 a viz Genver]] [[1871]].

=== {{XXvet kantved}} ===
{|
|[[Restr:ArrasFrance.February1919.ws.jpg|left|thumb|200px|Kreiz-kêr Arras e 1919]]
|}
* [[Brezel bed kentañ]]: distrujoù bras a voe en Arras.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
{|
|[[Restr:0 Arras, place des Héros - Le beffroi et l'hôtel de ville (2).JPG|left|thumb|250px|Befrez Arras]]
|}

== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;						
&lt;timeline&gt;						
Colors=						
  id:lightgrey value:gray(0.9)						
  id:darkgrey value:gray(0.7)						
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)						
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)						
ImageSize = width:800 height:350						
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50						
DateFormat = x.y						
Period =from:0 till:50000						
TimeAxis = orientation:vertical						
AlignBars = justify						
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0						
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2000 start:0						
						 
BackgroundColors = canvas:sfondo						
BarData=						
  bar:1791						
  bar:1792						
  bar:1793						
  bar:1794						
  bar:1795						
  bar:1796						
  bar:1797						
  bar:1798						
  bar:1799						
  bar:1800 text:1800						
  bar:1801						
  bar:1802						
  bar:1803						
  bar:1804						
  bar:1805						
  bar:1806						
  bar:1807						
  bar:1808						
  bar:1809						
  bar:1810						
  bar:1811						
  bar:1812						
  bar:1813						
  bar:1814						
  bar:1815						
  bar:1816						
  bar:1817						
  bar:1818						
  bar:1819						
  bar:1820 text:1820						
  bar:1821						
  bar:1822						
  bar:1823						
  bar:1824						
  bar:1825						
  bar:1826						
  bar:1827						
  bar:1828						
  bar:1829						
  bar:1830						
  bar:1831						
  bar:1832						
  bar:1833						
  bar:1834						
  bar:1835						
  bar:1836						
  bar:1837						
  bar:1838						
  bar:1839						
  bar:1840 text:1840						
  bar:1841						
  bar:1842						
  bar:1843						
  bar:1844						
  bar:1845						
  bar:1846						
  bar:1847						
  bar:1848						
  bar:1849						
  bar:1850						
  bar:1851						
  bar:1852						
  bar:1853						
  bar:1854						
  bar:1855						
  bar:1856						
  bar:1857						
  bar:1858						
  bar:1859						
  bar:1860 text:1860						
  bar:1861						
  bar:1862						
  bar:1863						
  bar:1864						
  bar:1865						
  bar:1866						
  bar:1867						
  bar:1868						
  bar:1869						
  bar:1870						
  bar:1871						
  bar:1872						
  bar:1873						
  bar:1874						
  bar:1875						
  bar:1876						
  bar:1877						
  bar:1878						
  bar:1879						
  bar:1880 text:1880						
  bar:1881						
  bar:1882						
  bar:1883						
  bar:1884						
  bar:1885						
  bar:1886						
  bar:1887						
  bar:1888						
  bar:1889						
  bar:1890						
  bar:1891						
  bar:1892						
  bar:1893						
  bar:1894						
  bar:1895						
  bar:1896						
  bar:1897						
  bar:1898						
  bar:1899						
  bar:1900 text:1900						
  bar:1901						
  bar:1902						
  bar:1903						
  bar:1904						
  bar:1905						
  bar:1906						
  bar:1907						
  bar:1908						
  bar:1909						
  bar:1910						
  bar:1911						
  bar:1912						
  bar:1913						
  bar:1914						
  bar:1915						
  bar:1916						
  bar:1917						
  bar:1918						
  bar:1919						
  bar:1920 text:1920						
  bar:1921						
  bar:1922						
  bar:1923						
  bar:1924						
  bar:1925						
  bar:1926						
  bar:1927						
  bar:1928						
  bar:1929						
  bar:1930						
  bar:1931						
  bar:1932						
  bar:1933						
  bar:1934						
  bar:1935						
  bar:1936						
  bar:1937						
  bar:1938						
  bar:1939						
  bar:1940 text:1940						
  bar:1941						
  bar:1942						
  bar:1943						
  bar:1944						
  bar:1945						
  bar:1946						
  bar:1947						
  bar:1948						
  bar:1949						
  bar:1950						
  bar:1951						
  bar:1952						
  bar:1953						
  bar:1954						
  bar:1955						
  bar:1956						
  bar:1957						
  bar:1958						
  bar:1959						
  bar:1960 text:1960						
  bar:1961						
  bar:1962						
  bar:1963						
  bar:1964						
  bar:1965						
  bar:1966						
  bar:1967						
  bar:1968						
  bar:1969						
  bar:1970						
  bar:1971						
  bar:1972						
  bar:1973						
  bar:1974						
  bar:1975						
  bar:1976						
  bar:1977						
  bar:1978						
  bar:1979						
  bar:1980 text:1980						
  bar:1981						
  bar:1982						
  bar:1983						
  bar:1984						
  bar:1985						
  bar:1986						
  bar:1987						
  bar:1988						
  bar:1989						
  bar:1990						
  bar:1991						
  bar:1992						
  bar:1993						
  bar:1994						
  bar:1995						
  bar:1996						
  bar:1997						
  bar:1998						
  bar:1999						
  bar:2000 text:2000						
  bar:2001						
  bar:2002						
  bar:2003						
  bar:2004						
  bar:2005						
  bar:2006						
  bar:2007						
PlotData=						
 color:barra width:10 align:left						
 bar:1793 from:0 till: 21019						
 bar:1800 from:0 till: 19958						
 bar:1806 from:0 till: 19286						
 bar:1821 from:0 till: 19798						
 bar:1831 from:0 till: 23419						
 bar:1836 from:0 till: 23485						
 bar:1841 from:0 till: 24439						
 bar:1846 from:0 till: 26956						
 bar:1851 from:0 till: 25271						
 bar:1856 from:0 till: 26216						
 bar:1861 from:0 till: 25905						
 bar:1866 from:0 till: 25749						
 bar:1872 from:0 till: 27329						
 bar:1876 from:0 till: 26764						
 bar:1881 from:0 till: 27041						
 bar:1886 from:0 till: 26914						
 bar:1891 from:0 till: 25701						
 bar:1896 from:0 till: 26144						
 bar:1901 from:0 till: 25813						
 bar:1906 from:0 till: 24921						
 bar:1911 from:0 till: 26080						
 bar:1921 from:0 till: 24835						
 bar:1926 from:0 till: 29718						
 bar:1931 from:0 till: 29490						
 bar:1936 from:0 till: 31488						
 bar:1946 from:0 till: 33345						
 bar:1954 from:0 till: 36242						
 bar:1962 from:0 till: 41761						
 bar:1968 from:0 till: 49144						
 bar:1975 from:0 till: 46483						
 bar:1982 from:0 till: 41736						
 bar:1990 from:0 till: 38983						
 bar:1999 from:0 till: 40535						
 bar:2006 from:0 till: 42015						
 bar:2007 from:0 till: 42672						
						
TextData=						
  fontsize:S pos:(50,10)						
  text: Cassini hag EBSSA						
&lt;/timeline&gt;						
&lt;/div&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Touristerezh ==
* Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] dezhi.
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat}}

== Levrlennadur==

* M.-N. Bouillet : ''Dictionnaire universel d'Histoire et de Géographie''. Librairie de L. Hachette et Cie. Paris 1863
* Michèle Gaillard : ''Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. XIV. Province ecclésiastique de Reims (Belgica Secunda)''. De Boccard. 2006

== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kêrioù Frañs]]
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]]
[[Rummad:Emgann Bapaume (1871)]]</text>
      <sha1>5g6iseegruhi5q9nmbhq59magg0y46n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elina Danielian</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48358</id>
    <revision>
      <id>2187227</id>
      <parentid>2168461</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Emdroadur he renk Elo ha kempennig.</comment>
      <origin>2187227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="990" sha1="cn9b19tcdknly9866a572gd17f1jvpp" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
[[Skeudenn:EDanielian.jpg|right|thumb|Elina Danielian]]
'''Elina Danielian''' (en [[armenieg]]: Էլինա Դանիելյան) a zo bet ganet d'an [[16 Eost|16 a viz Eost]] [[1978]] en [[Azerbaidjan]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;
Mestr-Meur Etrebroadel eo abaoe 2010, Mestrez-veur etrebroadel (WGM) abaoe 2003, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1994, Mestrez etrebroadel (WIM) abaoe 1993, Mestrez FIDE abaoe 1992&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 405 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2025, 2 306 he renk ''Fonnapl'', 2 373 he renk ''Luc'hedenn''.

{{EloChart|Q13300210}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/elina_Danielian.html He c'hoari e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Danielian, Elina}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>cn9b19tcdknly9866a572gd17f1jvpp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187236</id>
      <parentid>2187227</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Nev. renk Elo, kampionad armeniat ar Maouezi  ha kempennig.</comment>
      <origin>2187236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1193" sha1="0h6htifd6vu7842qe6v7rx37rkt3ru1" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
[[Skeudenn:EDanielian.jpg|right|thumb|Elina Danielian]]
'''Elina Danielian''' (en [[armenieg]]: Էլինա Դանիելյան) a zo bet ganet d'an [[16 Eost|16 a viz Eost]] [[1978]] en [[Azerbaidjan]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;
Mestr-Meur Etrebroadel eo abaoe 2010, Mestrez-veur etrebroadel (WGM) abaoe 2003, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1994, Mestrez etrebroadel (WIM) abaoe 1993, Mestrez FIDE abaoe 1992&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 399 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 291 he renk ''Fonnapl'', 2 359 he renk ''Luc'hedenn''.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe seizh gwezh: e 1993, e 1994, e 1999, e 2002, e 2003 hag e 2004.

{{EloChart|Q13300210}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/elina_Danielian.html He c'hoari e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Danielian, Elina}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>0h6htifd6vu7842qe6v7rx37rkt3ru1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187238</id>
      <parentid>2187236</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:32:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kampionad bedel ar Merc'hed - 1992 ha 1993.</comment>
      <origin>2187238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1641" sha1="gmeokbkkigu8r91t1og7f988cfu4hmx" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
[[Skeudenn:EDanielian.jpg|right|thumb|Elina Danielian]]
'''Elina Danielian''' (en [[armenieg]]: Էլինա Դանիելյան) a zo bet ganet d'an [[16 Eost|16 a viz Eost]] [[1978]] en [[Azerbaidjan]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;
Mestr-Meur Etrebroadel eo abaoe 2010, Mestrez-veur etrebroadel (WGM) abaoe 2003, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1994, Mestrez etrebroadel (WIM) abaoe 1993, Mestrez FIDE abaoe 1992&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 399 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 291 he renk ''Fonnapl'', 2 359 he renk ''Luc'hedenn''.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Merc'hed ====
* E 1992 e voe trec'h er rummad e-dan pevarzek vloaz e [[Duisburg]] ([[Alamagn]]).
* E 1993 e voe trec'h er rummad e-dan c'hwezek vloaz e [[Bratislava]] ([[Slovakia]]).
&lt;ref&gt;{{pt}}[https://brasilbase.pro.br/w.php  Campeonatos del mundo por edades: campeones Brasilbase]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe seizh gwezh: e 1993, e 1994, e 1999, e 2002, e 2003 hag e 2004&lt;ref&gt;{{en}}[ http://www.armchess.am/all_womens_ch_arm.htm Historial de ganadores del Campeonato de Armenia femenino - Armchess]&lt;/ref&gt;.

{{EloChart|Q13300210}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/elina_Danielian.html He c'hoari e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Danielian, Elina}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>gmeokbkkigu8r91t1og7f988cfu4hmx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187239</id>
      <parentid>2187238</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:35:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kemmet al luc'hskeudenn.</comment>
      <origin>2187239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1659" sha1="plapxgqbjeadclt54p5vfq584bs7ptj" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
[[Skeudenn:Elina_Danielian_2013.jpg|right|180px|Elina Danielian e 2013.]]
'''Elina Danielian''' (en [[armenieg]]: Էլինա Դանիելյան) a zo bet ganet d'an [[16 Eost|16 a viz Eost]] [[1978]] en [[Azerbaidjan]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;
Mestr-Meur Etrebroadel eo abaoe 2010, Mestrez-veur etrebroadel (WGM) abaoe 2003, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1994, Mestrez etrebroadel (WIM) abaoe 1993, Mestrez FIDE abaoe 1992&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 399 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 291 he renk ''Fonnapl'', 2 359 he renk ''Luc'hedenn''.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Merc'hed ====
* E 1992 e voe trec'h er rummad e-dan pevarzek vloaz e [[Duisburg]] ([[Alamagn]]).
* E 1993 e voe trec'h er rummad e-dan c'hwezek vloaz e [[Bratislava]] ([[Slovakia]]).
&lt;ref&gt;{{pt}}[https://brasilbase.pro.br/w.php  Campeonatos del mundo por edades: campeones Brasilbase]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe seizh gwezh: e 1993, e 1994, e 1999, e 2002, e 2003 hag e 2004&lt;ref&gt;{{en}}[ http://www.armchess.am/all_womens_ch_arm.htm Historial de ganadores del Campeonato de Armenia femenino - Armchess]&lt;/ref&gt;.

{{EloChart|Q13300210}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/elina_Danielian.html He c'hoari e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Danielian, Elina}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>plapxgqbjeadclt54p5vfq584bs7ptj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187240</id>
      <parentid>2187239</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:38:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2187240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1657" sha1="gp0j8milzi7c3vs746wglm36lmv17sz" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
[[Skeudenn:Elina_Danielian_2013.jpg|right|180px|Elina Danielian e 2013.]]
'''Elina Danielian''' (en [[armenieg]]: Էլինա Դանիելյան) a zo bet ganet d'an [[16 Eost|16 a viz Eost]] [[1978]] en [[Azerbaidjan]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;
Mestr-Meur Etrebroadel eo abaoe 2010, Mestrez-veur etrebroadel (WGM) abaoe 2003, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1994, Mestrez etrebroadel (WIM) abaoe 1993, Mestrez FIDE abaoe 1992&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 399 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 291 he renk ''Fonnapl'', 2 359 he renk ''Luc'hedenn''.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Merc'hed&lt;ref&gt;{{pt}}[https://brasilbase.pro.br/w.php  Campeonatos del mundo por edades: campeones Brasilbase]&lt;/ref&gt; ====
* E 1992 e voe trec'h er rummad e-dan pevarzek vloaz e [[Duisburg]] ([[Alamagn]]).
* E 1993 e voe trec'h er rummad e-dan c'hwezek vloaz e [[Bratislava]] ([[Slovakia]]).
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe seizh gwezh: e 1993, e 1994, e 1999, e 2002, e 2003 hag e 2004&lt;ref&gt;{{en}}[ http://www.armchess.am/all_womens_ch_arm.htm Historial de ganadores del Campeonato de Armenia femenino - Armchess]&lt;/ref&gt;.

{{EloChart|Q13300210}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/elina_Danielian.html He c'hoari e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Danielian, Elina}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>gp0j8milzi7c3vs746wglm36lmv17sz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187241</id>
      <parentid>2187240</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:39:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kevezadegoù */</comment>
      <origin>2187241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1657" sha1="olqjpqhlgid1b94b9s4ak41chgnj1du" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
[[Skeudenn:Elina_Danielian_2013.jpg|right|180px|Elina Danielian e 2013.]]
'''Elina Danielian''' (en [[armenieg]]: Էլինա Դանիելյան) a zo bet ganet d'an [[16 Eost|16 a viz Eost]] [[1978]] en [[Azerbaidjan]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;
Mestr-Meur Etrebroadel eo abaoe 2010, Mestrez-veur etrebroadel (WGM) abaoe 2003, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1994, Mestrez etrebroadel (WIM) abaoe 1993, Mestrez FIDE abaoe 1992&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 399 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 291 he renk ''Fonnapl'', 2 359 he renk ''Luc'hedenn''.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Merc'hed&lt;ref&gt;{{pt}}[https://brasilbase.pro.br/w.php  Campeonatos del mundo por edades: campeones Brasilbase]&lt;/ref&gt; ====
* E 1992 e voe trec'h er rummad e-dan pevarzek vloaz e [[Duisburg]] ([[Alamagn]]).
* E 1993 e voe trec'h er rummad e-dan c'hwezek vloaz e [[Bratislava]] ([[Slovakia]]).
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe seizh gwezh: e 1993, e 1994, e 1999, e 2002, e 2003 hag e 2004&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.armchess.am/all_womens_ch_arm.htm Historial de ganadores del Campeonato de Armenia femenino - Armchess]&lt;/ref&gt;.

{{EloChart|Q13300210}}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/elina_Danielian.html He c'hoari e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Danielian, Elina}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>olqjpqhlgid1b94b9s4ak41chgnj1du</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sailly-Labourse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54505</id>
    <revision>
      <id>2187196</id>
      <parentid>2177981</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JackyM59</username>
        <id>87937</id>
      </contributor>
      <comment>Ajout d'une photographie</comment>
      <origin>2187196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7927" sha1="98x58wnvqoc4z1d20kngxcjaoq94psm" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #adafda&quot; |'''Kumunioù Frañs'''
|-
|- align=&quot;center&quot;
|Anv 
|Sailly-Labourse
|- align=&quot;center&quot;
|Skoed 
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
|{{Frañs}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Rannvro]] 
|{{FR-NPDC}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Departamant]] 
|{{FR-Pas-de-Calais-skoed}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Bro hengounel]] 
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Arondisamant]] 
|[[Arondisamant Béthune]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Etrekumuniezh]] 
|Communauté d'agglomération de l'Artois
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kanton]] 
|[[Kanton Nœux-les-Mines|Nœux-les-Mines]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod INSEE]] 
|62735
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod post]] 
|62113 
|- align=&quot;center&quot;
|Maer 
|Robert Copin 
|- align=&quot;center&quot;
|Amzer-gefridi 
|[[2008]]-[[2014]]
|- align=&quot;center&quot;
|Gorread
|6,02&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
|Led
|50° 30' 09&quot; Norzh 
|- align=&quot;center&quot;
|Hed
|02° 41' 42&quot; Reter
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder kreiz 
|29 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder bihanañ 
|19 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder brasañ 
|44 m
|- align=&quot;center&quot;
|Poblañs hep kontoù doubl
|2 136 &lt;small&gt;(2007)&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Stankter
|354 a./km²
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn ar gumun
| 
|-
|}
[[Restr:L'église Saint-Martin de Sailly-Labourse.jpg|thumb|&lt;nowiki&gt;Iliz Sant-Martin |&lt;/nowiki&gt;]]
'''Sailly-Labourse''' a zo ur gumun eus departamant [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]).
== Istor ==
=== {{XXvet}} kantved ===
'''[[Brezel-bed kentañ]]''' : roet e voe ar [[Kroaz-brezel 1914-1918|Groaz Brezel 1914-1918]] d'ar gumun e [[1920]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170303083543/http://pages14-18.mesdiscussions.net/pages1418/forum-pages-histoire/communes-decorees-guerre-sujet_7632_2.htm Pages 14-18]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
						
&lt;timeline&gt;						
Colors=						
  id:lightgrey value:gray(0.9)						
  id:darkgrey value:gray(0.7)						
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)						
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)						
ImageSize  = width:800 height:350						
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50						
DateFormat = x.y						
Period =from:0 till:2200						
TimeAxis   = orientation:vertical						
AlignBars  = justify						
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0						
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0						
						 
BackgroundColors = canvas:sfondo						
BarData=						
  bar:1791						
  bar:1792						
  bar:1793						
  bar:1794						
  bar:1795						
  bar:1796						
  bar:1797						
  bar:1798						
  bar:1799						
  bar:1800 text:1800						
  bar:1801						
  bar:1802						
  bar:1803						
  bar:1804						
  bar:1805						
  bar:1806						
  bar:1807						
  bar:1808						
  bar:1809						
  bar:1810						
  bar:1811						
  bar:1812						
  bar:1813						
  bar:1814						
  bar:1815						
  bar:1816						
  bar:1817						
  bar:1818						
  bar:1819						
  bar:1820 text:1820						
  bar:1821						
  bar:1822						
  bar:1823						
  bar:1824						
  bar:1825						
  bar:1826						
  bar:1827						
  bar:1828						
  bar:1829						
  bar:1830						
  bar:1831						
  bar:1832						
  bar:1833						
  bar:1834						
  bar:1835						
  bar:1836						
  bar:1837						
  bar:1838						
  bar:1839						
  bar:1840 text:1840						
  bar:1841						
  bar:1842						
  bar:1843						
  bar:1844						
  bar:1845						
  bar:1846						
  bar:1847						
  bar:1848						
  bar:1849						
  bar:1850						
  bar:1851						
  bar:1852						
  bar:1853						
  bar:1854						
  bar:1855						
  bar:1856						
  bar:1857						
  bar:1858						
  bar:1859						
  bar:1860 text:1860						
  bar:1861						
  bar:1862						
  bar:1863						
  bar:1864						
  bar:1865						
  bar:1866						
  bar:1867						
  bar:1868						
  bar:1869						
  bar:1870						
  bar:1871						
  bar:1872						
  bar:1873						
  bar:1874						
  bar:1875						
  bar:1876						
  bar:1877						
  bar:1878						
  bar:1879						
  bar:1880 text:1880						
  bar:1881						
  bar:1882						
  bar:1883						
  bar:1884						
  bar:1885						
  bar:1886						
  bar:1887						
  bar:1888						
  bar:1889						
  bar:1890						
  bar:1891						
  bar:1892						
  bar:1893						
  bar:1894						
  bar:1895						
  bar:1896						
  bar:1897						
  bar:1898						
  bar:1899						
  bar:1900 text:1900						
  bar:1901						
  bar:1902						
  bar:1903						
  bar:1904						
  bar:1905						
  bar:1906						
  bar:1907						
  bar:1908						
  bar:1909						
  bar:1910						
  bar:1911						
  bar:1912						
  bar:1913						
  bar:1914						
  bar:1915						
  bar:1916						
  bar:1917						
  bar:1918						
  bar:1919						
  bar:1920 text:1920						
  bar:1921						
  bar:1922						
  bar:1923						
  bar:1924						
  bar:1925						
  bar:1926						
  bar:1927						
  bar:1928						
  bar:1929						
  bar:1930						
  bar:1931						
  bar:1932						
  bar:1933						
  bar:1934						
  bar:1935						
  bar:1936						
  bar:1937						
  bar:1938						
  bar:1939						
  bar:1940 text:1940						
  bar:1941						
  bar:1942						
  bar:1943						
  bar:1944						
  bar:1945						
  bar:1946						
  bar:1947						
  bar:1948						
  bar:1949						
  bar:1950						
  bar:1951						
  bar:1952						
  bar:1953						
  bar:1954						
  bar:1955						
  bar:1956						
  bar:1957						
  bar:1958						
  bar:1959						
  bar:1960 text:1960						
  bar:1961						
  bar:1962						
  bar:1963						
  bar:1964						
  bar:1965						
  bar:1966						
  bar:1967						
  bar:1968						
  bar:1969						
  bar:1970						
  bar:1971						
  bar:1972						
  bar:1973						
  bar:1974						
  bar:1975						
  bar:1976						
  bar:1977						
  bar:1978						
  bar:1979						
  bar:1980 text:1980						
  bar:1981						
  bar:1982						
  bar:1983						
  bar:1984						
  bar:1985						
  bar:1986						
  bar:1987						
  bar:1988						
  bar:1989						
  bar:1990						
  bar:1991						
  bar:1992						
  bar:1993						
  bar:1994						
  bar:1995						
  bar:1996						
  bar:1997						
  bar:1998						
  bar:1999						
  bar:2000 text:2000						
  bar:2001						
  bar:2002						
  bar:2003						
  bar:2004						
  bar:2005						
  bar:2006						
  bar:2007						
PlotData=						
 color:barra width:10 align:left						
 bar:1793 from:0 till: 642						
 bar:1800 from:0 till: 752						
 bar:1806 from:0 till: 729						
 bar:1821 from:0 till: 722						
 bar:1831 from:0 till: 710						
 bar:1836 from:0 till: 685						
 bar:1841 from:0 till: 702						
 bar:1846 from:0 till: 727						
 bar:1851 from:0 till: 756						
 bar:1856 from:0 till: 699						
 bar:1861 from:0 till: 714						
 bar:1866 from:0 till: 744						
 bar:1872 from:0 till: 742						
 bar:1876 from:0 till: 800						
 bar:1881 from:0 till: 849						
 bar:1886 from:0 till: 969						
 bar:1891 from:0 till: 979						
 bar:1896 from:0 till: 1062						
 bar:1901 from:0 till: 1216						
 bar:1906 from:0 till: 1408						
 bar:1911 from:0 till: 1416						
 bar:1921 from:0 till: 1410						
 bar:1926 from:0 till: 1659						
 bar:1931 from:0 till: 1920						
 bar:1936 from:0 till: 1863						
 bar:1946 from:0 till: 2106						
 bar:1954 from:0 till: 1946						
 bar:1962 from:0 till: 1966						
 bar:1968 from:0 till: 1957						
 bar:1975 from:0 till: 1889						
 bar:1982 from:0 till: 1750						
 bar:1990 from:0 till: 1938						
 bar:1999 from:0 till: 2017						
 bar:2006 from:0 till: 2120						
 bar:2007 from:0 till: 2136						
						
TextData=						
  fontsize:S pos:(50,10)						
  text:						
&lt;/timeline&gt;						

&lt;ref&gt;Cassini hag [[EBSSA]]&lt;/ref&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]]
[[Rummad:Kroaz-brezel 1914-1918 (kumunioù Pas-de-Calais)]]</text>
      <sha1>98x58wnvqoc4z1d20kngxcjaoq94psm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abraham</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68133</id>
    <revision>
      <id>2187217</id>
      <parentid>2145802</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:40:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 022.jpg]] → [[File:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="872" sha1="twizx83u1dt7w9gjn9lir5m31rvkst1" xml:space="preserve">{{pennad zo|Abraham (disheñvelout)|Abraham (anv-bihan)}}
{{databox}}
[[Skeudenn:Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|thumb|upright=1.2|An ael hag Abraham, hervez [[Caravaggio]]]]
'''Abraham''' ( אַבְרָהָם en [[hebreeg]], إبراهيم‎, [[Ibrāhīm]], en [[arabeg]]) zo un den a zo meneget e anv e [[Levr ar C'heneliezh]], er [[Bibl]], hag a zo lakaet da [[hendad]] pobl [[Israel]]. Gwechall e veze brasjedet e veve war-dro 1800 vloaz kent JK, hiziv e kreder n'eus nemet ur vojenn anezhañ. 

Diwar Abraham eo deuet an teir relijion [[Undoueegezh|undoueek]] : ar [[yuzevegezh]], [[Kristeniezh|gristeniezh]] hag an [[islam]].
== Geneliezh ==
Tad eo da [[Izaag]] hag [[Ishmael]], eontr da [[Lot, niz Abraham|Lot]].

== Pennadoù kar ==
* [[Aberzhidigezh Izaag (arz)]]

[[Rummad:Levr ar C'heneliezh]]
[[Rummad:Tud eus ar Bibl]]
[[Rummad:Profeded an Islam]]</text>
      <sha1>twizx83u1dt7w9gjn9lir5m31rvkst1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marta e Maria Maddalena</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68491</id>
    <revision>
      <id>2187186</id>
      <parentid>2042721</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:14:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Caravaggio Martha&amp;Mary.jpg]] → [[File:Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg]] → File replacement: update from a low quality version to a other one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2655" sha1="k3pu46zmuqqvsxvfl86d2r3egkawcih" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Marta e Maria Maddalena''}}
{{Taolenn | fichennaoueg_skeudenn=Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg
| titl=Marta e Maria Maddalena
| livour=Michelangelo Merisi da Caravaggio
| bloavezh=[[1598]]
| doare=Eoullivadur war lien
| uhelder=100
| ledander=134,5
| mirdi=Institute of Arts, Detroit}}

'''''Marta e Maria Maddalena''''' (anavezet ivez evel '''''Conversione della Maddalena''''') zo un [[eoullivadur]] diwar zorn an arzour italian [[Caravaggio]], graet war-dro [[1598]] hag a zo war ziskouez en &quot;Institute of Arts&quot; e kêr [[Detroit (Michigan)|Detroit]], e [[SUA]].&lt;br /&gt;

== An daolenn==
Gwelout a reer an div c'hoar [[Marta Betania|Marta]] ha [[Mari Madalen (santez)|Mari Madalen]], [[maouez]]ed meneget o anvioù en [[Aviel]], o kaozeal. Emañ Marta o klask distreiñ he c'hoar diouzh hent ar blijadur hag ar vuhez fall da vont gant hent ar vertuz hag ar [[feiz]] e [[Jezuz]]. En deñvalijenn emañ dremm Marta, damstouet, gant he c'haoz, tra m'emañ he c'hoar o treiñ ur vleunienn orañjez etre he bizied hag o terc'hel ur melezour, arouez ar vuhez diroll emañ o vont da zilezel. E dremm Mari emañ galloud ar skeudenn, p'emañ Mari o kregiñ da vezañ kendrec'het.

== Istor==
Livet e voe gant Caravaggio p'edo o chom e ti ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]].&lt;br /&gt;
Daou seurt taolennoù en deus graet evit ar c'hardinal: ar re zirelijiel, evel ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]'', ''[[Al ludour (Caravaggio)|Al ludour]]'', pe ''[[Concerto (Caravaggio)|Concerto]]'', an holl anezho o poltrediñ paotred yaouank e-barzh tier, hag ar re diwar-benn ar relijion. E-touesk ar re relijiel e oa peder zaolenn ma weler div blac'h, pe o-unan pe a-gevret. Anavezet eo an div blac'h-se, div [[kourtizanez|gourtizanez]] hag a zaremprede palezioù Del Monte ha re tud binvidik ha galloudek all: [[Anna Bianchini]], ha [[Fillide Melandroni]], bet serc'h da g-Caravaggio, ha bet poltredet gantañ meur a wech.

==Fillide Melandroni== 
Fillide Melandroni eo a voe patrom evit [[Mari Madalen]], ha marteze e oa [[serc'h]] d'al livour. Poltredet eo bet e meur a daolenn, er ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'', graet evit he serc'heg, an arc'hantour [[Vincenzo Giustiniani]], mignon d'ar c'hardinal Del Monte, evel er ''[[Santa Caterina d'Alessandria (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' hag a zo e [[Madrid]], ha [[Giuditta e Oloferne]].

==Anna Bianchini==
Kentañ ma voe gwelet Anna Bianchini a voe evel [[Maria Maddalena]] hec'h-unan-penn en daolenn ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'', graet war-dro 1597.

[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>k3pu46zmuqqvsxvfl86d2r3egkawcih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maddalena penitente (Caravaggio)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68520</id>
    <revision>
      <id>2187179</id>
      <parentid>2176516</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T13:25:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 063.jpg]] → [[File:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187179</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4192" sha1="38klz3mv2w5c6gmina7wn9jdwj4gjkq" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Maddalena penitente'' (Caravaggio)}}
{{Taolenn | fichennaoueg_skeudenn=Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg
| titl=''Maddalena penitente''&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Madalen oc'h ober pinijenn)&lt;/small&gt;
| livour=Caravaggio 
| bloavezh=1594-1595
| doare=Eoullivadur war lien
| uhelder=122,5
| ledander=98,5 
| mirdi=Galleria Doria Pamphilj
| kêr=Roma
| bro=Italia
}}
'''''Maddalena penitente''''' zo un eoullivadur war lien diwar zorn al livour [[italia]]n [[Michelangelo Merisi da Caravaggio]] etre [[1594]] ha [[1595]] p'edo o paouez erruout e [[Roma]]. Unan eus e oberennoù relijiel kentañ eo, diouzh a ouzer.

Un daolenn 122,5 x 98,5 [[metr|cm]] eo, e dalc'h ar [[Galleria Doria Pamphilj]] e Roma, goude ma vez prestet a-wechoù evel da vare an [[diskouezadeg]] &quot;Caravaggio-Bacon&quot; er [[Galleria Borghese]] e 2009&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100114132840/http://www.galleriaborghese.it/nuove/mostre.htm Lec'hienn Galleria Borghese], d'an 23 a viz Here 2009&lt;/ref&gt;.

== Istor ==
Ar c'hardinal Pietro Aldobrandini, [[ni]] d'ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], a zo bet kentañ perc'henn an daolenn&lt;ref&gt;Mia Cinotti : ''Vita del Caravaggio'' e-barzh ''Caravaggio : nuove riflessioni'', gant Maurizio Calvesi, Roma : Fratelli Palombi, (Quaderni di Palazzo Venezia ; 6 (1989)), p. 81 {{ISBN|88-7621-100-4}}&lt;/ref&gt;.

Anna Bianchini, ur gourtizanez, an hini eo ar vaouez livet evel [[Santez Mari Madalen]] : hi ivez an hini e oa ar Werc'hez Vari en daolenn [[Diskuizh e-pad an dec'hadenn da Egipt]], livet war-dro [[1595]]&lt;ref&gt;Riccardo Bassani ha Fiora Bellini : ''Caravaggio assassino : la carriera di un &quot;valenthuomo&quot; fazioso nella Roma della Controriforma'', Roma : Donzelli, 1994, 278 p., pp 50-56, 182-184 {{ISBN|88-7989-100-6}}&lt;/ref&gt;.

== An daolenn ==
A-wechoù e vez diskouezet [[Mari Madalen]] evel ur santez, goude marv Jezuz, o pediñ, ha hi diwisk a-walc'h, evel e taolenn [[Tizian]], ha ganti [[kroaz]] pe [[klopenn]] &lt;br /&gt;
A-wechoù all e weler ur vaouez a renk uhel, gwisket kaer, ur voutailhadig dour c'hwezh-vat en he c'hichen, ul levr santel etre he daouarn. &lt;br /&gt;
N'eo ket hini ebet anezho a zo kinniget gant Caravaggio, a ra un daolenn gwirheñveloc'h, feal d'ar wirionez hervez e zoare.

Ar vaouez yaouank a weler diwar an uhel a zo koazezet, souchet, war ur gador izel, en ur sal deñval, he bravigoù ganti en he c'hichen. Ur bann-heol en tu dehoù a ra un tric'horn, arouez ur c'hemenn a-berzh Doue.

== Levrlennadur ==
* Catherine Puglisi : ''Caravage'', troet e galleg diwar ar saozneg gant Denis-Armand Canal, [[Pariz]] : Phaidon, 2005, 448 p. {{ISBN|978-07-1489-475-1}}

== Skeudennaoueg ==
Mari Madalen oc'h ober [[pinijenn]], gwelet gant livourien all :
&lt;gallery&gt;
Piero della Francesca - Maria Maddalena (Duomo di Arezzo).jpg|[[Maria Maddalena (Piero della Francesca)|Mari Madalen]], murlivadur gant [[Piero della Francesca]] en [[Arezzo]].
María Magdalena leyendo, por Piero di Cosimo.jpg|'''Mari Madalen''', livet gant [[Piero di Cosimo]], 1500-1510.
Titian - Penitent Magdalene (Hermitage).jpg|'''Mari Madalen''', livet gant [[Tizian]], 1565.
Nicolas Chaperon - La Madeleine pénitente.jpg|''Madalen oc'h ober pinijenn'', gant [[Nicolas Chaperon]], XVIIvet kantved
Philippe de Champaigne - Madeleine pénitente.jpg|'''Mari Madalen''', gant [[Philippe de Champaigne]] 
Jan van Scorel - Maria Magdalena (Rijksmuseum Amsterdam version).jpg|''Mari Madalen'', gant [[Jan van Scodel]], [[Mirdi Frans Hals]]
Georges de La Tour 007.jpg|''Mari Madalen'', gant [[Georges de La Tour]] .
Georges de La Tour 009.jpg|''Mari Madalen'', gant [[Georges de La Tour]] .
Sainte Madeleine par Rigaud.jpg|''Mari Madalen'', gant [[Hyacinthe Rigaud]]. 
Rogier van der Weyden 006.jpg|''Mari Madalen'', gant [[Rogier van der Weyden]].
El Greco- Penitent Magdalene.JPG|gant [[El Greco]]
El Greco - The Penitent Magdalene - Google Art Project.jpg|gant [[El Greco]]
José de Ribera 024.jpg|gant [[José de Ribera]] 
Honoré Daumier 025.jpg| gant [[Honoré Daumier]]
&lt;/gallery&gt;
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20130207042604/http://www.doriapamphilj.it/maddalena.asp An oberenn e-barzh ar Galleria]
== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>38klz3mv2w5c6gmina7wn9jdwj4gjkq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Omar al-Bashir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89618</id>
    <revision>
      <id>2187201</id>
      <parentid>2152517</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:22:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1166" sha1="e1rpe4n7cx8b7gqvqmco5bqg67h1dm3" xml:space="preserve">{{databox}}
[[skeudenn:Omar al-Bashir, 12th AU Summit, 090131-N-0506A-342.jpg|thumb|'''Omar al-Bashir''', luc'hskeudennet en [[Addis Abeba]] e miz Genver 2009.]]
'''Omar Hasan Ahmed al-Bashir''' (en [[arabeg]] : عمر حسن أحمد البشير‎) zo ur soudard hag ur politikour eus [[Soudan]], ganet d'ar [[1añ a viz Genver]] [[1944]] e [[Hosh Bannaga]]. E penn ar Stad emañ abaoe [[1989]].

Soudard eo bet en [[Tirlu Egipt|arme Egipt]] da vare [[brezel Kippour]] ouzh [[Israel]] e [[1973]]. Pa zistroas da Soudan e voe lakaet e karg da stourm ouzh [[arme dieubidigezh Soudan]] e su ar vro. Kas a reas an taol-Stad ouzh ar ministr Kentañ [[Sadeq al-Mahdi]] e 1989 ha kemer ar galloud. Dont a reas da vezañ prezidant Soudan d'ar [[16 a viz Here]] [[1993]].

Urzhioù-bac'hañ anezhañ zo bet embannet gant al [[lez-varn gastizel etrebroadel]] e [[2009]] ha [[2010]] evit [[torfed brezel]], torfed a-enep [[Mab-Den]] ha [[gouennlazh]] e-kerzh [[brezel an Darfour]].

Addilennet eo da brezidant e [[2015]] gant 94,5 % eus ar mouezhioù.

{{DEFAULTSORT:Bashir, Omar}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1944]]
[[Rummad:Politikerezh Soudan]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]</text>
      <sha1>e1rpe4n7cx8b7gqvqmco5bqg67h1dm3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nikolaus von Falkenhorst</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92692</id>
    <revision>
      <id>2187213</id>
      <parentid>2175089</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:29:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="899" sha1="m551bq55g8q5fl4vmgtsujkdcgn6b9i" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Nikolaus von Falkenhorst''' ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1885]] en Breslau, hiziv [[Wrocław]] hag aet da Anaon d'an [[18 a viz Even]] [[1968]] en Holzminden ([[Niedersachsen]]), a oa ur jeneral alaman ha [[torfed brezel|torfedour-brezel]] e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]].

'''Nikolaus von Jastrzembski''' e oa e anv gwirion met kemmañ a reas e anv e deroù e resped evel ofiser. Goude ar brezel, Falkenhorst a voe barnet gant ul lez-varn milourel [[Bro-Saoz|saoz]]-[[Norvegia|norvegiat]] evit torfedoù-brezel. Lakaet da gablus, kondaonet e voe d'ar marv e 1946. Kemmet e voe ar garg ha troet da 20 vloaz toull-bac'h. Falkenhorst a voe dieubet e 1953 ha marvet 1968.


{{DEFAULTSORT:Falkenhorst, Nikolaus Von}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1885]]
[[Rummad:Marvioù 1968]]
[[Rummad:Soudarded Alamagn]]
[[Rummad:Brezel-bed kentañ]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Torfedourien nazi]]</text>
      <sha1>m551bq55g8q5fl4vmgtsujkdcgn6b9i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tour-en-Bessin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93744</id>
    <revision>
      <id>2187273</id>
      <parentid>2045935</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:40:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>75668</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>svg</comment>
      <origin>2187273</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4420" sha1="5v6zt4d6phccryqn2i7q2dgcgz50rbw" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #adafda&quot; |'''Kumunioù Bro-C'hall'''
|-
|- align=&quot;center&quot;
|Anv 
|'''Tour-en-Bessin'''
|- align=&quot;center&quot;
|Skoed
|[[Skeudenn:Blason ville fr Tour-en-Bessin (Calvados).svg|90px]]
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hiadur Tour-en-Bessin en [[Arondisamant Bayeux]]
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
|{{Bro-C'hall}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Rannvro]] 
|[[Normandi (rannvro)|Normandi]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Departamant]] 
|[[Calvados (departamant)|Calvados]] 
|- align=&quot;center&quot;
|[[Bro hengounel]] 
|[[Bessin]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Arondisamant]] 
|[[Arondisamant Bayeux|Bayeux]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Etrekumuniezh]] 
|Communauté de communes de Trévières
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kanton]] 
|[[Kanton Trévières|Trévières]] 
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod INSEE]] 
|14700
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod post]] 
|14400 
|- align=&quot;center&quot;
|Maer 
|Frédéric Renaud (digostezenn) 
|- align=&quot;center&quot;
|Amzer-gefridi 
|[[2008]]-[[2014]]
|- align=&quot;center&quot;
|Gorread
|10,31&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
|Led
|49° 17' 49&quot; Norzh 
|- align=&quot;center&quot;
|Hed
|00° 46' 40&quot; Kornôg
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder kreiz 
|.. m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder bihanañ 
|20 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder brasañ 
|77 m
|- align=&quot;center&quot;
|Poblañs hep kontoù doubl
|584 &lt;small&gt;(2008)&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Stankter
|57 a./km²
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn ar gumun
| 
|-
|}
'''Tour-en-Bessin''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Calvados (departamant)|Calvados]]
e [[Bro-C'hall]]. 
== Istor ==
=== {{XIXvet}} kantved ===
=== {{XXvet}} kantved ===
* [[Eil brezel-bed]]: d'ar [[7 Mezheven|7 a viz Even]] [[1944]] e voe lazhet un den nann-soudard er gumun hag unan all d'an 8 ivez&lt;ref&gt;[http://www.crhq.cnrs.fr/1944/liste-reponses.php Mémorial des victimes civiles en Normandie]&lt;/ref&gt;; d'an [[8 Mezheven|8]] ivez, da greisteiz, e voe dieubet ar gumun gant an 18{{vet}} Rejimant eus ar 1{{añ}} Rannlu Troadegiezh [[SUA]]at (''Big Red One'') bet dilestret en [[Omaha Beach]]&lt;ref name=&quot;Normandie 44 - la Mémoire&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20110828193821/http://www.normandie44lamemoire.com/fichesvilles/etrehamtour.html Normandie 44 - la Mémoire]&lt;/ref&gt;; goude an dieubidigezh e voe savet un nijva anvet ''Tour-En-Bessin Airfield A-13'' gant an ''IXth Engineering Command'' eus an ''Ninth Air Force'' eus an [[United States Army Air Forces]]. Implijet e voe adalek an [[28 Gouere|28 a viz Gouere]] [[1944]] betek kreiz miz Gwengolo 1944 gant unanadoù emgann ha bombezañ hag evit pourchas dafar hag evit pellaat gloazidi. Serret e voe e penn-kentañ miz Kerzu 1944&lt;ref&gt;Johnson, David C. (1988), U.S. Army Air Forces Continental Airfields (ETO), D-Day to V-E Day; Research Division, USAF Historical Research Center, Maxwell AFB, Alabama.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Maurer, Maurer. Air Force Combat Units of World War II. Maxwell AFB, Alabama: Office of Air Force History, 1983. ISBN 0-89201-092-4&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Sant Pêr'', {{XIvet}}- {{XIIIvet}}-{{XIVvet}} kantved&lt;ref&gt;[http://www.mondes-normands.fr/france/Patrimoine_architectural/Normandie/bessin/bayeux/0233Tour/index.htm Mondes normands]&lt;/ref&gt;.
* Kastell Vaulaville, penn-kentañ an {{XVIIIvet}} kantved.
* Plakenn e koun an dieubidigezh gant ar 1{{añ}} Rannlu Troadegiezh [[SUA]]at&lt;ref name=&quot;Normandie 44 - la Mémoire&quot;/&gt;.

== Armerzh ==
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1962-2008 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=600 
|passo1=50 
|passo2=20
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2008 
|p1=414
|p2=452
|p3=418
|p4=421
|p5=512
|p6=504 
|p7=584
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{DilennadBremañ |Deroù=  Ebrel 2008 |Anv= Frédéric Renaud |Strollad= digostezenn|Karg= Frammer }}
{{Dilennad |Deroù= Meurzh 2008 |Penn= Ebrel 2008 |Anv= Serge Briard |Strollad=  digostezenn|Karg= Frammer }} 
{{Dilennad |Deroù= Even 1995  |Penn= Meurzh 2008 |Anv= Christian Legrand |Strollad= digostezenn|Karg= Labourer-douar }} 
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù Calvados]]</text>
      <sha1>5v6zt4d6phccryqn2i7q2dgcgz50rbw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Houlgate</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96939</id>
    <revision>
      <id>2187275</id>
      <parentid>2018237</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>75668</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ardamez @version</comment>
      <origin>2187275</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4271" sha1="7ydftav9ss4zfuo71t91hyabv044xv7" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #adafda&quot; |'''Kumunioù Bro-C'hall'''
|-
|- align=&quot;center&quot;
|Anv 
|'''Houlgate'''
|- align=&quot;center&quot;
|Skoed
|[[Skeudenn:CoA fr Houlgate.svg|90px]]
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hiadur Houlgate en [[Arondisamant Lisieux]]
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
|{{Bro-C'hall}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Rannvro]] 
|[[Normandi (rannvro)|Normandi]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Departamant]] 
|[[Calvados (departamant)|Calvados]] 
|- align=&quot;center&quot;
|[[Bro hengounel]] 
|[[Auge]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Arondisamant]] 
|[[Arondisamant Lisieux|Lisieux]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Etrekumuniezh]] 
|Communauté de communes de l'Estuaire de la Dives
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kanton]] 
|[[Kanton Dozulé|Dozulé]] 
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod INSEE]] 
|14338
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod post]] 
|14510 
|- align=&quot;center&quot;
|Maer 
|Jean-François Moisson 
|- align=&quot;center&quot;
|Amzer-gefridi 
|[[2014]]-[[2020]]
|- align=&quot;center&quot;
|Gorread
|4,69&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
|Led
|49° 18' 05&quot; Norzh 
|- align=&quot;center&quot;
|Hed
|00° 04' 33&quot; Kornôg
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder kreiz 
|100m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder bihanañ 
|0 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder brasañ 
|124 m
|- align=&quot;center&quot;
|Poblañs hep kontoù doubl
|1 988 &lt;small&gt;(2009)&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Stankter
|424 a./km²
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn ar gumun
|[https://web.archive.org/web/20120425185217/http://www.ville-houlgate.fr/web/index.php Houlgate]
|-
|}
'''Houlgate''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Calvados (departamant)|Calvados]]
e [[Bro-C'hall]]. 
[[Skeudenn:Cabourg 2.jpg|left|thumb]]
{{clr|left}}
== Istor ==
=== {{XIvet}} kantved ===
* Eus Caumont e Beuzeval e roas [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]] an urzh d'e lestraz-brezel mont da aloubiñ [[Bro-Saoz]].
=== {{XIXvet}} kantved ===
* 1898: Beuzeval-les-Bains a voe adanvet Beuzeval-Houlgate. 
=== {{XXvet}} kantved ===
* 1905: Beuzeval-Houlgate a voe adanvet Houlgate.
* [[Eil brezel-bed]], 1944-1945: Houlgate a voe dieubet d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1944]] gant ar [[Brigadenn Piron|Vrigadenn Piron]]; koll a reas pemp soudard&lt;ref name=&quot;Normandie 44 - la Mémoire&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20120617133541/http://www.normandie44lamemoire.com/fichesvilles/aubhoulgstvaast.htm Normandie 44 - la Mémoire]&lt;/ref&gt;; mervel a reas naontek den nann-soudard abalamour d'ar brezel e Houlgate&lt;ref&gt;[http://www.crhq.cnrs.fr/1944/liste-reponses.php Mémorial des victimes civiles en Normandie]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
[[Skeudenn:Guillaumeleconquérant-colonne1.JPG|left|thumb]]
{{clr|left}}
* Kolonenn [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm II]], 1861.
* Iliz katolik ''Sant Albin''&lt;ref&gt;[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/14/accueil_14338.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;. 
* Chapel ''Intron Varia'', 1860.
* An templ protestant&lt;ref&gt;[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/14/accueil_14338a.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;. 
* Ur peulvanig e koun ar pemp soudard eus ar [[Brigadenn Piron|Vrigadenn Piron]] marvet d'an [[21 Eost|21 a viz Eost]] [[1944]] evit dieubiñ Houlgate&lt;ref name=&quot;Normandie 44 - la Mémoire&quot;/&gt;.
=== Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun : ''Houlgate (Beuzeval) Communal Cemetery'' ===
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;

|+
! Bro
! Niver a soudarded
|-
|[[Skeudenn:Canadian Red Ensign (1921-1957).svg|24px]] [[Kanada]]
|1
|- 
|[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]
|9
|-
|'''Hollad'''
|'''10'''
|}
Mervel a rejont e [[1940]], [[1943]] ha [[1944]] e-pad an [[Eil brezel-bed]] 
&lt;ref&gt;[http://www.inmemories.com/Cemeteries/houlgatebeuzeval.htm In Memories]&lt;/ref&gt;.

== Armerzh ==
== Douaroniezh ==
[[Skeudenn:Drochon Rue Pasteur 03-01-09.jpg|left|thumb]]
{{clr|left}}
* War lez ar stêr [[Drochon]] ha war ribl [[Mor Breizh]] emañ Houlgate.
== Emdroadur ar boblañs  == 
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù Calvados]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Calvados]]</text>
      <sha1>7ydftav9ss4zfuo71t91hyabv044xv7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elibouban</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101369</id>
    <revision>
      <id>2187221</id>
      <parentid>2146368</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:54:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>cheñchet, liamm Sant Koneri</comment>
      <origin>2187221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="285" sha1="hry8z8yusdo0400kgzl28bzeij0anxb" xml:space="preserve">'''Libouban''' zo un anv-bihan brezhonek, deuet da vout anv-tiegezh.

==Tud==
*''Santez Libouban'', pe ''Elibouban'', mamm da [[Sant Koneri]].

===Anv-tiegezh===
*''Gonery Libouban'', rener aferioù sevenadurel kêr [[Gennevilliers]], e Bro-C'hall. 

[[Rummad:anvioù-bihan brezhonek]]</text>
      <sha1>hry8z8yusdo0400kgzl28bzeij0anxb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cnwch Coch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110213</id>
    <revision>
      <id>2187223</id>
      <parentid>1977832</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T17:07:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="547" sha1="f6lslxrguswd2y973z6dq1qxjuxf2vb" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Cnwch Coch''' zo ur gêriadenn eus [[Kembre]], e [[Kontelezhioù Kembre|kontelezh]] [[Ceredigion]], e [[Roll kumuniezhioù Kembre|kumuniezh]] [[Trawsgoed]].
 
Savet eo an anv diwar ar ger ''cnwch'' a zo kevatal d'ar ger brezhonek &quot;krec'h&quot; (uhelenn). Un elfenn eo hag a gaver stank a-walc'h en anvioù-lec'h hanternoz Ceredigion met ne vez ket kavet kalz e lec'h all e Kembre&lt;ref&gt;''[[Geiriadur Prifysgol Cymru]]'', levrenn 1, p. 523.&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ==
&lt;references/&gt;

{{kêrioù Ceredigion}}

[[Rummad:Kêriadennoù Ceredigion]]</text>
      <sha1>f6lslxrguswd2y973z6dq1qxjuxf2vb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Édouard Nignon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111383</id>
    <revision>
      <id>2187228</id>
      <parentid>2185994</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>astenn</comment>
      <origin>2187228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2286" sha1="a91f255leafre8320m1hg2yqvbvx4ac" xml:space="preserve">[[Restr:Édouard Nignon (1865-1934).jpg|thumb|Édouard Nignon gant Jean Patricot,]]
'''Édouard Nignon''', bet ganet e [[Naoned]] d'an [[9 a viz Du]] [[1865]] hag aet d'an Anaon e [[Breal-Moñforzh]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140324000838/http://www.institut-nignon.com/edouard-nignon.html hervez Lec'hienn Ensavadur Édouard Nignon] (gwelet d'an 18.06.2014).&lt;/ref&gt; d'an [[30 a viz Here]] [[1934]], a oa ur [[keginer|c'heginer]] breizhat, unan eus ar re vrasañ en istor ar c'heginerezh &lt;ref&gt;[https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com/2017/01/30/edouard-nignon/ ''Buhez Édouard Nignon''] gant Yannig Oliviéro war restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com, 30 a viz Genver 2017 (gwelet d'ar 5 a viz Ebrel 2026).&lt;/ref&gt;.

== Enorioù ==
Roet e voe dezhañ meur a vedalenn : [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor Bro-C'hall]], dellid al labour-douar, mutualité. Roet e voe dezhañ ar priz  Monthyon gant an Akademiezh C'hall evit e levr « Eloges de la Cuisine Française ».

Un Ensavadur Édouard Nignon a zo bet krouet e Naoned. Un alez a zoug e anv e Breal-Moñforzh.

==E levrioù diwar-benn ar c'heginerezh==
* [[1919]] : ''L'Heptaméron des gourmets ou les Délices de la cuisine française''
* [[1924]] : ''Le livre de cuisine de l'Ouest-Eclair'', skeudennoù gant [[Louis Garin]], [[L'Ouest-Éclair]], Roazhon, 1924, 368 p., adembannet e 1928.
* [[1926]] : ''Les Plaisirs de la table, où sous une forme nouvelle, l'auteur a dévoilé maints délicieux secrets et recettes de bonne cuisine, transcrits les précieux avis de gourmets fameux et de fins gastronomes, conseillers aimables et sûrs en l'art de bien manger''
* [[1933]] : ''Éloges de la cuisine française'', raksrid gant [[Sacha Guitry]].

==Pennad kar==
[[Keginerezh Breizh]]

==Liammoù diavaez==
* [https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com/2017/01/30/edouard-nignon/ ''Buhez Édouard Nignon''] gant Yannig Oliviéro war al lec'hienn restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com
*[https://web.archive.org/web/20140517183116/http://institut-nignon.com/ Ensavadur Édouard Nignon]

==Notennoù ha daveoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Nignon, Edouard}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1865]]
[[Rummad:Marvioù 1934]]
[[Rummad:Keginerien Breizh]]
[[Rummad:Tud eus Naoned]]</text>
      <sha1>a91f255leafre8320m1hg2yqvbvx4ac</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187276</id>
      <parentid>2187228</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T09:38:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>astenn</comment>
      <origin>2187276</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5559" sha1="icf0xm5rnfjytnfw1llg5a579n5jf3l" xml:space="preserve">[[Restr:Édouard Nignon (1865-1934).jpg|thumb|Édouard Nignon gant Jean Patricot,]]
'''Édouard Nignon''', bet ganet e [[Naoned]] e [[1865]] hag aet d'an Anaon e [[Breal-Moñforzh]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140324000838/http://www.institut-nignon.com/edouard-nignon.html hervez Lec'hienn Ensavadur Édouard Nignon] (gwelet d'an 18.06.2014).&lt;/ref&gt; e [[1934]], a oa ur [[keginer|c'heginer]] breizhat. Gounit a reas brud unan eus brasañ keginer e amzer e Pariz hag e kêrioù-penn all Europa. Sellet e vez outañ c'hoazh evel tad an hevlezouriezh vodern&lt;ref&gt;[https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com/2017/01/30/edouard-nignon/ ''Buhez Édouard Nignon''] gant Yannig Oliviéro war restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com, 30 a viz Genver 2017 (gwelet d'ar 5 a viz Ebrel 2026).&lt;/ref&gt;. 

== Buhez ==
Ganet e oa straed Faber e Naoned d'an [[9 a viz Du]] [[1865]]. E dad Pierre Nignon a oa devezhour hag e vamm Anne Le Rhun lienerez, o daou genidik eus ar Vro Vigouden. Tri breur ha teir c'hoar en doa Édouard Nignon, lod anezho o vervel yaouank. Kregiñ a reas da labourat da nav vloaz e pretioù Naoned, en o zouez Monier adalek 1875. Aze e yae an hevlezour brudet [[Charles Monselet]] da zebriñ bep gwech e teue e Naoned. Da bemzek bloaz ez eas Édouard Nignon da Bariz da genderc'hel da zeskiñ e vicher er c'heginañ. Labourat a reas e ti Potel et Chabot ha kalz tiez brudet all eus Pariz. Dimezhiñ a reas gant ar geginerez Joséphine Lucas e 1888 hag ur mab o doe anvet Marcel Nignon. E 1892 ez eas da [[Vienna]] a-raok distreiñ da Bariz da labourat er preti Paillard e-pad un nebeud bloavezhioù. E 1898 ez eas da Londrez er Claridge, leti bravañ ar bed, ha goude tri bloaz ez eas da [[Sant-Petersbourg]] e penn preti cheuc'hañ ar gêr, an Ermitage. E 1901 e timezhas gant Marie-Antoinette Simonot e koñsuldi Frañs. Met e 1902 e kolljont o merc'h Simone, hag e 1908 e voe tost Édouard Nignon da vezañ lazhet er straed e-pad un emsavadeg. Distreiñ a rejont da Bariz ha digeriñ a reas Nignon ar preti Larue eno. Berzh bras a reas ar preti, ha darempredet e voe da skouer gant ar prezidant stadudanat [[Woodrow Wilson|Wilson]] hag e genvroad [[Aristide Briand]], prezidant ar c'huzul.

E unvab, 25 bloaz, a voe lazhet d'an 18 a viz Here 1914 er Boisselle e-pad [[emgann ar Somme]]. E 1915 e tiazezas emzivati ar Bretiourien, Limonadezerien hag al Letierezh e [[Sannois]] ([[Seine-et-Oise]]).

Adalek 1919 e krogas da srivañ levrioù diwar-benn an hevlezouriezh. E 1922 e rankas dilezel e breti abalamour da gudennoù yec'hed. Mont a reas da chom e Breizh diwar neuze, en e gastell la Haute Forêt e [[Breal-Moñforzh]] prenet gantañ e 1919. Kenlabourat a reas gant al lennegour Bertrand Guégan evit skrivañ levrioù all. 

Mervel a reas d'an 30 a viz Here 1934 d'an oad a 69 vloaz en e gastell ha douaret e voe e bered Breal.

== Enorioù ==
Roet e voe dezhañ meur a vedalenn : [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor Bro-C'hall]], dellid al labour-douar, mutualité. Roet e voe dezhañ ar priz  Monthyon gant an Akademiezh C'hall evit e levr « Eloges de la Cuisine Française ».

Un Ensavadur Édouard Nignon a zo bet krouet e Naoned. Un alez a zoug e anv e Breal-Moñforzh.

== Levrlennadur ==
===Levrioù skrivet pe renet gantañ===
* [[1919]] : ''L'Heptaméron des gourmets ou les Délices de la cuisine française''
* [[1924]] : ''Le livre de cuisine de l'Ouest-Eclair'' (stroll), skeudennoù gant [[Louis Garin]], [[L'Ouest-Éclair]], Roazhon, 1924, 368 p., adembannet e 1928.
* [[1926]] : ''Les Plaisirs de la table, où sous une forme nouvelle, l'auteur a dévoilé maints délicieux secrets et recettes de bonne cuisine, transcrits les précieux avis de gourmets fameux et de fins gastronomes, conseillers aimables et sûrs en l'art de bien manger''
* [[1930]] : ''Les Plaisirs de la Table'' (kenlabour gant Bertrand Guégan)
* [[1933]] : ''Éloges de la cuisine française'', kenlabour gant Bertrand Guégan, raksrid gant [[Sacha Guitry]].
* [[1935]] : ''Précis de cuisine familiale'' (stroll), Ouest-Eclair, levr evit merc'hed yaouank ar Skolioù Uhel hag ar c'hentelioù klokaat.

=== Levrioù diwar e benn ===
* ''Édouard Nignon'' in ''Cuisine traditionnelle de Bretagne'', gant [[Simone Morand]], Embannadurioù Jean-Paul Gisserot, Pariz, 1989, p.272 (gwelet an tennad [https://books.google.fr/books?id=rdvgNxYjwmwC&amp;pg=PA272&amp;dq=%22Edouard+Nignon%22&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjcp7fYsLzgAhWJnxQKHRp-DEUQ6AEIMjAC#v=onepage&amp;q=%22Edouard%20Nignon%22&amp;f=false enlinenn])
* ''Édouard Nignon : Le grand oublié'', in ''Chefs à la carte'', gant Thierry Marx, Bernard Thomasson ha Patrick Pleutin (skeudennaouer), Embannadurioù Le Seuil, Pariz, 2018 {{ISBN|978-2-0213-7556-5}}, p. 78ff (gwelet [https://books.google.fr/books?id=MfBaDwAAQBAJ&amp;pg=PT159&amp;dq=%22N%C3%A9+%C3%A0+Nantes+(Loire-Atlantique)+en+1865%22&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi-_d3ijL7gAhWP3OAKHRxsA8QQ6AEIKDAA#v=onepage&amp;q=%22N%C3%A9%20%C3%A0%20Nantes%20(Loire-Atlantique)%20en%201865%22&amp;f=false enlinenn])

==Pennad kar==
[[Keginerezh Breizh]]

==Liammoù diavaez==
* [https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com/2017/01/30/edouard-nignon/ ''Buhez Édouard Nignon''] gant Yannig Oliviéro war al lec'hienn restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com
*[https://web.archive.org/web/20140517183116/http://institut-nignon.com/ Ensavadur Édouard Nignon]

==Notennoù ha daveoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Nignon, Edouard}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1865]]
[[Rummad:Marvioù 1934]]
[[Rummad:Keginerien Breizh]]
[[Rummad:Tud eus Naoned]]</text>
      <sha1>icf0xm5rnfjytnfw1llg5a579n5jf3l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187277</id>
      <parentid>2187276</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T10:18:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>astenn</comment>
      <origin>2187277</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6380" sha1="5bphx4tpsfbdp73rbaqov5yyv9r8pxp" xml:space="preserve">[[Restr:Édouard Nignon (1865-1934).jpg|thumb|Poltred Édouard Nignon gant Jean Patricot,]]
'''Édouard Nignon''', bet ganet e [[Naoned]] e [[1865]] hag aet d'an Anaon e [[Breal-Moñforzh]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140324000838/http://www.institut-nignon.com/edouard-nignon.html hervez Lec'hienn Ensavadur Édouard Nignon] (gwelet d'an 18.06.2014).&lt;/ref&gt; e [[1934]], a oa ur [[keginer|c'heginer]] breizhat. Gounit a reas brud unan eus brasañ keginer e amzer e Pariz hag e kêrioù-penn all Europa. Sellet e vez outañ c'hoazh evel tad an hevlezouriezh vodern&lt;ref&gt;[https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com/2017/01/30/edouard-nignon/ ''Buhez Édouard Nignon''] gant Yannig Oliviéro war restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com, 30 a viz Genver 2017 (gwelet d'ar 5 a viz Ebrel 2026).&lt;/ref&gt;. 

== Buhez ==
Ganet e oa e straed Faber e Naoned d'an [[9 a viz Du]] [[1865]]. E dad Pierre Nignon a oa devezhour hag e vamm Anne Le Rhun lienerez, o daou genidik eus ar Vro Vigouden. Tri breur ha teir c'hoar en doa Édouard Nignon, lod anezho o vervel yaouank. Kregiñ a reas da labourat da nav vloaz e pretioù Naoned, en o zouez Monier adalek 1875, lec'h ma zeskas da lenn ha da skrivañ. Aze e yae an hevlezour brudet [[Charles Monselet]] da zebriñ bep gwech e teue e Naoned.

Da bemzek bloaz ez eas Édouard Nignon da Bariz da genderc'hel da zeskiñ e vicher er c'heginañ. Labourat a reas e ti Potel et Chabot ha kalz tiez brudet all eus Pariz. Dimezhiñ a reas gant ar geginerez Joséphine Lucas e 1888 hag ur mab o doe anvet Marcel Nignon. E 1892 ez eas da [[Vienna]] a-raok distreiñ da Bariz da labourat er preti Paillard e-pad un nebeud bloavezhioù. E 1898 ez eas da Londrez er Claridge, leti bravañ ar bed, ha goude tri bloaz ez eas da [[Sant-Petersbourg]] e penn preti cheuc'hañ ar gêr, an Ermitage. E 1901 e timezhas gant Marie-Antoinette Simonot e koñsuldi Frañs. Met e 1902 e kolljont o merc'h Simone, hag e 1908 e voe tost Édouard Nignon da vezañ lazhet er straed e-pad un emsavadeg. Distreiñ a rejont da Bariz ha digeriñ a reas Nignon ar preti Larue eno. Berzh bras a reas ar preti, ha darempredet e voe da skouer gant ar prezidant stadudanat [[Woodrow Wilson|Wilson]] hag e genvroad [[Aristide Briand]], prezidant ar c'huzul.

E unvab, 25 bloaz, a voe lazhet d'an 18 a viz Here 1914 er Boisselle e-pad [[emgann ar Somme]], ha Nignon a voe gwall dizhet gant kement-se. E 1915 e tiazezas emzivati ar Bretiourien, Limonadezerien hag al Letierezh e [[Sannois]] ([[Seine-et-Oise]]).

Hervez [[Simone Morand]] e voe ijinet al [[legestr mod Arvorig]] gantañ&lt;ref&gt;{{liamm web|url=http://dunezaupalais.blogspot.fr/2011/12/homard-larmoricaine.html|titl=Homard à l'armoricaine}}&lt;/ref&gt;, hag ivez ar &quot;beuchelle tourangelle&quot;&quot; awenet gant ar Beuschel aostrian. Dedennet e oa gant ar meskadoù a vlazioù dibar ha krouiñ a reas an istr dre gamembert da skouer&lt;ref&gt;''In La cantine du troquet'' gant Christian Etchebest, Embannadurioù Solar, 2015.&lt;/ref&gt;.

Adalek 1919 e krogas da skrivañ levrioù diwar-benn an hevlezouriezh. E 1922 e rankas dilezel e breti abalamour da gudennoù yec'hed. Mont a reas da chom e Breizh diwar neuze, en e gastell la Haute Forêt e [[Breal-Moñforzh]] prenet gantañ e 1919. Kenlabourat a reas gant al lennegour Bertrand Guégan evit skrivañ levrioù all. 

Mervel a reas d'an 30 a viz Here 1934 d'an oad a 69 vloaz en e gastell ha douaret e voe e bered Breal, e-kichen Roazhon.

== Enorioù ==
Roet e voe dezhañ meur a vedalenn : [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor Bro-C'hall]], dellid al labour-douar, mutualité. Roet e voe dezhañ ar priz  Monthyon gant an Akademiezh C'hall evit e levr « Eloges de la Cuisine Française ».

Un Ensavadur Édouard Nignon a zo bet krouet e Naoned. Un alez a zoug e anv e Breal-Moñforzh.

== Levrlennadur ==
===Levrioù skrivet pe renet gantañ===
* [[1919]] : ''L'Heptaméron des gourmets ou les Délices de la cuisine française'', G. de Malherbe, Pariz, 1919 (gwelet [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k315710q.image enlinenn])
* [[1924]] : ''Le livre de cuisine de l'Ouest-Eclair'' (stroll), skeudennoù gant [[Louis Garin]], [[L'Ouest-Éclair]], Roazhon, 1924, 368 p., adembannet e 1928.
* [[1926]] : ''Les Plaisirs de la table, où sous une forme nouvelle, l'auteur a dévoilé maints délicieux secrets et recettes de bonne cuisine, transcrits les précieux avis de gourmets fameux et de fins gastronomes, conseillers aimables et sûrs en l'art de bien manger''
* [[1930]] : ''Les Plaisirs de la Table'' (kenlabour gant Bertrand Guégan)
* [[1933]] : ''Éloges de la cuisine française'', kenlabour gant Bertrand Guégan, raksrid gant [[Sacha Guitry]].
* [[1935]] : ''Précis de cuisine familiale'' (stroll), Ouest-Eclair, levr evit merc'hed yaouank ar Skolioù Uhel hag ar c'hentelioù klokaat.
=== Rakskrider ===
* ''La fleur de la cuisine française'' gant Bertrand Guégan, Pariz, La Sirène, 2 levrenn in-8, 374 ha 579 p. 1920, 1921.
=== Levrioù diwar e benn ===
* ''Édouard Nignon'' in ''Cuisine traditionnelle de Bretagne'', gant [[Simone Morand]], Embannadurioù Jean-Paul Gisserot, Pariz, 1989, p.272 (gwelet an tennad [https://books.google.fr/books?id=rdvgNxYjwmwC&amp;pg=PA272&amp;dq=%22Edouard+Nignon%22&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjcp7fYsLzgAhWJnxQKHRp-DEUQ6AEIMjAC#v=onepage&amp;q=%22Edouard%20Nignon%22&amp;f=false enlinenn])
* ''Édouard Nignon : Le grand oublié'', in ''Chefs à la carte'', gant Thierry Marx, Bernard Thomasson ha Patrick Pleutin (skeudennaouer), Embannadurioù Le Seuil, Pariz, 2018 {{ISBN|978-2-0213-7556-5}}, p. 78ff (gwelet [https://books.google.fr/books?id=MfBaDwAAQBAJ&amp;pg=PT159&amp;dq=%22N%C3%A9+%C3%A0+Nantes+(Loire-Atlantique)+en+1865%22&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwi-_d3ijL7gAhWP3OAKHRxsA8QQ6AEIKDAA#v=onepage&amp;q=%22N%C3%A9%20%C3%A0%20Nantes%20(Loire-Atlantique)%20en%201865%22&amp;f=false enlinenn])

==Pennad kar==
[[Keginerezh Breizh]]

==Liammoù diavaez==
* [https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com/2017/01/30/edouard-nignon/ ''Buhez Édouard Nignon''] gant Yannig Oliviéro war al lec'hienn restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com
*[https://web.archive.org/web/20140517183116/http://institut-nignon.com/ Ensavadur Édouard Nignon]

==Notennoù ha daveoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Nignon, Edouard}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1865]]
[[Rummad:Marvioù 1934]]
[[Rummad:Keginerien Breizh]]
[[Rummad:Tud eus Naoned]]</text>
      <sha1>5bphx4tpsfbdp73rbaqov5yyv9r8pxp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fillide Melandroni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114559</id>
    <revision>
      <id>2187187</id>
      <parentid>2186731</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <comment>→ File replacement: update to new version with better quality</comment>
      <origin>2187187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3784" sha1="gr3v75hn2baqz8nwuotchqgolvtzggw" xml:space="preserve">[[File:Caravaggio 356.jpg| thumb| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]] &lt;br&gt; ''Poltred Fillide Melandroni''&lt;br /&gt;
Mont a reas an oberenn aet da goll e 1945). ]]

'''Fillide Melandroni''', ganet e 1581 e [[Siena]], a greder peurvuiañ, marvet e 1618, a oa ur [[kourtizanez|gourtizanez]] italian eus ar {{XVIIvet kantved}}.

Deuet e oa da-heul he zud da chom da Roma. Daremprediñ a reas tud pinvidik eus an Iliz ha metoù an arc'hant bras, kardinaled, hag an arc'hantour [[Vincenzo Giustiniani]], unan eus harperien al livour [[Caravaggio]]. Kourtizanez e oa er palezioù, ha [[gast]] war ar straedoù. Berzh a rae e [[Roma]], ha kerc'het e veze d'ar festoù aozet gant tud uhel. [[Serc'h]] e oa bet da Garavaggio, a greder, ha marteze d'ar [[kardinal| c'hardinal]] Del Monte. 

Hi eo a weler e meur a boltred graet gant Caravaggio e dibenn ar bloavezhioù 1590: evel [[Santez Katell]] en daolenn [[Santa Caterina d'Alessandria]], Mari en daolenn ''Marta ha Mari'' ([[Marta e Maria Maddalena]]), Judit en daolenn [[Judit ha Holofern (arz)| Judit ha Holofern]] ([[Giuditta e Oloferne]]). Marteze e veze gwelet ivez en oberennoù kollet niverus al livour, met goude 1599 n'eus ket keloù anezhi ken.

E miz C'hwevrer 1599 e voe dastumet Fillide gant polis ar pab, hag a-gevret ganti e oa Ranuccio Tomassoni, ur paotr yaouank hag a seblante bout hec'h [[houlier]]. Hennezh a deue eus un tiegezh mat, met kavet e veze e anv e dihelloù ar polis gant anvioù gisti goude ma ne oa ket pratik dezho. Harzet e oa bet dre ma oa bet dizurzh gante en un abadenn malarjez trouzus-bras en he zi. 

E-touez mignoned Fillide e oa Anna Bianchini, ur gourtizanez all, hag a weler en [[Mari Madalen]] e [[Conversione della Maddalena]], hag ivez en [[Marta]] en daolenn [[Marta ha Mari]] (pa oa Fillide en Mari), hag en [[gwerc'hez Vari |mamm Jezuz]] en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto''. 

Krediñ a reer e oa bet [[serc'h]] d'ar [[c'hlezeataer]] Ranuccio Tomassoni, un den hag a voe lazhet gant Caravaggio en 1606. Terni Tomassoni, breur da Ranuccio, an hini a oa [[houlier]] ganti. Deskiñ a reas Fillide ar vicher da veur a gourtizanez all.

En 1612 e rankas Fillide kuitaat Roma, dre ma oa bet lakaet klask warni gant tiegezh ar barzh hag alvokad apostolek [[Giulio Strozzi]], he [[serc'heg]] d'an ampoent.

Mervel a eure Fillide en 1618, da seizh vloaz ha tregont, hag an Iliz a nac'has outi bout beziet e douar santel. 

==Poltredoù==
Poltredet e voe meur a wech gant al livour [[Caravaggio]] : 
*''[[Ritratto di Cortigiana]]'' (1597), graet evit an arc'hantour [[Vincenzo Giustiniani]]. E [[Berlin]] edo ar poltred er Mirdi Kaiser Friedrich. Kollet pe distrujet eo bet e-pad an [[eil brezel-bed]]. 
* ''[[Marta_e_Maria_Maddalena]]'' (1598), Institute of Arts (Detroit)
* [[Santa Caterina d'Alessandria]] (1598), war ziskouez e [[Madrid]], er [[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] (Madrid). 
*[[Judit ha Holofern (arz) |Giuditta e Oloferne]]. Evezh a daoler ouzh genoù heuget Judit, [[intañvez]] yaouank, hag ouzh tres drouk he [[matezh]], ur [[gwrac'h|wrac'h]] roufennet ha [[dizant]] anezhi.
*''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]'', 1600, eoullivadur, 268 cm × 197 cm. War ziskouez e oa e [[Palermo]], en Oratorio di San Lorenzo, pa voe laeret e 1969. 

&lt;gallery&gt; 
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santa Caterina d'Alessandria]]''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena]]'' 
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Judit o tibennañ Olofern''
Michelangelo_Caravaggio_035.jpg|''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]'', 1600.
&lt;/gallery&gt;

==Liamm diavaez==
*http://www.cultorweb.com/Caravaggio/Fi.html

{{DEFAULTSORT:Melandroni, Fillide}}
[[Rummad:kourtizanezed]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1581]]
[[Rummad:Marvioù 1618]]</text>
      <sha1>gr3v75hn2baqz8nwuotchqgolvtzggw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Malo-Renault</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115484</id>
    <revision>
      <id>2187182</id>
      <parentid>2187150</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2187182</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5355" sha1="2krsu9jhbzay3rvnbwmq9z0l4unsu63" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer [[Malo-Renault]] (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[[Le Fureteur breton]]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

E 1940 e oa ezel eus an [[Difenn distourm]] e Roazhon.&lt;ref&gt;Hervez e familh (piv ?) &lt;/ref&gt;

D'ar 16 a viz Here 1944 e timezas gant Jeanne Gautier, renerez Kreizenn sokial ar merc'hed e Roazhon (Kreizenn sokial ar merc'hed Hôtel de Blossac )&lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k662564b.f3.item?ticket=ST-112-8aKBRnrYrWXzQmQm17qP02JgG6Q-diaz02 Ouest-Eclair (embannadur Roazhon), war BnF Gallica, 4 a viz C'hwevrer 1942] &lt;/ref&gt;.

[[Restr:Portrait Jean Malo-Renault (1982).jpg|thumb|Jean Malo-Renault (1982)|271x271px]]
Anavezet eo Jean Malo-Renault evel aozer ur mell levrlennadur istorel a-zivout [[Breizh]] goude bezañ dielfennet mammennoù moullet ha mareadek etre [[1480]] ha [[1960]]. Savet en deus ur 150&amp;nbsp;000 fichenn bennak hag a zo miret e levraoueg kêr Roazhon. Gellout a reer o lenn war mikro-fichennoù abaoe [[1988]]. «&amp;nbsp;Fichennaoueg Malo-Renault&amp;nbsp;» a reer eus an oberenn-se.
==Resped==
*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''[[:fr:Fichier:Plaquette Roi de Madagascar par Jean Malo-Renault.pdf#filelinks|Le Malouin Jean Le Cudenec, roi de Madagascar]]'' (1948)
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>2krsu9jhbzay3rvnbwmq9z0l4unsu63</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187208</id>
      <parentid>2187182</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:26:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>Le Fureteur breton:https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Jean_Malo-Renault&amp;veaction=edit</comment>
      <origin>2187208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4647" sha1="6loh4bgd2t1wmz5aj0eitxw43ojt1ua" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer [[Malo-Renault]] (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

Anavezet eo evit bezañ aozer ul levrlennadur adwelet divent diwar-benn Breizh..[7],[8] dre dielfennañ ar fontoù moullet hag ar c'helaouennoù eus 1480 da 1960.
*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''[[:fr:Fichier:Plaquette Roi de Madagascar par Jean Malo-Renault.pdf#filelinks|Le Malouin Jean Le Cudenec, roi de Madagascar]]'' (1948)
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>6loh4bgd2t1wmz5aj0eitxw43ojt1ua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187214</id>
      <parentid>2187208</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>https://fr.wikipedia.org/wiki/Utilisateur:Fran%C3%A7ois_Malo-Renault/Emile_Malo-Renault (en cours de traduction en breton)</comment>
      <origin>2187214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4788" sha1="erkn9f2zrr1kqqvt3w2ht9oajgpj1zh" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer [[:fr:Utilisateur:François_Malo-Renault/Emile_Malo-Renaulthttps://fr.wikipedia.org/wiki/Utilisateur:François_Malo-Renault/Emile_Malo-Renault|Malo-Renault]] (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

Anavezet eo evit bezañ aozer ul levrlennadur adwelet divent diwar-benn Breizh..[7],[8] dre dielfennañ ar fontoù moullet hag ar c'helaouennoù eus 1480 da 1960.
*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''[[:fr:Fichier:Plaquette Roi de Madagascar par Jean Malo-Renault.pdf#filelinks|Le Malouin Jean Le Cudenec, roi de Madagascar]]'' (1948)
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>erkn9f2zrr1kqqvt3w2ht9oajgpj1zh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187222</id>
      <parentid>2187214</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>En cours de modifications</comment>
      <origin>2187222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5025" sha1="jhcawcvvzeu1cn3y4l00u1gczjxe3ck" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer [[:fr:Utilisateur:François_Malo-Renault/Emile_Malo-Renaulthttps://fr.wikipedia.org/wiki/Utilisateur:François_Malo-Renault/Emile_Malo-Renault|Malo-Renault]] (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

Anavezet eo evit bezañ aozer ul levrlennadur adwelet divent diwar-benn Breizh..[7],[8] dre dielfennañ ar fontoù moullet hag ar c'helaouennoù eus 1480 da 1960. Miret e vez ar 150 000 kartenn-indez skrivet gant an dorn (''pôle  du patrimoine'') e levraoueg Meurgêr Roazhon.
[[Restr:Pôle Patrimoine - Lecteur de microfilms.JPG|kleiz|thumb|Evraoueg Roazhon, Departamant Glad - Microfilm Reader]]
*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''[[:fr:Fichier:Plaquette Roi de Madagascar par Jean Malo-Renault.pdf#filelinks|Le Malouin Jean Le Cudenec, roi de Madagascar]]'' (1948)
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>jhcawcvvzeu1cn3y4l00u1gczjxe3ck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187235</id>
      <parentid>2187222</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:04:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>kempenn</comment>
      <origin>2187235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4486" sha1="bi9vkr64m750ly2pwz0ajxpnxjxqgb8" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''[[:fr:Fichier:Plaquette Roi de Madagascar par Jean Malo-Renault.pdf#filelinks|Le Malouin Jean Le Cudenec, roi de Madagascar]]'' (1948)
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>bi9vkr64m750ly2pwz0ajxpnxjxqgb8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187253</id>
      <parentid>2187235</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:43:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>https://fr.wikipedia.org/wiki/Fichier:Plaquette%20Roi%20de%20Madagascar%20par%20Jean%20Malo-Renault.pdf#filelinks</comment>
      <origin>2187253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4610" sha1="76km7ubrqq310h1dsx5llkz6wwc237g" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''[[:fr:Fichier:Plaquette Roi de Madagascar par Jean Malo-Renault.pdf#filelinks|Le Malouin Jean Le Cudenec, roi de Madagascar]]'' (1948)&lt;ref&gt;https://fr.wikipedia.org/wiki/Fichier:Plaquette%20Roi%20de%20Madagascar%20par%20Jean%20Malo-Renault.pdf#filelinks&lt;/ref&gt;
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>76km7ubrqq310h1dsx5llkz6wwc237g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187254</id>
      <parentid>2187253</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:46:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */ File:Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf par Jean Malo-Renault</comment>
      <origin>2187254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4551" sha1="ls34mjqau6r60gjzj1crmmxbh89xe4s" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''[[:fr:Fichier:Plaquette Roi de Madagascar par Jean Malo-Renault.pdf#filelinks|Le Malouin Jean Le Cudenec, roi de Madagascar]]'' (1948)&lt;ref&gt;File:Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf&lt;/ref&gt;
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>ls34mjqau6r60gjzj1crmmxbh89xe4s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187255</id>
      <parentid>2187254</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:47:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Oberennoù */</comment>
      <origin>2187255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4472" sha1="hpx7dz6g5qjb724prs3t04iyveoolz3" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;File:Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf&lt;/ref&gt;
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>hpx7dz6g5qjb724prs3t04iyveoolz3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187256</id>
      <parentid>2187255</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:49:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notennoù */ File:Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar.pdf</comment>
      <origin>2187256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4539" sha1="1w3ln3irm53u8au6dkhtrjxl1ipdjw6" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[RestrFile:Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf:Le|File:Le]] malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf&lt;/ref&gt;
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>1w3ln3irm53u8au6dkhtrjxl1ipdjw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187257</id>
      <parentid>2187256</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notennoù */ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf</comment>
      <origin>2187257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4582" sha1="1ojb5hmqfjcgzlrion7zf09azbgtalg" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdfe malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>1ojb5hmqfjcgzlrion7zf09azbgtalg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187258</id>
      <parentid>2187257</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T06:54:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notennoù */ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf</comment>
      <origin>2187258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4534" sha1="5uo4984i347w8q7jgjvzzajglzn96xj" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>5uo4984i347w8q7jgjvzzajglzn96xj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187259</id>
      <parentid>2187258</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:00:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf</comment>
      <origin>2187259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4576" sha1="h6qx8z5nwzj1vfyo49zl28mkbkomkoy" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*'' L'église de Fouesnant''&lt;ref&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf&lt;/ref&gt; periodique ''Fouesnant'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>h6qx8z5nwzj1vfyo49zl28mkbkomkoy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187260</id>
      <parentid>2187259</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:04:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */ File:La lettre Ornée au Moyen Age 2 (JMR).pdf</comment>
      <origin>2187260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4699" sha1="ba3g2we27couymrxy2ubfzgdy2elmmp" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge''  I&lt;ref&gt;File:La lettre Ornée au Moyen Age 1 (JMR).pdf&lt;/ref&gt; et II&lt;ref&gt;File:La lettre Ornée au Moyen Age 2 (JMR).pdf&lt;/ref&gt; (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*'' L'église de Fouesnant''&lt;ref&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf&lt;/ref&gt; periodique ''Fouesnant'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>ba3g2we27couymrxy2ubfzgdy2elmmp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187261</id>
      <parentid>2187260</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:06:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Notennoù */ https://commons.wikimedia.org/wiki/File:La_lettre_Orn%C3%A9e_au_Moyen_Age_1_(JMR).pdf</comment>
      <origin>2187261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4738" sha1="pl0rnpv8nhr6hvhxhhyco5kfc95hmv1" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge''  I&lt;ref&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:La_lettre_Orn%C3%A9e_au_Moyen_Age_1_(JMR).pdf&lt;/ref&gt; et II&lt;ref&gt;File:La lettre Ornée au Moyen Age 2 (JMR).pdf&lt;/ref&gt; (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*'' L'église de Fouesnant''&lt;ref&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf&lt;/ref&gt; periodique ''Fouesnant'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>pl0rnpv8nhr6hvhxhhyco5kfc95hmv1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187262</id>
      <parentid>2187261</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:10:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */ https://mediatheques-test.montpellier3m.fr/ECOLOTHEQUE/doc/CAMO/206008/la-lettre-ornee-au-moyen-age-d-apres-les-manuscrits-de-montpellier-bibliotheque-universitaire-sectio?_lg=fr-FR</comment>
      <origin>2187262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4868" sha1="7qd8gmhd1jfutp7mlb8sfi5me4fyaxb" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge''  I&lt;ref&gt;La lettre Ornée au Moyen Age [https://mediatheques-test.montpellier3m.fr/ECOLOTHEQUE/doc/CAMO/206008/la-lettre-ornee-au-moyen-age-d-apres-les-manuscrits-de-montpellier-bibliotheque-universitaire-sectio?_lg=fr-FR 1]&lt;/ref&gt; et II&lt;ref&gt;File:La lettre Ornée au Moyen Age 2 (JMR).pdf&lt;/ref&gt; (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*'' L'église de Fouesnant''&lt;ref&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf&lt;/ref&gt; periodique ''Fouesnant'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>7qd8gmhd1jfutp7mlb8sfi5me4fyaxb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187263</id>
      <parentid>2187262</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:13:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */ https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item</comment>
      <origin>2187263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4936" sha1="essl1shh2stgl1njmnbglgim8b2u651" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge''  I&lt;ref&gt;La lettre Ornée au Moyen Age [https://mediatheques-test.montpellier3m.fr/ECOLOTHEQUE/doc/CAMO/206008/la-lettre-ornee-au-moyen-age-d-apres-les-manuscrits-de-montpellier-bibliotheque-universitaire-sectio?_lg=fr-FR 1]&lt;/ref&gt; et II&lt;ref&gt;File:La lettre Ornée au Moyen Age 2 (JMR).pdf&lt;/ref&gt; (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)&lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item&lt;/ref&gt;
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*'' L'église de Fouesnant''&lt;ref&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf&lt;/ref&gt; periodique ''Fouesnant'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>essl1shh2stgl1njmnbglgim8b2u651</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187264</id>
      <parentid>2187263</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:16:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */ https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item</comment>
      <origin>2187264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4723" sha1="cbf34ekx2b1m5xg6y5c1opivvwptw5e" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge''  I&lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item&lt;/ref&gt; et II
* (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)&lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item&lt;/ref&gt;
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*'' L'église de Fouesnant''&lt;ref&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf&lt;/ref&gt; periodique ''Fouesnant'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>cbf34ekx2b1m5xg6y5c1opivvwptw5e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187265</id>
      <parentid>2187264</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:18:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */</comment>
      <origin>2187265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4794" sha1="ftt72e5o75a8o8x6rilco9fl5gr4v3h" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge''  I&lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item&lt;/ref&gt; et II&lt;ref&gt;II https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item&lt;/ref&gt;
* (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)&lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item&lt;/ref&gt;
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*'' L'église de Fouesnant''&lt;ref&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf&lt;/ref&gt; periodique ''Fouesnant'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>ftt72e5o75a8o8x6rilco9fl5gr4v3h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187266</id>
      <parentid>2187265</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T07:59:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archives_d%C3%A9partementales_d%27I_et_V_fond_JMR.pdf</comment>
      <origin>2187266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5227" sha1="1l6kj7oaigmq821t4zggvm5nur6v1om" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. 

[[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.    

*(Jean Malo-Renault a rassemblé une importante documentation pour sa thèse sur l'architecture religieuse bretonne. 
* Il s'intéressait aux vêtements&lt;syntaxhighlight lang=&quot;freefem&quot; line=&quot;1&quot; start=&quot;1&quot;&gt;
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archives_d%C3%A9partementales_d%27I_et_V_fond_JMR.pdf
&lt;/syntaxhighlight&gt;traditionnels et à l'art populaire bretons, sujets sur lesquels ses travaux n'ont pas été réellement publiées

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge''  I&lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item&lt;/ref&gt; et II&lt;ref&gt;II https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item&lt;/ref&gt;
* (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)&lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item&lt;/ref&gt;
*''Le Malouin Jean Le Cudennec, roi de Madagascar'' (1948)&lt;ref&gt;[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar.pdf]]&lt;/ref&gt;
*'' L'église de Fouesnant''&lt;ref&gt;https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf&lt;/ref&gt; periodique ''Fouesnant'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>1l6kj7oaigmq821t4zggvm5nur6v1om</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187267</id>
      <parentid>2187266</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:11:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>Disc'hraet 14 stumm adalek [[Special:Diff/2187253|2187253]] betek [[Special:Diff/2187266|2187266]]</comment>
      <origin>2187267</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4486" sha1="bi9vkr64m750ly2pwz0ajxpnxjxqgb8" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''[./Https://fr.wikipedia.org/wiki/Le_Fureteur_breton Le Fureteur breton]''{{,}}&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]][[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]

== Oberennoù ==
*''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art] du livre'' (1931)&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb374558412 L'art du Livre]&lt;/ref&gt;
* ''La lettre ornée du Moyen Âge'' (1934)
* ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932)
*''[[:fr:Fichier:Plaquette Roi de Madagascar par Jean Malo-Renault.pdf#filelinks|Le Malouin Jean Le Cudenec, roi de Madagascar]]'' (1948)
*[[c:File:L'église_de_fouesnant_par_JMR.pdf|« L'église de Fouesnant » periodique ''Fouesnant'']], &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 4, 1974, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 11-17
*« ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires'' », ''Revue de l'art'', &lt;abbr&gt;n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt;&lt;/abbr&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 109 to130. ''Notre-Dame de Tronoën'', &lt;ref&gt;https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item&lt;/ref&gt;(Finistère).
*« ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' »&lt;ref&gt;https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item&lt;/ref&gt; Notebook n° 103 - 26 ème année n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, &lt;abbr&gt;p.&lt;/abbr&gt; 141 to 145.
*''Les pseudonymes des Bretons,''&lt;ref&gt;[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Pseudonymes des Bretons (16e-20e siècle)]&lt;/ref&gt; ''16e - 20e siècle'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)
==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embanndur, ISBN 978-2-914612-10-4)
==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>bi9vkr64m750ly2pwz0ajxpnxjxqgb8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187269</id>
      <parentid>2187267</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Kempennig</comment>
      <origin>2187269</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4426" sha1="2xzkznmkvdfknmm9sigekzcniy8aben" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]]

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]
== Oberennoù ==
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art du livre]'' (1931)
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item La lettre ornée du Moyen Âge I]'' ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item II]
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item Les monuments français en péril en Bretagne]'' (1932)
*{{fr}} ''[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar]]'' (1948)
*{{fr}} ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf L'église de Fouesnant]'' er vareadeg ''Fouesnant'',n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 4, 1974, p. 11-17
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires]'' », e ''Revue de l'art'', n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130.
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item Notes sur trois cathédrales bretonnes]'', Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145.
*{{fr}} ''[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle]'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)

==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embannadur, ISBN 978-2-914612-10-4)

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>2xzkznmkvdfknmm9sigekzcniy8aben</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187281</id>
      <parentid>2187269</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T10:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>https://fr.wikipedia.org/wiki/Nori_Malo-Renault</comment>
      <origin>2187281</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4491" sha1="ml87vxlmvumb05s5l5fhxqkiulnevyw" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renaulthttps://fr.wikipedia.org/wiki/Nori Malo-Renault|Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]]

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]
== Oberennoù ==
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art du livre]'' (1931)
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item La lettre ornée du Moyen Âge I]'' ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item II]
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item Les monuments français en péril en Bretagne]'' (1932)
*{{fr}} ''[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar]]'' (1948)
*{{fr}} ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf L'église de Fouesnant]'' er vareadeg ''Fouesnant'',n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 4, 1974, p. 11-17
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires]'' », e ''Revue de l'art'', n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130.
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item Notes sur trois cathédrales bretonnes]'', Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145.
*{{fr}} ''[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle]'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)

==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embannadur, ISBN 978-2-914612-10-4)

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>ml87vxlmvumb05s5l5fhxqkiulnevyw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187282</id>
      <parentid>2187281</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T10:44:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>https://fr.wikipedia.org/wiki/Nori_Malo-Renault</comment>
      <origin>2187282</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4448" sha1="siq3jm22j9uwonilltw2npojlrkur5e" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile_Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[:fr:Nori Malo-Renault|Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh.
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]]

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]
== Oberennoù ==
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art du livre]'' (1931)
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item La lettre ornée du Moyen Âge I]'' ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item II]
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item Les monuments français en péril en Bretagne]'' (1932)
*{{fr}} ''[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar]]'' (1948)
*{{fr}} ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf L'église de Fouesnant]'' er vareadeg ''Fouesnant'',n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 4, 1974, p. 11-17
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires]'' », e ''Revue de l'art'', n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130.
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item Notes sur trois cathédrales bretonnes]'', Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145.
*{{fr}} ''[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle]'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)

==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embannadur, ISBN 978-2-914612-10-4)

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>siq3jm22j9uwonilltw2npojlrkur5e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187286</id>
      <parentid>2187282</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T11:39:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Tennet ul liamm war-zu ar Wikipedia gallek. Gwelloc'h lezel ul liamm war-zu ur pennad n'eus ket anezhañ c'hoazh evit ma vo krouet. A galon,</comment>
      <origin>2187286</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4429" sha1="9ewvlvy6n6af3en3875h2zr0qpa6rw7" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet [[Nori Malo-Renault]] ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet e oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh).
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]]

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]
== Oberennoù ==
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art du livre]'' (1931)
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item La lettre ornée du Moyen Âge I]'' ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item II]
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item Les monuments français en péril en Bretagne]'' (1932)
*{{fr}} ''[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENEC, Roi de Madagascar]]'' (1948)
*{{fr}} ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf L'église de Fouesnant]'' er vareadeg ''Fouesnant'',n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 4, 1974, p. 11-17
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires]'' », e ''Revue de l'art'', n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130.
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item Notes sur trois cathédrales bretonnes]'', Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145.
*{{fr}} ''[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle]'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)

==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embannadur, ISBN 978-2-914612-10-4)

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>9ewvlvy6n6af3en3875h2zr0qpa6rw7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prosezioù Nürnberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131504</id>
    <revision>
      <id>2187212</id>
      <parentid>2182615</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187212</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2273" sha1="p3h0ys4q77if7f6uqz6te9r4prf5wkv" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Prosezioù Nürnberg''' ([[alamaneg]] : '''''die Nürnberger Prozesse''''') zo bet un heuliad prosezioù milourel dalc'het gant nerzhioù [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|ar Gevredidi]] a-enep pennoù bras an [[Trede Reich]] a voe barnet evit bezañ bet prientet ha kroget an [[Eil Brezel-bed]] kement hag an [[Holokost]] ha [[torfed brezel|torfedoù-brezel]] all.

E kêr [[Nürnberg]], en [[Alamagn]], e voe dalc'het ar prosezioù. An doareoù da gas ar prosez ha da varn a oa bet un troc'h e-keñver al lezennoù etrebroadel klasel hag al lezennoù etrebroadel a-vremañ.

An hini kentañ eus an heuliad prosezioù, an hini brudetañ ivez, &quot;brasañ proseze n Istor&quot;, a voe renet gant [[Norman Birkett]], unan eus barnerien ar [[Rouantelezh-Unanet]]. Bez' e oa bet prosez pennoù bras an [[Trede Reich]] a voe engouestlet en torfedoù brezel gwashañ dirak al lez-varn milourel etrebroadel ''International Military Tribunal (IMT).''

Dalc'het etre an [[20 Du|20 a viz Du]] [[1945]] hag ar [[1añ Here|1añ a viz Here]] [[1946]], al lez-varn a oa bet kefridiet da varn 24 eus pennoù bras milourel hag [[armerzh]]el an Trede Reich. E gwirionez, [[Martin Bormann]] a voe barnet hep bezañ war al lec'h, ha [[Robert Ley]] a oa en em lazhet ur sizhun a-raok ma voe kroget gant ar prosez meur.

E-touez ar re varnet e vanke [[Adolf Hitler]], [[Heinrich Himmler]] ha [[Joseph Goebbels]], an holl re-se a oa en em lazhet er bloaz 1945, c'hwec'h miz a-raok deroù ar prosez. [[Reinhard Heydrich]] ne voe ket barnet dre ma oa bet lazhet e [[1942]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
Nuremberg Trials retouched.jpg|An damallidi ; [[Hermann Göring]] (kentañ renk a-gleiz) a oa pal pennañ al lez-varn dre ma oa ar penn uhelañ eus an Trede Reich hag a oa bev c'hoazh goude emlazh [[Adolf Hitler]]
Defendants in the dock at nuremberg trials.jpg|An difennerien ; unan eus an nebeud luc'hskeudennoù e liv eus ar prosez
Nuernberg jail.jpg|Toull-bac'h Nürnberg ; ur gward dizehan dirak pep log evit evezhiañ ar brizonidi noz ha deiz ; en tu dehoù pellañ emañ logoù [[Hermann Göring|Goering]] ha [[Rudolf Hess]]
&lt;/gallery&gt;
{{Naziegezh}}
[[Rummad:Naziegezh]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Torfedoù brezel]]
[[Rummad:Barnadennoù]]</text>
      <sha1>p3h0ys4q77if7f6uqz6te9r4prf5wkv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dornier Do 17</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131564</id>
    <revision>
      <id>2187250</id>
      <parentid>2126810</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T22:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1971" sha1="96wh0zahc4jog1be4pfxe7dl8ihc5ba" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Bundesarchiv Bild 101I-342-0603-25, Belgien-Frankreich, Flugzeuge Dornier Do 17.jpg|thumb|upright=1.2|Ur skouadrenn Dornier Do 17 e 1940]]
[[Restr:Two Do 17Zs over Thames River 1940.jpg|thumb|upright=1.2|Kirri-nij bombezer alaman Dornier Do 17 a-us d'ar stêr Thames e 1940 e-pad ar [[Blitz]]]]
An '''Dornier Do 17''', a veze graet anezhañ ivez ar '''Fliegender Bleistift''' (&quot;ar c'hreion nij&quot;), a oa ur [[ bombezer|c'harr-nij bombezer]] skañv alaman eus an [[Eil Brezel-bed]]. Produet e oa gant embregerezh [[Claudius Dornier]], an [[Dornier Flugzeugwerke]]. 

Savet e oa bet evit bezañ ur [[Schnellbomber]] (&quot;bombezer prim&quot;), ur c'harr-nij bombezer lijer hag a vefe bet da vezañ, hervez ar mennozh diazez, ken bliv ma vefe bet dibosupl d'ar c'hirri-nij chase enebour tizhout anezhañ.

An Dornier a oa bet savet gant daou geflusker. Brudet mat e oa ar c'harr-nij e-touez ar bourzhidi dre ma oa aes da vleniañ, dreist-holl d'un uhelder izel ar pezh a lakae anezhañ da vezañ diaesoc'h da dizhout evit bombezerien all al Luftwaffe. 

Soñjet e-penn kentañ ar bloavezhioù 1930, bez e oa unan eus an tri bombezer pennañ d'an nijlu alaman e-pad tri bloaz kentañ ar brezel. An Do 17 a oa kroget gant bezañ implijet er stourm e 1937 e-pad [[Brezel diabarzh Spagn]], implijet e oa gant al [[Lejion Condor|lejion Condor]] evit meur a rol. Gant an [[Heinkel He 111]] e oa ar c'harr-nij bombezer diazez alaman e 1939–1940. An Dornier a oa bet impliijet kalz e-penn kentañ an [[Eil Brezel-bed]]. Implijet e oa bet er stourm e-pad pep kampagn pennañ ar brezel evel karr-nij an talbenn betek fin 1941. Rediet e oa bet an alamanted da baouez gant e implij dre ma oa re vihan ar gargoù bombezennoù a c'helle dougen ha re verr an nijoù a c'helle ober.
[[Restr:Dornier Do 17 model.jpg|thumb|upright=2|center|Sell a-us war un Dornier Do 17]]
[[Rummad:Luftwaffe (1935-1945)]]
[[Rummad:Nijerezioù eus an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Nijerezioù Alamagn]]</text>
      <sha1>96wh0zahc4jog1be4pfxe7dl8ihc5ba</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Argadenn a-enep Afrin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135674</id>
    <revision>
      <id>2187211</id>
      <parentid>2184493</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:28:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8834" sha1="j1rclvdscmhpwbf4jycsgsr9lppnf6l" xml:space="preserve">{{Infoboest Brezelioù
|brezel=Argadenn Afrin
|tammeus=[[Brezel diabarzh Siria]]
|skeudenn=[[Restr:Operation Olive Branch.svg|thumb|300px]]
|titl=
|deiziad= [[20 a viz Genver]] [[2018]] - Bremañ
|lec'h= [[Afrin]]&lt;br /&gt;[[Siria]]
|casus=Turkia o tagañ Afrin dre ma vefe sponterien eus an nerzhioù kurd eno.
|tiriad=Afrin
|disoc'h=Trec'h peuglok Turkia
|emganner1= [[restr:Flag_of_Turkey.svg|22px|]] [[Türk Silahlı Kuvvetleri|Nerzhioù lu Turkia]]&lt;br&gt;
[[restr:Flag of Syria (2025-).svg|22px|]] [[Lu Dieub Siria]]&lt;br&gt;
|emganner2=[[restr:People%27s_Protection_Units_Flag.svg|22px|]] [[Unvezioù Difenn ar Bobl|YPG]]&lt;br&gt;
[[restr:Flag_of_Syrian_Democratic_Forces.svg|22px|]] [[Nerzhioù Demokratel Sirian]]&lt;br&gt;
[[restr:International Freedom Battalion's Badge.svg|22px|]] [[Batailhon Etrevroadel an Dieubidigezh]]&lt;br&gt;
[[restr:Flag of the United Arab Republic.svg|22px|]] Lu Siria (abaoe an 20 a viz C'hwevrer)&lt;br&gt;
[[restr:Flag_of_Iran.svg|22px|]] [[Iran]]
|jeneral1= Lt. Jen. [[İsmail Metin Temel]]
|jeneral2= [[Mehmud Berxwedan]]&lt;br /&gt;[[Haji Ahmed]]
|nerzh1= Sifr diasur: 6400 evit Turkia&lt;br&gt;
10000 - 25 000 [[Lu Dieub Siria]]&lt;br&gt;
[[Hayat Tahrir al-Sham]]&lt;ref name=&quot;LM&quot;&gt;[http://www.lemonde.fr/proche-orient/article/2018/01/25/a-afrin-forces-turques-et-djihadistes-se-cotoient-dans-les-combats_5246838_3218.html ''Le Monde'']&lt;/ref&gt;
|nerzh2= Sifr diasur: 8000 - 10 000 [[Unvezioù Difenn ar Bobl|YPG]]&lt;br&gt;
[[restr:Flag of the United Arab Republic.svg|22px|]] 800 d'an nebeutañ
|Tud marvet1= [[restr:Flag_of_Turkey.svg|22px|]] Etre 57 (hervez Turkia) ha 87, gant 257 gloazet&lt;br&gt;
[[restr:Flag of Syria (2025-).svg|22px|]] Etre 116 ha 248
|Tud marvet2= [[restr:Flag of Syrian Democratic Forces.svg|22px|]] Etre 600 (SOHR) ha 1586 (hervez Turkia: &lt;small&gt;4598&lt;/small&gt; marvet&lt;br&gt;prizoniet pe gloazet
&lt;br&gt;[[restr:Flag of the United Arab Republic.svg|22px|]] etre 32 ha 91 (hervez [[Nerzhioù Demokratel Sirian]]) ha 19 steuziet
}}

An '''Argadenn a-enep Afrin''', pe '''Oberiadur brezel ar barr olivez''' ([[turkeg]]: ''Zeytin Dalı Harekâtı''), zo un oberiadur brezel turk e rannvro [[Afrin]] e [[Siria]] kroget d'an [[20 a viz Genver]] [[2018]]. [[Türk Silahlı Kuvvetleri|Nerzhioù lu Turkia]] harpet gant [[Lu Dieub Siria]] o deus taget ar rannvro a zo dindan galloud [[Kurded]] [[Partiya Yekîtiya Demokrat|Strollad an unvaniezh demokratel]] hag e skourr armet e Siria [[Unvezioù Difenn ar Bobl|YPG]] abaoe 2012. Ar Gurded a zo harpet gant bezen [[Nerzhioù Demokratel Sirian]] nemetken.&lt;br&gt;
Prezidant Turkia [[Recep Tayyip Erdoğan]] en deus bet disklêriet devezh kentañ an dagadenn a-enep Afrin ez afe Lu Turkia betek kêr [[Manbij]] en norzh. Ar gêr-se a zo dindan beli an nerzhioù kurd harpet gant [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag a oa bet adkemeret digant nerzhioù [[Daech]] e 2016. An YPG en deus respontet e vo difennet poblañs Afrin ha stourmet a-enep nerzhioù lu Turkia. Degadoù a drevourien a zo marvet ha 5000 trevour a zo tec'het kuit abaoe kentañ devezh an argadenn.

Manifestadegoù a zo bet e Turkia evit enebiñ ouzh an oberiadur brezel. Erdoğan en deus embannet e vefe paeet ur &quot;priz uhel&quot; gant ar re a gemerfe perzh er manifestadegoù-se. Degadoù a gazetennerien ha kantadoù a implijerien rouedadoù sokial a zo bet harzet dre m'o doa kavet abeg en oberiadur brezel-se. 
== Kenarroud ==
Bet eo Turkia o stourm a-enep ar PKK e gevred ar vro abaoe degadoù a vloavezhioù. Ar stourm en deus lazhet e-tro 40 000 a dud. Embannet e vez alies gant gouarnamant Turkia, ez eo nerzhioù an YPG, kement hag ar [[Strollad Labourerion Kurdistan|PKK]], aozadurioù sponterezh da vezañ flastret.

Ar PKK a zo war roll an aozadurioù sponterezh savet gant [[United States Department of State|Departamant Stad Stadoù-Unanet Amerika]], padal n'emañ ket an YPG er roll-se. Savet ez eus bet cheu neuze etre Turkia hag SUA a zo izili o-daou eus an [[Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel]].

An argadenn a zo bet awenet gant ar cheu a zo etre an div vro dre ma vez harpet an unvaniezh stourm [[Nerzhioù Demokratel Sirian]] gant SUA. An nerzh-se a zo savet gant stourmerien gurd dreist-holl eus an YPG. Turkia a embann ez eo ur skourr eus ar PKK ha neuze un aozadur sponterezh.

An devezhioù dres a-raok an dagadenn e oa bet eskemmet tennoù kanol etre Turkia ha Lu dieub Siria a-enep da stourmerien an YPG war linenn harzoù Siria-Turkia nepell diouzh Afrin. An YPG o deus bet kanoliet Lodenn Lu Dieub Siria harpet gant Turkia e kêr Azaz. Gouarnamant Turkia a embann e oa soudarded harpañ Rusia o kuitaat ar rannvro d'an [[19 a viz Genver]] [[2018]] a-raok ma vefe kroget an argadenn.

D'an 21 a viz Genver e tisklêrie Erdoğan e vefe an holl re e Turkia a savfe a-enep an oberiadur brezel-se o paeañ &quot;ur priz uhel&quot;. Erdoğan en doa ouzhpennet : &quot;Ne ra forzh e peseurt korn eus ar straedoù e vefec'h, hon nerzhioù surentez a vo bepred warnoc'h&quot;

Evit ul lodenn eus annezidi ar c'horn-bro ez eo an nerzhioù kurd reoù dalc'hidigezh pe disranner. Lod tud Siria a zo laouen neuze, evel ma embanne Emin Bozoğlan penn an aozadur [[Suriye Türkmen Meclisi]] &quot;We were informed that the terror group PYD/PKK will transfer its arms to Raqqa, where they used to work with regime forces for years.&quot; Evitañ Turkia a rankfe riñsañ ar gudenn &quot;da vat&quot;.

== An argadenn ==
==== Sizhun kentañ ====
Nerzhioù lu Turkia ne gemeront ket perzh diouzhtu en emgann war zouar. Harpañ a reont Lu Dieub Siria dre dennoù kanol ha dre bombezadegoù dre aer nemetken. Lu Dieub Siria hag a zo gwan e-keñver nerzh stourm ne deu ket a-benn da bakañ kalz tiriad en Afrin. Enep argadennoù ar Gurded a zo dreist-holl diouzh an noz. Ar strollad djihadour sirian liammet ouzh [[Al-Qaida]], [[Hayat Tahrir al-Sham]] a ro harp da nerzhioù Turkia.&lt;ref name=&quot;LM&quot; /&gt;
[[Restr:FSA Afrin 25-1-2018 (8).jpg|thumb|330px|Soudarded Lu Dieub Siria o pediñ a-raok pignat d'an talbenn]]

== Eil sizhun ==
Kantadoù betek milieroù a gurded a zo deuet da harpañ en Afrin. Ar re-se a zo bet aotreet gant gouarnamant [[Bachar al-Assad]] da dremen dre dakadoù dalc'het gant Lu Siria. Hervez ez eus bet roet armou da tizout tankoù ha nijerezhioù, gant Siria hag Iran, d'ar Gurded evit talañ ouzh nerzhioù nij Turkia.

== Trede sizhun ==
[[Restr:TAF-Turkish Army tanks.jpg|thumb|330px|Tankoù Turkia, betek-henn d'an 12/02/2018 e oa bet kollet unan ponner ha marvet ar bourzhidi.]]
Ken fall eo bet an argadenn evit Turkia hag e harperien ma soñj ganto kas an troadegiezh hag an tankoù war an dachenn emgann.
[[Restr:YPJ fighters (Afrin February 2018).jpg|330px|thumb|Soudardezed an YPG o stourm en Afrin]]
D'an [[20 a viz C'hwevrer]] [[2018]] ez eo erruet e-tro 800 soudard eus Lu Siria evit sikour ar Gurded da dalañ ouzh lu Turkia hag e harperien. Diouzhtu, eo bet tennet warno gant nerzhioù lu Turkia ha respontet ganto.
[[Restr:Forces pro-régime Afrine 21-02-18 (3).jpg|thumb|330px|Bezenoù Assad oc'h erruout en Afrin]]
== Torfedoù brezel ==
A-boan ur sizhuniad goude penn-kentañ an argadenn e oa bet d'an nebeutañ, 66 trevour lazhet gant tennoù kanol pe bombezennoù aerlu Turkia. Penn an nerzhioù Kurd Redur Xelil a embanne e oa Turkia o seveniñ [[torfed brezel|torfedoù brezel]] lies.
[[Restr:Wounded civilian in Afrin.png|thumb|330px|Un trevour bet bombezaet gant nerzhioù nij Turkia en Afrin]]
Ur filmig a zo deuet war-wel war ar rouedad internet o tiskouez hervez an deskrivadur, ur c'horf bet jahinet garv eus ur stourmerezh Kurd. Lammet e oa bet lodennoù eus ar c'horf evel an div vronn. Ar soudarded tro-dro d'ar c'horf o c'hoarzhin, goapaat pe reiñ taolioù-troad a zo izili eus Lu Dieub Siria harpet gant Turkia. Graet e vez &quot;Parez pemoc'h&quot; anezhi ha diskleriet e vez &quot;mezh warno da gas maouezed d'ar stourm&quot;. Rami Abdulrahman, penn an [[SOHR]], a embanne e oa mantrus hag e oa un torfed brezel anat. Diskrivañ a rae an darvoud evel gwasoc'h evit reoù Daech &quot;is more brutal, more ugly even than ISIS; they didn’t mutilate bodies like this, put their feet on someone’s chest.&quot; Hervez Firat News Agency ur media tuet Kurd, e oa he ur stourmerezh eus an YPJ anvet &quot;Barin Kobanê&quot; hag he devoa stourmet a-enep soudarded Turkia betek lakaat da darzhañ ur grenadenn ganti o lazhañ anezhi war an taol. Pennoù uhel Lu Dieub Siria o deus embannet e vefe savet un enklask evit gouzout daoust hag e oa soudarded izili d'an aozadur o devoa sevenet an torfed.

Ur filmig all a zo deuet war-wel war ar rouedadoù sokial o tiskouez soudarded lu Turkia o lammat pe reiñ taolioù da korfoù soudarded marvet an YPG.

D'ar [[16 a viz C'hwevrer]] [[2018]] e voe tamalet da Turkia bezañ bet implijet gazoù-brezel kadarnaet eo gant an SOHR ha medisined eus Afrin. Nac'het eo gant Turkia a embann ez eo flemmadennoù &quot;mantrus&quot; nemetken.

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Istor Siria]]
[[Rummad:Brezel diabarzh Siria]]</text>
      <sha1>j1rclvdscmhpwbf4jycsgsr9lppnf6l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bao</title>
    <ns>0</ns>
    <id>138820</id>
    <revision>
      <id>2187181</id>
      <parentid>1962037</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:09:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Culex</username>
        <id>15372</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>corr. mandat</comment>
      <origin>2187181</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1593" sha1="cv7yqn7zs4wc73u8fijroh9qzjmridq" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Bao
 | anvYezh           = Bao
 | Yezh              = katalanek
 | anvOfisiel        = Baho
 | skeudenn          = Mairie de Baho (66).jpg
 | alc'hwez          = Bao
 | ardamezioù        = 
 | rannvro           = [[Okitania (rannvro)|Okitania]]
 | departamant       = [[Pireneoù-ar-Reter]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Perpinyà|Perpinyà]]
 | kanton            = [[Kanton Le Ribéral|Le Ribéral]]
 | etrekumuniezh     = Roussillon
 | maer              = Patrick Got
 | amzer-gefridi     = 2026-2032
 | gorread           = 7.90
 | hedred            = 2.82305555556
 | ledred            = 42.7011111111
 | uk                = 
 | ubi               = 39
 | ubr               = 90
}}
'''Bao''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] eus [[Katalonia an Norzh]], e [[komark]] [[Roussillon]]. E [[Departamant gall|departamant]] [[Pireneoù-ar-Reter]] emañ.

== Ar vaered ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Anv !! Mare
|- align=center
| || 
|- align=center
| Antoine Morat&lt;ref name=vppo&gt;Fabricio Cardenas, [http://vieuxpapierspo.blogspot.fr/2014/01/baho-le-23-juin-1815.html Vieux papiers des Pyrénées-Orientales, ''Baho, le 23 juin 1815''], 18.01.2014&lt;/ref&gt; || ? - 1815
|- align=center
| François Sauret fils&lt;ref name=vppo/&gt; || 1815 - ?
|- align=center
| || 
|- align=center
| Guy Casadevall || 1983 - 2008
|- align=center
| Patrick Got || 2008 -
|}

== Poblañs ==
[[Restr:Population - Municipality code 66012.svg|thumb|300px|left|[[Poblañs]] 1962-2008]]
{{Clr}}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Pireneoù-ar-Reter|Bao]]</text>
      <sha1>cv7yqn7zs4wc73u8fijroh9qzjmridq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koan en Emmaus</title>
    <ns>0</ns>
    <id>139136</id>
    <revision>
      <id>2187245</id>
      <parentid>2184638</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T21:38:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Supper at Emmaus by Caravaggio.jpg]] → [[File:Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg]] → File replacement: update from a old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1331" sha1="5vykhq03pbfeqad5lmjqogf7r2fke4p" xml:space="preserve">'''Koan en Emmaus''' zo anv daou eoullivadur gant [[Caravaggio]] hag a ziskouez [[Jezuz Nazaret|Jezuz]], goude savet a varv da vev, o koaniañ gant diskibien en Emmaus ([[Aviel Lukaz|Lukaz]], XXIV, 13-35).

===An daolenn gentañ===
Un daolenn gentañ 195 x 139 [[Metr|cm]] he mentoù a voe graet gant al livour e [[1601]]-[[1602]] evit un ao. Ciriaco Mattei ; e ''National Gallery'' [[Londrez]] ([[Rouantelezh-Unanet|R-U]]) emañ hiziv. Daou waz zo ouzh taol gant Jezuz, hag un trede en e sav e-kichen skoaz dehoù ar c'houviad.&lt;br&gt;


{| align=&quot;center&quot; style=&quot;padding-top:25px&quot;
|-
| style=&quot;border:5px groove #ff7200;&quot; |
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300px&quot;&gt;
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|[[1601]]-[[1602|02]]
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|[[1606]]
&lt;/gallery&gt;
|}

===Taolenn 1606===
An eil taolenn (141 x 175 cm) livet e [[1606]] zo miret er ''Pinacoteca di Brera'' e [[Milano]], en [[Italia]]. En un aergelc'h teñvaloc'h e weler ivez daou waz ouzh taol gant ar C'hrist ; div vaouez zo en o sav en tu kleiz dezhañ.

Graet e voe an daolenn er bloaz ma rankas Caravaggio tec'hout eus Roma, goude lazhet gantañ un den, Ranuccio Tomassoni e anv, en ur gann er straed. Prenet e voe al livadur gant ar markiz Costanzo Patrizi, dre hanterouriezh, a greder, ar banker Ottavio Costa.

[[Rummad:Livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>5vykhq03pbfeqad5lmjqogf7r2fke4p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Urzh Laconia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141413</id>
    <revision>
      <id>2187233</id>
      <parentid>1934976</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="576" sha1="p4mf1l7p5jn7u4yyjn1g9ub62ccuozb" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:U-156 37-35 Laconia 1942 09 15.jpg|thumb|upright=2|[[U-156 (lestr-spluj alaman)|U-156]] (en adreñv) hag an [[U-507 (lestr-spluj alaman)|U-507]] o saveteiñ tud al Laconia d'ar 15 a viz Gwengolo. Nebeut war-lerc'h e voent bombezet gant kirri-nij kevredet.]]
An '''Urzh Laconia''' ([[alamaneg]]: ''Laconia-Befehl'') a oa bet embannet gant ar [[Amiral|Großadmiral]] [[Karl Dönitz]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]] goude peñse al lestr [[Laconia]]. Embann a rae sklaer e oa difennet sikour dreistbeverien kevredet. 

[[Rummad:Torfedoù brezel]]
[[Rummad:1942]]</text>
      <sha1>p4mf1l7p5jn7u4yyjn1g9ub62ccuozb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Prosezioù Yokohama</title>
    <ns>0</ns>
    <id>142546</id>
    <revision>
      <id>2187183</id>
      <parentid>2098466</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T14:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2187183</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2814" sha1="bklvh1h7knq6nzvd49aeq24b3zpzloq" xml:space="preserve">'''Prosezioù Yokohama''' pe '''Prosezioù torfedoù brezel Yokohama''' (saozneg: '''Yokohama War Crimes Trials''') a oa bet un heuliad prosezioù ouzh torfedourien brezel eus Bro-Japan dalc'het gant ur bodad soudarded eus an [[Eighth United States Army|8th Army]] stadunanat e [[Yokohama]] dres goude fin an [[Eil Brezel-bed]]. Kroget e oa e miz Kerzu 1945&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200315083349/http://guides.naa.gov.au/jpn/chapter9/index.aspx&lt;/ref&gt;. Ar re lakaet da gablus eus torfedoù-brezel a voe lakaet d'ar marv evit darn anezho ha lod all a voe toullbac'het. Ar dorfedourien a veze renket e klasadoù &quot;B&quot; ha &quot;C&quot;, ar pezh a dalveze e oant reoù a eil renk.
== An damallidi ==
* Izili [[Kenpeitai]]: polis kuzh ha politikel [[Impalaeriezh Japan]]. Brudet evit bezañ feuls, gouez ha chivous gant ar brizonidi. Tamallet dezho jahinañ, dibennañ, ampoezonañ.
* Izili ar yec'hed: medisined, infirmiourezed, o devoa kemeret perzh en &quot;arnodoù&quot; medisinel war brizonidi.
* Ofiserien hag isofiserien eus nerzhioù lu Impalaeriezh Japan. Tamallet dezho dreist-holl bezañ roet urzhioù lazhadegoù pe bezañ chomet hep ober tra da dalañ ouzh lazhadegoù trevourien pe prizonidi brezel.

Lod zo chomet brudet evel Tatsuo Tsuchiya, ur gward feuls, kondaonet d'an toull-bac'h e vuhez-pad evit muntr ur prizoniad stadunanat padal e oa anat n'en doa ket sevenet an torfed-se&lt;ref&gt;https://www.japantimes.co.jp/community/2004/11/02/issues/justice-reaches-dead-end/#.Xmk-MqhKiUk&lt;/ref&gt;

== Disoc'h ==
Un hollad 1039 Japanad a oa bet barnet ha 123 anezho a oa bet kondaonet d'ar marv. Hervez testoù ar prosezioù e oa anat ne oa ket ar justis a oa klasket met lakaat sevel ur barrad aon e Japaniz evit troc'hañ da vat o c'hoant da vrezeliñ.
== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20220401021843/https://trace.tennessee.edu/cgi/viewcontent.cgi?referer=https://www.google.com/&amp;httpsredir=1&amp;article=1688&amp;context=utk_chanhonoproj In the Shadow of Nuremberg: The Creation of the Yokohama Trials of Class B and C War Criminals Christy Merrifield Stoffell University of Tennessee - Knoxville ]
* [https://web.archive.org/web/20160304134748/http://wcsc.berkeley.edu/wp-content/uploads/Japan/Yokohama/Reviews/PT-yokohama-index.htm Studiadenneus pajennoù barnadennoù Yokohama gant Skol-veur Kalifornia en Berkeley]
* [https://web.archive.org/web/20151126075025/http://repo.lib.hosei.ac.jp/bitstream/10114/11140/1/62-1takizawa.pdf Karen Ann Takizawa, &quot;Judgment at Yokohama&quot;]
* [https://web.archive.org/web/20121107180821/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,794199-1,00.html &quot;WAR CRIMES: For God's Sake!&quot; ''Time Magazine'', 16 a viz C'hwevrer 1948]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}


{{Boest Istor Japan}}

[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Torfedoù brezel]]
[[Rummad:Barnadennoù]]</text>
      <sha1>bklvh1h7knq6nzvd49aeq24b3zpzloq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mango</title>
    <ns>0</ns>
    <id>152837</id>
    <revision>
      <id>2187231</id>
      <parentid>2011096</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>klokaat</comment>
      <origin>2187231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="771" sha1="2u0hh3eltm867sqr8aadnlvu00z2jzf" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}} 
'''Mango''' zo :
* anv ur genad evned : gwelet [[mango (evn)]]
* anv ar [[Mangez|vangezenn]] e meur a yezh (italianeg, saozneg, spagnoleg)
* anv meur a lec'h :
** [[Mango (Florida)|Mango]], ur gêr e [[Florida]], [[SUA]] 
** Mango, ur gêriadenn e kumun [[Poli (Kameroun)|Poli]], [[Kameroun]] 
** [[Mango (Italia)|Mango]], kumun en [[Italia]], e [[proviñs Cuneo]] 
** [[Mango (Togo)|Mango]], kêr e [[Togo]] 
** [[Mango (India)|Mango]], kêr en [[India]], e [[ Jharkhand]] 
** Mango Creek, ur gêriadenn e [[Stann Creek]], e [[Belize]]
* un anv-tiegezh :
**[[Andrew Mango]] (1926–2014), istorour ha skrivagner saoz
**[[Cyril Mango]] (1928–2021), istorour saoz
**[[Mango (kaner)|Mango]], kaner italian anavezet ivez evel Giuseppe Mango (1954-2014)</text>
      <sha1>2u0hh3eltm867sqr8aadnlvu00z2jzf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Torfedoù brezel Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022</title>
    <ns>0</ns>
    <id>159515</id>
    <revision>
      <id>2187200</id>
      <parentid>2115848</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:21:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5064" sha1="1kufwnt6x0cuwqckn3yk2z3o8vym33s" xml:space="preserve">{{databox}}
Abaoe [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022]], nerzhioù lu kement hag aozadurioù Rusia o deus sevenet meur a [[torfed brezel|dorfed brezel]] a-enep trevourien, distrujoù savadurioù trevour, lazhadegoù trevour, [[jahinerezh]] ha [[gwallerezh]] maouezed ha bugale.

[[Nerzhioù armet Rusia]] dre implij tagadennoù taer o deus lakaet poblañsoù trevour en arvar, dreist-holl gant implij boledoù tolpet ha gant implij armoù tarzh evel bombezennoù, misiloù, kanolioù ponner ha bannerien roketennoù lies war lec'hioù stank ar boblañs trevour. Disoc'h implij un nerzh ken kreñv a zo bet distrujoù savadurioù trevour evel tiez, ospitalioù, skolioù, savadurioù istorel hag ilizoù. E fin miz Here, an tagadennoù a oa bet abeg da ouzhpenn 10 000 trevour lazhet pe gloazet, 430 bugel en o zouez. Kalz uheloc'h e c'hellfe bezañ ar sifroù met diaes eo bezañ resis dre ma kendalc'h ar brezel.
[[Restr:Bucha after Russian invasion (2022-04-06) 07.jpg|thumb|Bucha d'ar 6 a viz Ebrel 2022 goude kiladenn nerzhioù lu Rusia.]]
Goude ma oa kilet nerzhioù Kevredad Rusia diouzh norzh [[Kyiv]], e oa deuet war-wel anat e oa bet torfedoù brezel a-ratozh. E kêr Bucha da skouer, e oa bet sevenet lazhadennoù, jahinerezh garv, gwallerezh ha laeroñsi a-enep trevourien dizarmet. 50 trevour – dreist-holl paotred, ur vaouez hag ur bugel a oa bet lazhet e Bucha. Ur 1200 korf trevour bennak a oa bet kavet e rannvro Kyiv goude ma oa aet ar Rusianed kuit. Ul lod anezho a oa bet fuzuilhet. Ouzhpenn-se ez eus dezrevelloù eus diblasadennoù ret milieroù a drevourien, bugale evit ul lod, etrezek Rusia, dreist-holl adalek tiriadoù aloubet Marioupol, gant tagadennoù reizhel gant gwalladennoù, ha gwalladennoù a-stroll. Bez e oa bet ivez lazhadennoù diret trevourien gant nerzhioù Rusia.  
== Implij armoù difennet ==
An daou du engouestlet a implij armoù difennet. Dre vras e vez nac'het ganto ha rebechet d'an tu enep en ober. Dezrevelloù sklaer a ziskouez gant prouennoù ez eo un implij gwirion. 
== Minoù enepden ==
E miz C'hwevrer 2023 e embanner ez eus bet lazhet 278 den gant minoù enepden en Ukraina abaoe penn-kentañ an aloubadeg tra ma ne oa bet nemet 58 e 2021.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20230209205552/http://www.the-monitor.org/media/3352351/2022_Landmine_Monitor_web.pdf&lt;/ref&gt;
Hervez ar sifroù, e fin 2022, an niver a drevourien e [[Republik Pobl Donetsk]](RPD) gloazet gant minoù enepden bannet gant nerzhioù lu Ukraina a oa 87 den, unan anezho o vezañ bet lazhet. Pevar bugel a zo bet gloazet don.
 
Bannet ez eus bet e-leizh a vinoù enepden gant nerzhioù lu Ukraina war ha tro-dro kêr Izioum pa oa renet al lec'h gant nerzhioù lu Rusia &lt;ref&gt;https://www.hrw.org/fr/news/2023/01/31/ukraine-des-mines-terrestres-interdites-causent-des-souffrances-aux-civils.&lt;/ref&gt; Nac'het e vez gant Ukraina implij seurt armoù. Ar bes-ministr [[Oleksandr Polishchuk]] a embann ez eo kiriek Ukraina da sentiñ ouzh lezennoù etrebroadel ha ne implij ket armoù seurt-se.&lt;ref&gt;L'Ukraine est un membre responsable de la communauté internationale, et elle s’engage pleinement à respecter toutes ses obligations internationales dans le domaine de l’utilisation des mines. Cela inclut la non-utilisation de mines antipersonnel pendant la guerre.&lt;/ref&gt;

D'ar 26 a viz Meurzh 2022, Rusia, kaset er-maez diouzh rannvro Kyiv, a oa kilet goustadik evit mont etrezek an [[Donbas]]. Maer [[Borodianka]] a embann e oa bet charreadennoù kirri-samm rusian o tremen dre kêr gant soudarded rusian o tennañ war prenestroù tud hag ouzhpenn-se o devoa laosket minoù enepden dre kêr a-bezh. Implijet e vez ouzhpenn 7 doare minoù enepden gant Rusia en Ukraina gant reoù modern-tre POM-3 &lt;ref&gt;https://www.france24.com/fr/europe/20220407-guerre-en-ukraine-dans-le-sillon-de-l-arm%C3%A9e-russe-des-mines-antipersonnel-sophistiqu%C3%A9es&lt;/ref&gt;, ul lod anezho a vez trapoù evit mac'hagnañ pe lazhañ tud o klask dizarmañ anezho.

Embannet e vez gant pennoù Ukraina ez eo ar vro &quot;park brasañ minoù ar bed&quot; &lt;ref&gt;https://www.bfmtv.com/international/le-plus-grand-champ-de-mines-du-monde-l-ukraine-lance-une-grande-campagne-de-sensibilisation_AN-202301130442.html&lt;/ref&gt;. Ne oa ket bet echuet c'hoazh naetadur ar minoù bet implijet e-kerzh [[Brezel an Donbas]] e 2014-2015 pa oa bet adkroget o implij e 2022.

== Prizonidi brezel ==
Hervez an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|ABU]] ez eo kablus an daou du da jahinañ prizonidi brezel ha lazhadegoù ivez &lt;ref&gt;https://www.rfi.fr/fr/europe/20221116-un-rapport-de-l-onu-pointe-les-tortures-subies-par-des-prisonniers-de-guerre-ukrainiens-et-russes&lt;/ref&gt;. An ABU a zo emsavet d'ar gwener d'ar 24 a viz Meurzh 2023 gant ar fed lazhañ­ prizonidi brezel gant an daou du &lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/monde/guerre-en-ukraine/guerre-en-ukraine-lonu-accuse-ukrainiens-et-russes-d-executions-sommaires-de-prisonniers-24ae02fc-ca42-11ed-a96e-000ee1405726&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Torfedoù brezel]]
[[Rummad:Ukraina]]
[[Rummad:Brezelioù Rusia]]
[[Rummad:2022]]</text>
      <sha1>1kufwnt6x0cuwqckn3yk2z3o8vym33s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kampionad armeniat an echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163103</id>
    <revision>
      <id>2187226</id>
      <parentid>2177513</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T18:36:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kempenn.</comment>
      <origin>2187226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9129" sha1="9qy3wn3m70q8voooxb98fj1zgypq09z" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Kampionad armeniat an echedoù''' eo kampionad hiniennel broadel an [[echedoù]] en [[Armenia]]. Aozet e veze dija en amzer [[RSS Armenia]], pa oa ur republik soviedel, pezh a badas betek [[1991]]. Diwezhañ kampion [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Unaniezh Soviedel]] a voe un Armeniad, [[Artashes Minasian]] e anv.
== Kampioned hollek&lt;ref&gt;{{es}} [http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Armenia.htm 'Campeones de Armenia'']&lt;/ref&gt; ==
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! Niverenn !! Lec’h !! Kampion
|-
| I || 1934 || [[Genrikh Gasparyan]]
|-
| II || 1938 || Genrikh Gasparyan hag [[Aleksandr Dolujanian]]
|-
| III || 1939 || Aleksandr Dolujanian
|-
| IV || 1941 || [[Loris Kalashian]] ha [[Vazgen Karapetian]]
|-
| V || 1945 || Aleksandr Kalantar
|-
| VI || 1946 || [[Tigran Petrosian]]
|-
| VII || 1947 || Tigran Petrosian ha Genrikh Gasparyan
|-
| VIII || 1948 || Tigran Petrosian ha Genrikh Gasparyan
|-
| IX || 1949 || Genrikh Gasparyan
|-
| X || 1950 || Genrikh Gasparyan
|-
| XI || 1951 || Genrikh Gasparyan
|-
| XII || 1952 || [[Vladímir Goldin]]
|-
| XIII || 1953 || [[Artsrun Sargsian]]
|-
| XIV || 1954 || Genrikh Gasparyan
|-
| XV || 1955 || Genrikh Gasparyan
|-
| XVI || 1956 || Genrikh Gasparyan
|-
| XVII || 1957 || [[Nikolái Miasnikov]]
|-
| XVIII || 1958 || [[Eduard Mnatsakanian]]
|-
| XIX || 1959 || Eduard Mnatsakanian
|-
| XX || 1960 || Eduard Mnatsakanian
|-
| XXI || 1961 || [[Vanik Zakarian]] hag Artsrun Sargsian
|-
| XXII || 1962 || Eduard Mnatsakanian
|-
| XXIII || 1963 || [[Adolph Demirkhanian]]
|-
| XXIV || 1964 || [[Levon Grigorian]]
|-
| XXV || 1965 || Adolph Demirkhanian
|-
| XXVI || 1966 || Levon Grigorian
|-
| XXVII || 1967 || Eduard Mnatsakanian
|-
| XXVIII || 1968 || Levon Grigorian
|-
| XXIX || 1969 || Levon Grigorian
|-
| XXX || 1970 || [[Karen Grigorian]]
|-
| XXXI || 1971 || Levon Grigorian
|-
| XXXII || 1972 || Levon Grigorian ha Karen Grigorian
|-
| XXXIII || 1973 || [[Albert Arutiunov]]
|-
| XXXIV || 1974 || [[Arshak Petrosian]]
|-
| XXXV || 1975 || [[Vahagn Voskanian]]
|-
| XXXVI || 1976 || [[Arshak Petrosian]] ha Vanik Zakarian &amp; [[Gagik Akopian]]
|-
| XXXVII || 1977 || Albert Arutiunov
|-
| XXXVIII || 1978 || [[Smbat Lputian]]
|-
| XXXIX || 1979 || [[Slavik Movsisian]]
|-
| XL || 1980 || Smbat Lputian
|-
| XLI || 1981 || [[Vladímir Shaboian]]
|-
| XLII || 1982 || [[Hrachek Tavadian]]
|}
|
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! Niverenn !! Lec’h !! Kampion
|-
| XLIII || 1983 || [[Ashot Anastasian]]
|-
| XLIV || 1984 || Vladímir Shaboian
|-
| XLV || 1985 || Ashot Anastasian
|-
| XLVI || 1986 || Ashot Anastasian
|-
| XLVII || 1987 || Ashot Anastasian
|-
| XLVIII || 1988 || Ashot Anastasian
|-
| XLIX || 1989 || [[Armen Ambarcumian]]
|-
| L || 1990 || [[Artashes Minasian]]
|-
| LI || 1991 || [[Sergey Galdunts]]
|-
| LII || 1992 || Ashot Anastasian hag Artashes Minasian
|-
| LIII || 1993 || Artashes Minasian
|-
| LIV || 1994 || Ashot Anastasian
|-
| LV || 1995 || Artashes Minasian&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic52.html  Kampionad armeniat 1995]&lt;/ref&gt;
|-
| LVI || 1996 || [[Vladímir Akopián]]
|-
| LVII || 1997 || Vladímir Akopián
|-
| LVIII || 1998 || Smbat Lputian
|-
| LVIX || 1999 || [[Karen Asrian]]
|-
| LX || 2000 || [[Gabriel Sargissian]]
|-
| LXI || 2001 || Smbat Lputian
|-
| LXII || 2002 || [[Levon Aronian]]
|-
| LXIII || 2003 || [[Gabriel Sargissian]]
|-
| LXIV || 2004 || Artashes Minasian
|-
| LXV || 2005 || Ashot Anastasian
|-
| LXVI || 2006 || Artashes Minasian
|-
| LXVII || 2007 || Karen Asrian
|-
| LXVIII || 2008 || Karen Asrian&lt;ref&gt;{{es}} [http://www.chessbase.com/espanola/newsdetail2.asp?id=5713 ''Karen Asrian se coronó Campeón de Armenia'']&lt;/ref&gt;
|-
| LXIX || 2009 || [[Pashikian Arman]]
|-
| LXX || 2010 || [[Avetik Grigorian]]
|-
| LXXI || 2011 || [[Hovhannisyan Robert]]
|-
| LXXII || 2012 || [[Petrosian Tigran]]
|-
| LXXIII || 2013 || [[Petrosian Tigran]]
|-
| LXXIV || 2014 || [[Kotanjian Tigran]]
|-
| LXXV || 2015 || [[Grigoryan Karen]]
|-
| LXXVI || 2016 || [[Andriasian Zaven]]
|-
| LXXVII || 2017 || [[Gabuzyan Hovhannes]]
|-
| LXXVIII || 2018 || [[Martirosyan Halk]]
|-
| LXXIX || 2019 || [[Pashikian Arman]]
|-
| LXXX || 2020 || [[Ter-Sahakyan Samvel]]
|-
| LXXXI || 2021 || [[Gabuzyan Hovhannes]]
|-
| LXXXII || 2022 || [[Petrosyan Manuel]]
|-
| LXXXIII || 2023 || [[Ter-Sahakyan Samvel]]
|-
| LXXXIV || 2024 || [[Howhannisjan Robert]]
|-
| LXXXV || 2025 || [[Howhannisjan Robert]]|&lt;ref&gt;{{en}}[https://xn----7sbagbc0btmolfb9ahq4ovb.xn--p1ai/blog/robert_ovannisjan_stal_chempionom_armenii_po_shakhmatam_2025_goda/2025-01-22-1781 Robert Hovhannisyan became the Armenian Chess Champion in 2025 ]&lt;/ref&gt;
|-
| LXXXIVI || 2026 || [[Manuel Petrosyan]]&lt;ref&gt;{{ru}}[https://rossaprimavera.ru/news/d7893b82 The Armenian Chess Championship has concluded. Rossa Primavera]&lt;/ref&gt;
|}
|}

== Lieskampioned ==
Niver trec'hoù ar gampioned, o unan pe &quot;ex aequo&quot;.
* Henrik K'asparyan: 10
* Ašot Anastasyan: 8
* Lvon Grigoryan: 6
* Artašes Minasyan e Edoward Mnac'akanyan: 5
* Tigran Vartani Petrosyan e Smbat Lpowtyan: 4
* Karen Asryan ha Karen Ašoti Grigoryan: 3
* Hovhannes Gabowzyan: 2
== Kampionezed kampionad ar maouezi ==
* Trec'h e voe [[Elina Danielian]] seizh gwezh.
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz !! Kampionez
|-
| 1 || 1934 || [[Sirush Makints]] ha [[Margarita Mirza-Avagian]]
|-
| 2 || 1939 || [[Lusik Kalashian]]
|-
| 3 || 1941 || [[Silva Karapetian]]
|-
| 4 || 1949 || [[Alis Aslanyan]]
|-
| 5 || 1950 || [[Rima Manukian]]
|-
| 6 || 1951 || [[Marieta Melik-Pashaian]]
|-
| 7 || 1952 || Marieta Melik-Pashaian
|-
| 8 || 1953 || [[Nefelina Marjanian]]
|-
| 9 || 1954 || Nefelina Marjanian
|-
| 10 || 1955 || Rima Manukian
|-
| 11 || 1956 || [[Marlena Vardanian]]
|-
| 12 || 1957 || [[Galina Lyapunova]]
|-
| 13 || 1958 || Galina Lyapunova
|-
| 14 || 1959 || Galina Lyapunova
|-
| 15 || 1960 || Galina Lyapunova
|-
| 16 || 1961 || Galina Lyapunova
|-
| 17 || 1962 || Marlena Vardanian
|-
| 18 || 1963 || [[Venera Boiakhchian]]
|-
| 19 || 1964 || Marlena Vardanian ha [[Tamara Boiakhchian]]
|-
| 20 || 1965 || Tamara Boiakhchian ha Venera Boiakhchian
|-
| 21 || 1966 || Tamara Boiakhchian
|-
| 22 || 1967 || [[Armenuhi Mehrabian]] 
|-
| 23 || 1968 || Tamara Boiakhchian ha Venera Boiakhchian
|-
| 24 || 1969 || Tamara Boiakhchian
|-
| 25 || 1970 || [[Naira Agababean]] 
|-
| 26 || 1971 || Tamara Boiakhchian
|-
| 27 || 1972 || Tamara Boiakhchian hag [[Anna Hakobian]]
|-
| 28 || 1973 || [[Vera Ghazarian]]
|-
| 29 || 1974 || Vera Ghazarian
|-
| 30 || 1975 || [[Erna Khalafian]]
|-
| 31 || 1976 || Anna Hakobian
|-
| 32 || 1977 || [[Hasmik Babaian]] 
|-
| 33 || 1978 || Anna Hakobian
|-
| 34 || 1979 || Erna Khalafian
|-
| 35 || 1980 || [[Meri Mangrian]]
|-
| 36 || 1981 || Erna Khalafian
|-
| 37 || 1982 || Meri Mangrian
|-
| 38 || 1983 || Erna Khalafian
|-
| 39 || 1984 || [[Ludmila Aslanian]]
|}
|
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz !! Kampionez
|-
| 40 || 1985 || [[Nune Abrahamian]] 
|-
| 41 || 1986 || Ludmila Aslanian
|-
| 42 || 1987 || Ludmila Aslanian
|-
| 43 || 1988 || Erna Khalafian
|-
| 44 || 1989 || Erna Khalafian
|-
| 45 || 1990 || Erna Khalafian
|-
| 46 || 1991 || Ludmila Aslanian
|-
| 47 || 1992 || Ludmila Aslanian
|-
| 48 || 1993 || [[Elina Danielian]]
|-
| 49 || 1994 || [[Elina Danielian]]
|-
| 50 || 1995 || [[Lilit Mkrtchian]]
|-
| 51 || 1996 || [[Gohar Hlghatian]]
|-
| 52 || 1997 || Gohar Hlghatian
|-
| 53 || 1998 || Lilit Mkrtchian
|-
| 54 || 1999 || [[Elina Danielian]]
|-
| 55 || 2000 || Lilit Mkrtchian
|-
| 56 || 2001 || Gohar Hlghatian
|-
| 57 || 2002 || [[Elina Danielian]]
|-
| 58 || 2003 || [[Elina Danielian]]
|-
| 59 || 2004 || [[Elina Danielian]]
|-
| 60 || 2005 || Lilit Mkrtchian
|-
| 61 || 2006 || [[Siranush Andriasian]]
|-
| 62 || 2007|| Siranush Andriasian
|-
| 63 || 2008 || [[Lilit Galojan]]
|-
| 64 || 2009 || Lilit Galojan
|-
| 65 || 2010 || [[Anahit Kharatyan]] 
|-
| 66 || 2011 || Siranush Andriasian
|-
| 67 || 2012 || [[Maria Kursova]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.panarmenian.net/eng/news/89215/ ''Maria Kursova wins Armenian Women’s Chess Championship 2012'']&lt;/ref&gt;
|-
| 68 || 2013 || [[Anna Hairapetian]]
|-
| 69 || 2014 || [[Shushanna Sargsyan]]&lt;ref&gt;{{en}}[http://armenpress.am/eng/news/747032/ ''Shushanna Sargsyan becomes Armenia's Chess Champion 2014'']&lt;/ref&gt;
|-
| 70 || 2015 || [[Susanna Gaboyan ]]
|-
| 71 || 2016 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 72 || 2017 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 73 || 2018 || [[Maria Kursova]]
|-
| 74 || 2019 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 75 || 2020 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 76 || 2021 || [[Susanna Gaboyan]]
|-
| 77 || 2022 || [[Mariam Mkrtchyan]]
|-
| 78 || 2023 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 79 || 2024 || [[Susanna Gaboyan]]
|-
| 80 || 2025 || [[Susanna Gaboyan]]
|-
| 81 || 2024 || [[Anahit Mkrtchyan]]&lt;ref&gt;{{ru}}[https://rossaprimavera.ru/news/a835024d Rossa Primavera]&lt;/ref&gt;
|}
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20080809135245/http://www.geocities.com/al2055Km/index.html RUSBASE]
== Notennoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Armenia]]</text>
      <sha1>9qy3wn3m70q8voooxb98fj1zgypq09z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oberiadur-brezel Gomorrah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>172740</id>
    <revision>
      <id>2187202</id>
      <parentid>2119620</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:22:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1324" sha1="2p63vbtv8lxwe6mz7ivm4hghlb6i5kd" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Oberiadur-brezel Gomorrah''' ([[saozneg]] &quot;''Operation Gomorrah''&quot;) a reer eus un heuliad bombezadegoù war kêr [[Hamburg]], e hanternoz [[Alamagn]], etre ar 24 a viz Gouere hag an [[3 a viz Eost]] [[1943]], gant nijerezioù saoz ha stadunanat. 

Dre ma oa ur gêr vras gant ur c'hreiz-kêr greantel, gant chanter-listri Hamburg, bonioù listri-spluj, purerezh eoul Hamburg-Harburg... e oa bet taget alies gant kirri-nij brezel ar Gevredidi.

Evel lodenn eus ur c'hampagn strategel gant ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]] da [[Bombezañ strategel e-kerzh an Eil Brezel-bed|vombezañ e-kerzh an Eil Brezel-bed]], an dagadenn e-kerzh dibenn sizhun diwezhañ Gouhere 1943, anvet '''Operation Gomorrah''', a oa bet abeg, etre ar 27 hag an 28 a viz Gouere, da unan eus brasañ tangwallioù c'hwezhet gant ar [[Royal Air Force]] hag an [[United States Army Air Forces]] e-kerzh an Eil Brezel-bed. Lazhet e oa bet 37 000 den en Hamburg, ha gloazet 180 000 den ouzhpenn, distrujet e oa bet 60% eus tiez kêr. An dagadenn washañ e voe en Alamagn, gant bombezadeg [[Dresden]]. Abalamour d'an niver a drevourien a voe lazhet e c'haller sellet ouzh an oberiadur Gomorrah evel un [[torfed brezel]]. 

[[Rummad:Oberiadurioù-brezel an Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:1942]]
[[Rummad:Bombezadegoù]]
[[Rummad:Hamburg]]</text>
      <sha1>2p63vbtv8lxwe6mz7ivm4hghlb6i5kd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù Jasdan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173118</id>
    <revision>
      <id>2187278</id>
      <parentid>2176331</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T10:36:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <origin>2187278</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="413" sha1="iztvitnbflxyy4abg5hhg3vee8y8r68" xml:space="preserve">[[File:Jasdan 1a.jpg|thumb|left|150px|Timbr Jasdan (1942)]]

Ul lodenn eus Stad [[Gujarat]] en India eo [[Jasdan]] hiviziken.

Ne oa bet embannet nemet un timbr-post gant priñselezh [[Jasdan]] e 1942. 

A liv glas-melen, gwelet e vez skeudenn an heol gant un dremm er c'hreiz.

== Pennad kar ==
* [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]

[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Jasdan, Timbroù]]
[[Rummad:Timbroù India|Jasdan]]</text>
      <sha1>iztvitnbflxyy4abg5hhg3vee8y8r68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Preizhañ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174748</id>
    <revision>
      <id>2187203</id>
      <parentid>2148004</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:22:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1959" sha1="3mhbbz1jhzga8gtl3pjdx7up5wy0o9y" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Preizhañ''' zo kement ha laerezh pe kemer madoù dre nerzh, dreist-holl e-kerzh un enkadenn, milourel, sokial pe politikel, evel ur [[brezel]]&lt;ref name=&quot;BBC_Baghdad_protests&quot;&gt;{{cite news | title = Baghdad protests over looting | work = BBC News | publisher = BBC | date = 2003-04-12 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2941733.stm | access-date = 2010-10-22}}&lt;/ref&gt;, e-pad ur [[gwallreuz naturel]] (e-lec'h ma vez diaes d'an nerzhioù surentez bezañ efedus)&lt;ref name=&quot;BBC_Americas_looting&quot;&gt;{{cite news | title = World: Americas Looting frenzy in quake city |work = BBC News| date = 1999-01-28 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/262848.stm | access-date = 2010-10-22}}&lt;/ref&gt;, pe [[emsavadeg]]où&lt;ref name=&quot;BBC_Argentine&quot;&gt;{{cite news | title = Argentine president resigns |work = BBC News| date = 2001-12-21 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1722584.stm | access-date = 2010-10-22}}&lt;/ref&gt;. Ar pezh a vez gounezet dre seurt oberoù a zo anvet '''preizh'''.

A-hed an istor eo bet boaz an armeoù trec'h da breizhañ madoù ar re drec'het. Goude [[brezelioù Napoleon]] ha muioc'h c'hoazh goude an [[Eil Brezel-bed]], e oa bet savet lezennoù ha normoù evit talañ ouzh ar preizhañ. Er [[brezel]]ioù a-vremañ, eo difennet ar preizhañ gant al [[Gwir etrebroadel|lezennoù etrebroadel]], ha gwelet eo evel un [[torfed brezel]].&lt;ref name=&quot;ICRC&quot;&gt;[https://ihl-databases.icrc.org/customary-ihl/eng/docs/v1_rul_rule52 Rule 52. Pillage is prohibited.], ''Customary IHL Database'', [[International Committee of the Red Cross]] (ICRC)/[[Cambridge University Press]].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Kendivizioù Den Haag eus 1899 ha 1907#Kendiviz la Hague eus 1899|Kendiviz Den Haag war al lezenn ha boazioù ar brezel war zouar]] (Hague II), [https://avalon.law.yale.edu/19th_century/hague02.asp article 28].&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}

{{Commons|Category:Looting}}
[[Rummad:Torfederezh]]
[[Rummad:Preizhadegoù]]</text>
      <sha1>3mhbbz1jhzga8gtl3pjdx7up5wy0o9y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187204</id>
      <parentid>2187203</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1987" sha1="1jdcj7vbaw16mqxdx1xjql2kk9dr818" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Preizhañ''' zo kement ha laerezh pe kemer madoù dre nerzh, dreist-holl e-kerzh un enkadenn, milourel, sokial pe politikel, evel ur [[brezel]]&lt;ref name=&quot;BBC_Baghdad_protests&quot;&gt;{{cite news | title = Baghdad protests over looting | work = BBC News | publisher = BBC | date = 2003-04-12 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2941733.stm | access-date = 2010-10-22}}&lt;/ref&gt;, e-pad ur [[gwallreuz naturel]] (e-lec'h ma vez diaes d'an nerzhioù surentez bezañ efedus)&lt;ref name=&quot;BBC_Americas_looting&quot;&gt;{{cite news | title = World: Americas Looting frenzy in quake city |work = BBC News| date = 1999-01-28 | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/262848.stm | access-date = 2010-10-22}}&lt;/ref&gt;, pe [[emsavadeg]]où&lt;ref name=&quot;BBC_Argentine&quot;&gt;{{cite news | title = Argentine president resigns |work = BBC News| date = 2001-12-21 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/1722584.stm | access-date = 2010-10-22}}&lt;/ref&gt;. Ar pezh a vez gounezet dre seurt oberoù a zo anvet '''preizh'''.

A-hed an istor eo bet boaz an armeoù trec'h da breizhañ madoù ar re drec'het. Goude [[brezelioù Napoleon]] ha muioc'h c'hoazh goude an [[Eil Brezel-bed]], e oa bet savet lezennoù ha normoù evit talañ ouzh ar preizhañ. Er [[brezel]]ioù a-vremañ, eo difennet ar preizhañ gant al [[Gwir etrebroadel|lezennoù etrebroadel]], ha gwelet eo evel un [[torfed brezel]].&lt;ref name=&quot;ICRC&quot;&gt;[https://ihl-databases.icrc.org/customary-ihl/eng/docs/v1_rul_rule52 Rule 52. Pillage is prohibited.], ''Customary IHL Database'', [[International Committee of the Red Cross]] (ICRC)/[[Cambridge University Press]].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Kendivizioù Den Haag eus 1899 ha 1907#Kendiviz la Hague eus 1899|Kendiviz Den Haag war al lezenn ha boazioù ar brezel war zouar]] (Hague II), [https://avalon.law.yale.edu/19th_century/hague02.asp article 28].&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}

{{Commons|Category:Looting}}
[[Rummad:Torfederezh]]
[[Rummad:Preizhadegoù]]
[[Rummad:Torfedoù brezel]]</text>
      <sha1>1jdcj7vbaw16mqxdx1xjql2kk9dr818</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gwir ar brezel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176294</id>
    <revision>
      <id>2187274</id>
      <parentid>2159091</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:41:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187274</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1548" sha1="o8mvvpobrizhbeloaztbhk76slnoser" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Gwir ar brezel''' zo ul lodenn eus al [[lezenn etrebroadel]] da reoliañ an doareoù da gregiñ gant ur [[brezel]] (''[[jus ad bellum]]'') hag an doareoù aotreet da seveniñ an obererezhioù milourel (''jus in bello''). Gwir ar brezel a glask reiñ ur framm d'ar souverenelezh, stadoù ha tiriadoù, an dalc'herezh, ha termenoù all hag a zo diazez a-fed [[Gwir]]. 

Gwir ar brezel a glask reoliata an [[disklêriadur brezel]], penaos e vez degemeret ar [[kodianañ|c'hodianañ]] ha penaos e vez ret ober gant ar [[Prizoniad brezel|brizonidi vrezel]], ar [[Redi milourel|redioù milourel]], gant an [[Diforc'hidigezh (Gwir)|''diforc'hidigezh'']] ha pennaenn [[Kenfeurelezh (Gwir)|ar ''c'henfeurelezh '']]; ha difenn implij lod [[arm]]où hag a zo gwelet evel reoù a zegas poanioù ha distrujoù dizereat pe diezhomm&lt;ref name=&quot;What is IHL?&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www3.nd.edu/~cpence/eewt/IHLRI2009.pdf|title=What is IHL?|date=2013-12-30|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131230234056/http://www3.nd.edu/~cpence/eewt/IHLRI2009.pdf|archive-date=2013-12-30|access-date=2019-11-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|last1=United States|url=https://purl.fdlp.gov/GPO/gpo106402|title=Department of Defense law of war manual|last2=Department of Defense|last3=Office of General Counsel|date=2016|language=en|oclc=1045636386}}&lt;/ref&gt;.
== Pennadoù kar ==
* [[Gwir etrebroadel dengar]]
== Daveennnoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Geriaoueg ar brezel]]
[[Rummad:Lezenn etrebroadel]]
[[Rummad:Gwir ar brezel]]
[[Rummad:Lezennoù dengar]]</text>
      <sha1>o8mvvpobrizhbeloaztbhk76slnoser</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pagodenn Van Hanh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176951</id>
    <revision>
      <id>2187237</id>
      <parentid>2160390</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:27:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rummad resisoc'h</comment>
      <origin>2187237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1973" sha1="ejq79rnc5tnvunm0c3mg75mvgzv5e2m" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''bagodenn Van Hanh''' a zo un templ [[boudaat]] e [[Sant-Ervlan]]. [[Pagodenn]] nemeti Breizh eo.

Krouet e voe gant repuidi [[viêtnamat]] ha [[laosat]] eus « Kevredigezh Voudaat ar C'hornôg » hag a voe diazezet d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 1987 dindan paeroniezh « Prezidant Enorus-Tre Kuzul Melestradurel Kongregadur Voudaat Viêtnamat Unvanaet Europa ». Ar gevredigezh-se a oa deuet da vezañ perc'henn d'un ti-feurm bihan evit azeuliñ an [[Tri Bravig]], kaout obererezhioù sevenadurel ha pleustriñ an [[dharma]].  

[[Restr:Threejewels.svg|thumb|kleiz|An [[Tri Bravig]].]]
E [[1996]] e voe anvet ar [[bhikkhu]] (manac'h) Thich Nguyen Loc prezidant e karg pagodenn Van Hanh, gant Prezidant Kuzul Melestradurel Kongregadur Voudaat Viêtnamat Unvanaet Europa. Gantañ a voe prenet un dachenn stok ouzh al lec'h azeuliñ boudaat a-benn kreskiñ ar gorread hollek. E miz Gwengolo 2002 e voe roet un aotre nevesaat gant kêr Sant-Ervlan. Loc'het e voe al labourioù e miz Ebrel 2004 evit echuiñ pevar bloaz goude e miz Even 2008 : treuzfurmet e oa bet an ti-feurm kozh en un bagodenn aziat hengounel.
 
Ur gazel nevez a voe ouzhpennet d'ar bagodenn e miz Even 2016, daou estaj ganti, evit degemer ul levraoueg hag ur bod evit ar venec'h dremeniat. A-gent e oa erruet e pezhioù distag un ti hengounel e koad ur c'hant bloaz kozh eus [[Viêt Nam]], hag adsavet evit bezañ ul lec'h buhez (ti degemer, lec'h diskouezadeg, gouel evit ar vugale…)&lt;ref&gt;{{Liamm web|auteur= |titl=''A Saint-Herblain, la pagode bouddhiste Van Hanh s’agrandit''|url=https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/nantes-44000/saint-herblain-la-pagode-bouddhiste-van-hanh-sagrandit-4383545 |date=23 juillet 2016 |lec'hienn=[[Ouest-France]] |consulté le=31 août 2016}}&lt;/ref&gt;.

== Gwelet ivez ==
* [[Boudaegezh e Breizh]]

== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} {{Vi}} [http://www.vanhanh.fr/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Pagodennoù]]
[[Rummad:Sant-Ervlan]]</text>
      <sha1>ejq79rnc5tnvunm0c3mg75mvgzv5e2m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anvioù-bihan okitanek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177102</id>
    <revision>
      <id>2187242</id>
      <parentid>2183845</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T21:22:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>kenderc'hel an treiñ</comment>
      <origin>2187242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58130" sha1="6iaob7yjjgk1vlrwev8vqcbpjf5z6b1" xml:space="preserve">{{troidigezh}}
Setu ur roll anvioù-badez [[okitanek]]. O gwriziennoù a zo [[germanek]] ([[kentgermanek]], [[gotek]], [[frankek]], alamanek-uhel kozh...), [[henc'hresianek]], [[latin]] hag [[hebraek]], evel en holl yezhoù romanek. Orin ha ster pep anv a zo roet el listennad.

== Distagadur ==
Implijet eo ar skrivadur klasel el listenn-mañ :
*'''o''' = '''[[Vogalenn serr a-dreñv ront|u]]'''
*'''ò''' = '''[[Vogalenn damzigor a-dreñv ront|ɔ]]'''
*'''lh''' = '''[[Kensonenn staon a-gostez dre dostaat|ʎ]]'''
*'''nh''' = '''[[Frienn staon mouezhiet|ɲ]]'''

== Berradurioù ==
g = gourel &lt;br&gt;
b = benel &lt;br&gt;
2 = an daou &lt;br&gt;
'''Anv-bihan''' : orin ha ster

== Anvioù-bihan ==
=== A ===
* g [[Aaron]] : diwar an hebraeg אַהֲרֹן ''aharone'' (a renk uhel, sklerijennet).
* g Abdon : diwar an hebraeg עַבְדּוֹן ''Aḇdōn'' (servijour)
* b Abdonìa : stumm benel Abdon.
* g [[Abel|Abèl]] : diwar an hebraeg הֶבֶל ''hevel'' (ar vreskadurezh, ar goullo eus a draoù a dremen).
* g Abèlart
* b Abelarda : stumm benel Abelart.
* b [[Abel|Abèla]] pe [[Abel|Abelía]] : stummoù benel Abèl.
* b Abondença : diwar al latin ''abundantia'' (fonnded, puilhentez).
* g [[Abraham (anv-bihan)|Abram]] : diwar an hebraeg אַבְרָהָם ''abram''.
* g [[Absalon]] : diwar an hebraeg אַבְשָׁלוֹם ''abbashalom'' (tad ar peoc'h).
* g Acaire : diwar ar gresianeg ''akos'' (remed).
* g [[Achille|Achilo]] : diwar ar gresianeg Ἀχιλλεύς ''Akhilleús'' ([[Ac'hilleüs]], tudenn an [[Ilias]]).
* b Adalarda : stumm benel Adalart.
* g Adalart : diwar ar germanek ''adal'' (nobl) ha ''hard'' (glan).
* g [[Adam (anv-tud)|Adam]] pe [[Adam (anv-tud)|Asam]] : diwar an hebraeg אדמה ''adama'' (douar).
* b [[Adèle|Adèla]] : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl).
* b [[Adelaid|Adelaída]], [[Adelaid|Adelaís]], [[Adelaid|Alaïda]], [[Adelaid|Alasais]], [[Adelaid|Asalais]] pe [[Adelaid|Alazaís]] : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl) ha ''haid'' (lann, brug) pe ''heit'' (seurt, neuz).
* b [[Adèle|Adelìa]] : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl).
* b [[Adèle|Adeliça]] : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl).
* g Adelin : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl) ha ''helm'' (helm, tokarn).
* b Adelina : diwar ar gemrnaeg ''adal'' (nobl) ha ''lind'' (dous).
* g Adèlfe pe Adèufe : diwar ar gresianeg ''adelphos'' (breur).
* b Adelfìa
* g Adeodat : diwar arl latin ''adeodatus'' (roet gant Doue).
* g Ademart pe Azemar : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl) ha ''mar'' (brudet).
* g Adofe pe Ardofe : diwar ar c'hengermaneg ''*aþalaz'' (nobl) ha ''*wulfaz'' (bleiz).
* b [[Adolphe|Adofìa]]
* g [[Adonis|Adon]] : diwar ar [[fenikianeg]] ''adôn'' (aotrou).
* g [[Adonis]] : diwar ar fenikianeg ''adôn'' (aotrou).
* b [[Adonis|Adonisa]]
* g [[Adrian]]
* b [[Adriana]] : diwar al latin ''Hadrianus'', anv-gwan deveret eus ''Hadria'', kêr e [[Veneto]] hag he deus roet he anv da [[mor Adria|vor Adria]].
* b Aelís
* g Agapet : diwar ar gresianeg ''agapê'' (karantez).
* b  [[Agata]] pe Agueta : diwar ar gresianeg αγαθος ''agathos'' (mat, kalonek en emgann).
* g [[Agathon|Agaton]] : stumm gourel Agata.
* b [[Aglaé|Aglaèa]] : diwar ar gresianeg ''aglaïa'' (rayonnante de beauté).
* g Agripin : diwar al latin ''agripeta'' (perc'henn).
* b [[Agrippina|Agripina]]
* g Agulin
* g [[Aimable|Amable]] : diwar al latin ''amabilis'' (dellezek a vezañ karet).
* g Aimart : diwar ar germaneg ''haïm'' (illustre maison).
* g Aiquem : diwar ar germaneg ''aigan'' (piaouañ) ha ''helm'' (helm). Eiquem zo un stumm all.
* b [[Agnès|Anhesa]] : diwar ar gresianeg ἁγνός ''hagnós'' (glan, kast).
* b Agusta : diwar al latin ''augustus'' (enorus).
* b [[Aimé|Aimada]] pe [[Aimé|Amada]] : diwar al latin ''amatus'' (amant, bien-aimé).
* g [[Aimé|Aimat]] : stumm gourel Aimada.
* g [[Aymeric|Aimeric]] : diwar ar germaneg ''halm'' (ti) ha ''ric'' (roue). Ur stumm Meric a zo ivez.
* g [[Aymon|Aimon]] : diwar ar germaneg ''haim'' (ti, bod).
* b Aimona
* b [[Ines|Ainès]] : diwar ar gemrnaeg ἁγνός ''hagnós'' (glan, kast) pe an [[arabeg]] ايناس ''Īnās'' (sympathique, généreuse). Ar stumm Inès a gaver ivez.
* g [[Alan]]
* b Alana
* b [[Alba]] : adstumm eus [[Albana]].
* g [[Alban]] pe Auban : diwar al latin ''albus'' (gwenn).
* b [[Albana]] pe Aubana
* g Alberic pe Auberic : diwar ar frankek ''alb'' ha ''ric'' (galloudus).
* g [[Albert|Albèrt]], Asalbèrt pe [[Aubert|Aubèrt]] : eus ar germenag ''adal'' (nobl) ha ''berht'' (brillant, illustre).
* b [[Alberta]] pe Auberta
* b [[Albertina]] pe Aubertina
* g Albin pe [[Aubin]] : adstumm eus [[Alban]].
* b Albina pe Aubina
* g Alboín : diwar ar germaneg ''alfwin'' (elfe-ami).
* g [[Alcide]] : diwar ar gresianeg ἀλκή ''alkế'' (nerzh).
* b [[Alcide|Alcidìa]]
* b Alda : diwar ar germaneg ''alda'' (l'expérimentée, l'ancienne).
* b Aldegonda : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl) ha ''gund'' (brezel).
* g [[Aldo]]
* g Aldiquièr pe Alguièr
* g Aldoin
* g [[Alex|Alès]]
* b [[Alexandre|Alessandrina]]
* g [[Alexis|Alèxis]], [[Alexis|Alèssì]] pe [[Alexis|Alèissi]] : gwelet Alissandre.
* b [[Alexia|Alèxia]], [[Alexia|Alessia]], [[Alexia| Alessìa]] pe [[Alexia|Alèissa]]
* g Alem
* g [[Alfred|Alfrèd]], [[Alfredo]] pe [[Aofred|Aufrèd]] : diwar an [[hensaozneg]] ''ælf'' (elfe) ha ''rēd'' (kuzul, ali, eürusted).
* b [[Alicia]] pe Alitz : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl) ha ''haid'' (lann, brug) pe ''heit'' (seurt, neuz).
* b [[Alison]]
* b [[Alienor|Alienòr]] pe [[Eleonora|Aleonora]] : ar stummoù Elienòr hag Elionor a zo ivez.
* b [[Alina]], Alinda pe Aidelina
* g [[Aleksandr|Aleissandre]] pe [[Aleksandr|Alissandre]] : diwar ar gresianeg ''alexein'' (repousser). Ar stumm Lissandre a zo ivez.
* 2 [[Alis]] : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl) ha ''haid'' (lann, brug) pe ''heit'' (seurt, neuz).
* g [[Éloi|Alòi]] : diwar al latin ''eligius'' (an hini dilennet). Ar stummoù Elegi hag Erige a zo ivez.
* b [[Élodie|Alodia]]
* g [[Amalric]] : diwar ar germaneg ''amal'' (labour) ha ''ric'' (galloudus). Ar stumm Malric a zo ivez.
* g [[Amedeo|Amadèu]] pe [[Amedeo|Amadieu]] : diwar al latin ''amatus'' (karet) ha ''deus'' (Doue).
* g [[Aimable|Amance]]: diwar al latin ''amabilis'' (dellezek a vezañ karet).
* g [[Amandine|Amandin]]
* b [[Amandine|Amandina]] : diwar al latin ''amandus'' (an hini a zo da vezañ karet).
* g [[Emmanuel|Amaniu]] pe [[Emmanuel|Amanieu]] : diwar an hebraeg עִמָּנוּ אֵל ''‘immânû ’él'' (Doue en hon touez). Ar stummoù Emanuèl, Emmanuèl hag Manuèl a zo ivez.
* g Amador Amaidor : gwelet Aimada
* g Amans
* g [[Ambert|Ambèrt]] : ar stumm Embèrt a zo ivez.
* g Amiel pe Amièlh
* b [[Ambre|Ambra]] : diwar an arabeg عنبر ''ʿanbar'' (ambr gris).
* g [[Ambroaz|Ambròs]] pe [[Ambroaz|Ambròsi]] : diwar ar gresianeg ''ambrotos'' (immortel).
* g [[Ambroaz|Ambrosina]]
* b Aimengarda : ar stumm Ermengarda a zo ivez
* b [[Amelia|Amelha]], [[Amelia|Amielia]] pe [[Amelia|Amelia]] : diwar ar goteg ''amal'' (travailleuse, diligente, assidue, courageuse).
* g Amic : eus al latin ''amicus''.
* b Amiga, stumm benel Amic.
* g [[Amaury|Amòri]]: diwar ar goteg ''amal'' (labour) ha ''ric'' (galloudus).
* g [[Amor]]
* g [[Anael]]
* b [[Anael|Anaèla]]
* b [[Anais|Anaís]] pe [[Anais|Anaissa]]
* g [[Anastasius|Anastai]] pe [[Anastasius|Anastasi]] : diwar ar gresianeg ''anastasis'' (résurrection).
* g [[Anatol|Anatòli]]
* g Andraut
* g [[Andrieu]] : diwar ar gresianeg ''andros'' (viril).
* b [[Andrev|Andriva]] pe [[Andrev|Andreva]] : stummoù benel Andrieu.
* g [[Aznar|Anèir]] pe [[Aznar|Anèr]] : diwar an [[euskareg]] krennamzerel ''azeari'' (louarn).
* g [[Alfoñs|Anfós]] : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl) ha ''funs'' (buan, dibasiant, kalonek, prest)&lt;ref&gt;''Tresor dóu Felibrige, dictionnaire provençal-français'', gant [[Frédéric Mistral]], 1878, p.98.&lt;/ref&gt;.
* b [[Alfoñs|Anfossina]] pe [[Alfoñs|Anfosseta]]
* g [[Ange]], [[Angel|Àngel]] pe [[Angel|Angèl]] : diwar ar gresianeg ''agellos'' (messager, ange).
* b [[Angelica]]
* b [[Angelina]] : diwar ar gresianeg ''agellos'' (messager, ange).
* g Anhan : diwar al latin ''anianus''.
* b [[Anna]] : diwar an hebraeg חַנָּה ''channah'' (grâce, faveur).
* b [[Annette|Anneta]] : adstumm [[Anna]].
* g [[Annibal]]
* g [[Richarzh|Arricard]] pe [[Richarzh|Arricart]] : diwar ar c'hentgermaneg ''rīkô'' (komandant) ha ''harduz'' (kreñv). Ar stummoù Ricard, Ricaut ha Rigaut a zo ivez.
* g [[Robert|Arrobert]] : stumm [[gwaskonek]] [[Robert]].
* g [[Anicet]] : diwar ar gresianeg ''aniketos'' (invaincu, invincible).
* g [[Anselme|Ansèlm]] pe [[Anselme|Ansèume]] : diwar ar germaneg ''ans'' (divinité) ha ''helm'' (protection).
* g Ansine
* g [[Antoni|Antòni]] : diwar al latin ''[[Antonius]]'' (inestimable).
* b Antonieta
* g [[Antonin]]
* g [[Hyppolite|Apòlit]] : diwar ar gresianeg Ἱππόλυτος ''Hippólutos'' (qui délie les chevaux). An stummoù all Ipolit hag Pòli ea zo ivez.
* g [[Apollinaire|Apollinar]] pe [[Apollinaire|Appolinari]]
* b Apollònia
* g [[Aristide|Aristides]] diwar ar gresianeg ''aristeidês''.
* g [[Achille|Aquiles]]
* b [[Ariane|Ariana]] : diwar ar gresinaeg Ἀριάδνη ''Ariádnê'' (sakret).
* b [[Arlette|Arleta]] : diwar an [[norseg]]kozh ''hær'' (arme) ha ''leif'' (intañvez, c'hoar).
* g [[Armand]] : diwar ar germaneg ''heri'' (arme) ha ''man'' (den).
* b [[Armand|Armanda]]
* b [[Armel|Armèla]]
* b [[Arno (disheñvelout)|Arnalda]] pe [[Arno (disheñvelout)|Arnauda]]
* g [[Arno (disheñvelout)|Arnaud]] : diwar ar germaneg ''arn'' (erer) ha ''vald'' (penn, rener).
* g [[Arnold|Arnols]]
* g [[Roman|Arroman]] : stumm gwaskonek [[Roman]].
* g [[Rostand|Arrostanh]] pe [[Rostand]] : diwar ar germaneg ''hrod'' (gloar) ha ''stain'' (maen). Ar stumm [[Rostan]] a zo ivez.
* g [[Arsène|Arsèni]] : diwar ar gresianeg ''arsen'' (par).
* g Artèmi
* g [[Artús]] : Arthur, diwar ar [[kentkeltieg|c'hentkeltieg]] ''artos'' (arzh). 
* g [[Herve|Arvei]]
* b Asalaís
* g Asemar : diwar ar germaneg ''adal'' (nobl) ha ''mar'' (brudet).
* g Assibat pe Assivat
* b Assarida pe Assalhida
* b [[Esther|Astèr]] : ar stummoù Estèr ha Nèrta a zo ivez.
* g [[Athanase|Atanai]] pe [[Athanase|Atanasi]] : diwar ar gresianeg ''athanatos'' (immortel).
* b [[Athanasie|Atanaia]] pe [[Athanasie|Atanàsia]]
* b Aubrèa
* b [[Aude|Auda]] : diwar ar germaneg ''alda'' (l'ancienne, l'expérimentée).
* g [[Edouarzh|Audoard]] pe [[Edouarzh|Edoard]] : diwar ar gemraneg ''ead'' (pinvidigezh) ha ''weard'' (gwareziñ).
* g Auderic, Audric pe Auseric
* b [[Odette|Audeta]] : diwar ar germaneg ''oda'' (prospérité, félicité). Ar stumm Odeta a zo ivez.
* b [[Odile|Audila]] pe [[Odile|Audiarda]] : diwar ar germaneg ''oda'' (prospérité, félicité). Ar stummoù Odila ha Odília a zo ivez.
* g [[Odilon|Audilon]] : ar stumm [[Odilon]]a zo ivez.
* b [[Audrey|Audrèa]] pe [[Audrey|Audrèia]] : diwar an [[hensaozneg]] ''æðel'' (nobl) ha ''þryð'' (galloud).
* g [[August]]
* g [[Augustin]] pe Austen
* b [[Eulalie|Aulària]] : diwar ar gresianeg ''εὖaleîn'' (an hini a gomz brav). Ar stumm Eulàlia a zo ivez.
* g Aureli : diwar la latin ''aureolus'' (goloet gant aour).
* g [[Aurelian]] : diwar al latin ''aurelius'' (qui fait briller l'or).
* b [[Aurelia|Aurèlia]] : diwar al latin ''aurum'' (aour).
* b Aureliana
* b [[Aurora|Auròra]] : diwar al latin ''aurora'' (tarzh-an-deiz).
* g Ausòne pe Ausoni
* g  [[Auziàs de Sabran|Auziàs]]
* b [[Aveline|Avelina]] : diwar al latin ''avellana'' pe ''abellana'' (kraoñ-kelvez).
* b Azalaïs : stumm okitanek [[Adelheid]].

=== B ===
* b Balbina : diwar al latin ''balbus'' (beg).
* g [[Balthazar|Baltazar]] pe [[Balthazar|Bautezar]] : diwar an [[akkadeg]] ''Bēl-šar-uṣur'' dre ar gresianeg Βαλτάζαρ ''Baltázar'' (Bel a warez ar Roue).
* g Baptistòu pe Batista : diwar ar gresianeg ''baptizein'' (splujañ en dour, soubañ).
* b Batistina
* b [[Barbara|Barbarà]] : diwar ar gresianeg ''barbaros'' (an hini ne gomz ket gresianeg).
* g [[Barnabé|Barnabèu]] : diwar al latin ''barnabas''.
* g [[Bernez|Barnard]] pe [[Bernez|Bernat]] : diwar ar c'hentgermaneg ''berô'' (arzh) ha ''harduz'' (kreñv).
* g Basili : diwar ar gresianeg Βασιλεύς ''Basileus'' (roue).
* g [[Bastian]] : diwar ar gresianeg ''sebastos'' (respecté, vénéré).
* g Bausèli : diwar al latin ''baudilus'' (respecté, vénéré).
* b [[Beatriz|Beatritz]] : diwar al latin ''beatus'' (bienheureux).
* b [[Elesbed|Belina]], [[Elesbed|Babèu]] pe [[Elesbed|Belon]] : diwar an hebraeg אֱלִישֶׁבַע ''Élisheba'' (ma Doue eo ma le).
* g [[Benead|Benedeit]] pe [[Benead|Benedit]] : diwar al latin ''benedictus'' (beniget gant Doue).
* b [[Benedicta]]
* g [[Benead|Benezet]] pe [[Benead|Beneset]] : diwar al latin ''benedictus'' (beniget gant Doue).
* g [[Benjamin]] pe [[Benoni|Benòni]] : diwar an hebraeg בְנְיָמִ ''benyamîn'' (mab d'an tu-dehou) pe (mab d'am deizioù kozh).
* g Benvingut
* g [[Berengar|Berenguer]], [[Berengar|Berenguier]] pe [[Berengar|Berengier]] : diwar ar germaneg ''beran'' (arzh) ha ''gari'' (goaf).
* g [[Bernardin]]
* g [[Bertin]] pe [[Bertin|Beròt]]
* g [[Berteleme|Bertomieu]] pe [[Berteleme|Bertolomieu]] : diwar an [[arameeg]] ''bar Tolmai'' (mab da dTolmai).
* g [[Beltram|Bertran]] : diwar ar germaneg ''hramm'' (bran) ha ''behrt'' (lufrus.
* b [[Beltram|Bertrana]]
* g Benvengut
* g Blandin
* g [[Blaise|Blasi]]
* g [[Bonaventura]]
* g [[Boniface|Bonifaci]] : diwar al latin ''bonifatius''.
* g [[Pancrace|Brancat]] pe [[Pancrace|Brancai]] : diwar ar gresianeg πάν ''pan'' (holl) ha κράτος ''kratos'' (nerzh).
* g [[Velasco|Brasc]] : diwar an [[euskareg]] ''belexko'' (bran vihan).
* g [[Brice|Brès]] pe [[Brice|Brici]] : diwar ar [[galianeg]] ''brictos''.
* b [[Brec'hed|Bregida]] : diwar ar galianeg ''briga'' (uhel).
* b Brilheta
* b Bruna
* g [[Bruno|Brunon]]

=== C ===
* g Caín : diwar an hebraeg קין ''qáyin'' (goaf).
* g Calendal pe Calendau
* g [[Calixte|Calist]] : diwar ar gresianeg κάλλιστος ''kállistos'' (ar gwellañ, ar bravañ).
* g [[Camille|Camil]] pe [[Camille|Camile]] : diwar al latin ''camillus'' (kolist, kurust).
* b [[Camille|Camila]]
* g Caprasi
* b Capràsia
* b Cardichona
* b [[Carina]] : diwar al latin ''carus'' (karet, ker).
* g [[Carl]]e pe [[Charles]] : diwar ar germaneg ''karl'' (paotr).
* b Carlòta
* b [[Carola|Caròla]]
* b [[Carolina]]
* b [[Carmen]]
* g [[Casimir|Casemir]], [[Casimir|Casimer]], [[Casimir|Casimèr]] pe [[Casimir]] 
* g Cassian : diwar al latin ''cassius''
* b Cassiana
* b [[Catalina]] pe [[Catarina]] : diwar ar gresianeg ''katharos'' (glan)
* b Catalina
* b [[Cecilia|Cecília]], [[Cecilia]], [[Cecilia|Ceselha]] pe [[Cecilia|Celha]] : diwar al latin ''caecili'' (dall)
* g Celestin
* b Célestina
* b [[Celina]] : diwar al latin ''caelina'' (céleste).
* g Cendron
* b Cendroseta pe Cendroleta
* g Cerí, Ceric pe Cric
* g [[Cesar]] : diwar al latin ''caesare'' (pratiquer une césarienne).
* g Cesari 
* b Cesària
* b Cesarina
* b [[Chantal]] : diwar an okitaneg ''cantal'' (maen pe maen-pastur)
* g Cheslin
* b Chilou
* g Ciprian pe Çubran
* b Cipriana pe Çubrana
* g Ciriac
* g Ciril, Cirile pe Cirila : diwar ar gresianeg ''kyrios'' (aotrou).
* g [[Clément|Clamenç]] pe [[Clément|Clemens]] : diwar al latin ''clemens'' (bon, indulgent).
* b [[Clémence|Clamença]] pe [[Clémence|Clemença]]
* g Clar : stumm gourel [[Clara]].
* b [[Clara]], Clariana pe Clariòta : diwar al latin ''clara'' (claire, lumineuse).
* b [[Clarissa]]
* b Clarmonda : ar stummoù Esclarmonda ha Mondina a zo ivez.
* b Clarmontina
* g Clariüs
* b Claudeta
* g Claudi : diwar al latin ''claudius'' (kamm). Ar stumm Glaudi a zo ivez.
* b Clàudia : ar stumm Glàudia a zo ivez.
* b [[Claudina]]
* b Clementaina
* g [[Cleo]]
* b Clotilda : diwar ar germaeg ''hlod'' (gloar) ha ''hild'' (emgann).
* g Colau
* b Coleta
* g [[Colin]]
* b Colina
* b [[Colomba]], Coloma pe Colometa
* b Colombina
* g Colrat pe [[Conrad]] : diwar ar germaneg ''kuon'' (hardizh, her) ha ''rad'' (kuzul).
* b [[Constanza|Constància]] pe [[Constança]] : diwar al latin ''constans'' (ferme, résolu).
* g [[Constantin]]
* b Constantina : diwar al latin ''constans'' (ferme, résolu).
* b [[Corinne|Corina]] : diwar ar gresianeg κόρη ''korê'' (plac'h yaouank, gwerc'hez).
* g Cosme pe Còsme
* g [[Korneli|Cornelh]]
* g Crespin
* b Crespina
* g Crestian pe [[Cristian]] : diwar ar gresianeg ''khristos'' (en un doare kreñv).
* b [[Cristiana]] pe Crestiana : diwar al latin ''christus''.
* b [[Cristina]] pe Cristia
* g Cristostòm
* g Cristau, Cristòl, Cristòfol , Cristòli pe Cristòu : diwar ar gresianeg grec χρίστος ''chrístos'' (Krist, sakret) ha φέρω ''phérō'' (dougen).
* g [[Cucufa Barselona|Cugat]] : diwar ar gresianeg ''kukupha'' (houppe)
* b Cunegonda : diwar ar germaneg ''kuni'' (klan, familh) ha ''gund'' (brezel).

=== D ===
* b [[Dafne|Dafné]]
* g [[Daphnis|Dafnís]] : diwar ar gresianeg δάφνη ''dáphnê'' (lore).
* g [[Dagobert|Dagobèrt]] : diwar ar germaneg ''dag'' (jour) ha ''beraht'' (illur).
* g [[Dider|Daidièr]] pe [[Dider|Deidier]] : diwar al latin ''desiderius'' (c'hoant).
* g Dalmace
* g [[Damien|Damian]]
* b [[Damien|Damiana]]
* g Damàs
* g [[Daniel|Daniè]], [[Daniel|Danièl]] pe [[Daniel|Danièu]] : diwar an hebraeg דָּנִיֵּאל ''Dāniyyēl'' (Doue eo ma barner).
* b [[Daniel|Danièla]]
* g [[Denis|Danis]], [[Denis|Danís]] pe [[Denis|Denís]] : diwar ar gresianeg Διονύσιος ''[[Dionysos]]''.
* b [[Denise|Danisa]]
* g [[Darius|Dàrius]]
* g [[David|Dàvi]] pe [[David|Dàvid]] : diwar an hebraeg דוד ''dawîd'' (bien-aimé).
* g Delfin pe Daufin : stummoù gourel Delfina.
* b [[Delphine|Delfina]], Dalfina pe Daufina : diwar al latin ''delphinus'' (dolfin).
* g [[Dimitri|Demètri]], [[Dimitri|Dimitrí]] pe [[Dimitri]] : diwar al latin ''demetrios'' (hag a zo da z[[Demeter]]).
* g Deodat : diwar al latin ''A Deo datus'' (roet gant Doue).
* g [[Désiré|Desirat]]
* b Desirada : stumm benel Desirat.
* b [[Diana]]
* g Diodòr : diwar ar gresianeg Διόδωρος ''Diódôros'' (prof Zeus).
* g Diogènes : diwar ar gresianeg Διογένης ''Diogénês''.
* g Docelin
* b Docelina pe Doecelina : diwar al latin ''dulcis'' (dous).
* b Doça : diwar al latin ''dulcis'' (dous).
* g [[Dominig|Domenic, Dome, Domenge pe Domergue]] : diwar al latin ''dominicus'' (hag a ra dave d'an aotrou).
* b [[Dominig|Domenja, Domengina pe Domerga]] : stumm benel Domenic.
* g Domician : diwar al latin ''domitor'' (an trec'hour).
* g [[Donatien|Donat]], [[Donatien|Donacian]] pe [[Donatien|Doat]] : diwar al latin ''donatus'' (roet).
* g [[Dorian]] : δώρον ''doron'' (donezon, prof).
* b Doriana
* b [[Dorothée|Dorotèa]]
* b Dulcia

=== E ===
* g [[Évrard|Ebrard]]pe Evrard : diwar an alamaneg uhel kozh ''ebur'' (hoc'h-gouez) ha ''hard'' (kalet).
* g [[Hector|Ectòr]] : diwar ar gresianeg Ἕκτωρ ''Héktôr''.
* g Ederlèzi
* g [[Edgar]] pe [[Edgar|Edgart]]: diwar ar germaneg ''ead'' (richesse, félicité) ha ''gar'' (lance).
* g Edip : eus ar gresianeg Οἰδίπους ''Oidípous'' (pieds enflés).
* b [[Edith|Edita]]
* g [[Edmond|Edmont]] pe [[Edmond]]
* b [[Edmond|Edmonda]] pe [[Edmond|Edméa]]
* b [[Edwige|Edvigi]] pe [[Edwige|Edvija]] : diwar ar germaneg ''had'' (emgann, kad) ha ''wih'' (sant, sakret).
* g Eiquem : diwar ar germaneg ''aigan'' (piaouañ) ha ''helm'' (helm). Ar stumm Aiquem a zo ivez.
* g [[Élie|Eli]], [[Élie|Elian]] pe [[Élie|Elias]] : diwar an hebraeg אֵלִיָּהו ''ēliyahū'' (Ma Doue eo YHWH »).
* b [[Élie|Eliana]]
* g [[Éloi|Elegi]] pe [[Éloi|Erige]] : diwar al latin ''eligius'' (an hini dilennet). Ar stumm Alòi a zo ivez.
* b [[Elena]] pe [[Elena|Elina]] : diwar ar gresianeg ''hélé'' (éclat du soleil). Ar stumm [[Lena]] a zo ivez.
* b [[Eleonor|Elienòr]] pe [[Eleonor|Elionor]] : ar stummoù Alienor ha Aleonora a zo ivez.
* b [[Elisa]]
* b [[Elesbed|Elisabèt]], [[Elesbed|Elisabet]] pe [[Elesbed|Eisabèu]] : diwar an hebraeg אֱלִישֶׁבַע ''Elischeva'' (mon Dieu est ma subsistance).
* b Elisea
* g Elisi pe Elisèu : diwar an hebraeg אלישע ''El Yasa'' (Doue en deus sikouret).
* g Elme pe Èume : diwar ar germaneg ''helm'' (casque, casaque).
* b [[Élodie|Elodia]] : ar stumm [[Alodia]] a zo ivez.
* b [[Elvira]]
* g Elzeart : diaran whebraeg ''El'' (Doue) ha ''zecher'' (memor).
* g [[Ambert|Embèrt]] : ar stumm Ambèrt a zo ivez.
* b [[Emma]] pe [[Emma|Emà]] : diwar ar germaneg ''erma'' (ti).
* g [[Emmanuel|Emanuèl]] pe [[Emmanuel|Emmanuèl]] : diwar an hebraeg עִמָּנוּ אֵל ''‘immânû ’él'' (Doue e-touez ac'hanomp). Ar stummoù Amanieu, Amaniu ha Manuèl a zo ivez.
* b [[Emmanuela]] : ar stumm Manuèla a zo ivez.
* g [[Emil|Emili]] : ar stumm Amièlh a zo ivez.
* b [[Emilia|Emília]] : diwar al latin ''aemula'' (la rivale).
* g Emilian
* b Emiliana
* g [[Enguerrand]]
* g [[Henri|Enric]] : diwar ar germaneg ''heim'' (ti) ha ''rik'' (roue).
* b [[Henriette|Enriqueta]] : stumm benel Enric.
* g [[Herbert|Eribert]] : diwar ar germaneg ''hari'' (arme) ha ''berht'' (illustre, brillant).
* g Erasme : diwar ar gresianeg ερασμιος ''erasmios'' (aimable, charmant).
* g [[Eric]] : diwar ar germaneg ''ehre'' (enor) ha ''rik'' (roue).
* b Ermengarda : ar stumm Aimengarda a zo ivez.
* b [[Hermine|Erminia]]
* g [[Ernest|Ernèst]] pe [[Ernest]] : diwar an alamaneg kozh ''ernust'' (fermeté, sincérité, combat).
* b [[Ernest|Ernèsta]] pe [[Ernest|Ernestina]]
* b Esclarmonda : ar stummoù Clarmonda ha [[Mondina]] a zo ivez.
* b Esmerauda : diwar ar gresianeg σμάραγδος ''smáragdos'' (emrodez).
* g [[Stanislas|Estanislas]] pe [[Stanislas|Estanislau]]
* b [[Estelle|Estela]] pe [[Estelle|Estèla]] : diwar al latin ''stella'' (steredenn).
* b [[Esther|Estèr]] : ar stummoù Astèr ha Nèrta a zo ivez.
* g Estérel hag Esterèu
* g [[Stefan|Estefan]], [[Stefan|Esteben]], [[Stefan|Estében]] pe [[Stefan|Estéven]] : diwar ar gresianeg ''stephanos'' (kurun.
* b [[Stefania|Estefaneta]], [[Stefania|Estefània]], [[Stefania|Estèva]] pe [[Stefania|Estevena]]
* g [[Étienne|Estève]] pe [[Étienne|Estèfe]] : diwar ar gresianeg ''stephanos'' (kurun).
* b Eufràsia
* g [[Eujen|Eugèni]] : diwar ar gresianeg Εὐγένιος ''Eugénios'' (mat-ganet).
* b [[Eugénie|Eugènia]] : diwar ar gresianeg Εὐγενία ''Eu̍genía'' (mat-ganet).
* b [[Eulalie|Eulàlia]] : diwar ar gresianeg ''εὖaleîn'' (celle qui parle agréablement). Ar stumm Aulària a zo ivez.
* g Eumiliò
* g Eusèbi : diwar ar gresianeg εὖ ''eu'' (bien) ha σέβειν ''sebein'' (doujañ).
* b Eusèbia
* g Eustaqui pe Eustaqui : diwar ar gresianeg εὖστάχυς ''eustakhus'' (qui porte de beaux épis).
* g Eutròpi pe Estròpi
* b [[Eva|Èva]] : diwar an hebraeg חַוָּה ''hawwâh'' (bev).
* b [[Évelyne|Evelina]] : diwar an hebraeg ''havvah'' (buhez, mammen vuhez) pe eus ar gotek ''awi'' (gras, [[trugarez]]).
* g [[Évariste|Evaris]] pe [[Évariste|Evariste]]
* g Exupèri

=== F ===
* g [[Fabian]] : diwar al latin ''faba'' (fav).
* b [[Fabian|Fabiana]]
* b Fabiolà 
* g [[Fabris|Fabrici]] : diwar al latin ''faber'' (artizan, gov).
* b Faïs
* g Falba
* b Faneta
* b [[Fanny|Faní]] 
* g Fauquet
* g [[Faure]]
* g [[Faustin]]
* b [[Faustina]]: diwar al latin ''faustus'' (favorable).
* g Febus : diwar ar gresianeg Φοῖβος ''Phoíbos'' (le brillant).
* g [[Philibert|Felibert]] pe [[Philibert|Filibert]] : diwar ar germaneg ''fili'' (kalz) ha ''berht'' (brillant, illustre).
* g [[Felis|Feliç]] pe [[Felis|Fèlix]] : diwar al latin ''felix'' (fertile, heureux). Ar stummoù Heliç ha Helics a zo ivez.
* b Felicia, Felícia pe Feliça : stumm benel Feliç.
* g [[Félicien|Felician]] : diwar al latin ''felix'' (strujus, eürus).
* b [[Félicien|Feliciana]]
* g [[Félicité|Felicitat]] : diwar al latin ''felicitas'' (eürusted, chañs).
* g [[Filip|Felip]] pe [[Filip|Falip]] : diwar ar gresianeg Φίλιππος ''philippos'' (hag a gar ar c'hezeg). Ar stumm Halip a zo ivez.
* b [[Philippine|Felipina]]
* g Fiacre
* g [[Firmin|Fermin]] : diwar al latin ''firmus'' (solide, constant, ferme).
* g [[Ferdinand|Ferran]], [[Ferdinand|Ferrand]] pe [[Ferdinand]] : diwar ar goteg ''friþ'' (protection, sécurité) ''nanþ'' (audace, témérité). Ar stumm Herran a zo ivez.
* b [[Ferdinand|Ferdinanda]] pe [[Ferdinand|Ferranda]]
* g [[Fernand]] pe [[Fernand|Ferran]]
* b [[Fernand|Fernanda]]
* g Ferriòl, Ferriòu pe Ferruou
* g [[Fidel|Fidèl]] pe [[Fidel|Fidèu]]
* b Filadèlfa : diwar ar gresianeg Φιλάδελφος ''Philadelphos'' (hag a gar he breur) pe ar gresianeg Φιλάδελφἠ ''Philadelphé'' (hag a gar he c'hoar).
* g Filemon : diwar ar gresianeg Φιλήμων ''Philếmôn'' (amical, affectueux).
* b Filemona
* b [[Filomena]] : diwar ar gresianeg ''philoménos'' (karet).
* b Fina
* g Flavian : diwar al latin ''flavius'' (melen).
* b [[Flavie|Flàvia]] : stumm benel Flavian.
* b [[Flor]], [[Flora]], Floreta pe Florina
* g [[Florent|Florenç]] pe [[Florent|Florens]] : diwar al latin ''florens'' (o vleuniañ, e bleuñv).
* b [[Florence|Florença]]
* g Florencian
* g Florèns 
* g Florentin
* b Florentina
* g Florés
* g Florestan
* g [[Florian]] : diwar al latin ''florens'' (o vleuniañ, e bleuñv).
* b [[Florian|Floriana]]
* b Florina
* b Florissen
* g Fòrt
* g Fortunat : diwar al latin ''fortunatus'' (fortuné).
* b Fortunada : stumm benel Fortunat.
* g [[Frank|Franc]]
* b França : diwar al latin ''francus'' (dieub).&lt;ref name=&quot;F&quot;&gt;{{oc}} {{Liamm web|langue=oc|url=https://opinion.jornalet.com/lenga/blog/4021/frances-francesa-franca-ital-itala-de-prenoms-possibles-en-occitan|titl=Francés, Francesa, França, Ital, Itala: de prenoms possibles en occitan|lec'hienn=jornalet.com |aozer=Domergue Sumien|bloaz=2021}}.&lt;/ref&gt;
* g [[Francés]] pe [[Francesc]].&lt;ref name=&quot;F&quot;/&gt;
* b [[Francesca|Francesa]] pe [[Francesca]].&lt;ref name=&quot;F&quot;/&gt;
* b Francina
* g [[Francis|Francís]]
* g [[Frederig|Frederi]] pe [[Frederic]] : diwar ar germaneg ''frid'' (peoc'h) ha ''ric'' (galloudus).
* b [[Frederica]]
* g Fris
* b Frisa pe Frisia
* g [[Fulgence|Fulgenci]]

=== G ===
* g Gabian
* b Gabiana
* g [[Gabin]] : diwar al latin ''gabinus''.
* g [[Gabriel|Gabrièl]] pe [[Gabriel|Gabrièu]] : diwar an hebraeg גַּבְרִיאֵל ''ġabrīēl'' (nerzh Doue).
* b [[Gabriela]], [[Gabriela|Gabrièla]] pe [[Gabriela|Gabrièle]]
* g Gacian : diwar al latin ''gatianus''.
* b Gaciana
* b Garmonda Germonda
* g [[Gaétan|Gaetan]] pe [[Gaétan|Gaietan]]
* b [[Gaétan|Gaetana]] pe [[Gaétan|Gaietana]]
* g [[Guy|Galhard]], [[Guy|Galhard]], [[Guy|Gui]], [[Guy|Guis]] pe [[Guy|Guiu]] : diwar ar germaneg ''wid'' (koad, koadeg).
* b Garsenda
* g Gashia : diwar an euskareg ''hartz'' (arzh).
* g [[Gaspard]]
* g [[Gaston]]
* g [[Joselin|Gaucelin]]
* g Gaudenç : diwar al latin ''gaudentius''.
* b Gaudéncia pe Gaudencia
* b [[Gaia]] : diwar ar gresianeg Γῆ ''Gễ'' (Douar).
* g Gassan
* g Gassia
* b Gaudia
* g [[Jafrez|Gaufrèdi]] pe [[Geoffroy|Godofred]] : diwar ar germaneg ''gaut'' ha ''frid'' (peoc'h). Ar stumm Jaufre a zo ivez.
* g Gaussem
* g [[Gaoter|Gautèr]]&lt;ref&gt;an '''r''' ne vet ket distaget.&lt;/ref&gt;, [[Gaoter|Gautèir]], [[Gaoter|Gautièr]] pe [[Gaoter|Gautier]] : diwar ar c'hentgermaneg ''waldijaną'' (gouverner).
* g Gedeon : diwar an hebraeg גדעון ''Guide'on''.
* b Gema pe Gemma
* g [[Saint-Genès|Genès]]
* g [[Gennaro|Genovier]] : ar stummoù Janvier, Janvié ha Genovié a zo ivez.
* b [[Gennaro|Genoviera]]
* b [[Geneviève|Genevieva]] pe [[Geneviève|Geneviva]]
* b [[Jasmine|Gensemina]] : ar stumm Jansemina a zo ivez.
* g [[Gérald|Geraud]] pe [[Gérald|Giraud]]
* b [[Gérard|Gerauda]] pe [[Gérard|Girauda]]
* g [[Jili|Geri]], [[Jili|Gèli]], [[Jili|Gili]] pe [[Jili|Gilon]] : diwar ar gresianeg Αίγίδιον ''aigidion'' (peau de chevreau).
* g [[Germain|German]]
* b Germana
* g Germonde
* g [[Gérard]], [[Gérard|Geraud]] pe [[Gérard|Girard]] : diwar ar germaneg ''gēr'' (goaf) ha''hard'' (kalet, kreñv).
* g [[Jerom|Geròni]], [[Jerom|Giròme]] pe [[Jerom|Giròni]]
* g Gervai pe Gervasi
* b Gervàsia
* g [[Gilbert|Gilbèrt]], [[Gilbert|Gilabèrt]] pe [[Gilbert|Gilibèrt]] : diwar ar germaneg ''gisil'' (hampe de flèche) ha ''berht'' (illur).
* b [[Gilbert|Gilbèrta]] pe [[Gilbert|Gilaberta]], [[Gilbert|Gilabèrta]] pe [[Gilbert|Giliberta]]
* g [[Gildas|Gildàs]]
* b [[Jili|Gileta]] pe [[Jili|Gilona]]
* b [[Ginette|Gineta]]
* b [[Géraldine|Giraudina]]
* b [[Gisela|Gisèla]] : diwar ar germaneg ''gīsal'' (otaj).
* g [[Glaoda|Glaudi]] : diwar al [[latin]] ''claudius'' (kamm). Ar stumm Claudi a zo ivez.
* b [[Glaoda|Glàudia]] : ar stumm Clàudia a zo ivez.
* g Gonçalve pe Gonçau : diwar ar germaneg ''gund'' (emgann).
* g [[Gontran|Gontram]] pe [[Gontran]] : diwar ar germaneg ''gund'' (emgann) ha ''hramn'' (bran).
* b Gràcia pe Gracia
* g Gracian
* b Graciana
* g [[Gregori|Gregòri]]
* g [[Gwilherm|Guilhèm]] pe [[Gwilherm|Guilherme]] : diwar ar germaneg ''will'' (youl) ha ''helm'' (tokarn, helm).
* b [[Gwilherm|Guilhemana]], [[Gwilherm|Guilhemeta]] pe [[Gwilherm|Guilhermina]]
* g Guinòt
* b Guirauda
* g Guiscard
* g Guíshen
* b Guishena
* b Guislana
* g [[Gustav|Gustau]] pe [[Gustav|Gustavi]]
* g Gustin
* b Gustina

=== H ===
* g [[Filip|Halip]] diwar ar gresianeg Φίλιππος ''philippos'' (hag a gar ar c'hezeg). Ar stummoù Falip ha Felip a zo ivez.
* g [[Felis|Heliç]] pe [[Felis|Helics]] : diwar al latin ''felix'' (fertile, heureux). Ar stummoù Feliç ha Fèlix a zo ivez.
* g [[Ferdinand|Herran]] : diwar ar goteg ''friþ'' (gwarez, surentez) ''nanþ'' (herder, hardizhded). Ar stummoù Ferran, [[Ferrand]] ha [[Ferdinand]] a zo ivez.
* g Horsan
* g Hòrt
* g Hortic : anv-bihan [[gwaskonek]].
* g [[Huon|Huc]] : diwar ar germaneg ''hûg'' (intelligence, esprit, pensée). Ar stummoù Uc, [[Ugo]], Ugon ha Ugues a zo ivez.

=== I ===
* g Iacin : diwar ar gresianeg ὑάκινθος ''huakinthos''. Ar stumm Jacint a zo ivez.
* b [[Ida]]
* b Ideleta
* g [[Ignace|Inhaci]]  pe [[Ignace|Inhasi]] : diwar al latin ''ignis'' (tan).
* g [[Igor|Igòr]]
* g [[Hilaire|Ilari]]
* g [[Hilaire|Ilària]]
* g Inian pe Inhan
* b [[Inès]] : diwar ar gresianeg ἁγνός ''hagnós'' (kast, glan) pe eus an [[arabeg]] ايناس ''ʾĪnās'' (sympathique, généreuse). Ar stumm Ainès a zo ivez.
* g [[Innocent|Innocenci]] pe [[Innocent]] : eus al latin ''in-nocens'' (qui ne nuit pas).
* b [[Yolande|Iolanda]]
* g [[Hyppolite|Ipolit]] : diwar ar gresianeg Ἱππόλυτος ''Hippólutos'' (qui délie les chevaux). Ar stummoù Apòlit ha Pòli a zo ivez.
* b [[Irène|Irèna, Irena peu Irenèu]] : eus ar gresianeg εἰρήνη ''Eiréné'' (peoc'h).
* g [[Isaac]] : diwar an hebraeg יצחק ''yiṣḥāq'' (c'hoarzhin a raio).
* b [[Izabel|Isabèl]]
* b Isangarda
* g Isarn
* b Isaura
* g [[Izidor|Isidòr]] : diwar ar gresianeg Ἱσίδωρος ''Isídôros'' (prof Isis).
* b [[Izold|Isèu, Iseut pe Isadau]]
* g [[Ismael|Ismaèl]] : eus an hebraeg ישׁמעאל ''Išma`e’l'' (Dieu en deus klevet).
* b Isolina
* g [[Ezop|Isòp]]
* g Ital : stumm okitanek an anv-bihan italian ''Italo'' (diwar al latin ''Italus'')&lt;ref&gt;Domergue Sumien, « Francés, Francesa, França, Ital, Itala: de prenoms possibles en occitan [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fopinion.jornalet.com%2Flenga%2Fblog%2F4021%2Ffrances-francesa-franca-ital-itala-de-prenoms-possibles-en-occitan#federation=archive.wikiwix.com&amp;tab=url] »,  jornalet.com, 2021.&lt;/ref&gt;.
* b Itala&lt;&lt;ref&gt;Domergue Sumien, « Francés, Francesa, França, Ital, Itala: de prenoms possibles en occitan [https://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=https%3A%2F%2Fopinion.jornalet.com%2Flenga%2Fblog%2F4021%2Ffrances-francesa-franca-ital-itala-de-prenoms-possibles-en-occitan#federation=archive.wikiwix.com&amp;tab=url] »,  jornalet.com, 2021.&lt;/ref&gt;.
* g [[Yves|Iveta]]
* b [[Yvette|Iveta]] pe [[Yvette|Ivèta]]
* g [[Ivon]]
* b [[Ivona]]

=== J ===
* g Jacin : eus ar gresianeg ὑάκινθος ''huakinthos''. Ar stumm Iacint a zo ivez.
* b Jacinta
* g [[James|Jacme]]&lt;ref group=&quot;1&quot;&gt;distaget e vez [ˈd͡ʒamme].&lt;/ref&gt;
* b [[James|Jacmeta]]
* g [[Jacob|Jacòb]] : eus an hebraeg יעקב ''Ya`aqob'' (celui qui prend par le talon).
* g Jacomin
* b Jacomina : syumm benel Jacomin.
* g [[Sent Jàguen|Jàguen]]&lt;ref group=&quot;1&quot;&gt;ar '''j''' a vez distaget [j] hag an '''n''' ne vez ket distaget.&lt;/ref&gt;
* b [[Jasmina|Jansemina]] : ar stumm Gensemina a zo ivez.
* g Janvier : ar stummoù Janvié, Genovier ha Genovié a zo ivez.
* b Janviera : ar stumm Genoviera a zo ivez.
* g [[Jafrez|Jaufre]] : eus ar germaneg ''gaut'' ha ''frid'' (peoc'h). Ar stummoù Gaufrèdi ha Godofred a zo ivez.
* g [[Jakez|Jaume]] : memes gedarzh ha Jacòb.
* b Jaumeta
* g [[Jozef|Jausep]], [[Jozeb|Josèp]] pe [[Jozef|Jausé]] : eus an hebraeg יוֹסֵף ''Yosef'' (il augmentera, il ajoutera, il fera croître).
* g [[Xavier|Javièr]]
* g [[Jeremi|Jerèmi]], [[Jeremi|Jerèmias]] pe [[Jeremi|Jeremias]] : eus an hebraeg יִרְמְיָהוּ ''Yirməyāhū'' (Dieu élèvera, rehaussera).
* b Jerèmia pe Jerèmi
* g [[Jerom|Jiròni]] : eus ar gresianeg ἱερός ''hierόs'' (sakret) ha ὄνομα ''ónoma'' (anv). Ar stummoù Geròni, Giròme ha Giròni a zo ivez.
* g [[Joachim]] pe [[Joaquim]] : eus an hebraeg יְהוֹיָקִים ''yehoyakim'' (Jéhovah met debout).
* b Joachim pe Joaquima
* g [[Joan]] pe [[Jan]] : eus an hebraeg יהוהנן ''yehohānan'' (YHWH fait grâce).
* b [[Joan|Joana, Jan pe Juan]]&lt;ref&gt;'''Juan''' a zo spesadel ouzh an Alpoù.&lt;/ref&gt;
* b Joaneta, Joanina : stummoù kevatal eus an anvioù gallek Jeanette/Jeannine.
* g [[Joan|Joanin]] : stumm deveret eus [[Joan]].
* g [[Joan|Joanina]]
* g [[Joel|Joèl]] pe [[Joel|Joèu]] : eus an hebraeg יואל (Doue eo Yahve).
* b [[Joel|Joèla]]
* b [[Jordana]] : eus an hebraeg ירד Yarad ([[Jordan (stêr)]]).
* g [[Jordi|Jòrdi]], [[Jordi|Jòrdic]], [[Jorge|Jòrge]], [[Jorj|Jòrgi]] pe [[Jordi|Jòrli]] : eus ar gresianeg Γεώργιος ''geórgios'' (celui qui travaille à la terre).
* b [[Jord|Jordeta]], [[Jorj|Jorgieta]] pe [[Jorj|Jorgina]]
* b [[Jozef|Josèpa]]
* b [[Josefina]] pe Josepina
* g [[José|Joset]]
* b [[José|Josèla]] pe [[José|Joseta]]
* b Josiana
* g [[Juda]] : eus an hebraeg יְהוּדָה ''Yehoudah''.
* b [[Judit]] : eus an [[hebraeg]] יְהוּדִית ''Yehudit'' (louée ou juive).
* g [[Jul|Juli]] pe [[Jul|Joli]]
* b [[Julia]], [[Julia|Júlia]], [[Julia|Julià]], [[Julia|Jolia]] pe [[Julia|Jòlia]]
* g [[Julien|Julian]] pe [[Julian|Jolian]]
* b [[Juliana]] peu Joliana
* b [[Julieta]] pe [[Juliette|Jolieta]]
* g Junian
* g [[Just]]
* g [[Justin]] : eus al latin ''justus'' (juste).
* b [[Justine|Justina]]
* g [[Justinien|Justinian]]
* b [[Justinien|Justiniana]]

=== L ===
* g Ladislau
* g [[Lambert]] : diwar ar germaneg ''land'' (bro) ha ''bert'' (illustre, brillant).
* g [[Landry|Landri]], Landric pe Laneiric
* g [[Léger|Laugier, Leugier pe Leugièr]] : eus ar germaneg ''leod'' (pobl) ha ''gar'' (gaof).
* b [[Laura]] : diwar al latin ''laurus'' (lore).
* g [[Laorañs|Laurenç]] pe [[Laorañs|Laurens]] : diwar al latin laurentius (an hini a zoug al lore).
* b [[Laurence|Laurença]]
* g Laurian
* g [[Lazare|Lasèr]], [[Lazare|Lazar]] pe [[Lazare|Lazèr]] : diwar an hebraeg אלעזר ''El-azar'' (Doue en deus sikouret).
* b Lasèria pe Lazarina
* b [[Lea]] : diwar an hebraeg לֵאָה ''le'ah'' (an hini skuizh).
* g [[Léandre|Leandre]]
* g Lélian
* b Leocàdia
* g [[Leon (anv-bihan)|Leon]] pe [[Leon (anv-bihan)|Liunet]] : diwar al latin ''leo'' (leon).
* b [[Leon (anv-bihan)|Leona]]
* b [[Lena]] : diwar ar gresianeg ''hélé'' (éclat du soleil). Ar stummoù [[Elena]] ha Elina a zo ivez.
* g [[Leonard]] pe [[Leonard|Leunard]]
* g [[Léonce|Leonç]] pe [[Léonce|Lionç]]
* b Leonça, Leòncia pe Lióncia
* g [[Leonidas]] pe [[Leonidas|Leonidàs]]
* b Leontina
* g [[Leopold|Leopòld]] pe [[Leopold|Liebaud]] : diwar ar germaneg ''liut'' (pobl) ha ''bold'' (kalonek).
* b [[Laetitia|Letícia]]
* b [[Lydia|Lidia]] pe [[Lydia|Lídia]]
* b Lidvina
* b Linon : anv eus al &quot;Landes&quot;.
* b [[Lisa]]
* b [[Lisette|Liseta]]
* g [[Aleksandr|Lissandre]] pe [[Aleksandr|Lissandri]]&lt;ref&gt;en Alpoù ar Su.&lt;/ref&gt; : stummoù all eus Alissandre.
* b [[Alexandra|Lissandrina]]
* b Liurada
* b [[Loup|Loba]] : stumm benel Lop.
* g [[Loís]] pe [[Loís|Lòis]]&lt;ref&gt;en Aovergn.&lt;/ref&gt; : diwar ar germaneg ''hlod'' (gloar) ha ''wig'' (emgann).
* b Loísa
* g [[Loup|Lop]] : diwar al latin ''lupus'' (bleiz).
* g [[Lotar|Lotari]] : diwar ar germaneg ''hlut'' (kreñv) ha ''heri'' (arme).
* g [[Luc]] : diwar al latin ''lux'' (goulou) pe ar gresianeg λευκός ''leukos'' (gwenn, goulou, glan).
* g [[Lucas|Lucàs]]
* b [[Lucia]] pe [[Lucia|Lúcia]]
* g [[Lucien|Lucian]]
* b Luciana
* g Lucrèci
* b Lucrècia
* g [[Ludovic]] : diwar ar germaneg ''hlod'' (gloar) ha ''wig'' (emgann).
* g Lugan : diwar al latin ''lucus'' (koad sakret).
* b Lugana
* b Lutz

=== M ===
* g Macari : diwar ar gresianeg ''makarios'' (bienheureux).
* b Macària
* b [[Mael|Maélis]] : diwar ar c'heltieg ''mael'' (priñs, meur, penn).
* b [[Magali]] pe [[Magali|Magalí]] : anv-bihan [[provañsek]]
* b [[Madalen|Madalena]], [[Magdalena]] pe [[Madalen|Matalena]]
* b Magalona
* b [[Maylis|Mailís]] pe [[Maylis|Maylis]] : anv-bihan gwaskonek
* g [[Maksim|Maime]], [[Maksim|Maissim]], [[Maksim|Maissime]], [[Maksim|Maxim]] pe [[Maxime]] : diwar al latin ''maximus'' (an hini brasañ).
* b [[Maksim|Maima]]
* g [[Masimilian|Maissimilian]] pe [[Masimilian|Maximilian]]
* g Maissemin pe Maximin
* g Maissenç pe Maixent : diwar al latin ''maxentius''.
* g [[Maxence|Maissenci]] pe [[Maxence|Maxenci]] : diwar al latin ''maxentius''.
* g Mamert
* g [[Manfred]], Manfrèd pe Manfrè : diwar ar germaneg ''man'' (den) ha ''frid'' (peoc'h).
* b [[Manon]] : diwar an hebraeg ''mar-van'' (takenn vor).
* g [[Manuel|Manuèl]] : diwar an hebraeg עִמָּנוּ אֵל ''‘immânû ’él'' (Doue e-touez ac'hanomp). Ar stummoù Amanieu, Amaniu, Emanuèl ha Emmanuèl a zo ivez.
* b [[Manuela]] : ar stumm Emmanuela a zo ivez.
* g [[Marc]] : diwar al latin ''marticus'' (consacré au dieu [[Meurzh (doue)|Meurzh]]).
* g [[Martial|Marçal]] pe [[Martial|Marçau]] : diwar al latin ''martialus'' (dediet d'an doue [[Meurzh (doue)|Meurzh]]).
* g [[Marcel|Marcèl]] pe [[Marcel|Marcèu]]
* b [[Marcelle|Marcèla]]
* g Marcelin
* b Marcelina
* b Marcera
* g Marcian
* g Marcòri
* b [[Margarida]] : diwar ar gresianeg μαργαρίτης ''margarítes'' (perlezenn).
* b [[Margot|Margòt]]
* b [[Maria]] : diwar an [[arameeg]] ''mariam''.
* b [[Miriam|Mairiam]] : diwar an hebraeg מרים ''myriam'' (kaer, karet), homañ tennet eus an arameeg ''mariam''.
* b [[Mariana]] pe [[Marianna]]
* g [[Marin]] : diwar al latin ''marinus''.
* b Marieta
* b [[Marina]]
* b Marineta
* b [[Marion]]
* b Marisa
* g [[Marius]], [[Marius|Màrius]] pe [[Marius|Mariüs]] : diwar al latin ''mare'' (mor) pe deveret eus an anv-bihan hebraik מרים ''myriam''.
* b Marta, Martolana pe Marton
* g [[Martin]]
* b Martina
* g Martinian
* g Martòri pe [[Mathias|Matiàs]]
* g Matalin
* b Matalina
* g [[Mazhev|Matèu]], [[Mazhev|Matièu]] pe [[Mazhev|Matiu]] : diwar an hebraeg מַתִּת ''mattith'' (donezon) ha יָהוּ ''Yāhū'' (stumm berraet eus [[YHWH]]).
* b [[Matilda]] : diwar ar germaneg ''maht'' (nerzh, galloud) ha hild (emgann).
* b [[Mazhev|Mativa]] : stumm benel eus Matèu.
* g Maur pe Mauri
* g [[Maoris|Maurici]] pe [[Maoris|Maurise]] : diwar al latin ''mauricius'' ([[maour]]).
* b Mauriceta
* g Maurin : diwar al latin ''maurinus''.
* g Meard
* g [[Médard]] pe [[Médard|Mesard]]
* b [[Melania|Melània]], [[Melania]] pe [[Melania|Melina]] : diwar ar gresianeg μέλανος ''melanos'' (du, teñval).
* b Melianda
* b Melina
* b [[Melusina]]
* b Menina
* g [[Ménard|Meinard]] : diwar an alamaneg kozh ''megin'' (galloud, nerzh) ha ''hard'' (kalet).
* g [[Melchior|Melquiòr]] pe [[Melchior|Melciòr]]
* g Menaut pe Manaud, Manaut
* b Menauda
* b [[Mercedes|Mercè, Mercédes pe Mercedès]]
* g [[Aymeric|Meric]] : diwar ar g                                              ermaneg ''halm'' (ti) ha ''ric'' (roue). Ar stumm Aimeric a zo ivez.
* b Michiala
* g [[Mikael|Miquèl]], [[Mikael|Miquèu]] pe [[Mikael|Michèu]] : eus an hebraeg מיכאל ''michael'' (piv a zo evel Doue ?).
* g [[Mikaela|Miquèla]] pe [[Mikaela|Michèla]]
* g Miquelina
* b Miramond
* b [[Mirèio|Mirèia]], [[Mirèio|Mirelha]] pe [[Mirèio|Mirèlha]] : anv-bihan benel poblekaet gant [[Frederic Mistral]] hag a zeu eus an anv-bihan hebraik מרים ''myriam''.
* g Mesmin
* b Mondana
* g Modest, Modèst pe Modeste : eus al latin ''modestus'' (réservé, modéré).
* b Modèsta
* b Mondina : ar stummoù Clarmonda ha Esclarmonda a zo ivez.
* g [[Moizez|Moisès]] : diwar an hebraeg מֹשֶׁה ''Moshe''.
* b [[Monica]]
* g [[Morgan]] : anv-bihan keltiek hag a dalv ganet eus ar mor.
* b [[Morgana]]

=== N ===
* g [[Nadal]] pe Nadau
* b Nadala
* b [[Natalia|Nadalia]] pe [[Natalia]] : diwar al latin ''natalis'' (deiz ar ganidigezh).
* b Nadege : diwar ar rusianeg Надежда ''nadejda'' (spi).
* b Nadina
* b Naís
* b Naneta
* b Nanon
* g Narcís : diwar ar gresianeg Νάρκισσος ''Nárkissos'' (peur, chaos, désastre).
* g [[Nazer|Nasari, Nari pe Nazari]]
* b [[Natacha|Natachà]]
* b Natalena
* g Nectari
* b [[Esther|Nèrta]] : ar stummoù Astèr ha Estèr a zo ivez.
* b Nèus : diwar al latin ''nivem'' (erc'h).
* g [[Nestor|Nestòr]] : diwar ar gresianeg Νέστωρ ''Néstôr''.
* g Nicasi
* g Nicéfòr : diwar ar gresianeg Νικη ''nikê'' (trec'h) ha φόρος ''phorein'' (dougen).
* b [[Nicola|Nicòla]] : stumm benel Nicolau}.
* g [[Nikolaz|Nicolau]] : diwar ar gresianeg Νικό ''nikê'' (trec'h) ha λαος ''laos'' (pobl). Ar stumm Micolau a zo ivez.
* g Nicodèm, Nicodème pe Nicodèmes
* b [[Nina]]
* g Noè : diwar an hebraeg נֹחַ ''nōa'h''.
* b Norina : stumm benel eus Norat.
* g Norat : ar stumm Onorat a zo ivez.
* g [[Norbert|Norbèrt]] pe [[Norbert]] : diwar ar germaneg ''north'' (norzh) ha ''bert'' (brillant).

=== O ===
* g Octavi : diwar al latin ''octavus'' (an eizhvet).
* b Octàvia
* g Octavian
* b Octaviana
* b [[Odile|Odila]] pe [[Odile|Odília]] : diwar ar germaneg ''od'' (biens, richesses, prospérité). Ar stummoù Audila ha Audiarda a zo ivez.
* g [[Odilon]] : ar stumm Audilon a zo ivez.
* b [[Ophelia|Ofèlia]] pe [[Ophelia|Ofelia]] : diwar ar gresianeg ὠφέλεια (an hini a sikour).
* b [[Olimpia (anv-bihan)|Olímpia]] pe [[Olimpia (anv-bihan)|Olimpa]]
* g Olimp pe Olimpe
* g [[Olier|Oliu]], [[Olier|Olivièr]] pe [[Olivier]] : diwar ar germaneg ''alf'' (elfe ou être surnaturel) ha ''her'' (arme, brezelour, penn arme).
* g [[Omer|Omèr]]
* b Onorada : stumm benel Onorat.
* g Onorat : ar stumm Norat a zo ivez.
* b Onorina
* g Oraci
* g Orens
* g [[Oscar]] 
* b Ortensia pe Ortènsi : diwar al latin ''Hortensius'', deuet eus ar ger ''hortus'' (al liorzh).
* b Orsula : diwar ar [[galianeg]] ''artula'' (arzhezig). Ar stumm [[Ursula]] a zo ivez.
* g Osmin pe Osmieu
* b Osulina
* g [[Oswald|Osvald]] : diwar ar saozneg kozh : ''ōs'' (doue) ha ''waldan'' (gouarn).
* g Oton : diwar ar germaneg ''od'' (madoù).

=== P ===
* g Pacian pe Pacient : diwar al latin ''patiens'' (celui qui endure, celui qui souffre).
* g [[Pacôme|Pacòmi]]
* g Pagés
* g Palai pe Pelagi : diwar ar gresianeg πέλαγος ''pélágos'' (an donvor).
* g Pamfil pe Pamfile : diwar ar gresianeg ''pan'' (holl) ha ''philos'' (mignon).
* g  [[Pankras|Pancrasi]]
* g Pantali pe Pantalí
* g Pardós
* g [[Paskal]] pe Pascau : diwar al latin ''paschalis'' (an hini ganet e Pask).
* b [[Pascale|Pascala]]
* g Pascalin
* g Pastor
* g [[Padrig|Patric]] : diwar al latin ''patricius'' (patrisian).
* g [[Patrice|Patrici]] : di waral latin ''patricius'' (patrisian).
* b [[Patricia]] pe [[Patricia|Patrícia]]
* b Patz : diwar al latin ''pax'' (peoc'h).
* g [[Paul|Pau]] pe [[Paul]] : diwar al latin ''paulus'' (bihan, uvel).
* b [[Paula]]
* g Pauleta
* g Paulin
* b [[Paulina]]
* g [[Pêr|Pèr]], [[Pêr|Pèir]], [[Pêr|Pèire]] pe [[Pêr|Pey]] : diwar ar gresianeg πέτρος ''petros'' (maen).
* b [[Pêr|Pèira]]
* b [[Perrine|Peirina]]
* b [[Pierrette|Peireta, Peiroleta, Peirolina, Peironeta, Peiròta pe Peiroteta]]
* b Peironèla pe Peironia
* g [[Pierrot|Peiròt, Peirotet pe Peyrot]]
* g Pelegrin
* b Pelegrina
* b Pelagia pe Pelàgia : diwar ar gresianeg πέλαγος ''pélágos'' (an donvor)
* m Perfèct
* g [[Pêr|Perin]] : stumm all eus Pèir.
* b Perpetua
* 2 Petoù
* g Placid pe Placide
* b Plasença
* g Pòli : diwar ar gresianeg Ἱππόλυτος ''Hippólutos'' (qui délie les chevaux). Ar stummoù Apòlit ha Ipolit a zo ivez.
* g Policarp
* g Policlet
* g Polidòr
* g Pompèu
* g [[Pons|Pons, Ponç pe Pònç]] : diwar al latin ''pons'' (pont).
* g Porcari
* g Poton
* b Potona
* b Presada
* g Priest
* b Prima
* g Privat
* g Pros : diwar al latin ''prode'' (talvoudus, profitabl).
* b Prosa
* g [[Prosper|Prospèr]]
* g Prudenci
* b Prudencia pe Prudéncia

=== Q ===
* b Quitèira pe Quiteria : diwar ar goteg ''witeroc''.
* g [[Quentin|Quintin]] pe [[Quentin]] : diwar al latin ''quintus'' (ar pempvet).

=== R ===
* g [[Rafael|Rafèu]] : diwar an hebraeg רְפָאֵל ''Rāfāʾēl'' (pareañ a ra Doue).
* b [[Rafaela|Rafèla]]
* g [[Rainier]] : diwar ar germaneg ''ragin'' (kuzul) ha ''hari'' (arme).
* b Raissà 
* g Ravier
* g Rambaut
* g [[Ramon]], Ramond pe Raimon : diwar ar germaneg ''ragin'' (kuzul) ha ''mundo'' (gwarezh).
* b [[Ramona]], Ramonda pe Raimonda
* g [[Raoul|Raol]], Raols, Ravós pe Raül : diwar ar germaneg ''rad'' (kuzul) ha ''wulf'' (bleiz).
* b [[Raquel|Raquèl]] pe [[Raquel|Raquèu]] : diwar an hebraeg רָחֵל ''raḥel'' (dañvadez).
* b [[Rebecca|Rebeca]] : diwar an hebraeg רבקה ''Rivqah''.
* b [[Regina]] : diwar al latin ''rēgīna'' (priñsez, itron veur).
* g [[Régis|Règis]] pe [[Régis|Regís]]
* b [[Reina]] : diwar al latin ''rēgīna'' (priñsez, itron veur).
* g [[Rémi|Remedi]], [[Rémi|Remèsi]], [[Rémi|Romieg]], [[Rémi|Romiegè]]
* b [[Renée|Renada]] : stumm benel Renat.
* g [[René|Renat]] : diwar al [[latin]] ''renatus'' (ganet adarre).
* g [[Renaud]] pe [[Renaud|Reinaud]] : diwar ar germaneg ''ragin'' (kuzul) ha ''wald'' (hag a ren).
* b [[Renaud|Reinauda]]
* b [[Réjane|Rejana]]
* g [[Richarzh|Ricard]], [[Richard|Ricaut]] pe [[Richard|Rigaut]] : diwarar germaneg ''ric'' (galloudus) ha ''wald'' (hag a ren). Ar stummoù Arricard ha Arricart a zo ivez.
* b [[Rita]] pe Rità : diwar ar gresianeg μαργαρίτης margarítes (perlezenn).
* g [[Roparzh|Robèrt]] : diwar ar germaneg ''hrod'' (gloar) ha ''beraht'' (illur).
* b [[Roberta|Robèrta]] pe [[Roberta]]
* g [[Robin]]
* b [[Robin|Robina]]
* g [[Roch|Ròc]] : diwar ar germaneg ''hrok'' (tunique courte) pe ''hruk'' (corneille).
* g [[Rodolf|Rodòlf, Rodòuf pe Rodòufe]] : diwar ar germaneg ''hrod'' (gloar) ha ''wulf'' (bleiz).
* g [[Rodrigues|Rodric pe Roderic]] : diwar ar germaneg ''hrod'' (gloar) ha ''ric'' (galloudus).
* g [[Roger|Rogèr, Rogièr, Rogier pe Rotger]] : diwar ar germaneg ''hrod'' (gloarius) ha ‘’gari’’ (goaf).
* g [[Roman]] : diwar al [[latin]] ''romanus'' (roman). Ar stumm Arroman a zo ivez.
* b [[Romana]]
* g [[Romeo|Romèu, Romieu pe Romèo]]
* g [[Romuald]] pe [[Romuald|Romuaud]] : diwar ar germaneg ''hrod'' (gloar) ha ''wald'' (hag a ren).
* g [[Roland|Rolland]] pe [[Roland|Rotland]] : diwar ar germaneg ''hrod'' (gloar) ha ''land'' (tiriad).
* b [[Roland|Rollanda]] pe [[Roland|Rotlanda]]
* b [[Rosa|Ròsa]]
* b [[Rosalie|Rosalia]] : diwar al [[latin]] ''rosa'' (rozenn) ha ''lilium'' (lili) pe diwar al latin ''rosaria'' (liorzh ar roz).
* b [[Roseline|Rosalina]] pe [[Roseline|Rosselina]]
* b Rosamonde
* g Rosan
* b [[Rosana]]
* b [[Roseta]]
* b Rosina
* g [[Rostand|Rostan]] pe [[Rostand]] : diwar ar germaneg ''hrod'' (gloar) ha ''stain'' (maen). Ar stumm gwaskognek Arrostanh a zo ivez.
* b [[Roxana]] : diwar ar gresianeg Ῥωξάνη ''Rôxánê'' eñ e-unan diwar ar [[perseg]] ''Rochaniâ'' (la lumineuse).
* g [[Rufin]] : diwar al latin ''rufinus'' (ar rouzig).
* g [[Rupert]]
* b [[Ruth|Rut]] : diwar an hebraeg רוּת.

=== S ===
* b [[Sabina]] : diwar al latin ''sabinus''.
* b [[Salomé|Salòme]] pe [[Salomé]] : diwar an hebraeg שלום ''shalom'' (peoc'h).
* g [[Sauveur|Salvaire]], [[Salvador]] pe [[Sauveur|Sauvador]] : diwar al latin ''salvare'' (saveteiñ).
* g [[Samson]] : diwar an hebraeg שִׁמְשׁוֹן '' chimchon'' hag a zeu eñ eus ''chemech'' (heol bihan).
* g [[Sancho|Sans]] : diwar al latin ''sanctus'' (sant).
* b [[Sança de Provença|Sancha]], [[Sança de Provença|Sancheta]] pe [[Sança de Provença|Sancia]]
* b [[Sandrine|Sandrina]] : ar stumm Xandròta a zo ivez.
* g [[Saturnin|Saornin]], [[Saturnin|Sarnin]], [[Saturnin]] pe [[Saturnin|Sernin]]
* b [[Sara]] pe [[Sarah|Sareta]] : diwar an hebraeg שָׂרָה (priñsez).
* b Saurimonda
* b Sauvada : stumm benel Sauvat.
* g Sauvat
* g [[Jelvestr|Sauvèstre]] pe [[Jelvestr|Sauvesti]] : diwar al latin ''silva'' (ar goadeg).
* g Sauvian
* g Savaric
* g Savin
* b Savina
* g Savornin
* g Savinian
* g [[Sebastian]] : diwar ar gresianeg Σεβαστός ''Sebastós'' (vénéré).
* g Sebastiana
* g [[Symphorien|Sefrian]], [[Symphorien|Simforiam]], [[Symphorien|Siforian]] pe [[Symphorien|Saforian]]
* b Sefriana
* b Senegarda
* b Serafina : diwar an hebraeg ''saraph'' (deviñ).
* g Sergi pe Sèrgi
* g Seguin : diwar ar germaneg ''sig'' (trec'h) ha ''win'' (mignon).
* b [[Serena]] : diwar al latin ''serenus'' (serein, clair, calme, tranquille).
* g [[Sévère|Seurin]] pe [[Sévère|Séver]] (distaget [sebe]) : diwar al latin ''severus'' (strizh, gardis).
* b [[Sévère|Seurina]]
* g [[Jelvestr|Seuvèstre]] : ar stummoù Sauvesti, Silvèstre ha Sauvèstre a zo ivez.
* g Severin : diwar al latin ''severianus'' (exigeant).
* b Severina
* b [[Sibylle|Sibilha]]
* g Sicard pe Sicaut : diwar ar germaneg ''sig'' (trec'h) ha ''hard'' kalet).
* g [[Sidoine|Sidòni]]
* b [[Sidonie|Sidònia]]
* g Sifre
* b [[Ségolène|Sigolena]] pe [[Ségolène|Segolena]]
* g [[Siegfried|Sigfrèd]], [[Siegfried|Sigfrid]], [[Siegfried|Sifren]] pe [[Siegfried|Sufren]]: diwar ar germaneg ''sieg'' (trec'h) ha ''friede'' (peoc'h)
* g [[Sylvain|Silvan]] pe [[Sylvain|Seuvan]] : diwar al [[latin]] ''silva'' (koadeg). Ar stummoù okitanek kozh o deus roet Salvan, Sauvan, Sauvant hag a zo deuet da vezañ anvioù-tiegezh.
* g [[Sylvère|Silveri]]
* b [[Sylvie|Silvia]] pe [[Sylvie|Sílvia]] : diwar al latin ''silva'' (koadeg).
* b Silviana pe Silveta
* g [[Jelvestr|Silvèstre]] : ar stummoù Sauvesti, Seuvèstre ha Sauvèstre a zo ivez.
* g [[Siméon|Simian]], [[Siméon|Simeon]], [[Siméon|Sumian]] pe [[Siméon|Sumean]]
* g [[Simon]] : diwar ar gresianeg ''simos'' (an hini en deus ur fri togn) pe eus an hebraeg שִׁמְעוֹן ''shimeone'' (Dieu a entendu ma souffrance).
* b Simona
* g Simplici
* g Sixt pe Sixte : diwar al latin ''sextus'' (ar c'hwec'hvet).
* b Sobeirana
* g [[Sokrates|Socrata]]
* b [[Sofia]] pe Sòfia : diwar ar gresianeg σοφία ''sophia'' (furnez, gouiziegezh).
* b [[Solange|Solanja]] : diwar al latin ''solemnis'' (solennité).
* g  [[Sulpice|Sulpici]]
* b [[Suzanna|Susanna]] : diwar an hebraeg שושנה ''shoshannah'' (lys, rose).
* b [[Suzanna|Suseta]]
* b [[Suzon|Suson]]
* g Superi
* g Suverin
* b Suverina

=== T ===
* g [[Tankred|Tancred]] : diwar ar germaneg ''danc'' (preder) ha ''rad'' (kuzul).
* g [[Tangi|Tanegui]] : diwar ar [[keltieg|c'heltieg]] ''tan'' ha ''ki''.
* b [[Tatiana]] : diwar al latin ''tatianus''.
* b [[Teresa]] pe Terèsa : diwar ar gresianeg ''therasia''.
* g [[Thibaut|Teobald]] pe [[Thibaut|Teobaud]] : diwar ar germaneg ''theud'' (peuple) ha ''bald'' (hardi).
* g Teodòsi : diwar ar gresinaeg θεός ''theos'' (doue) ha δόσις ''dosis'' (donezon).
* g [[Teodor]] pe Teodòr : eus ar gresianeg θεός ''theós'' (doue) ha δῶρον ''dōron'' (donezon).
* g [[Teodorig|Teodoric]] pe Tederic : diwar ar germaneg''theud'' (pobl ha ''ric'' (galloudus).
* g Terenci : diwar al latin ''terentius''.
* g [[Teofilo]] : diwar ar gresianeg Θεόφιλος ''theophilos'' (hag a gar Doue).
* g Tibèri : diwar ar germaneg ''theud'' (peuple) ''berht'' (brillant).
* g [[Tieri|Tierrí]], Tierric, Terric pe Teiric : stummoù gouiziek eus Tederic.
* g [[Timothée|Timotèu]] : diwar ar gresianeg τιμή ''timê'' (valeur, estime, honneur) ha θεός ''theos'' (dieu).
* g [[Tomaz|Titoan]], Tòmas pe Tomè : diwar an [[arameeg]] תאומא ''te'oma'' (gevell).
* g [[Toussaint|Totsants]]
* g [[Tristan]] : diwar ar [[keltieg|c'heltieg]] ''drust'' (kurun, trouz, emsavadeg, trubuilh) pe ar [[pikteg]] ''drustan'' (douiz).
* b [[Tristana]]

=== U ===
* g [[Hubert|Ubert]] : diwar ar germaneg ''hugu'' (spered) ha ''berht'' (brillant).
* g [[Hugues|Uc, Ugon, Ugo, Ugues]] : eus ar germaneg ''hûg'' (intelligence, esprit, pensée). Ar stumm gwaskonek Huc a zo ivez.
* g Ugolin
* g Ugolena : summ benel Ugolin.
* b [[Huguette|Ugueta]] : stumm benel Ugues.
* g [[Ulysse|Ulisses]] : diwar ar gresianeg Ὀδυσσεύς ''Odusseús''.
* g [[Ulrich|Ulric]] : diwar ar germaneg ''uodal'' pe ''oþal'' (glad, pinvidigezh, mammvro) ha ''ric'' (galloudus).
* g [[Humbert|Umbert]] : diwar ar germaneg ''berht'' (illur) ha ''hun'' (kenañ).
* g [[Urbain|Urban]]
* b [[Ursula]] : diwar ar [[galianeg]] ''artula'' (arzhez vihan). Ar stumm Orsula a zo ivez.

=== V ===
* g [[Vaillant|Valent]] pe [[Vaillant|Valens]] : diwar al [[latin]] ''valens'' (kreñv, solut, nerzhus).
* b [[Vaillant|Valenta]]
* g [[Valentin]] : stumm all eus Valent.
* b [[Valentina]]
* g [[Valeri|Valèri]] : diwar al latin ''valere'' (bezañ kreñv, talvezout un dra bennak).
* b [[Valeria|Valèri]], [[Valeria|Valèria]] pe [[Valeria|Valerina]]
* g [[Valerian]] : diwar al latin ''valerianus''
* b [[Valériane|Valeriana]]
* g [[Venceslas|Venceslau]]
* b [[Victoria|Ventúria]]
* b Verana
* b [[Veronica]] : diwar ar [[makedoneg]] Βερενίκη ''Bereníkê'' (hag a zoug an trec'h).
* b Vesiada : stumm benel Vesiat.
* g Vesiat : anv-bihan bearnat hag a dalv choyé ou chéri.
* b Viana
* g [[Visant|Vincens]] pe Vicens : diwar al latin ''vincentius''.
* b Vincéncia : stumm benel Vicens.
* g [[Victor]] pe Victòr : diwar al latin ''victoris'' (trech'our).
* g [[Victorien|Victorian]]
* b Victoriana
* b Victorina
* g Vidal pe Vidau : diwar al latin ''uitalis'' (hag a denn d'ar vuhez).
* b Vierna
* g [[Virgilio|Virgili]] pe Vergèli 
* b [[Virginia]] pe Verginia : diwar al latin ''virgo'' (gwrec'h).
* b Viva
* g [[Vivian]] : diwar al latin ''vivo'' (bevañ, padout).
* g [[Viviana]]

=== X ===
* b [[Sandrine|Xandròta]] : ar stumm Sandrina a zo ivez.
* g [[Xabier|Xavièr]] pe [[Xabier|Xavier]] : eus an [[euskareg]] ''etxeberri'' (ti nevez). Ar stumm Zavièr a zo ivez.
* b [[Xavière|Xavièra]] : ar stumm Zavièra a zo ivez.

=== Z ===
* g [[Zavier|Zavièr]]
* b Zavièra
* g [[Zacharie|Zacàrias]] pe [[Zacharie|Zacarias]] : diwar an hebraeg זְכַרְיָה ''zekharyah'' (Doue en deus bet soñj). Ar stumm Jacarià a zo ivez.
* g Zefirin : diwar ar gresianeg ''zephuros'' (avel ar C'hornôg).
* b Zefirina
* b Zenobia
* g Zenon : diwar ar gresinaeg Ζήνων ''zếnôn''.
* b [[Zita]]
* b [[Zoé|Zoè]] : diwar ar gresianeg ζωή ''zôế'' pe ''zoí'' (buhez).

== Anvioù kevrennet ==
Anvioù kevrennet a zo anezho, met n'int ket liammet gant ur varrennig. Anvioù kevrennet boutin en okitaneg :
* g Joan Antòni : Yann-Anton
* g Joan Baptista : [[Yann-Vadezour]]
* b Marianna pe Maria Anna : Mari-Anna

== Berranvioù ==
Ur berranv a zo un hipokoristik. Ken brudet e c'hall bezañ e teu da vezañ un anv-bihan pe un anv-tiegezh. Ar berranvioù okitanek a c'hall bezañ savet oc'h implijout :
* an [[apoherezenn]] hag a ra [[Tina]] diwar Aubertina ha [[Lena]] diwar Elena,
* an [[apokopenn]] hag a ra Ge diwar Gerard ha Nico diwar Nicolau,
* al [[lostger]] hag a ra Brasquet diwar Brasc, Jantin diwar Jan, Angelin diwar Ange, Nicòleta diwar Nicòla ha Arnauton diwar Arnaud.
* an [[Doubladur (yezhoniezh)|doubladur]] hag a ra Gigi diwar Gisèla, Jiji diwar Jiròni ha Mimi diwar Miquèu. Amsklaer e c'hall ar [[reizh (yezhoniezh)|reizh]] dont da vezañ, ur sikour a ro an [[taol-mouezh]] amañ : Lìli (Luis)/Lilì(Liliana) ha Lùlu (Ludovic)/Lulù (Luciana).
* ar [[sinkopenn]] hag a ra Babèu diwar Barnabèu.

Berranvioù zo ne zoujont ket ouzh reolenn ebet evel Chòlo (Francès), Nando (Fernand), Garitin (Margarida) ha Madò (Madalena).

An anvioù boutinañ o deus holl un toullad mat a verrstummoù : evit ''Jausé'' da skouer ez eus un trizek bennak : Jausepin, Josepin, Pepin, Pepinò, Pino, Pineto, Pinòto, Ninò, Nòto, Ze, Zéze ha Zizo.

== Daveoù ha notennoù ==
{{daveoù}}

== Gwelet ivez ==
=== Levrlennadur ===
* [[Frédéric Mistral]] ''[[Lou Tresor dóu Felibrige]]: Dictionnaire provençal-français'', Ais de Provença: Remondet-Aubin [ademb. 1932, Pariz: Delagrave] [ademb. 1968, Ais de Provença: Edicioun Ramoun Berenguié] [ademb. 1979, Ais de Provença: Edisud, 2 levrenn]

=== Pennadoù kar ===
* [[aovergneg]]
* [[gwaskoneg]]
* [[langedosianeg]]
* [[lemojezeg]]
* [[nissart]]
* [[provañseg]]
* [[vivaro-alpeg]]
* [[afer Artús]]

=== Liammoù diavaez ===
* [http://www.lebearn.net/prenomsbearnais.bis.html Anvioù-bihan bearnek]
* [http://www.lebearn.net/prenomsbearnais.html Anvioù-bihan bearnek krennamzerel]
* [https://web.archive.org/web/20230925004827/http://www.gasconha.com/spip.php?page=prenoms#pagination_principale Anvioù-bihan  gwaskonek]
* [http://www.sourgentin.org/cours-de-nissart/les-prenoms/ Anvioù-bihan nisek]
* [https://www.lexilogos.com/provence_prenoms.htm Anvioù-bihan provañsek]
* [http://www.academiaoccitana.eu/oc/15/239/Los-lexics-especializats/Los-prenoms-occitans Anvioù-bihan okitanek hervez Academia Occitana]
* [https://www.bilinguisme-occitan.org/prenoms-occitans Anvioù-bihan okitanek]

[[Rummad:Anvioù-bihan okitanek| ]]</text>
      <sha1>6iaob7yjjgk1vlrwev8vqcbpjf5z6b1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Oleksandra Matviytchouk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177946</id>
    <revision>
      <id>2187215</id>
      <parentid>2171620</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:31:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2559" sha1="8sr1benmb01htf9c8n6x2wprf0bpzez" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Oleksandra Matviytchouk''' (en ukraineg : Олександра Матвійчук) zo un alvokadez ukrainat hag ur stourmerez evit [[gwirioù mab-den]]. E [[Boyarka]], e-kichen [[Kyiv]], eo bet ganet d'an 8 a viz Here 1983. Pa oa krennardez e voe skoet he spered gant istor ar [[Goulag|goulagoù]], ken e reas he soñj studiañ ar [[Gwir (lezenn)|gwir]], ar [[sokiologiezh]] hag ar [[skiantoù politikel]].

{{ALC'HWEZDIBAB:Matviytchouk, Oleksandra}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
[[Rummad:Alvokaded]]
[[Rummad:Stourmerien bolitikel]]
[[Rummad:Merc'hed Ukraina]]
Er [[Center for Civil Liberties (Ukraina)|Center for Civil Liberties]] (d.l.e. Kreizenn evit ar Frankizoù Keodedel, Центр Громадянських Свобод en ukraineg) emañ o labourat abaoe 2007. Un aozadur dieub ha distag diouzh ar gouarnamantoù eo. Savet eo bet evit difenn gwirioù mab-den en Ukraina, kreñvaat an demokratelezh eno ha deskiñ yaouankizoù ar vro. E-pad emsavadeg an [[Euromaidan]] e roas harp Oleksandra Matviytchouk d'ar vanifesterien en ur genurzhiañ ar strollad [[Euromaidan SOS]] : titouriñ a rae an dud war o gwirioù, sikour anezho dirak al lezioù-barn, ha dastum prouennoù eus taolioù fall ar polis hag ar justis. Pa voe aloubet [[Krimea]] gant Rusia ha pa darzhas ar brezel en [[Donbas]] e stagas Matviytchouk gant ul labour diellaouiñ ha kelaouiñ, abalamour da lakaat war-wel an torfedoù erruet eno, diwar-goust ar siviled peurvuiañ (gourdrouz, gwallgas, bac'hañ, jahinañ...). Danevelloù a savas war an tem-se evit meur a aozadur brudet evel al [[Lez-kastizañ Etrebroadel]], [[Aozadur ar Broadoù Unanet]], [[Kuzul Europa]], [[Unaniezh Europa]], peotramant an [[Organization for Security and Co-operation in Europe|OSCE]]. Stourm a reas ivez evit ma vefe divac'het ar brizonidi bolitikel e [[Belarus]] hag e [[Rusia]]. Adalek 2022, pa voe [[Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|aloubet rannvroioù ukrainat all]], ne dermas ket Matviytchouk, hag hi ha dastum testenioù ha prouennoù war [[Torfedoù brezel Aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022|torfedoù-brezel arme Rusia]]. Tost 40 000 torfed zo bet enklasket betek-henn. Fellout a ra da Oleksandra Matviytchouk e vefe barnet ar prezidant rusian [[Vladimir Poutin]] evel m'eo dleet, hervez lezennoù al Lez-kastizañ Etrebroadel (s.o. [[Statud Roma]]) : asambles gant tud all he deus roet lañs d'al luskad « ''ul lez-varn evit Poutin'' ». E 2022 e oa aet [[Priz Nobel ar Peoc'h|priz Nobel ar peoc'h]] gant ar Center for Civil Liberties, a zo Matviytchouk renerez anezhi.</text>
      <sha1>8sr1benmb01htf9c8n6x2wprf0bpzez</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rumjana Gočeva</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179465</id>
    <revision>
      <id>2187251</id>
      <parentid>2187106</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T00:06:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2187251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2201" sha1="2awktwikyl3a4n46ujt744n6f7s2nnn" xml:space="preserve">'''Rumiana Hristova Bojadjieva-Gocheva''' (e [[bulgareg]]:'''  Румяна Христова Бояджиева-Гочева'''), a zo bet ganet d'an [[21 Gouhere|21 a viz Gouhere]] [[1957]] en [[Asenovgrad]] ([[Bulgaria]]).&lt;br/&gt;
Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Bulgaria|bulgar]] eo.&lt;br/&gt;Mestrez etrebroadel (WIM) eo abaoe 1982 ha Tredeog broadel abaoe 2022&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2902206 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;{{formatnum:1999}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026, {{formatnum:1951}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:1972}} he renk Elo ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2902206 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe c'hwec'h gwezh e Kampionad ''Standard'' ar Maouezi: e 1980, e 1982 (rampo gant [[Margarita Vojska]]), e 1984 (rampo gant [[Margarita Vojska]]), e 1987, e 1989 hag e 1991.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== 
C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Bulgaria&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/iuiu8wqg.html Wojciech Bartelski Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Disoc'h
|-
| 1980||2||9||{{Malta}} [[Valletta]]||6,5/11 (+6, =1, -4)
|-
| 1982||2||10||{{Suis}} [[Luzern]]||6/11 (+4, =4, -3)
|-
| 1984||2||11||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||5/9 (+3, =4, -2)
|-
| 1986||erlec'hierez 1||12||{{EAU}} [[Dubai]]||5/9 (+5, =0, -4)
|-
| 1990||erlec'hierez 1||14||{{Yougoslavia}} [[Novi Sad]]||7/10 (+5, =4, -1)
|-
|}

{{EloChart|Q2902206}}

== Mammenn ==
* {{bg}}''Личностите в Българския шахмат''  (''Personelezhioù an echedoù bulgar''), БФШ, 2008.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2902206 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=56162 Chess Games]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160831024348/http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=2902206 Chess.db]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1955]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
{{DEFAULTSORT:Gocheva, Rumiana}}</text>
      <sha1>2awktwikyl3a4n46ujt744n6f7s2nnn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bilz (disheñvelout)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179661</id>
    <revision>
      <id>2187247</id>
      <parentid>2186224</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T21:56:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ouzhp. ha reizh.</comment>
      <origin>2187247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1641" sha1="kixecgyypmednyugscdo33vhvsqv5mj" xml:space="preserve">'''Bilz''' a zo meur a ster dezhañ :

Geriadurouriezh
* [[Anv-gwan]] dastumet gant [[Frañsez Even]], o talvezout &quot;chom hep debriñ kalz&quot;&lt;ref&gt;Devri.bzh&lt;/ref&gt;

Lennegezh :
* [[Tudenn]] vojennel e kontadennoù brezhonek, sellet ouzh [[Bilz (tudenn)]]. Kavet e kontadennoù [[Fañch an Uhel]] ha termenet evel ur seurt [[Meudig]] e 1915.&lt;ref&gt;''Veillées bretonnes'' embannet e 1879 gant Fañch an Uhel ha meneget gant Frañsez Even (''Kroaz ar Vretoned'', niv. 115, 1915).&lt;/ref&gt;. 
Diwar o [[temz-spered|zemzioù-spered]] [[Farserezh|farserien]] e veze lesanvet paotrigoù zo, evel tudenn-ditl ar romant ''[[Bilzig]]''

[[Anv-familh]]
* Anv-familh a gaver e [[alamaneg|broioù alamanek]].&lt;br&gt;Meur a [[embregerezh]] a zo gant an anv-se. Skouerioù : Bilz Werkzeugfabrik (gwikefreoù [[starderezh|stardañ]] ha toullañ), Bilz Toitures ([[toerezh]])e [[Bro-Elzas]]
*Tud brudet , ''Bilz'' o anv dezho
** Friedrich Eduard Bilz (1842-1922), [[naturopatiezh|naturopatour]] alaman, ijinet gantañ an [[died dialkoolek]] ''Bilz-Brause’', gwerzhet dindan ar merk Sinalco hiziv

[[Evaj]]où
* Un evaj, ur seurt [[Soda|soda]] anezhañ, gwerzhet e [[Bro-Suis]] dindan ar merkoù « Bilz Stellare » ha « Bilz Panaché »  
* Evajoù, ur seurt soda anezho, fardet e [[Bro-Chile]] dindan ar merk « Bilz y Pap » gant chug [[papaiez]] e-barzh

[[Lec’hanvadurezh]]
* Lec'hanv
** ar ''Bilz'', un takad koadeier e [[Baden-Württemberg]] ([[Alamagn]])

[[Stlenneg]]
*Ar [[bihanaer]] ''Bilzig'' a zo bet lakaet da anv unan eeus an dastumadoù fontoù gwerzhet gant an embregerezh « Skritur »

== Notennoù ==
{{daveoù}}


[[Rummad:Heñvelstummoù]]</text>
      <sha1>kixecgyypmednyugscdo33vhvsqv5mj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 14, bloaz 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>179701</id>
    <revision>
      <id>2187207</id>
      <parentid>2187038</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Shoah/ Loskaberzh */ rann nevez</comment>
      <origin>2187207</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7822" sha1="f8jswqtpkk69wt1vktbwxgbw633ibpc" xml:space="preserve">= 30/03/2026 — 05/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_14,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak er bevarzekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_13, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Hot-dog ==

Savet em eus ar pennad [[Hot-dog]] met n'em boa ket merket e oa dija eus ar pennad [[Hot dog]]. Kinnig a ran kendeuziñ an daou bennad en ur virout an doare-skrivañ hot-dog. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 08:49 (UTC)

:Ar pennad er wiki saoznek a ra gant an doare-skrivañ ''[[:en:Hot dog|hot dog]]''. Daveoù meneget eno: [https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/hot-dog Collins dictionary], [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/hot-dog Cambridge dictionary] (termenadur 2). E lec’hioù all e kaver ''hot-dog'' ha ''hotdog''. GBaH ha Termofis a ra gant ''hot-dog''. Un tammig luziet emañ an traoù. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 09:07 (UTC)
::Hot-dog ha hot dog a seblant bezañ an daou zoare a gaver ar muiañ hep kavout unan aliesoc'h eget egile. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 10:02 (UTC)
:::Kendeuziñ ar pennadoù implijout hot dog hag ober un adkas hot-dog (pe ar c'hontrol).
:::An aesañ.
:::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 18:15 (UTC)
::::@[[Implijer:Arko|Arko]] Evit poent eo liammet [[hot dog]] ouzh ar yezhoù all ha te eo an hini nemetañ da vezañ lakaet kemmoù e [[hot-dog]], neuze ma c’hallfes treuzkas an danvez degaset ganit war-du [[hot dog]] ha lakaat [[hot-dog]] da adkas war-du [[hot dog]], se a vefe an doare aesañ da ober war-dro (ezhomm ebet da gemmañ Wikidata pe da gendeuziñ istorioù). Goude e c’hallo an adkas bezañ lakaet en tu kontrol ma kav gwelloc’h ar gumuniezh hen ober. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 18:31 (UTC)
:::::Mat eo. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 06:49 (UTC)

== Tharon-Plage ==

Penaos treiñ [[:fr:Tharon-Plage]] hervezoc'h ? Ur gêr gouronkañ eus [[Sant-Mikael-Keveger]] eo. Tharon war-eeun ? &quot;-Plage&quot; ne vez ket troet en anvioù kumunioù war e seblant : Larmor-Plage : An Arvor ; Brignogan-Plages : Brognogan ; Plestin-les-Grèves : Plistin. Ur gêr gouronkañ a zo e Sant-Nazer anvet &quot;Saint-Marc-sur-mer&quot; e galleg ha [[Sant-Mark (Sant-Nazer)]] war-eeun e brezhoneg. Neuze Tharon ? Pe ur stumm brezhonek all a zo ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 08:57 (UTC)
: @[[Implijer:Arko|Arko]] ''Traezh Taron'' hervez KerOfis. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 09:24 (UTC)

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Implijer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kaozeadenn Implijer:MediaWiki message delivery|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 17:11 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;
:Hello, thanks for the heads-up. We don't use P1846, no action needed. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 17:22 (UTC)

== Shoah/ Loskaberzh ==

Pennadoù Loskaberzh ha Shoah. Gwelloc'h e vije sevel un adkas ha kendeuziñ neketa?

A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 16:26 (UTC)</text>
      <sha1>f8jswqtpkk69wt1vktbwxgbw633ibpc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187209</id>
      <parentid>2187207</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:27:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Shoah/ Loskaberzh */</comment>
      <origin>2187209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7830" sha1="mrdjsgdxx7qax6mjx1xym0pwt0fw0vn" xml:space="preserve">= 30/03/2026 — 05/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_14,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak er bevarzekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_13, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Hot-dog ==

Savet em eus ar pennad [[Hot-dog]] met n'em boa ket merket e oa dija eus ar pennad [[Hot dog]]. Kinnig a ran kendeuziñ an daou bennad en ur virout an doare-skrivañ hot-dog. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 08:49 (UTC)

:Ar pennad er wiki saoznek a ra gant an doare-skrivañ ''[[:en:Hot dog|hot dog]]''. Daveoù meneget eno: [https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/hot-dog Collins dictionary], [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/hot-dog Cambridge dictionary] (termenadur 2). E lec’hioù all e kaver ''hot-dog'' ha ''hotdog''. GBaH ha Termofis a ra gant ''hot-dog''. Un tammig luziet emañ an traoù. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 09:07 (UTC)
::Hot-dog ha hot dog a seblant bezañ an daou zoare a gaver ar muiañ hep kavout unan aliesoc'h eget egile. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 10:02 (UTC)
:::Kendeuziñ ar pennadoù implijout hot dog hag ober un adkas hot-dog (pe ar c'hontrol).
:::An aesañ.
:::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 18:15 (UTC)
::::@[[Implijer:Arko|Arko]] Evit poent eo liammet [[hot dog]] ouzh ar yezhoù all ha te eo an hini nemetañ da vezañ lakaet kemmoù e [[hot-dog]], neuze ma c’hallfes treuzkas an danvez degaset ganit war-du [[hot dog]] ha lakaat [[hot-dog]] da adkas war-du [[hot dog]], se a vefe an doare aesañ da ober war-dro (ezhomm ebet da gemmañ Wikidata pe da gendeuziñ istorioù). Goude e c’hallo an adkas bezañ lakaet en tu kontrol ma kav gwelloc’h ar gumuniezh hen ober. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 18:31 (UTC)
:::::Mat eo. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 06:49 (UTC)

== Tharon-Plage ==

Penaos treiñ [[:fr:Tharon-Plage]] hervezoc'h ? Ur gêr gouronkañ eus [[Sant-Mikael-Keveger]] eo. Tharon war-eeun ? &quot;-Plage&quot; ne vez ket troet en anvioù kumunioù war e seblant : Larmor-Plage : An Arvor ; Brignogan-Plages : Brognogan ; Plestin-les-Grèves : Plistin. Ur gêr gouronkañ a zo e Sant-Nazer anvet &quot;Saint-Marc-sur-mer&quot; e galleg ha [[Sant-Mark (Sant-Nazer)]] war-eeun e brezhoneg. Neuze Tharon ? Pe ur stumm brezhonek all a zo ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 08:57 (UTC)
: @[[Implijer:Arko|Arko]] ''Traezh Taron'' hervez KerOfis. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 09:24 (UTC)

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Implijer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kaozeadenn Implijer:MediaWiki message delivery|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 17:11 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;
:Hello, thanks for the heads-up. We don't use P1846, no action needed. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 17:22 (UTC)

== Shoah/ Loskaberzh ==

Pennadoù [[Loskaberzh]] ha [[Shoah]]. Gwelloc'h e vije sevel un adkas ha kendeuziñ neketa?

A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 16:26 (UTC)</text>
      <sha1>mrdjsgdxx7qax6mjx1xym0pwt0fw0vn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Jean Malo-Renault</title>
    <ns>1</ns>
    <id>179761</id>
    <revision>
      <id>2187234</id>
      <parentid>2187177</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T20:02:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>/* &quot;Déambulatoire&quot; */ Respont</comment>
      <origin>2187234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1343" sha1="mm7671kyjgu26s1syxpr9nrad3g9atz" xml:space="preserve">== &quot;Déambulatoire&quot; ==

Demat deoc'h @[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]],
evit treiñ &quot;déambulatoire&quot; e vez kinniget &quot;tro-geur&quot; gant TermOfis. Pelec'h ho peus kavet &quot;ambulans&quot; ? Trugarez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 07:18 (UTC)

:Bonjour;
:Hélas, je ne parle pas le breton. Le terme déambulatoire est un terme d'architecture qui signifie que l'on peut se se promener sans but précis  (déambuler :https://dictionnaire.lerobert.com/definition/deambuler). Merci,
:Cordialement [[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] ([[Kaozeadenn Implijer:François Malo-Renault|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 11:33 (UTC)
::Bonjour,
::@[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] étant donné que vous ne parlez pas breton, il vaut mieux éviter de modifier directement les articles. Après un moment passé à me gratter la tête sur &quot;kartenn-indez&quot;, j'ai fini par comprendre : Google Translate a traduit &quot;fiche&quot; par &quot;index card&quot;, devenu littéralement &quot;kartenn-indez&quot;. Incompréhensible pour un bretonnant, on dit ''fichenn''. Proposez des textes à la traduction, il se trouve souvent des bonnes âmes pour aider.
::Cordialement, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 20:02 (UTC)</text>
      <sha1>mm7671kyjgu26s1syxpr9nrad3g9atz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187252</id>
      <parentid>2187234</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T04:18:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* &quot;Déambulatoire&quot; */ Respont</comment>
      <origin>2187252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1872" sha1="jeet867xrao88pad41e0pnqjitae0za" xml:space="preserve">== &quot;Déambulatoire&quot; ==

Demat deoc'h @[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]],
evit treiñ &quot;déambulatoire&quot; e vez kinniget &quot;tro-geur&quot; gant TermOfis. Pelec'h ho peus kavet &quot;ambulans&quot; ? Trugarez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 07:18 (UTC)

:Bonjour;
:Hélas, je ne parle pas le breton. Le terme déambulatoire est un terme d'architecture qui signifie que l'on peut se se promener sans but précis  (déambuler :https://dictionnaire.lerobert.com/definition/deambuler). Merci,
:Cordialement [[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] ([[Kaozeadenn Implijer:François Malo-Renault|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 11:33 (UTC)
::Bonjour,
::@[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] étant donné que vous ne parlez pas breton, il vaut mieux éviter de modifier directement les articles. Après un moment passé à me gratter la tête sur &quot;kartenn-indez&quot;, j'ai fini par comprendre : Google Translate a traduit &quot;fiche&quot; par &quot;index card&quot;, devenu littéralement &quot;kartenn-indez&quot;. Incompréhensible pour un bretonnant, on dit ''fichenn''. Proposez des textes à la traduction, il se trouve souvent des bonnes âmes pour aider.
::Cordialement, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 20:02 (UTC)
:::Bonjour,
:::@[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]],@[[Implijer:Kestenn|Kestenn]]
:::Cette &quot;page en construction&quot; était comme un brouillon ''(pour moi'') et je ne fais pas confiance à la traduction automatique...
:::Je suis très reconnaissant votre contacte et  votre proposition. Comment puis-je procéder pour proposez des textes à la traduction?
:::Merci d'avance.
:::Cordialement [[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] ([[Kaozeadenn Implijer:François Malo-Renault|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 04:18 (UTC)</text>
      <sha1>jeet867xrao88pad41e0pnqjitae0za</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187268</id>
      <parentid>2187252</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:14:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>/* &quot;Déambulatoire&quot; */ Respont</comment>
      <origin>2187268</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2414" sha1="1pgo8ji1v5uvpdhd9nwfsxx11s8nevn" xml:space="preserve">== &quot;Déambulatoire&quot; ==

Demat deoc'h @[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]],
evit treiñ &quot;déambulatoire&quot; e vez kinniget &quot;tro-geur&quot; gant TermOfis. Pelec'h ho peus kavet &quot;ambulans&quot; ? Trugarez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 07:18 (UTC)

:Bonjour;
:Hélas, je ne parle pas le breton. Le terme déambulatoire est un terme d'architecture qui signifie que l'on peut se se promener sans but précis  (déambuler :https://dictionnaire.lerobert.com/definition/deambuler). Merci,
:Cordialement [[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] ([[Kaozeadenn Implijer:François Malo-Renault|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 11:33 (UTC)
::Bonjour,
::@[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] étant donné que vous ne parlez pas breton, il vaut mieux éviter de modifier directement les articles. Après un moment passé à me gratter la tête sur &quot;kartenn-indez&quot;, j'ai fini par comprendre : Google Translate a traduit &quot;fiche&quot; par &quot;index card&quot;, devenu littéralement &quot;kartenn-indez&quot;. Incompréhensible pour un bretonnant, on dit ''fichenn''. Proposez des textes à la traduction, il se trouve souvent des bonnes âmes pour aider.
::Cordialement, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 20:02 (UTC)
:::Bonjour,
:::@[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]],@[[Implijer:Kestenn|Kestenn]]
:::Cette &quot;page en construction&quot; était comme un brouillon ''(pour moi'') et je ne fais pas confiance à la traduction automatique...
:::Je suis très reconnaissant votre contacte et  votre proposition. Comment puis-je procéder pour proposez des textes à la traduction?
:::Merci d'avance.
:::Cordialement [[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] ([[Kaozeadenn Implijer:François Malo-Renault|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 04:18 (UTC)
::::@[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] cette page est dans l'espace principal, elle n'est donc pas un brouillon. Les brouillons sont dans l'espace personnel d'un utilisateur. [[Implijer:François Malo-Renault/Malo-Renault|Cette page]] est un brouillon, vous semblez donc savoir comment en créer un. Merci de ne plus effectuer de modifications non relues, ou traduites automatiquement, dans l'espace principal. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 08:14 (UTC)</text>
      <sha1>1pgo8ji1v5uvpdhd9nwfsxx11s8nevn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187271</id>
      <parentid>2187268</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T08:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* &quot;Déambulatoire&quot; */ Respont</comment>
      <origin>2187271</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2614" sha1="6b9qf06bgj6mf5e2de8hr7qslas7iz9" xml:space="preserve">== &quot;Déambulatoire&quot; ==

Demat deoc'h @[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]],
evit treiñ &quot;déambulatoire&quot; e vez kinniget &quot;tro-geur&quot; gant TermOfis. Pelec'h ho peus kavet &quot;ambulans&quot; ? Trugarez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 07:18 (UTC)

:Bonjour;
:Hélas, je ne parle pas le breton. Le terme déambulatoire est un terme d'architecture qui signifie que l'on peut se se promener sans but précis  (déambuler :https://dictionnaire.lerobert.com/definition/deambuler). Merci,
:Cordialement [[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] ([[Kaozeadenn Implijer:François Malo-Renault|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 11:33 (UTC)
::Bonjour,
::@[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] étant donné que vous ne parlez pas breton, il vaut mieux éviter de modifier directement les articles. Après un moment passé à me gratter la tête sur &quot;kartenn-indez&quot;, j'ai fini par comprendre : Google Translate a traduit &quot;fiche&quot; par &quot;index card&quot;, devenu littéralement &quot;kartenn-indez&quot;. Incompréhensible pour un bretonnant, on dit ''fichenn''. Proposez des textes à la traduction, il se trouve souvent des bonnes âmes pour aider.
::Cordialement, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 20:02 (UTC)
:::Bonjour,
:::@[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]],@[[Implijer:Kestenn|Kestenn]]
:::Cette &quot;page en construction&quot; était comme un brouillon ''(pour moi'') et je ne fais pas confiance à la traduction automatique...
:::Je suis très reconnaissant votre contacte et  votre proposition. Comment puis-je procéder pour proposez des textes à la traduction?
:::Merci d'avance.
:::Cordialement [[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] ([[Kaozeadenn Implijer:François Malo-Renault|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 04:18 (UTC)
::::@[[Implijer:François Malo-Renault|François Malo-Renault]] cette page est dans l'espace principal, elle n'est donc pas un brouillon. Les brouillons sont dans l'espace personnel d'un utilisateur. [[Implijer:François Malo-Renault/Malo-Renault|Cette page]] est un brouillon, vous semblez donc savoir comment en créer un. Merci de ne plus effectuer de modifications non relues, ou traduites automatiquement, dans l'espace principal. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 08:14 (UTC)
::::Demat, vous pouvez soumettre des idées d'articles [[Wikipedia:Pajennoù goulennet|ici]]. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 08:27 (UTC)</text>
      <sha1>6b9qf06bgj6mf5e2de8hr7qslas7iz9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Masazumi Inada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179768</id>
    <revision>
      <id>2187191</id>
      <timestamp>2026-04-05T15:59:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Masazumi Inada''', ganet d'ar [[27 a viz Eost]] [[1896]] hag aet da Anaon d'ar [[24 a viz Genver]] [[1986]] a oa ul [[letanant jeneral]] eus [[Lu impalaeriehz Japan]] e-kerzh an [[Eil Brezel-bed|Eil brezel-bed]]. ==Goude ar brezel ha marv== Goude an Eil Brezel-bed, Inada a voe harzet gant [[PEnn uhelañ an nerzhioù kevredet|pennadurezhioù dalc'herezh stadunanat]] ha barnet gant ul [[lez-varn milourel]] dalc'het e [[Yokohama]] en abeg da Torfed breze...&quot;</comment>
      <origin>2187191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="957" sha1="p0u6ncw32sd6o0xme8s6sagut5byx5g" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Masazumi Inada''', ganet d'ar [[27 a viz Eost]] [[1896]] hag aet da Anaon d'ar [[24 a viz Genver]] [[1986]] a oa ul [[letanant jeneral]] eus [[Lu impalaeriehz Japan]] e-kerzh an [[Eil Brezel-bed|Eil brezel-bed]].
==Goude ar brezel ha marv==
Goude an Eil Brezel-bed, Inada a voe harzet gant [[PEnn uhelañ an nerzhioù kevredet|pennadurezhioù dalc'herezh stadunanat]] ha barnet gant ul [[lez-varn milourel]] dalc'het e [[Yokohama]] en abeg da [[Torfed brezel|torfedoù breze]]. Lakaet e oa bet da gablus eus sikour da guzhañ [[Bevskejañ|bevskejadennoù denel]] ha taolioù-anodiñ all war tud sevenet e [[Skol-veur impalaerel Kyushu]]. Ar c'houzañverien a oa nijerien [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|kevredet]] pilet. Kondaonet e voe da 7 vloaz toull-bac'h, ha dieubet e  1951. Marvet eo e 1986.
{{DEFAULTSORT:Inada, Masazumi}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1896]]
[[Rummad:Marvioù 1986]]
[[Rummad:Jeneraled Japan]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]</text>
      <sha1>p0u6ncw32sd6o0xme8s6sagut5byx5g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187192</id>
      <parentid>2187191</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T15:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Goude ar brezel ha marv */</comment>
      <origin>2187192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="958" sha1="bp5w6jw9qcbic029x0ch5pc74uouxcn" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Masazumi Inada''', ganet d'ar [[27 a viz Eost]] [[1896]] hag aet da Anaon d'ar [[24 a viz Genver]] [[1986]] a oa ul [[letanant jeneral]] eus [[Lu impalaeriehz Japan]] e-kerzh an [[Eil Brezel-bed|Eil brezel-bed]].
==Goude ar brezel ha marv==
Goude an Eil Brezel-bed, Inada a voe harzet gant [[PEnn uhelañ an nerzhioù kevredet|pennadurezhioù dalc'herezh stadunanat]] ha barnet gant ul [[lez-varn milourel]] dalc'het e [[Yokohama]] en abeg da [[Torfed brezel|torfedoù brezel]]. Lakaet e oa bet da gablus eus sikour da guzhañ [[Bevskejañ|bevskejadennoù denel]] ha taolioù-anodiñ all war tud sevenet e [[Skol-veur impalaerel Kyushu]]. Ar c'houzañverien a oa nijerien [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|kevredet]] pilet. Kondaonet e voe da 7 vloaz toull-bac'h, ha dieubet e  1951. Marvet eo e 1986.
{{DEFAULTSORT:Inada, Masazumi}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1896]]
[[Rummad:Marvioù 1986]]
[[Rummad:Jeneraled Japan]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]</text>
      <sha1>bp5w6jw9qcbic029x0ch5pc74uouxcn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187193</id>
      <parentid>2187192</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:00:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="958" sha1="lzh14i0pvodzlo8m72hcg8ysm2vxebl" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Masazumi Inada''', ganet d'ar [[27 a viz Eost]] [[1896]] hag aet da Anaon d'ar [[24 a viz Genver]] [[1986]] a oa ul [[letanant jeneral]] eus [[Lu impalaeriezh Japan]] e-kerzh an [[Eil Brezel-bed|Eil brezel-bed]].
==Goude ar brezel ha marv==
Goude an Eil Brezel-bed, Inada a voe harzet gant [[PEnn uhelañ an nerzhioù kevredet|pennadurezhioù dalc'herezh stadunanat]] ha barnet gant ul [[lez-varn milourel]] dalc'het e [[Yokohama]] en abeg da [[Torfed brezel|torfedoù brezel]]. Lakaet e oa bet da gablus eus sikour da guzhañ [[Bevskejañ|bevskejadennoù denel]] ha taolioù-anodiñ all war tud sevenet e [[Skol-veur impalaerel Kyushu]]. Ar c'houzañverien a oa nijerien [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|kevredet]] pilet. Kondaonet e voe da 7 vloaz toull-bac'h, ha dieubet e  1951. Marvet eo e 1986.
{{DEFAULTSORT:Inada, Masazumi}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1896]]
[[Rummad:Marvioù 1986]]
[[Rummad:Jeneraled Japan]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]</text>
      <sha1>lzh14i0pvodzlo8m72hcg8ysm2vxebl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187194</id>
      <parentid>2187193</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:00:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="958" sha1="iqry5r8vkq00f2knaesgi0f3gsxfksx" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Masazumi Inada''', ganet d'ar [[27 a viz Eost]] [[1896]] hag aet da Anaon d'ar [[24 a viz Genver]] [[1986]] a oa ul [[letanant jeneral]] eus [[Lu Impalaeriezh Japan]] e-kerzh an [[Eil Brezel-bed|Eil brezel-bed]].
==Goude ar brezel ha marv==
Goude an Eil Brezel-bed, Inada a voe harzet gant [[PEnn uhelañ an nerzhioù kevredet|pennadurezhioù dalc'herezh stadunanat]] ha barnet gant ul [[lez-varn milourel]] dalc'het e [[Yokohama]] en abeg da [[Torfed brezel|torfedoù brezel]]. Lakaet e oa bet da gablus eus sikour da guzhañ [[Bevskejañ|bevskejadennoù denel]] ha taolioù-anodiñ all war tud sevenet e [[Skol-veur impalaerel Kyushu]]. Ar c'houzañverien a oa nijerien [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|kevredet]] pilet. Kondaonet e voe da 7 vloaz toull-bac'h, ha dieubet e  1951. Marvet eo e 1986.
{{DEFAULTSORT:Inada, Masazumi}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1896]]
[[Rummad:Marvioù 1986]]
[[Rummad:Jeneraled Japan]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]</text>
      <sha1>iqry5r8vkq00f2knaesgi0f3gsxfksx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187195</id>
      <parentid>2187194</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:00:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1005" sha1="q8cfy7p8gjmtz3j7kj8vdzdteud9lbm" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Masazumi Inada''', ganet d'ar [[27 a viz Eost]] [[1896]] hag aet da Anaon d'ar [[24 a viz Genver]] [[1986]] a oa ul [[letanant jeneral]] eus [[Lu Impalaeriezh Japan]] e-kerzh an [[Eil Brezel-bed|Eil brezel-bed]].
==Goude ar brezel ha marv==
Goude an Eil Brezel-bed, Inada a voe harzet gant [[PEnn uhelañ an nerzhioù kevredet|pennadurezhioù dalc'herezh stadunanat]] ha barnet gant ul [[lez-varn milourel]] dalc'het e [[Yokohama]] en abeg da [[Torfed brezel|torfedoù brezel]]. Lakaet e oa bet da gablus eus sikour da guzhañ [[Bevskejañ|bevskejadennoù denel]] ha taolioù-anodiñ all war tud sevenet e [[Skol-veur impalaerel Kyushu]]. Ar c'houzañverien a oa nijerien [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|kevredet]] pilet. Kondaonet e voe da 7 vloaz toull-bac'h, ha dieubet e  1951. Marvet eo e 1986.
{{DEFAULTSORT:Inada, Masazumi}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1896]]
[[Rummad:Marvioù 1986]]
[[Rummad:Jeneraled Japan]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
[[Rummad:Tud kondaonet e Prosezioù Yokohama]]</text>
      <sha1>q8cfy7p8gjmtz3j7kj8vdzdteud9lbm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Torfed brezel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179769</id>
    <revision>
      <id>2187197</id>
      <timestamp>2026-04-05T16:19:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Lañs dister</comment>
      <origin>2187197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1737" sha1="r3lxsvz2xqki44l0zvtp9jj7cl53o5q" xml:space="preserve">Un '''torfed brezel''' &lt;ref&gt;https://www.fr.brezhoneg.bzh/include/ajax/ajax.rechercheTermofis.php?logSearch=true&amp;TERME=torfed&amp;NOM=1&amp;TER_DOMAINE=&amp;LANGUE=_BR&amp;TPLCODE=TPL_TERMOFIS&amp;isSearch=true&amp;numPage=1&lt;/ref&gt; a vez graet eus un torr c'hrevus eus al lezennoù pe boazioù a vez e-kerzh ur bec'h armet, brudet evel [[Gwir etrebroadel dengar]] (GED) ha [[Gwir ar brezel]], ar pezh a zo mammenn d'ur giriegezh torfedel hervez al lezennoù etrebroadel. Skouerioù obererezhioù sevenet gant soudarded pe stourmerien hag a c'hall degas kirriegezh lezennel hiniennel, a zo evit ar re brudetañ: lazhañ [[trevour|trevourien]] a-ratozh, [[jahinerezh]], pakañ [[Gouestlad|gouestlidi]], distrujañ en un doare diezhomm perc'hennoù trevour, implij an [[yudazerezh]], [[feulster reizhel brezel]], [[preizhañ]], ar fed lazhañ en desped da vezañ degemeret [[Kodianañ (milourel)|kodinaidigezh an enebourien]], [[enluadur]] [[bugale evel soudard]], urzhiañ lazhadegoù a-yoc'h (evel ur [[gouennlazh]] pe [[naetadur etnek]]), ha dispisat an [[Diforc'hañ (Gwir)|diforc'hidigezh]], [[Kenfeurelezh (Gwir)|kenfeurelezh]] hag ar [[redioù milourel]].&lt;ref name=&quot;Cassese&quot;&gt;{{Cite book |last=Cassese |first=Antonio |author-link=Antonio Cassese |title=Cassese's International Criminal Law |url=https://books.google.com/books?id=4LSPtqicFUcC |publisher=Oxford University Press |date=2013 |edition=3rd |pages=63–66 |isbn=978-0-19-969492-1 |access-date=October 5, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429140110/https://books.google.com/books?id=4LSPtqicFUcC |archive-date=April 29, 2016 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Torfedoù brezel]]
[[Rummad:Gwir ar brezel]]
[[Rummad:Torfedoù]]
[[Rummad:Brezel]]</text>
      <sha1>r3lxsvz2xqki44l0zvtp9jj7cl53o5q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187198</id>
      <parentid>2187197</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:20:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1749" sha1="8idxu9v1p4l73m9j7eg3a1czr5a4erw" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''torfed brezel''' &lt;ref&gt;https://www.fr.brezhoneg.bzh/include/ajax/ajax.rechercheTermofis.php?logSearch=true&amp;TERME=torfed&amp;NOM=1&amp;TER_DOMAINE=&amp;LANGUE=_BR&amp;TPLCODE=TPL_TERMOFIS&amp;isSearch=true&amp;numPage=1&lt;/ref&gt; a vez graet eus un torr c'hrevus eus al lezennoù pe boazioù a vez e-kerzh ur bec'h armet, brudet evel [[Gwir etrebroadel dengar]] (GED) ha [[Gwir ar brezel]], ar pezh a zo mammenn d'ur giriegezh torfedel hervez al lezennoù etrebroadel. Skouerioù obererezhioù sevenet gant soudarded pe stourmerien hag a c'hall degas kirriegezh lezennel hiniennel, a zo evit ar re brudetañ: lazhañ [[trevour|trevourien]] a-ratozh, [[jahinerezh]], pakañ [[Gouestlad|gouestlidi]], distrujañ en un doare diezhomm perc'hennoù trevour, implij an [[yudazerezh]], [[feulster reizhel brezel]], [[preizhañ]], ar fed lazhañ en desped da vezañ degemeret [[Kodianañ (milourel)|kodinaidigezh an enebourien]], [[enluadur]] [[bugale evel soudard]], urzhiañ lazhadegoù a-yoc'h (evel ur [[gouennlazh]] pe [[naetadur etnek]]), ha dispisat an [[Diforc'hañ (Gwir)|diforc'hidigezh]], [[Kenfeurelezh (Gwir)|kenfeurelezh]] hag ar [[redioù milourel]].&lt;ref name=&quot;Cassese&quot;&gt;{{Cite book |last=Cassese |first=Antonio |author-link=Antonio Cassese |title=Cassese's International Criminal Law |url=https://books.google.com/books?id=4LSPtqicFUcC |publisher=Oxford University Press |date=2013 |edition=3rd |pages=63–66 |isbn=978-0-19-969492-1 |access-date=October 5, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429140110/https://books.google.com/books?id=4LSPtqicFUcC |archive-date=April 29, 2016 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Torfedoù brezel]]
[[Rummad:Gwir ar brezel]]
[[Rummad:Torfedoù]]
[[Rummad:Brezel]]</text>
      <sha1>8idxu9v1p4l73m9j7eg3a1czr5a4erw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187199</id>
      <parentid>2187198</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T16:20:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1749" sha1="km4fus739nuzif5pns2w4lz22bz83zk" xml:space="preserve">{{databox}}
Un '''torfed brezel''' &lt;ref&gt;https://www.fr.brezhoneg.bzh/include/ajax/ajax.rechercheTermofis.php?logSearch=true&amp;TERME=torfed&amp;NOM=1&amp;TER_DOMAINE=&amp;LANGUE=_BR&amp;TPLCODE=TPL_TERMOFIS&amp;isSearch=true&amp;numPage=1&lt;/ref&gt; a vez graet eus un torr c'hrevus eus al lezennoù pe boazioù a vez e-kerzh ur bec'h armet, brudet evel [[Gwir etrebroadel dengar]] (GED) ha [[Gwir ar brezel]], ar pezh a zo mammenn d'ur giriegezh torfedel hervez al lezennoù etrebroadel. Skouerioù obererezhioù sevenet gant soudarded pe stourmerien hag a c'hall degas kirriegezh lezennel hiniennel, a zo evit ar re brudetañ: lazhañ [[trevour|trevourien]] a-ratozh, [[jahinerezh]], pakañ [[Gouestlad|gouestlidi]], distrujañ en un doare diezhomm perc'hennoù trevour, implij an [[yudazerezh]], [[feulster reizhel brezel]], [[preizhañ]], ar fed lazhañ en desped da vezañ degemeret [[Kodianañ (milourel)|kodianidigezh an enebourien]], [[enluadur]] [[bugale evel soudard]], urzhiañ lazhadegoù a-yoc'h (evel ur [[gouennlazh]] pe [[naetadur etnek]]), ha dispisat an [[Diforc'hañ (Gwir)|diforc'hidigezh]], [[Kenfeurelezh (Gwir)|kenfeurelezh]] hag ar [[redioù milourel]].&lt;ref name=&quot;Cassese&quot;&gt;{{Cite book |last=Cassese |first=Antonio |author-link=Antonio Cassese |title=Cassese's International Criminal Law |url=https://books.google.com/books?id=4LSPtqicFUcC |publisher=Oxford University Press |date=2013 |edition=3rd |pages=63–66 |isbn=978-0-19-969492-1 |access-date=October 5, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429140110/https://books.google.com/books?id=4LSPtqicFUcC |archive-date=April 29, 2016 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Torfedoù brezel]]
[[Rummad:Gwir ar brezel]]
[[Rummad:Torfedoù]]
[[Rummad:Brezel]]</text>
      <sha1>km4fus739nuzif5pns2w4lz22bz83zk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Yudazerezh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179770</id>
    <revision>
      <id>2187230</id>
      <timestamp>2026-04-05T19:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{Databox}} E kenarroud ur [[brezel]], '''yudazerezh''' a vez graet eus un doare taktik [[touellerezh]] lec'h ma vez unan eus an tuioù engouestlet oc'h ober van bezañ a [[Bona fides|feiz vat]], evel pa vez kinniget un harz d'ar stourm (da skouer, hejañ ur [[banniel wenn]]), met en giwrionez ez eo awenet gant ar c'hoant terriñ an harz-se evit tennañ ur gounid. Ar pal a zo neuze da lakaat krediñ d'an enebour e c'hell en em ziskouez, diksen an armoù evit degemer a...&quot;</comment>
      <origin>2187230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="764" sha1="q6vklipku6ett1svye5xds680p1zf52" xml:space="preserve">{{Databox}}
E kenarroud ur [[brezel]], '''yudazerezh''' a vez graet eus un doare taktik [[touellerezh]] lec'h ma vez unan eus an tuioù engouestlet oc'h ober van bezañ a [[Bona fides|feiz vat]], evel pa vez kinniget un harz d'ar stourm (da skouer, hejañ ur [[banniel wenn]]), met en giwrionez ez eo awenet gant ar c'hoant terriñ an harz-se evit tennañ ur gounid. Ar pal a zo neuze da lakaat krediñ d'an enebour e c'hell en em ziskouez, diksen an armoù evit degemer an dud sañset d'en em rentañ, padal en em lak e dañjer. 

Ar yudazerezh a vez gwelet evel un torr da [[gwir ar brezel]] dre ma vez breskaet ar gwarezioù a zo da vezañ etre an tuioù engouestlet, [[soudard]]ed kement ha [[trevour]]ien.
[[Rummad:Gwir ar brezel]]
[[Rummad:Torfedoù brezel]]</text>
      <sha1>q6vklipku6ett1svye5xds680p1zf52</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187232</id>
      <parentid>2187230</parentid>
      <timestamp>2026-04-05T19:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="764" sha1="l07991shbrf4pctvf3egamqamk48z6l" xml:space="preserve">{{Databox}}
E kenarroud ur [[brezel]], '''yudazerezh''' a vez graet eus un doare taktik [[touellerezh]] lec'h ma vez unan eus an tuioù engouestlet oc'h ober van bezañ a [[Bona fides|feiz vat]], evel pa vez kinniget un harz d'ar stourm (da skouer, hejañ ur [[banniel wenn]]), met en giwrionez ez eo awenet gant ar c'hoant terriñ an harz-se evit tennañ ur gounid. Ar pal a zo neuze da lakaat krediñ d'an enebour e c'hell en em ziskouez, disken an armoù evit degemer an dud sañset d'en em rentañ, padal en em lak e dañjer. 

Ar yudazerezh a vez gwelet evel un torr da [[gwir ar brezel]] dre ma vez breskaet ar gwarezioù a zo da vezañ etre an tuioù engouestlet, [[soudard]]ed kement ha [[trevour]]ien.
[[Rummad:Gwir ar brezel]]
[[Rummad:Torfedoù brezel]]</text>
      <sha1>l07991shbrf4pctvf3egamqamk48z6l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gwir etrebroadel dengar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179771</id>
    <revision>
      <id>2187272</id>
      <timestamp>2026-04-06T08:38:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Gwir etrebroadel dengar''' ('''GED'''), a vez graet eus ar [[Gwir (lezenn)|Gwir]] o reoliatañ an doare da gas ur [[brezel]] (''[[jus in bello]]'').&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The law of armed conflict : an operational approach|date=2012|publisher=Wolters Kluwer Law &amp; Business|others=Corn, Geoffrey S.|isbn=9781454806905|location=New York|oclc=779607396}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|url=https://www.jagcnet.army.mil/Sites%5C%5Cio.nsf/0/EEF9422EB2C293B68525...&quot;</comment>
      <origin>2187272</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3941" sha1="egi71a3827c3nayabrxpaqtjq6pkta9" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Gwir etrebroadel dengar''' ('''GED'''), a vez graet eus ar [[Gwir (lezenn)|Gwir]] o reoliatañ an doare da gas ur [[brezel]] (''[[jus in bello]]'').&lt;ref&gt;{{Cite book|title=The law of armed conflict : an operational approach|date=2012|publisher=Wolters Kluwer Law &amp; Business|others=Corn, Geoffrey S.|isbn=9781454806905|location=New York|oclc=779607396}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite book|url=https://www.jagcnet.army.mil/Sites%5C%5Cio.nsf/0/EEF9422EB2C293B68525805A0063ABED/%24File/LOAC%20Deskbook%20final%20with%202016%20index%20(20%20Sep).pdf|title=Law of Armed Conflict Deskbook|publisher=The United States Army Judge Advocate General's Legal Center and School|year=2016|location=Charlottesville, VA|access-date=July 18, 2019|archive-date=March 22, 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322174323/https://www.jagcnet.army.mil/Sites%5C%5Cio.nsf/0/EEF9422EB2C293B68525805A0063ABED/$File/LOAC%20Deskbook%20final%20with%202016%20index%20%2820%20Sep%29.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Ur skourr eo eus ar [[Gwir etrebroadel]] hag a glask gwanaat disoc'hoù ar bec'hioù armet evit gwareziñ an dud ha na gemeront ket perzh er bec'hioù. Dre ar gwir-se e vez strishaet ha reoliataet an doareoù ha palioù aotreet d'ar [[Stourmer (Gwir)|stoumer]]ien e-kerzh ar bec'hioù armet.

Hollad ar Gwir etrebroadel dengar a zo bet awenet gant selloù dengar ha penaos e oa tu izelaat ar poanioù denel. Un hollad lezennoù ha reolennoù eo, hag a zo bet lakaet da dalvezout dre sinadur emglevioù. Bez ez int ivez boazioù pe hengounioù hag a glask gwareziñ an dud hag ar perc'hennoù/madoù hag a c'hall bezañ en arvar pa vez eus ur bec'h armet, ha strishaat a ra ar gwir gant pep tu engouestlet da implij doareoù pe strategiezhoù.&lt;ref name=&quot;Topic Guide Archive&quot;&gt;{{Cite web|url=https://gsdrc.org/topic-guides/|title=Topic Guide Archive|website=GSDRC|language=en-US|access-date=2019-08-27|archive-date=November 27, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211127203831/https://gsdrc.org/topic-guides/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Mammennoù etrebroadel ar Gwi-se a zo ivez da gavout e kenemglevioù (evel [[Kenemglevioù Geneva]]), ar [[Gwir etrebroadel boas]], pennaennoù pep bro, hag ar  [[barnerezh]].&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[[International Committee of the Red Cross|ICRC]]''[http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/humanitarian-law-factsheet What is international humanitarian law?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070320035319/http://www.icrc.org/web/eng/siteeng0.nsf/html/humanitarian-law-factsheet |date=2007-03-20 }}''&lt;/ref&gt; Gant ar Gwir etrebroadel dengar e vez roet ur stern evit seveniñ oberiadurioù kement hag ar giriegezh a vez gant ar [[bellour]]ien, [[Neptuegezh (liammoù etrebroadel)|broioù neptu]], ha kement hinienn engouestlet en ur bec'h armet, etrezo met ivez liammet gant an ''[[Tud gwarezet|dud gwarezet]]'', a voas o talvezout [[nann-soudard]]ed. Savet eo bet evit kempouezañ ar prederioù dengar hag ar [[redioù milourel]]. Roet e vez ur framm d'an oberiadurioù milourel gant Gwir ar brezel ha pa vez doujet e vez izelaet an distrujoù ha diskennet ar poanioù denel.&lt;ref name=&quot;Topic Guide Archive&quot;/&gt; Pa vez un torr d'ar Gwir etrebroadel dengar e vez kaoz eus [[Torfed brezel|torfedoù brezel]]. 

Abaoe ma vez eus ar gwir-se, eo bet burutellet alies ar GED dre ma vez tu gwelet lazhadenn trevourien a-vras evel aotreet gant ar gwir ma vez eus ur pal milourel pouezus a-dreñv. Rebechet e vez ivez eo bet krouet ar gwir-se gant broioù ar C'hornôg hag a vez implijet evit servij o interestoù. Tabut skolveuriek a zo a-zivout ar Gwir etrebraodl dengar, rak ar reizhiad gwirel-se o tifenn lod obererezhioù, a c'hall eus un tu all aesaat ar feulster a-enep d'an trevourien pa vez ar bellourien oc'h embann o deus heuliet al lezennoù-se pa oant bet o seveniñ un dagadenn.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Gwir etrebroadel dengar]]
[[Rummad:Gwir ar brezel]]</text>
      <sha1>egi71a3827c3nayabrxpaqtjq6pkta9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù Idar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179772</id>
    <revision>
      <id>2187279</id>
      <timestamp>2026-04-06T10:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;Ur stad-priñselezh indian gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet e oa [[Idar]]. Emañ ar vro e stad [[Gujarat]] bremañ.  Pemp timbr zo bet moullet e 1939 hag e 1944 gant melestradurezh Idar, pep hini anezho a ziskoueze ar Maharajah Shri Himatsinhji.   == Pennad kar == * [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]  [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Idar, Timbroù]] [[Rummad:Timbroù India|Idar]]&quot;</comment>
      <origin>2187279</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="381" sha1="7hxp2b3kas44abzyyatd409uhnh9nm4" xml:space="preserve">Ur stad-priñselezh indian gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet e oa [[Idar]]. Emañ ar vro e stad [[Gujarat]] bremañ.

Pemp timbr zo bet moullet e 1939 hag e 1944 gant melestradurezh Idar, pep hini anezho a ziskoueze ar Maharajah Shri Himatsinhji. 

== Pennad kar ==
* [[Timbroù Indez Breizh-Veur]]

[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Idar, Timbroù]]
[[Rummad:Timbroù India|Idar]]</text>
      <sha1>7hxp2b3kas44abzyyatd409uhnh9nm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gwin bouilh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179773</id>
    <revision>
      <id>2187283</id>
      <timestamp>2026-04-06T11:21:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>Boulc'hañ</comment>
      <origin>2187283</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1925" sha1="eqnusikxp0q44slk8gv6n60n2x5cc07" xml:space="preserve">[[Restr:Prosecco in champagne flute.jpg|thumb|150px|Gwin Prosecco en ur flutenn champagn, gant bouilhoù CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;.]]
'''Gwin bouilh, gwin bouilhus''' ha '''gwin pikant''' a vez implijet e brezhoneg evit komz eus [[gwin]] gant [[dioksidenn garbon]] (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;) awalc'h evit kaout bouilhoù hag eon pa zigorer ar voutailh hag a kouezh ar wask a-daol-trumm. &quot;Piket&quot; e vez ar genoù gant tarzhadenn ar bouilhoù hag an [[trenkenn garbonek|drenkenn garbonek]] dileizhet. Liammet e vez ar gwin bouilh gant al &quot;lidañ&quot; alies. Ar [[gwin Champagn]] eo an hini brudetañ er bed moarvat.

E Bro-C'hall e vez rummet alies ar gwin bouilh e tri strollad:
* ''vin perlant'' : gwin nebeut bouilhus, da skouer gwinoù [[Muskadig]] zo, gwin Gaillac, gwin Savoia.
* ''vin pétillant'' : gwin gant muioc'h a zioskidenn garbon (gwask etre 1 ha 2,5 [[bar (unvez)|bar]]). 
* ''vin mousseux'' : gwin gant ur wask oupzhenn 3 bar, da skouer ar gwin Champagn ha ar gwinoù [[kremant]].

E Bro-C'hall eo ar gwin Champagn an hini brudetañ, met e vez graet gwin bouilh en holl rannvroioù (Kremant Elzas, Kremant Liger, Kremant Bourgogn, Clairette de Die...). Brudet eo ar gwin ''cava'' e Katalonia. En Italia e vez produet ar ''vino spumante'' hag ar ''vino frizzante'' ([[prosecco]] e Veneto, lambrusco en Emilia, asti spumante ha brachetto d'Acqui e Piemonte, hag all). En Alamagn ez eus ar Sekt, hag er broioù saoznek e reer ''sparkling wine'' (da skouer ar ''California Champagne'' er Stadoù-Unanet hag ar ''Sparkling Burgundy'' adanvet ''Sparkling Shiraz'' en Aostralia). E Portugal e vez produet ''vinho espumante'', e Roumania gwin  Spumos, e Rusia ha Krimea шампанское (&quot;champanskoie&quot;). E Luksembourg e vez produet kremant. E kalz broioù all c'hoazh e vez produet gwin bouilh : Suafrika, Hungaria, Belgia, Suis, Zeland-Nevez...

Hervez ar bec'h sukr e vo ar gwin bouilh kalet,sec'h, hanter sec'h pe dous.

[[Rummad:Gwin]]</text>
      <sha1>eqnusikxp0q44slk8gv6n60n2x5cc07</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187284</id>
      <parentid>2187283</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T11:36:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>vk</comment>
      <origin>2187284</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1931" sha1="cye6h7lwv9357gma04m9jrymh6av74v" xml:space="preserve">[[Restr:Prosecco in champagne flute.jpg|thumb|150px|Gwin Prosecco en ur flutenn champagn, gant bouilhoù CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;.]]
'''Gwin bouilh, gwin bouilhus''' ha '''gwin pikant''' a vez implijet e brezhoneg evit komz eus [[gwin]] gant [[dioksidenn garbon]] (CO&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;) awalc'h evit kaout bouilhoù hag eon pa zigorer ar voutailh hag e kouezh ar wask a-daol-trumm. &quot;Piket&quot; e vez ar genoù gant tarzhadenn ar bouilhoù hag an [[trenkenn garbonek|drenkenn garbonek]] dileizhet. Liammet e vez ar gwin bouilh gant al &quot;lidañ&quot; alies. Ar [[gwin Champagn]] eo an hini brudetañ er bed moarvat.

E Bro-C'hall e vez rummet alies ar gwin bouilh e tri strollad :
* ''vin perlant'' : gwin nebeut bouilhus, da skouer gwinoù [[Muskadig]] zo, gwin Gaillac, gwin Savoia.
* ''vin pétillant'' : gwin gant muioc'h a zioskidenn garbon (gwask etre 1 ha 2,5 [[bar (unvez)|bar]]). 
* ''vin mousseux'' : gwin gant ur wask oupzhenn 3 bar, da skouer ar gwin Champagn ha ar gwinoù [[kremant]].

E Bro-C'hall eo ar gwin Champagn an hini brudetañ, met e vez graet gwin bouilh en holl rannvroioù (Kremant Elzas, Kremant Liger, Kremant Bourgogn, ''Clairette de Die''...). Brudet eo ar gwin ''cava'' e Katalonia. En Italia e vez produet ar ''vino spumante'' hag ar ''vino frizzante'' ([[prosecco]] e Veneto, lambrusco en Emilia, asti spumante ha brachetto d'Acqui e Piemonte, hag all). En Alamagn ez eus ar Sekt, hag er broioù saoznek e reer ''sparkling wine'' (da skouer ar ''California Champagne'' er Stadoù-Unanet hag ar ''Sparkling Burgundy'' adanvet ''Sparkling Shiraz'' en Aostralia). E Portugal e vez produet ''vinho espumante'', e Roumania gwin  Spumos, e Rusia ha Krimea шампанское (&quot;champanskoie&quot;). E Luksembourg e vez produet kremant. E kalz broioù all c'hoazh e vez produet gwin bouilh : Suafrika, Hungaria, Belgia, Suis, Zeland-Nevez...

Hervez ar bec'h sukr e vo ar gwin bouilh kalet, sec'h, hanter sec'h pe dous.

[[Rummad:Gwin]]</text>
      <sha1>cye6h7lwv9357gma04m9jrymh6av74v</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>