Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.46.0-wmf.23
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Caravaggio
0
26038
2187404
2187243
2026-04-08T14:08:28Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Michelangelo Caravaggio 069.jpg]] → [[File:Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg]] → File replacement: update from an old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])
2187404
wikitext
text/x-wiki
{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]<ref>Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.</ref>, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.
Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}.
Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].
Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.
Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.
Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont « en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ. »<ref>Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).</ref>
E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.
E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.
Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.
Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.
Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : « Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern. »<ref>Meneget gant Gilles Lambert, en e levr "Caravaggio", p. 8.</ref>
== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano<ref>Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.</ref>. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.
E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].
Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.
D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar "sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel"<ref>Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.</ref>, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.
Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.
E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.
=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”<ref>Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).</ref> Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' ("Ar paotrig e banerad frouezh", [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' ("Bacchus yaouank klañv", ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' ("Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt", [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.
N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.
Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”<ref>Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : "Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv."</ref> en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' ("Paotr o peliat ur frouezhenn", [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa "un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')", emezañ.<ref>{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']</ref>
<gallery>
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Michelangelo Caravaggio 025.jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
</gallery>
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia<ref>Catherine Puglisi, "Caravaggio", p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.</ref>.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' ("Chañs vat", [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' ("An drucherien", [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' ("Soner lud", 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' ("Paotr dantet gant ur glazard", 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all<ref>Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' ("tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du")</ref> Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se<ref>Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works"''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.</ref>.
<gallery>
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
</gallery>
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' ("Mari Maden e pinijenn", 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. "Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”<ref>Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù "gwir" Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : "Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h."</ref>
E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' ("[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav", 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' ("Aberzhidigezh [[Izaag]]", 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' ("[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]", 1599).
Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
<gallery>
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
</gallery>
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Michelangelo Caravaggio 040.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi ("Sant Loeiz ar C'hallaoued"). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' ("Galvedigezh sant Vazhev", 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' ("Merzherinti sant Vazhev", 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.
Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez<ref>A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.</ref> En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''("Sant Vazhev hag an ael", 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' ("Distro sant Paol ouzh Doue", 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : "Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?" — "Abalamour !" — "Daoust ha Doue eo ar marc'h ?" — "N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !"<ref>Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.</ref>.
Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]<ref>Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.</ref> o tougen ur wareg ha saezhoù.
Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
<gallery perrow="4">
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
</gallery>
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].
Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.
Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' ("Beziadur santez Lusia", 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' ("Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' ("Azeuladeg ar vesaerion", 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.
E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù<ref>Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.</ref>. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' ("David gant penn Goliath", 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
</gallery>
Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]</ref>. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]<ref>Anvet "septikemiezh" gwechall.</ref> en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli<ref>{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]</ref>. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''<ref>{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]</ref>.
==Levezon==
Caravaggio "a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn."<ref>Lambert, p. 11.</ref> ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.
Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.
Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].
Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien "dereatoc"h", pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.
Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : "Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik."<ref>Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15</ref> A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''<ref>Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8</ref>
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.
Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']</ref>.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio ("1603-1606" ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' ("Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev", 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]<ref>{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}</ref>. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn "un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''<ref>"Kenliammet en un doare mezhus"</ref>" ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.
== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur
==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
<gallery>
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
</gallery>
;An [[Testamant Nevez]]
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 035.jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
</gallery>
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
<gallery>
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
</gallery>
;Sent
<gallery>
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
</gallery>
===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
</gallery>
;Poltredoù
<gallery>
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
</gallery>
;Dodennoù all
<gallery>
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
</gallery>
== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)<ref>ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].</ref>
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt & Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike & Kahn Spike, Michèle : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]
cj3gb10lvz52ccb6x79sb0ybdkd3si6
Sabrenn
0
29702
2187422
2108766
2026-04-08T17:26:14Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2187422
wikitext
text/x-wiki
{{implijoù all}}
[[Skeudenn:Sabre-photo.jpg|right|200px|Sabrenn]]
Ur '''sabrenn''' (sabrennoù pe sabrinier, el liester) zo un arm dir goveliet da skeiñ gant ar beg hag al lemm. Kamm eo al laonenn anezhi, ha n'eus nemet an tu diavaez a zo lemm, pa vez lemm daou du laonenn ar c'hlezeier.
Gant un dorn pe an daou e vez skoet, kement-se zo hervez doare ar sabrenn.
== Penaos eo disheñvel diouzh ar c'hleze ? ==
Daou droc'h zo d'ar c'hleze, setu eo aesoc'h da c'hoari gantañ, met lemmañ al laonenn a ra dezhi bezañ bresk. Gant un troc'h hepken eo kaletoc'h ar sabrenn, ledanoc'h keil (?) al laonenn anezhi. Un arm eus ar c'hentañ evit ar soudarded war varc'h.
== Sabrinier a bep seurt ==
* [[Bokken]] : sabrenn goad ar [[samourai]],
* [[Daisho]] : hollad div sabrenn japanat ar samouraied : ar c'h-[[Katana]] (hir) hag ar [[wakizashi]] (berr),
* [[Flissa]] (''Flyssa'' pe ''Flissah'') : sabrenn eeun ha moan ar [[Kabilia|Gabiled]],
* [[Katana]] : sabrenn eus [[Japan]],
* [[Machaira]] : sabrenn verr e [[Makedonia]] an [[Henamzer]],
* [[Nimcha]] : sabrenn eus [[Maroko]],
* [[Ninjatô]] : sabrenn eus Japan, implijet gant an ninja.
* [[No-dachi]] : sabrenn hir eus Japan (tremen 120 cm, a-wechoù betek 2 vetrad). [[Zanbato]] a vez graet anezhi ivez.
* [[Simeterrenn]] : arm an [[Arabed]],
* [[Tachi]] : sabrenn verr eus Japan.
* [[Yatagan]] : sabrenn pobloù zo eus [[Azia]].
=== Liammoù diavaez ===
* [https://web.archive.org/web/20070604174103/http://www.academie-des-armes-anciennes.com/amb.html Armoù an arme c'hall]
* [https://web.archive.org/web/20070513080342/http://www.marocantics.com/photos/armes_anciennes/ Armoù eus Maroko]
* [https://web.archive.org/web/20070531004118/http://blade.japet.com/flissa1.htm Flissa ar Gabiled]
* [https://actu.fr/pays-de-la-loire/saint-nazaire_44184/saint-nazaire-deux-doigts-coupes-dans-une-rixe-sabre-japonais-place-lamerique-latine_26557704.html?fbclid=IwAR3dBzq-odGMvO-xDZDesE084voTTETQvvEi7ViiHJHXRKCKens-ujDxD2Y Emgannañ gant sabrennoù e Breizh e 2019.]
[[Rummad:Klezeier]]
6xq6fjmf0mwbmb0j68xei94qj8kkltt
Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)
0
33057
2187403
1643236
2026-04-08T13:55:14Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Caravaggio-Baptist-reclining.jpg]] → [[File:Caravaggio - San Giovanni Battista disteso.jpg]] → File replacement: update from an low quality version to a other one with better quality ([[c:c:GR]])
2187403
wikitext
text/x-wiki
'''Sant Yann-Vadezour''' zo un anv roet da 8 livadur, da nebeutañ, diwar zorn al livour [[barok]] italian [[Caravaggio|Michelangelo Merisi da Caravaggio]] ([[1571]]-[[1610]]), livadurioù anvet ivez '''Yann er Gouelec'h'''.
== An 8 taolenn ==
# [[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn]]
# [[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)]], [[Musei Capitolini]], [[Roma]],
# [[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)]], [[Doria Pamphili Gallery]], [[Roma]]
# [[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma]],
# [[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri]]
# [[Yann ar Badezour e-tal ar feunteun]], Collezione Bonelli, [[Valletta]]
# Yann ar Badezour, [[Galleria Borghese]], [[Roma]]
# Yann ar Badezour, [[München]] (n'eur ket peursur e vije bet graet gantañ)
== Taolennoù all ==
Met ouzhpenn an 8-se zo bet gouestlet d'ar Badezour. Anaout a reer:
* ur [[Gwerc'hez Vari gant ar C'hrist ha Yann]]
* [[Dibennidigezh Sant Yann]]
== Ar vojenn ==
* ''Gwelout ar pennad [[Yann ar Badezour]]''
Istor [[Sant Yann Vadezour]] zo kontet en [[Aviel]]. [[Kenderv]] e oa da [[Jezuz]], ha galvet e oa gant [[Doue]] da brientiñ an hent a-benn donedigezh ar [[Mesiaz]]. Bevañ a rae e gouelec'h [[Judea]] etre [[Jeruzalem]] hag ar [[Mor Marv]], e zilhad a oa blev [[kañval]], ur [[gouriz]] [[lêr]] en e zargreiz; hag e gig a oa [[kilhog-raden|kilheien-raden]] ha [[mel]] gouez". Gantañ e voe badezet Jezuz. Lazhet e voe gant ar roue [[Herodez Antipas|Herodez]] war goulenn e verc'h-kaer [[Herodiaz]].
Diskouezet eo bet Yann-Vadezour alies en arz kristen, gantañ e skudell, e groaz, e oan, hag e groc'hen kañval.
* Ar skeudenn anavezetañ ha brudetañ eo hini [[badeziant]] Jezuz.
* A-wechoù e weler ar mabig Yann gant ar [[Mabig Jezuz]], war un dro gant [[Gwerc'hez|ar Werc'hez]] Vari, mamm Jezuz, a-wechoù ivez ouzhpenn gant mamm Yann, santez [[Elesbed]].
* Yann en e-unan er [[gouelec'h]] n'eo ket ken anavezet. Gant [[Caravaggio]] avat e vez diskouezet atav evel ur c'hrennard, en e-unan er gouelec'h. Diazezet eo war linennoù [[Aviel Lukaz]] ma lavar Lukaz : "kreskiñ a reas ar bugel ha kreñvaat e spered, ha chom er gouelec'h betek an deiz ma en em ziskulias da Israel".
== Yann ar Badezour, <small>[[Galleria Borghese]], [[Roma]]</small> ==
Dizemglev zo da c'houzout pegoulz e oa bet livet Sant Yann-Vadezour ar [[Galleria Borghese]] : pell amzer e voe soñjet e oa bet prenet gant ar c'hardinal [[Scipione Borghese]] etre mare e zonedigezh da Roma e 1605 ha tec'hadenn Caravaggio eus kêr e 1606, met hervez Roberto Longhi e voe livet e-kerzh ma oa an arzour e Sikilia, goude 1608.
== Sant Yann-Vadezour, <small>[[München]]</small> ==
{{Taolenn | fichennaoueg_skeudenn=Caravaggio - San Giovanni Battista disteso.jpg
| titl=Yann Vadezour (stouet e benn)
| livour=Michelangelo Merisi da Caravaggio
| bloavezh=1610
| doare=Eoullivadur war vezher
| uhelder=106
| ledander=179.5
| mirdi= dastumad prevez
}}
{{clr|right}}
== Skeudennaoueg ==
<gallery>
Image:Caravaggio-Baptist-Toledo.jpg|1. “Yann-Vadezour", [[Toledo]] (Spagn), Mirdi an Iliz-veur.
Image:Michelangelo_Merisi_da_Caravaggio,_Saint_John_the_Baptist_(Youth_with_a_Ram)_(c._1602,_Yorck_Project).jpg|2. ''Sant Yann-Vadezour'' pe ''Paotr yaouank gant ur maout'', ([[1597]]-[[1598]]), Musei Capitolini, Roma
Image:Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|6. ''Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun'', Dastumad Bonelli, [[Valletta]]
</gallery>
[[Rummad:Livadurioù Caravaggio]]
h21l14a4q1jl0qdvphr5lkxwlg6t76m
Seizh
0
34579
2187410
2166601
2026-04-08T14:51:52Z
J.C EVEN
691
Kempenn an titloù
2187410
wikitext
text/x-wiki
{{implijoù all}}
:[[Restr:Confusion colour.svg|20px]]''Evit an niver 7, gwelit [[seizh (niver)]]''
<HR noShade>
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Seizh
| anvYezh = ''Sitz''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Sixt-sur-Aff''
| skeudenn = Sixt-sur-Aff mairie.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason fr ville Sixt-sur-Aff (35).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Redon|Redon]]
| kanton = [[Kanton Redon|Redon]]
| etrekumuniezh = [[Redon tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Redon]]
| maer = René Riaud
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 42.5
| hedred = -2.07722222222
| ledred = 47.7766666667
| uk = 87
| ubi = 5
| ubr = 92
}}
<gallery>
Rue Onffroy de la Rosière à Sixt-sur-Aff.jpg|Straed Onffroy de la Rosière er vourc'h.
</gallery>
'''Seizh''' (''{{lang|fr|Sixt-sur-Aff}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Ardamezioù ==
== Gerdarzh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 103 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,12% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. Pemp anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e [[Belgia]]: tri soudard ag ar [[1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel]] en [[Rossignol|Emgann Rossignol]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5989629 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5974019 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5993851 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, unan e [[Virton]], soudard e oa er [[130vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|130vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6253739 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> hag unan e [[Fosses-la-Ville|Fosses]], soudard e oa er [[70vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|70vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6404893 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718]
Monumant ar re varv - Memorial Genweb</ref>.
* Dieubet e voe Seizh d'an [[3 Eost|3 a viz Eost]] [[1944]] gant ar "Combat Command B" eus ar 4{{re}} Rannlu Hobregonet eus tirlu [[SUA]]<ref>{{fr}}[http://memoiredeguerre.pagesperso-orange.fr/convoi44/rennes-lib.htm Mémoire de guerre]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 25,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 401</ref>.
<gallery>
Paneausixtsuraff.JPG|Panell divyezhek.
</gallery>
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Eglisedesixtsuraff.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Seizh''.
<gallery>
Ch.Noyal.png|Ar chapel.
</gallery>
* Ur chapel e kêriadenn Noal.
* Monumant ar re varv, Straed Onffroy de la Rosière, e-tal ar maerdi, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=29718 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29718 Memorial Genweb]</ref>; dioueliet e voe d’an [[22 a viz Mae]] [[1921]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/26759/sixt-sur-aff-rueroute/ Université de Lille]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=106414&dpt=35 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2011 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2500
|passo1=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=1772
|p2=1722
|p3=1713
|p4=1848
|p5=1885
|p6=1915
|p7=2050
|p8=2135
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|+
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|}
== Jevrlennadur ==
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Sixt-sur-Aff}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20070930113002/http://www4.culture.fr/patrimoines/patrimoine_architectural_et_mobilier/sribzh/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA35007499 Glad Seizh]
* {{fr}}[http://www.sixt-sur-aff.fr/ Lec'hienn web ar gumun]
== Notennoù ha daveoù ==
<references />
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
f8jt6frw4tdiwlza9dv24s1w6hlbkpt
2187411
2187410
2026-04-08T14:54:43Z
J.C EVEN
691
/* Ardamezioù */ Stumm da lenn
2187411
wikitext
text/x-wiki
{{implijoù all}}
:[[Restr:Confusion colour.svg|20px]]''Evit an niver 7, gwelit [[seizh (niver)]]''
<HR noShade>
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Seizh
| anvYezh = ''Sitz''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Sixt-sur-Aff''
| skeudenn = Sixt-sur-Aff mairie.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason fr ville Sixt-sur-Aff (35).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Redon|Redon]]
| kanton = [[Kanton Redon|Redon]]
| etrekumuniezh = [[Redon tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Redon]]
| maer = René Riaud
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 42.5
| hedred = -2.07722222222
| ledred = 47.7766666667
| uk = 87
| ubi = 5
| ubr = 92
}}
<gallery>
Rue Onffroy de la Rosière à Sixt-sur-Aff.jpg|Straed Onffroy de la Rosière er vourc'h.
</gallery>
'''Seizh''' (''{{lang|fr|Sixt-sur-Aff}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Ardamezioù ==
"''Geotet e groaz geltiek en aour, hebiaet gant div branell ouzh beg en arc'hant ha skoret gant un dostal kommek en sabel karget gant c'hwec'h pavez hent roman en arc'hant, 3, 2, 1; e gab kommek en arc'hant karget gant c'hwec'h vrizhenn erminig en sabel''"
== Gerdarzh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 103 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,12% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. Pemp anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e [[Belgia]]: tri soudard ag ar [[1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel]] en [[Rossignol|Emgann Rossignol]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5989629 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5974019 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5993851 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, unan e [[Virton]], soudard e oa er [[130vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|130vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6253739 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> hag unan e [[Fosses-la-Ville|Fosses]], soudard e oa er [[70vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|70vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6404893 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718]
Monumant ar re varv - Memorial Genweb</ref>.
* Dieubet e voe Seizh d'an [[3 Eost|3 a viz Eost]] [[1944]] gant ar "Combat Command B" eus ar 4{{re}} Rannlu Hobregonet eus tirlu [[SUA]]<ref>{{fr}}[http://memoiredeguerre.pagesperso-orange.fr/convoi44/rennes-lib.htm Mémoire de guerre]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 25,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 401</ref>.
<gallery>
Paneausixtsuraff.JPG|Panell divyezhek.
</gallery>
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Eglisedesixtsuraff.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Seizh''.
<gallery>
Ch.Noyal.png|Ar chapel.
</gallery>
* Ur chapel e kêriadenn Noal.
* Monumant ar re varv, Straed Onffroy de la Rosière, e-tal ar maerdi, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=29718 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29718 Memorial Genweb]</ref>; dioueliet e voe d’an [[22 a viz Mae]] [[1921]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/26759/sixt-sur-aff-rueroute/ Université de Lille]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=106414&dpt=35 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2011 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2500
|passo1=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=1772
|p2=1722
|p3=1713
|p4=1848
|p5=1885
|p6=1915
|p7=2050
|p8=2135
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|+
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|}
== Jevrlennadur ==
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Sixt-sur-Aff}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20070930113002/http://www4.culture.fr/patrimoines/patrimoine_architectural_et_mobilier/sribzh/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA35007499 Glad Seizh]
* {{fr}}[http://www.sixt-sur-aff.fr/ Lec'hienn web ar gumun]
== Notennoù ha daveoù ==
<references />
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
1jfmvv42447afk19detkx2lfergdg4a
2187415
2187411
2026-04-08T15:01:43Z
J.C EVEN
691
/* Gerdarzh */ Stummoù bet skrivet an anv
2187415
wikitext
text/x-wiki
{{implijoù all}}
:[[Restr:Confusion colour.svg|20px]]''Evit an niver 7, gwelit [[seizh (niver)]]''
<HR noShade>
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Seizh
| anvYezh = ''Sitz''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Sixt-sur-Aff''
| skeudenn = Sixt-sur-Aff mairie.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason fr ville Sixt-sur-Aff (35).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Redon|Redon]]
| kanton = [[Kanton Redon|Redon]]
| etrekumuniezh = [[Redon tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Redon]]
| maer = René Riaud
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 42.5
| hedred = -2.07722222222
| ledred = 47.7766666667
| uk = 87
| ubi = 5
| ubr = 92
}}
<gallery>
Rue Onffroy de la Rosière à Sixt-sur-Aff.jpg|Straed Onffroy de la Rosière er vourc'h.
</gallery>
'''Seizh''' (''{{lang|fr|Sixt-sur-Aff}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Ardamezioù ==
"''Geotet e groaz geltiek en aour, hebiaet gant div branell ouzh beg en arc'hant ha skoret gant un dostal kommek en sabel karget gant c'hwec'h pavez hent roman en arc'hant, 3, 2, 1; e gab kommek en arc'hant karget gant c'hwec'h vrizhenn erminig en sabel''"
== Gerdarzh ==
* Erwan Vallerie (1995) : "'''Siz''', 865; '''Plebe que''' '''vocatur Sixti Martyris''', IXè; '''Siz''', 1387; '''Sistz''', 1516; '''Sÿtz''', 1630; '''Sixte''', 1779".
* War a seblant, an anv se a zeu eus hini ar pab Sixtus, merzher. Darn a sonj e vefe tennet eus ur waen-bonn war an hent roman ː ar ''c'hwec'hvet'' ;
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 103 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,12% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. Pemp anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e [[Belgia]]: tri soudard ag ar [[1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel]] en [[Rossignol|Emgann Rossignol]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5989629 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5974019 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5993851 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, unan e [[Virton]], soudard e oa er [[130vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|130vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6253739 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> hag unan e [[Fosses-la-Ville|Fosses]], soudard e oa er [[70vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|70vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6404893 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718]
Monumant ar re varv - Memorial Genweb</ref>.
* Dieubet e voe Seizh d'an [[3 Eost|3 a viz Eost]] [[1944]] gant ar "Combat Command B" eus ar 4{{re}} Rannlu Hobregonet eus tirlu [[SUA]]<ref>{{fr}}[http://memoiredeguerre.pagesperso-orange.fr/convoi44/rennes-lib.htm Mémoire de guerre]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 25,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 401</ref>.
<gallery>
Paneausixtsuraff.JPG|Panell divyezhek.
</gallery>
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Eglisedesixtsuraff.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Seizh''.
<gallery>
Ch.Noyal.png|Ar chapel.
</gallery>
* Ur chapel e kêriadenn Noal.
* Monumant ar re varv, Straed Onffroy de la Rosière, e-tal ar maerdi, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=29718 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29718 Memorial Genweb]</ref>; dioueliet e voe d’an [[22 a viz Mae]] [[1921]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/26759/sixt-sur-aff-rueroute/ Université de Lille]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=106414&dpt=35 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2011 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2500
|passo1=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=1772
|p2=1722
|p3=1713
|p4=1848
|p5=1885
|p6=1915
|p7=2050
|p8=2135
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|+
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|-
|
|
|
|
|}
== Jevrlennadur ==
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Sixt-sur-Aff}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20070930113002/http://www4.culture.fr/patrimoines/patrimoine_architectural_et_mobilier/sribzh/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA35007499 Glad Seizh]
* {{fr}}[http://www.sixt-sur-aff.fr/ Lec'hienn web ar gumun]
== Notennoù ha daveoù ==
<references />
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
2nutjqpmn716u6v32qbqpxy0kctbwjw
2187418
2187415
2026-04-08T15:24:43Z
J.C EVEN
691
/* Ardamezeg ar familhoù */ d'Allerac, aotrounez al lec'h se
2187418
wikitext
text/x-wiki
{{implijoù all}}
:[[Restr:Confusion colour.svg|20px]]''Evit an niver 7, gwelit [[seizh (niver)]]''
<HR noShade>
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Seizh
| anvYezh = ''Sitz''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Sixt-sur-Aff''
| skeudenn = Sixt-sur-Aff mairie.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason fr ville Sixt-sur-Aff (35).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Redon|Redon]]
| kanton = [[Kanton Redon|Redon]]
| etrekumuniezh = [[Redon tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Redon]]
| maer = René Riaud
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 42.5
| hedred = -2.07722222222
| ledred = 47.7766666667
| uk = 87
| ubi = 5
| ubr = 92
}}
<gallery>
Rue Onffroy de la Rosière à Sixt-sur-Aff.jpg|Straed Onffroy de la Rosière er vourc'h.
</gallery>
'''Seizh''' (''{{lang|fr|Sixt-sur-Aff}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Ardamezioù ==
"''Geotet e groaz geltiek en aour, hebiaet gant div branell ouzh beg en arc'hant ha skoret gant un dostal kommek en sabel karget gant c'hwec'h pavez hent roman en arc'hant, 3, 2, 1; e gab kommek en arc'hant karget gant c'hwec'h vrizhenn erminig en sabel''"
== Gerdarzh ==
* Erwan Vallerie (1995) : "'''Siz''', 865; '''Plebe que''' '''vocatur Sixti Martyris''', IXè; '''Siz''', 1387; '''Sistz''', 1516; '''Sÿtz''', 1630; '''Sixte''', 1779".
* War a seblant, an anv se a zeu eus hini ar pab Sixtus, merzher. Darn a sonj e vefe tennet eus ur waen-bonn war an hent roman ː ar ''c'hwec'hvet'' ;
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 103 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,12% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. Pemp anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e [[Belgia]]: tri soudard ag ar [[1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel]] en [[Rossignol|Emgann Rossignol]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5989629 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5974019 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5993851 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, unan e [[Virton]], soudard e oa er [[130vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|130vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6253739 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> hag unan e [[Fosses-la-Ville|Fosses]], soudard e oa er [[70vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|70vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6404893 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718]
Monumant ar re varv - Memorial Genweb</ref>.
* Dieubet e voe Seizh d'an [[3 Eost|3 a viz Eost]] [[1944]] gant ar "Combat Command B" eus ar 4{{re}} Rannlu Hobregonet eus tirlu [[SUA]]<ref>{{fr}}[http://memoiredeguerre.pagesperso-orange.fr/convoi44/rennes-lib.htm Mémoire de guerre]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 25,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 401</ref>.
<gallery>
Paneausixtsuraff.JPG|Panell divyezhek.
</gallery>
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Eglisedesixtsuraff.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Seizh''.
<gallery>
Ch.Noyal.png|Ar chapel.
</gallery>
* Ur chapel e kêriadenn Noal.
* Monumant ar re varv, Straed Onffroy de la Rosière, e-tal ar maerdi, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=29718 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29718 Memorial Genweb]</ref>; dioueliet e voe d’an [[22 a viz Mae]] [[1921]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/26759/sixt-sur-aff-rueroute/ Université de Lille]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=106414&dpt=35 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2011 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2500
|passo1=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=1772
|p2=1722
|p3=1713
|p4=1848
|p5=1885
|p6=1915
|p7=2050
|p8=2135
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class="wikitable"
|[[Restr:Allerac.gif|80px]]
|d''''Allerac'''
Aotrounez al lec'h se e Seizh, la Pavoissière ha la Fonchais, e [[Gwinien]].
|"en arc'hant e erez an impalaer en sabel"
|}
== Levrlennadur ==
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Sixt-sur-Aff}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20070930113002/http://www4.culture.fr/patrimoines/patrimoine_architectural_et_mobilier/sribzh/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA35007499 Glad Seizh]
* {{fr}}[http://www.sixt-sur-aff.fr/ Lec'hienn web ar gumun]
== Notennoù ha daveoù ==
<references />
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
prw08qua7yxmwn7rs9e70mjqca9vowv
2187420
2187418
2026-04-08T16:16:18Z
~2026-21734-73
90787
/* Ardamezeg ar familhoù */ HTML
2187420
wikitext
text/x-wiki
{{implijoù all}}
:[[Restr:Confusion colour.svg|20px]]''Evit an niver 7, gwelit [[seizh (niver)]]''
<HR noShade>
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Seizh
| anvYezh = ''Sitz''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Sixt-sur-Aff''
| skeudenn = Sixt-sur-Aff mairie.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason fr ville Sixt-sur-Aff (35).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Redon|Redon]]
| kanton = [[Kanton Redon|Redon]]
| etrekumuniezh = [[Redon tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Redon]]
| maer = René Riaud
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 42.5
| hedred = -2.07722222222
| ledred = 47.7766666667
| uk = 87
| ubi = 5
| ubr = 92
}}
<gallery>
Rue Onffroy de la Rosière à Sixt-sur-Aff.jpg|Straed Onffroy de la Rosière er vourc'h.
</gallery>
'''Seizh''' (''{{lang|fr|Sixt-sur-Aff}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Ardamezioù ==
"''Geotet e groaz geltiek en aour, hebiaet gant div branell ouzh beg en arc'hant ha skoret gant un dostal kommek en sabel karget gant c'hwec'h pavez hent roman en arc'hant, 3, 2, 1; e gab kommek en arc'hant karget gant c'hwec'h vrizhenn erminig en sabel''"
== Gerdarzh ==
* Erwan Vallerie (1995) : "'''Siz''', 865; '''Plebe que''' '''vocatur Sixti Martyris''', IXè; '''Siz''', 1387; '''Sistz''', 1516; '''Sÿtz''', 1630; '''Sixte''', 1779".
* War a seblant, an anv se a zeu eus hini ar pab Sixtus, merzher. Darn a sonj e vefe tennet eus ur waen-bonn war an hent roman ː ar ''c'hwec'hvet'' ;
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 103 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,12% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. Pemp anezhe a varvas d’an 22 a viz Eost 1914 e [[Belgia]]: tri soudard ag ar [[1añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel]] en [[Rossignol|Emgann Rossignol]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5989629 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5974019 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5993851 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>, unan e [[Virton]], soudard e oa er [[130vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|130vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6253739 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> hag unan e [[Fosses-la-Ville|Fosses]], soudard e oa er [[70vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|70vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6404893 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas naontek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=29718]
Monumant ar re varv - Memorial Genweb</ref>.
* Dieubet e voe Seizh d'an [[3 Eost|3 a viz Eost]] [[1944]] gant ar "Combat Command B" eus ar 4{{re}} Rannlu Hobregonet eus tirlu [[SUA]]<ref>{{fr}}[http://memoiredeguerre.pagesperso-orange.fr/convoi44/rennes-lib.htm Mémoire de guerre]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 25,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 401</ref>.
<gallery>
Paneausixtsuraff.JPG|Panell divyezhek.
</gallery>
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Eglisedesixtsuraff.JPG|An iliz katolik.
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Seizh''.
<gallery>
Ch.Noyal.png|Ar chapel.
</gallery>
* Ur chapel e kêriadenn Noal.
* Monumant ar re varv, Straed Onffroy de la Rosière, e-tal ar maerdi, luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=29718 Memorial Genweb]</ref> ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29718 Memorial Genweb]</ref>; dioueliet e voe d’an [[22 a viz Mae]] [[1921]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/26759/sixt-sur-aff-rueroute/ Université de Lille]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=106414&dpt=35 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs 1962-2011 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2500
|passo1=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=1772
|p2=1722
|p3=1713
|p4=1848
|p5=1885
|p6=1915
|p7=2050
|p8=2135
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|-
| [[Restr:Allerac.gif|60px]]
|
:;d'Allerac
:Aotrounez al lec'h-se e Seizh, La Pavoissière ha La Fonchais, e [[Gwinien]].
:''En argant e erez-an-impalaer en sabel.''
|}
== Levrlennadur ==
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Sixt-sur-Aff}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20070930113002/http://www4.culture.fr/patrimoines/patrimoine_architectural_et_mobilier/sribzh/main.xsp?execute=show_document&id=MERIMEEIA35007499 Glad Seizh]
* {{fr}}[http://www.sixt-sur-aff.fr/ Lec'hienn web ar gumun]
== Notennoù ha daveoù ==
<references />
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
nnoy954q9pcitt7auss884w6qc4bpul
Salome merc'h Herodiadez
0
34919
2187406
2132222
2026-04-08T14:33:01Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:CaravaggioSalomeMadrid.jpg]] → [[File:Salomé con la cabeza del Bautista (Caravaggio).jpg]] → File replacement: update from an old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])
2187406
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Salome}}
[[Restr:Lucas Cranach d.Ä. - Gastmahl des Herodes (Wadsworth Atheneum).jpg|thumb|''Friko Herodez'', gant [[Lucas Cranach an Henañ]].]]
[[Restr:Titian-salome.jpg|thumb|''Salome o tougen penn [[Yann ar Badezour]] war ur plad'', livet gant [[Tizian]].]]
[[Restr:Salomé con la cabeza del Bautista (Caravaggio).jpg|thumb|''Salome'', gant [[Caravaggio]]. Palacio Real, Madrid.]]
[[Restr:Daux oriental dancer.jpg|thumb|Salome, gant [[Charles-Edmond Daux]]]]
[[Restr:Franz von Stuck 010.jpg|thumb|''Salome o tañsal dañs ar seizh gouel'', gant [[Franz von Stuck]], 1906]]
'''Salome''' (Σαλώμη / Salōmē, e henc'hresianeg), a-wechoù '''Salome II''', ganet war-dro [[-14]] ha marvet etre 62 ha 71), a oa ur briñsez yuzev eus ar Iañ kantved.
Merc'h e oa da [[Herodez Filipos Iañ]] ha da [[Herodiadez]]. Div wech e timezas.
Da gentañ d'hec'h eontr, [[Herodez Filipos II]], a oa hantervreur d'he zad.
Da eil da [[Aristobule de Chalcis]], roue [[Armenia Minor]].
Merc'h-kaer e oa da [[Herodez Antipas]]<ref>Mireille Hadas-Lebel, « Généalogie des Hérodiens », e-barzh ''Rome, la Judée et les Juifs'', éd. Picard, 2009, {{p.}}44.</ref>.
Dañset brav he devoa dirak lez ar roue, he [[leztad]] [[Herodez Antipas]], ken en doa prometet ar roue reiñ dezhi pezh a gare. Evit ober plijadur d'he mamm e c'houlennas ma voe degaset penn [[Yann ar Badezour]] war ur plad. [[Oscar Wilde]] an hini a ra "dans ar seizh gouel" eus an dañs-se.
==En Aviel==
Anavezet eo dre an [[Testamant Nevez]], dre pennadoù eus [[Aviel Mark]] (6:17-29) hag [[Aviel Mazhev]] ( 14:3-11), met n'eo ket roet hec'h anv : n'eus meneg nemet eus « ur verc'h da Herodiadez» .
[[Yann ar Badezour]] a lavar droug diwar-benn adddimeziñ he mamm [[Herodiadez]] da [[Herodez Antipas]].
Dont a raio ar bugel dinamm da vezañ un dare temterez awawenet an arzourien ganti, adal an XIXvet kantved dreist-holl<ref>Camille Focant, ''Marc, Un évangile étonnant'', éd. Peeters, 2006, {{p.}}195.</ref>.
==En Antiquitates==
Anavezet eo Salome avat dre oberenn [[Flavius Josephus]], [[Antiquitates Judaicae]], ma kaver hec'h anv ha munudoù a-zivout he familh el levrenn XVIII<ref>http://remacle.org/bloodwolf/historiens/Flajose/juda18.htm#V.</ref>. He mamm he devoa kuitaet he fried [[Herodez II]], mab da Herodez, evit dimeziñ d'e vreur, [[Herodez Antipas]], a oa [[tetrark]] [[Galilea]]. Flavius Josephus a skriv e oa kement-se a-enep al lezennoù broadel, rak, emezañ, « dispartiet e oa [[Herodiadez]] eus he fried hag a oa bev bepred.»
<!--
— habituellement identifiée par la tradition chrétienne à cette Salomé — est l'héroïne d'un épisode des évangiles [[évangile selon Matthieu|selon Matthieu]]<ref>{{BFR|Mt|14|1-12}}.</ref> et [[évangile selon Marc|selon Marc]]<ref>{{BFR|Mc|6|14-29}}.</ref>
qui est la reproduction d'un récit populaire profane dont l'aspect scandaleux le rend historiquement peu vraisemblable<ref>Étienne Trocmé, ''L'évangile selon saint Marc'', éd. Labor et Fides, 2000, {{p.}}170.</ref> : la fille — ou la « fillette »<ref name="Trocmé 175">Étienne Trocmé, ''L'évangile selon saint Marc'', éd. Labor et Fides, 2000, {{p.}}175.</ref> — d'Hérodiade danse devant [[Hérode Antipas]]<ref>Habituellement considéré comme son beau-père, l'analyse textuelle de l'évangile selon Marc fait qu'on ne peut exclure que son rédacteur envisage qu'Hérode soit le père de la fillette, ce qui fait débat chez les historiens ; cf. Benoît Standaert, « Évangile selon Marc, commentaire : deuxième partie, Marc 6, 14 à 10, 52 », dans ''Études bibliques'', n° 62, éd. J. Gabalda, 2010, {{p.}}480.</ref> qui est peut-être son père<ref name="Trocmé 175"/>. Charmé, celui-ci lui accorde ce qu'elle veut. Sur le conseil de sa mère, elle réclame alors la tête de [[Jean le Baptiste|Jean-Baptiste]], qu'Hérode Antipas apporte sur un plateau.
== Flavius Josèphe ==
Il précise la généalogie de Salomé en ces termes :
{{citation bloc|Quant à Hérodiade leur sœur, elle épousa Hérode, qu'Hérode le Grand avait eu de Mariamne, la fille du grand-pontife Simon ; et ils eurent pour fille Salomé, après la naissance de laquelle Hérodiade, au mépris des lois nationales, épousa, après s'être séparée de son mari encore vivant, Hérode, frère consanguin de son premier mari qui possédait la tétrarchie de Galilée. Sa fille Salomé épousa Philippe, fils d'Hérode, tétrarque de Trachonitide, et comme il mourut sans laisser d'enfants, elle épousa Aristobule fils d'Hérode, frère d'Agrippa ; elle en eut trois fils : Hérode, Agrippa, Aristobule.}}
== Le récit évangélique ==
Salomé n'est pas nommée dans les Évangiles, où apparaît un personnage — une fillette — identifié comme « la fille d'Hérodiade » (ou d'« Hérodias » selon les traductions).
L'[[Évangile selon Marc]] (vers 68-73<ref>Raymond E. Brown, ''Que sait-on du Nouveau Testament ? '', Bayard, 2010, {{p.}}169.</ref>), 6:17-28<ref>[[s:Bible Segond 1910/Évangile selon Marc|Traduction de Louis Segond, disponible sur Wikisource]].</ref>, indique :
{{citation bloc|Car Hérode lui-même avait fait arrêter Jean, et l’avait fait lier en prison, à cause d’Hérodias, femme de Philippe, son frère, parce qu’il l’avait épousée, et que Jean lui disait : « Il ne t’est pas permis d’avoir la femme de ton frère. » Hérodias était irritée contre Jean, et voulait le faire mourir. [...] Un jour propice arriva, lorsque Hérode, à l’anniversaire de sa naissance, donna un festin à ses grands, aux chefs militaires et aux principaux de la Galilée. La fille d’Hérodias [traduction alternative : « Sa fille Hérodiade »<ref>Cette traduction qui rend {{grec ancien|τῆς θυγατρὸς αὐτοῦ Ἡρῳδιάδος}} est selon [[Étienne Trocmé]] la plus vraisemblable ; cf. Étienne Trocmé, ''L'évangile selon saint Marc'', éd. Labor et Fides, 2000, {{p.}}175.</ref>] entra dans la salle ; elle dansa, et plut à Hérode et à ses convives. Le roi dit à la jeune fille [« la fillette »<ref name="Trocmé 2000, p. 174">Étienne Trocmé, ''L'évangile selon saint Marc'', éd. Labor et Fides, 2000, {{p.}}174.</ref>] : « Demande-moi ce que tu voudras, et je te le donnerai. » Il ajouta avec serment : « Ce que tu me demanderas, je te le donnerai, fût-ce la moitié de mon royaume. » Étant sortie, elle dit à sa mère : « Que demanderai-je ? » Et sa mère répondit : « La tête de Jean-Baptiste. » Elle s’empressa de rentrer aussitôt vers le roi, et lui fit cette demande : « Je veux que tu me donnes à l’instant, sur un plat, la tête de Jean-Baptiste. » Le roi [...] envoya sur-le-champ un garde, avec ordre d’apporter la tête de Jean-Baptiste. Le garde alla décapiter Jean dans la prison, et apporta la tête sur un plat. Il la donna à la jeune fille [« la fillette »<ref name="Trocmé 2000, p. 174"/>], et la jeune fille [« la fillette »<ref name="Trocmé 2000, p. 174"/>] la donna à sa mère.}}
L'[[Évangile selon Matthieu]] (vers 80-90<ref>Raymond E. Brown, ''Que sait-on du Nouveau Testament ? '', Bayard, 2010, {{p.}}214.</ref>), 14:3-11<ref>[[s:Bible Segond 1910/Évangile selon Matthieu|Traduction de Louis Segond, disponible sur Wikisource]].</ref>, indique :
{{citation bloc|Car Hérode, qui avait fait arrêter Jean, l’avait lié et mis en prison, à cause d’Hérodias, femme de Philippe, son frère, parce que Jean lui disait : « Il ne t’est pas permis de l’avoir pour femme. » Il voulait le faire mourir, mais il craignait la foule, parce qu’elle regardait Jean comme un prophète. Or, lorsqu’on célébra l’anniversaire de la naissance d’Hérode, la fille d’Hérodias dansa au milieu des convives, et plut à Hérode, de sorte qu’il promit avec serment de lui donner ce qu’elle demanderait. À l’instigation de sa mère, elle dit : « Donne-moi ici, sur un plat, la tête de Jean-Baptiste. » Le roi fut attristé ; mais, à cause de ses serments et des convives, il commanda qu’on la lui donne, et il envoya décapiter Jean dans la prison. Sa tête fut apportée sur un plat, et donnée à la jeune fille, qui la porta à sa mère.}}
== Légendes ==
Selon un texte [[Apocryphe (littérature)|apocryphe]], la ''Lettre d'Hérode à Pilate'', Salomé mourut en passant sur un lac glacé : la glace se brisa et elle tomba jusqu'au cou dans l'eau. La glace se reforma autour de son cou, laissant apparaître sa tête comme posée sur un plateau d'argent. On situe généralement cette légende au lac de [[Barbazan]] ([[Haute-Garonne]]), près de [[Saint-Bertrand de Comminges]]. Selon Flavius Josèphe, Hérode aurait été exilé à ''Lugdunum près de l'Espagne''<ref>Flavius Josèphe, ''[[Guerre des Juifs]]'' et ''[[Antiquités judaïques]]''</ref>, ce qui correspond à l'ancienne ''[[Lugdunum Convenarum]]''. Hérodiade elle-même apparaît dans diverses légendes pyrénéennes comme un personnage maléfique<ref>Bernard Duhourcau, ''Guide des Pyrénées mystérieuses'', Tchou, éd. 1985.</ref>{{refinc}}.
== Adaptations ==
Au {{XIXe siècle}}, [[Gustave Moreau]] consacre lui aussi plusieurs tableaux et dessins à Salomé, entre autres ''Salomé dansant devant Hérode'', 1876, ([[Los Angeles]], The Armand Hammer Museum of Art & Collection), ''Salomé au Jardin'', 1878-1885, aquarelle, ([[Le Caire]], musée Mahmoud-Khalil), ''Salomé en prison'' et ''L'Apparition''. De même, [[Aubrey Beardsley]] réalise plusieurs illustrations lors de la parution de la pièce d'[[Oscar Wilde]], ''[[Salomé (Wilde)|Salomé]]''. Parmi les autres artistes inspirés par ce thème, on pourra citer [[Gustave Doré]], [[Henri Regnault]], [[James Tissot]], [[Maurycy Gottlieb]], [[Lovis Corinth]], [[Georges Paul Leroux]], [[Franz von Stuck]] ou [[Gustav-Adolf Mossa]].
=== Littérature et musique ===
Si le personnage de Salomé reste une figure mineure du [[Nouveau Testament]], sa postérité littéraire est importante.
Au [[Moyen Âge]], c'est essentiellement à des fins d'édification que la jeune fille apparaît dans les récits littéraires. Dans La [[légende dorée]] de [[Jacques de Voragine]], par exemple, Salomé la pécheresse, qui a obtenu la tête de [[Jean Le Baptiste]] est sévèrement punie pour son acte indigne : elle meurt, soit engloutie par la terre, soit anéantie par le souffle de la bouche du saint qu'elle a fait tuer.
Mais c'est essentiellement au XIXe siècle, sous l'influence allemande de [[Heinrich Heine]], que Salomé va devenir véritablement un [[mythe]] littéraire, qui influence de nombreux auteurs. L'occurrence la plus fameuse se retrouve chez [[Flaubert]], dans le troisième de ses contes, ''[[Hérodias]]''. Mais la figure biblique fascina aussi [[Joris-Karl Huysmans|Huysmans]], qui évoque, au chapitre V de son romans ''[[À rebours]]'', le célèbre tableau de [[Gustave Moreau]], ''Apparition'' (1876).
C'est donc plutôt en fin de siècle, associé à la littérature dite décadente, que le mythe prend de la force. Parmi les figures de Salomé célèbres en littérature, il faut compter avec celle de [[Stéphane Mallarmé|Mallarmé]] dans son poème inachevé ''Les Noces d’Hérodiade'', celle de [[Théodore de Banville]] dans son poème ''Hérodiade'', extrait du recueil ''Les Princesses'' (1874, celle, parodique, de [[Jules Laforgue]], dans son ouvrage'' Moralités légendaires''. Mais c'est sans doute l'anglais [[Oscar Wilde]] qui donne la figure la plus fameuse du mythe, dans sa pièce ''Salomé''.
Au XXe siècle, [[Guillaume Apollinaire|Apollinaire]] trouve dans le personnage évangélique un thème poétique majeur, tandis que [[Michel Leiris]], dans son autobiographie ''L'Âge d'homme'', rapproche la figure biblique de sa tante Lise, laquelle a interprété le rôle de Salomé dans l'opéra de [[Richard Strauss]].
==== Salomé en musique ====
=====Musique classique=====
* ''[[Salomé (opéra)|Salomé]]'', [[Opéra (musique)|opéra]] en un acte de [[Richard Strauss]] écrit en [[1905 en musique|1905]], dont le livret est la traduction de la pièce d'[[Oscar Wilde]].
* ''[[La Tragédie de Salomé]]'', ballet et suite symphonique de [[Florent Schmitt]] ([[1907 en musique|1907]]/[[1910 en musique|1910]])
* ''[[Salomé (opéra)|Salomé]]'', opéra de [[Antoine Mariotte]] (créé en [[1908 en musique|1908]])
* ''Salome dances for peace'', quatuor pour cordes de [[Terry Riley]] ([[1985 en musique|1985]])
=====Chanson=====
* ''Salomé'', chanson de [[Jean-Patrick Capdevielle]] sur l'album ''Quand t'es dans le désert'' ([[1979 en musique|1979]])
* ''Salomé'', album de [[Mina (chanteuse)|Mina]], ([[1981 en musique|1981]])
* ''Salomé'', chanson de [[Bernard Lavilliers]] sur l'album''[[Solo (album)|Solo]]'' ([[1991 en musique|1991]])
* ''Salome'', chanson de [[U2]] ([[1992 en musique|1992]])
* ''La danse de Salomé'', chanson des ''[[Beautés Vulgaires]]'' sur l'album ''Zoo de nuit'' ([[2001 en musique|2001]])
* ''Salomé'', chanson de ''[[Louise Attaque]]'' ([[2005 en musique|2005]])
* ''Salomé'', chanson de [[Pete Doherty]] sur l'album ''[[Grace/Wastelands]]'' ([[2009 en musique|2009]])
* [[Serge Gainsbourg]] cite Salomé dans la chanson ''Hôtel particulier'' de l'album concept ''[[Histoire de Melody Nelson]]'' ([[1971 en musique|1971]]).
* Le groupe de rock français ''[[Eiffel (groupe)|Eiffel]]'' fait référence à Salomé dans le morceau ''Shalom'' sur l'album ''[[Tandoori (Eiffel)|Tandoori]]'' ([[2007 en musique|2007]]).
* Le groupe de gothic metal italien ''[[Theatres des Vampires]]'' fait référence à Salomé dans la chanson ''Black Madonna'' sur l'album ''Moonlight Waltz'' ([[2011 en musique|2011]]).
=== Cinéma ===
* ''[[Salomé (fisage]]'', film de [[Tsai Ming-liang]] de [[2009 au cinéma|2009]] (ce film présenté en compétition de ce 62{{e}} [[festival de Cannes]] revisite le mythe de Salomé)
=== Divers ===
* ''Danse de Salomé'', [[vitrail]] du {{XIIIe siècle}} (chapelle du [[déambulatoire]] de [[cathédrale de Bourges]])
* ''La Danse de Salomé'', titre français d'un [[roman policier]] de [[Ruth Rendell]] ([[1965]])
* ''[[Salomé (bande dessinée)|Salomé]]'', série de bande dessinée de la collection [[Dédales (Les Humanoïdes Associés)|Dédales]] parue chez les [[Humanoïdes Associés]].
* ''Fatale, exploring Salome'', animation interactive de ''[[Tale of Tales]]''.
* Salomé fait une apparition dans l'épisode 3 de la saison 5 de ''[[True Blood]]'' donnant à Bill Compton sa version de l'épisode biblique la concernant.
{{Autres projets|commons=Category:Salome}}
=== Articles connexes ===
* [[Généalogie des Hérodiens]]
-->
==Lennegezh==
===E galleg===
*''Al [[légende dorée]]'' gant [[Jacques de Voragine]]
*''Hérodias'' gant [[Gustave Flaubert]]
*''[[A rebours]]'' gant [[Joris-Karl Huysmans|Huysmans]]
*''Les Noces d’Hérodiade'' gant [[Stéphane Mallarmé|Mallarmé]]
*''Hérodiade'' gant [[Théodore de Banville]]
*''[[Salomé (Wilde)|Salomé]]'', [[pezh-c'hoari]] gallek gant ar skrivagner saoz [[Oscar Wilde]], embannet en [[1893]]. Er pezh emañ «[[Dañs ar seizh gouel]]»
* ''[[Salomé (barzhoneg)|Salomé]]'', barzhoneg gant [[Guillaume Apollinaire]], en dastumad [[Alcools]], en [[1913]]
===E saozneg===
* ''Salome'', barzhoneg gant [[Carol Ann Duffy]].
==Liverezh==
Er {{XVvet kantved }} e voe awenet meur a livour gant Salome :
*livourien alaman ha flandrezat, evel [[Rogier van der Weyden]], [[Hans Memling|Memling]] ha [[Lucas Cranach an Henañ]].
*livourien italian evel [[Sandro Botticelli|Botticelli]], [[Sebastiano del Piombo]], [[Tizian]], [[Caravaggio]], [[Battistello Caracciolo]], [[Guido Reni]], [[le Guerchin]], [[Carlo Dolci]]. Darn anezho a livas Salome meur a wech, evel [[Tizian]] ha [[Caravaggio]].
== Sonerezh==
* '''''Hérodiade''''', [[c'hoarigan]] gant [[Massenet]] ([[1881]])
* '''''[[Salomé (Wilde)|Salomé]]''''', pezh-c'hoari [[gallek]] gant [[Oscar Wilde]], (1893), troet e [[saozneg]] gant [[Lord Alfred Douglas]], 1895.
* ''[[Salome]]'', [[c'hoarigan]] gant [[Richard Strauss]] e [[1905]], diwar an droidigezh alamanek (gant ''Hedwig Lachmann'', mamm-gozh [[Mike Nichols]]) eus pezh [[Oscar Wilde]].
* '''''[[Salomé (c'hoarigan)|Salomé]]''''', c'hoarigan gant [[Antoine Mariotte]] (krouet en [[1908]])
==Filmoù==
* '''''[[Salomé (film, 1923)|Salomé]]''''', film gant [[Charles Bryant]] e [[1923]],
* '''''[[Salomé (film, 1953)|Salomé]]''''', film gant [[William Dieterle]] e [[1953]],
* '''''[[Salomé (film, 2002)|Salomé]]''''', film gant [[Carlos Saura]] e [[2002]].
* ''[[Visage (film, 2009)|V'[[Salomé (film, 1918)|Salomé]]'', film gant [[J. Gordon Edwards]] e [[1918]].
==Barrez==
* ''''' La tragédie de Salomé''''', barrez gant [[Florent Schmitt]]
== Levrlennadur ==
* ''Étude du mythe de Salomé en littérature'', Éditions du CRDP de Paris.
* Claudine Gauthier, ''Saint Jean et Salomé. Anthropologie du banquet d’Hérode'', Tours, Éditions Lume, 2008, 304 p. .
* ''Salomé dans les collections françaises'', diskouezadeg, Saint-Denis, 1988, Tourcoing, 1988, Albi, 1988.
== Pennadoù kar ==
*[[Dañs ar seizh gouel]]
== Notennoù ==
<references/>
{{commonscat|Salome|Salome}}
[[Rummad:Herodizien]]
[[Rummad:Testamant Nevez]]
iew967393csptnzf0k4ju1xbf9hcpqr
Roll livadurioù Caravaggio
0
38204
2187405
2187248
2026-04-08T14:08:30Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Michelangelo Caravaggio 069.jpg]] → [[File:Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg]] → File replacement: update from an old version to a newer one with better quality ([[c:c:GR]])
2187405
wikitext
text/x-wiki
Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.
===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
<gallery>
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
</gallery>
====An [[Testamant Nevez]]====
<gallery>
Michelangelo_Caravaggio_035.jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Michelangelo_Caravaggio_025.jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 026.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 027.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour''
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)''
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]''
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Deposition by Caravaggio.jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
</gallery>
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
<gallery>
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
</gallery>
=====Sent=====
<gallery>
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
The Calling of Saint Matthew by Carvaggio.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]]
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ''
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ''
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
</gallery>
===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
<gallery>
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Michelangelo Caravaggio 007.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
</gallery>
====Poltredoù hag all====
<gallery>
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Michelangelo Caravaggio 062.jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
</gallery>
====Da glenkañ gwelloc'h====
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Michelangelo Caravaggio 040.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
</gallery>
==Livadurioù all==
<gallery>
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
</gallery>
[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]
jwhnayhan4oz7o8mqdl8sgagutpmknf
Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma
0
41781
2187401
2054014
2026-04-08T13:28:41Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Caravaggio Baptist Galleria Nazionale d'Arte Antica, Rome.jpg]] → [[File:John the Baptist-Caravaggio (Galleria Nazionale d'Arte Antica).jpg]] → File replacement: update from an low quality version to a other one with better quality ([[c:c:GR]])
2187401
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:John the Baptist-Caravaggio (Galleria Nazionale d'Arte Antica).jpg|thumb|''Yann ar Badezour er gouelec'h'', gant [[Caravaggio]], Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma]]
[[Restr:Andrea del Sarto - St John the Baptist - WGA0403.jpg|thumb|''Yann ar Badezour'', gant [[Andrea del Sarto]], 1528. [[Palez Pitti]], [[Firenze]] - un oberenn-skouer da g-Caravaggio, gant an hevelep doare da implij an diadreñv hag an arouezioù.]]
Sede unan eus an daou ''[[Yann ar Badezour]]'' livet gant Caravaggio war-dro 1604 (e 1605 marteze). Emañ bremañ e dastumad ar [[Palazzo Corsini]] a weler er [[Galleria Nazionale d'Arte Antica]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110716040610/http://www.galleriaborghese.it/barberini/it/default.htm Galleria Nazionale d'Arte Antica di Palazzo Barberini]</ref>. Evel ar Badezour graet evit Ottavio Costa n'eus bet laosket arouez ebet gant an dudenn, [[gouriz]] ebet, kroc'hen ebet, hag ar groaz nevez nemet damwelet. Teñval eo an diadreñv, ma teu an arvester da grediñ e chom e-maez an istor.
Ne oa ket ar c'hentañ arzour da ziskouez ar Badezour en e noazh, ha graet e oa bet gant livourien all [[Leonardo da Vinci]], [[Raffaello]], [[Andrea del Sarto]], ha meur a hini all c'hoazh. Met gant Caravaggio ez eus ouzhpenn un doare tostoc'h d'ar gwirvoud, ha reuzeudigezh ne vez ket pell. Yann, gantañ, a zo rous e chouk hag e zaouarn, evel ur c'houer, ha gwenn e [[bruched|vruched]], ma welomp ur gwir baotr, diwisket evit al livour, ha n'eo ket un dremm dibersonel, evel ar Yann taolennet gant [[Raffaello]], re-bar d'e aelez. N'eus nemet goulenn piv eo ar paotr-se ha kenkent e stokomp ouzh gwirionez an daolenn hag e teu soñj eus Roma en amzer Caravaggio.
Ar buhezskridour [[Peter Robb]] a veneg gerioù [[Montaigne]] diwar-benn Roma evel kêr an aouaregezh hollvedel.
==Notennoù==
{{daveoù}}
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]
tc92qvrkunbizk6r79aj8muhkl2sabe
Kaozeadenn Implijer:Pymouss
3
43091
2187399
2055860
2026-04-08T13:04:45Z
Huñvreüs
54570
/* Modèles Wikidata */ rann nevez
2187399
wikitext
text/x-wiki
== Difaziañ ==
Degemer mat Pymouss44! Je ne te garantis pas de pouvoir passer à chaque fois pour corriger tes fautes. J'interviens surtout sur les articles sous ma eveziadenn. Ken ar c'hentañ. --[[Implijer:Arko|Arko]] 28 Meu 2008 da 14:09 (UTC)
::Demar. Er pennadoù a-zivout kumunioù al [[Liger-Atlantel]] e c'heller ouzhpennañ grafikoù "Emdroadur ar boblañs". (cf. ar Wiki izelvroek). A galon. Klaod [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] 7 Her 2009 da 18:13 (UTC)
==Botoù==
Demat, gwelet 'm eus e labourez war ar Wikipedia gall hag ez out merour. Marteze e c'helfez sikour ac'haneomp. Ezhomm hon defe ur bot war ar Wikipedia brezhonek. Ha gouzout a rafes penaos ober ? Pe marteze e anavezez tud a ouife. Trugarez bras evit da respont --[[Implijer:Y-M D|Y-M D]] 11 Du 2009 da 16:13 (UTC)
:Ar pezh on defe ezhomm evit ar poent a zo ur bot evit ober war-dro ar rummadoù. Met dedennus e vefe kaout unan evit ar reizhskrivañ goude-se. Ma c'helles sikour ac'hanon e vefe brav . Trugarez. <br />
:P.S : Ma 'peus kudennoù evit kompren ar pezh a lavaran e c'hellan skrivañ e galleg. A galon --[[Implijer:Y-M D|Y-M D]] 15 Du 2009 da 11:34 (UTC)
==??==
Petra eo ar "Patrom {{Dillenad}}"? n'eo ket "dilennad", eus ar verb "dilenn"? A galon. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 21 Gen 2010 da 17:36 (UTC)
:Peogwir em boa lennet aze: http://br.wikipedia.org/wiki/Dibar:Contributions/Pymouss. A galon. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 22 Gen 2010 da 16:58 (UTC)
==Luc'hskeudennoù==
Mat-tre al labourarez o tegas luc'hskeudennoù. Ezhomm zo da gaout unan evit pep parrez eus Breizh da vihanañ. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 17 Gwe 2010 da 01:38 (UTC)
== Rummadoù ilizoù ==
Evit netra. An holl a ra fazioù --[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] 9 Eos 2011 da 03:44 (UTC)
==Kemmadurioù==
N'eus ket kemmadurioù goude e, araogenn: e Breizh, e Kraozon. A galon. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 7 Her 2012 da 07:58 (UTC)
==Unanderennoù==
Salud dit ! Titloù un nebeud pennadoù ([[Gwenan]], [[Merien]]) zo bet cheñchet gant unan eus kenlabourerien Wikipedia da lakaat unanderennoù en o lec'h. Gallout a rez mont d'an [[Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 05, bloaz 2014|davarn]] da zisplegañ da soñj. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 29 Gen 2014 da 17:20 (UTC)
==Taolenn gumun [[Kintin]]==
Demat dit. Un dra bennak a zo a-dreuz gant taolenn [[Kintin]], met n'ouzon ket perak (un afer kenurzhiennoù marteze a-walc'h). Daoust ha gallout a rafes teuler ur sell mar plij? Trugarez.--[[Implijer:Trec'hlid mitonet|Trec'hlid mitonet]] ([[Kaozeadenn Implijer:Trec'hlid mitonet|kaozeal]]) 19 Meu 2014 da 08:38 (UTC)
:<s>Un draig 'zo c'hoazh: skrivañ a ra "Su" e-lec'h "Norzh" ha "Reter" e-lec'h "Kornôg" ha ne zeu ket war-wel ar gartenn diwar-se.</s>--OK, kavet 'm eus pelec'h e oa an draen. Digarez. [[Implijer:Trec'hlid mitonet|Trec'hlid mitonet]] ([[Kaozeadenn Implijer:Trec'hlid mitonet|kaozeal]]) 19 Meu 2014 da 10:07 (UTC)
==Arondisamantoù==
Salud dit ! A-wechoù e skrivez "[[:Rummad:Arondisamantoù Val-d'Oise]]", hep ger-mell. Hag a-wechoù all e skrivez "[[:Rummad:Arondisamantoù ar Val-de-Marne]]", gant ur ger-mell. Da'm soñj e vefe gwelloc'h ober atav heñvel. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 25 Meu 2014 da 17:17 (UTC)
:Salud dit ! Ne gav ket din e vefe mat ar pezh a ginnigez. N'eo ket kemer skouer war ar galleg a zo d'ober. Gwelloc'h eo, a gav din, kemer skouer war anvioù rummadoù a zo dija er Wikipedia brezhonek, hep ger-mell, evel ma 'peus graet evit [[:rummad:Arondisamantoù Haute-Vienne]] pe [[:rummad:Arondisamantoù Lot-et-Garonne]], hag evel ma reer ivez evit rummadoù ar c'humunioù ([[:Rummad:Kumunioù Dordogne]], [[:Rummad:Kumunioù Haute-Vienne]]...). A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 26 Meu 2014 da 11:35 (UTC)
==Villes du pays de Galles==
S'il vous plaît corriger mon article: [[Aberaman]]. Merci bras! [[Implijer:Wici Rhuthun 1|Wici Rhuthun 1]] ([[Kaozeadenn Implijer:Wici Rhuthun 1|kaozeal]]) 9 Ebr 2014 da 11:26 (UTC)
==Pennlizherennoù==
Salud dit. Diwar-benn da cheñchamant amañ [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeal:Kanton_ar_Sal&action=history]. N'eo ket erbedet ober e-giz-se, evel ma weli amañ: ''«Ne lakaer ket a bennlizherenn d'ar ger-mell en anvioù-lec'h e-kreiz un anv-lec'h: Maner ar Sal, Milin ar C'hont. Ne lakaer ket a bennlizherenn d'ar ger-mell en ur frazenn pe un droienn: Straed an Oriant, mont d'an Alre»'' [http://www.opab-oplb.org/177-divizou-hag-erbedadennou-ar-chuzul-skiantel.htm (sellet 14.11.2012)].--[[Implijer:Trec'hlid mitonet|Trec'hlid mitonet]] ([[Kaozeadenn Implijer:Trec'hlid mitonet|kaozeal]]) 4 Mae 2014 da 16:52 (UTC)
==Kumuniezh-kumunioù==
Salud dit. Hervez an Ofis eo "Communauté de Communes du Pays de Duguesclin = Kumuniezh-kumunioù bro <u>ar</u> Gwesklin", gant ar ger-mell eta (gwelet [http://www.opab-oplb.org/91-kerofis.htm lec'hienn OPAB/KerOfis]). Evel-se e oa war ar bajenn [[Etrekumuniezhioù Aodoù-an-Arvor]]. A galon.--[[Implijer:Trec'hlid mitonet|Trec'hlid mitonet]] ([[Kaozeadenn Implijer:Trec'hlid mitonet|kaozeal]]) 13 Mae 2014 da 12:53 (UTC)
== [[Pluveleg]] ==
Demat. Ha sur oc'h emañ Kastell "La saudraye" e Pluveleg? A galon. [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadbzh|kaozeal]]) 24 Mae 2014 da 09:02 (UTC)
:: Digarezit ac'hanon. Arwirionez ganeoc'h.. A galon. [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadbzh|kaozeal]]) 24 Mae 2014 da 14:42 (UTC)
==Kumuniezhioù kumunioù==
Salud dit ! Perak e skrivez a-wechoù "kumuniezh-kumunioù" ([[Kumuniezh-kumunioù kalon an Aber]] da skouer) ha gwechoù all "kumuniezh kumunioù" ([[Kumuniezh kumunioù traoñienn Klison]] da skouer) ? Da'm soñj e vefe gwelloc'h ober atav heñvel. En darn vrasañ eus ar pennadoù-se e lenner "kumuniezh kumunioù", distag. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 10 Mez 2014 da 06:57 (UTC)
== Patrom:Infobox kumunioù Italia ==
=== Daveennoù lec'hiañ ===
Salud dit. Er [[:Patrom:Infobox kumunioù Italia]] ez implijez an daveennoù lec'hiañ ("kenvuzulioù lec'hiañ" bremañ gant Ofis Publik ar Brezhoneg) roet gant Wikidata. Ar memes tra a oa bet graet gant "Patrom:Infobox kumunioù Breizh" ha "Patrom:Infobox kumunioù Frañs" betek ma voe kemmet an doare da ginnig an daveennoù lec'hiañ e Wikidata ha degaset freuz da heul en holl bennadoù a rae gant ar patromoù-se. Renket eo bet ar gudenn abaoe met dre ma n'emaomp ket mestr war ar pezh a c'hoarvez e wikidata ez eus bet kavet suroc'h ha diarvarusoc'h menegiñ an daveennoù-se er patromoù (sell ouzh ar [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh 19, bloaz 2014#Kartennoù ha daveennoù lec'hiañ|gaozeadenn-mañ]]). Da'm meno e vefe gwelloc'h ober ar memes tra gant kumunioù Italia (sell [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Patrom%3AInfobox_kumunio%C3%B9_Italia%2Fteuliadur&diff=1607637&oldid=1607261 aze]). A galon, --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 27 Kzu 2014 da 06:44 (UTC)
:Evel ma lavaren dija er gaozeadenn meneget ganit e vefe kalz efedusoc'h ober gant roadennoù Wikidata a gav din. Ha ma vefe ur c'hemm er mod da ginnig an titour eo trawalc'h cheñch ar patrom ha mat pell zo, ket ? Unan eus palioù Wikidata eo kreizennañ an titouroù (daveennoù, poblañs...) a-benn chom hep kaout da nevesaat an titouroù unan hag unan er pajennoù, brav vefe ober gant an ostilh-se eta. A galon --[[Implijer:Y-M D|Y-M D]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Y-M D|(kaozeal)]]</small> 27 Kzu 2014 da 22:36 (UTC)
::''[...] eo trawalc'h cheñch ar patrom ha mat pell zo, ket ?'' Aze emañ an dalc'h just a-walc'h. Soñj am eus pegen diaes eo bet klask petra e oa furm nevez an daveennoù lec'hiañ e wikidata, gant arouezennoù kuzh na vezont gwelet, ha pegen displijus eo bet gouzañv dejan ar c'hoapaerien e keit-se. Mar lavarit e vo kemmet ar patrom, pe ar modul kentoc'h, ganeoc'h kerkent ha ma vo degaset reuz adarre gant Wikidata n'eus kudenn ebet neuze. A galon, --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 28 Kzu 2014 da 06:58 (UTC)
:::N'on ket an hini barrekañ war an dachenn-se, met priñsip Wikidata a gavan dedennus. [[Implijer:Pymouss|Pymouss]] pe c'hoazh [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] a zo barrek war an dachenn-se a gav din hag e c'hellint sikour moarvat. --[[Implijer:Y-M D|Y-M D]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Y-M D|(kaozeal)]]</small> 28 Kzu 2014 da 15:20 (UTC)
:::: Mat e vefe kaout ali [[Implijer:Pymouss|Pymouss]] ha [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]]. Daoust hag-eñ e vo renket ar [[:module:Daveennou]] ganeoc'h pa vo kudennoù adarre ? --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 4 Gen 2015 da 05:49 (UTC)
:::::N’on ket ken barrek met un dra zo sur : ret eo implij ar muiañ roadennoù Wikidata. @[[User:Yun|Yun]] : ma t’eus ezhomm sikour diwar-benn Wikidata, gallout a reiñ un tamm sikour (siwazh n’e oa ket bet gwellet ganin an davarn a viz Mae peogwir n’eo oa ket d’ezhomm da lakaat an hedred hag al ledred gant an dorn… :( ). A galon, [[Implijer:VIGNERON|VIGNERON]] ([[Kaozeadenn Implijer:VIGNERON|kaozeal]]) 4 Gen 2015 da 10:45 (UTC)
::::::Diwar an tri den a fell dezho implijout ar [[:module:Daveennou]], daou a lavar n'int ket barrek da renkañ anezhañ pa vo freuz adarre, hag an trede ne lavar netra. Hini ebet anezho ne oa bet gwelet o reiñ an dorn pa oa bet freuzet miliadoù a bajennoù amañ abalamour da Wikidata. Setu e kav din eo arvarus implijout ar modul-se.
::::::Pa ouezer ne vo ket ezhomm da nevesaat an daveennoù lec'hiañ n'eus abeg sirius ebet da ober gant Wikidata. A galon, --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 10 Gen 2015 da 10:14 (UTC)
:::::::Ne gomprenan ket petra ne ya ket mat gant an daveennoù lec'hian war Wikidata. An fedoù-se ne cheñch ket hervez ar yezh ! Ma n'int ket resis a-walc'h e Wikidata, gwelloc'h da cheñch ar bajenn eno, neuze e vo cheñchet tout ar bajenn e raktresoù all. [[Implijer:Pymouss44|Pymouss]] <sup>[[Kaozeadenn Implijer:Pymouss44|Komzomp]]</sup> 11 Gen 2015 da 11:53 (UTC)
:::::::::N'emaomp ket o peuriñ er memes park : n'eo ket er resister emañ an dalc'h, er [[w:furmad|furmad]] ne lavaran ket. A galon, --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 12 Gen 2015 da 04:51 (UTC)
::::::::Ouzhpenn an daveennoù zo : ur goulenn hollek eo hag a denn ivez da anv an dilennad, an niver a dud a vez o chom, ar stankter... Talvezout a ra ar boan eta. --[[Implijer:Y-M D|Y-M D]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Y-M D|(kaozeal)]]</small> 11 Gen 2015 da 21:35 (UTC)
::::::::: A-du emaon ganit, ha setu aze perak em boa savet ar modul "Daveennou". Met ur gudenn zo gant furmad an daveennoù e Wikidata. Daoust ha gwelet ez peus peseurt kudenn a oa bet e miz Mae warlene ? A galon, --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 12 Gen 2015 da 04:51 (UTC)
=== Anv yezh ===
Un draig all : skrivet e vez an anv-kadarn "italianeg" gant ur "g" hag an anv-gwan "italianek" gant ur "k". "Anv italiane<u>k</u>" eo a ranker skrivañ eta.
A galon, --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 27 Kzu 2014 da 06:44 (UTC)
: Ya, gallout a reer lavaret "anv e lombardeg" [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Patrom:Infobox_kumunio%C3%B9_Italia&curid=115205&diff=1607673&oldid=1607597], met dirak ur vogalenn ez a an araogenn "e" da "en" : "anv e<u>n</u> italianeg" a ranker skrivañ eta. Sell ouzh [[Wikipedia:Fazioù stankañ#E, en]]. Gallout a rafed sevel ur modul a skriv "en" dirak ur vogalenn pe "h", hag "e" a-hend-all. A galon, --[[Implijer:Yun|Yun]] <small>[[Kaozeadenn Implijer:Yun|(kaozeal)]]</small> 28 Kzu 2014 da 06:58 (UTC)
==[[Isprefeti]]==
... zo ti un [[isprefed]]. N'eo ket ur gêr. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 20 Gen 2015 da 22:52 (UTC)
==[[Pithiviers]]==
Demat deoc'h, N'em bije ket lec'hiet ar gêr-se e... reter [[Bro-C'hall]] :-). A galon.--[[Implijer:Prieladkozh|Prieladkozh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Prieladkozh|kaozeal]]) 27 Gen 2015 da 09:07 (UTC)
: Gwir eo ! Ur fazi em eus graet. Gwelloc'h eo lec'hiañ Pithiviers e-kreiz Bro-C'hall. [[Implijer:Pymouss44|Pymouss]] <sup>[[Kaozeadenn Implijer:Pymouss44|Komzomp]]</sup> 27 Gen 2015 da 09:59 (UTC)
A gav din ivez ! Tostoc'h 'vo da vont di da zebriñ gwestell saourus...--[[Implijer:Prieladkozh|Prieladkozh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Prieladkozh|kaozeal]]) 27 Gen 2015 da 10:02 (UTC)
==Kumunioù==
Salud dit ! Da betra e servij ober meneg eus ar c'hantonioù evel ma oant betek ar bloaz-mañ, e-barzh an taolennoù a lakaez er pennadoù diwar-benn kumunioù gall a bep seurt ? Talvoudusoc'h eo, da'm soñj, menegiñ ar re nevez. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 13 Meu 2015 da 21:53 (UTC)
== Translating the interface in your language, we need your help ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Hello Pymouss, thanks for working on this wiki in your language. [http://laxstrom.name/blag/2015/02/19/prioritizing-mediawikis-translation-strings/ We updated the list of priority translations] and I write you to let you know. The language used by this wiki (or by you in your preferences) needs [[translatewiki:Translating:Group_statistics|about 100 translations or less]] in the priority list. You're almost done!
[[Image:Translatewiki.net logo.svg|frame|link=translatewiki:|{{int:translateinterface}}]]
Please [[translatewiki:Special:MainPage|register on translatewiki.net]] if you didn't yet and then '''[[translatewiki:Special:Translate/core-0-mostused|help complete priority translations]]''' (make sure to select your language in the language selector). With a couple hours' work or less, you can make sure that nearly all visitors see the wiki interface fully translated. [[User:Nemo_bis|Nemo]] 26 Ebr 2015 da 14:06 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:Nemo bis@metawiki using the list at http://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Meta:Sandbox&oldid=12031713 -->
==Kantonioù==
Salud dit ! Er pennadoù diwar-benn kantonioù gall out boas da skrivañ "Kanton X a zo ur rann velestradurel eus...". Diouzh a ouzon, n'o deus ar c'hantonioù bremañ tamm talvoudegezh ebet a-fet ar velestradurezh. N'eo ket evel gwechall. Bremañ n'int nemet pastelloù-votiñ. Kavout a ra din e vefe gwelloc'h skrivañ "Kanton X zo ur c'hanton eus...". A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 19 Mez 2015 da 15:23 (UTC)
*Un tamm gwelloc'h? ''Er bloavezh 2015 e oa a annezidi hag a reer Montiliens anezho e galleg.'' [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 26 Gen 2018 da 05:59 (UTC)
"Anvet '''eus''' Benead Norcia " ... Anvet diwar ... [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 10 Kzu 2019 da 07:20 (UTC)
== Merourien ==
Salud dit, leusket 'm eus ur gemennadenn war an [[Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 16, bloaz 2020|davarn]] evit lakaat ar gaoz war merañ ar Wiki-mañ ha dreist-holl kaout [[Wikipedia:Merourien|merourien]] nevez marteze, ma fell dit reiñ da soñj ! A galon --[[Implijer:Lekemok|Lekemok]] ([[Kaozeadenn Implijer:Lekemok|kaozeal]]) 21 Ebr 2020 da 18:52 (UTC)
== Universal Code of Conduct ==
Hi Pymouss
I was asked by Wikimedia Foundation to promote this call for participation on the planned Universal Code of Conduct.
Best regards --[[Implijer:Holder|Holder]] ([[Kaozeadenn Implijer:Holder|kaozeal]]) 13 Eos 2020 da 04:04 (UTC)
''Pendant plus de 19 ans, les Wikimédiens et Wikimédiennes ont travaillé ensemble pour bâtir la plus vaste ressource de connaissance libre de l’humanité. Durant cette période, nous somme passés d’un petit groupe de contributeurs à une communauté de rédacteurs, de développeurs, d’affiliés, de lecteurs, de donateurs et de partenaires.''
''Cependant, nous réalisons que rester fidèle à notre objectif, celui qui est exprimé dans notre vision d’«imaginer une monde dans lequel chaque être humain peut librement partager et contribuer à la somme de tous les savoirs», nous avons encore beaucoup de travail à faire.''
''Par moments, nos contributeurs et contributrices, de même que nos projets eux-mêmes, ont souffert d’un manque de normes qui non seulement nous unissent entre nous mais qui permettent de créer collaborativement un environnement où la connaissance libre peut être partagée sans crainte. Afin de nous rapprocher de cet objectif, nous devons nous assurer que toutes les personnes qui souhaitent contribuer de manière constructive sur nos plateformes se sentent à l'aise et encouragées à nous rejoindre. Nous avons besoin de normes qui peuvent aider à créer un environnement constructif et inclusif qui encourage le partage des connaissances libres.''
''Au fil du temps, plusieurs échanges ont souligné la nécessité d’avoir un ensemble règles de conduite s’appliquant de manière universelle aux différentes communautés, et enfin, le Conseil de la Fondation Wikimedia a rendu publique une déclaration, promulguant de nouvelles normes pour lutter contre le harcèlement et promouvoir l'inclusivité au sein des projets.[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/May_2020_-_Board_of_Trustees_on_Healthy_Community_Culture,_Inclusivity,_and_Safe_Spaces]''
''Le Code universel de conduite constituera un minimum de règles s’appliquant à tous les projet Wikimédia, et à nous tous, salarié(e)s et bénévoles, aux quatre coins du monde, et aura un impact sur notre travail et nos groupes, nos membres et nos projets. Il est important que nous participions tous et exprimions nos idées sur ce Code, sa nature, ce que qu’il devrait prendre en compte ou non; comment il pourrait faire croître, freiner ou aider nos groupes.''
''C’est le moment d’en parler. Votre communauté fait partie du mouvement Wikimédia et votre voix compte. Pour qu’elle soit entendue, vous êtes invités à en savoir un peu plus sur le Code de conduite universel [https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct] et à exprimer par écrit vos idées et réactions sur la page de discussion [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Universal_Code_of_Conduct]. Pour plus de flexibilité et pour encourager la participation dans le plus de langues possible, vous êtes chaleureusement invités à traduire la page principale du code de conduite universel dans votre langue respective [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Universal+Code+of+Conduct&language=en&action=page&filter=]. Vous et votre communauté pourrez choisir d’exprimer vos opinions dans la langue de votre projet. Par ailleurs, dans le cas où la page sur metawiki ne serait pas encore traduite dans la langue de votre projet, veuillez noter que vous êtes encouragés à répondre dans la langue de votre choix même s’il s’agit d’un fil de discussion initié en anglais sur le code de conduite universel.''
==Rummadoù==
Salud dit! Perak cheñch Rummad:Strolladoù sonerien Kuba (Iwerzhon, SUA...) e Rummad:Strolladoù sonerezh Kuba (Iwerzhon, SUA...) ? Brezhoneg reizh eo an anvadurioù evel Rummad:Strolladoù sonerien Kuba. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 25 Eos 2020 da 15:59 (UTC)
: Salud [[Implijer:Llydawr|Llydawr]]! Daou rummad zo (pe oa) e Wikipedia e brezhoneg evit strolladoù sonerien/sonerezh: da skouer, ur [[:Rummad:Strolladoù sonerien SUA]] hag ur [[:Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]]. Evidon me red eo bezañ kendeuzet ar rummadoù-se, evel e Wikipedia e yezhoù all.
:Anvet eo ar rummadoù «[[:en:Category:Musical groups|Category:Musical groups]]...» e saozneg, «[[:es:Categoría:Grupos de música|Categoría:Grupos de música]]...» e spagnoleg, pe «[[:fr:Catégorie:Groupe de musique|Catégorie:Groupe de musique]]...» e galleg. N'int ket «Category:Groups of musicians...», «Categoría:Grupos de músicos...», pe «Catégorie:Groupe de musiciens...». Se zo perak m'eus dibabet «Rummad:Strolladoù sonerezh...». Ma fell dit cheñch en-dro, n'eo ket ur gudenn evidon. An dra pouezusañ zo da gaout nemet unan rummad.
:A galon, [[Implijer:Pymouss|Pymouss]] <sup>[[Kaozeadenn Implijer:Pymouss|Komzomp]]</sup> 25 Eos 2020 da 18:13 (UTC)
:Sur out? https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Martine_Craveia-Schütz&diff=next&oldid=1707166 [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 4 C'hwe 2021 da 07:49 (UTC)
==Databox==
Me gred e chom traoù da beurlipat; https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Maialen_Lujanbio&type=revision&diff=1910006&oldid=1909912 [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 27 Eos 2021 da 15:51 (UTC)
:Hag amañ : [[Stêr Loa]] . [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 17 Her 2021 da 16:51 (UTC)
:Hag e Piave . [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 21 Kzu 2021 da 14:08 (UTC)
==Dilennadeg 2022==
Kevarc'h dit,
:Pedet out da reiñ da soñj – ha da lakaat da anv, petra 'virje ? — war ar bajenn [[Wikipedia:Dilennadeg 2022]].
:A galon,
:[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 15 C'hwe 2022 da 11:29 (UTC)
::Demat dit,
::Digor eo ar votadeg evit kaout merourien nevez. Gallout a rez votiñ [[Wikipedia:Kumuniezh/votadeg evit merourien Ebrel 2022|amañ]].
::A galon,
::--[[File:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] <small>([[Kaozeadenn_Implijer:Lekemok|kaozeal]])</small> 1 Ebr 2022 da 10:24 (UTC)
==Kumunioù Italia==
Salud dit! Gwelet 'm eus 'peus lakaet menegoù "kumun Italia" e Wikidata. Taol evezh : "kumunioù Italia" = "les communes d'Italie" ; "kumun Italia" a vefe "la commune d'Italie", evel pa vije "Italy's municipality" e saozneg. Direizh eo *kumun Italia", eta, e brezhoneg. "Kumun eus Italia" pe "kumun italian" zo reizh avat. Diwar-benn pep hini eus kumunioù Italia e c'haller lavaret ez eo ur "gumun italian" pe ur "gumun eus Italia", pe c'hoazh ur "gumun en Italia". A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 8 Du 2022 da 13:00 (UTC)
== Modèles Wikidata ==
Bonjour,
J’ai remarqué que tu modifies des maires. J’ai fait des modèles qui prennent les données dans Wikidata pour cela, est-ce que ça t’intéresse ? Ou as-tu des remarques à faire à leur sujet ?
* [[Patrom:Penn gouarnamant|Penn gouarnamant]] (chef de gouvernement) : dans le cas d’une commune, affiche le maire
* [[Patrom:Deroù respet penn gouarnamant|Deroù respet penn gouarnamant]] : date de début de son mandat (d’après ce que j’ai vu, la date de fin n’est pas indiquée sur Wikidata tant que le mandat est en cours, ce qui me semble raisonnable)
* [[Patrom:Taolenn pennoù gouarnamant|Taolenn pennoù gouarnamant]] : table des chefs de gouvernement successifs avec nom (lien interne si applicable), dates de début et fin de mandat, colonnes triables.
Il y a des exemples des deux premiers dans [[Brest]], du troisième dans [[Implijer:Huñvreüs/Poull-Traezh|mon bac à sable]].
* [[Patrom:Grafik poblañs|Grafik poblañs]] : courbe de population à partir de Wikidata ([[Brest#Pobla%C3%B1s_2|exemple]]).
[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 13:04 (UTC)
c9zp3mxec4je3y91rjorsh6d5ao0vfd
Roll buhezskridoù brezhonek ar sent
0
45314
2187419
2187374
2026-04-08T16:15:54Z
Ch. Rogel
46
Astenn 2
2187419
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Buhezskrid]]où [[sant|sent]], sentbukezskrid(où) a c'hell ober anezho ivez, a zo bet savet e [[latin]], hag e [[galleg]] da c'houde, aboe an {{IXvet kantved}}. Gant an [[teskad]] buhezskridoù ''[[Buhez ar Sent]]'' (skrivet ''Buhez ar Zent'' a-wechoù) hag embannet evit ar wech kentañ e [[1752]] gant [[Glaoda Marigo]] e krogas an [[Iliz katolik roman|Iliz katolik]] da bourchas buhezskridoù sent e brezhoneg. Un nebeud buhezskridoù brezhonek a zo bet savet diwar-benn [[gwenvidig|gwenvidien]] vrudet zo ivez.<br>
Buhez [[Santez Nonn]], hag hini he mab [[Divi]], a zo bet lakaet da sevel ur pezh-c’hoari brezhonek kozh-tre, [[Buez Santez Nonn]] e anv, savet ken abred hag an 12{{vet}} kantved, hag embannet gant [[Yann-Frañsez ar Gonideg]] e 1837. Ur pezh-c’hoari, titlet ''Buhez Gwenole'' hag an dornskrid adeget eus 1580 a gaver ivez<br>
Savet ez eus bet ivez meur a [[Kantikoù brezhonek|gantik]] a zibun buhez ur sant evit ar [[pardon]]ioù lidet en [[iliz]]où pe er [[chapel]]ioù.
==[[Teskad]]où==
* [[Glaoda Marigo]], ''Buhez ar Sœnt evit gloar Doue, evit enor ar Sœnt, evit santification an Eneou'', [[Kemper]] : Simon Périer, 1752.
* [[Jak ar C’hromm]], ''Buhez er Sœnt guet reflexioneu spirituel aveit peb dé ag er blai laqueit é breton dré an eutru Crom'', [[Gwened]], Lamarzelle, [[1839]]. Adembannet e 1856, 1860 ha 1878.
* [[Yann-Vari Perrot]], ''Buhez ar zent'', [[Montroulez]], Ar Gwazioù, [[1911]].
* [[Tepot Gwilhmod]], ''Goueler ar Sent'', Ur ger a-raok gant [[Youenn Olier]], Keneiled Imbourc’h, 1994, 270 p. Lieskrivet. Imbourc’h, niv.292-293, 31 Gouere 1994.
==Buhezskridoù==
===Santezed===
;[[Santez Anna]]
* Michel Péron, ''Miz ha buez Santes Anna'', Brest, 1877, 360 p. Adembannet e 1892 gant Lefournier e Brest.
;Santez [[Janed Ark]]
*[[Eozen-Vari Madeg]] ha [[Yann-Vari Ugen]], ''Buez Jeann d'Arc'', [[Pariz]], Lethielleux, 1909. Adembannet e Kemper, 1910.
;[[Santez Aziliz]]
* [[Pier an Arbouled]] (Pierre Larboulette), ''Buhe Santés Cecile patronez paes [[Teiz|Teix]]'', [[Gwened]], 1856.
*;[[Elesbed Hungaria|Santez Elesbed Hungaria]]
* ''Kenteliou Santez Elizabed a Hongri (1207-1231)'', Rosko, [[Ar Vuhez Kristen]], 1944, 32 p.
;[[Santez Katell]]
* [[Katell Aleksandria|Santez Katell Aleksandria]]
* ''Aman ez deraov buhez an itron sanctes Cathell guerhes ha merzeres en Brezonec'', [[Sant-Martin-war-ar-Maez]], 1576. Moulet e kouent Kuburien. An darnvuiañ a zo bet eus '’[[Ar Vojenn alaouret]]'’ (''Legenda aurea'') gant [[Jacopo da Varazze]].
; [[Santez Marc’harid]]
Meneget e voe gant [[Gwennole ar Menn]] ur « Buhez Santez Margerit » resevet gant ul levrdier e 1634.
;[[Santez Tereza ar Mabig Jezuz]]
*[[Jelvestr Seveno|Sylvestre Séveno]], ''Histor burzudus an c'hoar Tereza ar Mabig Jezuz'', [[Henbont]] : Normand, 1915.
===Sent===
;[[Sant Erwan]]
* Pierre de la Haye, ''Buhez Sant Eüzen'', troet gant [[Tangi Gwegen]], Montroulez, Georges Allienne, 1623. Titl orin : ''Vie, mort, miracles et canonisation de monsieur saint Yves''. Adembannet gant [[Skol (ti-embann)]] e 2002.
*[[Frañsez Gwilhouzig]], ''Bue sant Erwan laket e brezonek'', [[Sant-Brieg]], Prudhomme, 1894.
;[[Sant Frañsez a Asiz]]
*Lan Inizan, ''Buhez St-Fransez a Assiz'', Landerne, Desmoulins, 1889. Adembannet e 1891 ha 1905 e [[Brest]] gant Derrien.
*[[Tad Eujen]] (Gwilherm ar C'hev), ''Buhez skeudennet Sant-Frañsez a Asiz'', Rosko, Ar Vuhez Kristen, 1926.
*[[Eozen-Vari Madeg]], ''Buhez sant Fransez a Asiz’’, reizet gant eun tad eus Urz St-Frañsez, [[An Oriant]], Ar Vuhez Kristen, 1928.
*Breur Melar, ''Buhez Sant Frañsez, mignon ar vugale'', Rosko, Ar Vuhez Kristen, 1942
*[[Lan Inizan]], ''Buhez St-Fransez a Asiz : 1182-1226’’, reizet ha kesket gant an Tad Eujen a Wengad, [[Rosko]], Ar Vuhez Kristen. <ref>''Arvor'', niv. 43, 26 Here 1941.</ref>.
*Tad Eujen (Gwilherm ar C'hev), ''Buhez skeudennet Sant-Frañsez a Asiz'', Rosko, Ar Vuhez Kristen, 1947.
;Sant Iltud
* [[Félix Menguy]], ''Sant Iltud'', gant an Otrou Menguy, Person [[Koadoud|Koadout]], Kastell-Paol, [[Emgleo Sant Iltud]], 1923. Tennet eus [[Buhez ar Sent|Buhe ar Zent].
;[[Sant Izidor an Arer]]
*Louis Pourchasse, ''Sant Isidor patron al labourision'', Gwened, Galles, 1768.
;[[Maodez|Sant Vodez]]
*[[Gwilhom ar Yaouank]], ''Buhez sant Vodez hag istor [[Henvig|Hanvic]]'', [[Teurgn]], Cartier, 1918, 70 p.
;Sant Ronan
* [[Loeiz Dujardin]], ''Sant Ronan'', Brest, [[Feiz ha Breiz]], 1935.
;[[Sant Servez]]
*[[Vincent Roudaut]], ''Buhez an autrou sant Servez, escop [[Tongeren|Tongr]]'', Montroulez, Lanoe, 1890.
;[[Sant Tenenan]]
*Gwilhom ar Yaouank, ''Buhez sant Tenenan hag histor Plabennek '', [[Teurgn]], Cartier, 1919, 101 p.
;Sant Teodod
*[[Yann-Vari Gwilhoù|Christo]], ''St Theodot, patron en ostizien’’, Kastell-Paol, Emgleo Sant Iltud, 1922, 174 p.
;[[Jean-Marie Vianney|Sant Yann-Vari Vianney]]
*Yann-Vari Ugen, ''Kentelioù aoutrou person Ars'', Brest, 1906, 239 p.
;[[Sant Visant Ferrer]]
*[[Jelvestr Seveno]], ''Buhé sant Uisant Ferrié'', Gwened, Lafolye, 1921.
===Gwenvidien===
;[[Juluan Maner]]
*Jakez Bleuzen, ''Buez an tad meurbed enorus Juluan Maner'', Kemper : Kerangal, 1876.
*[[Yann-Vari Ugen]], ''[[Buhez an Tad Julian Maner]], jezuist, misioner Breiz'', Brest, Moulerez ar C'hastell, 1933.
;[[Mikael an Noblez]]
*Jakez Bleuzen, ''Buez an aotrou Mikael Nobletz'', Brest ; Kemper, Lefournier ha Salaün, 1879.
*Yann-Vari Ugen, ''Buhez Mikael an Nobletz, misioner Breiz'', Brest, Moulerez ar C'hastell, 1929.
===Gwenvidikadur chomet a-sav===
;Viktoria Konan Sant Luk
*[[Yann-Vari Ugen|J. U.]], ''Eun diverra eus buhez Viktoria Konan a Zant Luk, leanez e Retred Kemper, gilhotinet d'an 31 a viz Gouere e Pariz'', Brest, Emgleo Sant Iltud, 1926, 58 p.
== Levrlennadur ==
* [https://doi.org/10.4000/abpo.270 Jean-François Courouau, "L’imprimé religieux en langue bretonne (1526-1660) ». E-barzh ''Annales de Bretagne et des Pays de l’Ouest'',
* Lukian Raoul : ''Geriadur ar skrivagnerien ha yezhourien'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. {{ISBN|978-2-7368-0034-5}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Sentvuhezoniezh]]
28ngxr0dqf9hnm5rfcwdmqvd318wto1
Elina Danielian
0
48358
2187468
2187287
2026-04-09T11:56:51Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad bedel (Maouezi).
2187468
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Elina_Danielian_2013.jpg|right|180px|Elina Danielian e 2013.]]
'''Elina Danielian''' (en [[armenieg]]: Էլինա Դանիելյան) a zo bet ganet d'an [[16 Eost|16 a viz Eost]] [[1978]] en [[Azerbaidjan]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.<br/>
Mestr-Meur Etrebroadel eo abaoe 2010, Mestrez-veur etrebroadel (WGM) abaoe 2003, Mestrez-veur (WGM) abaoe 1994, Mestrez etrebroadel (WIM) abaoe 1993, Mestrez FIDE abaoe 1992<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 399 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 291 he renk ''Fonnapl'', 2 359 he renk ''Luc'hedenn''.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Merc'hed<ref>{{pt}}[https://brasilbase.pro.br/w.php Campeonatos del mundo por edades: campeones Brasilbase]</ref> ====
* E 1992 e voe trec'h er rummad e-dan pevarzek vloaz e [[Duisburg]] ([[Alamagn]]).
* E 1993 e voe trec'h er rummad e-dan c'hwezek vloaz e [[Bratislava]] ([[Slovakia]]).
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe seizh gwezh: e 1993, e 1994, e 1999, e 2002, e 2003 hag e 2004<ref>{{en}}[http://www.armchess.am/all_womens_ch_arm.htm Historial de ganadores del Campeonato de Armenia femenino - Armchess]</ref>.
==== Kevezadegoù dre skipailh ====
=== [[Olimpiadoù echedoù]] ===
C'hoari a reas daouzek gwezh e skipailh Armenia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/qmkakw2g.html Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|1992||3||30||{{Filipinez}} [[Manila]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6
|-
|1994||1||31||{{Rusia}} [[Moskov]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||69,2
|-
|1996||1||32||{{Armenia}} [[Yerevan]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||65,4
|-
|1998||1||33||{{Rusia}} [[Elista]]||5/10 (+ 4, = 2, - 3)||50
|-
|2000||1||34||{{Turkia}} [[Istanbul]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||54,2
|-
|2002||1||35||{{Slovenia}} [[Bled]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||58,3
|-
|2004||1||36||{{Spagn}} [[Calvià]]||7/13 (+ 3, = 8, - 2)||53,8
|-
|2006||1||37||{{Italia}} [[Torino]]||8,5/12 (+ 6, = 5, - 2)||70,8
|-
|2008||1||38||{{Alamagn}} [[Dresden]]||5,5/10 (+ 4, = 3, - 3)||55
|-
|2010||1||39||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]|| 7,5/11 (+ 6, = 3, - 2)||68,2
|-
|2012||1||40||{{Turkia}} [[Istanbul]]|| 6,5/11 (+ 5, = 3, - 2)||65
|-
|2014||1||41||{{Norvegia}} [[Tromsø]]|| 6/9 (+ 5, = 2, - 2)||66,7
|-
|}
=== Kampionad bedel (Maouezi)===
C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Armenia.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù
|-
|2007||1||1||{{Rusia}} [[Yekaterinbourg]]||5/8 (+3, =4, -1)||62,5||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2007v/2007arm.html 1st World Team Chess Championship (women): Ekaterinburg 2007 Olimp Base]</ref>.
|-
|2009||1||2||{{Sina}} [[Ningbo]]||3,5/9 (+3, =1, -5)||38,9||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2009v/2009arm.html World Team Chess Championship (women): 2009 Olimp Base]</ref>.
|-
|2011||1||3||{{Turkia}} [[Mardin]]||4,5/8 (+4, =1, -3)||56,3||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/~~V/2011v/2011arm.html World Team Chess Championship (women): 2011 Olimp Base]</ref>.
|-
|2015||1||5||{{Sina}} [[Chengdu]]||4,5/8 (+ 3, = 3, - 2)||56,3||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/~sennari/2015v/2015arm.html 5th World Team Chess Championship (women): Chengdu 2015 Olimp Base]</ref>.
|-
|}
{{EloChart|Q13300210}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300210 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/elina_Danielian.html He c'hoari e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Danielian, Elina}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1978]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]
qufzb8rlunjow4323hzi9xfj0unf4ml
Patrom:Degemer/Keleier
10
84351
2187409
2186627
2026-04-08T14:51:15Z
Dishual
612
2187409
wikitext
text/x-wiki
Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Mette Frederiksen by Christian Ursilva (2026).jpg|150px|right|Mette Frederiksen]]
* [[7 a viz Meurzh]] : dieubet eo Cécile Kohler ha Jacques Paris bet [[Gouestlad|gouestlidi]] en [[Iran]].
*[[24 a viz Meurzh]] : gant ar strollad [[Socialdemokratiet]], strollad ar c'hentañ ministr [[Mette Frederiksen]] ''(skeudenn)'', eo aet ar maout e dilennadeg kannaded ar [[Folketing]], [[parlamant]] [[Danmark]].
*[[22 a viz Meurzh]] : marvet eo [[Lionel Jospin]], bet [[Kentañ Ministr (Frañs)|Kentañ Ministr Bro-C'hall]] etre 1997 ha 2002.
*[[16 a viz Meurzh]] : kantadoù a dud zo lazhet e [[Kaboul]] gant [[Brezel etre Afghanistan ha Pakistan|bombezadegoù aerlu Pakistan]].
*[[15 a viz Meurzh]] : kentañ tro [[dilennadeg ar c'huzulioù-kêr e Bro-C'hall]].
*[[12 a viz Meurzh]] : [[Bodadenn Vroadel ar Bobl]] e [[Republik Pobl Sina|Sina]] a zegemer ul lezenn "evit unvaniñ ar vroad" hag a laka ar [[mandarineg]] da vezañ ar yezh kelenn er stad a-bezh diwar-goust yezhoù ar minorelezhioù broadel evel an [[tibeteg]], ar [[mongoleg]] pe an [[ouigoureg]].
*[[8 a viz Meurzh]] : [[Mojtaba C'hamenei]] zo dilennet da benn uhelañ [[Iran]] goude [[Lazhadenn Ali C'hamenei|lazhadenn e dad]], [[Ali C'hamenei]].
*[[28 a viz C'hwevrer]] : [[Obererezh milourel a-gevret a-enep Iran|bombezet eo Iran]] gant [[Israel]] hag an [[Stadoù-Unanet Amerika|SUA]], lazhet eo [[Ali C'hamenei]] ha degadoù a dud nann-soudard.
*[[27 a viz C'hwevrer]] : bombezet eo [[Kaboul]] ha [[Kandahar]] gant aerlu [[Pakistan]] ha disklêriet eo ar [[brezel etre Afghanistan ha Pakistan (2026)|brezel etre Pakistan hag Afghanistan]].
*[[23 a viz C'hwevrer]] : [[Rob Jetten]] a zeu da vezañ Kentañ Ministr an [[Izelvroioù]].
*[[22 a viz C'hwevrer]] : [[Nemesio Oseguera Cervantes]], penn ar [[Cártel de Jalisco Nueva Generación]], zo lazhet gant an [[Arme Vec'hikan|arme vec'hikan]]. Emsavioù feuls a zo en ugent [[Stadoù Mec'hiko|stad]] eus [[Mec'hiko]].
{{diac'hubiñ}}
<noinclude>
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]
</noinclude>
07ql1schd2zm5m307kviidoxqyxbge6
Kaozeadenn Implijer:Culex
3
98839
2187395
2187353
2026-04-08T12:39:34Z
Culex
15372
/* Modèles Wikidata */ réponse
2187395
wikitext
text/x-wiki
Trugarekaat. Thank u. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 20 Gou 2012 da 15:34 (UTC)
== Modèles Wikidata ==
Bonjour,
J’ai remarqué que tu modifies des maires et listes de maires. J’ai fait des modèles qui prennent les données dans Wikidata pour cela, est-ce que ça t’intéresse ? Ou as-tu des remarques à faire à leur sujet ?
* [[Patrom:Penn gouarnamant|Penn gouarnamant]] (chef de gouvernement) : dans le cas d’une commune, affiche le maire
* [[Patrom:Deroù respet penn gouarnamant|Deroù respet penn gouarnamant]] : date de début de son mandat (d’après ce que j’ai vu, la date de fin n’est pas indiquée sur Wikidata tant que le mandat est en cours, ce qui me semble raisonnable)
* [[Patrom:Taolenn pennoù gouarnamant|Taolenn pennoù gouarnamant]] : table des chefs de gouvernement successifs avec nom (lien interne si applicable), dates de début et fin de mandat, colonnes triables.
Il y a des exemples des deux premiers dans [[Brest]], du troisième dans [[Implijer:Huñvreüs/Poull-Traezh|mon bac à sable]].
NB: sur les grands wikis on peut se demander si tirer les données de Wikidata est pertinent, sur un petit wiki comme celui-ci ça me semble une bonne idée car on manque de main d’œuvre pour ce genre de maintenance.
Cordialement, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 17:07 (UTC)
:{{ping|Huñvreüs}} Bonjour, merci pour l'info, je vais tenter de l'appliquer, d'autant que je commence toujours par mettre à jour Wikidata, où je suis en train de créer les fiches pour les nouveaux maires. Ce sera en utile en effet, car il n'y a pas énormément de contributeurs par ici. [[Implijer:Culex|Culex]] ([[Kaozeadenn Implijer:Culex|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 12:39 (UTC)
e4rjnd4vp3qgawt5yfbgxd2oo43xwaf
2187397
2187395
2026-04-08T12:46:31Z
Huñvreüs
54570
/* Modèles Wikidata */ Respont
2187397
wikitext
text/x-wiki
Trugarekaat. Thank u. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 20 Gou 2012 da 15:34 (UTC)
== Modèles Wikidata ==
Bonjour,
J’ai remarqué que tu modifies des maires et listes de maires. J’ai fait des modèles qui prennent les données dans Wikidata pour cela, est-ce que ça t’intéresse ? Ou as-tu des remarques à faire à leur sujet ?
* [[Patrom:Penn gouarnamant|Penn gouarnamant]] (chef de gouvernement) : dans le cas d’une commune, affiche le maire
* [[Patrom:Deroù respet penn gouarnamant|Deroù respet penn gouarnamant]] : date de début de son mandat (d’après ce que j’ai vu, la date de fin n’est pas indiquée sur Wikidata tant que le mandat est en cours, ce qui me semble raisonnable)
* [[Patrom:Taolenn pennoù gouarnamant|Taolenn pennoù gouarnamant]] : table des chefs de gouvernement successifs avec nom (lien interne si applicable), dates de début et fin de mandat, colonnes triables.
Il y a des exemples des deux premiers dans [[Brest]], du troisième dans [[Implijer:Huñvreüs/Poull-Traezh|mon bac à sable]].
NB: sur les grands wikis on peut se demander si tirer les données de Wikidata est pertinent, sur un petit wiki comme celui-ci ça me semble une bonne idée car on manque de main d’œuvre pour ce genre de maintenance.
Cordialement, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 17:07 (UTC)
:{{ping|Huñvreüs}} Bonjour, merci pour l'info, je vais tenter de l'appliquer, d'autant que je commence toujours par mettre à jour Wikidata, où je suis en train de créer les fiches pour les nouveaux maires. Ce sera en utile en effet, car il n'y a pas énormément de contributeurs par ici. [[Implijer:Culex|Culex]] ([[Kaozeadenn Implijer:Culex|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 12:39 (UTC)
::👍️
::J'en profite pour mentionner aussi le modèle [[Patrom:Grafik poblañs|Grafik poblañs]] qui trace la courbe de population à partir de Wikidata ([[Brest#Pobla%C3%B1s_2|exemple]]). [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 12:46 (UTC)
hkma97bmfyvjnz166taxgacuzz0mhah
2187407
2187397
2026-04-08T14:36:06Z
Culex
15372
/* Modèles Wikidata */ avis
2187407
wikitext
text/x-wiki
Trugarekaat. Thank u. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 20 Gou 2012 da 15:34 (UTC)
== Modèles Wikidata ==
Bonjour,
J’ai remarqué que tu modifies des maires et listes de maires. J’ai fait des modèles qui prennent les données dans Wikidata pour cela, est-ce que ça t’intéresse ? Ou as-tu des remarques à faire à leur sujet ?
* [[Patrom:Penn gouarnamant|Penn gouarnamant]] (chef de gouvernement) : dans le cas d’une commune, affiche le maire
* [[Patrom:Deroù respet penn gouarnamant|Deroù respet penn gouarnamant]] : date de début de son mandat (d’après ce que j’ai vu, la date de fin n’est pas indiquée sur Wikidata tant que le mandat est en cours, ce qui me semble raisonnable)
* [[Patrom:Taolenn pennoù gouarnamant|Taolenn pennoù gouarnamant]] : table des chefs de gouvernement successifs avec nom (lien interne si applicable), dates de début et fin de mandat, colonnes triables.
Il y a des exemples des deux premiers dans [[Brest]], du troisième dans [[Implijer:Huñvreüs/Poull-Traezh|mon bac à sable]].
NB: sur les grands wikis on peut se demander si tirer les données de Wikidata est pertinent, sur un petit wiki comme celui-ci ça me semble une bonne idée car on manque de main d’œuvre pour ce genre de maintenance.
Cordialement, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 17:07 (UTC)
:{{ping|Huñvreüs}} Bonjour, merci pour l'info, je vais tenter de l'appliquer, d'autant que je commence toujours par mettre à jour Wikidata, où je suis en train de créer les fiches pour les nouveaux maires. Ce sera en utile en effet, car il n'y a pas énormément de contributeurs par ici. [[Implijer:Culex|Culex]] ([[Kaozeadenn Implijer:Culex|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 12:39 (UTC)
::👍️
::J'en profite pour mentionner aussi le modèle [[Patrom:Grafik poblañs|Grafik poblañs]] qui trace la courbe de population à partir de Wikidata ([[Brest#Pobla%C3%B1s_2|exemple]]). [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 12:46 (UTC)
:::{{ping|Huñvreüs}} Je viens de l'essayer sur [[Ceret]] après avoir ajouté toutes les données depuis 1793 dans Wikidata. Sinon, on n'a pas grand chose par défaut (à partir de 2013 seulement en général). [[Implijer:Culex|Culex]] ([[Kaozeadenn Implijer:Culex|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 14:35 (UTC)
40iyck2m2ojg0kzyiqi6dww0g6hl3t7
2187416
2187407
2026-04-08T15:02:27Z
Huñvreüs
54570
/* Modèles Wikidata */ Respont
2187416
wikitext
text/x-wiki
Trugarekaat. Thank u. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 20 Gou 2012 da 15:34 (UTC)
== Modèles Wikidata ==
Bonjour,
J’ai remarqué que tu modifies des maires et listes de maires. J’ai fait des modèles qui prennent les données dans Wikidata pour cela, est-ce que ça t’intéresse ? Ou as-tu des remarques à faire à leur sujet ?
* [[Patrom:Penn gouarnamant|Penn gouarnamant]] (chef de gouvernement) : dans le cas d’une commune, affiche le maire
* [[Patrom:Deroù respet penn gouarnamant|Deroù respet penn gouarnamant]] : date de début de son mandat (d’après ce que j’ai vu, la date de fin n’est pas indiquée sur Wikidata tant que le mandat est en cours, ce qui me semble raisonnable)
* [[Patrom:Taolenn pennoù gouarnamant|Taolenn pennoù gouarnamant]] : table des chefs de gouvernement successifs avec nom (lien interne si applicable), dates de début et fin de mandat, colonnes triables.
Il y a des exemples des deux premiers dans [[Brest]], du troisième dans [[Implijer:Huñvreüs/Poull-Traezh|mon bac à sable]].
NB: sur les grands wikis on peut se demander si tirer les données de Wikidata est pertinent, sur un petit wiki comme celui-ci ça me semble une bonne idée car on manque de main d’œuvre pour ce genre de maintenance.
Cordialement, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 17:07 (UTC)
:{{ping|Huñvreüs}} Bonjour, merci pour l'info, je vais tenter de l'appliquer, d'autant que je commence toujours par mettre à jour Wikidata, où je suis en train de créer les fiches pour les nouveaux maires. Ce sera en utile en effet, car il n'y a pas énormément de contributeurs par ici. [[Implijer:Culex|Culex]] ([[Kaozeadenn Implijer:Culex|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 12:39 (UTC)
::👍️
::J'en profite pour mentionner aussi le modèle [[Patrom:Grafik poblañs|Grafik poblañs]] qui trace la courbe de population à partir de Wikidata ([[Brest#Pobla%C3%B1s_2|exemple]]). [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 12:46 (UTC)
:::{{ping|Huñvreüs}} Je viens de l'essayer sur [[Ceret]] après avoir ajouté toutes les données depuis 1793 dans Wikidata. Sinon, on n'a pas grand chose par défaut (à partir de 2013 seulement en général). [[Implijer:Culex|Culex]] ([[Kaozeadenn Implijer:Culex|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 14:35 (UTC)
::::Effectivement. Un bot d'import des données de l'INSEE vers Wikidata serait bien. Comme tellement d'autres projets... [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 Ebr 2026 da 15:02 (UTC)
oe2xu1fp8ic9z1lsdk2hy05q1x380r9
Banniel Rusia
0
99596
2187432
1967852
2026-04-08T18:56:35Z
Dishual
612
/* Bannieloù all */
2187432
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=250 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #FFFFFF; border: 3px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big>'''Banniel Rusia'''</big><br />
|-
| style="background:#b2b2b2;" align="center" colspan=2 |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="padding-top: 0.5em;"
|-
| align="center" width="125px" | [[Restr:Flag of Russia.svg|200px|Banniel Rusia]]
|}
|-
|'''Kenfeurioù'''
| 2:3
|-
| '''[[Kod bannielouriezh]]'''
| [[Restr:FIAV 110110.svg|25px|]][[Restr:FIAV normal.svg|25px]]</p>
Banniel sivil ha gouarnamant
|-
|anv
|''Trikolor'' ([[Triliv]])
|-
|Degemeret
|Abaoe 1668; 28/04/1883; 11/12/1993
|-
| style="background:#b2b2b2;" align="center" colspan=2 |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0" style="padding-top: 0.5em;"
|-
| align="center" width="125px" | [[Restr:Naval Ensign of Russia.svg|200px|Banniel Morlu Rusia]]
|}
|-
|'''Kenfeurioù'''
| 2:3
|-
| '''[[Kod bannielouriezh]]'''
| [[Restr:FIAV 000001.svg|25px|]][[Restr:FIAV normal.svg|25px]]</p>
Banniel ar morlu
|-
|Anv
|''Andreyevsky flag'' (Banniel sant Andrev)
|-
|Degemeret
| 1720; 1992
|-
| [[Liv]]ioù
|{{legend|#FFFFFF|[[gwenn (liv)|gwenn]]|border=1px solid black}}</p>
{{legend|#0039A6|[[glas (liv)|glas 293C]]}}
{{legend|#D52B1E|[[ruz (liv)|ruz 485C]]}}
|}
'''Banniel [[Rusia]]''' a zo ur [[banniel]] tri liv a-led, [[Gwenn (liv)|gwenn]], [[glas (liv)|glas]] ha [[Ruz (liv)|ruz]], ha graet e vez Триколор (''Trikolor'' – an [[Triliv]]) anezhañ. Levezonet eo bet gant [[Banniel an Izelvroioù|hini an Izelvroioù]]. Implijet eo bet eus [[1699]] da [[1858]], eus [[1887]] da [[1918]] (eus 1914 da 1917 e oa un adstumm gant an ardamezioù ouzh konk), hag adarre adalek [[1991]]. Banniel ar [[Morlu Rusia|Morlu]] a zo-eñ levezonet gant [[Banniel Bro-Skos|hini Bro-Skos]], gant al livioù kontrol; graet e vez anezhañ “Banniel sant Andrev”.
==Bannieloù all==
<gallery>
File:Standard of the President of the Russian Federation.svg|Astandard Prezidant Kevread Rusia
File:Flag of the Ministry of Defence of the Russian Federation.svg|Banniel Ministrerezh an Difenn
File:Banner of the Armed Forces of the Russian Federation (obverse).svg|Banniel Armeoù Rusia (tu a-raok)
File:Flag of the Air Force of the Russian Federation.svg|Banniel an [[aerlu Rusia|aerlu]]
File:Naval Jack of Russia.svg|[[Banniel-staon]] ar morlu
File:Soviet Znamya Pobedy.svg|“[[Banniel an Trec'h]]” a c'hall bezañ gwintet e-kichen ar banniel broadel da “Zevezh an Trec’h” (9 a viz Mae)
</gallery>
==Bannieloù istorel==
<gallery>
Restr:Romanov Flag.svg|Banniel [[Impalaeriezh Rusia]] (1858-1883)
Restr:Russian Empire 1914 17.svg|Banniel [[Impalaeriezh Rusia]] (1914-1917)
Restr:Flag of the Russian SFSR.svg|Banniel [[RSKS Rusia]] (1954-1991)
Restr:Flag of Russia 1991-1993.svg|Banniel Kevread Rusia (1991-1993)
</gallery>
==Pennadoù kar==
*[[Livioù panslav]]
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Flags of Russia}}
[[Rummad:Bannieloù broadel|Rusia]]
[[Rummad:Rusia]]
29fjeox0smv4fqo44gdhgop5pi0d79r
Ceret
0
116697
2187396
2028571
2026-04-08T12:40:50Z
Culex
15372
modèles infobox
2187396
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Ceret
| anvYezh = Ceret
| Yezh = katalanek
| anvOfisiel = Céret
| skeudenn = Ceret 2013 07 24 05 M8.jpg
| alc'hwez =
| ardamezioù = Blason de Céret.svg
| logo =
| bro = {{Katalonia}}
| rannvro = [[Languedoc-Roussillon]]
| departamant = [[Pireneoù-ar-Reter]]
| arondisamant = [[Arondisamant Ceret|Ceret]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| kanton = [[Kanton Vallespir-Albères|Vallespir-Albères]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| etrekumuniezh = Communauté de communes du Vallespir
| bro velestradurel =
| maer = {{Penn gouarnamant}}
| amzer-gefridi = abaoe {{Deroù respet penn gouarnamant}}
| gorread = 37.86
| ledred = 42.4892
| hedred = 2.7522
| uk =
| ubi = 107
| ubr = 1440
}}
'''Ceret''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] en departamant [[Pireneoù-ar-Reter]] hag er rannvro [[Languedoc-Roussillon]], e su [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[arondisamant Ceret]] eo.
Er bloavezh {{formatnum:{{PoblansKumun|66|deiziad}}|NOSEP}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|66|49}}}} a annezidi hag a reer ''Cérétans'' anezho e [[galleg]].
== Emdroadur ar boblañs 1962-2008 ==
[[File:Population - Municipality code 66049.svg|thumb|300px|center|Emdroadur ar boblañs 1962-2008]]
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Ceret, església barroca.jpg|Iliz Sant-Pêr.
Céret Porta de França 03.jpg|Portal de França.
Céret-Fontaine des neuf jets (2013).jpg|Feunteun an Nav Zaol.
Céret, France, back road.jpg|
Céret, France, main street 2.jpg|
Céret, France, main street near Grand Café.jpg|Grand Café
Ceret street sign 1846.jpg|Straed
</gallery>
== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Almonte|Spagn|Spain}}
* {{Gevelliñ|Banyoles|Katalonia|Catalonia|bloavezh=2004}}
* {{Gevelliñ|Lüchow|Alamagn|Germany|bloavezh=1983}}
==Notennoù ha daveennoù==
<references/>
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Céret}}
*[http://www.mairie-ceret.fr/ Lec'hienn ar gumun]
[[Rummad:Kumunioù Pireneoù-ar-Reter|Ceret]]
[[Rummad:Ceret]]
2gz8ygvelhu6raio1fkqr3vi3c9nuon
2187398
2187396
2026-04-08T13:02:44Z
Culex
15372
/* Emdroadur ar boblañs 1962-2008 */ ajout modèle
2187398
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Ceret
| anvYezh = Ceret
| Yezh = katalanek
| anvOfisiel = Céret
| skeudenn = Ceret 2013 07 24 05 M8.jpg
| alc'hwez =
| ardamezioù = Blason de Céret.svg
| logo =
| bro = {{Katalonia}}
| rannvro = [[Languedoc-Roussillon]]
| departamant = [[Pireneoù-ar-Reter]]
| arondisamant = [[Arondisamant Ceret|Ceret]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| kanton = [[Kanton Vallespir-Albères|Vallespir-Albères]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| etrekumuniezh = Communauté de communes du Vallespir
| bro velestradurel =
| maer = {{Penn gouarnamant}}
| amzer-gefridi = abaoe {{Deroù respet penn gouarnamant}}
| gorread = 37.86
| ledred = 42.4892
| hedred = 2.7522
| uk =
| ubi = 107
| ubr = 1440
}}
'''Ceret''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] en departamant [[Pireneoù-ar-Reter]] hag er rannvro [[Languedoc-Roussillon]], e su [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[arondisamant Ceret]] eo.
Er bloavezh {{formatnum:{{PoblansKumun|66|deiziad}}|NOSEP}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|66|49}}}} a annezidi hag a reer ''Cérétans'' anezho e [[galleg]].
===Emdroadur ar boblañs===
{{Grafik poblañs}}
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Ceret, església barroca.jpg|Iliz Sant-Pêr.
Céret Porta de França 03.jpg|Portal de França.
Céret-Fontaine des neuf jets (2013).jpg|Feunteun an Nav Zaol.
Céret, France, back road.jpg|
Céret, France, main street 2.jpg|
Céret, France, main street near Grand Café.jpg|Grand Café
Ceret street sign 1846.jpg|Straed
</gallery>
== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Almonte|Spagn|Spain}}
* {{Gevelliñ|Banyoles|Katalonia|Catalonia|bloavezh=2004}}
* {{Gevelliñ|Lüchow|Alamagn|Germany|bloavezh=1983}}
==Notennoù ha daveennoù==
<references/>
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Céret}}
*[http://www.mairie-ceret.fr/ Lec'hienn ar gumun]
[[Rummad:Kumunioù Pireneoù-ar-Reter|Ceret]]
[[Rummad:Ceret]]
emzc3r09xjecsqm1sfycu6jmbi1qe6g
Souc'hoy Su-30
0
121937
2187431
2069339
2026-04-08T18:55:32Z
Dishual
612
/* Implijerien */
2187431
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:SU-30 (3826383261).jpg|right|300px]]
Ar '''Souc'hoy Su-30''' ([[ruseg]] : Сухой Су-30 ; etrebroadel : Sukhoi Su-30 ; anv-kod [[AFNA]]: '''Flanker-C''') zo un [[nijerez]] emgann daoublas ha daougefluskerek [[Rusia|rusat]] savet gant an embregerezh [[Souc'hoy]], en implij abaoe [[1990]].
==Implijerien==
*[[Restr:Roundel of Algeria.svg|20px|]] aerlu [[Aljeria]]
*[[Restr:Roundel of Angola.svg|20px]] aerlu [[Angola]], abaoe 2013
*[[Restr:Roundel of Belarus.svg|22px]] aerlu [[Belarus]], abaoe 2012
*[[Restr:Roundel of India.svg|20px]] aerlu [[India]], abaoe 1996
*[[Restr:Roundel of Indonesia.svg|20px]] aerlu [[Indonezia]]
*[[Restr:Roundel of Kazakhstan.svg|20px]] aerlu [[Kazakstan]]
*[[Restr:Roundel of Malaysia.svg|20px]] aerlu [[Malaysia]], abaoe 2007
*[[Restr:Roundel of Uganda - Type 1.svg|20px]] aerlu [[Ouganda]], abaoe 2010
*[[Restr:Roundel of Russia.svg|22px]] [[aerlu Rusia]]
*[[Restr:Roundel of Russia.svg|22px]] aervorlu [[Rusia]]
*[[Restr:Roundel of China.svg|28px]] aerlu [[Republik Pobl Sina]]
*[[Restr:Roundel of Venezuela.svg|25px]] aerlu [[Venezuela]], abaoe 2006
*[[Restr:Roundel of the Vietnamese Air Force.svg|28px]] aerlu [[Viêt-Nam]]
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Sukhoi Su-30}}
*{{ru}} {{cite web|url=https://www.sukhoi.org/products/earlier/253/|title=Pajenn ar Su-30MK war lec'hienn Souc'hoy|accessdate=30 Gwengolo 2020}}
[[Rummad:Nijerezioù emgann]]
[[Rummad:Nijerezioù Rusia]]
22pmspx0h1depefmbgux0r2tsbn0dcv
Timișoara
0
123745
2187425
2022155
2026-04-08T18:31:10Z
Dishual
612
2187425
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Timișoara''' ([[roumaneg]]; ''Temesvár'' en [[hungareg]], ''Temeswar'' en [[alamaneg]]; ''Темишвар/Temišvar'' e [[serbeg]]) a zo ur gêr vras e kornaoueg [[Roumania]]. 319 279 a dud a oa o vevañ enni e [[2011]], da lavaret eo an trede brasañ kêr eus ar vro. E-pad pell e oa ur gêr meur a bobl o vevañ enni, hag en {{XIXvet kantved}} da skouer eo an [[Alamaned]] a oa an niverusañ (54,57% e 1880), ha bremañ eo kalz disteroc'h o niver (1,37% hepken). Disteraet a-galz eo ivez an niver a [[Yuzev]]ien (7% e 1930, 0,11% bremañ). An niver a [[Hungaria|Hungared]] a save da 5,12% e 2011. Er bloaz 1880 ne save an niver a Roumaned nemet da 13% eus an hollad, pa dapont 87% bremañ.
==Liammoù diavaez==
{{Commonscat}}
*{{ro}} {{en}} {{de}} [https://web.archive.org/web/20160111150034/http://www.primariatm.ro/index.php Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Kêrioù Roumania]]
oldv9hvmzx2d271fe3jrw5lk87f0eg4
Aphriza virgata
0
127185
2187400
2023329
2026-04-08T13:12:06Z
Couiros22
27307
2187400
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Aphriza virgata''}}
{{Taxobox Loen|''Aphriza virgata''|Aphriza virgata Cayucos 1.jpg|statud=LC|}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Charadriiformes}}
{{Taxobox Familia|Scolopacidae}}
{{Taxobox Genus|Aphriza}}
{{Taxobox Anv skiantel|Aphriza|[[John James Audubon|Audubon]], [[1839]]}}
{{Taxobox Anv skiantel|Aphriza virgata|([[Johann Friedrich Gmelin|Gmelin]], [[1789]])}}
{{Taxobox Echu}}
'''''Aphriza virgata'''''<ref>N'en deus al labous anv boutin ebet testeniekaet e brezhoneg evit poent.</ref> (''Calidris virgata'' kent) a zo ur [[spesad]] [[evn]]ed eus ar [[kerentiad|c'herentiad]] [[Scolopacidae]].<br>Ar [[spesad]] nemetañ eo er [[genad]] ''Aphriza''.
Anvet e voe ''Tringa virgata'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1789]])<ref>[http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=32044 AnimalBase.]</ref> gant an naturour [[Alamagn|alaman]] [[Johann Friedrich Gmelin]] ([[1748]]-[[1804]]).
==Doareoù pennañ==
[[Restr:Aphriza virgata Cayucos 2.jpg|kleiz|thumb|o c'hoañviñ e Cayucos ([[Kalifornia]], SUA)]]
==Boued==
Bevañ a ra diwar [[amprevan]]ed, [[greun]] ha [[had]].
==Annez==
Kavout a reer ar spesad e [[Norzhamerika]] ([[Alaska]] ha gwalarn [[Kanada]])<ref>[http://www.worldbirdnames.org/bow/buttonquail/ Roadennoù ''IOC World Bird List'' diwar-benn ''Aphriza virgata''.]</ref>. Nijal a ra kuit da [[Strizh-mor Magalhães]] da c'hoañviñ.
==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20150914211257/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22693356 ''Calidris virgata'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22693356/0 ''Calidris virgata'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
{{Commonscat|Aphriza virgata}}
==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Evned Alaska]]
[[Rummad:Scolopacidae]]
iqy64a14xn2v0bb8trqsrvan85afqp8
Mathias Rust
0
149099
2187429
1959773
2026-04-08T18:53:45Z
Dishual
612
2187429
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:4134Mathias Rust (cropped).JPG|thumb|Mathias Rust e 2012]]
'''Mathias Rust''', ganet d'ar [[1añ a viz Even]] [[1968]], zo un nijer alaman brudet gant e nijadenn hag a oa echuet en ur bradañ nepell diouzh ar [[Plasenn Ruz|Blasenn Ruz]] e [[Moskov]] d'an [[28 a viz Mae]] [[1987]]. Ur c'hrennard a oa anezhañ, loc'het e oa diouzh [[Helsinki]], e [[Finland]] betek tizhout Moskov. Heuliet e oa bet gant an [[Voyska PVO|Nerzhioù difenn-aer soviedat]] ha gant kontrollerien an aerborzhioù, koulz ha gant kirri-nij brezel an [[Aerlu Rusia|Aerlu soviedat]]. Ar c'hirri-nij brezel n'o doa ket bet an urzh da dennañ warnañ, ha meur a wech e oa bet kredet e oa ur c'harr-nij soviedat kollet en e nijadenn. A-benn ar fin e oa pradet war ar Pont Bolshoy Moskvoretsky, nepell diouzh ar Blasenn Ruz hag ar [[Kremlin|C'hremlin]], kalon an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Unaniezh soviedel]].
{{DEFAULTSORT:Rust, Mathias}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:Nijerien Alamagn]]
3udqfi2yb84denraa4xgkapg179l1fb
2187430
2187429
2026-04-08T18:53:57Z
Dishual
612
2187430
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Mathias Rust''', ganet d'ar [[1añ a viz Even]] [[1968]], zo un nijer alaman brudet gant e nijadenn hag a oa echuet en ur bradañ nepell diouzh ar [[Plasenn Ruz|Blasenn Ruz]] e [[Moskov]] d'an [[28 a viz Mae]] [[1987]]. Ur c'hrennard a oa anezhañ, loc'het e oa diouzh [[Helsinki]], e [[Finland]] betek tizhout Moskov. Heuliet e oa bet gant an [[Voyska PVO|Nerzhioù difenn-aer soviedat]] ha gant kontrollerien an aerborzhioù, koulz ha gant kirri-nij brezel an [[Aerlu Rusia|Aerlu soviedat]]. Ar c'hirri-nij brezel n'o doa ket bet an urzh da dennañ warnañ, ha meur a wech e oa bet kredet e oa ur c'harr-nij soviedat kollet en e nijadenn. A-benn ar fin e oa pradet war ar Pont Bolshoy Moskvoretsky, nepell diouzh ar Blasenn Ruz hag ar [[Kremlin|C'hremlin]], kalon an [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Unaniezh soviedel]].
{{DEFAULTSORT:Rust, Mathias}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:Nijerien Alamagn]]
t00w2llsr52eedo3wkvpnfrplj9twkk
Roll livadurioù gant Paul Gauguin
0
152197
2187451
2173718
2026-04-09T07:24:35Z
CommonsDelinker
424
Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Gauguin_-_Breton_Haymakers_(Les_Faneuses)_1889.jpg]] e-lec’h Gauguin_1889_Les_Faneuses.jpg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · add english title of p
2187451
wikitext
text/x-wiki
[[File:Paul Gauguin 1891.png|thumb|Paul Gauguin, 1891, tenner poltred dianav]]
Setu amañ ur roll diglok eus oberennoù al liver gall [[Paul Gauguin]].
Paul Gauguin ([[1848]]–[[1903]]) a oa ul [[livouriezh|livour]] [[Goudetrivliadelouriezh|goudetrivliadelour]], ur [[Kizellañ|c'hizellour]], un [[engravour]], ur [[kroc'hanerezh|c'hroc'hanour]] hag ur [[skrivagner]]. Levezonet en deus an [[arz]] modern en {{XXvet kantved}} hag e zoare da zispakañ ster stag an dodennoù el livadennoù, dindan levezon ar [[bevennouriezh|vevennouriezh]], en deus digoret an hent d’ar [[kentidigouriezh|gentidigouriezh]]. Kalz levezon en deus bet ivez e implij eus an engravadurioù [[prenn]] hag eus ar [[prennengraverezh]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160305070101/http://rubens.anu.edu.au/htdocs/surveys/prints/bysubject/display00087.html Engravadurioù gant Paul Gauguin].</ref>{{,}}<ref>[http://encyclopedia2.thefreedictionary.com/woodcut+and+wood+engraving Engravadur war goad].</ref>.
==Kronologiezh==
*1873–1884 : yaouankiz en e familh e Pariz
*1884 : buhez en e familh e Rouen
*1884 : buhez en e familh e [[Kopenhagen]]
*1885 : Dieppe, Pariz
*1886–1887 : prantad e [[Pont-Aven]]
*1887 : chomadenn e [[Martinik]]
*1888 : Pont-Aven
*1888 : chomadenn gant [[Vincent van Gogh|Van Gogh]] en [[Arle]]
*1889 :Pont Aven
*1891–1893 : chomadenn e [[Tahiti]]
*1894 : Pont Aven
*1895–1901 : Tahiti
*1901–1903 : chomadenn e Hiva Oa, [[Inizi Markiz]]
==Roll==
* ''An titloù e galleg pe e brezhoneg ne oant ket bet atav roet gant Gauguin. An titloù e [[tahitieg]] zo skrivet war al livadennoù. Klikañ war ar skeudenn da gaout muioc'h a ditouroù.''
* ''Er bann WIN emañ an niverenn e meneger Wildenstein (W.) pe an niverenn meneger hervez [[Gabriele Mandel Sugana]] (S.)''
===1873–1885 (Pariz, Rouen, Kopenhagen)===
{|class="wikitable sortable"
!Bloaz!!W. & S.!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn
|-
|1873
|W. 4/5
|''Chemin dans la forêt'', ou 'Sous-bois''
''Gwenodenn er goadeg'', pe ''Dangoad''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Chemin dans la fôret.jpg|100px]]
|-
|1873
|W. 5/4
|''Travaux des champs dans la plaine'', ou ''Le lac dans la plaine''
''Labour er parkoù er gompezenn', pe ''Al lenn er gompezenn'
|[[Mirdi Fitzwilliam]], Cambridge
|[[File:PaulGauguin-1873-Landscape.jpg|100px]]
|-
|1874-78
|W. 3
|''Nature morte au livre ouvert''
''Habaskaenn he levr digor''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 42.png|100px]]
|-
|1874
|W. 6/8
|''Maisons au bord de l'eau''
''Tier war vord an dour''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen
|[[File:Gauguin 1874 Maisons au bord de l'eau.jpg|100px]]
|-
|1874 (''c''.)
|W. 7
|''Maisons au bord de l'eau - II''
''Tier war vord an dour - II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 9.png|100px]]
|-
|1874
|W. 8/7
|''Clairière - II''
''Frankizenn - II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1874 Clairière II.jpg|100px]]
|-
|1875
|W. 11/13
|''Paysage avec peupliers''
''Gweledva gant gwez-pupli''
|[[Mirdi arz Indianapolis]]
|[[File:Gauguin 1875 Paysage avec peupliers.jpg|100px]]
|-
|1875
|W. 12/14
|'' Sous-bois Viroflay'', ou ''Paysage de Viroflay''
''Dangoad e Viroflay'', pe ''Gweledva e Viroflay''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]]
|[[File:Landscape from Viroflay by Paul Gauguin, 1875 - Ny Carlsberg Glyptotek - Copenhagen - DSC09397.JPG|100px]]
|-
|1875
|W. 13/12
|'' La Seine, Pont d'Iéna'', ou ''Temps de neige''
''Ar [[Saena]], Pont Iéna'', pe ''Amzer erc'hek''
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:PaulGauguin-1875-Seine River Seen From Iéna Bridge.jpg|100px]]
|-
|1875
|W. 14/20
S. 4
|''Pont roulant au bord de la Seine'', ou'' La Seine à Paris entre le pont d'Iéna et le pont de Grenelle''
''Pont-ruilh war lez ar Saena'', pe ''Ar Saena e Pariz etre pont Iena ha pont Grenelle''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin - Die Seine in Paris zwischen der Pont d'Ilena und der Pont de Grenelle -1875.jpg|100px]]
|-
|1875
|W. 15/18
|''La Seine au Pont de Grenelle''
''Ar Saena e-kichen Pont Grenelle''
|[[Wallraf-Richartz Museum]], Köln
|[[File:La Seine au Pont de Grenelle - Paul Gauguin - Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud-8631 (without frame).jpg|100px]]
|-
|1875
|W. 96/22
|''Mette Gauguin dormant sur un canapé''
''Mette Gauguin kousket war ur gourvezvank''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1875 Mette Gauguin dormant sur un canapé.jpg|100px]]
|-
|1876 (''c.'')
|W. 2/26
|''Poires et raisins''
''Per ha rezin''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1876 Poires et raisins.jpg|100px]]
|-
|1876
|W. 9/36
|''Fleurs dans un vase bleu et partition''
''Bokedoù en ul lestr glas ha pajenn sonerezh''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1876 Fleurs dans un vase bleu.jpg|100px]]
|-
|1876
|W. 17
|''Paysage marin''
''Morlivadenn''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin - Wildenstein 2002, 28.png|100px]]
|-
|1876
|W. 19/35 <br />S. 5
|''Marguerites et pivoines dans un vase bleu''
''Bokedoù Marc’harid ha pivoena en ul lestr glas''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Marguerites et pivoines dans un vase bleu.jpg|100px]]
|-
|1876
|W. 19bis/41
|''Jacinthes et pommes sur un journal''
''Pour-bran hag avaloù war ur gazetenn''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1876 Jacinthe et pommes sur un journal.jpg|100px]]
|-
|1876
|W. 20/34
|''Bouquet de pivoines sur une partition'', ou ''Vase de fleurs sur une page de musique''
''Boked pivoena war ur bajenn sonerezh'', pe ''Lestrad bokedoù war ur bajenn sonerezh''
|Dastumad prevez
|[[File:Paul Gauguin - Bouquet of Peonies on a Musical Score (14991888045).jpg|100px]]
|-
|1876
|W. 21/32
|''Nature morte aux huîtres''
''Habaskaenn hec'h istr''
|[[Virginia Museum of Fine Arts]]’’, Richmond
|[[File:Gauguin 1876 Nature morte aux huîtres.jpg|100px]]
|-
|1877
|W. 1/38
|''Ferme près d'un étang'', ou ''Paysage d'automne''
''Atant tost d'ur stank'', pe ''Dremmvro en diskarmazer''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Paysage d'automne.jpg|100px]]
|-
|1877
|W. 22/43
|''Portrait de Claude-Antoine-Charles Favre''
''Poltred Claude-Antoine-Charles Favre''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Portrait de Claude-Antoine-Charles Favre.jpg|100px]]
|-
|1877
|W. 23/44
|''Ingeborg Thaulow''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1877 Ingeborg Thaulow.jpg|100px]]
|-
|1875–1877 (''c.'')
|W. 25
|''Autoportrait''
''Emboltred''
|[[Fogg Museum]], Cambridge, MA
|[[File:Paul Gauguin 200.jpg|100px]]
|-
|1878
|W. 26
|''Mette Gauguin''
|[[Foundation E.G. Bührle|Stiftung Sammlung E. G. Bührle]], Zurich
|[[File:Paul Gauguin, 1880, The Embroiderer (La Brodeuse), oil on canvas, 116 x 81 cm, Foundation E.G. Bührle.jpg|100px]]
|-
|1878 (''c.'')
|W. 28/27
|''Nature morte aux poissons''
''Habaskaenn he fesked''
|[[Mirdi arzoù Gothenburg]]
|[[File:Paul Gauguin 118.jpg|100px]]
|-
|1879
|W. 31/52
|''Les Pommiers de l'Hermitage - III'', ou ''Les Pommiers en fleur - I''
''An avalennoù en Hermitage - III'', pe ''An avalennoù e bleuñv - I''
|[[Philadelphia Museum of Art]]
|[[File:Gauguin 1879 Les Pommiers de l'Hermitage III.jpg|100px]]
|-
|1879
|W. 33/51
|''Les Pommiers de l'Hermitage - II''
''An avalennoù en Hermitage - II''
|[[Aargauer Kunsthaus]], Bro-Suis
|[[File:Gauguin 1879 Les Pommiers de l'Hermitage II.jpg|100px]]
|-
|1879
|W. 34/48
|'' Les Meules'', ou ''Environs de Pontoise''
''Ar c'houstelloù'', pe ''Trowardroioù Pontoise''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1879 Les Meules.jpg|100px]]
|-
|1879
|W. 35/53
|''Chemin de village (La sente du Père Dupin)''
''Hentig en ur gêriadenn (Gwenodenn an tad Dupin''
|Dastumad prevez
|[[File:CHEMIN DE VILLAGE (LA SENTE DU PÈRE DUPIN).PNG|100px]]
|-
|1879
|W. 36/55
|''Les Maraîchers de Vaugirard''
''Legumajerien Vaugirard''
|[[Smith College Museum of Art]], Northampton, MA
|[[File:Paul Gauguin 064.jpg|100px]]
|-
|1879
|W. 37/57
|''Jardin sous la neige''
''Liorzh dindan an erc’h''
|[[Museum of Fine Arts (Budapest)|Szépművészeti Múzeum]], Budapest
|[[File:Paul Gauguin 059.jpg|100px]]
|-
|1879
|W. 38/58
|''Jardin sous la neige - II'', ou ''La neige a Vaugirard I- ''
''Liorzh dindan an erc’h - II'', pe ''An erc’h e Vaugirard - I''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen
|[[File:Gauguin Jardin sous la neige II.jpg|100px]]
|-
|1879
|W. 38bis/54
|''Bord de rivière'', ou ''Rive''
''Lez ur stêr'', pe ''Glann''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1879 Rive.jpg|100px]]
|-
|1880
|W. 29
|''Portrait d'Isidore Gauguin''
''Poltred Isidore Gauguin''
|[[Mirdi arzoù Dallas]]
|[[File:Paul Gauguin - Portrait of a Man - 1985.R.29 - Dallas Museum of Art.jpg|100px]]
|-
|1880
|W. 30/69
|''L'Église de Vaugirard'', ou ''Église de Vaugirard vue de la rue Carcel''
''Iliz Vaugirard'', pe ''Iliz Vaugirard gwelet eus straed Carcel''
|[[Mirdi Groninger]], [[Izelvroioù]]
|[[File:Paul Gauguin, L'Eglise de Vaugirard, 1879.jpg|100px]]
|-
|1880
|W. 39
|''Étude de nu (Suzanne cousant)''
''Studiadenn evit un noazhenn (Suzanne o wriat)''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]]
|[[File:Paul Gauguin 001.jpg|100px]]
|-
|1878 (''c.'')
|W. 40
|''Au poulailler''
''War-dro ar gludeg''
|[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]]
|[[File:Paul Gauguin - Dans le poulailler.jpg|100px]]
|-
|1880
|W. 44/58
|''Les Maisons de Vaugirard''
''Tier Vaugirard''
|[[Mirdi Israel]], Jeruzalem
|[[File:Paul Gauguin - Houses at Vaugirard - Google Art Project.jpg|100px]]
|-
|1880
|W. 46/63
|''Mandoline sur une chaise''
''Mandolinenn war ur gador''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin - Mandoline sur une Chaise.jpg|100px]]
|-
|1880
|W. 47/60
|''Nature morte à la Cruche d'Argile et Tasse en Fer''
''Habaskaenn he ficher pri hag ha zas houarn''
|[[Skol-uhel arzoù Chicago]]
|[[File:Gauguin - Nature Morte à la Cruche d'Argile et Tasse en Fer.jpg|100px]]
|-
|1880
|W. 48/61
|''Fleurs et tapis (pensées)''
''Bokedoù ha pallenn (bokedoù an Dreinded)''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1880 Fleurs et tapis.jpg|100px]]
|-
|1880
|W. 49/62
|''Pour faire un bouquet''
''Penaos aozañ ur boked''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1880 Pour faire un bouquet.jpg|100px]]
|-
|1881
|W. 50/76
|''L'Intérieur, rue Carcel'' ou ''Intérieur du peintre, Paris, rue Carcel''
''Er gêr, straed Carcel'', pe ''Ti al livour, Pariz, straed Carcel''
|[[National Gallery of Norway]]
|[[File:Paul Gauguin, Interieur du peintre Paris, rue Carcel (1881) - 01.jpg|100px]]
|-
|1881
|W. 51/77
|''Intérieur avec Aline''
''Er gêr gant Aline''
|[[Millennium Gallery]], Sheffield, UK
|[[File:Gauguin 1881 Intérieur avec Aline.jpg|100px]]
|-
|1881
|W. 52 & 54/75
|''La Petite rêve'', ou ''Garçon endormi''
''An hini vihan o hunvreal'', pe ''Paotr o kousket''
|[[Ordrupgaard]], near Kopenhagen
|[[File:PaulGauguin-1881-The Little One is Dreaming.jpg|100px]]
|-
|1881
|W. 55/74
|''La Petite s'amuse, ou La Mare aux canards''
''An hini vihan o c’hoari'', pe ''Poull an houidi''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1881 La Petite s'amuse.jpg|100px]]
|-
|1881 (''c.'')
|W. 63
|''Vase de Fleurs''
''Lestrad bokedoù''
|[[Musée des Beaux-Arts de Rennes]]
|[[File:Paul Gauguin 015.jpg|100px]]
|-
|1881
|W. 67
|''La famille du peintre au jardin, rue Carcel''
''Tiegezh al livour el liorzh, straed Carcel''
|Ny Carlsberg Glyptotek
|[[File:Paul Gauguin 060.jpg|100px]]
|-
|1882
|W. 65/59
|''Nature morte aux oranges''
''Habaskaenn hec'h orañjez''
|Mirdi arzoù-kaer Roazhon
|[[File:Paul Gauguin 199.jpg|100px]]
|-
|1882
|W. 66 (pastel)
|''Le sculpteur Aubé et son fils''
''Ar c’hizellour Aubé hag e vab''
|[[Mirdi ar Petit Palais]]
|[[File:Paul Gauguin 103.jpg|100px]]
|-
|1882
|W. 71/86
|''Les carrières du Chou, près de Pontoise - II''
''Mengleuzioù ar Chou e-kichen Pontoise - II''
|[[National Gallery of Canada]], Ottawa
|[[File:Paul Gauguin - Les carrières du Chou, près de Pontoise - II (1882).jpg|100px]]
|-
|1882
|W. 73/90
|''La Péniche bleue'', ou ''Le Chaland et la barque''
''Ar gobar c'hlas'', pe ''Ar skaf hag ar vagig''
|[[Mirdi arz Lowe]], Miami
|[[File:Le Chaland et la barque - Gauguin.jpg|100px]]
|-
|1882
|W. 77/96
|'' Fleurs et livres''
''Bokedoù ha levrioù''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1882 Fleurs et livres.jpg|100px]]
|-
|1882
|W. 78/95
|''Fleurs et livre japonais sur une table''
''Bokedoù ha levr japanek war un daol''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]]
|[[File:Gauguin Fleurs et livre japonais.jpg|100px]]
|-
|1883 (''c.'')
|W. 41/109
|''Portrait de femme (Ingeborg Thaulow)''
''Poltred ur vaouez (Ingeborg Thaulow)''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1883 Portrait de femme.jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 75/97
|''La neige, Rue Carcel''
''An erc’h, straed Carcel''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]]
|[[File:Paul Gauguin 108.jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 82/111
|''Aline Gauguin et l'un de ses frères''
''Aline Gauguin hag ur breur dezhi''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1883 Aline Gauguin et l'un de ses frères.jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 84/99
|''Osny, la rue de Pontoise en hiver'', ou ''Entrée de village par la route de Pontoise''
''Osny, straed Pontoise er goañv'', pe ''Penn ar gêriadenn dre hent Pontoise''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1883 Osny, la rue de Pontoise en hiver .jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 85/103
|''La Ferme de la Groue à Osny''
''Atant La Groue en Osny''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1883 La Ferme de la Groue à Osny.jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 86/101
|'' La Ferme de Busagny à Osny''
''Atant Busagny en Osny''
|[[Rhode Island School of Design Museum]], Providence
|[[File:Paul Gauguin - Busagny Farm, Osny - 1999.3 - Rhode Island School of Design Museum.jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 87/102
|''L'Entrée d'Osny par temps d'orage'', ou ''Osny, Chemin montant''
''Penn Osny en amzer arnevek'', pe ''Osny, hent war-bouez krec'h''
|Ny Carlsberg Glyptotek
|[[File:Paul Gauguin 005.jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 88/105
|''Chemin aux peupliers, Osny''
''Hent o gwez-pupli, Osny''
|Ny Carlsberg Glyptotek
|[[File:Paul Gauguin 094.jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 89/100
|''Le Ruisseau, Osny''
''Ar wazh dour, Osny''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1883 Le Ruisseau, Osny.jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 90/107
|''Tomates et pot d'étain sur une table'', ou ''Nature morte aux tomates''
''Tomatez ha picher staen war un daol'', pe ''Habaskaenn he zomatez''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1883 Tomates et pot d'étain sur une table.jpg|100px]]
|-
|1883
|W. 91/108
|'' Dahlias et mandoline'' ou ''Mandoline et cache-pot''
''Daliaoù ha mandolinenn'', pe ''Mandolinenn ha kuzh-pod''
|Dastumad prevez
|[[File:Paul gauguin dahlias et mandoline.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 81/151
S. 12
|''Clovis endormi''
''Clovis o kousket''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Clovis endormi.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 94/153
S. 13
|''Portrait d'homme''
''Poltred ur gwaz''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Portrait d'homme.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 95/154
|''Mette Gauguin en robe de soir''
''Mette Gauguin en he sae-abardaez''
|[[National Gallery, Oslo]]
|[[File:Paul Gauguin 101.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 97/152
|''Mlle S. Manthey, Portrait de Sophie Margrethe Manthey''
''An dimezell S. Manthey, poltred Sophie Margrethe Manthey''
|[[Mirdi Kröller-Müller]], Otterlo, Izelvroioù
|[[File:Gauguin 1884 Mlle S. Manthey.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 98
|''Jeune fille au chapeau, Mlle S. Manthey''
''Plac'h yaouank he zog, an dimezell S. Manthey''
|[[Worcester Art Museum]], Massachusetts
|[[File:Gauguin - Mademoiselle Manthey, 1884.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 88/160
|''La Neige à Copenhague''
''Erc’h e Kopenhagen''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 La Neige à Copenhague.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 100/116
|''Les toits bleus, Rouen''
''An toennoù glas, Rouen''
|Sammlung Oskar Reinhart am Römerholz, Winterthur
|[[File:Paul Gauguin 012.jpg|100px]]
|-
|1884
|
|''Un Coin de jardin à Rouen'', ou ''Vue d'un jardin, Rouen''
''Ur c’hornad liorzh e Rouen'', pe ''Gwel war ul liorzh, Rouen''
|[[Portland Museum of Art]], Oregon
|[[File:Paul Gauguin 082.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 102/130
|''Notre-Dame-des-Anges, Rouen''
''Itron-Varia-an-Aelez, Rouen''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 Notre-Dame-des-Anges, Rouen.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 103/124
|''Rouen, L'Eglise Saint-Ouen''
''Rouen, iliz Saint-Ouen''
|Dastumad prevez
|[[File:Paul Gauguin - Rouen, L'Eglise Saint-Ouen (1884).jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 104/137
|''Jeune femme couchée dans l'herbe'' ou ''Fillette couchée dans une prairie''
''Maouez yaouank en he gourvez er geot'', pe ''Plac'hig en he gourvez en ur bradenn''
|Marlborough Fine Art Ltd., London
|[[File:Paul Gauguin 086.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 106/131
|''Les trois vaches''
''An teir buoc’h''
|[[Kunstmuseum Winterthur]], Bro-Suis
|[[File:Gauguin 1884 Les Trois vaches.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 107/138
|''Vache dans un pré, Rouen'' ou ''Paysage de Normandie''
''Buoc’h en ur prad, Rouen'', pe ''Dremmvro e Normandi''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 Vache dans un pré, Rouen.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 110/135
S. 16
|'' Chemin creux dans une pente boisée'', ou ''Sous-bois''
''Hent-kev en un diribin koadek'', pe ''Dangoad''
|[[Mirdi an arzoù kaer, Boston]]
|[[File:Paul Gauguin - Sous-Bois.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 111/122
|''Une Rue à Rouen'', ou ''Personage sur la route''
''Ur straed e Rouen'', pe ""Un den war an hent''
|[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid
|[[File:Paul Gauguin - Rue à Rouen.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 111(bis)/128
|''Le Chemin creux''
''An hent don''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 Le Chemin creux.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 114/133
|''Prairie entourée d'arbres'', ou 'L'Orée du bois''
''Prad kelc’hiet gant gwez''n pe ''Lez ar c'hoad''
|Dastumad prevez
|[[File:Paul Gauguin 017.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 115/126
|''À flanc de coteau''
''A-grap ar savenn''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 À flanc de coteau.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 117/127
|''La Route montante''
''Ar c'hrav''
|[[Foundation E.G. Bührle]], Zurich
|[[File:Gauguin 1884 La Route montante.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 118/123
|''Vue générale de Rouen''
''Gwel hollek war Rouen''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Vue générale de Rouen.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 119
|''Paysage de France, projet d'éventail''
''Gweledva e Bro-C'hall, raktres evit un aveler''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]]
|[[File:French Landscape, Fan Project by Paul Gauguin, 1885.JPG|100px]]
|-
|1884
|W.
120/143
|''Les Falaises de La Bouille'', ou ''Les Voiliers''
''Tornaodoù La Bouille'', pe ''Ar bigi-dre-lien''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 Les Falaises de La Bouille.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 121/106
|''Entrée du village d'Osny''
''Penn kêriadenn Osny''
|[[Museum of Fine Arts, Boston]]
|[[File:Paul Gauguin 048.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 122/142
|''La Seine à Rouen'', ou ''Le Port de Rouen''
''Ar Saena e Rouen'', pe ''Porzh Rouen''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 La Seine à Rouen.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 124/117
|''La Fumure des terres'', ou ''La Rentrée du foin''
''O teilañ an douaroù'', pe ''Mare ar foenn''
|[[Wallraf–Richartz Museum]], Köln
|[[File:Gauguin 1884 La Fumure des terres.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 125/121
| ''Le Bassin'', ou ''Le Bassin carré''
''An oglenn'', pe ''An oglenn garrez''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 Le Bassin.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 126/114
| ''La Rue du Nord à Rouen'', ou ''Rue de village''
''Straed an Norzh e Rouen'', pe ''Straed en ur gêriadenn''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 La Rue du Nord à Rouen.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 127/115
|''Rue Jouvenet à Rouen''
''Straed Jouvenet e Rouen''
|Currently in [[Museo Thyssen-Bornemisza]], Madrid
|[[File:Rue Jouvenet à Rouen.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 131/145
S. 18
|'' Le Vase de pivoines - I'', ou 'Les Pivoines - I''
''Al lestrad pivoena - II'', pe ''Ar pivoena''
|[[National Gallery of Art]], Washington, DC
|[[File:Paul Gauguin - Les Pivoines I (1884).jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 133/134
|''Pommes, cruche et verre irisé''
''Avaloù, picher ha gwerenn ganevedennek''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1884 Pommes, cruche et verre irisé.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 134/150
|''Capucines et dahlias dans une corbeille'', ou ''Corbeille de fleurs''
''Kabusin ha daliaoù en ur baner'', pr ''Panerad bokedoù''
|[[National Gallery (Norway)]], Oslo
|[[File:Gauguin 1884 Capucines et dahlias dans une corbeille.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 136/205
|''Portrait du peintre Granchi-Taylor''
''Poltred al livour Granchi-Taylor''
|Kunstmuseum Basel
|[[File:Paul Gauguin Portrait du peintre Granchi-Taylor.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 137/206
|''Portrait de Philibert Favre''
''Poltred Philibert Favre''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 Portrait de Philibert Favre.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 138/165
|''Gauguin devant son chevalet''
''Gauguin dirak e varc'h-livañ''
|[[Kimbell Art Museum]], Fort Worth, Texas
|[[File:Self-Portrait by Paul Gauguin, 1885.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 140/162
|''Jardin sous la neige, projet d'éventail''
''Liorzh dindan an erc’h, raktres evit un aveler''
|[[Mirdi Fitzwilliam]], Cambridge, UK
|[[File:Gauguin Fan Design Garden Under Snow.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 141/174
|''Le Moulin de la Reine dans le parc Østervold'', ou 'Parc de l'Est à Copenhague avec le Moulin de la Reine''
''Milin ar Rouanez e liorzh Østervold'', pe ''Liorzh ar Reter e Kopenhagen gant Milin ar Rouanez''
|Ny Carlsberg Glyptotek
|[[File:Paul Gauguin - The Queen's Mill.JPG|100px]]
|-
|1885
|W. 142/173
|''Le Parc d'Østervold à Copenhague''
''Liorzh Østervold e Kopenhagen''
|[[Kelvingrove Art Gallery and Museum]], Glasgow
|[[File:Gauguin 1885 Le Parc d'Østervold à Copenhague.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 143/167
|''La Fin de l'hiver à Copenhague'', ou ''Paysage d'hiver à Copenhague''
''Diwezh ar goañv e Kopenhagen'', pe ''Gweledva er goañv e Kopenhagen''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 La Fin de l'hiver à Copenhague.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 144/175
|''Conversation''
''Kaoz''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 Conversation.jpg|100px]]
|-
|1884
|W. 148/161
|''Patineurs dans le parc de Frederiksberg''
''Ruzikerien e liorzh Frederiksberg''
|Ny Carlsberg Glyptotek
|[[File:Skaters in Frederiksberg Park (1884 painting).jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 147
|''Paysage de France d'après Cézanne, projet d'éventail''
''Maeziad e Bro-C’hall diwar skouer Cézanne, raktres evit un aveler''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]]
|[[File:French Landscape after Cézanne by Paul Gauguin, 1885, gouache .JPG|100px]]
|-
|1885
|W. 149/163
|''Route bordée d'arbres à Rouen - II'', ou ''Route de Rouen''
''Hent hedet gant gwez e Rouen - II'', pe ''Hent Rouen''
|Ny Carlsberg Glyptotek
|[[File:Gauguin 1885 Route bordée d'arbres à Rouen II.jpg|100px]]
|}
===1885–1886 (Dieppe, Pariz)===
{|class="wikitable sortable"
!Bloaz!!WIN!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn
|-
|1885
|W. 150/198
|''Chemin dans la hêtraie'', ou ''La Lisière de la forêt - I''
''Hent er faoueg'', pe ''Lez ar goadeg - I''
|[[Aargauer Kunsthaus]], Suis
|[[File:Gauguin 1885 Chemin dans la hêtraie.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 151/197
|''La Lisière de la forêt - II''
''Lez ar goadeg - II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 La Lisière de la forêt II.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 152/199
S. 21
|''La Lisière de la forêt - III'', ou ''L'Âne au bord du chemin''
''Lez ar goadeg - III'' pe ''An azen war vord an hent''
|[[Mirdi Kröller-Müller]], Otterlo, Izelvroioù
|[[File:Gauguin La lisière de la forêt III.jpeg|100px]]
|-
|1885
|W.153/196
|''Jeune garçon au bord de l'eau'', ou ''Le Ruisseau - I''
''Paotrig e-tal ar wazh'', pe ''Ar wazh - I''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 Jeune garçon au bord de l'eau.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 155/195
|''La Sente du père Jean''
''Gwenojenn an tad Jean''
|[[Mohamed Mahmoud Khalil Museum]], Giza, Egipt
|[[File:Gauguin 1885 La Sente du père Jean.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 156/200
|''Les Saules''
''An haleg''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Les Saules.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 157/190
|'' Vache et cheval dans un pré''
''Buoc’h ha marc’h en ur prad''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Vache et cheval dans un pré.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 158/192
|''Vaches à l'abreuvoir''
''Buoc'hed ouzh an dourlec'h''
|[[Galleria d'Arte Moderna, Milan]]
|[[File:Gauguin - Kühe an der Tränke - 1985.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 159/203
|L'Abreuvoir - II''
''An dourlec’h - II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 L'Abreuvoir II.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 160/191
|''Vaches près de Dieppe'', ou ''Vaches au repos''
''Bouoc'hed e-tal Dieppe'', pe ''Buoc'hed o tiskuizhañ''
|[[Museum Boijmans Van Beuningen]], Rotterdam
|[[File:Gauguin Vaches au repos.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 161/184
|Les Oies dans le pré'', ou ''Ferme en Normandie''
''Ar gwazi er prad'', pe ''Atant e Normandi''
|[[Portland Museum of Art]], Maine
|[[File:Gauguin 1885 Les Oies dans le pré.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 162/189
|''Étable près de Dieppe - II'', ou ''Chaumière en Normandie - I''
''Kraou e-kichen Dieppe - II'', pe ''Ti-soul e Normandi - I''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 Étable près de Dieppe II.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 163/188
|''Étable près de Dieppe I'', ou ''Chaumière en Normandie II''
''Kraou e-kichen Dieppe - I'', pe ''Ti-soul e Normandi - II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 Étable près de Dieppe I.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 164/214
S. 23
|''À Sèvres''
''E Sèvres''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1886 À Sèvres.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 165/183
|''La Maison blanche'', ou ''Le Château de l’Anglaise''
''An ti gwenn'', pe ''Kastell ar Saozez''
|Dastumad prevez
|[[File:PAUL GAUGUIN 1848 - 1903 LA MAISON BLANCHE.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 166/178
|''La Plage à Dieppe''
''An aod e Dieppe''
|Dastumad prevez
|[[File:PaulGauguin-1885-Coast at Dieppe.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 167/179
|''Baigneuses à Dieppe''
''Kouronkerezed e Dieppe''
|The National Museum of Western Art
|[[File:Gauguin Women Bathing.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 168/212
|''Goélette et trois-mâts à quai'', ou ''Bateaux au port''
''~Goueledenn ha teirgwern ouzh ar c’hae'', pe ''Listri er porzh''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1886 Goélette et trois-mâts à quai.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 169/180
|''Le Port de Dieppe''
''Porzh Dieppe''
|[[Manchester Art Gallery]], UK
|[[File:Gauguin 1885 Le Port de Dieppe.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 171/204
|''Au Bord du ruisseau, automne''
''War vord ar wazh, diskar-amzer''
|Dastumad prevez
|[[File:L'Autunno.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 172/186
|''Les Arbres dénudés''
''Ar gwez dizeil''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 Les Arbres dénudés.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 173/169
|''Nature morte à la mandoline''
''Habaskaenn he mandolinenn''
|[[Mirdi Orsay, Pariz]]
|[[File:Paul Gauguin 122.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 174/171
|''Nature morte avec carafon et figurine'', ou ''Nature morte à la figurine de céramique''
''Habaskaenn he c'harafennig hag he delwennig'', pe ''Habaskaenn he delwennig kroc'han''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 Nature morte avec carafon et figurine.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 175/201
|''Dahlias dans un vase en cuivre''
''Daliaoù en ul lestr kouevr''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 Dahlias dans un vase en cuivre.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 176/164
|''Nature morte dans un intérieur''
''Habaskaenn en un annez''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin - Stilleben mit Interieur.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 177/168
|''Lilas''
''Lireu''
|[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]]
|[[File:Paul Gauguin - Lilas (1885).jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 178/170
S. 25
|''Deux vases de fleurs et un éventail''
''Daou lestrad bokedoù hag un aveler''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Deux vases de fleurs et un éventail.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 181/202
|''Œnothères dans un vase''
''Louzoù-an-ezen en ul lestr''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1885 Œnothères dans en vase.jpg|100px]]
|-
|1885
|W. 191/194
S. 34
|''L'Abreuvoir - I''
''An dourlec'h - I''
|Dastumad prevez
|[[File:Paul Gauguin - L'Abreuvoir I (1885).jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 182/148
|''Panier de fleurs''
''Panerad bokedoù''
|[[Philadelphia Museum of Art]]
|[[File:Gauguin Panier de fleurs.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 183/216
|''Nature morte à la tête de cheval''
''Habaskaenn he fenn marc’h''
|[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo
|[[File:Paul Gauguin - Still Life with Horse's Head - Google Art Project.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 184
S. 28
|''La femme au chignon''
''Maouez he zorkad-blev''
|[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo
|[[File:Paul Gauguin 055.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 186/207
S. 30
|''La fille du patron''
''Merc’h ar mestr''
|Musée du Prieuré, Saint-Germain-en-Laye
|[[File:Paul Gauguin 047.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 187/208
S. 31
|''Clovis (Le Liseur)''
''Clovis (Al lenner)''
|[[Portland Museum of Art]], Maine
|[[File:Gauguin portrait of the artists son.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 188/210
S. 32
|''Neige en banlieue'', ou ''Banlieue parisienne''
''Erc'h er bannlev'', pe ''Bannlev Pariz''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Neige en banlieue.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 193/211
|''Le Feu au bord de l'eau''
''An tantad war vord an dour''
|[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid
|[[File:Paul Gauguin - Le feu au bord de la rivière.jpg|100px]]
|-
|}
===1886-1891 (Breizh, Martinik, Provañs)===
{|class="wikitable sortable"
!Bloaz!!WIN!!class=unsortable|Titl!!Mirdi!!class=unsortable|Skeudenn
|-
|1886
|W. 194/231
S.43
|''Ferme en Bretagne - II''
''Atant e Breizh - II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Ferme en Bretagne (II).jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 195/227
S. 44
|''La Montagne Sainte-Marguerite vue des environs du presbytère''
''Menez Santez-Marc’harid gwelet a-gichen ar presbital''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin La Montagne Sainte-Marguerite vue des environs du presbytère.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 196/224
S. 45
|''Les Lavandières à Pont-Aven''
''Argannerezed e Pont-Aven''
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:Paul Gauguin 046.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 197/222
S. 40
|''Pont-Avennoise et enfant dans un sous-bois'', ou ''L'Allée dans la forêt''
''Pontavenadez Mamm ha bugel en un dangoad'', pe ''An alez er goadeg''
|[[Pola Museum of Art]], Kanagawa, Japan
|[[File:Gauguin L'Allée dans la forêt.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 198/223
S. 42
|''La baignade devant le port de Pont-Aven''
''O kouronkañ dirakar porzh Pont-Aven''
|[[Dixon Gallery and Gardens]], Memphis, Tennessee
|[[File:Gauguin La baignade devant le port de Pont-Aven.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 199/225
S. 46
|''Le Champ Lollichon et l'église de Pont-Aven''
''Park Lollichon hag iliz Pont-Aven''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Le Champ Lollichon et l'église de Pont-Aven.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 200/226
S. 47
|''Un Coin du champ Lollichon'', ou ''Le Champ Derout-Lollichon - II''
''Ur c'horn e park Lollichon'', pe ''Ar park Derout-Lollichon - II''
|[[Los Angeles County Museum of Art]]
|[[File:The Field of Derout-Lollichon LACMA M.86.276.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 201/237
S. 54
|''Bretonnes causant'', ou ''La Danse des quatre Bretonnes''
''Breizhadezed o toullañ kaoz'', pe ''Koroll ar peder Breizhadez''
|[[Neue Pinakothek]], Munich, Germany
||[[File:Paul Gauguin 036.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 203/233
S. 48
|''La bergère bretonne''
''Ar vesaerez vreton''
|Laing Art Gallery and Museum, Newcastle upon Tyne
|[[File:Paul Gauguin 019.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 205/235
S. 50
|''Rochers au bord de la mer''
''Reier war-vord ar mor''
|[[Gothenburg Museum of Art]], Sweden
|[[File:Paul Gauguin 053.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 206/234
S. 51
|''Vaches au bord de la mer''
''Buoc'hed war-vord ar mor''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1886 Vaches au bord de la mer.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 206 bis/236
S. 52
|''Les Rochers dans la mer'', ou ''Rochers et mer''
''Ar reier er mor'', pe ''Reier ha mor''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1886 Les Rochers dans la mer.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 207/238
S. 39
|''Nature morte au profil de Laval''
''Habaskaenn he letu Laval''
|[[Mirdi arz Indianapolis]]
|[[File:Paul Gauguin 117.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 209/239
S. 37
|''Pots et Bouquets''
''Pod ha bokedoù''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Bouquets et céramique sur une commode.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 211
S. 36
|''Le Bol Blanc''
''Ar volenn wenn''
|[[Kunsthaus Zürich]]
|[[File:Gauguin - Stilleben mit weißer Schale - 1886.jpg|100px]]
|-
|1886
|W. 272/221
S. 103
|''Jeunes Bretons au bain (La baignade au moulin du Bois d’Amour, Pont-Aven)''
''Bretoned yaouank o kouronkañ (Ar gouronkadenn e-kichen milin ar Bois d’Amour, Pont-Aven)''
|[[Hiroshima Museum of Art]]
|[[File:Paul Gauguin 008.jpg|100px]]
|-
|1887
|W. 215/241
|''La baignade'', ou ''Deux Baigneuses''
''Ar gouronkadenn'', pe ''Div gouronkerez''
|[[Museo Nacional de Bellas Artes]], Buenos Aires
|[[File:MNBA Gauguin 7963.JPG|100px]]
|-
|1887
|W. 217/242
S. 57
|''Bord de mer - I (La rade de Saint-Pierre vue de l'Anse Turin)''
''War vord ar mor - I (Lenn-vor Saint-Pierre gwelet eus an Anse Turin''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen
|[[File:Paul Gauguin 088.jpg|100px]]
|-
|1887 (''c.'')
|W. 533/257
S. 355
|''Nature morte d'après Delacroix''
''Habaskaenn diwar skouer Delacroix''
|[[Strasbourg Museum of Modern and Contemporary Art]]
|[[File:Nature morte de P. Gauguin (MAMC, Strasbourg) (29036905531).jpg|100px]]
|-
|1887
|W. 218/253
S. 58
|''Bord de mer - II''
''War vord ar mor - II''
|Dastumad prevez, Pariz
|[[File:Paul Gauguin 089.jpg|100px]]
|-
|1887
|W. 219
S. 6
|''Village en Martinique (Femmes et chèvre dans le village)''
''Kêriadenn e Martinik (Maouezed ha gavr er gêriadenn)''
|[[Mirdi Israel]], Jeruzalem
|[[File:Paul Gauguin - Village in Martinique (Femmes et Chevre dans le village) - Google Art Project.jpg|100px]]
|-
|1887
|W. 221/249
S. 64
|''Près des cases'', ou ''Autour des huttes''
''Tost d'ar foukennoù'', pe ''War-dro ar c’hobanoù''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Autour des huttes.jpg|100px]]
|-
|1887
|W. 222/252
S. 65
|''Au bord de la rivière''
''War glann ar stêr''
|[[Van Gogh Museum]], Amsterdam
|[[File:Paul Gauguin 130.jpg|100px]]
|-
|1887
|W. 224/250
S. 67
|''La Cueillette des Fruits'', ou ''Aux Mangos''
''O frouesha'', pe ''O vangeza''
|[[Van Gogh Museum]], Amsterdam
|[[File:Paul Gauguin 087.jpg|100px]]
|-
|1887
|W. /245
|''Allées et venues, Martinique''
''Monedone, Martinik''
|[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]], Madrid
|[[File:Paul Gauguin 077.jpg|100px]]
|-
|1887
|W. 226/246
S. 59
|''Cours d'eau sous les arbres, Martinique''
''Dourredenn dindan ar gwez, Martinik''
|[[Neue Pinakothek]], Munich
|[[File:Paul Gauguin 080.jpg|100px]]
|-
|1887
|W. 227/251
S. 68
|''Conversation (Tropiques)'', ou ''Négresses Causant''
''Kaozeadenn (Trovanoù)'', pe ''Morianezed o kaozeal''
|Dastumad prevez, Dallas, Texas
|[[File:Gauguin Conversation Tropiques.jpg|100px]]
|-
|1887
|W. 230/244
S. 71
|''Scène martiniquaise au manguier'' ou ''Huttes sous les arbres''
''Arvest e Martinik dindan ar mangezenned'', pe ''Foukennoù dindan ar gwez''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin huttes-arbres.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 231/243
S. 72
|''Palmiers, Martinique''
''Gwez-palmez, Martinik''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Palmiers Martinique.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 232/248
S. 61
|''Végétation tropicale, Martinique''
''Struzh trovanel, Martinik''
|[[National Gallery of Scotland]], Dunedin
|[[File:Paul Gauguin 131.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 234/255
S. 60
|''La petite laveuse''
''Ar gannerezig''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin La petite laveuse.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 238/256
S. 56
|''Nature morte aux mangos et à la fleur d'hibiscus''
''Habaskaenn he mangezennoù hag he boked hibiskuz''
|[[Museum of Fine Arts, Houston]],
Texas
|[[File:Paul Gauguin - Nature morte aux mangos et à la fleur d'hibiscus (1887).jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 239/309
|''Autoportrait avec portrait de Berna, perd'', ou 'Les Misérables'''
''Emboltred gant poltred Bernard'', pe ''Ar reuzeudien''
|[[Van Gogh Museum]], Amsterdam
|[[File:Paul Gauguin 112.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 240/305
S. 130
|''Portrait de Madeleine Bernard''
''Poltred Madeleine Bernard''
|[[Museum of Grenoble]], France
|[[File:Paul Gauguin 098.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 241/306
S. 128
|''Le Capitaine Jacob''
''Ar c'habiten Jacob''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Le Capitaine Jacob.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 242/292
S. 129
|''Jeune femme devant une fenêtre'', ou ''La Fiancée''
''Maouez yaouank dirak ur prenestr'', pe ''An danvez-gwreg''
|Dastumad prevez
|[[File:Girl in Front of Open Window.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 244/293
S. 85
|''Portrait d'une Pont-avennoise, peut-être Marie Louarn''
''Poltred Bontavenadez, Marie Louarn marteze''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Portrait d'une Pont-avennoise.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 245/308
S. 88
|''La Vision après le sermon''
''Ar weledigezh goude ar sarmon''
|[[National Gallery of Scotland]], Dunedin
|[[File:Paul Gauguin 137.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 246(311)/319
S. 88(134)
|''Les arbres bleus (Vous y passerez, la belle)''
''Ar gwez glas (Tremen dre eno a reot, koantenn)''
|[[Ordrupgaard]], Kopenhagen
|[[File:Gaugain Les arbres bleus.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 248/264
S. 75
|''Pont-Aven sous la neige'', ou ''Effet de neige''
''Pont-Aven dindan an erc’h'', pe ''Gwered erc'h''
|[[Konstmuseum Gothenburg]]
|[[File:Paul Gauguin 022.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 249/279
|''Printemps à Lézaven'', ou 'Les Premières Fleurs''
''Nevezamzer e Lezaven'', pe ''Ar bokedoù kentañ''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin - Die ersten Blumen - 1888.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 250/280
S. 76
|''Conversation dans les prés, Pont-Aven''
''Kaoz er pradeier. Pont-Aven''
|[[Royal Museums of Fine Arts of Belgium]]
|[[File:Paul Gauguin 201.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 251/296
S. 89
|''La Ronde des petites Bretonnes''
''Korollar Vreizhadezed vihan''
|[[National Gallery of Art]], Washington, DC
|[[File:Paul Gauguin 032.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 252/271
S. 90
|''Bretonnes et veau'', ou ''Bretonnes au Tournant d'une Route''
''Breizhadezed ha leue'', pe ''Breizhadezed e pleg un hent
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]]
|[[File:Gauguin Bretonnes au Tournant d'une Route.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 253/313
S. 91
|''L'Automne à Pont-Aven'', ou ''L'Aven à travers Pont-Aven''
''An diskar-amzer e Pont-Aven'', pe ''An Aven a-dreuz Pont-Aven''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 L'Automne à Pont-Aven.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 254/267
S. 92
|''Bretonne à la cruche''
''Bretonez he ficher''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Bretonne à la cruche.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 255/302
S. 79
|''Le gardien de porcs, Bretagne''
''Ar mesaer moc’h, Breizh''
|[[Los Angeles County Museum of Art]]
|[[File:Paul Gauguin 018 (The Swineherd).jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 256/265
S. 78
|''L'Hiver à Pont-Aven, petit Breton et ramasseuse'', ou ''Petit berger Breton''
''Ar goañv e Pont-Aven, Bretonig ha dastumerez'', pe ''Maesaer brezhon bihan''
|[[National Museum of Western Art]], Tokyo
|[[File:Paul Gauguin 021.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 258/273
|''Petit Breton arrangeant son sabot'' ou ''Paysage à Pont-Aven, Bretagne''
''Breton bihan oc’h aozañ e votez-koad e Pont-Aven, Breizh''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]]
|[[File:Paul Gauguin 076.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 260/269
S. 82
|''Sur l'Aven en amont de Pont-Aven'', ou 'La Prairie au bord de l'Aven''
''War lez an Aven en argrec'h da Bont-Aven'', pe ''Ar prad war vord an Aven''
|[[Mirdi Pouchkin]], Moskov
|[[File:A Meadow on the Banks of the Aven.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 261/268
S. 81
|''L'Aven en contrebas de la Montagne Sainte-Marguerite''
''An Aven ouzh traoñ Menez Santez-Marc'harid''
|[[Bridgestone Museum of Art]], Tokyo
|[[File:Paul Gauguin 013.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 262/275
S. 94
|''Pêcheurs bretons''
''Pesketaerien vrezhon''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Pêcheurs bretons.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 263/285
S. 95<ref>Er c'hin da W. 240/305, ''Portrait de Madeleine Bernard'', 1888.</ref>
|''La Rivière blanche'', ou ''Paysage de Bretagne''<ref>Anv kozh.</ref>
''Ar stêr wenn'', pe ''Gweledva e Breizh''
|[[Museum of Grenoble]]
|[[File:Gauguin-Rivière-blanche-Grenoble.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 264/300
S. 96
|''Pêcheur et baigneurs sur l'Aven''
''Pesketaerien ha kouronkerien war vord an Aven''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Pêcheur et baigneurs sur l'Aven.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 265/282
S. 97
|''Course de chiens dans la prairie''
''Chas o redek er prad''
|[[Mirdi Thyssen-Bornemisza]]
|[[File:Paul Gauguin - Chiens course dans un pré.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 266/276
S. 98
|''Crique en face du port de Pont-Aven''
''Oufig a-dal da borzh Pont-Aven''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Crique en face du port de Pont-Aven.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 267/277
|''Saule près de Pont-Aven''
''Halegenn e-kichen an Aven''
|Dastumad prevez
|
|-
|1888
|W. 268/278
|''Chemin en bas de Pont-Aven''
''Gwenodenn e traoñ Pont-Aven''
|[[Ordrupgaard]], Denmark
|[[File:Gauguin Chemin en bas de Pont-Aven.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 269/287
S. 101
|''La fenaison en Bretagne''
''Ar foennadeg e Breizh''
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:Gauguin La fenaison en Bretagne.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 271
S. 102
|''Le Champ Derout-Lollichon - III''
''Park Derout-Lollichon - III''
||[[Barber Institute of Fine Arts]], Birmingham University, UK
|[[File:Attributed to Gauguin - A Landscape at Pont Aven, 1888.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 273/298
S. 104
|''Les jeunes lutteurs'', ou ''Enfants luttant - I''
''Ar c'hourenerien yaouank'', pe ''Bugale o c'houren - I''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Jeunes Lutteurs.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 274/299
S. 105
|''Enfants luttant - II''
''Bugale o c’houren - II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Enfants luttant II.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 275/297
S. 106
|''Jeunes baigneurs bretons''
''Bretoned yaouank o kouronkañ''
|[[Kunsthalle, Hamburg]]
|[[File:Paul Gauguin 009.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 276/283
S. 83
|''Les dindons à Pont-Aven''
''Ar yer-Indez e Pont-Aven''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin - Truthähne - 1888.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 277/274
S. 107
|''Jeux d'oies'', ou ''Paysage aux canards''
''C’hoarioù gwazi'', pe ''Dremmvro e houidi''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Jeux d'oies.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 278/307
S. 108
|''Bretonne et oie au bord de l'eau''
''Bretonez ha gwaz e-kichen an dour''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Bretonne et oie au bord de l'eau.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 279/284
S. 109
|''Vache couchée au pied d'un arbre'', ou ''Vache accroupie''
''Buoc’h en he gourvez e-harz ur wezenn'', pe ''Buoc'h puchet''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Vache couchée au pied d'un arbre.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 280/286
S. 111
|'' Le Sabotier''
''Ar botaouer''
|[[Musée des Beaux Arts de Pont-Aven]]
|[[File:Gauguin 1888 Le Sabotier.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 282/310
S. 113
|''Marine avec vache'', ou ''Au-dessus du gouffre''
''Morlivadenn gant ur vuoc’h'', pe ''A-us an islonk''
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:Paul Gauguin 132.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 284/289
S. 116
|''La crique'', ou ''Rochers sur la côte bretonne''
''An ouf'', pe ''Reier war aod Breizh''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Rochers sur la côte bretonne.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 285/288
S. 117
|''Rochers sur la côte''
''Reier war an aod''
|[[Musée des Beaux Arts de Pont-Aven]]
|[[File:Gauguin 1888 Rochers sur la côte.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 286/303
S. 118
|''La Vague''
''Ar wagenn''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 La Vague.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 287/260
S. 119
|''Nature morte à l'estampe japonaise''
''Habaskaenn he stampenn eus Japan ''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Nature morte à l'estampe japonaise.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 288/312
S. 120
|''Nature morte aux fruits (dédicacée à Laval)''
''Habaskaenn he frouezh (dediet da Laval)''
|[[Mirdi Pouchkin]], Moskov
|[[File:Paul Gauguin 119.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 290/301
S. 122
|''La Fête Gloanec''
''Gouel Gloaneg''
|[[Musée des Beaux-Arts d'Orléans]]
|[[File:Paul Gauguin 115.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 291/261
S. 123
|''Pommes et bol'', ou ''Nature morte à l'ami Jacob''
''Avaloù ha bolenn'', pe ''Habaskaenn evit ar c'heneil Jacob''
|Dastumad prevez, Bro-Suis
|[[File:Paul Gauguin 114.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 292/262
S. 124
|''Bouquet de fleurs devant une fenêtre ouverte sur la mer''
''Bokedoù bleuñv dirak ur prenestr a sko war ar mor''
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:Gauguin 1888 Bouquet de fleurs devant la mer.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 293/311
S. 127
|''Nature morte aux trois petits chiens''
''Habaskaenn he zri c’holen ki''
|[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York
|[[File:Paul Gauguin - Still Life with Three Puppies.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 294/321
S. 126
|''Le Petit chat'', ou ''Le Petit chat aux trois pommes''
''Ar c’hazhig'', pe ''Kazhig e dri aval''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Le Petit chat.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 296/326
S. 133
|''Van Gogh peignant des tournesols''
''Van Gogh o livañ bokedoù tro-heol''
|[[Van Gogh Museum]], Amsterdam
|[[File:Paul Gauguin - Vincent van Gogh painting sunflowers - Google Art Project.jpg|100px]]
|-
|1888 (''c.'')
|W. 297
S. 132
|''Autoportrait''
''Emboltred''
|[[Mirdi Pouchkin]], Moskov
|[[File:Self-portrait by Paul Gauguin, c. 1890, Pushkin Museum.JPG|100px]]
|-
|1888
|W. 298/327
S. 146
|''Madame Roulin''
''An itron Roulin''
|[[Saint Louis Art Museum]], Missouri
|[[File:Paul Gauguin - Madame Roulin.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 300/329
S. 144
|''Arlésiennes (Mistral)''
''Arleadezed (Mistral)''
|[[Skol-uhel arzoù Chicago]]
|[[File:Paul Gauguin 002.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 301/320
S. 143
|''La femme aux cochons, en pleine chaleur'', ou ''Dans le foin''
''Maouez he moc’h, e barr ar wrez'', pe ''Er foenn''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Dans le foin.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 302/322
S. 140
|''Les laveuses à Arles - I (La Roubine du Roi)''
''Ar gannerezed en Arle - I (La Roubine du Roi)''
|[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York City
|[[File:Washerwomen at the Roubine du Roi Arles 1888 Paul Gauguin.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 303/325
S. 141
|''Les laveuses à Arles - II''
''Ar gannerezed en Arle - II''
|[[Bilbao Fine Arts Museum]], Spagn
|[[File:Washerwomen in Arles.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 304/317
S. 142
|''Vendanges à Arles'', ou ''Misères humaines''
''Mendemoù en Arle'', pe ''Reuidigezh mab-den''
|[[Ordrupgaard]], Kopenhagen
|[[File:Gauguin Misères humaines.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 305/318
S. 145
|''Café de Nuit, Arles''
''Tavarn diouzh an noz, Arles''
|[[Mirdi Pouchkin]], Moskov
|[[File:Paul Gauguin 072.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 306/316
S. 137
|''L'Allée des Alyscamps, Arles''
''Alez an Alyscamps, Arles''
|Seiji Togo Memorial Yasuda Kasai Museum of Art, Tokyo
|[[File:Lane at Alchamps, Arles 1888 Paul Gauguin.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 307/314
S. 138
|''Les Alyscamps'', ou ''Les Trois grâces au temple de Venus''
''An Alyscamps'', pe ''An teir fulenn en azeuldi Gwener''
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:Paul Gauguin 085.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 308/315
S. 139
|''Ferme à Arles''
''Atant en Arles''
|[[Mirdi arz Indianapolis]]
|[[File:Paul Gauguin, Ferme à Arles (1888).jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 309/323
S. 136
|''Le Mas d'Arles''
''Mas Arle''
|[[Nationalmuseum]], Stockholm
|[[File:Paul Gauguin 043.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 310/324
S. 135
|''Paysage d'Arles avec buissons''
''Maezioù en Arles gant strouezh''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Paysage d'Arles avec buissons.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 313
S. 148
|''L'atelier de Schuffenecker''
''Stal-labour Schuffenecker''
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:Paul Gauguin - Schuffenecker's Studio - Google Art Project.jpg|100px]]
|-
|1888 pe 1889
|W. 314/258
S. 155
|''Madame Alexandre Kohler''
''An itron Alexandre Kohler''
|[[National Gallery of Art]], Washington, DC
|[[File:Paul Gauguin 100.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 315
S. 156
|''La Belle Angèle''
''Angèle gaer''
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:Paul Gauguin 078.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 316
S. 157
|''Jeune Bretonne''
''Bretonez yaouank''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1889 Jeune Bretonne.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 317
S. 200
|''Meyer de Haan''
|[[Mirdi arz modern (New York)|Mirdi arz modern]], New York
|[[File:Gauguin Meyer de Haan.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 319
|''Mimi et son chat''
''Mimi hag he c’hazh''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Mimi et son chat.jpg|100px]]
|-
|1889 pe 1890
|W. 320
S. 198
|''Nirvana, portrait de Jacob Meyer de Haan''
''Nirvana, poltred Jacob Meyer de Haan''
|[[Wadsworth Atheneum]], Hartford, Connecticut
|[[File:Paul Gauguin 092.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 321
S. 195
|''Bonjour Monsieur Gauguin - I'', ou ''Bonjour Monsieur Gauguins'' (''sic'')
''Ho temata Ao. Gauguin - I'', pe ''Ho temata Ao. Gauguins'' (''sic'')
|[[Hammer Museum]], Los Angeles
|[[File:Gauguin Bonjour Monsieur Gauguins.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 322
S. 196
|''Bonjour Monsieur Gauguin - II''
''Ho temata Ao. Gauguin - II''
|[[National Gallery in Prague]]
|[[File:Paul Gauguin 066.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 323
S. 199
|''Autoportrait-charge'', ou ''Autoportrait au Nimbe''
''Emboltred-karg'', pe ''Emboltred e rod-heol''
|[[National Gallery of Art]], Washington, DC
|[[File:Paul Gauguin - Self-Portrait with Halo and Snake.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 325
S. 153
|''Autoportrait à la mandoline''
''Emboltred e vandolinenn''
|Dastumad prevez
|[[File:PaulGauguin325.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 326
S. 149
|''Le Christ dans le Jardin des Olivers''
''Ar C'hrist e Liorzh an Olivez''
|[[Norton Museum of Art]], West Palm Beach, Florida
|[[File:Paul Gauguin - Christ and the Garden of Olives.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 327
S. 151
|''Le Christ jaune''
''Ar C’hrist melen''
|[[Albright-Knox Art Gallery]], Buffalo, New York
|[[File:Gauguin Il Cristo giallo.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 328
S. 150
|''Le Christ vert'', ou ''Calvaire Breton''
''Ar C’hrist gwer'', pe ''Kalvar brezhek''
|[[Royal Museums of Fine Arts of Belgium]]
|[[File:Paul Gauguin 028.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 329
S. 191
|''Jeanne d'Arc'', ou ''Jeune Bretonne au rouet''
''Janed Ark'', pe ''Breizhadez yaouank he c'harr-nezañ''
|[[Van Gogh Museum]], Amsterdam
|[[File:Jeanne d'Arc Paul Gauguin.jpeg|100px]]
|-
|1889
|W. 330
S. 194
|''Femme Caraïbe''
''Maouez karibat''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Femme Caraibe.jpg|100px]]
|-
|1890-91
|W. 324
S. 152
|''Portrait de l'artiste au Christ jaune''
''Emboltred e Grist melen'')
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:Gauguin portrait 1889.JPG|100px]]
|-
|1889
|W. 333
|''Eve bretonne - I''
''Eva vreizhat - I''
|[[McNay Art Museum]], San Antonio, Texas
|[[File:Gauguin Eve Bretonne.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 334
|''Eve bretonne - II''
''Eva vreizhat - II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1889 Eve bretonne II.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 335
S. 159
|''La Vie et la Mort'', ou ''Femmes se baignant''
''Ar Vuhez hag ar Marv'', pe ''Maouezed o kouronkañ''
|[[Mohamed Mahmoud Khalil Museum]], Giza, Egypt
|[[File:Gauguin 1889 La Vie et la Mort.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 336
S. 158
|''Ondine - I'', ou ''Dans les vagues''
''Indina -I'', pe ''Er gwag''
|[[Cleveland Museum of Art]], Ohio
|[[File:Dans les Vagues, by Paul Gauguin, Cleveland Museum of Art, 1978.63.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 337
|''Ondine - II''
''Ondina - II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1889 Ondine II.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 339
S. 160
|''Petit Breton nu''
''Breizhad bihan en noazh''
|[[Wallraf-Richartz Museum]], Köln
|[[File:Gauguin - Ein bretonischer Junge 1889.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 340
S. 189
|''Bretonnes près de la mer''
''Breizhadezed tost d’ar mor''
|[[National Museum of Western Art]], Tokyo
|[[File:Paul Gauguin 075.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 341
|''Petites Bretonnes devant la mer - II''
''Breizhadezed vihan e-kichen ar mor -II''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1889 Petites Bretonnes devant la mer II.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 343
|''La Vachère''
''Ar vugulez''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1889 La Vachère.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 344
S. 161
|''La Gardeuse de vaches''
''Ar vugulez''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen
|[[File:Paul Gauguin - Seated Breton Girl.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 345
S. 190
|''Fillettes au Pouldu''
''Merc’hedigoù er Pouldu''
|Dastumad prevez
|[[File:ZweiMädelsAmMeer (cropped).JPG|100px]]
|-
|1889
|W. 346
|''Enfance de Bretagne''
''Bugeliezh e Breizh''
|[[Fukushima Prefectural Museum of Art]], Japan
|[[File:Gauguin 1889 Enfance de Bretagne.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 347
S. 166
|''Le saule''
''An halegenn''
|[[Nelson-Atkins Museum of Art]], Kansas City, Missouri
|[[File:Paul Gauguin - Le saule (1889).jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 349
S. 180
|''Ramasseuses de varech - II''
''Bezhinerezed - II''
|[[Museum Folkwang]], Essen
|[[File:Paul Gauguin 129.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 350
S. 163
|''Les faneuses''
''Ar foennerezed''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin - Breton Haymakers (Les Faneuses) 1889.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 351
S. 164
|''Les meules jaunes'', ou ''La moisson blonde''
''Ar gwrac'helloù melen'', pe ''An eostad melegan''
|[[Mirdi Orsay]], Pariz
|[[File:Gauguin Die goldene Ernte - 1889.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 352
S. 162
|''Moisson en Bretagne''
''Eost e Breizh''
|[[Courtauld Institute Galleries]], London
|[[File:Paul Gauguin 050.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 353
S. 169
|''La barrière''
''Ar gloued''
|[[Kunsthaus Zürich]]
|[[File:Gauguin 1889 La Barrière.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 354
S. 172
|''Gardeuse de porcs''
''Ar vaesaerez moc’h''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1889 Gardeuse de porcs.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 356
S. 171
|''Les Champs au bord de la mer''
''Ar parkerier e-kichen ar mor''
|[[Nationalmuseum]], Stockholm
|[[File:Berthe Morisot No jardim.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 357
S. 167
|''Les Saules (Paysage Breton)'', ou ''Paysage de Bretagne avec des vaches''
''An haleg (Dremmvro breizhek)'', pe ''Dremmvro breizhek gant buoc'hed''
|[[National Gallery (Norway)]], Oslo
|[[File:Paul Gauguin - Bretagnelandskap med kuer - Google Art Project.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 358
S. 170
|''La Couture''
''O wriat''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1889 La Couture.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 359
S. 183
|''Sur la plage en Bretagne''
''War an draezhenn e Breizh''
|[[National Gallery (Norway)]], Oslo
|[[File:Gauguin Sur la plage en Bretagne.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 360
S. 177
|''Au-dessus de la mer''
''A-us ar mor''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Au-dessus de la mer.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 361
S. 178
|''Le joueur de flageolet sur la falaise''
''Ar soner fleütig war an tornaod''
|[[Mirdi arz Indianapolis]]
|[[File:The Flageolet Player on the Cliff by Paul Gauguin.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 362
S. 184
|''La Plage au Pouldu''
''Trezhenn ar Poulldu''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin1889 La Plage au Pouldu.JPG|100px]]
|-
|1889
|W. 363
S. 185
|''La côte de Bellangenay''
''An aod e Bellangenay''
|Springfield Museum of Art, Ohio
|[[File:Gauguin - Die Küste bei Bellangenay -1890.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 364
S. 179
|''La Maison isolée''
''An ti digenvez''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1889 La Maison isolée.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 365
S. 174
|''La vache rouge''
''Ar vuoc’h ruz''
|[[Los Angeles County Museum of Art]]
|[[File:Gauguin - Die rote Kuh - 1889.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 367
S. 168
|''Petit Breton à l'oie''
''Brezhon bihan e waz''
|Pierre Rosenberg, Pariz
|[[File:Paul Gauguin 020.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 370/281
|''Vue sur Pont-Aven prise de Lezaven''
''Gwel war Bont-Aven eus Lezaven''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Vue sur Pont-Aven prise de Lezaven.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 371
S. 186
|''Vue de la Plage de Bellanenay''
''Gwel war draezhenn Bellangenay''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Vue de la Plage de Bellanenay.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 375
S. 203
|''Nature morte au vase en forme de tête''
''Habaskaenn he lestr e stumm ur penn''
|[[Tehran Museum of Contemporary Art]]
|[[File:Paul Gauguin 121.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 376
S. 204
|''Nature morte Ripipoint''
''Habaskaenn e giz ar boentouriezh''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Nature morte Ripipoint.jpg|100px]]
|-
|1888
|W. 377/259
S. 201
|''Nature morte à l'éventail''
''Habaskaenn hec'h aveler''
|[[Mirdi Orsay]]
|[[File:Gauguin - Stilleben mit Fächer - 1889.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 378
S. 210
|''Nature morte à la comtesse de Ninial'', ou ''Nature morte au petit chien'', ou ''Fruits sur une table''
''Habaskaenn he c'hontez Ninial'', pe ''Habaskadenn he c'hi bihan'', pe ''Frouezh war un daol''
|Dastumad prevez<ref>Laeret e 1970 hag adkavet ; e dalc'h polis Italia.</ref>
|[[File:Gauguin Nature morte à la comtesse de Ninial.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 379
S. 209
|''Le Jambon''
''Ar vorzhed-hoc'h''
|[[Phillips Memorial Gallery]], Washington, DC
|[[File:Paul Gauguin 035.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 380
S. 202
|'' Nature morte aux oignons''
''Habaskaenn hec'h ognon''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]], Kopenhagen
|[[File:Still Life with Onion and Japanese Woodcut by Paul Gauguin, 1889 - Ny Carlsberg Glyptotek - Copenhagen - DSC09468.JPG|100px]]
|-
|1889
|W. 381
S. 206
|''Nature morte aux pêches''
''Habaskaenn he fechez''
|[[Fogg Art Museum]], Cambridge, Massachusetts
|[[File:Paul Gauguin 196.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 381bis/215
S. 207
|''Fruits dans une coupe''
''Frouezh en ur volenn''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin 1888 Fruits dans une coupe.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 382
S. 208
|''Nature morte à la coupe''
''Habaskaenn he c'hib''
|[[Virginia Museum of Fine Arts]], Richmond, Virginia
|[[File:Gauguin 1889 Nature morte à la coupe.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 383
S. 192
|''L'Oie''
''Ar waz''
|[[Musée des Beaux-Arts de Quimper]], France
|[[File:Gauguin - L'Oie.jpg|100px]]
|-
|1888 pe 1889
|W. 384/291
S. 224
|''Autoportrait d"dié à Carrière''
''Emboltred dediet da Garrière''
|[[National Gallery of Art]], Washington, DC
|[[File:Paul Gauguin, Self-Portrait Dedicated to Carrière, 1888 or 1889, NGA 66418.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 385
S. 225
|''La Mère de l'artiste''
''Mamm an arzour''
|[[Staatsgalerie Stuttgart]]
|[[File:Gauguin La mère de l'artiste.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 386
S. 221
|''Le peintre Slewinski''
''Al livour Slewinski''
||[[National Museum of Western Art]], Tokyo
|[[File:Paul Gauguin Le Peintre Slewinski.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 387
S. 223
|''Portrait de femme à la nature morte de Cézanne''
''Poltred ur vaouez he habaskaenn diwar zorn Cézanne''
|[[Skol-uhel arzoù Chicago]]
|[[File:Paul Gauguin 099.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 388
S. 222
|''Mr. Loulou''
''An ao. Loulou''
|[[The Barnes Foundation]], Merion, Pennsylvania
|[[File:Paul Gauguin Mr Loulou.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 389
S. 226
|''Ève exotique''
''Eva a-vaez-bro''
|[[Pola Museum of Art]], Kanagawa, Japan
|[[File:Gauguin 1890 Ève exotique.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 390
S. 227
|''Adam et Ève'', ou ''Le Paradis Perdu''
'Adam hag Eva'', pe ''Ar baradoz kollet''
|[[Yale University Art Gallery]], New Haven, Connecticut
|[[File:Gauguin Le Paradis perdu.jpg|100px]]
|-
|1889 pe 1890
|W. 392
|''Pêcheuses de Goémon''
''Goumonaerezed''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Pêcheuses de Goémon.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 393
S. 235
|''Entrée de ferme''
''Digor un atant''
|[[Staatliche Kunsthalle Karlsruhe]], Alamagn
|[[File:Gauguin - Häuser in Le Pouldu - 1890.jpeg|100px]]
|-
|1890
|W. 394
S. 234
|''Le Toit bleu'', ou ''Ferme au Pouldu''
''An doenn c'hlas'', pe ''Atant er Pouldu''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin Le Toit bleu.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 395
S. 231
|''La Maison du Pan-du''
''Ti ar Pan-du''
|Dastumad prevez
|[[File:Gauguin La Maison du Pan-du.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 396
S. 230
|'' La moisson au bord de la mer : Le Pouldu''
''An eost war vord ar mor : Ar Pouldu''
|[[National Gallery]], London
|[[File:Gauguin Les Foins.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 397
S. 228
|''Les meules'', ou ''Le champ de pommes de terre''
''Ar gwrac'helloù'', pe ''Ar parkad avaloù-douar''
|[[National Gallery of Art]], Washington, DC
|[[File:Gaugun - Heuhaufen in der Bretagne -1890.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 398
S. 233
|''Champs au Pouldu'', ou ''Paysage au Pouldu''
''Parkeier er Pouldu'', pe ''Gweledva er Pouldu''
|[[National Gallery of Art]], Washington D.C.
|[[File:Gauguin - Landschaft bei Le Pouldu - 1890.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 399
S. 232
|''Paysage du Pouldu''
''Maeziad er Pouldu''
|Musée des beaux-arts de La Chaux-de-Fonds, Bro-Suis
|[[File:Gauguin 1890 Paysage du Pouldu.jpg|100px]]
|-
|1889
|W. 405
S. 215
|''Pommes, poire et céramique''
''Avaloù, ur berenn hag ur c'hroc'han''
|[[Fogg Art Museum]], Cambridge, Massachusetts
|[[File:Paul Gauguin 116.jpg|100px]]
|-
|1889 pe 1895
|W. 530
S. 354
|''Double portrait d'enfants''
''Daou boltred bugale''
|[[Ny Carlsberg Glyptotek]]
|[[File:Gauguin - Bildnis zweier Kinder - 1890.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 401
S. 213
|''Oranges et citrons avec vue sur Pont-Aven''
''Avaloù-orañjez ha sitroñs gant ur gwel war Bont-Aven''
|[[Museum Langmatt]], Baden, Bro-Suis
|[[File:Gauguin Stillleben mit Fruchtschale und Zitronen.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 402
S. 214
|''Coupe de fruits et pichet devant la fenètre''
''Kibad frouezh ha picher dirak ur prenestr''
|[[National Gallery]], Londrez
|[[File:Gauguin 1890 Coupe de fruits et picher devant la fenètre.jpg|100px]]
|-
|1890
|W. 404
S. 211
|''Compotier sur une chaise de jardin''
''Kibad war ur gador liorzh''
|[[Los Angeles County Museum of Art]]
|[[File:Fruit Dish on a Garden Chair LACMA M.54.41.1.jpg|100px]]
|-
|1891 pe 1893
|W. 410
S. 238
|''Autoportrait à la palette''
''Emboltred e livaoueg''
|Dastumad prevez
|[[File:PaulGauguin410.jpg|100px]]
|-
|1890 pe 1891
|W. 412
S. 236
|''La Perte du pucelage''
''Koll ar fleurenn''
|[[Chrysler Museum of Art]], Norfolk, Virginia
|[[File:Paul Gauguin 136.jpg|100px]]
|-
|1891
|W. 413
S. 237
|''Olympia, copie d'après Manet''
''Olympia, diwar skouer Manet''
|Dastumad prevez
|[[File:Paul Gauguin - Copy of Manet's Olympia.jpg|100px]]
|-
|1893 (''c.'')
|W. 415
S. 239
|''Autoportrait à l'idole''
''Emboltred e idolenn''
|[[McNay Art Museum]], San Antonio, Texas
|[[File:Gauguin Autoportrait à l'idole.jpg|100px]]
|}
==Levrlennadur==
*{{en}} Daniel Wildenstein : ''Gauguin: A Savage in the Making – Catalogue Raisonné of the Paintings'' (2 levrenn) ; Wildenstein Institute and Skira/Seuil, 2002 {{ISBN|978-8884911377}} — [https://wpi.art/2019/01/07/gauguin-a-savage-in-the-making/ En-linenn].
*{{it}} Gabriele Mandel Sugana] : ''L'opera completa di Gauguin'' ; Rizzoli, 2002 {{ISBN|978-88-17-27361-9}}
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Rolloù livadurioù|Gauguin]]
[[Rummad:Livadurioù Paul Gauguin|Livadurioù Paul Gauguin]]
j0jbmbd5u4l8jf838nxbr07o0s7de8o
Geriaoueg an armoù-tan
0
169006
2187448
2180700
2026-04-08T20:47:51Z
Kestenn
14086
/* A */
2187448
wikitext
text/x-wiki
{{Porched:Armoù-tan}}
{| class="wikitable" style="margin:auto; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] • [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] • [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]]
|}
== A ==
[[Restr:Reloading Press.JPG|thumb|Dafar da '''adkargañ''' munisionoù : a-gleiz, ur bourvezierez poultr ; a-zehou, ur waskerez da adkargañ.]]
=== Adkargañ ===
An '''[[Adkargañ (munisionoù)|adkargañ]]''' eo ar fed d'ober [[Munision|munisionoù]] er gêr diwar [[Douilhez (elfenn munision)|douilhezioù]] bet implijet dija. Marc'had-matoc'h eo ar munisionoù graet er gêr evit ar re broduet en uzinoù peurliesañ. Gellet a ra bezañ graet gant munisionoù skoet e kreiz, met n'eo ket posupl adkargañ er gêr munisionoù skoet war o zro peogwir e vez labezet o douilhez pa denner gante. Pazennoù nesañ an adkargañ eo :
* naetaat hag adstummañ an douilhez ;
* ouzhpennañ un [[Emors (munisionoù)|emors]] en douilhez ;
* lakaat ur gargad [[Poultr-tarzh|poultr]] en douilhez ;
* sternañ ur boled nevez war an douilhez.
=== Aerfaout ===
'''Aerfaout''' ur [[revolver]] eo al lec'h bihan-kenañ etre e [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] hag e ganol. Alese ez a er-maez ul lodenn eus ar gazoù degaset gant tarzhadenn ar [[Poultr-tarzh|poultr]] da vare an tenn. En un nebeud revolverioù evel an [[Nagant M1895]] e kaver ur wikefre hep aerfaout ebet, evit klask tennañ ar brasañ gounid eus energiezh ar poultr.
=== Annev ===
An '''annev''' zo ul lodenn eus strad un douilhez hag a stank an [[Emors (munisionoù)|emors]] pa vez skoet, evit krouiñ un darzhadenn.
=== Aremennañ ===
An '''aremennañ''', pe '''duañ''', zo un tretañ kimiek implijet war pezhioù metal diavaez un arm-tan evit gwareziñ anezhe gwelloc'h diouzh ar mergl pe tagadennoù all. Ul liv du a ro d'ar pezhioù-mañ.
=== Argil ===
An '''[[argil]]''', pe '''kiladenn''', eo ar fiñvadenn war an a-dreñv a ra un arm pa lez an tenn da vont. Dont a ra eus ar gazoù produet gant tarzhadenn [[Poultr-tarzh|poultr]] ar [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]. Izel pe uhel e c'hall bezañ hervez [[Kalibr (armoù-tan)|kalibr]] ar munision ha pouez an arm.
=== Arm-dorn ===
Un '''[[arm-dorn]]''' a zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ implijet gant un dorn nemetken, evel ar [[Revolver|revolverioù]] pe ar [[Pistolenn|pistolennoù]].
=== Arm-skoaz ===
Un '''[[arm-skoaz]]''' zo un arm-tan hiniennel graet evit bezañ skoaziet pe lakaet war ur skor ('''daoubez''' pe trebez da skouer) hag implijet gant an daouarn. Ar [[Fuzuilh|fuzuilhoù]] hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] a zo armoù-skoaz.
=== Arm-tan hiniennel ===
An '''armoù-tan hiniennel''' a zo armoù a c'hall bezañ douget hag implijet gant un den nemetken. Mont a ra o c'halibr betek 12,7 mm peurliesañ (14,5 mm evit ar fuzuilh [[Sniper Alligator]] implijet gant arme [[Ukraina]]). Er rummad-mañ e kaver an '''[[Arm-dorn|armoù-dorn]]''' hag an '''[[Arm-skoaz|armoù-skoaz]]'''.
=== Armeurer ===
Un '''armeurer(ez)''' pe '''armdiour(ez)''' zo un den hag a zo e vicher sevel, stokañ, kempenn hag a-wechoù gwerzhañ armoù. Gellet a ra labourat evit un [[:Rummad:Embregerezhioù armoù-tan|embregerezh armoù-tan]], evit polis pe arme ur stad, pe bezañ emren. Ur stal e-lec'h ma werzher armoù a zo un '''armeuri''' pe un '''armdi'''. An hollad micherioù stag d'an armoù dre vras eo an '''[[armerezh]]'''.
=== Aotomatek ===
Un '''arm aotomatek''' a c'hell tennañ meur a voled a-dennadegoù pa bouezer ur wech nemetken war an [[Draen (armoù)|draen]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad A]] hervez lezenn (difennet d'ar siviled).
== B ==
=== Bannadell ===
Ur '''vannadell''' eo ar pezh a vez kaset er-maez eus un arm-tan pa denner, pe e vefe drajez plom pe ur [[boled]].
=== Banniel-test ===
Ur '''banniel-test''' a zo un ostilh surentez, e plastek peurliesañ, a lakaer e kanol un arm-tan dre e gambr evit diskouez n'eus munision ebet prest da vezañ tennet ennañ. Alies e vez gantañ ul liv flamm (ruz, orañjez) disheñvel diouzh livioù boas an armoù, ha dre se e c'hall gwelet an holl en un taol-lagad emañ an arm e surentez. Er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] eo peurliesañ ret lakaat ur banniel-test en arm pa vez tud e takad ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]].
=== Beg ar c'hanol ===
Dre veg kanol un arm-tan ec'h a ur '''vannadell''' er-maez.
=== Boled ===
Ar '''[[boled]]''' eo an tamm eus ar [[munision]] a vez kaset er-maez eus ar c'hanol, bihanoc'h e dreuzkiz evit 20 mm.
[[Restr:22 LR - 1.jpg|thumb|Ur munision [[.22 Long Rifle|.22 LR]]. E penn an douilhez (a-zehou) e weler ar '''bourled'''.]]
=== Bourled ===
Danvez ouzhpenn a gaver e-tro strad un [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]. Ijinet eo bet evit ma talc'hfe ar c'hartouchennoù e plas e '''kambr''' an arm. Er [[Munision|munisionoù]] skoet war o zro, an [[Emors (munisionoù)|emors]] a zo er bourled.
=== Bourrell ===
'''Bourrell''' a gaver er c'hartouchennoù chase etre ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag ar '''bannadelloù'''. Pal ur vourrellenn eo dasparzhañ an nerzh produet gant tarzhadenn ar poultr war an holl blomennoù.
=== Buker poent ruz ===
Ur [[buker poent ruz]], anvet ivez ''red dot'' e bed an armoù-tan, a zo ur benveg gweledoniezh bihan a vez montet war '''reilhoù''' un arm-tan hiniennel evit sikour an tenner da gavout buan ur sibl tost a-drugarez d'ur poent liv bannet ouzh ur skrammig.
== C ==
=== ''Choke'' ===
Ur '''''choke''''', pe '''''choke-bore''''', a zo ur pezh a lakaer e beg kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù chase]] da strishaat pe da ledanaat ar goumoulennad plomoù. Meur a vent a zo dezho : leun (''full''), 3/4, 1/2 pe 1/4.
=== ''Cook off'' ===
Ar '''''[[cook off]]''''', '''''cooking off''''' pe '''tarzhadenn degaset gant an dommder''' a c'hoarvez a-wechoù an armoù dezhe ur sistem gant ur [[Kulasenn (armoù-tan)#Kulasenn serr|gulasenn serr]]. Tarzhañ a ra [[Emors (munisionoù)|emors]] ar [[munision]] abalamour da dommder ar gulasenn hep ma ne vefe skoet. Grevus e c'hall bezañ seurt darvoud.
== D ==
[[Restr:211028-Z-IB607-1007 - 44th IBCT M110A1 Range (Image 11 of 30).jpg|kleiz|thumb|Un '''daoubez''' dindan kanol fuzuilh ur soudard.]]
=== ''DA'' ===
'''''Double Action''''' (daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== Damaotomatek ===
Un arm '''damaotomatek''' a denn ur vannadell bewech ma vez pouezet war e [[Draen (armoù)|zraen]]. N'eus ket ezhomm da gambriñ ur [[munision]] nevez gant an dorn goude pep tenn : ur sistem gaz e gwikefre an arm a ra, betek ma vo goullo ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]]. E Bro-C'hall eo renket an armoù-mañ er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad C]] hervez lezenn m'o deus un endalc'h 3 [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchenn]] d'ar muiañ (rummad B a-hend-all).
=== ''DAO'' ===
'''''Double Action Only''''' (daou-ober nemetken), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== Daoubez ===
Un '''[[daoubez]]''' a implijer da stabilaat ur fuzuilh pe ur garabinenn pa denner. Peurliesañ e stager anezhañ dindan ar c'hanol, war ur '''reilh''' pe en ur '''ruilhenn'''. A-wechoù eo enbarzhet en arm, evel war ar garabinenn [[Steyr Scout]].
=== Darvoud-tennañ ===
Un '''darvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa ne denn ket un arm-tan pa bouezer war e [[Draen (armoù)|zraen]]. Meur a abeg a c'hall bezañ d'an darvoudoù-tennañ : [[munision]] stanket er gambr, kudenn gant ar [[Karger (armoù-tan)|'''c'harger''']], [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchenn]] siek, gwinterell pe skoer torret, arm naetaet pe morailhet fall... Un darvoud-tennañ n'eo ket ur '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Gwallzarvoud-tennañ|gwallzarvoud-tennañ]].'''
=== Dazlamm ===
Un '''dazlamm''' a c'hoarvez pa vez diheñchet ur '''vannadell''' pe un tamm anezhi gant ar sibl tizhet pe un dra all. Gellet a ra bezañ dañjerus evit an tenner hag an dud tro-dro dezhañ. Aliet e vez d'an dennerien lakaat lunedoù-gwarez war o fri pa dennont : memes ma koll nerzh ur vannadell en ur zazlammat e c'hall bezañ dañjerus evit o daoulagad. Gant bannadelloù plom e vez izelaet ar riskl dazlammoù abalamour d'an danvez-se da vezañ gwakoc'h evit an dir, al leton pe ar c'houevr implijet mod-all.
=== ''Decock'' ===
An '''''decock''''' pe '''''decocking''''' (eus ar saozneg ''cock'' a dalvez '''ki un arm''') a zo ur surentez war bistolennoù zo. A-drugarez d'ur bouton e c'haller distegnañ ar c'hi hep skeiñ ar munision.
=== Distegn ===
'''Distegn''' a verk stad ki un arm pa n'eo ket armet.
=== Distrinker ===
An '''distrinker''' a laka an douilhez goullo da lammat er-maez eus ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilh-chase]] goude an tenn.
=== Douilhez ===
'''[[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]]''' ur [[munision]] eo ar pezh a chom en arm ur wech tennet ar '''vannadell'''. En douilhez e kaver ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' hag an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]'''. Er c'hartouchennoù chase e kaver ivez ar plom pe ar boled en douilhez.
=== Douilhez distroñsañ ===
Un '''[[douilhez distroñsañ]]''' a zo un douilhez faos a lakaer e kambr un arm pa vezer o tennañ hep [[munision]] ebet evit pleustriñ, evit chom hep labezañ ar skoer en ur lakaat anezhañ da skeiñ ouzh un elfenn eus an arm, dreist-holl evit ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] skoet war o zro.
=== Draen ===
An '''[[Draen (armoù)|draen]]''' eo ar pezh a bouezer warnañ gant ar biz-yod da lakaat un tenn da vont. War armoù-zo e c'haller reoliñ hirder red ha/pe '''pouez-loc'hañ''' an draen.
=== Dreistlakaet ===
'''Kanolioù dreislakaet''' a vez graet eus daou ganol an eil war egile, er [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] daou-denn. Abalamour e oa diaesoc'h ar wikefre-mañ da sevel e-keñver fuzuilhoù gante daou ganol kichen-ha-kichen e oa deuet ar c'hanolioù dreistlakaet da vezañ boutin en eil hanter an XX{{Vet}} kantved nemetken.
=== Driv ===
An '''driv''' a zo ul linenn a-blaen faltaziek war ur sibl. Ma stok ur boled a-gleiz pe a-zehou d'ar poent bizet eo ret reizhañ an driv. Un driv fall a c'hell dont eus an tenner, eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''', eus al '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', eus un arm pe eus elfennoù all (avel da skouer).
=== Duañ ===
An '''duañ''', pe '''aremennañ''', a zo un oberenn war ganol un arm evit gwareziñ anezhañ a-enep d'ar mergl ha bravaat anezhañ, a-drugarez da broduioù kimiek, goude ur prantad lufrañ ha disaotrañ. Daou deknik nesañ a gaver, an '''duañ yen''' pe an '''duañ tomm''', keroc'h met padusoc'h. Gellet a ra bezañ graet war forzh peseurt kanol, met graet e vez muioc'h evit kanolioù ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] a vez labezet aesoc'h dre forzh bezañ implijet dindan ar seizh amzer.
== E ==
[[Restr:8mm Steyr - FMJ - 3.jpg|kleiz|thumb|An '''emors''' (e griz) a weler e-kreiz strad an douilhez.]]
=== Emors ===
An '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' a servij da flammañ ar poultr a gaso ar '''vannadell''' er-maez eus ar c'hanol. War an armoù kentañ e veze implijet '''[[poultr du]]''' da emorsiñ an tenn. Etre deroù an {{XIXvet kantved}} ha kreiz an {{XXvet kantved}} ez eus bet implijet [[Fulminat merkur(II)|fulminat merkur]], a oa efedusoc'h evit ar poultr du met krignus ha distabil. Abaoe e raer gant produioù all : stifnat [[plom]], azotur plom (Pb[[Nitrogen|N]]<sub>6</sub>) pe nitrat [[bariom]].
* [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchennoù]] skoet e o c'hreiz : an emors a zo e-kreiz strad ar gartouchenn. Ur wech skoet e c'hall an emors bezañ erlec'hiet hag an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] adkarget d'ober ur [[munision]] nevez. Ar braz eus ar munisionoù modern a implij ar sistem-se.
* Kartouchennoù skoet war o zro : an emors a zo e bourled an douilhez, tro-dro ar strad. N'hall ket an douilhez bezañ adimplijet goude an tenn. Munisionoù bihan a implij ar sistem-se peurliesañ, en o zouez an [[.22 Long Rifle|.22 LR]], ar [[.17 HMR]] hag an [[.22 WMR]].
=== Emzalc'h ===
Doareoù disheñvel a zo da lakaat e gorf pa denner gant un arm-tan hiniennel. An daou emzalc'h implijetañ gant nerzhioù surentez ar bed (pa reont gant un arm-dorn) eo an [[emzalc'h izoskelel]] hag ar ''[[Weaver stance]]''. An [[emzalc'h kostez]] a vez implijet e bed ar sportoù tennañ kentoc'h.
== F ==
=== ''Flyer'' ===
Er [[sportoù tennañ]] e raer '''''flyer''''' eus ur boled nijet pell eus ar '''stroll''', abalamour d'an tenner, d'an endro, d'an arm pe d'ar [[munision]].
=== Fuzuilh ===
Ur '''[[fuzuilh]]''' zo un [[arm-skoaz]] evit tennañ a-bell hag a rank sañset bezañ implijet gant an daouarn pe pozet war ur pezh (daoubez, trebez, sac'h) pa denner. E geriaoueg an arme ez eo ur fuzuilh un arm-tan dezhañ ur c'hanol rizennet. Pa raer anv eus armoù implijet er-maez eus an arme (evit chaseal dreist-holl) ez eo ur fuzuilh un arm dezhañ ur c'hanol flour pe meur a hini.
=== Fuzuilh-arsailh ===
Ur '''[[fuzuilh-arsailh]]''' zo ur arm-skoaz hiniennel aotomatek skañv. Ar [[Sturmgewehr 44]] alaman pe an [[AK-47]] soviedel zo e-touez ar fuzuilhoù-arsailh koshañ hag anavezetañ.
=== Fuzuilh-pomp ===
Ur '''[[fuzuilh-pomp]]''' zo un arm-skoaz hiniennel, dezhañ ur [[Karger (armoù-tan)#Karger korzennek|c'harger korzennek]] dindan he c'hanol peurliesañ, gouest da dennañ kartouchennoù-chase, hag a vez adarmet a-drugarez da fiñvadenn un elfenn eus fust an arm.
=== Fuzuilh-vindrailher ===
Ur '''[[fuzuilh-vindrailher]]''' zo un arm-skoaz aotomatek pourveziet gant [[Karger (armoù-tan)|kargerioù]] fiñv. Skañvoc'h eo evit ur [[Mindrailherez|vindrailherez]] ha ne vez ket pourveziet gant bandennoù [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]]. Un [[daoubez]] a zo staget outi alies da stabilaat an tennoù. He c'hefridi war un dachenn-emgann eo souten an [[Troadegiezh|droaderien]] dre dennadegoù berr.
== G ==
=== Galloud-herzel ===
'''Galloud-herzel''' ur [[munision]], e bed ar chase pe an armeoù, a verk pegen buan e c'hall un den pe ul loen skoet gantañ bezañ ehanet diouzhtu. Evit jediñ ar galloud-mañ e vez kemeret e kont energiezh ha stumm e vannadell. Ar c'halibroù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] n'o deus ket ur galloud herzel uhel da skouer, met ar c'hontrol eo evit ar [[.45 ACP]] pe an [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] da skouer. Ar bannadelloù kleuz o fenn a ledana pa stokont ouzh ur sibl en ur ober un toull brasoc'h. Uheloc'h eo o galloud-herzel neuze.
[[Restr:Radom (6825677274).jpg|thumb|Ur bistolenn bolonat Vis wz. 35. Ar '''c'harenn-dornikez''' a weler war an dornikez, a-zehou tout.]]
=== Garenn-dornikez ===
Ur '''c'harenn-dornikez''' a gaver a-dreñv da zornikez pistolennoù 'zo evel ar [[Colt M1911]] pe ar [[Vis wz. 35]]. Rankout a raer pouezañ warni evit gellet tennañ. Ur sistem-surentez eo.
=== Greunadenn ===
[[Greunadenn (arm)|Greunadenn]] a vez graet eus un arm tarzh bannet dre voaz gant an dorn (anvet neuze greunadenn dorn), met ivez gant stumm un obuzenn (strinkenn tarzh) skoet gant ur [[fuzuilh]] (greunadenn fuzuilh) pe ur [[banner-greunadennoù]]. Ar greunadennoù a-vremañ zo savet gant ur mir danvez tarzh, un distonier, ur skoer evit enaouiñ an distonier, an armañ a zo stanket gant ur surentez evit an dezougen. An implijer a rank tennañ ar surentez (ur walenn dre voaz) a-raok bannañ ar c'hreunadenn. Ur wech skoet an arm, ar surentez a laosk ar skoer da vont hag an distonier da blantañ tan en danvez-tarzh. Goude ur pennadig amzer e tarzh ar c'hreunadenn.
=== Greunenn ===
Ar [[Greunenn (unanenn)|c'hreunenn]] (war-dro 64,79 miligram) zo un unanenn a-orin eus ar [[Rouantelezh-Unanet]] hag a vez implijet kalz e bed an armoù-tan evit termeniñ mas ur [[boled]] pe ar c'hementad [[Poultr-tarzh|poultr]] en ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]].
=== Gwallzarvoud-tennañ ===
Ur '''gwallzarvoud-tennañ''' a c'hoarvez pa vez gloazet pe lazhet un den gant un arm-tan dre wallzarvoud. Disheñvel eo diouzh un '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoud-tennañ]]'''.
=== Gwenn ===
Ar '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', pe '''sibl''', eo an dra a glasker tizhout er sportoù tennañ. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder.
=== Gwinterez ===
Ar '''winterez''' eo ar pezh eus ur fuzuilh-chase a lak ar c'hanol pe ar c'hanolioù da wintañ evit gellet lakaat pe tennañ [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] enne.
== H ==
=== Hed-tenn ===
An '''[[hed-tenn]]''' eo ar pellder ar c'hall bezañ graet gant ur '''vannadell''' pa vez tennet. Tri seurt hed-tenn a zo :
* an '''hed-tenn d'ar muiañ''', pe '''hed-tenn teorikel''', da lavaret eo an hed-tenn graet gant ur [[boled]] en un endro hep redioù diavaez (avel, glav, harzoù da skouer) a-raok koll e nerzh penn-da benn.
* an '''hed-tenn pleustrek''' : kemer a ra e kont barregezh an tenner, resisted an arm implijet, kalite al [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] pe ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]], liv an amzer... En arme e ouzhpenner ivez an '''hed-tenn efedus''' d'an hed-tenn pleustrek, da lavaret eo ar pellder a c'hello ober ur boled en ur chom efedus war ur sibl (da lavaret eo herzel un den pe toullañ dafar da skouer).
=== ''Holster'' ===
Un '''''holster''''' zo ur skloser a lakaer ennañ ur [[Pistolenn|bistolenn]] pe ur [[revolver]]. Gellet a ra bezañ staget tro-dro d'ur vorzhed, d'an divlez pe d'ar bruched. Implijet e vez evit armoù-dorn ar polis hag ar soudarded da skouer. Difennet eo er [[Stand tennañ|standoù tennañ]] e Frañs a-wechoù.
=== Horzh-fuzuilh ===
Un '''[[Lamm (arm-tan)|horzh-fuzuilh]]''', pe '''lamm-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h.
== K ==
=== Kalibr ===
[[Kalibr (armoù-tan)|'''Kalibr''']] ur munision a verk treuzkiz e voled, pe e zouilhez evit ar c'hartouchennoù chase. Eztaolet eo e milimetroù pe e meutadoù peurliesañ. Titouroù all a gaver a-wechoù e anv ur c'halibr evit disheñvelaat munisionoù disheñvel o ment met heñvel o c'halibr (evel an [[.22 Long Rifle]] hag ar [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] da skouer) : hirder an douilhez, ijiner, bloavezh e grouidigezh, kargad a boultr ennañ... Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e galibr, e milimetroù peurliesañ. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr. Eno e vez eztaolet e meutadoù kentoc'h.
=== Kambr ===
Ar '''gambr''' eo al lec'h ma kaver ur [[munision]] just a-raok ma vefe tennet anezhañ.
=== Kanol ===
* En un arm-tan ez eo ar '''c'hanol''' an duellenn a heñch ar bannelloù.
* Ur '''[[Kanol (kanolierezh)|c'hanol]]''' a zo ivez anv ur pezh kanolierezh.
:;Kanol flour
::Ur c'hanol flour n'en deus rizenn ebet da heñchañ ar bannadelloù. An armoù-tan kozh pe ar [[Fuzuilh#Fuzuilh-chase|fuzuilhoù-chase]] modern a zo kanolioù flour dezho.
:;Kanol rizennet
::Ur c'hanol rizennet ez eus ennañ ur rizenn, da lavaret eo ul linenn doullet a dro en e ziabarzh. Ar rizenn-mañ a laka ar vannadell da dreiñ warni hec'h-unan er c'hanol : stabiloc'h eo neuze e-pad e nijadenn ha brasoc'h eo he hed-tenn.
=== Karabinenn ===
'''[[Karabinenn]]''' a vez graet e geriaoueg an arme eus un arm-tan gant ur c'hanol hir met berroc'h eget hini ur [[fuzuilh]] pe ur [[mousked]]. Er-maez eus bed an arme, e bed ar chase pe ar sportoù-tenn, ur '''garabinenn''' zo un arm hir dezhañ ur c'hanol rizennet pe meur a hini. Karabinennoù a raer ivez eus an armoù hir [[Arm dre aer gwasket|dre aer gwasket]] pe gaz a c'hall tennañ plomennoù 4,5 mm pe 5,5 mm, evit amprouennoù zo er [[sportoù tennañ]] pe an dudi.
=== Karger ===
Ar '''[[Karger (armoù-tan)|c'harger]]''' a lakaer ennañ ar [[Munision|munisionoù]] evit pourveziañ '''kambr''' an arm. Gellet a ra bezañ fiñv : er pistolennoù e kaver ar c'harger en dornikell ; er fuzuilhoù pe karabinennoù modern e vez sanket dindan ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] peurliesañ. Diabarzh e c'hall bezañ ivez : ar c'hargerioù korzennek a zo dindan ar c'hanol, war ar fuzuilhoù loc'henn-grogenn da skouer, pe a-dreñv d'ar gulasenn. '''Pourvezer''' e c'hall bezañ anvet ivez.
=== Kartouchenn ===
Ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' a zo ur [[munision]] evit an armoù-tan hiniennel, dezho ur [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] 20 mm d'ar muiañ. Pa vez brasoc'h kalibr ur munision e vez graet '''obuz''' anezhañ. Er c'hartouchennoù modern e kaver :
* un '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''', ennañ ar [[Poultr-tarzh|poultr]] a lakao ar vannadell da nijal pa darzho ;
* an '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''', e strad an douilhez, a lakao ar poultr da darzhañ pa vo skoet ;
* ur '''vannadell''' ([[boled]]), pe meur a hini (plomoù) evit ar c'hartouchennoù-chase ;
* '''bourrell''' etre ar poultr hag ar plomoù er c'hartouchennoù-chase.
[[Restr:FlintlockMechanismPlain.png|thumb|Ar c'hi (pezh a-gleiz) war blatinenn-gailhastr ur fuzuilh kozh. An tamm-kailhastr a zo dalc'het etre javedoù ar c'hi.]]
=== Ki ===
Ar '''c'hi''' zo ur pezh eus ar '''[[Platinenn (arm-tan)|blatinenn]]''' a gaver war armoù-tan hiniennel kozh ha war an armoù-dorn modern dreist-holl. Sachet e vez warnañ da armiñ mekanikerezh an arm, ha kas a ra '''skoer''' an arm ouzh ar munision pa vez distegnet. Pa vez kuzh ar c'hi en un arm e vez graet '''morzhol''' anezhañ. Dont a ra e anv moarvat eus ar stumm a oa d'ar c'hioù war an armoù kozh.
=== Kipplauf ===
Ur c'h-'''kipplauf''' zo ur garabinenn-chase, dezhi ur c'hanol rizennet un-tenn da wintañ. Implijet e vez evit chaseal bronneged bras Europa. Skañvoc'h ha resisoc'h eo evit ur garabinenn damaotomatek.
=== Korn-poultr ===
Ur '''[[Korn-poultr|c'horn-poultr]]''' zo un endalc'her hag a veze implijet gant ar soudarded betek kreiz an XIX{{Vet}} kantved evit gwareziñ o [[Poultr du|foultr]] diouzh ar glebor.
=== Kraban ===
Ar '''graban''' a zo he rol kregiñ en '''[[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]''' goullo pa ya ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' war an a-dreñv evit ma vo skarzhet dre an '''toull-distrinkañ'''.
=== Koch-bizañ ===
Ar '''c'hoch-bizañ''' zo ur faout a-us d'ar c'hanol ha tost ouzh lagad an tenner. Perzh eus ar '''[[Kouch (arm-tan)|c'houch]]''' eo.
[[Restr:Cordite Filled Cartridge.JPG|thumb|Ur gartouchenn kalibr [[.303 British]] digoret. '''Kordit''' a weler o tont er-maez eus an douilhez.]]
=== Kordit ===
Ar '''[[Kordit|c'hordit]]''' a zo un danvez-tarzh ijinet e 1889 gant ar Saozon James Dewar ha Frederick Abel. Implijet eo bet e plas ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]''' e munision broioù ar [[Kenglad ar Broadoù|C'hommonwealth]] dreist-holl betek an [[Eil Brezel-bed]]. Aes eo da anvezout er [[Munision|munisionoù]] abalamour d'e stumm heñvel ouzh toazennoù ''spaghetti''.
=== Kouch ===
Daou dra a ya d'ober '''[[Kouch (arm-tan)|kouch]]''' un arm peurliesañ : ar '''viz''' a zo e beg ar c'hanol, hag ar '''vizerez''' a zo tostoc'h ouzh lagad an tenner. A-benn bizañ mat e ranker linennañ e lagad, ar viz hag ar vizerez gant ar sibl. Ar vizerez a zo alies ur '''c'hoch-bizañ''', ha ma weler ar viz er c'hoch-bizañ eo linennet mat an arm. Alies e c'hall ar vizerez bezañ reoliet evit reizhañ '''uhelder''' ha '''driv''' an tenn. War armoù zo, e ya ul '''lagadenn''' d'ober ar viz pe ar vizerez.[[Restr:45 ACP - FMJ - SB - 1.jpg|thumb|Ur gartouchenn .45 ACP. Ar '''greuzenn''' a weler tro-dro strad an douilhez.|kleiz]]
=== Kreuzenn ===
Ur '''greuzenn''' a gaver tro-dro strad ar [[Munision|munisionoù]] modern. He rol eo aesaat distrinkañ un douilhez en ur vezañ tapet gant ar graban. Talvoudus eo evit an armoù dam-aotomatek pe aotomatek a c'hell kaout ul '''lusk-tennañ''' uhel.
=== Kulasenn ===
Ar '''gulasenn''' eo ar pezh ar servij da serriñ kambr an arm da vare an tenn evit ma vo kaset gazoù an darzhadenn war-zu ar c'hanol nemetken. Ur '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a c'hall bezañ '''serr''' pe '''digor''', '''blodet''' pe '''frank''' hervez an armoù.
=== Kuzh-tan ===
Ur '''c'huzh-tan''' zo ur pezh a lakaer e beg kanol un arm, war an armoù-skoaz peurliesañ, da guzhat an tan produet gant an tennoù. Implijet e vez da skouer war ar [[Fuzuilh-arsailh|fuzuilhoù-arsailh]] pe an armoù implijet er brezel evit kuzhat gwelloc'h an tenner. Ar c'huzh-tan a c'hall a-wechoù sikour da stabilaat an arm o kempouezañ e argil.
== L ==
[[Restr:Calcio winchester.jpg|kleiz|thumb|'''Lamm-fuzuilh''' ur garabinenn [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]].]]
=== Lamm-fuzuilh ===
Ul '''[[Lamm (arm-tan)|lamm-fuzuilh]]''', pe '''horzh-fuzuilh''', zo al lodenn a gaver a-dreñv kanol ar fuzuilhoù pe ar c'harabinennoù hag a lakaer ouzh e skoaz pa denner. Gellet a ra bezañ difiñv evel war an armoù-skoaz hengounel, plegus pe deleskopek war armoù-skoaz modernoc'h.
=== Laonenn-gargañ ===
Ul '''laonenn-gargañ''' a zo ur pezh hir a siler ennañ ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] evit lakaat anezho aesoc'h e [[Karger (armoù-tan)|karger]] an arm goude. Talvoudus eo gant kargerioù uhel o dalc'had pe dezhe ur winterell galet.
=== Loc'henn-dizarmiñ ===
Gwelet [[Geriaoueg an armoù-tan#Decock|decock]].[[Restr:Winchester 73 open noBG.png|thumb|Ur garabinenn Winchester 73. Al '''loc'henn-grogenn''' a zo sachet, dindan an draen.]]
=== Loc'henn-grogenn ===
Al '''loc'henn-grogenn''' zo ur mod da adarmiñ ijinet e 1826 gant an [[Armerezh|armeurer]] italian [[Cesar Rosaglio]]. Karget e vez ar c'hartouchennoù en un duellenn dindan ar c'hanol. Etre pep tenn e c'haller adarmiñ en ur sachañ ul loc'henn anvet loc'henn-grogenn. Ar sistem adarmiñ buanañ e oa en XIX{{Vet}} kantved a-raok e vije ijinet an adarmiñ damaotomatek.
=== Lunedenn ===
Ul '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''' a zo ur benveg a vez montet war fuzuilhoù pe karabinennoù a-benn gwelet e '''sibl''' a-bell. Sifroù a vez implijet da zeskrivañ he ferzhioù nesañ : ul lunedenn ''3-9×40'' a sinifi e c'hall brasaat an traoù etre 3 ha 9 gwech hag eo 40 mm treuzkiz he gwerenn. Nozelennoù reoliñ a gaver war ul lunedenn :
* nozelenn reoliñ an driv, a-zehou alies ;
* nozelenn reoliñ an uhelder, a-us alies ;
* a-wechoù e kaver war al lunedennoù resisañ un nozelenn reoliñ evit an oleeunad, war an tu kleiz peurliesañ.
=== Lunedoù-gwarez ===
Implijet e vez '''lunedoù-gwarez''' er [[sportoù tennañ]] da chom hep bezañ gloazet en e lagad gant un douilhez o nijal. Tarzhañ a c'hall ober un arm ivez abalamour d'ur si war ar [[munision]] pe war ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]], memes ma vez ral seurt gwallzarvoudoù gant an armoù modern.
=== Lusk-tennañ ===
'''[[Lusk-tennañ]]''' un arm eo an niver a vannadelloù a c'hall tennañ e-pad ur mare bennak en ur mod teorikel. Eztaolet e vez peurliesañ e tennoù dre vunutenn (tenn/mn). Disheñvel eo diouzh al lusk-tennañ gwir peogwir ne gemer e kont elfennoù evel tommder ar c'hanol a c'hall degas '''darvoudoù-tennañ''' pe dalc'h ar [[Karger (armoù-tan)|c'hargerioù]] (betek 30 munision peurliesañ) pe ar bandennoù evit ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]]. Ar vindrailherez alaman [[MG42]] a c'halle da skouer tennañ 1600 boled dre vunutenn en ur mod teorikel, met bandennoù 50 pe 250 a veze implijet enni, setu e oa kalz izeloc'h he lusk-tennañ gwir.
== M ==
=== Merker kargañ ===
Ur '''merker kargañ''' zo un ibil, disheñvel e liv diouzh hini an arm peurliesañ, a zeu war-wel pa vez karget an arm, da lavaret eo pa vez ur gartouchenn en e gambr. Un elfenn surentez eo.
=== Mindrailherez ===
Ur [[mindrailherez|vindrailherez]] a vez graet eus un arm emgefreek gant ur gambr a zegemer boledoù treutoc'h evit 20 milimetr (reizhiad metrek) pe .50" (sistem imperial). An armoù damheñvel a implij boledoù tevoc'h a vez anvet '''[[Kanol emgefreek|kanolioù emgefreek]]'''.
[[Restr:Trigger lock on a revolver.jpg|thumb|Ur [[revolver]] warnañ ur morailh-pontig glas.|kleiz]]
=== Mindrailherezig ===
'''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' zo al lesanvioù roet d'ar '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''', a zo un arm-tan hiniennel aotomatek, hir peurliesañ, a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer.
=== Morailh-pontig ===
Ur '''morailh-pontig''' a zo un elfenn surentez a lakaer war pontig un arm da virout ouzh an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' da vezañ implijet. Un alc'hwez pe ur c'hod a implijer da brennañ ar morailh-pontig.
=== Munision ===
Ur '''[[munision]]''' eo ar pezh a lakaer en un arm-tan da gargañ anezhañ. Gellet a ra bezañ ur '''[[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]]''' evit an armoù-tan hiniennel (betek 20 mm treuzkiz o boledoù) pe un '''obuz''' evit an armoù-tan brasoc'h implijet er [[Kanolierezh|c'hanolierezh]].
== O ==
=== Oleeunad ===
An '''oleeunad''' a c'haller reoliñ war [[Lunedenn (arm-tan)|lunedennoù]] armoù-tan 'zo evit ma chomfe ar c'hroazlin war ar memes poent eus ar [[Gwenn (sportoù)|sibl]] memes ma fiñv an tenner(ez). Peurliesañ e kaver nozelenn-reoliñ an oleeunad eus tu kleiz al lunedenn. Dereziet e vez e metroù war al lunedennoù MRAD, pe e ''yards'' war al lunedennoù a ra gant ar sistem MOA.
=== ''Optic ready'' ===
'''''Optic ready''''' zo un droienn saoznek evit envel ur perzh eus pistolennoù damaotomatek modern 'zo. Talvezout a ra e c'haller sevel binvioù optek evel ur [[buker poent ruz]] warne a-drugarez, peurliesañ, da doulloù graet e nec'h he [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]], gwarezet gant ur blakennig ma n'int ket implijet.
== P ==
[[Restr:Swe army pistol m1907.svg|thumb|'''Pezhioù ur bistolenn suedat M1907''' ''':''' 1. Beg ar c'hanol - 2. Riklerez - 3. Kanol'- 4. Kalonenn ar c'hanol - 5. [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] - 6. Skoer - 7. Morzhol - 8. Pluenn - 9. Gwinterell ar morzhol - 10. Ibil ar winterell-daspunerez - 11. Gwinterell-daspunerez - 12. Draen - 13. Gwinterell ar c'harger]]
=== Pistolenn ===
Ur '''[[Pistolenn|bistolenn]]''' a zo un arm-tan dorn a vez atav linennet e gambr gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur '''revolver''').
=== Pistolenn-vindrailher ===
Ur '''[[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]]''' pe '''pistoled-mindrailher''' zo un arm-tan hiniennel hir a implij [[Munision|munisionoù]] savet evit ar pistolennoù evel an [[9 × 19 mm Parabellum]] da skouer. '''Mitrailhetenn''' pe '''mindrailherezig''' a vez graet anezhi ivez.
=== Platinenn ===
'''[[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]]''' un arm-tan eo ar gwikefre a lak ur [[munision]] da vezañ skoet, pe flammet evit an armoù-tan koshañ. A bep seurt platinennoù a gaver. Etre ar XV{{Vet}} hag an XIX{{Vet}} kantved ez eus bet implijet en Europa '''platinennoù-mechenn, platinennoù-rod, platinennoù-kailhastr''' ha '''platinennoù-skeiñ''', betek ijinadenn ar c'hartouchennoù modern e eil kard an XIX{{Vet}} kantved. Platinennoù an armoù-dorn a c'hall bezañ bremañ :
* '''SA''' (e saozneg ''Single Action'', un ober) : ret eo adarmiñ ar c'hi gant an dorn bewech ma tenner ;
* '''DA''' (e saozneg ''Double Action'', daou ober) : ar c'hi a vez adarmet en ur mod aotomatek pa denner ;
* '''SA / DA''' (''Single Action / Double Action'') : ar c'hi a c'hell bezañ adarmet gant an dorn pe un ur mod aotomatek ;
* '''DAO''' (''Double Action Only'', daou ober nemetken) : armoù a vez kuzhet ar '''morzhol''' (ar c'hi) en diabarzh. N'haller ket stegnañ anezhañ gant an dorn.
=== Plinking ===
Ar '''''[[plinking]]''''' zo un doare da dennañ gant [[Arm-tan|armoù-tan]] pe [[Arm-plom|armoù-plom]] war [[Gwenn (sportoù)|sibloù]] ha n'int ket standard er [[sportoù tennañ]], evel boestoù-mir, tammoù koad pe boutailhoù. Dont a ra e anv eus ar ger ''plink'' a zo un drouzadell saoznek evit trouz un dra o stekiñ ouzh ar metal.
=== '''Pluenn''' ===
Ar '''bluenn''' zo ur pezh diabarzh eus mekanikerezh un arm-tan, a ra al liamm etre ar '''skoer''' (a sko ouzh ar munision) hag an '''[[Draen (armoù)|draen]]''' (a vez pouezet warnañ gant e viz evit tennañ).
=== Pontig ===
Ar '''pontig''' eo ar pezh a gaver tro-dro d'an '''draen''' war ar bras eus an armoù-tan hiniennel. Ur rol surentez en deus.
=== Pouez-loc'hañ ===
'''Pouez-loc'hañ''' un arm eo ar pouez a rank bezañ lakaet war an [[Draen (armoù)|draen]] evit ma vo tennet gantañ. War armoù zo e c'hall bezañ reoliet.
* '''Seul uheloc'h ar pouez-loc'hañ, seul diaesoc'h tennañ :''' ur pouez-loc'hañ uhel a gaver war armoù ar polis (4,5 kg evit an tenn kentañ war pistolennoù [[SIG Sauer SP2022]] polis Frañs, pe 5,5 kg evit pistolennoù polis [[New York|New-York]] da skouer). Ar pal eo chom hep tennañ re vuan pa implijer an arm en un endro poblet pe pa vezer dindan wask.
* '''Seul izeloc'h ar pouez-loc'hañ, seul resisoc'h an tenn :''' er sportoù-tennañ e vez implijet ur pouez-loc'hañ izel, peogwir ne fiñv ket kement an arm evel-se ha nebeutoc'h a riskloù zo da reiñ un '''taol-biz''' pa denner. Pouezioù da nebeutañ a gaver er reolennoù an ''F.F. Tir'' e amprouennoù zo : 500 g evit an amprouenn ''Pistolenn 10 metr'' pe 1000g evit hini an amprouenn ''Pistolenn 25 metr'', da skouer.
=== Poultr ===
* Ar '''[[poultr du]]''' zo ur meskaj soufr, nitrat potasiom ha glaou ijinet e Sina, marteze war-dro ar VII{{Vet}} kantved. Implijet eo bet en holl armoù-tan betek fin an XIX{{Vet}} kantved.
* Ar '''[[poultr divoged]]''' a zo bet stabilaet e rekipe 1884 gant ar Gall [[Paul Vieille]], ha gwellaet meur a wech en XX{{Vet}} kantved. Implijet e vez e munisionoù an holl armoù hiniennel modern. Savet eo diwar nitroseluloz. Gellet a ra bezañ prim pe gorrek. C'hwec'h gwech galloudusoc'h eo evit ar poultr du.
== R ==
=== Reduer-son ===
Ur '''[[reduer-son]]''' a zo ur pezh a izela ar son produet gant tennoù an armoù-tan. Gellet a ra bezañ biñset ouzh beg ar c'hanol pe a-wechoù enbarzhet er c'hanol war-eeun. Efedus-tre eo ar redueroù-son pa vezont implijet asambles gant '''[[Munision|munisionoù]]''' subsonek (dindan 340 m/s).
[[Restr:SG550 with MIL-STD-1913-Rail.JPG|thumb|Ur fuzuilh [[SIG SG 550|SIG 550]] warni ur '''reilh Picatinny''' prest da zegemer dafar ouzhpenn.]]
=== Reilh ===
'''Reilhoù''' a gaver war armoù-tan modern zo, a-us pe dindan ar c'hanol peurliesañ, da stagañ dafar ouzhpenn : '''[[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]]''', lamp, '''[[buker poent ruz]]''', [[buker laser]], '''[[daoubez]]'''... Tri seurt reilhoù a gaver :
* reilhoù klasel, da lavaret eo div greuzenn linennek a bep tu d'ar c'hanol ;
* reilhoù '''Picatinny''', dezhe dantennoù (war-dro 5 mm ledander) da stabilaat an dafar montet ;
* reilhoù '''Weaver''', heñvel a-walc'h ouzh ar reilhoù Picatinny met strishoc'h o dantennoù (war-dro 4 mm).
=== Revolver ===
Ur '''[[revolver]]''', pe '''pistolenn-dro''', zo un arm-dorn, dezhañ ur c'hanol d'an nebeutañ. Un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] en deus ivez, enni [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]], hag a dro pa vez tennet. Stummoù revolverioù a oa dija adalek ar XVI{{Vet}} kantved met an hini modern kentañ, ar [[Colt Paterson]], a voe ijinet e 1836 gant [[Samuel Colt]] hag Anton Chase.
[[Restr:Barrel component bore from Kanonenlauf.jpg|kleiz|thumb|150x150px|'''Rizennoù''' e-barzh ur c'hanol.]]
=== Rizenn ===
'''Rizennoù''' a gaver e-barzh kalz kanolioù armoù-tan adalek kreiz an XIX{{Vet}} kantved. A-drugarez dezhe e tro ar vannadell warni hec'h-unan : stabiloc'h eo pa nij neuze, ha gellet a ra mont pelloc'h.
=== Ruilhenn ===
'''Ruilhennoù''' a gaver a-wechoù war an armoù da stagañ ur sanglenn, ul lêrenn pe un '''daoubez''' da skouer.
=== Rummadoù armoù ===
Hervez [[Lezennoù war an armoù e Frañs|lezenn]] Frañs eo renket an armoù e pevar rummad disheñvel hervez o live dañjerusted. Er rummadoù-mañ e kaver da skouer :
* '''rummad A : armoù brezel, aotomatek, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad ouzhpenn 10 tenn pe armoù uhel dalc'had o c'harger.''' Ur sivil n'hall ket kaout un arm eus ar rummad-mañ.
* '''rummad B : pistolennoù, revolverioù, armoù-skoaz damaotomatek dezho ur c'hargerad a c'haller tennañ.''' Un aotre digant ar prefeti hag ul lisañs sportoù tennañ a zo ret evit kaout an armoù-mañ. En ur c'houfr-houarn e rankont bezañ renket.
* '''rummad C : armoù-skoaz damaotomatek 3 zenn, armoù-skoaz tennata dre zorn, armoù un tenn dre ganol.''' Disklêriet e rank bezañ an armoù-mañ d'ar prefeti. Evit o frenañ e ranker kaout ul lisañs [[sportoù tennañ]] pe un aotre da [[Chaseal|chase]].
* '''rummad D :''' '''armoù gant poultr du, armoù gant ur sistem entanañ ijinet a-raok 1900, armoù-tennañ-gwenn, gaz pe alarm, an holl armoù etre 2 hag 20 joul.''' Forzh piv a-us da 18 vloaz a c'hell prenañ anezhe.
== S ==
[[Restr:JGA1903-BR50.jpg|kleiz|thumb|Ar garabinenn-mañ zo he lamm war ur '''sac'h-tennañ'''.]]
=== ''SA'' ===
'''''Single Action''''' (un-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== ''SA / DA'' ===
'''''Single Action / Double Action''''' (un-ober / daou-ober), unan eus doareoù mont en-dro '''[[Platinenn (arm-tan)|platinenn]]''' un arm-dorn.
=== Sac'h-tennañ ===
'''Seier-tennañ''' a implijer da stabilaat armoù-skoaz ha raloc'h armoù-dorn er [[sportoù tennañ]]. Gellet a reont bezañ lakaet dindan ar fust pe dindan al [[Lamm (arm-tan)|lamm]].
=== Sibl ===
Ar '''sibl''', pe '''[[Gwenn (sportoù)|gwenn]]''', eo an dra a glasker tizhout er [[sportoù tennañ]]. Ar re anavezet gant an [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] a zo gwenn ha du, meur a vent dezhe. Ar re ront o deus treuzkizoù etre 10 cm hag 50 cm hervez an arm implijet hag ar pellder.
=== Skoer ===
Ar pezh-mañ a sko ouzh '''[[Emors (munisionoù)|emors]]''' ar '''[[munision]]''' da lakaat anezhañ da darzhañ evit flammañ ar '''[[Poultr-tarzh|poultr]]'''.
=== Sniper ===
Ur '''[[sniper]]''' a zo ur soudard gouest da dennañ war sibloù pell-kennañ (en tu all da 600 metrad) ha da labourat e-unan war un takad enebour gant sikour un arseller nemetken pe nebeut-tre a dud. Pa vez anv eus soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h e implijer ar ger '''[[tenner-resisted]]'''. Ar sniperien hag an dennerien-resisted a vez disheñvelaet hervez ar mod d'o implij hag o mod da labourat neuze. Ar ger '''sniper''' ne vez ket implijet e bed ar [[sportoù tennañ]].
=== ''Spitzer'' ===
''Spitzer'' a raer eus an holl [[Munision|vunisionoù]] begek beg o boled. Implijet eo bet an anv-mañ evit ar munision alaman [[7,92 × 57 mm Mauser|8×57is]] evit ar wech kentañ.
=== Stand tennañ ===
Ur '''[[stand tennañ]]''' zo ul lec'h serr pe digor savet evit gellet implijout un arm-tan en ur zoujañ eus reolennoù surentez ha yec'hed. Lec'hioù a seurt-se a gaver evit ar [[sportoù tennañ]], e [[Armerezh|armeurioù]] zo evit aeseañ an armoù, hag e bed an arme pe ar polis evit pleustriñ war implij an armoù labour.
=== Stanker-karger ===
Ar '''stanker-karger''' zo ur bouton a ranker pouezañ warnañ evit dieubiñ [[Karger (armoù-tan)|karger fiñv]] un arm. War ar c'harabinennoù emañ alies dirak ar c'harger, war fust an arm. War ar pistolennoù emañ pe etre ar pontig hag an dornikell (war ar braz eus an armoù modern), pe dindan ar c'harger, e traoñ an dornikell (war armoù koshoc'h evel stummoù kentañ ar [[Ruger Standard]] da skouer).
=== Stanker-kulasenn ===
Ar '''[[stanker-kulasenn]]''' eo ar pezh fiñv a stank e-unan [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] un arm-tan damaotomatek pe aotomatek war an a-dreñv pa vez goullo e [[Geriaoueg an armoù-tan#Karger|c'harger]] a-drugarez d'ur c'hoch war ar riklerez.
=== Starderez-veg ===
Ur '''starderez-veg''' a gaver e beg kanolioù armoù-tan e bep seurt. O fal eo diheñchañ lod eus ar gazoù produet gant tarzhadenn ar c'hargad-poulzañ, war ar c'hostezioù evit izelaat efed '''[[argil]]''' an arm, pe en nec'h evit kempouezañ efed uhelaat beg ar c'hanol goude an tenn.
=== Strad ===
Ar '''strad''' a vez graet eus revr un douilhez. Hervez ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] e c'hall bezañ ur '''bourled''' pe ur '''greuzenn''' tro-dro d'ar strad.
=== Stegn ===
'''Stegn''' a zo un anv-gwan hag a verk stad ki un arm pa vez armet, prest da leuskel ar skoer da vont da stekiñ ouzh ar [[munision]].
=== Stroll ===
Er braz eus ar sportoù-tennañ e klasker ober '''strolloù''' war ar [[Gwenn (sportoù)|sibloù]], da lavaret eo bodañ toulloù ar boledoù an tostañ ar gwellañ an eil ouzh ar re all.[[Restr:22 LR Remington Subsonic.jpg|thumb|Ur voestad munisionoù [[.22 Long Rifle|.22 LR]] '''subsonek'''.]]
=== Subsonek ===
'''Subsonek''' a reer eus ur [[boled]] a zo e dizh izeloc'h evit hini ar son (war-dro 340 metr/s). Nebeutoc'h a drouz a ra ar [[Munision|munisionoù]] evit ar re n'int ket, dreist-holl pa implijer anezho gant ur '''[[reduer-son]]'''.
=== Surded ha surentez ===
* '''surded''' un arm eo ar sistem a vez implijet en ur mod youlek gant e implijer evit herzel anezhañ da vezañ implijet. Peurliesañ eo ur bouton hag a vir ouzh an [[Draen (armoù)|draen]] pe ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] da vont en-dro. N'eo ket sur penn-da-benn peogwir e c'hall memestra mekanikerezh an arm leuskel an tenn da vont ma kouezh pe ma vez stoket ennañ kreñv.
* '''surentez''' un arm eo ar sistem(où) a vir ouzh an arm da dennañ dre wallzarvoud. N'hallont ket bezañ reoliet gant an implijer. Hervez an armoù e c'hall bezañ ar redi da bouezañ war an draen pe ur bouton ouzh an dornikell, pe bezañs ar c'harger en e buñs da skouer.
Sistemoù all a c'hall lakaat un arm da vezañ suroc'h : ur poent ruz o tiskouez eo kambret ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]], ur bouton ''decocking'' da adlakaat ar c'hi distegn hep tennañ, un draen gant ur pouez-loc'hañ uhel...
==== Reolennoù surentez da vare implij un arm ====
Peder reolenn surentez hollvedel a zo pa implijer un arm. Termenet int bet gant ar Stadunanad [[Jeff Cooper]] :
* chom hep leuskel e viz-yod war an draen nemet e vefer prest da dennañ
* gwelet e arm evel karget bepred
* chom hep poentiñ e arm ouzh un dra all evit ar sibl
* bezañ evezhiek eus e endro pa denner
Reolennoù all a c'haller ouzhpennañ : chom hep dornata arm un den all hep goulenn digantañ, chom hep kaout fiziañs e sistem surentez an arm, bezañ sur eo kempenn ha naet hoc'h arm a-raok tennañ, tennañ war-zu ul lec'h a zalc'ho ar boled evel traezh pe douar soupl da skouer, lakaat un tokarn-gwarez-divskouarn ha lunedoù-gwarez, ha kement zo.
== T ==
=== Taboulin ===
An '''[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]]''' eo ar pezh ront, enni [[Munision|munisionoù]], a gaver war ar '''[[Revolver|revolverioù]]'''. Treiñ a ra pa vez tennet gant ar revolver.
=== Taol-biz ===
E bed ar [[sportoù tennañ]] e roer un '''taol-biz''' pa bouezer re greñv pe re vuan war '''[[Draen (armoù)|draen]]''' e arm. Diheñchet eo neuze ar c'hanol war-zu an traoñ pe kostez kreñv an tenner(ez). Er c'hleuboù tennañ e tesker chom hep ober ar jestr fall-mañ.
=== '''''Tap-rack''''' ===
An '''''tap-rack''''' a zo ur jestr teknik implijet evit diskoulmañ '''darvoudoù tennañ''' war ar pistolennoù : skeiñ a raer gant un dorn ouzh an '''dornikez''' (''tap'') ha sachañ a raer prim ha penn-da-benn war ar '''[[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]]''' a-raok laoskel anezhi da zistreiñ en he flas (''rack''). Kement-mañ a c'hall distankañ ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] stanket er gambr pe er gulasenn.
=== Tennata ===
An '''tennata''' eo ar fed da dennañ ur munision war-lerc'h egile evit an armoù-tan daou-denn pe ouzhpenn.
* '''Tennata dre zorn''' (kanol da wintañ, kulasenn-vorailh, loc'henn-grogenn, pomp, adarmiñ linennek) : an tenner a rank adkambriñ ur [[munision]] en ur ober un dra war mekanikerezh an arm etre pep tenn ;
* '''Tennata damaotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an [[Draen (armoù)|draen]] etre pep tenn evit tennañ a-nevez ;
* '''Tennata aotomatek''' : trawalc'h pouezañ war an draen hep sevel e viz evit ma yafe ar boledoù kuit a-dennadegoù.
=== Tenner-resisted ===
E bed ar [[sportoù tennañ]], un '''[[tenner-resisted]]''' (pe '''tennerez-resisted''') zo un den a gustum tennañ war sibloù en tu all da 600 metrad. En arme e vez implijet diwar-benn soudarded kad da dennañ resis betek 600 metrad hag enbarzhet en ur strollad ledanoc'h war an dachenn-emgann.
=== Tokarn-gwarez-divskouarn ===
Gwareziñ e zivskouarn a ranker ober pa denner gant armoù-tan. '''Tokarnioù-gwarez''' a c'hell bezañ lakaet. Lod anezhe a zo elektronik evit ar chase pe an tennañ : gellet a reont anavezout live an drouz a-benn izelaat son an tennoù hag uhelaat trouzioù all an endro (loened, natur, kaozeadennoù...).[[Restr:Casing.jpg|thumb|Un douilhez o nijal e-maez eus '''toull-distrinkañ''' (a-us d'ar c'harger) ur fuzuilh M4.]]
=== Toull-distrinkañ ===
Dre an '''toull-distrinkañ''' ec'h a er-maez an douilhez goullo goude un tenn. Alies e vez tuet war-zu kostez an arm evit ma ne stoko ket an [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] tomm ouzh penn an tenner.
=== Trebez ===
Un '''[[trebez]]''' a vez implijet da stabilaat o fuzuilh pe o c'harabinenn gant ar chaseourien api, pe war vindrailherezioù zo en arme. Implijet e vez trebezioù a c'haller reoliñ e [[sportoù tennañ]] evel ar [[Benchrest (sport)|benchrest]].
=== Trogleuziñ ===
Dre hengoun, er broioù european, muzuliet e vez '''trogleuziñ''' ur c'hanol (a-raok e vefe uzinet ar rizennoù) evit termeniñ e [[Kalibr (armoù-tan)|galibr]]. Er Stadoù-Unanet e kemerer e kont kentoc'h ar c'heit etre foñs rizennoù ur c'hanol evit envel ur c'halibr.
== V ==
=== ''Varmint'' ===
'''''[[Varmint]]''''' ("noazus") zo un termen saoznek a vez implijet evit deskrivañ armoù-skoaz, boledoù pe [[Munision|munisionoù]] savet evit chaseal loened bihan noazus pe gwelet evel-se e [[Norzhamerika]], evel ar [[Koiot|c'hoioted]], al [[Louarn|lern]] pe al [[Lapin|lapined]]. Ar munisionoù zo reoù bihan o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]] ha skoet war o zro peurliesañ ([[.22 Long Rifle|.22 LR]] pe [[.17 HMR]] da skouer) ; o bannadelloù a zo soñjet evit tarzhañ pa skoont ouzh o sibl evit izelaat ar riskl dazlammoù ; hag ar [[Karabinenn|c'harabinennoù]] ''varmint'' a rank bezañ resis a-awalc'h hag aes da zornata.
== W ==
[[Restr:Wadcuttercomp.jpg|kleiz|thumb|Ur gartouchenn [[.32 S&W]] '''''wadcutter''''' (e kreiz)]]
=== ''Wadcutter'' ===
'''''Wadcutter''''' a vez graet eus ur [[Kartouchenn (arm-tan)|gartouchenn]] zo plaen beg he boled. Savet e oa bet an doare kartouchennoù-mañ evit ar [[sportoù tennañ]] dreist-holl, dre ma lezont un toull ront sklaer pa gonter ar poentoù er [[Gwenn (sportoù)|sibloù]]. Stumm ar boled ne esae ket kargañ ar gartouchenn e kambr an arm ; implijet e vez neuze ar c'hartouchennoù wadcutter er [[Revolver|revolverioù]], pe e pistolennoù savet a-ratozh-kaer evel ar [[Smith & Wesson Model 52]].
=== ''Weaver stance'' ===
Ar ''[[Weaver stance]]'' zo un emzalc'h soñjet evit tennañ gant armoù-dorn.
=== ''Wonder Nine'' ===
'''''[[Wonder Nine]]''''' zo un anv jenerek evit komz eus pistolennoù damaotomatek kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] ha savet e polimer adalek ar bloavezhioù 1970.<br>
== Levrlennadur ==
* '''{{Fr}}''' HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2-03-597965-0
* '''{{Fr}}''' LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, 346 p., ISBN 979-104156214-5
* TermBret, ''Ar stokadoù armet - Les conflits armés'', Ofis Publik ar Brezhoneg, 2025, 11 p., ISBN 978-2-914841-17-7
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Pezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Chase]]
[[Rummad:Geriaoueg ar brezel]]
0qi2belnzo6hq0r7w9z6e6rglhos5hu
Rummatadur pobladoù kentidik Norzhamerika
0
169771
2187421
2182559
2026-04-08T16:59:24Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2187421
wikitext
text/x-wiki
Diazezet eo '''rummatadur pobladoù kentidik Norzhamerika''' — da lavaret eo [[Kanada]] (kod ISO 3166 : CA)<ref>{{en}} {{es}} {{fr}} {{ru}} {{cite web |url=https://www.iso.org/obp/ui#search |title=ISO 3166 (''Country codes'')|accessdate=10/01/2024}}</ref>, [[Greunland]] (GL), rann hanternozel [[Mec'hiko]] (MX) ha [[Stadoù-Unanet Amerika]] (US) — war rannvroioù [[sevenadur]]el, war an [[douaroniezh]] hag ar [[yezhoniezh]].
[[Denoniezh|Denoniourion]] o deus termenet meur a rannvro sevenadurel o harzoù kemm-digemm ; kenemglev zo evit o degemer, gant un nebeud arlivioù.
Dre vras ez eo bet termenet ar rannvroioù-se hervez al lec'h ma veze an [[Amerindianed]] o vevañ da vare an darempredeoù kentañ gant [[Europa (kevandir)|Europiz]] hag [[Afrika|Afrikiz]] er {{XVvet kantved}}. Dre o annezioù orin e vez rummataet ar pobladoù a zo bet rediet da zivroañ gant [[Stad]]où. Lod pobladoù a gaver e meur a rannvro sevenadurel.
[[Tudouriezh|Tudourion]] o deus rummataet pobladoù amerindian CA hag SUA dre 10 rannvro douaroniel a ziskouez perzhioù sevenadurel boutin, alese an anv "rannvroioù sevenadurel"<ref>{{en}} {{cite web |url=https://web.archive.org/web/20131104204827/http://www.civilization.ca/cmc/exhibitions/tresors/ethno/etb0170e.shtml |title=''Gateway to Aborigenal Heritage''|accessdate=10/01/2024}}</ref>.
Lod gouizieion a vod ar Bladenn hag an Diazad Meur en ur rannvro a anvont ''Intermontane West'' ("Ar C'horn^g etre ar menezioù") e [[saozneg]] ; lod a rann ar C'hompezennoù etre ''Prairie'' ("Pradenn") ha ''Great Plains'' ("Kompezennoù Meur") ; lod arall a ziforc'h etre pobladoù [[Lennoù Meur Amerika]] (''Great Lakes'') ha re Koadegi ar Biz (''Northeastern Woodlands'').
----
{| align="center"
|-
! Stadoù CA !! Stadoù SUA
|-
|[[File:Political map of Canada.svg|400px|Stadoù CA]]
|[[File:Map of USA with state names 2.svg|520px|Stadoù SUA]]
|}
----
{| align="center"
|-
! colspan="2" | An dek rannvro sevenadurel
|-
|[[File:North American cultural areas.png|300px|center|Rannvroioù sevenadurel ar pobladoù norzhamerikan da vare an darempredoù kentañ]]
|
<poem>
{{legend|#75b7b8|Arktik}}{{legend|#c5daa6|Izarktik}}
{{legend|#66a1c2|Aodoù ar Gwalarn}}{{legend|#dfa4b7|California}}
{{legend|#b2734f|Pladenn ar Gwalarn}}{{legend|#ea8245|Diazad Meur}}
{{legend|#fbee84|Kompezennoù Meur}}{{legend|#81a855|Biz}}
{{legend|#cacb49|Gevred}}{{legend|#f2c34a|Mervent}}
</poem>
|}
----
*E saozneg ez eo chomet anvioù ar pobladoù er pennad-mañ pa n'eus bet kavet stumm brezhonek testeniekaet ebet ; lod anvioù zo bet lakaet e yezh ar boblad etre krommelloù pa'z eus bet tro da ober, da skouer : '''Sioux''' (''Očhéthi Šakówiŋ'') ; lod pobladoù o deus meur a anv, a zo meneget etre sonnelloù, da skouer : '''Dakelh''' [Carrier].
*Kalz pobladoù a yeas da get a-c'houde donedigezh Europiz : aloubet o bro, lazhet gant kleñvedoù estren, lazhadeget, harluet dre ar sklaverezh er {{XVIIvet kantved}} hag an {{XVIIIvet kantved}}.
*Kalz pobladoù a voe divroet dre an [[naetaat kenelel] hag ar [[gouennlazh]] anvet ''Indian Removal Act'' (IRA, {{deiziad|28|Mae|1830}}), "Lezenn a-zivout deportadeg an Indianed", adalek 1830 betek [[1847]] ; merket eo bet bro orin pep poblad pa'z eo bet gallus gober.
==Arktik==
Er rannvro arktikel emañ Greunland. Lod pobladoù zo e [[Rusia]] (RU) ivez.
[[File:Inuit-Kleidung 1.jpg|thumb|upright 1.4|Maouezed inughuit]]
[[File:Siberian-eskimo-Nabogatova-.PNG|thumb|upright 1.4|Maouez yupik e Siberia]]
<poem>
'''♦ Heninuit''', sevenadurioù [[ragistor]]el (-4450 → 1500) : US-[[Alaska|AK]] ; GL ; CA ; [[RU]]
*Sevenadur rUS-AK-Dorset (-4450 → -400) : Arktik ar Reter
*Hengoun arktikel ar binvioùigoù, sevenadur ragistorel (-2500) : [[Strizh-mor Bering]]
*Sevenadur Saqqaq (-2500 → -800) : GL
*Sevenadur ''Independence I'' (-2400 → -1800) ; GL ; CA (biz)
*Sevenadur Groswater (-800 → -200) : [[Labrador]] ; [[Nunavik]]
*Sevenadur ''Independence II'' (-800 → -1) : GL ; CA (biz)
*Sevenadur Dorset (-500 → 1500) : CA, US-AK
'''♦ Aleout''' (''Unangax̂'') : RU ([[Ledenez Kamtchatka]]) ; US-AK ([[Inizi an Aleouted]])
'''♦ Inuit''' (''Inupiat'') : CA ; GL ; RU ; US-AK
*Sevenadur Thule, ur sevenadur heninuit (-900 → 1500) : CA ; GL ; US-AK
**Sevenadur Birnirk, sevenadur heninuit (500 → 1100) : US-AK
*Inuit GL
**Kalaallit : kornôg
**Avanersuarmiut (''Inughuit'') : [[Nunavut|NU]]
**Tunumiit (''Iivit'') : reter
*Inuvialuit : rann gornôgel an Arktik kanadian
*Iñupiat : US-AK (norzh ha gwalarn)
'''♦ Youpik''' (''Youp'ik'') : RU ; US-AK
*Alutiiq (''Sugpiaq'') [Youpiked ar [[Meurvor Habask]]] : US-AK (su)<ref>Aodoù Prince William Sound ha Kenai Peninsula.</ref>
*Youpik Alaska : US-AK (kornôg-kreiz)
**Koup'ik : US-AK (kêrioù Hooper Bay ha Chevak)
**Koup'ig Nunivak : Nunivak Island
*Youpik Siberia : RU (reter-pellañ) ; US-AK (St. Lawrence Island)
**Chaplino : Siberia (kreiz)
**Naukan (Нывуӄаӷмит ''Nyvukagmit'') : [[Rannvro Emren Chukotka]]<ref>Etre Kamtchatka ha strizh-mor Bering.</ref>
**Sirenik : Siberia
</poem>
==Izarktik==
[[File:Akaithco and son.jpg|thumb|upright 1.4|Akaitcho, penn ar boblad T'satsąot'ınę, hag e vab (1821)]]
[[File:Dogrib tipis.jpg|thumb|upright 1.4|Kamp ''Tłı̨chǫ'' war ribl Slave Lake (1907)]]
<poem>
'''♦ Ahtnaed''' ('‘Atnahwt’aene'') : US-AK (su)<ref>Bro ar stêr Copper River.</ref>
'''♦ Anishinaabe''' : Lennoù Meur Amerika e CA ha SUA<ref>Neuze en o c'haver ivez e rannvroioù sevenadurel ar C'hompezennoù meur hag ar Biz.</ref>
*Oji-Cree] (Anishinini, Severn Ojibwa) : CA-[[Manitoba|MB]], [[Ontario|ON]]
*Ojibwa (Chippewa, Ojibwe) : CA-MB, ON ; US-[[Minnesota|MN]]
'''♦ Atikamekw''' : CA-[[Québec|QC]]
'''♦ Carcross/Tagish''' : CA-YT
'''♦ Chipewyan''' : CA (kornôg) ; US-AK (diabarzh)
'''♦ Cree''' : CA (kreiz ha kornôg) ; US-[[North Dakota|ND]]
'''♦ Dakelh''' [Carrier] : CA-[[British Columbia|BC]]
*Babine : CA-BC
*Wet'suwet'en : CA-BC
'''♦ Dane-zaa''' [Beaver, Doig River] : CA-[[Alberta|AB]], BC
'''♦ Deg Hit’an''' (''Deg Xinag'', ''Degexit’an'', ''Kaiyuhkhotana'') : US-AK
'''♦ Dena'ina [Tanaina] : US-AK
'''♦ Gwich'in''' [Kutchin, Loucheaux] : CA-[[Yukon|YT]] ; US-AK
'''♦ Holikachuk''' : US-AK
'''♦ Hän''' : CA-YT ; US-AK
'''♦ Innu''' [Montagnais] : CA-QC ; Labrador
'''♦ Kaska Dena''' [Nahane] : CA-BC (norzh), YT (su)
'''♦ Kolchan''' (''Dichinanek' Hwt'ana'') [Upper Kuskokwim] ; US-AK (su)
'''♦ Koyukon''' : US-AK (aod kornôgel)
'''♦ Naskapi''' : CA-QC (norzh) ; Labrador
'''♦ Sahtú''' [North Slavey, Bearlake, Hare, Mountain] : CA-[[Northwest Territories|NT]]
'''♦ Sekani''' : CA-BC
'''♦ Slavey''' (''Awokanak'', ''Deh Gah Got'ine'', ''Deh Cho'') : CA-AB, BC
'''♦ T'satsąot'ınę''' [Yellowknives] : CA-NT
'''♦ Tahltan''' : CA-BC
'''♦ Tanacross''' : CA-YT
'''♦ Tanana''' : CA-YT
'''♦ Tlicho''' (''Tłı̨chǫ'') [Dogrib] : CA-NT
'''♦ Tsetsaut''' (''Jits'aawi'', ''Wetaŀ'', ''Wetaɬ'')<ref>Da get ez eo aet ar boblad e deroù an {{XXvet kantved}}.</ref> : CA-BC ; US-AK<ref>Portland Canal, en div Stad.</ref>
'''♦ Tŝilhqot’in''' [Chilcotin] : CA-BC
'''♦ Tutchone''' : CA-YT
</poem>
==Aodoù ar Gwalarn==
{| width="100%"
|- valign="top"
|
<poem>
'''♦ Alsea''' : [[Oregon|OR]]
'''♦ Chehalis''' (''Ts-a-lis'', ''Chi-ke-lis'') : US-[[Washington (stad)|WA]]
'''♦ Sts'Ailes''' : CA-BC (Fraser Valley)
'''♦ Chimakum''' (''Aqokúlo'') : US-WA<ref>Da get ez eo aet ar boblad e [[1902]].</ref>
'''♦ Chetco''' : US-[[Kalifornia|CA]]
'''♦ Chinook''' : US-OR, WA (stêr [[Columbia (stêr)|Columbia]])
'''♦ Clatsop''' : US-OR
'''♦ Comox''' : CA-BC<ref name="VI">[[Enez Vancouver|Vancouver Island]].</ref>
'''♦ Coos''' [Hanis] : US-OR
'''♦ Coquille''' [Ko-Kwel] : US-OR
'''♦ Cowichan''' (''Quw’utsun'') : CA-BC<ref name="VISMG">Vancouver Island ha [[Strizh-mor Georgia|Strait of Georgia]].</ref>
*Quwutsun
*Somena
*Quamichan
'''♦ Cowlitz''' : US-WA
'''♦ Duwamish''' (''Dxʷdəwʔabš'') : US-WA
'''♦ Eyak''' (''ʔi·ya·ɢdəlahɢəyu·'') : US-AK
'''♦ Galice''' (''Taltushtuntede'', ''Tal-tvsh-dan-ni'') : US-OR
'''♦ Gitxsan''' [Gitksan] : CA-BC
'''♦ Haida''' (''X̱aayda'', ''X̱aadas'', ''X̱aad'', ''X̱aat'') : CA-BC ; US-AK
'''♦ Haisla''' (''Xa’islak’ala'') : CA-BC
*Haihai
*Kimsquit
*Kitimaat
*Kitlope
'''♦ Heiltsuk''' (''Haíɫzaqv'') [Bella Bella]<ref>Pritzker 2000, p. 66.</ref> : CA-BC
'''♦ Hoh''' [Chalá·at]] : US-WA
'''♦ Kalapuya''' [Tfalatim, Yamel, Yaquina, Yoncalla] : US-OR
*Kalapuya ar C'hreiz
**Ahantchuyuk
**Ampinefu [Marys River]
**LUS-AKmiut
**Mohawk
**Santiam
*Kalapuya an Norzh
**Tfalati [Atfalati]
**Tualatin
**Yamhill [Yamel]
*Kalapuya ar Su [Yonkalla]
'''♦ Klallam''' (''Nəxʷsƛ̕áy̕əm̕'') : US-WA<ref>[[Ledenez Olimpek|Olympic Peninsula]].</ref>
'''♦ Kwalhioqua''' [Willapa]] : US-WA
'''♦ Kwakwa̱ka̱ʼwakw''' [Kwakiutl] : CA-BC<ref name="VI" /><ref>[[Inizi Discovery|Discovery Islands]]</ref>
*Koskimo
*'Namgis
*Laich-kwil-tach [Euclataws, Yuculta]
'''♦ Lekwungen''' (''Lək̓ʷəŋən'') [Songhees] : CA-BC<ref name="VI" />
'''♦ Lummi''' : US-WA
'''♦ Makah''' : US-WA
</poem>
|
<poem>
'''♦ Muckleshoot''' : US-WA
'''♦ Musqueam''' (''xʷməθkʷəy̓əm'') : CA-BC
'''♦ Nisg̱a’a Lisims''' ; CA-BC
'''♦ Nisqually''' (''Dxʷsq̓ʷaliʔabš'') : US-WA
'''♦ Nooksack''' (''Noxws’áʔaq'') : US-WA
'''♦ Nuu-chah-nulth'''<ref name="VI" />
'''♦ Nuxalk''' (''Nuxalkmc'') [Bella Coola]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20130224071101/http://www.nuxalknation.org/content/blogcategory/16/40 ''Nuxalk''].</ref> : CA-BC
'''♦ Pentlatch''' [Puntledge] : CA-BC<ref name="VISMG" />
'''♦ Puyallup''' (''Spuyaləpabš'') : US-WA
'''♦ Quileute''' : US-WA
'''♦ Quinault''' : US-WA
'''♦ Saanich''' (''W̱sáneć'') : CA-BC<ref name="VISMG" />
'''♦ Samish''' (''Xws7ámesh'') : US-WA
'''♦ Sauk-Suiattle''' (''Saʔqʷəbixʷ-suyaƛ̕ʔbixʷ'') [Sah-Ku-Me-Hu] : US-WA
'''♦ Shíshálh''' : CA-BC (Strait of Georgia)
'''♦ Shistakwasta''' [Shasta Costa] : US-OR
'''♦ Shoalwater Bay''' : US-WA
'''♦ Siletz''' : US-OR
'''♦ Siuslaw''' : US-OR
'''♦ Skagit''' (''Sqaǰətabš '') : US-WA
'''♦ Skokomish''' : US-WA
'''♦ Snohomish''' : US-WA
'''♦ Snoqualmie''' (''Sdukʷalbixʷ'') : US-WA
'''♦ Snuneymuxw''' : CA-BC<ref name="VI" />
'''♦ Spokane''' : US-WA
'''♦ Squamish''' (''Skwxwu7mesh'') [Sko-ko-mish] : CA-BC<ref name="VI" />
'''♦ Squaxin Island Tribe''' : US-WA
'''♦ Stillaguamish''' (''Stuləgʷabš'') : US-WA
'''♦ Stó꞉lō''' [Staulo, Stahlo] : CA-BC
*Kwantlen
*Katzie
'''♦ Steilacoom''' [Stelakubalish] : US-WA<ref name="XIX" />
'''♦ Suquamish''' (''Xʷsəq̓ʷəb'') : US-WA
'''♦ Swinomish''' (''Swədəbš'') : US-WA
'''♦ T'Sou-ke''' : CA-BC<ref name="VI" />
'''♦ Tait''' (''Te-it''): CA-BC
'''♦ TUS-AKelma''' [Dagelma] : US-OR
'''♦ Talio''' : US-OR
'''♦ Tillamook''' : US-OR
'''♦ Tla'amin''' : CA-BC
'''♦ Tlatlasikoala''' [Tlatlasikwala] : CA-BC<ref name="VI" />
'''♦ Tlingit''' [Lingit] : US-AK
'''♦ Tolowa''' (''Taa-laa-wa Dee-ni’'') : US-CA, OR
'''♦ Tsimshian''' (''Ts’msyan'', ''Tsm'syen'') : CA-BC ; US-AK
'''♦ Tsleil-Waututh''' (''Səlilwətaɬ'') [Burrard] : CA-BC
'''♦ Tulalip''' (''Dxʷlilap'') : US-WA
'''♦ Tututni''' [Rogue River] : US-OR
'''♦ Twana''' (''Təwəʔduq'') : US-WA
'''♦ Tzouk-e''' [Sooke] : CA-BC<ref name="VI" />
'''♦ Umpqua''' : US-OR
'''♦ Wuikinuxv''' [Owekeeno, Rivers Inlet] : CA-BC
</poem>
|}
<gallery mode="packed" heights="220px">
Chimakum woman.jpg|Maouez chimakum, kent 1902
Hoh woman named Minnie Cole poses outside near water, Hoh Indian Reservation, Washington, 1905.png|Maouez hoh, 1905
Jennie, a Rogue River Indian who crafted the dress worn in this iconic Peter Britt portrait.JPG|An it. Oscharwasha, maouez takelma, kent 1900
Edward S. Curtis Collection People 010.jpg|Paotrig twana, 1913
</gallery>
==California==
'''''Notenn :''' ne glot ket rik rannvro sevenadurel California gant harzoù ar Stad a-vremañ ; meur boblad er reter war an harzoù gant [[NevadaNV]] a vez rummataet en Diazad Meur, ha lod en norzh war an harzoù gant Oregon a vez rummataet er Bladenn.''<ref>Pritzker 2000, p. 112.</ref>
----
{| width="100%"
|- valign="top"}
|
<poem>
'''♦ Cahuilla''' : gevred
'''♦ Chumash''' : aod ar c'hreiz
*Barbareño (''Šmuwič'')
*Cruzeño [Isleño]
*Inezeño (''Samala'')
*Obispeño (''Tiłhini'')
*Purisimeño
*Ventureño (''Mitsqanaqa'n'')
'''♦ Chilula''' : gwalarn
'''♦ Chimariko''' : gwalarn<ref>Aet da get e 1900.</ref>
'''♦ Cupeño''' : su
'''♦ Eel River Athapaskan''' : gwalarn
*Lassik (''Las'-sik'')<ref>Anv o fenn diwezhañ.</ref>
*Mattole [Bear River]
*Nongatl
*Sinkyone
*Wailaki [Wai-lakki]
'''♦ Esselen''' : kreiz-kornôg
'''♦ Hoopa''' (''Natinixwe'') [Hupa] : gwalarn
*Tsnungwe (''Tse:ningxwe'')
'''♦ Juaneño''' (''Acjachemen'') : gevred
'''♦ Karuk''' : gwalarn
'''♦ Kato''' [Cahto] : gwalarn
'''♦ Kitanemuk''' : kreiz-su
'''♦ Kumeyaay''' ('''Iipai-Tiipai'') [Diegueño, Kumiai] : su ; MX an norzh
'''♦ La Jolla complex''' : gevred ; [[Kalifornia-Izel|Baja California]] (gwalarn)<ref>Sevenadur ragistorel (e-tro -8000 → 500).</ref>
'''♦ Luiseño''' (''Payómkawichum'') : gevred
'''♦ Maidu''' : kreiz-norzh
*Konkow
*Mechoopda
*Nisenan [Southern Maidu]
'''♦ Miwok''' : kreiz
'''♦ Mono''' : kreiz ; US-NV (mervent)
'''♦ Ohlone''' [Costanoan] : norzh (San Francisco Bay)
*Awaswas [Santa Cruz Costanoan]
*Chalon [Soledad]
*Chochenyo [East Bay Costanoan]
*Karkin [Carquin]
*Mutsun [San Juan Bautista Costanoan]
*Ramaytush [San Francisco Costanoan]
*Rumsien [Carmel, Carmeleno, Rumsen]
*Tamyen [Santa Clara Costanoan]
*Ramaytush
**Yelamu
'''♦ Pauma Complex''' : su<ref>Sevenadur ragistorel (e-tro -8200 → -4200).</ref>
</poem>
|
<poem>
'''♦ Pit River Tribe''' : biz
*Ajumawi [Achomawi, Achumawi, Ahjumawi]
*Aporige
*Astarawi
*Atsugewi
*Atwamsini
*Hammawi
*Hewisedawi
*Ilmawi
*Itsatawi
*Kosalektawi
*Madesi
'''♦ Pomo''' : gwalarn ha kreiz
'''♦ Salinan''' (''Te'po'ta'ahl'') : aodoù ar c'hreiz
*Antoniaño
*Migueleño
'''♦ Serrano''' (''Taaqtam'') : su
'''♦ Shasta''' : gwalarn
*Konomihu
*Okwanuchu
'''♦ Tataviam''' : su
'''♦ Tolowa''' (''Taa-laa-wa Dee-ni’'') : gwalarn
'''♦ Tongva''' [Gabrieleño, Fernandeño] : aodoù ar su
'''♦ Tübatulabal''' : kreiz-su
'''♦ Wappo''' (''Micewal'') : kreiz-norzh
'''♦ Whilkut''' (''Xwiy¬q'it, Xwe:ył-q'it, Xoył-q'it'') : gwalarn
'''♦ Wintun''' : gwalarn
*Nomlaki : tu kreiz
*Patwin : tu su
**Suisun
*Wintu : tu norzh
'''♦ Wíyot''' : biz
'''♦ Yana''' : [[Sierra Nevada (Stadoù-Unanet)|Sierra Nevada]] (norzh)
*Yahi : Sierra Nevada (su)
'''♦ Yokuts''' : kreiz ha su
*Chukchansi
*Northern Valley Yokuts
*Tachi
'''♦ Yuki''' [Yukiah] : gwalarn
*Huchnom ("E-maez ar Saonenn")
*Ukohtontilka ("Tud ar Meurvor")
*Ukomno'om ("Tud ar Saonenn")
'''♦ Yurok''' (''Yurúkvaarar'', ''Yuru Kyara'') : gwalarn
</poem>
|}
<gallery mode="packed" heights="180px">
Cahto woman curtis.jpg|Maouez kato, 1924
Suscol Intertribal Council 2015 Pow-wow - Stierch 31.jpg|Maouez pomo, 2015
Tongva woman.jpg|Maouez tongva, 1905
Edward S. Curtis Collection People 080.jpg|Maouez wappo, e-tro 1900
Edward S. Curtis Collection People 069.jpg|Maouez yokuts chuckchansi, e-tro 1900
YukiTribe.jpg|Indianed Yuki, e-tro 1858
</gallery>
==Pladenn ar Gwalarn==
<gallery mode="packed" heights="373px">Salish-men-tipis-1903.jpg|'''Ur c'hamp salish e Montana, 1903'''</gallery>
----
{| width="100%"
|-valign="top"
|
===Chinook===
<poem>
'''♦ Clackamas''' : US-OR
'''♦ Clatsop''' (''Lā'k!ēlak'') : US-OR
'''♦ Kathlamet''' : US-WA
'''♦ Multnomah''' : US-OR
'''♦ Wasco-Wishram''' : US-OR ; US-WA
'''♦ Watlata''' [Cascade Indians] : US-WA
</poem>
===Salish an diabarzh===
<poem>
'''♦ Chelan''' : US-WA
'''♦ Entiat''' (''Sintia'tkumuk'') : US-WA
'''♦ Flathead''' : US-[[Idaho|ID]], [[Montana|MT]]
*Salish (''Séliš u Ql̓ispé'')
**Bitterroot Salish
*Kootenai (''K̓upawiȼq̓nuk''))
'''♦ Kalispel''' [Pend d'Oreilles] : US-MT, WA
'''♦ In-SHUCK-ch''' [Lower Lillooet] : CA-BC
'''♦ Lil'wat''' (''Líl̓watǝmx)'') : CA-BC
'''♦ Methow''' : US-WA
'''♦ Nespelem''' : US-WA
'''♦ Nlaka'pamux''' [Thompson Salish] : CA-BC
'''♦ Nicola''' : CA-BC<ref>Eus ar penn N'kwala Hwistesmetxe'qen "Grizzly tremenant" (~1782 – ~1865) e teu anv ar boblad.</ref>
'''♦ Sanpoil''' (''Nesilextcl'n'') : US-WA
'''♦ Secwépemc''' [Shuswap] : CA-BC
'''♦ Sinixt''' [Arrow Lakes Indians, Senjextee]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://sinixt.org/about-sinixt/ |title=''Autonomous Sinixt''|accessdate=10/01/2024}}</ref> : CA-BC, US-ID, US-MT
'''♦ Sinkiuse''' (''.tskowa'xtsEnux'', ''.skowa'xtsEnEx'') [Sinkiuse-Columbia] : US-WA
'''♦ Spokane''' : US-WA<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.spokanetribe.com/history/ |title=''Spokane Tribe of Indians''|accessdate=10/01/2024}}</ref>
'''♦ Skitswish''' (''Schi̲tsu'umsh'') [Coeur d'Alene] : US-ID, MT, WA
'''♦ Syilx''' [Okanagan] : CA-BC ; US-WA
'''♦ St'at'imc''' [Upper Lillooet] : CA-BC
'''♦ Wenatchi''' (''Šnp̍əšqʷáw̉šəxʷi'', ''Np̓əšqʷáw̓səxʷ'') : US-WA
</poem>
|
===Sahaptin===
<poem>
'''♦ Cowlitz''' : US-WA
*Lower Cowlitz
*Upper Cowlitz (''Taidnapam'') [Stick Indians]
'''♦ Klikitat''' [Klickitat] : US-WA
'''♦ Nez Percé''' (''Niimíipuu'') : US-ID
'''♦ Tenino''' : US-OR
*Tygh (''Tayxɫáma'')
*Wyam (''Wayámɫáma'') [Lower Deschute]
*Tinainu (''Tinaynuɫáma'')
*Tukspush (''TUS-AKspasɫáma'') [Dock-Spus, John Day]
'''♦ Umatilla''' (''Imatalamłáma'') : US-ID, OR
'''♦ Walla Walla''' (''Walawalałáma'') : US-OR
'''♦ Wanapum''' : US-WA
'''♦ Wauyukma''' : US-WA
'''♦ Yakama''' : US-WA
</poem>
===Pobladoù arall===
<poem>
'''♦ Cayuse''' : US-OR
'''♦ Kutenai''' [Ktunaxa, Ksanka] : CA-BC ; US-ID, MT
'''♦ Lower Snake''' : US-ID, WA
*Chamnapam
*Naxiyampam
*Wauyukma
'''♦ Mishalpan''' [Upper Nisqually] : US-WA
'''♦ Modoc''' : US-[[Oklahoma|OK]]
*Klamath : US-CA (norzh) ; US-OR (su)
'''♦ Molalla''' : US-OR
'''♦ Nicola Athapaskans''' (''Scw'exmx-Syilx'' : CA-BC<ref>Aet da get e dibenn an XIX{{vet]] kantved ; kar d'ar boblad Nicola (Salish an diabarzh) bet meneget uheloc'h. Gwelit Mark S. Wade, ''The Thompson Country'', Kamloops, 1907, [https://web.archive.org/web/20240123105638/https://issuu.com/showbc/docs/thompsoncountryb00wadeiala?mode=embed&documentId=080322231047-f3a96c8ed6764594936340a84ec6cf09&layout=grey pp. 8-10].</ref>
'''♦ Palus''' [Palouse] : US-ID, OR, WA
'''♦ Wayampam : US-OR
</poem>
|}
<gallery mode="packed" heights="180px">
Flathead Indians.jpg|Flathead gant ur jubennour
Kalispel girl by Edward S. Curtis, ca. 1910.jpg|Plac'h kalispel, e-tro 1910
Klickitat Brave 1899-Benjamin Gifford.jpg|Kadour klikitat, 1899
Coeur d'Alene people and tipis, Desmet Reservation, c. 1907.jpg|Kamp skitswish, e-tro 1900
Wishram-bride-1910.jpg|Plac'h-nevez wasco-wishram, 1910
Yakamawarrior.jpg|Kadour yakama (1913)
</gallery>
==Diazad Meur==
{| width="100%"
|- valign="top"
|
<poem>
'''♦ Ahwahnechee''' :US-CA
'''♦ Bannock''' : US-ID
*Southern Paiute (''Nuwuvi'') : US-[[Arizona|AZ]], NV, [[Utah|UT]]
**Chemehuevi : US-AZ, CA
**Kaibab (''Kai'vi'vits'') : US-AZ
**Kaiparowtis : US-UT
**Moapa [Muppa, Nunwuvi, Paranigets] : US-NV
**Shivwits : US-UT
**Cedar Band of Paiute Indians (''Suh’dutsing'') : US-UT<ref name="CC">E Cedar City.</ref>
**Kanosh Band of Paiute Indians (''Kawnaw’os'') : US-UT<ref>E Kanosh.</ref>
**Koosharem Band of Paiute Indians (''Paw goosawd’uhmpuhtseng'') : US-UT<ref>E Richfield.</ref>
**Indian Peaks Band of Paiute Indians (''Kwee’choovunt'') : US-UT<ref name="CC" />
'''♦ Fremont''' : US-[[Colorado|CO]] ; US-ID, NV, UT, WY<ref>Aet da get ; ''[[floruit]]'' 1 → 1301).</ref>
'''♦ Kawaiisu''' (''Nuwa'') : US-CA
'''♦ Mono'''
*Eastern Mono : US-CA<ref>Gevred, e tu reterel ar Sierra Nevada.</ref>
*Western Mono : US-NV<ref>Mervent, e tu kornôgel ar Sierra Nevada.</ref>
'''♦ Northern Paiute''' (''Numu'', ''Numa'') : US-CA, ID, NV, OR
*Kucadikadi : US-CA
'''♦ Shoshone''' (''Newe'') [Shoshoni] : US-CA, ID, MT, NV, OR, UT, WY
*Eastern Shoshone : US-UT, WY
**Boho'inee' [Pohoini, Pohogwe, Sage Grass, Sagebrush Butte] : US-ID
**Haivodika [Blacks Fork Indians, Dove Eaters<ref>"Debrerion dubeed".</ref>, Haiwodekanee] : US-WY
**Kuccuntikka [Buffalo Eaters<ref>"Debrerion bizoned".</ref>, Guchundeka, Kuchun-deka] : US-WY
**Tukudeka [Banaiti Doyanee, Mountain Sheep Eaters<ref>"Debrerion deñved eus ar Menezioù]".</ref>] : IS-ID, MT, WY
*Northern Shoshone : US-ID, UT, WY
**Akaitikka [Lemhi Shoshone, Salmon Eaters<ref>"Debrerion eoged".</ref>] : US-ID
**Kammitikka [Bannock Creek Shoshone, Jack Rabbit Eaters<ref>"Debrerion gedon".</ref>] : US-ID, UT
**Yahantikka [Yakandika, Groundhog Eaters<ref>"Debrerion [[Moregan ar c'hoadoù|Moreganed ar c'hoadoù]]".</ref>] : US-ID
::::• Boise Shoshone
::::• Bruneau Shoshone
::::• Sohuwawki Shoshone [Weiser Shoshone]
</poem>
|
<poem>
*Western Shoshone : US-ID, NV, UT
**Kusiutta [Goshute] : US-NV, UT
::::•Cedar Valley G. : US-UT
::::•Deep Creek G.(''Aipimpaa Newe'') : US-UT
::::•Rush Valley G. : US-UT
::::•Skull Valley G. (''Wepayuttax'') : US-UT
::::•Tooele Valley G. : US-UT
::::•Trout Creek G. : US-UT
**Kuyatikka [Bitterroot Eaters<ref>"Debrerion [https://species.wikimedia.org/wiki/Lewisia_rediviva ''Lewisia rediviva'']".</ref> : US-NV
**Mahaguadüka [Mentzelia Seed Eaters<ref>"Debrerion hadoù [https://species.wikimedia.org/wiki/Mentzelia ''Mentzelia'']".</ref>] : US-NV
**Painkwitikka [Fish Eaters<ref>"Debrerion pesked".</ref>] : US-ID, UT
**Pasiatikka [Redtop Grass Eaters<ref>"Debrerion [https://species.wikimedia.org/wiki/Agrostis_gigantea ''Agrostis gigantea'']"</ref>] : US-NV, UT
**Te-Moak : US-NV
**Tipatikka [Pinenut Eaters<ref>"Debrerion pignon".</ref>] : US-UT
**Tsaiduka [Tule Eaters<ref>"Debrerion hesk".</ref>] : US-NV
**Tsogwiyuyugi : US-NV
**Waitikka [Ricegrass Eaters<ref>"Debrerion [https://species.wikimedia.org/wiki/Oryzopsis ''Oryzopsis'']"</ref>] : US-NV
**Watatikka [Ryegrass Seed Eaters <ref>"Debrerion hadoù [[dreog]]"</ref>] : US-NV
**Wiyimpihtikka [Buffaloberry Eaters<ref>"Debrerion [https://species.wikimedia.org/wiki/Shepherdia ''Shepherdia''"]</ref> : US-NV
'''♦ Timbisha''' (''Nümü Tümpisattsi'') : US-CA<ref>[[Traoñienn ar Marv|Death Valley]].</ref>
'''♦ Ute''' (''Núuchi-u'') : US-CO, NM, UT
*Kahpota (''Kapuuta Núuchi'') [Capote] : US-CO, NM
*Moanunts : US-UT
*Muache (''Moghwachi Núuchi'') : US-CO
*Pahvant : US-UT
*Sanpit [San Pitch Utes] : US-UT
*Southern Ute : US-CO
*Timpanogo [Timpanog, Utah] : US-UT
*Uintah : US-UT
*Uncompahgre ('' ꞌAkaꞌ-páa-gharʉrʉ Núuchi'') [Taviwach] : US-CO
*Ute Mountain Tribe : US-CO
*Weeminuche : US-CO (kornôg) ; US-NM (gwalarn) ; US-UT
*White River Ute (Parusanuch + Yampa) : US-CO ; US-UT
'''♦ Washoe''' (''Wašiw'') : US-CA ; US-NV
'''♦ Tubatulabal''' : US-CA<ref>{{en}} Nicholas, Walter S. : {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20101031113235/http://www.rranch.org/history/ |title=''A Short History of Johnsondale''|accessdate=10/01/2024}}</ref>
*Bankalachi [Pong-ah-lache]
*Palagewan
*Pahkanapil
</poem>
|}
<gallery mode="packed" heights="180px">
Bannock.jpg|Indianed bannock (bloaziad ebet)
Washakie (Shoots-the-Buffalo-Running), a Shoshoni chief, half-length, seated, holding pipe - NARA - 530875.jpg|Washakie , penn shoshoni (bloaziad ebet)
Kanosh (Pahvant).jpg|Kanosh, penn pahvant (e-tro 1870)
NIE 1905 Indians American - Shoshonean.jpg|Ouray, penn uncompahgre (1905)
A Washo Woman LACMA AC1997.271.36.jpg|Maouez washo (1924)
</gallery>
==Kompezennoù Meur==
Alies e vez diforc'het etre pobladoù Kompezennoù an Norzh ha re ar Su.
{| width="100%"
|- valign="top"
|
<poem>
'''♦ Anishinaabe'''
*Saulteaux (''Nakawē'') [Plain Ojibwe] : CA-MB, ON ; US-MN<ref>Diwezhatoc'h, eleze da heul an IRA : Alberta, British Columbia, Montana, [[Saskatchewan|SK]].</ref>
*Odawa [Ottawa] : CA-ON ; US-[[Michigan|MI]]<ref name="OK">IRA : Oklahoma.</ref>
*Potawatomi : CA-ON ; US-[[Indiana|IN]], MI, [[Wisconsin|WI]]
'''♦ [[Apached|Apache]]''' (gwelit ivez : [[#Mervent|Mervent]])
*Lipan Apache : US-[[New Mexico|NM]], [[Texas|TX]]
*Plains Apache [Kiowa Apache] : US-OK
*Querecho Apache : US-TX
'''♦ Arapaho''' (''Hinono'ei'') [Gens de Vache] : US-OK, [[Wyoming|WY]]<ref>IRA : Colorado.</ref>
*Besawunena
*Nawathinehena
'''♦ Arikara''' [Arikari, Ree, Sahnish] : US-ND
'''♦ Atsina''' (''Aaniiih'') [Gros Ventre] : US-MT
'''♦ Blackfoot''' (''Siksikaitsitapi'')
*Kainai ('''Káínaa'') [Blood Tribe] : CA-AB
*Piegan Blackfeet (''Aamsskáápipikani'') [Southern Piegan] : US-MT
*Piikani (''Aapátohsipikáni'') [Northern Piegan] : CA-AB
*Siksika (''Siksikáwa'') : CA-AB
'''♦ [[Cheyened|Cheyenne]]''' : US-MT, OK
*Suhtai (''Só'taétaneo'o'')
*Tsitsistas (''Tsétsêhéstâhese'')
'''♦ [[Comanched|Comanche]]''' (''Nʉmʉnʉʉ'') : US-NM, OK, TX
'''♦ Plains Cree''' (''PaskwāwiyiniwUS-AK'') : US-MT
'''♦ Crow''' (''Apsáalooke'') : US-MT
'''♦ Escanjaque''' : [[KansasKS]] ; US-OK, TX<ref>N'eus bet kavet roud ebet eus ar boblad abaoe ar XVII{{vet}} kantved ; moarvat ez eo troet d'ar boblad Iscani ; gwelit {{en}} {{cite web|url=https://www.okhistory.org/publications/enc/entry?entry=CO006 |title=''The Encyclopedia of US-OK History and Culture''|accessdate=10/01/2024}}.</ref>
'''♦ Hidatsa''' (''Hiraacá'') : US-ND
'''♦ Iowa''' (''Báxoje ich'é'') : US-KS, [[Nebraska|NE]], OK
'''♦ Kaw''' (''Kaáⁿze Íe'') [Kanza] : US-OK, KS
'''♦ Kiowa''' (''Ka'igwu'') : US-OK
'''♦ Mandan''' : US-ND
'''♦ Métis''' (''Michif'') : CA-AB, MB, SK ; US-ND
'''♦ Missouria''' (''Niúachi'') : US-OK<ref>E Missouri kent IRA, alese an anv.</ref>
'''♦ Omaha''' (''Umoⁿhoⁿ'') : US-[[Iowa|IA]], NE
</poem>
|
<poem>
'''♦ Osage''' (''Ni Okašką'') : US-OK<ref>En Arkansas, Kansas, Missouri, Ohio ha Mississippi kent IRA.</ref>
'''♦ Otoe''' (''Jiwére'') : US-OK<ref>E Nebraska kent IRA.</ref>
'''♦ [[Pawnee]]''' (''Chatiks si chatiks'') : US-OK
*Cáwiiʾi
*Kítkehahki
*Piitahawiraata
*Skidi (''Ckírihki Kuuruúriki'') [Skiri]
'''♦ Ponca''' ('' Páⁿka'') : US-NE ; US-OK
'''♦ O-gah-pah''' (''Ogáxpa'') [Arkansas, Quapaw] : US-OK<ref>En Arkansas kent IRA.</ref>
'''♦ [[Sioued|Sioux]]''' (''Očhéthi Šakówiŋ'')
*Dakota (''Dakȟóta'') : CA-MB, SK ; US-MN, MT, NE, ND, [[South Dakota|SD]]
**Canupawakpa Dakota : CA-MB
**Santee (''Isáŋyathi'') [Santee Sioux] : US-NE
**Yankton Dakota (''Iháŋkthuŋwaŋ'') : US-SD
**Yanktonai (''Iháŋkthuŋwaŋna'') : US-MT ; US-ND ; US-SD<ref>E Minnesota kent IRA.</ref>
*Lakota (''Lakȟóta'') [Teton] (''Thítȟuŋwaŋ''<ref>"Kêriadenn er bradenn".</ref>) : CA-SK ; US-MT, ND, SD
**Oglala (''Oglála Lakhóta Oyáte''<ref>"Ar re a stlabez o re".</ref>
**Hunkpapa (''Húŋkpapȟa''<ref>"Kêriadenn e dibenn ar c'hamp".</ref>
**Itázipčho<ref>"Hep gwareg".</ref> [Sans Arc, No Bows]
**Miniconjou (''Mnikȟówožu''<ref>"Planterion war lez an dour".</ref>
**Sicangu (''Sičhą́ǧu Oyáte''<ref>"Morzhedoù devet".</ref>) [Brûlé, Burned Thighs]
**Sihasapa (''Sihásapa''<ref>"Troad du".</ref> [Blackfoot Sioux]
**Two Kettles (''Oóhenuŋpa''<ref>"Div gitell".</ref>
*Nakoda (''Îyârhe Nakoda'') [Stoney] : CA-AB, SK ; US-MT
*Nakota (''Asiniibwaan'' [Assiniboine, Hohe]: CA-SK ; US-MT<ref>Ivez en Alberta, Manitoba (mervent) ha North Dakota (kornôg) kent IRA.</ref>
'''♦ Teya''' : OS-OK, TX<ref>Aet da get er XVI{{vet}} kantved ; marteze kendeuzjont gant ar boblad Lipan Apache kent kemmeskañ gant ar boblad Mescalero Apache. Gwelit H. Allen Anderson : {{cite web|url=https://www.tshaonline.org/handbook/entries/teya-indians |title=''Teya Indians''|accessdate=10/01/2024}}.</ref>
'''♦ Tonkawa''' (''Tickanwa•tic'') : US-OK
'''♦ Tsuut'ina''' (''Tsúùtʼínà'') [Sarcee, Sarsi] : CA-AB
'''♦ Wichita''' (''Kitikiti'sh'') : US-OK<ref name=KSTX">E Kansas ha Texas kent IRA.</ref>
*Kichai (''K'itaish'') [Keechi, Kitsai]<ref>Ivez kar d'ar boblad Caddo e rannvro sevenadurel ar Mervent.</ref> : US-OK<ref name=KSTX" />
*Taovaya [Aijados, Towash, ''etc'']<ref> Edward B. Jelks : {{cite web|url=https://www.tshaonline.org/handbook/entries/taovaya-indians |title=''Taovaya Indians''|accessdate=10/01/2024}}.</ref> : US-OK,<ref name=KSTX" />
*Tawakoni [Tahuacano, Tehuacana]] : US-OK<ref name=KSTX" />
*Waco [Huaco, Hueco,Iscani, Yscani] : US-OK<ref>E Texas kent IRA.</ref>
</poem>
|}
<gallery mode="packed" heights="180px">
William S. Soule - Pacer.jpg|Essa-queta, penn Plains Apache, 1869
Edward S. Curtis Collection People 013.jpg|Natyinehitha, Atsina, 1909
Crow Indians by David F Barry, 1878-1883.jpg|Crow, e-tro 1880
George Catlin - The White Cloud, Head Chief of the Iowas - Google Art Project.jpg|Maxúhga "White Cloud", penn iowa, 1845
In Summer, Kiowa.jpg|Tri faotr kiowa
</gallery>
==Biz==
{| width="100%"
|- valign="top"
|
<poem>
'''♦ Abenaki''' (''Wαpánahki'') [Wabanaki, Tarrantine] : CA-QC, [[New Brunswick|NB]] ; US-[[Maine (stad)|ME]], [[New Hampshire|NH]], [[Vermont|VT]]
*Eastern Abenaki : CA-QC ; US-ME, NH
**Norridgewock [Kennebec] : US-ME
*Western Abenaki : CA-QC ; US-[[Massachusetts|MA]], NH, VT
'''♦ Annamessex''' : US-[[Maryland|MD]]<ref>Aet da get en XVIII{{vet}} kantved ; gwelit {{en}} Wise, Jennings Cropper (1881). ''Ye kingdome of Accawmacke, or, The Eastern Shore of Virginia in the seventeenth century''. Richmond : Bell Book and Stationery Co., 1911, {{cite web|https://www.loc.gov/resource/gdcmassbookdig.yekingdomeofacca00wise/?sp=76&st=image&r=-0.412,0.799,1.873,0.907,0 |title=pp. 62 sqq.|accessdate=10/01/2024}}</ref>
'''♦ Anishinaabeg''' : CA-QC, ON, MB ; US-KS, MI, MN, ND, OK, WI
*Algonquin : CA-ON, QC
*Nipissing : CA-ON
*Ojibwe [Chippewa, Saulteaux] : CA-ON ; US-MI, MN, ND, WI
**Mississauga : CA-ON
**Saulteaux (''Nakawē') : CA-AB, BC, MB, ON, SK
*Odawa people [Ottawa]] : CA-ON ; US-IN, MI, [[Ohio|OH]]<ref name="OK" />
*Potawatomi (''Neshnabé'')<ref>Kar d'an anv Anishinaabeg.</ref>) : CA-ON ; US-[[Illinois|IL]], IN, MI, WI<ref>IRA : Kansas hag Oklahoma.</ref>
'''♦ Accomac''' : US-[[Virginia|VA]]<ref name="XVIII">Aet da get en XVIII{{vet}} kantved.</ref>
*Accohannock
*Gingaskin
'''♦ Adena''' (-1000 → 200) : US-IN, [[Kentucky|KY]], MD, [[New York (Stad)|NY]], OH, [[Pennsylvania|PA]], [[West Virginia|WV]]
'''♦ Assateague''' : US-MD<ref name="XVIII" />
'''♦ Attawandaron''' : CA-ON<ref name="XVII">Aet da get er XVII{{vet}} kantved.</ref>
'''♦ Beothuk''' : CA-[[Douar-Nevez ha Labrador|NL]]<ref name="XIX">Aet da get en XIX{{vet}} kantved.</ref>
'''♦ Chowanoke''' [Chowanoc] : US-[[North Carolina|NC]]<ref name="Adg1820">Aet da get e 1820.</ref>
'''♦ Choptank''' [Ababco] : US-MD<ref>Aet da get e 1822.</ref>
'''♦ [[Lenaped|Delaware]]''' (''Lënapeyok'') [Lenape, Lenni Lenape] : US-[[Delaware|DE]], [[New Jersey|NJ]]<ref>IRA : Ontario, Oklahoma ha Wisconsin.</ref>
*Munsee (''Huluníixsuwaakan'', ''Monsii èlixsuwakàn'') : US-NY ([[Long Island (New York)|Long Island]])<ref>IRA : Wisconsin.</ref>
**Canarsee : Long Island<ref>Aet da get a-c'houde gwerzhañ beg su [[Manhattan]] da [[trevadennouriezh|drevadennourion]] deuet ag an [[Izelvroioù]] e 1639 ; gwelit {{en}} Nathaniel Benchley (1959) : {{cite web|url=https://www.americanheritage.com/24-swindle |title=''The $24 Swindle''|accessdate=10/01/2024}}</ref>
**Esopus : US-NY,<ref>IRA : Ontario ha Wisconsin.</ref>
**Hackensack : US-NY<ref>Stlabezet en SUA a-c'houde diwezh ar [[Brezel Gall-hag-Indian]] (''French and Indian War'', 1754-1763).</ref>
**Minisink : US-NY
**Navasink : US-NJ
**Rumanchenank [Haverstraw] : US-NJ, NY<ref>Aet da get e 1664.</ref>
**Sanhican [Raritan] : US-NJ<ref name="XVII" />
**Sinsink : US-NY
**Siwanoy : US-[[Connecticut|CT]], NY<ref>Aet da get e kreiz an XVIII{{vet}} kantved dre gendeuziñ gant an drevadennourion saoz.</ref>
**Tappan : US-NJ, NY <ref>Drouklazhet e [[Pavonia]], [[Nederland-Nevez]] (Hudson County, NJ) e 1643.</ref>
**Wappinger : US-NY<ref>Kendeuzet gant Oneida goude [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet]] (1775-1783).</ref>
**Wiechquaeskeck : US-NY
**Wisquaskeck [Raritan] : US-NY<ref name="XVIII" />
*Unami : US-DE, NJ, PA
**Acquackanonk : US-NJ
**Okehocking : US-PA
**Unalachtigo: US-DE, NJ
'''♦ Doeg''' [Taux, Tauxenent, Welsh Indians<ref>"Indianed kembreat" ; hervez ur vojenn badus e vije bet Madog ap [[Owain Gwynedd]] o tislestrañ en Amerika e dibenn an {{XIIvet kantved}}, ha darempredoù a vije bet etre Kembreiz hag an Indianed ; ''Mandoag'' a rae ar boblad algonquin eus an hini doeg, hag e 1669 e tisklêrias ar beleg Morgan Jones e oa bet miret e vuhez gantañ peogwir e oa bet komprenet e gembraeg gant an Indianed e NC ; gwelit {{en}} Williams, Robert (1870). ''Enwogion Cymru – A biographical dictionary of eminent Welshmen'', {{cite web|url=https://www.library.wales/discover-learn/digital-exhibitions/europeana-rise-of-literacy/history-books/enwogion-cymru-a-biographical-dictionary-of-eminent-welshmen |title=P. 309.|accessdate=10/01/2024}} ha [https://en.wikisource.org/wiki/Dictionary_of_National_Biography,_1885-1900/Madog_ab_Owain_Gwynedd ''Dictionary of National Biography, 1885-1900'' @ Wikisource.]</ref>] : US-VA<ref name="XVII" />
'''♦ Erie''' : US-NY, OH, PA<ref name="XVII" />
'''♦ Etchemin''' : US-ME<ref name="XVII" />
'''♦ Fort Ancient''' : US-IN, KY, OH, WV<ref>Aet da get e 1750.</ref>
'''♦ Haudenosaunee''' [Iroquois] : CA-ON, QC ; US-NY
*Cayuga (''Gayogo̱hó꞉nǫʼ'') : CA-ON ; US-NY, OK
*Mohawk (''Kanienʼkehá꞉ka'') : CA-ON, QC ; US-NY
*Oneida (''Onʌyoteˀa·ká·'') : CA-ON ; US-NY
*Onondaga (''Onoñda’gegá'') : CA-ON ; US-NY
*Seneca (''Onödowáʼga꞉'') : CA-ON ; US-NY<ref name="OK" />
**Mingo : formerly US-OH, NY, PA, WV
*Tuscarora (''Skarù:ręˀ'') : CA-ON ; US-NC, NY<ref>E NC hepken gwezharall.</ref>
'''♦ Ho-Chunk''' (''Hoocągra'') [Winnebago] : US-IA, MN, NE, WI<ref>En Illinois ivez gwezharall.</ref>
'''♦ Honniasont''' [Honniasontkeronon] : US-OH, PA, WV<ref>Aet da get : distrujet gant ar pobladoù Seneca ha Susquehannock e 1679.</ref>
'''♦ Hopewell''' (-100 → 500) : US-IL, KY<ref>{{en}} Moorehead, Warren K. (1895) : {{cite web|url=https://cdm17032.contentdm.oclc.org/digital/collection/p17032coll2/id/646/rec/14 |title=''The Examination of Fort Ancient, Ohio''|accessdate=10/01/2024}}</ref>
'''♦ Illinois''' (''Illiniwek'') : US-[[Arkansas|AR]], IA, IL, MI, [[Missouri (stad)|MO]]<ref name="OK" />
*Cahokia : US-AR, IA, IL, MO
*Kaskaskia : US-WI
*Miami : US-IL, IN, MI
'''♦ Kickapoo''' (''Kiikaapoa'') [Kikapú] : US-IL, MI, MO<ref>IRA : Kansas, Oklahoma, Texas ; MX.</ref>
'''♦ Laurentian''' (~1300 → 1580) [St. Lawrence Iroquoians] : CA-ON, QC ; US-NY, VT
'''♦ Manahoac''' [Mahock]] : US-VA<ref>Aet da get kent 1728</ref>
*Stegarake
'''♦ Mascouten''' : US-IL, MI, WI<ref>Aet da get goude ul lazhadeg gant ar C'hallaoued e 1712.</ref>
'''♦ Massachusett''' : US-MA<ref>Aet da get goude 1919.</ref>
*Ponkapoag : US-MA
'''♦ Meherrin''' : US-NC, VA<ref>Aet de get goude 1802.</ref>
'''♦ Menominee''' (''Omǣqnomenēwak'') : US-WI
'''♦ Mi'kmaq''' (''L'nu'') [Mi'kmaw, Micmac] : CA-NB, NL, [[Nova Scotia|NS]], [[Prince Edward Island|PE]], QC ; US-ME
*Abegweit (''Epekwitk'') : CA-PE
*Acadia (''Malikiaq'') : CA-NS
*Annapolis Valley (''Kampalijek'') : CA-NS
*Bear Valley (''Kampalijek'') : CA-NS
*Buctouche (''Puktusk'') : CA-NB
*Eel River Bar (''Ugpiꞌganjig'') : CA-NB
*Elsipogtog (''Lsipuktuk'') : CA-NB
*Esgenoôpetitj (''Eskinuopitijk'') : CA-NB
*Esksoni (''Wékistoqnik'') : CA-NS
*Fort Folly (''Amlamkuk Kwesawék'') : CA-NB
*Glooscap (''Kluskap'') : CA-NS
*Indian Island (''Lnui Menikuk'') : CA-NB
*Mi'kmaq de Gespeg (''Kespék'') : CA-QC
*Lennox Island (''Lnui Mnikuk'') : CA-PE
</poem>
|
<poem>
*Listuguj Mi'gmaq (''Listikujk'') : CA-QC
*Membertou (''Maupeltuk'') : CA-QS
*Metepenagiag Mi'kmaq (''Metepnákiaq'') : CA-NB
*Mi'kmaq Nation (''Ulustuk'') : US-ME
*Miawpukek (''Miawpukwek'') : CA-NL
*Mi'kmaq of Gesgapegiag (''Keskapekiaq'') : CA-QC
*Millbrook (''Wékopekwitk'') : CA-NS
*Natoaganeg (''Natuaqanek'') : CA-NB
*Pabineau (''Kékwapskuk'') : CA-NB
*Paqtnkek Mi’kmaq (''Paq'tnkek') : CA-NS
*Pictou Landing (''Puksaqtéknékatik') : CA-NS
*Potlotek (''Potlotek') : CA-NS
*Qalipu Mi'kmaq (''Qalipu'') : CA-NL
*Sipekneꞌkatik (''Sipekníkatik'') : CA-NS
*Wagmatcook (''Waqmitkuk'') : CA-NS
*We'koqma'q L'nue'kati (''Wékoqmáq'') : CA-NS
'''♦ Mohegan''' : US-CT
'''♦ Mohican''' (''Muh-he-con-ne-ok'') [Housatonic] : US-MA, NY<ref>IRA : Wisconsin.</ref>
'''♦ Monacan''' : US-MD, OH, VA, [[West Virginia|VW]]
'''♦ Montauk''' [Montaukett] : US-NY (Long Island)
'''♦ Moneton''' : US-WV<ref>Aet da get e kreiz ar XVII{{vet}} kantved.</ref>
'''♦ Nansemond''' : US-VA
'''♦ Nanticoke''' : US-DE, MD
'''♦ Narragansett''' : US-[[Rhode Island|RI}}
'''♦ Niantic''' (''Nehântick '') [Nehantucket] : US-CT, RI<ref>E Connecticut hepken hiziv.</ref>
'''♦ Nipmuc''' [Nipmuck] : US-CT, MA, RI
'''♦ Nottoway''' [Cheroenhala] : US-VA
'''♦ Occaneechi''' [Occaneechee] : US-NC, VA
'''♦ Passamaquoddy''' (''Peskotomuhkati'') : CA-NB ; US-ME
'''♦ Patuxent''' [Pawtuxent] : US-MD<ref>Aet da get e 1690.</ref>
'''♦ Paugusett''' [Golden Hill Paugussett<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20040604134749/http://www.paugussett.itgo.com/ |title=''The Golden Hill Indians Of The Paugussett Indian Nation''|accessdate=10/01/2024}}</ref>] : US-CT
*Potatuck : US-CT
'''♦ Peoria''' : US-IL, IN, MI, MO, OH<ref name="OK" />
*Mitchigamea : US-IL<ref name="OK" />
*Moingona (''Moyiinkweena'') : US-IL<ref name="OK" />
*Tamaroa : US-IL<ref name="OK" />
*Wea : US-IN<ref name="OK" />
'''♦ Pennacook''' : US-MA, ME, NH<ref name=BRP">Aet da get goude [[Brezel ar roue Philip]] (1675-1678) enep an Indianed.</ref>
'''♦ Penobscot''' (''Pαnawάhpskewi'') : US-ME
'''♦ Pequot : US-CT
'''♦ Petun''' (''Tionontat'') : CA-ON<ref>IRA : e Kansas hag Oklahoma ; eus ar galleg ''pétun'' ("butun") e teu an anv « Petun » rak gounezet e veze ar plant-se gant ar boblad, hervez Pierre François Xavier de Charlevoix, ''Histoire et description générale de la Nouvelle France'', 1744.</ref>
'''♦ Piscataway''' (''Kinwaw Paskestikweya'') : US-MD
'''♦ Pocumtuc''' [Deerfield Indians] : US-MA<ref name=BRP" />
'''♦ Podunk''' : US-CT<ref name=BRP" />
'''♦ Powhatan''' (''Tsenacommacah'') : US-VA
*Appomattoc<ref name="XVIII />
*Arrohateck<ref name="XVIII />
*Chesapeake<ref name="XVIII />
*Chesepian<ref name="XVIII />
*Chickahominy : bezant c'hoazh e Virginia.
*Kiskiack<ref name="XVIII />
*Mattaponi : bezant c'hoazh e Virginia
*Nansemond : bezant c'hoazh e Virginia.
*Pamunkey : bezant c'hoazh e Virginia.
*Paspahegh<ref name="XVIII />
*Patawomeck [Potomac] : bezant c'hoazh e Virginia.
*Powhatan : bezant c'hoazh e Virginia.
'''♦ Quinnipiac''' : US-CT<ref name="XVIII" />
'''♦ Rappahannock''' : US-VA
'''♦ Sac & Fox''' [Sauk] : US-MI<ref>IRA : Iowa, Kansas, Nebraska, Oklahoma.</ref>
*Meskwaki (''Meshkwahkîhaki'') : US-IO
*Nîmahâhaki : US-KS, NE
*Othaakiiwaki : US-OK
'''♦ Schaghticoke''' : US-CT
'''♦ Shawnee''' : US-ID, OH, PA<ref name="OK" />
'''♦ Shinnecock''' : US-NY (Long Island)
'''♦ Stuckanox''' : US-VA<ref>Kendeuziñ gant Saponi NC a rejont er XVII{{vet}} kantved.</ref>
'''♦ Susquehannock''' [Andaste, Conestoga, Minquas] : US-MD, US-NY, US-PA, US-WV<ref name="XVIII" />
'''♦ Tunxi''' : US-CT<ref>Aet da get e dibenn an XVIII{{vet}} kantved.</ref>
'''♦ Tuscarora''' (''Skarù:ręˀ'') : US-NC (hiziv : US-NY ha CA-ON ivez)
'''♦ Tutelo''' (''Yesang'') : US-VA, WV<ref>Aet da get gant marv an ezel diwezhañ e 1898.</ref>
'''♦ Unquachog''' [Poospatuck] : US-NY (Long Island)
'''♦ Wampanoag''' (''Wôpanâak'') : US-MA<ref>E Rhode Island kent Brezel ar roue Philip.</ref>
*Aquinnah [Gay Head]
*Assawompsett Nemasket
*Chappaquiddick
*Herring Pond
*Mashpee
*Nantucket
*Nauset
*Patuxet
*Pokanoket
'''♦ Wangunk''' [Mattabeset] : US-CT<ref name="XVIII" />
'''♦ Wawyachtonoc''' : US-CT, NY<ref>IRA : e Wisconsin.</ref>
'''♦ Weapemeoc''' : US-NC<ref name="XVIII" />
'''♦ Wenrohronon''' : US-NY<ref name="XVII" />
'''♦ Wicocomico''' : US-VA<ref name="XVII" />
'''♦ Wolastoqiyik''' [Maliseet] : CA-NB, QC ; US-ME
'''♦ Wyandotte''' [Huron] : CA-ON, QC<ref>IRA : Kansas, Michigan hag Oklahoma.</ref>
*Huron-Wendat (''Wendake'')
</poem>
|}
<gallery mode="packed" heights="180px">
Joseph Brant 2.jpg|Thayendanegea, penn mohawk (1785)
Tadodaho Sid Hill United Nations.jpg|Todadaho Sid Hill, penn onondaga, en [[Aozadur ar Broadoù Unanet|ABU]] (2010)
ChiefOshkosh.jpg|Oshkosh, penn menominee (1858)
Mikmaq.jpg|Dañser mi'kmaq (2010)
Peskotomuhkati Canoe.png|Indianed passamaquoddy (2016)
George Catlin - Go-to-ków-páh-ah, Stands by Himself, a Distinguished Brave - 1985.66.248 - Smithsonian American Art Museum.jpg|Go-to-ków-páh-ah, wea (1830)
</gallery>
==Gevred==
{| width="100%"
|- valign="top"
|
<poem>
'''♦ Acolapissa''' : [[Louiziana|LA]], [[Mississippi (stad)|MS]]<ref name="Adg1739">Aet da get e 1739.</ref>
'''♦ Ais''' : [[Florida|FL]]<ref>Aet da get e kreiz ar [[bloavezhioù 1740]].</ref>
'''♦ Amacano''' : FL ref name="XVIII" />
'''♦ [[Apalached|Apalachee]]''' : FL<ref>Divroet da Vec'hiko ha [[Kuba|Cuba]] adalek 1763.</ref>
'''♦ Atakapa''' (''Ishak'') : LA, TX
*Eastern Atakapa (''Hiyekiti Ishak'' "Tud ar Sav-Heol") : LA
**Ciwāt [Alligator Band]
**Otse [Teche, Snake Band]
**Appalousa [Opelousa, Heron]<ref>Moarvat eus ar [[Tchoktaweg|chocktaweg]] ''Abalusa'' "Blev Du" pe ''Apilusa'' "Divesker Du".</ref>, Tsikip]
*Western Atakapa : TX
**Akokisa [Orcoquiza]<ref>Aet da get e deroù [[Dispac'h Texas]] (1835-1836).</ref>
**Atakapa (er ster dik)
::::• Katcok [Eagle Band, Calcasieu Band]
::::• Niāl [Panther Band]
::::• Red Bird Band <ref>''[[Cardinalis cardinalis]]''.</ref>
**Deadose
**Patiri [Petaros]
**Quasmigdo [Bidai]
**Tlacopsel [Acopsel, Lacopsel]
'''♦ Avoyel''' [Petits Taensas] : LA<ref name="XVIII" />
'''♦ Bayogoula''' [Bayou Goula] : LA<ref name="XVIII" />
'''♦ Biloxi''' (''Tanêks'') : LA<ref>Mississippi e oa o bro orin, a rankjont kuitaat e dibenn ar XVII{{vet}} kantved a-c'houde bout bet peuzdistrujet gant ar [[Brec'h (kleñved)|vrec'h]] degaset gant Europiz, evel kalz pobladoù Indian.</ref>
'''♦ Caddo''' (''Na'-a-wih ta'-sha'') : AR, LA, TX<ref name="OK" />
*Adai : LA, TX
*Cahinnio : AR
*Eyeish : TX
*Hainai (''Háynay'') : TX
*Hasinai (''Hasíinay'') : TX
*Kadohadacho (''Kadawdáachuh'') : AR, LA, TX
*Nabedache (''Nabáydácu'') : TX
*Nabiti : TX
*Nacogdoche (''Nakúʔkidáawtsiʔ'') : TX
*Nacono : TX
*Nadaco [Anduico] : TX
*Nanatsoho : TX
*Nasoni : TX
*Natchitoches (''Náshit'ush'') : LA, TX
**Doustioni : LA
**Ouachita [Washita] : LA
**Yatasi (''Yáttasih'') : LA
*Neche : TX
*Nechaui : TX
*Tula : AR
'''♦ Calusa''' [Escampaba] : FL<ref>Harluet da Guba gant Spagnoliz e 1763.</ref>
'''♦ Cape Fear Indians''' : NC<ref>Kaset da get e 1808 gant trevadennourion gant Europiz.</ref>
'''♦ Catawba''' (''Ye Iswąˀ'') [Iswa] : NC, [[South Carolina|SC]]
'''♦ Chakchiuma''' (''Sa'ktcihuma'') : [[Alabama|AL]], MS, [[Tennessee|TN]]<ref name="XVII" />
'''♦ Chatot''' [Chacato, Chactoo] : FL<ref name="XVII" />
'''♦ Chaouacha''' [Chawasha] : LA<ref name="XIX" />
'''♦ Cheraw''' (''Saraw'') [Charáh, Saura] : FL, NC, SC<ref name="XVII" />
'''♦ [[Cherokee]]''' (''Anigiduwagi'', ''Tsa-la-gi'') : NC, SC <ref>IRA : California, North Carolina, Oklahoma ha South Carolina.</ref>
'''♦ Chickanee''' [Chiquini] : NC
'''♦ Chickasaw''' (''Chikasha'') : AL, KY, MS, TN<ref name="OK" />
'''♦ Chine''' : FL<ref name="XVII" />
'''♦ Chisca''' [Yuchi] : TN, VA<ref>Er XVI{{vet}} kantved.</ref> ; AL, [[Georgia|GA]], FL<ref>Adalek ar XVII{{vet}} kantved betek o steuziadur e dibenn arn XVIII{{vet}} kantved ; gwelit Hahn 2006, pp. 53-56.</ref>
'''♦ Chitimacha''' : LA
'''♦ Choctaw''' : AL, LA, MS<ref name="OK" />
'''♦ Chowanoc''' [Chowanoke] : NC<ref name="Adg1820" />
'''♦ Congaree''' : SC<ref name="XVIII" />
'''♦ Coree''' [Connamox] : NC<ref name="XVIII" />
'''♦ Croatan''' : NC<ref name="XVII" />
'''♦ Cusabo''' : SC<ref name="BaY">Aet da get a-c'houde [[Brezel ar Yamasee]] (1715-1717) enep an drevadennourion a Vreizh-Veur.</ref>
'''♦ Eno''' {Enoke, Stuckenock] : NC<ref name="XVIII" />
'''♦ Grigra''' [Gri] : MS<ref>Aet da get a-c'houde [[Dispac'h an Natchez]] (1729-1731) enep an drevadennourion c'hall.</ref>
'''♦ Guacata''' [Santalûces] : FL<ref name="XVIII" />
'''♦ Guacozo''' : FL<ref name="XVIII" />
'''♦ Guale''' : GA<ref>Lazhadeget gant gouarnamant an drevadennourion e 1740.</ref>
'''♦ [[Houma (pobl)|Houma]]''' : LA<ref>E Mississippi kent deroù an XIX{{vet}} kantved.</ref>
'''♦ Jaega''' [Jobé] : FL<ref name="XVIII" />
'''♦ Keyauwee''' : NC<ref name="BaY" />
'''♦ Koasati''' [Coushatta, Quassarte] : AL, GA, TN<ref>IRA : e Louisiana, Oklahoma ha Texas.</ref>
'''♦ Koroa''' : MS<ref name="XVIII" />
'''♦ Luca''' : FL<ref>Sturtevant & Fogelson 2004, p. 214.</ref>
'''♦ Lumbee''' : NC
'''♦ Machapunga''' : NC<ref name="XVIII" />
'''♦ Matecumbe''' : FL<ref>{{en}} Goggin, John M.. {{cite web|url=https://edwardwimberley.com/courses/80458/matecumbe.pdf |title=''The Indians and History of the Matecumbe Region''|accessdate=10/01/2024}}.</ref>
'''♦ Mayaca''' : FL<ref name="XVIII" />
*Jororo
*Mayajuaca
'''♦ Mayaimi''' : FL<ref name="XVIII" />
'''♦ Miccosukee''' [Mikasuki] : FL
'''♦ Mobile''' : AL<ref>N'eus roud ebet anezho goude 1761 ; gwelit {{en}} {{cite web|url=https://accessgenealogy.com/alabama/mobile-tribe.htm |title=''Mobile Tribe''|accessdate=10/01/2024}}.</ref>
'''♦ Mocoso''' : FL<ref name="XVII" />
</poem>
|
<poem>
'''♦ Mougoulacha''' (''Imongolosha'') : LA<ref>Lazhadeget e 1700 gant ar Bayogoula (Swanton 2003, p. 200).</ref>
'''♦ Muscogee (Creek) (''Este Mvskokvlke'') : AL, GA, MS, TN, TX<ref>IRA : Oklahoma. Lod tud a dec'has war-du Stadoù arall :gwelit Debo 1970, pp. 100,102-104.</ref>
*Abihka : AL
*Alabama (''Albaamaha'') : AL
*Chiaha :TN
*Eufaula : GA
*Kialegee Tribal Town : AL
*Osochee : AL
*Talapoosa : AL
*Thlopthlocco Tribal Town : AL, GA
*Tukabatchee (''Tokepahce'') : AL
'''♦ Naniaba''' : AL, FL
'''♦ Natchez''' (''W’Nahx’-Chee'') : LA, MN, MS, NC, OK<ref name="OK" />
'''♦ Mosopelea''' [Ofo] : MS, OH<ref>Goude Dispac'h an Natchez ec'h e tivrojont da Louiziana, m'emaint c'hoazh. Kollet eo bet o yezh ; galleg pe saozneg eo o yezh-vamm bremañ.</ref>
'''♦ Okchai''' : AL<ref name="OK" />
'''♦ Okelousa''' : LA, MS<ref>Kendeuzet gant pobldoù arall ; gwelit {{en}} {{cite web|url=https://accessgenealogy.com/louisiana/okelousa-indians.htm |title=''Okelousa Indians''|accessd ate=10/01/2024}}.</ref>
'''♦ Pacara''' [Capara], FL<ref name="XVIII" />
'''♦ Pamlico''' : NC<ref name="XVIII" />
'''♦ Pascagoula''' : MS<ref>Hervez ur vijenn en em lazhas an holl tud dre veuziñ er Singing River e 1699 ; gwelit {{en}} Wallace, Mark I.. ''Finding God in the Singing River'' (Pascagoula River, . Minneapolis : Fortress Press, 2005 {{ISBN|0-8006-3726-7}}, ha {{cite web|url=https://postalmuseum.si.edu/exhibition/indians-at-the-post-office-murals-legend-and-lore/legend-of-the-singing-river |title=''Legend of the Singing River''|accessdate=10/01/2024}}.</ref>
'''♦ Pee Dee''' [Pedee] : SC<ref>E 1808 e veve an ezelez diwezhañ ; gwelit Swanton 1952, p. 97.</ref>
'''♦ Pensacola''' : AL, FL<ref name="XVIII" />
'''♦ Pohoy''' : FL<ref name="Adg1739" />
*Alafay
'''♦ Poteskeet''' : NC<ref>Aet da get goude 1730 ; gwelit Ferguson, Penny. {{cite web|url=https://nativeheritageproject.com/2012/06/09/study-of-the-poteskeet-indians/ |title=''Study of the Poteskeet Indians''|accessdate=10/01/2024}}.</ref>.
'''♦ Quinipissa''' [Kinipissa] : LA<ref>Bet lazhadeget gant ar boblad bayagooula e 1700 ; gwelit Kniffen & al. 1994, p. 52. </ref>
'''♦ Roanoke''' : NC<ref name="XVII" />
'''♦ Saluda''' [Saludee, Saruti] : SC<ref>Ne chomjont e North Carolina nete adalek 1695 betek 1712, war o hent da Bennsylvania ; gwelit : Rivers, William James (1852). ''A Sketch of the History of South Carolina to the Close of the Proprietary Government by the Revolution of 1719''. Paris : Legare Street Press, 2022, p. 38 {{ISBN|1-01-928006-9}}.</ref>
'''♦ Santee''' : SC <ref>Disheñvel-krenn diouzh ar boblad santee-sioux</ref>{{,}}<ref name="XVIII" />
'''♦ Santaluces''' : FL<ref name="XVIII" />{{,}}<ref>{{en}} Wilkinson, Jerry. {{cite web|url=http://www.keyshistory.org/FL-Fla-Ind.html |title=''Historic Florida Indians''|accessdate=10/01/2024}}</ref>
'''♦ Saponi''' {Nahyssan] : NC, VA<ref>IRA: New York ha Pennsylvania.</ref>
*Haiwa Saponi Indian Tribe : NC
*Occaneechi Band of the Saponi Nation : NC
*Sappony : NC
'''♦ Secotan''' : NC<ref>Aet da get e 1665, kendeuzet ma voent gant ar boblad Machapunga :gwelit {{en}} Ordahl Kupperman, Karen. ''Roanoke – The Abandoned Colony''. Lanham : Rowman & Littlefield Publishers, 2007 {{ISBN|0-7425-5263-2}}.</ref>.
'''♦ Seminole''' : FL <ref name="OK" />{{,}}<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.seminolenation-indianterritory.org/ |title=''Seminole Nation, Indian Territory''|accessdate=10/01/2024}}</ref>
'''♦ Sewee''' : SC <ref>Distrujet e 1670 gant ur gorventenn er [[Meurvor Atlantel]] ; Olexer 2005, p. 116.</ref>
'''♦ Shakori''' : NC<ref>Kendeuzet e 1714 gant ar Saponi Nation.</ref>
'''♦ Sissipahaw''' [Haw, Saxahapaw, Sauxpa, Sissipahaus] : NC<ref>Aet da get goude Brezel ar Yamasee ; marteze e kendeuzjont gant ar boblad Catawba, hervez Swanton 1952 pp. 84-85.</ref>
'''♦ Sugeree''' (Satari, Sugau) : NC, SC<ref>Kendeuzet gant ar boblad Catawba goude Brezel ar Yamasee.</ref>
'''♦ Surruque''' : FL<ref name="XVII" />
'''♦ Taensa''' [Grands Taensas] : AL, LA<ref name="XVIII"/>{{,}}<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.newadvent.org/cathen/14429c.htm |title=''Taensa Indians''|accessdate=10/01/2024}}</ref>
'''♦ Taposa''' : MS<ref>Aet da get en XVIII{{vet}} kantved (Swanton 1952, p. 192).</ref>
'''♦ Tawasa''' : AL<ref name="XVIII" />
'''♦ Tequesta''' [Chequesta, Vizcaynos] : FL<ref>Harluet da Guba e 1763 ; gwelit {{en}} {{cite web|url=https://home.nps.gov/ever/learn/historyculture/nativepeoples.htm |title=''National Park of Florida – Native Peoples''|accessdate=10/01/2024}}</ref>
'''♦ Timucua''' : FL, GA<ref>Harluet da Guba e 1763 ; gwelit {{en}} Milanich, Gerald T.. ''The Timucua''. Hoboken : Wiley-Blackwell, 1999 {{ISBN|0-631-21864-5</ref>
*Acuera : FA
*Agua Dulce [Freshwater, Utina] :FL
*Arapaha : FL, GA
*Cascangue : GA
*Icafui : GA
*Mocama [Tacatacuru] : FL, GA
*Northern Utina : FL
*Ocale : FL
*Oconi :GA
*Potano :FL
*Saturiwa : FL
*Tacatacuru :GA
*Tucururu] : FL
*Yufera : GA
*Yui [Ibi, Ibihica] : GA
*Yustaga : FL
'''♦ Tioux''' [Tiou, Thysia] : MS<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.native-languages.org/tioux.htm |title=''Tioux Indians''|ccessdate=10/01/2024}}</ref>
'''♦ Tocaste : FL
'''♦ Tocobaga : FL<ref name="XVIII" />
'''♦ Tohomé : AL, FL<ref name="XIX" />{{,}}<ref>{{en}} {{cite web|url=https://accessgenealogy.com/alabama/tohome-indians.htm |title=''Tohome Indians''|ccessdate=10/01/2024}}</ref>
'''♦ Tomahitan : GA pe VA<ref>Ethridge 2010.</ref>
'''♦ Topachula : FL
'''♦ Tunica : AR, LA, MS<ref>Bremañ e Louisiana ha Mississippi hepken, dindan an anv Tunica-Biloxi.</ref>
'''♦ Utiza : FL
'''♦ Uzita [Uçita] : FL<ref>Milanich 1998 & Hahn 2003.</ref>
'''♦ Vicela : FL
'''♦ Viscaynos : FL
'''♦ Waccamaw''' : NC, SC
'''♦ Waccamaw Siouan''' : NC
'''♦ Wateree''' [Guatari] : SC<ref>Aet da get goude 1744.</ref>
'''♦ Waxhaw''' [Wisacky, Gueça] : NC, SC<ref>Aet da get goude Brezel ar Yamasee.</ref>
'''♦ Westo''' : SC, VA<ref>Bet lazhadeget e 1680 gant trevadennourion harpet gant ar boblad Shawnee ; ar re a oa chomet bev a voe harluet d'an [[Antilhez]] evel sklaved (Gallay 2002).</ref>
'''♦ Winyaw''' : SC<ref>Aet da get goude 1720 (Swanton 2003, p. 103).</ref>
'''♦ Weapemoc''' : NC<ref name="XVII" />
'''♦ Yamasee''' : FL, GA, SC<ref>Aet da get e 1737, hervez {{en}} Hoffman, Paul E.. ''Florida's Frontiers: A History of the Trans-Appalachian Frontier''. Bloomington : Indiana University Press, 2002, p. 188 {{ISBN|0-253-34019-5}}.</ref>
'''♦ Yazoo''' : MS<ref>Lazhadeget a-c'houde o emsavadeg a-enep an drevadennourion c'hall er [[bloavezhioù 1730]] ; an dud chomet bev a voe gwerzhet da drevadennourion e Carolina.</ref>{{,}}<ref>{{en}} Gibson, Arrell M.. ''The Indians of Mississippi''. In : McLemore, Richard Aubrey. ''A History of Mississippi'', levrenn 1, p. 76. Hattiesburg : University and College Press of Mississippi, 1973 {{ISBN|0-87805-013-2}}</ref>
'''♦ Yuchi''' [Euchee, Uchee] : TN kent Al ha GA<ref name="OK" />
</poem>
|}
<gallery mode="packed" heights="180px">
Kaw-u-tz (Cado) (5449311406).jpg|Maouez caddo (1906)
NC Museum of History, Raleigh, NC - panoramio (3).jpg|Delwenn d'ur vaouez cheraw (~1690)
Henry Inman - Sequoyah - Google Art Project.jpg|[[Sequoyah]] (ᏍᏏᏉᏯ), ar Cherokee a savas ar [[skritur tsalagiek]] (~1830)
Choctaw group.png|Indianed choctaw (~1908)
</gallery>
<gallery mode="packed" heights="220px">
Roberto Holy Card.jpg|Roberto, ur Yamasee bet lazhet e 1740
Face detail, 1837 Lithograph of Opothle Yoholo, from- Opothle Yaholo (cropped).jpg|Opothle Yahola, penn muscogee creek (1837)
Seminole mother and children- Brighton Reservation, Florida (8443707301).jpg|Ur vamm seminole gant he bugale (1949)
</gallery>
==Mervent==
''Er rannvro sevenadurel-mañ ez eus rannoù eus Arizona, Colorado ar su Southern, New Mexico, Texas ar c'hornôg hag Utah en SUA, koulz hag ar Stadoù [[Chihuahua (stad)|Chihuahua|]] (MX-CHH) ha [[Sonora (stad)|Sonora]] (MX-SON) er Stadoù Unanet Mec'hikan.''
----
{| width="100%"
|- valign="top"
|
<poem>
'''♦ Apache'''<ref>Rummatadur hervez teir mammenn : {{en}} Foster, Morris W. & McCollough, Martha (2001). ''Plains Apache''. In : ''Handbook of the North American Indians – Volume 13'' ; {{en}} Opler, Morris E.. ''Chiricahua Apache'' & ''Mescalero Apache''. In : ''Handbook of North American Indians: Southwest'' - Volume 10'' ;
{{en}} De Reuse, Willem J. (1983c). ''The Apachean culture pattern and its origins: Synonymy''. In : ''Handbook of North American Indians: Southwest'' - Volume 10'' ivez.</ref> (''Ndee biyat' '') : US-AZ, CO, NM, OK ; MX-[[Coahuila|COA]], [[Tamaulipas|TAM]]<ref name="OK" />
*Chiricahua Apache : AZ
**Ch'úúkʾanén (Chiricahua dik)
**Gileño [Gil Apache] : AZ, NM
**Ndendahe : NM
**Tchihende [Mimbreño] : NM
*Jicarilla Apache : CO, NM, TX
**Carlana [Sierra Blanca] : CO
*Lipan Apache : NM, TX
**Pelones: TX
*Mescalero Apache : NM
**Faraones
**Sierra Blanca Mescaleros
**Sacramento Mescaleros
**Guadalupe Mescaleros
**Limpia Mescaleros
**Natagés [Apaches del Natafé]
*Plains Apache [Kiowa-Apache, Naisha, Naʼishandine]: OK
**Cibecue : AZ
**San Carlos : AZ
::::•Arivaipa
::::•Pinal
*Tonto Apache : AZ
*White Mountain Apache [Coyotero] : AZ
*Yavapai (''Wipuhk’a’bah'') : AZ
**Tolkapaya (''Ɖo:lkabaya'') [Yuma Apache] : kornôg
**Yavbe [Yavapé, Mohave Apache] : kreiz
**Kwevkapaya : gevred
**Wipukepa (''Wi:pukba'') : biz
'''♦ Comecrudo''' : MX-TAM<ref name="XIX" />
'''♦ Cotoname''' : US-TX ; MX-TAM<ref name="XIX" />
'''♦ Genízaro''' : NM<ref name="XIX" />
'''♦ Halchidhoma''' (''Xalychidom Piipaa'') : AZ, CA
'''♦ Hualapai''' (''Hwalbáy'') [Walapai] : AZ
'''♦ Havasupai''' (''Havsuw' Baaja'') : AZ
'''♦ Hohokam''' (300 → 1500) : US-AZ ; MX-SON
'''♦ Karankawa''' : TX<ref>Lazhadeget e 1858, aet da get 1891 (Anderson 2005, pp. 53-54)</ref>
*Copano
'''♦ La Junta Indians''' : US-TX ; MX-CHH<ref name="XVIII" />
'''♦ Mamulique''' : US-TX ; [[Nuevo León|MX-NLE]]
'''♦ Manso Indians''' : US-TX ; MX-CHH<ref name="XVII" />
'''♦ Maricopa''' [Piipaash] : AZ
'''♦ Mohave''' ('' 'Aha Makhav'') [Mojave] : AZ, CA, NV
</poem>
|
<poem>
'''♦ [[Navac'hoed|Navajo]]''' (''Diné'', ''Naabeehó'') [Navaho] : AZ, CO, NM, UT
'''♦ O'odham''' : US-AZ ; MX-SON
*Ak-Chin ('ʼAkĭ Ciñ O'odham'') : AZ
*Akimel O'odham [Pima] : US-AZ ; MX-CHH, SON
**Qahatika : AZ
*Hia C-eḍ Oʼodham [Areneños, Sand Papagos] : US-AZ ; MX-SON
*Tohono O'odham : US-AZ ; MX-SON
*Hia C-eḍ Oʼodham : US-AZ ; MX-SON
'''♦ Aranama''' : TX<ref>Aet da get e-tro 1843 ; gwelit {{en}} Campbell, Thomas N.. {{cite web|url=https://www.tshaonline.org/handbook/entries/aranama-indians |title=''Aranama Indians ''|accessdate=10/01/2024}}</ref>.
'''♦ Pima Bajo''' [Mountain Pima] : MX-CHH, SON
'''♦ [[Indianed Pueblo|Pueblo]]''' : US-AZ, NM, TX, UT ; MX-CHH, SON
*Anasazi [Ancestral Puebloans] (700 → 1400) : AZ (biz), CO (mervent), NM (gwalarn), UT (gevred)<ref>Eleze ar ''[[Four Corners]]'' ; kuitaat o bro a rejont a-nebeudoù en XII{{vet]] ha XIII{vet}} kantved ; hendadoù ar pobladoù pueblo hiziv int.</ref>
*Acoma Pueblo (''Áakʼu'') : NM
*Cochiti Pueblo (''Kúutyì'') : NM
*Hopi : AZ
**Hopi-Tewa [Hano, Tano] : AZ<ref>En emvodañ gant ar boblad hopi a rejont e-kerzh [[Emsavadeg pueblo 1680|Emsavadeg pueblo 1680]].</ref>
*Isleta Pueblo (''Shiewhibak'', ''Tsugwevaga'') : NM
*Jemez Pueblo (''Walatowa'') : NM
*Kewa Pueblo (''Dámáyá'', ''Díiwʾi'') [Santo Domingo] : NM
*Laguna Pueblo (''Kʼáwáiga'') : NM
*Mogollon (~200 → 1540) : US-AZ, NM ; MX-CHH, SON
*Nambé Pueblo (''Nąngbeʼe Ôwîngeh'') : NM
*Ohkay Owingeh (''Ohkay Ówîngeh'') [San Juan Pueblo] : NM
*Picuris Pueblo (''Pʼįwweltha'', ''Pe’ewi'') : NM
*Pecos Pueblo [Cicuye, Ciquique] : AZ, CO, NM, UT (''Four Corners'')
*Piro : NM, TX<ref>Aet da get goude an Emsavadeg pueblo e 1680.</ref>
*Pojoaque Pueblo (''Pʼohsųwæ̨geh Ówîngeh'') : NM
*Sandia Pueblo (''Ną’piʼąd'''') : NM
*San Felipe Pueblo (''Kaatishtya'') : NM
*San Ildefonso Pueblo (''Pʼohwhogeh Ówîngeh'') : NM
*Santa Ana Pueblo (''Dámáyá'') : NM
*Santa Clara Pueblo (''Khaʼpʼoe Ówîngeh'') : NM
*Taos Pueblo (''Təotho'') : NM
*Tesuque Pueblo (''Tetsʼúgéh Ówîngeh'') : NM
*Tiwa [Tigua] : NM
*Tompiro Indians : NM<ref>Aet da get er [[bloavezhioù 1670]].</ref>
*Ysleta del Sur Pueblo [Tigua Pueblo] : TX
*Zia Pueblo (''Tsíiyʼa'') : NM
*Zuni Pueblo (''A:shiwi'') : NM
'''♦ Quechan''' (''Kwatsáan'') [Yuma] : AZ, CA
'''♦ Quems''' : US-TX ; MX-[[Coahuila|COA]]<ref>Aet da get goude 1748 ; gwelit {{en}} Campbell, Thomas N.. {{cite web|url=https://www.tshaonline.org/handbook/entries/quems-indians |title=''Quems Indians ''|accessdate=10/01/2024}}</ref>.
'''♦ Solano''' : US-TX ; MX-COA
'''♦ Toboso''' : MX-CHH, COA<ref>Aer da get en XVIII{{vet}} kantved goude endevout tec'het da Dexas ; gwelit {{en}} Campbell, Thomas N.. {{cite web|url=https://www.tshaonline.org/handbook/entries/toboso-indians |title=''Toboso Indians ''|accessdate=10/01/2024}}</ref>.
'''♦ Yaqui''' [Yoeme] :US-AZ ; MX-SON
</poem>
|}
<gallery mode="packed" heights="180px">
Geronimo (From L. D. Greene Album) - NARA - 533082restoredh.jpg|Goyaałé [Geronimo], penkadour apache ndendahe (~1883)
Hualapai elder.jpg|Ta'thamiche, gwaz hualapai (1908)
Mosa, Mohave girl, by Edward S. Curtis, 1903.jpg|Mosa, plac'h vohave (1903)
Pima.jpg|Tud akimel o'odham
Hopi woman with a traditional pot and traditional clothing.png|Maouez hopi (~1900)
</gallery>
==Levrlennadur==
;Daveoù
*{{en}} Anderson, Gary Clayton. ''The Conquest of Texas – Ethnic Cleansing in the Promised Land, 1820–1875''. Norman : University of Oklahoma Press, 2005 {{ISBN|0-8061-3698-7}}
*{{fr}} Berger, Yves & Dubois, Daniel. ''Les Indiens des plaines''. Paris : Dargaud, 1978 {{ISBN|2-205-01282-7}}
*{{en}} Curtis, Edward Sherriff (1907-1930). ''The North American Indian''. Paris : Legare Street Press, 2022 {{ISBN|1-01-539363-2}}
*{{en}} D'Azevedo, Warren L.. ''Handbook of North American Indians'', levrenn 11 : ''Great Basin''. Washington, D.C. : Smithsonian Institution, 1986 {ISBN|0-16-004581-9}}
*{{en}} Debo, Angie (1970). ''A History of the Indians in the United States''. Norman : University of Oklahoma Press Press, 1984 {{ISBN|2-226-06903-8}}
**{{fr}} ''Histoire des indiens des États-Unis'' (Troet gant Alain Deschamps). Paris : Albin Michel, 1994 {{ISBN|2-226-06903-8}}
*{{en}} Debo, Angie (1972). ''And Still the Waters Run – The Betrayal of the Five Civilized Tribes''. Princeton : Princeton University Press, 2022 {{ISBN|0-691-23777-8}}
*{{en}} Ethridge, Robbie Franklin. ''From Chicaza to Chickasaw – The European Invasion and the Transformation of the Mississippian World, 1540-1715''. Chapel Hill : The University of North Carolina Press, 2010 {{ISBN|0-8078-3435-1}}
*{{en}} Gallay, Alan. ''The Indian Slave Trade – The Rise of the English Empire in the American South, 1670-1717''. New Haven : Yale University Press, 2003 {{ISBN|0-300-10193-7}}
*{{en}} Hann, John H.. ''Indians of Central and South Florida: 1513–1763''. Gainesville : University Press of Florida, 2003 {{ISBN|0-8130-2645-8}}
*{{en}} Hahn, John H.. ''The Native American World Beyond Apalachee''. Gainesville : University Press of Florida, 2006 {{ISBN|0-8130-2982-1}}
*{{en}} Heizer, Robert F.. ''Handbook of North American Indians'', levrenn 8 : ''California''. Washington, D.C. : Smithsonian Institution, 1978 {{ISBN|0-16-004574-6}}
*{{en}} Johnson, Michael G. & Hook, Richard. ''The Native Tribes of North America – A Concise Encyclopedia''. London : Windrow & Greene Ltd, 1993 {{ISBN|1-872004-03-2}}
*{{en}} Kniffer, Fred B. & Gregory, Hiram F. & Stokes, George A.. ''The Historic Indian Tribes of Louisiana – From 1542 to the Present''. Baton Rouge : Louisiana State University Press, 2012 {{ISBN|0-8071-1963-6}}
*{{en}} Milanich, Jerald T. ''Florida Indians and the Invasion from Europe''. Gainesville : University Press of Florida, 1998 {{ISBN|0-8130-1636-3}
*{{en}} Mooney, James (1894). ''The Siouan Tribes of the East''. Paris : Legare Street Press, 2022 {{ISBN|1-01-546517-X}}
*{{en}} Murphee, Daniel S.. ''Native America'' (3 levrenn). Santa Barbara : Greenwood, 2012 {{ISBN|0-313-38126-7}}
*{{en}} Olexer, Barbara J.. ''The Enslavement of the American Indian in Colonial Times''. Monterey Park : Joyous Publishing, 2005 {{ISBN|0-9722740-4-9}}
*{{en}} Ortiz, Alfonso. ''Handbook of North American Indians – Vulome 10:Southwest''. Monterey Park : Washington, D.C. : Smithsonian Books, 1983 {{ISBN|0-87474-190-4}}
*{{en}} Pritzker, Barry M. ''A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples''. Oxford : Oxford University Press, 2000 {{ISBN|0-19-513877-5}}
*{{en}} Romans, Bernard. ''A Concise Natural History of East and West Florida''. Paris : Legare Street Press, 2021 {{ISBN|1-01-460385-4}}
*{{en}} Sturtevant, William C. & Trigger, Bruce G.. ''Handbook of North American Indians: Northeast'', levrenn 15 : ''Washington''. Washington, D.C. : Smithsonian Institution, 1978 {{ISBN|0-16-004575-4}}
*{{en}} Sturtevant, William C. & Fogelson, Raymond D.. ''Handbook of North American Indians: Southeast'', levrenn 14. Washington, DC : Smithsonian Institution, 2004 {{ISBN|0-16-072300-0}}
*{{en}} Swanton, John R. (1952). ''The Indian Tribes of North America''. Baltimore : Genealogical Publishing Co., 2003 {{ISBN|0-8063-1730-2}}
*{{en}} United States Government Publications Office. ''Handbook of the North American Indians – Volume 13: Plains''. Washington, D.C. : Government Printing Office, 2001 {{ISBN|0-16-050400-7}}
;Danevell
*{{en}} Nerburn, Kent (1994). ''Neither Wolf nor Dog: On Forgotten Roads with an Indian Elder''. Novato : New World Library, 2019 {{ISBN|1-60868-638-8}}
**{{fr}} Pommel, Charles (treuzyezher). ''Ni loup ni chien''. Paris : Les Éditions du Sonneur, 2023 {{ISBN|2-37385-277-2}}
==Liammoù diavaez==
;Daveoù
*{{en}} {{cite web|url=http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/I/IN015.html |title=''Indian Removal''|accessdate=10/01/2024}}
*{{en}} {{cite web|url=https://trails.mdah.ms.gov/education/tribes.htm |title=''Indian Tribes of Mississippi''|accessdate=10/01/2024}}
*{{en}} {{cite web|url=https://www.bia.gov/ |title=''Bureau of Indian Affairs''|accessdate=10/01/2024}}
*{{en}} {{cite web|url=https://www.govinfo.gov/app/details/FR-2020-01-30/2020-01707/summary |title=''85 FR 5462 - Indian Entities Recognized by and Eligible To Receive Services From the United States Bureau of Indian Affairs''|accessdate=10/01/2024}}
*{{en}} {{cite web|url=https://www.indian-affairs.org/ |title=''Association on American Indian Affairs''|accessdate=10/01/2024}}
*{{en}} {{cite web|url=https://www.native-languages.org/languages.htm |title=''Native Languages of the Americas''|accessdate=10/01/2024}}
*{{en}} {{cite web|url=https://www.usa.gov/tribes |title=''Federally recognized Indian tribes and resources for Native Americans''|accessdate=10/01/2024}}
*{{en}} {{cite web|url=https://nativeheritageproject.com/ |title=''Native Heritage Project''|accessdate=10/01/2024}}
;Lec'hiennoù indian ofisiel
{| width="100%"
|- valign="top"
|
*{{en}} [https://www.jbmian.com/#/ Acjachemen Nation]]
*{{en}} [https://itcaonline.com/member-tribes/ak-chin-indian-community/ Ak-Chin Indian Community]]
*{{en}} [https://aleut-international.org/ Aleut International Association]
*{{en}} [https://www.anishinabek.ca/ Anishinabek Nation]
*{{en}} [https://www.avfn.ca/ Annapolis Valley First Nation]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20220709102937/https://apachetribe.org/ Apache Tribe of Oklahoma]
*{{en}} [https://www.lipanapache.org/ Lipan Apache Tribe]
*{{en}} [https://mescaleroapachetribe.com/ Mescalero Apache Tribe]
*{{en}} [https://itcaonline.com/member-tribes/san-carlos-apache-tribe/ San Carlos Apache Tribe]
*{{en}} [https://itcaonline.com/member-tribes/tonto-apache-tribe/ Tonto Apache Tribe]
*{{en}} [http://www.wmat.nsn.us/ White Mountain Apache Tribe]
*{{en}} [https://yavapai-apache.org/ Yavapai Apache Nation]
*{{fr}} [https://www.northernarapaho.com/ Northern Arapaho Tribe]
*{{fr}} [https://www.atikamekwsipi.com/fr Atikamekw Sipi]
*{{en}} [https://mycaddonation.com/ Caddo Nation]
*{{en}} [https://www.ctfn.ca/ Carcross/Tagish First Nation]
*{{en}} [https://catawbaindian.net/ The Catawba Nation]
*{{en}} [https://critfc.org/member-tribes-overview/the-confederated-tribes-of-the-umatilla-indian-reservation/ Cayuse Tribe]
*{{en}} [https://www.chehalistribe.org/ Chehalis Reservation]
*{{en}} [https://www.cherokee.org/ Cherokee Nation]
*{{en}} [https://www.cheyenneandarapaho-nsn.gov/ Cheyenne and Arapaho Tribes]
*{{en}} [https://www.cheyennenation.com/ Northern Cheyenne Tribe]
*{{en}} [https://www.chickasaw.net/ The Chickasaw Nation]
*{{en}} [https://www.chitimacha.gov/ Sovereign Nation of the Chitimacha]
*{{en}} [https://www.choctawnation.com/ Choctaw Nation of Oklahoma]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20240204204645/https://www.chowanokenation.com/ Chowanoke Indian Nation]
*{{en}} [https://northernchumash.org/ Northern Chumash Tribal Council]
*{{en}} [https://www.cdatribe-nsn.gov/ Coeur d'Alene Tribe]
*{{en}} [https://storymaps.arcgis.com/stories/bb31cd48d0284fa59d6f454cafabe962 Confederated Tribes of the Colville Reservation]<ref>Daouzek poblad : Chelan, Chief Joseph Band of Nez Percé, Colville, Entiat, Lakes, Methow, Moses-Columbia, Nespelem, Okanogan, Palus, San Poil ha Wenatchi.</ref>
*{{en}} [https://comanchenation.com/ Comanche Nation]
*{{en}} [https://ctclusi.org/ Confederated Tribes of Coos-Lower Umpqua-Siuslaw]
*{{en}} [https://www.alabama-coushatta.com/ Alabama-Coushatta Tribe of Texas]
*{{en}} [http://alabama-quassarte.org/ Alabama-Quassarte Tribal Town]
*{{en}} [https://www.coushatta.org/ Coushatta Tribe of Louisiana]
*{{en}} [https://cowichantribes.com/ Cowichan Tribes]
*{{en}} [https://www.cowlitz.org/ Cowlitz Indian Tribe]
*{{en}} {{fr}} [https://www.cngov.ca/ Cree Nation Government]
*{{en}} [http://www.crow-nsn.gov/ Crow Tribe]
*{{en}} [https://www.delawarenation-nsn.gov/ Delaware Nation]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20070607145534/http://www.doigriverfn.com/ Doig River First Nation]
*{{en}} [https://www.duwamishtribe.org/ Duwamish Tribe]
*{{en}} [https://www.esselentribe.org/ Esselen Tribe of Monterey County]
*{{en}} [https://www.haidanation.ca/ Council of the Haida Nation]
*{{en}} [https://gitxsan.ca/ Gitxsan Huwilp Government]
*{{en}} [https://ftbelknap.org/ Gros Ventre – Assiniboine]
*{{en}} [https://haisla.ca/ Haisla Nation]
*{{en}} [https://www.haliwa-saponi.org/ Haliwa Saponi Indian Tribe]
*{{en}} [https://www.haudenosauneeconfederacy.com/ Haudenosaunee Confederacy]
*{{en}} [https://www.theofficialhavasupaitribe.com/ The Havasupai Tribe]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20240123111142/https://heiltsuknation.ca/ Heiltsuk Tribal Council]
*{{en}} [https://ho-chunknation.com/ Ho-Chunk Nation]
*{{en}} [https://www.hoopa-nsn.gov/ Hoopa Valley Tribe]
*{{en}} [https://www.hopi-nsn.gov/ The Hopi Tribe]
*{{en}} [https://hualapai-nsn.gov/ Hualapai Tribe]
*{{en}} [https://unitedhoumanation.org/ United Houma Nation]
*{{en}} [https://www.innu.ca/ Innu Nation]
*{{en}} [https://www.inuitcircumpolar.com/ Inuit Circumpolar Council]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20121102232804/http://www.inshuckch.com/home.html In-SCHUCK-ch Nation]
*{{en}} [https://iowatribeofkansasandnebraska.com/ Iowa Tribe of Kansas and Nebraska]
*{{en}} [https://iowanation.org/ Iowa Tribe of Oklahoma]
*{{en}} [https://kaibabpaiute-nsn.gov/ Kaibab Band of Paiute Indians]
*{{en}} [https://kalispeltribe.com/ Kalispel Tribe of Indians]
*{{en}} [https://kaskadenacouncil.com/ Kaska Dena Council]
*{{en}} [https://www.kawnation.gov/ Kaw Nation]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20210930175507/https://www.ktik-nsn.gov/ Kansas Kickapoo Tribe]
*{{en}} [https://www.kickapootribeofoklahoma.com/ Kickapoo Tribe of Oklahoma]
*{{en}} [https://www.kiowatribe.org/ Kiowa Tribe]
*{{en}} [https://klamathtribes.org/ The Klamath Tribes]
*{{en}} [https://www.ktunaxa.org/ Ktunaxa Nation]
*{{en}} [https://www.umista.ca/pages/kwakwakawakw-tribes The Kwakwa̱ka̱ʼwakw Tribes]
*{{en}} [https://www.lagunapueblo-nsn.gov/ Pueblo of Laguna]
*{{en}} [https://lilwat.ca/wearelilwat7yul/ Lil'wat Nation]
*{{en}} [https://www.soboba-nsn.gov/ Soboba Band of Luiseño Indians]
*{{en}} [https://www.lumbeetribe.com/history-and-culture Lumbee Tribe of North Carolina]
*{{en}} [https://makah.com/ Makah Reservation]
*{{en}} [https://www.mhanation.com The Mandan, Hidatsa and Arikara Nation]
*{{en}} [https://www.menominee-nsn.gov/ The Menominee Indian Tribe of Wisconsin]
*{{en}} [https://www.metisnation.ca/ Métis Nation]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20200427130105/https://tribe.miccosukee.com/ Miccosukee Tribe of Indians of Florida]
*{{en}} [https://www.acadiafirstnation.ca/ Mi'kmaq Acadia First Nation]
*{{fr}} [https://bearriverfirstnation.ca/ Mi'kmaq Bear River First Nation]
*{{fr}} [http://www.eskasoni.ca/Home/ Eskasoni Mi'kmaw First Nation]
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20240123105639/https://fortfolly.ca/about-us Fort Folly Mi'kmaq First Nation]
*{{fr}} [https://listuguj.ca/ Listiguj Mi'gmaq Government]
*{{fr}} [https://www.millbrookband.com/index.php Mi'kmaq Millbrook First Nation]
*{{fr}} [https://membertou.ca/ Membertou Mi'kmaq Community]
*{{fr}} [https://www.paqtnkek.ca/ Paq'tnkek Mi'kmaw Nation]
*{{fr}} [https://qalipu.ca/ Qalipu Mi'kmaq First Nation]
*{{en}} [https://ugpi-ganjig.ca/ Mi'kmaq Ugpi'ganjig]
*{{en}} [https://modocnation.com/ Modoc Nation]
*{{en}} [https://www.mohegan.nsn.us/ Mohegan Tribe]
*{{en}} [https://www.mohican.com Mohican Indians]
*{{en}} [https://mojaveindiantribe.com/ Fort Mojave Indian Tribe]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20240123105638/https://www.monacannation.com/ Monacan Indian Nation]
*{{en}} [https://www.onemontauknation.org/ ''Montauk Tribe of Indians'']
*{{en}} [https://www.muckleshoot.nsn.us/ The Muckleshoot Indian Tribe]
*{{en}} [https://www.muscogeenation.com/ The Muscogee Nation]
*{{en}} [https://www.musqueam.bc.ca/ The Muscogee Nation]
*{{en}} [https://www.nambepueblo.org/ Nambé O-weengé]
*{{en}} [https://nanticokeindians.org/ Nanticoke Indian Tribe]
|
*{{en}} [https://narragansettindiannation.org/ Narragansett Indian Tribe]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20100113141211/http://www.naskapi.ca/en/default.htm Naskapi Community]
*{{en}} [https://www.natcheznation.com/ Natchez Nation]
*{{en}} [https://www.navajo-nsn.gov/ Navajo Nation]
*{{en}} [https://nezperce.org/ Nez Percé Tribe]
*{{en}} [https://www.nipmucband.org/ Hassanamisco Nipmuc Band]
*{{en}} [https://www.nisenan.org/ Nisenan]
*{{en}} [http://www.nisgaanation.ca/ Nisg̱a’a Lisims Government]
*{{en}} [http://www.nisqually-nsn.gov/ Nisqually Indian Tribe]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20140714155941/http://www.nooksacktribe.org/ Nooksack Indian Tribe]
*{{en}} [https://www.cheroenhaka-nottoway.org/ Cheroenhaka (Nottoway) Tribe]
*{{en}} [https://nuuchahnulth.org/ Nuu-chah-nulth Tribal Council]
*{{en}} [https://nuxalknation.ca/ Nuxalk Nation]
*{{en}} [https://www.osagenation-nsn.gov/ Osage Nation]
*{{en}} [https://wabanaki.com/ Passamaquoddy Tribe]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20110718193023/http://www.poncatribe-ne.org/ Ponca Tribe of Nebraska]
*{{en}} [https://www.ponca-nsn.gov/ Ponca Tribe of Oklahoma]
*{{en}} [https://www.puyalluptribe-nsn.gov/ Puyallup Tribe of Indians]
*{{en}} [https://www.rappahannocktribe.org/ The Rappahannock Tribe]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20240123105639/https://www.sahtu.ca/ The Sahtú Secretariat]
*{{en}} [https://www.srpmic-nsn.gov/ Salt River Pima-Maricopa Indian Community]
*{{en}} [https://obsn.org/ Occaneechi Band of the Saponi Nation]
*{{en}} [https://peoriatribe.com/ Peoria Tribe]
*{{en}} [https://www.penobscotnation.org/ Penobscot Nation]
*{{en}} [https://www.quapawtribe.com/ Quapaw Nation]
*{{en}} [https://quileutenation.org/ Quileute Nation]
*{{en}} [http://quinaultindiannation.com/ Quinault Indian Nation]
*{{en}} [https://www.sacandfoxnation-nsn.gov/ Sac & Fox Nation]
*{{en}} [https://www.sacandfoxks.com/ Sac & Fox Nation in Kansas and Nebraska]
*{{en}} [https://www.meskwaki.org/ Meskwaki Nation – Sac & Fox Tribe in Iowa]
*{{en}} [https://www.sacandfoxnation-nsn.gov/ Sac & Fox Nation]
*{{en}} [https://csktribes.org/ Confederated Salish & Kootenai Tribes]
*{{en}} [https://www.samishtribe.nsn.us/ Samish Indian Nation]
*{{en}} [https://www.sappony.org/ Sappony]
*{{en}} [https://www.sauk-suiattle.com/ Sauk-Suiattle Indian Tribe of Washington]
*{{en}} [https://schaghticoke.com/ Schaghticoke Tribal Nation]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20180620184357/http://www.seminolenation.com/ Seminole Nation of Oklahoma]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20110902102132/http://seminoletribe.com/ Seminole Tribe of Florida]
*{{en}} [https://shishalh.com/ Shíshálh Nation]
*{{en}} [https://www.shoalwaterbay-nsn.gov/ Shoalwater Bay Indian Tribe]
*{{en}} [https://blackfootconfederacy.ca/ Siksikaitsitapi – Blackfoot Confederacy]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20240123105639/https://www.ctsi.nsn.us/ Confederated Tribes of Siletz Indians]
*{{en}} [https://www.shinnecock-nsn.gov/ Shinnecock Indian Nation]
*{{en}} [https://www.sbtribes.com/ Shoshone-Bannock Tribe]
*{{en}} [https://www.temoaktribe.com/index.shtml Te-Moak Tribe of Western Shoshone]
*{{en}} [https://sinixt.org/ Autonomous Sinixt]
*{{en}} [https://birdtailsioux.ca/ Birdtail Sioux Dakota Nation]
*{{en}} [https://canupawakpanation.com/ Canupawakpa Dakota Nation]
*{{en}} [https://www.cheyenneriversioux.com/ Cheyenne River Sioux Tribe]
*{{en}} [https://www.dakotatipi.ca/ Dakota Tipi First Nation]
*{{en}} [https://fsst-nsn.gov/ Flandreau Santee Sioux Tribe]
*{{en}} [https://www.standingrock.org/ Standing Rock Sioux Tribe]
*{{en}} [https://www.lowerbrulesiouxtribe.com/ Lower Brûlé Sioux Tribe]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20240122140812/https://oglalalakotanation.net/ Oglala Sioux Tribe]
*{{en}} [https://www.rosebudsiouxtribe-nsn.gov/ Rosebud Sioux Tribe]
*{{en}} [https://www.shakopeedakota.org/ Shakopee Mdewakanton Sioux Community]
*{{en}} [https://svdngovernance.com/ Sioux Valley Dakota Nation]
*{{en}} [https://www.whitecapdakota.com/en/index.aspx Sioux Valley Dakota Nation]
*{{en}} [https://www.yanktonsiouxtribe.net/ Whitecap Dakota First Nation]
*{{en}} [https://skokomish.org/ Skokomish Indian Tribe]
*{{en}} [https://www.snuneymuxw.ca/ Snuneymuxw First Nation]
*{{en}} [https://songheesnation.ca/ Songhees Nation]
*{{en}} [https://sooke.ca/ Sooke]
*{{en}} [https://itcaonline.com/member-tribes/san-juan-southern-paiute/ San Juan Southern Paiute]
*{{en}} [https://www.spokanetribe.com/ Spokane Tribe of Indians]
*{{en}} [https://www.squamish.net/ Squamish Nation]
*{{en}} [https://squaxinisland.org/ Squaxin Islan Tribes]
*{{en}} [https://www.stolonation.bc.ca/ Stó꞉lō Service Agency]
*{{en}} [https://suquamish.nsn.us/ The Suquamish Tribe]
*{{en}} [https://swinomish.org/ Swinomish Indian Tribe Community]
*{{en}} [https://tahltan.org/ Tahltan Central Government]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20240123114356/https://www.tlicho.ca/ Tlicho Government]
*{{en}} [https://www.ccthita.org/ Tlingit & Haida Indian Tribes of Alaska]
*{{en}} [http://www.tonation-nsn.gov/ Tohono O’odham Nation]
*{{en}} [https://www.tolowa-nsn.gov/ Tolowa Dee-Ni’ Nation]
*{{en}} [http://gabrielino-tongva.com/ Gabrielino / Tongva Nation]
*{{en}} [https://tonkawatribe.com/ Tonkawa Tribe of Oklahoma]
*{{en}} [https://www.tsilhqotin.ca/ Tŝilhqot’in National Government]
*{{en}} [https://twnation.ca/ Tsleil-Waututh Nation]
*{{en}} [https://tsuutina.com/ Tsuut'ina Nation]
*{{en}} [https://www.tulaliptribes-nsn.gov/ Tulalip Tribes]
*{{en}} [https://www.tunicabiloxi.org/ Tunica-Biloxi Tribe of Louisiana]
*{{en}} [http://www.tuscaroras.com/ Tuscacora & Six Nations]
*{{en}} [https://critfc.org/member-tribes-overview/the-confederated-tribes-of-the-umatilla-indian-reservation/ Ulatilla Tribe]
*{{en}} [https://www.southernute-nsn.gov/ Southern Ute Indian Tribe]
*{{en}} [https://www.utemountainutetribe.com/index.html Ute Mountaine Ute Tribe]
*{{en}} [https://www.waccamaw.org/ Waccamaw Indian People]
*{{en}} [https://waccamaw-siouan.org/ Waccamaw Siouan Indians]
*{{en}} [https://critfc.org/member-tribes-overview/the-confederated-tribes-of-the-umatilla-indian-reservation/ Walla Walla Tribe]
*{{en}} [https://wichitatribe.com/ Wichita and Affiliated Tribes]
*{{en}} [https://wampanoagtribe-nsn.gov/ Wampanoag Tribe of Gay Head]
*{{en}} [https://mashpeewampanoagtribe.com/ Mashpee Wampanoag Tribe]
*{{fr}} [https://wendake.ca/ Wendake – Nation huronne-wendat]
*{{en}} [https://www.wuikinuxv.net/ Wuikinuxv Nation]
*{{en}} [https://wyandotte-nation.org/ Wyandotte Nation]
*{{en}} [http://www.yakamamuseum.com/ Yakama Nation Museum]
*{{en}} [https://www.tachi-yokut-nsn.gov/ Tachi Yokut Tribe]
*{{en}} [https://www.yuroktribe.org/ The Yurok Tribe]
*{{en}} [https://ashiwi.org/ Pueblo of Zuni]
|}
== Notennoù ==
{{daveoù|bannoù=2}}
[[Rummad:Amerindianed]]
[[Rummad:Norzhamerika]]
bbof7jihzdf7l2f1jdnz13ps6p63uwz
Nerzhioù harzlammet Rusia
0
174775
2187433
2148339
2026-04-08T19:03:05Z
Dishual
612
2187433
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nerzhioù harzlammet Rusia''' ([[rusianeg]]: ''Воздушно-десантные войска России'', ''ВДВ'', ''Vozdushno-desantnye voyska Rossii'', '''VDV''') eo [[nerzhioù harzlammet]] [[nerzhioù lu Rusia]]. Un nerzh kas bliv eo kement hag un adarmead strategel, dindan urzhioù [[Prezidant Rusia]], met dindan urzhioù eeun [[penn hollek an nerzhioù lu]]. Aozet eo Nerzhioù harzlammet Rusia en unvezioù aerdouget hag unvezioù [[tagañ dre aer]]. Savet e oa bet e 1992 diwar rannoù arme eus an [[Nerzhioù harzlammet soviedel]] a oa deuet da vezañ rusian nemetken goude [[freuzadenn an Unaniezh Soviedel]].
[[Rummad:Nerzhioù lu Rusia]]
[[Rummad:Unvezioù harzlammerien]]
s5utyvdkupuufr2g8lex9fckw7hjg3a
2187441
2187433
2026-04-08T19:53:55Z
Dishual
612
2187441
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nerzhioù harzlammet Rusia''' ([[rusianeg]]: ''Воздушно-десантные войска России'', ''ВДВ'', ''Vozdushno-desantnye voyska Rossii'', '''VDV''') eo [[nerzhioù harzlammet]] [[nerzhioù lu Rusia]]. Un nerzh kas bliv eo kement hag un adarmead strategel, dindan urzhioù [[Prezidant Rusia]], met dindan urzhioù eeun [[penn hollek an nerzhioù lu]]. Aozet eo Nerzhioù harzlammet Rusia en unvezioù aerdouget hag unvezioù [[tagañ dre aer]]. Savet e oa bet e 1992 diwar rannoù arme eus an [[Nerzhioù harzlammet soviedel]] a oa deuet da vezañ rusian nemetken goude [[freuzadenn an Unaniezh Soviedel]].
Soudarded nerzhioù harzlammet Rusia a zoug dre hengoun ur [bered glas]] gant bandennoù glas anvet ''[[telnyashka]]'' hag ur c'hrez-korf anvet ''desant'' (rusianeg: Десант), a-ziwar ar [[galleg]] ''Descente''.<ref>{{cite web |url=http://www.classes.ru/all-russian/russian-dictionary-Vasmer-term-3162.htm |title=ДЕСАНТ |website=Classes.RU |access-date=2015-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923204649/http://www.classes.ru/all-russian/russian-dictionary-Vasmer-term-3162.htm |archive-date=2015-09-23 |url-status=live }}</ref>
[[Rummad:Nerzhioù lu Rusia]]
[[Rummad:Unvezioù harzlammerien]]
4m9k07omvtlkcf83xbb1f1czuuuzevu
2187442
2187441
2026-04-08T19:54:15Z
Dishual
612
2187442
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nerzhioù harzlammet Rusia''' ([[rusianeg]]: ''Воздушно-десантные войска России'', ''ВДВ'', ''Vozdushno-desantnye voyska Rossii'', '''VDV''') eo [[nerzhioù harzlammet]] [[nerzhioù lu Rusia]]. Un nerzh kas bliv eo kement hag un adarmead strategel, dindan urzhioù [[Prezidant Rusia]], met dindan urzhioù eeun [[penn hollek an nerzhioù lu]]. Aozet eo Nerzhioù harzlammet Rusia en unvezioù aerdouget hag unvezioù [[tagañ dre aer]]. Savet e oa bet e 1992 diwar rannoù arme eus an [[Nerzhioù harzlammet soviedel]] a oa deuet da vezañ rusian nemetken goude [[freuzadenn an Unaniezh Soviedel]].
Soudarded nerzhioù harzlammet Rusia a zoug dre hengoun ur [bered glas]] gant bandennoù glas anvet ''[[telnyashka]]'' hag ur c'hrez-korf anvet ''desant'' (rusianeg: Десант), a-ziwar ar [[galleg]] ''Descente''.<ref>{{cite web |url=http://www.classes.ru/all-russian/russian-dictionary-Vasmer-term-3162.htm |title=ДЕСАНТ |website=Classes.RU |access-date=2015-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923204649/http://www.classes.ru/all-russian/russian-dictionary-Vasmer-term-3162.htm |archive-date=2015-09-23 |url-status=live }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Nerzhioù lu Rusia]]
[[Rummad:Unvezioù harzlammerien]]
i2zjsllryo1gymakacnfnngodvaao39
2187443
2187442
2026-04-08T19:54:23Z
Dishual
612
2187443
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nerzhioù harzlammet Rusia''' ([[rusianeg]]: ''Воздушно-десантные войска России'', ''ВДВ'', ''Vozdushno-desantnye voyska Rossii'', '''VDV''') eo [[nerzhioù harzlammet]] [[nerzhioù lu Rusia]]. Un nerzh kas bliv eo kement hag un adarmead strategel, dindan urzhioù [[Prezidant Rusia]], met dindan urzhioù eeun [[penn hollek an nerzhioù lu]]. Aozet eo Nerzhioù harzlammet Rusia en unvezioù aerdouget hag unvezioù [[tagañ dre aer]]. Savet e oa bet e 1992 diwar rannoù arme eus an [[Nerzhioù harzlammet soviedel]] a oa deuet da vezañ rusian nemetken goude [[freuzadenn an Unaniezh Soviedel]].
Soudarded nerzhioù harzlammet Rusia a zoug dre hengoun ur [[bered glas]] gant bandennoù glas anvet ''[[telnyashka]]'' hag ur c'hrez-korf anvet ''desant'' (rusianeg: Десант), a-ziwar ar [[galleg]] ''Descente''.<ref>{{cite web |url=http://www.classes.ru/all-russian/russian-dictionary-Vasmer-term-3162.htm |title=ДЕСАНТ |website=Classes.RU |access-date=2015-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923204649/http://www.classes.ru/all-russian/russian-dictionary-Vasmer-term-3162.htm |archive-date=2015-09-23 |url-status=live }}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Nerzhioù lu Rusia]]
[[Rummad:Unvezioù harzlammerien]]
3534jmqxc966xcowu3niorgdmxq739s
Margarita Vojska
0
177273
2187467
2187372
2026-04-09T11:26:27Z
Dakbzh
58931
/* Olimpiadoù echedoù */
2187467
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Margarita_Voiska_2013.jpg|thumb|150px|Margarita Voyska e 2013.]]
'''Margarita Vojska<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2900602 Voyska, Margarita| - He fichenn FIDE]</ref>''' ([[bulgareg]] :Маргарита Войска) a zo bet ganet d'an [[3 Ebrel|3 a viz Ebrel]] [[1963]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Bulgaria|bulgar]] eo.<br/>Mestrez-veur Meur (WGM) eo abaoe 1985, Gourdoner FIDE abaoe 2016, Tredeog Broadel abaoe 2020<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2900602 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 177 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Here 2025 , 2 140 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 157 he renk Elo ''Luc'hedenn'' e miz dibenn Here 2025<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2900602 He fichenn FIDE]</ref>. 2 390 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ e miz Genver 1995.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe unnek gwezh : e 1982 (rampo gant [[Rumjana Gočeva]]) e [[Sofia]], e 1983, e 1984 (rampo gant [[Rumjana Gočeva]]), e 1998, e 2002 e [[Plovdiv]], e 2003 e [[Sofia]], e 2004 e [[Sofia]], e 2006, e 2007 e [[Pernik]], e 2009 e [[Dupnica]] hag e 2010 e [[Dupnica]].
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas triwec'h gwezh e skipailh Bulgaria<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/xbvlrt5h.html Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|1980||3||24 ||{{Malta}} [[Valletta]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||54,5
|-
|1982||3||25||{{Suis}} [[Luzern]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50
|-
|1984||1||26||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||8,5/12 (+ 7, = 3, - 2)||70,8
|-
|1986||1||27||{{EAU}} [[Dubai]]||6/12 (+ 3, = 6, - 3)||50
|-
|1988||1||28||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||7,5/13 (+ 4, = 7, - 2)||57,7
|-
|1990||1||29||{{Yougoslavia}} [[Novi Sad]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||59,1
|-
|1992||1||30||{{Filipinez}} [[Manila]]||6,5/13 (+ 3, = 7, - 3)||50
|-
|1994||1||31||{{Rusia}} [[Moskov]]||7,5/12 (+ 5, = 5, - 2)||62,5
|-
|1996||2||32||{{Armenia}} [[Yerevan]]||5/11 (+ 3, = 4, - 4)||45,5
|-
|1998||2||33||{{Rusia}} [[Elista]]||6/9 (+ 5, = 2, - 2)||66,7
|-
|2000||1||34||{{Turkia}} [[Istanbul]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||50
|-
|2002||3||35||{{Slovenia}} [[Bled]]||7,5/12 (+ 5, = 5, - 2)||62,5
|-
|2004||2||36||{{Spagn}} [[Calvià]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||50
|-
|2006||2||37||{{Italia}} [[Torino]]||6,5/10 (+ 5, = 3, - 2)||65
|-
|2008||3||38||{{Alamagn}} [[Dresden]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80
|-
|2010||2||39||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]||5/9 (+ 3, = 4, - 2)||55,6
|-
|2012||4||40||{{Turkia}} [[Istanbul]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3
|-
|2014||erlerc'hierez||41|| {{Norvegia}} [[Tromsø]] ||5,5/7 (+ 4, = 3, - 0)||78,6||
|-
|}
{{EloChart|Q2900602}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2900602 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160308170316/http://chess-db.com/public/ He fichenn e Chess-db]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/player/margarita_voiska.html He c'hoari e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Voyska, Margarita}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1963]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
2q8vurk0x62bmmxhz4rwhuk9rsg78gt
Ljubka Genova
0
179424
2187417
2187378
2026-04-08T15:18:36Z
Dakbzh
58931
+ Astenn ha kempenn.
2187417
wikitext
text/x-wiki
[[Restr :Genova Lyubka.jpg|right|120px|Lyubka Genova e 2010.]]
''' Genova Lyubka''' (e [[bulgareg]]: ''Любка Генова'') a zo bet ganet d'ar 25 a viz Here [[1983]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/> Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>
Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 2003<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2905612 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> 2 219 edo he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 230 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 224 he renk Elo ''Luc'hedenn'' e miz Meurzh 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2905612 He fichenn FIDE]</ref>. 2 260 eo he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Here 2008.<br/> Dimezet eo gant ar c'hoarier [[Petar Genov]].<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad bulgar an echedoù]] ====
===== Kampionad bulgar ar Re Yaouank (Merc'hed)<ref>{{bg}}[http://www.trango.webd.pl/Lichnostite2/G_Lichnosti.pdf G. Licnosti, pajenn 133]]</ref> =====
Etre 1992 ha 2003 e voe trec'h:
* div wezh er rummad e-dan dek vloaz,
* div wezh er rummad e-dan daouzek vloaz,
* div wezh er rummad e-dan pevarzek vloaz,
* div wezh er rummad e-dan c'hwezek vloaz,
* ur wezh er rummad e-dan triwec'h vloaz,
* ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz.
===== [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ar Maouezi]] =====
* Trec'h e voe e Kampionad ''Standard'' ar Maouezi e 2005 e [[Veliko Tărnovo]].<br/>
* Tapout a reas an eil plas, 8/11 (+ 6, = 4, - 1)<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref> e [[Plovdiv]] e 2001 hag e [[Dupnica]] e 2009.<br/>
* Tapout a reas an deirvet plas e [[Pernik]] e 2007.<br/>
==== Kevezadegoù hiniennel all ====
===== Kampionad balkaniat (Maouezi) =====
Kemer a reas perzh e 2001, 8/9 (+ = 7, = 4, - 0)<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref>.
===== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) =====
Beskampionez e voe er rummad e-dan dek vloaz e 1993 e [[Szombathely]] ([[Hungaria]])<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/ecogamesreplayer/Genova_Liubka_102?isWhite=True Chess Base]</ref>.
===== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) =====
====== Partiennoù ''Standard'' ======
Kemer a reas perzh peder gwezh:
* beskampionez e voe er rummad e-dan dek vloaz e 1993 e [[Bratislava]] ([[Slovakia]]) <ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/ecogamesreplayer/Genova_Liubka_201?isWhite=True Chess Base]</ref>,
* div wezh, e 1994 hag e 1995, er rummad e-dan daouzek vloaz,
* ur wezh e 1999 er rummad e-dan triwec'h vloaz.
====== Partiennoù ''Fonnapl'' ======
Beskampionez e voe er rummad e-dan daouzek vloaz e 1995 e [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]).
===== Kampionad europat ar Maouezi =====
Kemer a reas perzh en Eil kampionad e mizioù Ebrel ha Mae 2002 e [[Varsovia]] ([[Polonia]]), 6/11 (+ 4, = 4, - 3)<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref>.
===== Tournamantoù ''Open'' e [[Breizh]] =====
Kemer a reas perzh e daou dournamant<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref>:
* e 3{{vet}} Tournamant ''Open'' [[Plangoed]] e 2003,
* e Tournamant ''Open'' CMB Breizh Masters [[Gwengamp]] (e [[Pabu]] e gwirionez) e miz C'hwevrer 2010.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad bulgar (Maouezi) ====
C'hoari a reas e 2001, 4,5/7 (+ 2, = 5, - 0)<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref>.
==== Kampionad europat (Maouezi) ====
C'hoari a reas e 2003 en eil skipailh bulgar hag e 2005 en adskipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|2003||2||{{Bulgaria}} [[Plovdiv]]|| ||
|-
|2005||adskipailh||{{Sveden}} [[Göteborg]]|| ||
|-
|}
{{EloChart|Q2905612}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2905612 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/genova_liubka/86098 He c'hoari e Chess Base]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 He c'hoari e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Genova, Lyubka}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
5q98hzz6wh4wa9b9i9jeeolnxgt9q0u
2187437
2187417
2026-04-08T19:28:50Z
Dakbzh
58931
+ Resisadennoù ha kemm daveenn.
2187437
wikitext
text/x-wiki
[[Restr :Genova Lyubka.jpg|right|120px|Lyubka Genova e 2010.]]
''' Genova Lyubka''' (e [[bulgareg]]: ''Любка Генова'') a zo bet ganet d'ar 25 a viz Here [[1983]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/> Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>
Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 2003<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2905612 He fichenn FIDE]</ref>.<br/> 2 219 edo he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 230 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 224 he renk Elo ''Luc'hedenn'' e miz Meurzh 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2905612 He fichenn FIDE]</ref>. 2 260 eo he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Here 2008.<br/> Dimezet eo gant ar c'hoarier [[Petar Genov]].<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad bulgar an echedoù]] ====
===== Kampionad bulgar ar Re Yaouank (Merc'hed)<ref>{{bg}}[http://www.trango.webd.pl/Lichnostite2/G_Lichnosti.pdf G. Licnosti, pajenn 133]]</ref> =====
Etre 1992 ha 2003 e voe trec'h:
* div wezh er rummad e-dan dek vloaz,
* div wezh er rummad e-dan daouzek vloaz,
* div wezh er rummad e-dan pevarzek vloaz,
* div wezh er rummad e-dan c'hwezek vloaz,
* ur wezh er rummad e-dan triwec'h vloaz,
* ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz.
===== [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ar Maouezi]] =====
* Trec'h e voe e Kampionad ''Standard'' ar Maouezi e 2005 e [[Veliko Tărnovo]].<br/>
* Tapout a reas an eil plas, 8/11 (+ 6, = 4, - 1)<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref> e [[Plovdiv]] e 2001 hag e [[Dupnica]] e 2009.<br/>
* Tapout a reas an deirvet plas e [[Pernik]] e 2007.<br/>
==== Kevezadegoù hiniennel all ====
===== Kampionad balkaniat (Maouezi) =====
Kemer a reas perzh e 2001, 8/9 (+ = 7, = 4, - 0)<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref>.
===== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) =====
Beskampionez e voe er rummad e-dan dek vloaz e 1993 e [[Szombathely]] ([[Hungaria]])<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/ecogamesreplayer/Genova_Liubka_102?isWhite=True Chess Base]</ref>.
===== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) =====
====== Partiennoù ''Standard'' ======
Kemer a reas perzh peder gwezh:
* beskampionez e voe er rummad e-dan dek vloaz e 1993 e [[Bratislava]] ([[Slovakia]]) <ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/ecogamesreplayer/Genova_Liubka_201?isWhite=True Chess Base]</ref>,
* div wezh, e 1994 hag e 1995, er rummad e-dan daouzek vloaz,
* ur wezh e 1999 er rummad e-dan triwec'h vloaz.
====== Partiennoù ''Fonnapl'' ======
Beskampionez e voe er rummad e-dan daouzek vloaz e 1995 e [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]).
===== Kampionad europat ar Maouezi =====
Kemer a reas perzh en Eil kampionad e mizioù Ebrel ha Mae 2002 e [[Varsovia]] ([[Polonia]]), 6/11 (+ 4, = 4, - 3)<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref>.
===== Tournamantoù ''Open'' e [[Breizh]] =====
Kemer a reas perzh e daou dournamant<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref>:
* e 3{{vet}} Tournamant ''Open'' [[Plangoed]] e 2003,
* e Tournamant ''Open'' CMB Breizh Masters [[Gwengamp]] (e [[Pabu]] e gwirionez) e miz C'hwevrer 2010.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad bulgar (Maouezi) ====
C'hoari a reas e 2001, 4,5/7 (+ 2, = 5, - 0)<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]</ref>.
==== Kampionad europat (Maouezi) ====
C'hoari a reas e 2003 en eil skipailh bulgar hag e 2005 en adskipailh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/o2iaauue.html European Women's Team Chess Championship, Genova, Liubka -Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|2003||2||{{Bulgaria}} [[Plovdiv]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2) ||50
|-
|2005||adskipailh||{{Sveden}} [[Göteborg]]||1,5/4 (+ 0, = 3, - 1)||37,5
|-
|}
{{EloChart|Q2905612}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2905612 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/genova_liubka/86098 He c'hoari e Chess Base]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 He c'hoari e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Genova, Lyubka}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
5w5396yfv8b1r8x60utxmzu8njjqhpi
Borislava Borisova
0
179579
2187440
2187094
2026-04-08T19:51:33Z
Dakbzh
58931
+ Renk e Sveden - 2022.
2187440
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Borislava Borisova-Ornstein 1982.jpg|right|110px|Borislava Borisova e 1982.]]
'''Borislava Borisova''' ([[bulgareg]] :''' Борислава Борисова'''), bet ganet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1951 e [[Popovo (Bulgaria)|Popovo]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar ha [[Sveden|svedat]].<br>E [[1974]] e teuas da vout Mestrez Etrebroadel (WIM).<br>Miz Meurzh 2026: {{formatnum:1904}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' ha {{formatnum:1913}} he renk Elo ''Fonnapl''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/170157 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Gouhere 2022 edo ar bemzekvet c'hoarierez svedat<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/rankings.phtml?continent=0&country=SWE&rating=standard&gender=F&age1=0&age2=0&period=2022-07-01&period2=1 Sweden Rating - FIDE]</ref>.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ''Standard'' ar Maouezi]] ====
* Trec'h e voe e [[1976]].
* Tapout a reas an eil plas e 1972 hag e 1977.
* Tapout a reas an deirvet plas e 1975.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas seizh gwezh e skipailh Sveden<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/35th1zjs.html Wojciech Bartelski, Borislava Borisova Women's Chess Olympiads :: - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8,5/11 (+7, =3, -1) Tapout a reas ar vedalenn arem hiniennel||77,3
|-
|1980||1||9||{{Malta}} [[Valletta]]||7/11 (+5, =4, -2)||63,6
|-
|1982||2||10||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/14 (+5, =5, -4)||53,6
|-
|1984||2||11||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||5,5/10 (+4, =3, -3)||55
|-
|1988||2||13||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||4,5/10 (+4, =1, -5)||45
|-
|1992||2||15||{{Filipinez}} [[Manila]]||8/12 (+7, =2, -3) Tapout a reas ar vedalenn arem hiniennel||66,7
|-
|1994||2||16||{{Rusia}} [[Moskov]]||6/11 (+5, =2, -4)||54,5
|-
|}
{{EloChart|Q170157}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/170157 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=41636 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Borislava_Borisova He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Borisova, Borislava}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1951]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù svedat]]
m9cuatkjdqzksv4zoi81drnsr10yjzo
2187444
2187440
2026-04-08T20:01:08Z
Dakbzh
58931
+ Kib norzhat.
2187444
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Borislava Borisova-Ornstein 1982.jpg|right|110px|Borislava Borisova e 1982.]]
'''Borislava Borisova''' ([[bulgareg]] :''' Борислава Борисова'''), bet ganet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1951 e [[Popovo (Bulgaria)|Popovo]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar ha [[Sveden|svedat]].<br>E [[1974]] e teuas da vout Mestrez Etrebroadel (WIM).<br>Miz Meurzh 2026: {{formatnum:1904}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' ha {{formatnum:1913}} he renk Elo ''Fonnapl''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/170157 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Gouhere 2022 edo ar bemzekvet c'hoarierez svedat<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/rankings.phtml?continent=0&country=SWE&rating=standard&gender=F&age1=0&age2=0&period=2022-07-01&period2=1 Sweden Rating - FIDE]</ref>.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ''Standard'' ar Maouezi]] ====
* Trec'h e voe e [[1976]].
* Tapout a reas an eil plas e 1972 hag e 1977.
* Tapout a reas an deirvet plas e 1975.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib norzhat ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh Sveden<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/35th1zjs.html - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|1985||5||3/7 (+2, =2, -3)||42,9
|-
|1989||5||4/7 (+2, =4, -1)||57,1
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ====
C'hoari a reas seizh gwezh e skipailh Sveden<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/35th1zjs.html Wojciech Bartelski, Borislava Borisova Women's Chess Olympiads :: - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8,5/11 (+7, =3, -1) Tapout a reas ar vedalenn arem hiniennel||77,3
|-
|1980||1||9||{{Malta}} [[Valletta]]||7/11 (+5, =4, -2)||63,6
|-
|1982||2||10||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/14 (+5, =5, -4)||53,6
|-
|1984||2||11||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||5,5/10 (+4, =3, -3)||55
|-
|1988||2||13||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||4,5/10 (+4, =1, -5)||45
|-
|1992||2||15||{{Filipinez}} [[Manila]]||8/12 (+7, =2, -3) Tapout a reas ar vedalenn arem hiniennel||66,7
|-
|1994||2||16||{{Rusia}} [[Moskov]]||6/11 (+5, =2, -4)||54,5
|-
|}
{{EloChart|Q170157}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/170157 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=41636 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Borislava_Borisova He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Borisova, Borislava}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1951]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù svedat]]
sc0qto7f9cl5esb125ldp1g8l869ywc
Sistem Titouriñ war an Armoù
0
179712
2187449
2186672
2026-04-08T21:47:22Z
Kestenn
14086
2187449
wikitext
text/x-wiki
Ar '''Sistem Titouriñ war an Armoù''' (e galleg, en ur mod ofisiel : '''''SIA,'' ''Système d'information sur les armes''''') zo ur benveg niverel bet lakaet e plas e [[Bro-C'hall]] gant an [[SCAE]] (''Service central des armes et explosifs'', "Servij kreiz an armoù hag an danvezioù-tarzh"), dindan beli [[Ministrerezh an Diabarzh]], adalek 2020.
E bal eo renabliñ armoù ar [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Hiziv an deiz|rummadoù A1, B ha C]] e Bro-C'hall hag o ferc'henned. Gellet a ra bezañ implijet gant <ref>{{Fr}} ''[https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/R61698 Espace détenteurs du système d'information sur les armes (SIA)]'', Service-public.gouv.fr (lennet d'an 30/03/2026)</ref>:
*ar perc'henned armoù-tan : [[Chaseal|chaseourien]], tennerien sport ([[ball-trap]], [[biatlon]] ha [[sportoù tennañ]] dre vras), pe tud a fell dezhe mirout un arm bet kavet pe resevet digant o familh ;
*an [[Armerezh|armeurerien]] ;
*aozadurioù Stad : servijoù surentez ([[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis]], [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|archeriezh]]), prefetioù, servijoù titouriñ.
Lakaet eo bet e plas adalek 2020 tamm-ha-tamm evit kemer plas fichennaouegoù all evel [[AGRIPPA (fichennaoueg)|AGRIPPA]]. Un diaz roadennoù, ennañ renablet an doareoù armoù hag o ferzhioù teknikel, hag ul levr polis niverel (''Livre de police numérique'') hag a gemer plas marilh paper an armeurerien, zo stag ouzh an SIA.
=== Kudennoù surded ===
E miz Meurzh 2026 ez eus bet laeret en SIA ur roll {{formatnum:62511}} arm-tan, gant anvioù ha chomlec'hioù o ferc'henned, goude m'eo deuet torfedourien a-benn da vont-tre er sistem en ur breizhañ ur gont implijet gant un armerezh. Ministrerezh an Diabarzh en deus kemennet e vije ret d'ar stalioù implijout un dilesadur doupl evit mont-tre en diaz diwar-neuze<ref>Chloé BOCANEGRA, ''[https://www.petitbleu.fr/2026/04/04/fuite-de-donnees-dans-le-sia-le-ministere-de-linterieur-confirme-un-piratage-visant-des-proprietaires-darmes-et-annonce-des-mesures-de-securite-13302312.php Fuite de données dans le SIA : le ministère de l’Intérieur confirme un piratage visant des propriétaires d’armes et annonce des mesures de sécurité renforcées]'', Le Petit Bleu d'Agen, 04/04/2026 (lennet d'an 08/04/2026)</ref>.
== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://sia.detenteurs.interieur.gouv.fr/realms/detenteurs/protocol/openid-connect/auth?response_type=code&scope=openid%20email&client_id=detenteurs-oidc-client-app&state=NDP6GC4mB8yXehqLBnyo7Phk0Is&redirect_uri=https%3A%2F%2Fsia.detenteurs.interieur.gouv.fr%2Fespace-detenteurs%2Fredirect_uri&nonce=RL5vMF0URbdn4jE2yjgQqfHfOsJZK7veJBPKBXZk0r0 Lec'hienn an SIA evit ar perc'henned armoù-tan]
== Pennadoù kar ==
* [[Lezennoù war an armoù e Frañs]]
* [[FINIADA]]
* [[Trafikerezh armoù|Trafikerezh armoù-tan]]
* [[Kod ar surentez diabarzh (Bro-C'hall)|Kod ar surentez diabarzh]]
==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Diazoù roadennoù]]
[[Rummad:Lezennoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Chase]]
gpf2kvakvpavvg14gtyd9rmgqzubrv7
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 15, bloaz 2026
4
179760
2187452
2187366
2026-04-09T07:25:08Z
Arko
540
/* Kohler ha Paris */ rann nevez
2187452
wikitext
text/x-wiki
= 06/04/2026 — 12/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bemzekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_14, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_16, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== Gourinizi Breizh ==
[[Gourinizi Breizh]] : ne welan ket da betra servij ar pennad-mañ. Da ziverkañ ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 16:20 (UTC)
:A-du. Lakaet em eus e [[Wikipedia:Pajennoù da nullañ]] betegoût e soñjfe da unan eo mat mirout, amzer dezhañ/dezhi arguzenniñ. Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 19:00 (UTC)
== Lid-kañv ==
Ur fazi zo gant al liammoù etreyezhel er [[:Rummad:Lidoù-kañv]], moien zo reizhañ an dra-se ? Trugarez en a-raok. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 09:20 (UTC)
:@[[Implijer:Arko|Arko]] N’ouzon ket peseurt rummad eo hemañ. Tud a zo ennañ koulz ha savadurioù, lidoù, ul lavared latin… [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 09:29 (UTC)
::Da'm soñj eo mat al liamm met an dud meneget n'o deus netra d'ober er rummad-se. Gellet a ran tennañ anezho ma kavit mat. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 11:23 (UTC)
:::Ya ,iskis eo kavout tud er rummad-mañ, met eus al liamm etreyezhel e oan o komz : liammet eo ouzh pennadoù-skrid, ket rummadoù A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 11:42 (UTC)
::::Kemmet am eus al liammoù etreyezhel. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 12:24 (UTC)
:::::Trugarez. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 12:36 (UTC)
::::::A ya, just ! Trugarez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 18:52 (UTC)
== Wikidata adarre — Taolenn pennoù gouarnamant ==
Savet am eus ur patrom [[Patrom:Taolenn pennoù gouarnamant|Taolenn pennoù gouarnamant]]. Skouerioù zo [[Implijer:Huñvreüs/Poull-Traezh|em foull-traezh]]. Hag implijout a rafec’h ar patrom-mañ? Gallout a ran kemmañ traoù zo. Notenn: a-wechoù ne vez ket an titouroù diwezhañ e Wikidata, met gallout a reont bezañ ouzhpennet eno. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 16:57 (UTC)
:Ya, talvoudus e vo. Trugarez dit ! [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 18:53 (UTC)
::Hag unan all c’hoazh: [[Patrom:Grafik poblañs|Grafik poblañs]]. Ur skouer am eus lakaet er pennad [[Brest]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 19:33 (UTC)
== Kohler ha Paris ==
Demat, ouzhpennet eo bet ar c'heloù da heul gant @[[Implijer:Dishual|Dishual]] : [[7 a viz Meurzh]] : dieubet eo Cécile Kohler ha Jacques Paris bet [[Gouestlad|gouestlidi]] en [[Iran]]. Gall-tre eo an c'heloù-se, n'eo ket holloueziadurel pe gant ur pouez etrebroadel da nebeutañ. Dieubet e vez gouestlidi bemdez er bed, ne welan ket perak e vefe meneget dieubidigezh ar wazourien c'hall-se, leurennet gant ar bennadurezh c'hall ouzhpenn-se. Ne zlefe bezañ meneget nemet an dieubidigezhioù gant ur pouezh etrebroadel ha/pe istorel evel [[:fr:Crise des otages américains en Iran]], [[:fr:Prise_d'otages_du_théâtre_de_Moscou|pe]] [[:fr:Prise d'otages des Jeux olympiques de Munich]]. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 07:25 (UTC)
f450a4bbuvf0i8mdxow4kurr2t5e37n
Péter Magyar
0
179792
2187408
2187393
2026-04-08T14:46:01Z
Dishual
612
2187408
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Péter Magyar''' [ˈpeːtɛr ˈmɒɟɒr] zo un alvokad hag ur politikour [[Hungaria|hungarat]] bet ganet e [[Budapest]] d'ar 16 a viz Meurzh 1981. Da gentañ eo bet ezel eus ar [[Fidesz]], strollad ar c'hentañ ministr [[Viktor Orbán]]. E miz C'hwevrer 2024 e kuitaas Péter Magyar ar Fidesz peogwir ne blije ket dezhañ ken ar mod ma veze renet ar vro. E-lec'h krouiñ e strollad-dezhañ e kavas gwelloc'h mont e-barzh unan hag a oa anezhañ dija, [[Tisztelet és Szabadság Párt|Tisza]], krouet e 2020. Mont a reas war ar renk evit ar strollad-se en dilennadeg Europa ha dilennet e voe da gannad er [[Parlamant Europa|Parlamant]] e Strasbourg. 30% eus ar mouezhioù a yeas gant listenn Tisza, ar sifr uhelañ bet tizhet biskoazh gant ur strollad eus an tu enep abaoe ma oa Viktor Orbán e penn Hungaria. Goude-se e krogas Péter Magyar da brientiñ un dilennadeg all, hini parlamant Hungaria e miz Ebrel 2026, gant e strollad Tisza atav.
{{DEFAULTSORT:Magyar, Péter}}
[[Rummad:Politikourien Hungaria]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1981]]
ma0ilf2vnf9lhwwfadnlzr3icbpkhrn
2187438
2187408
2026-04-08T19:34:00Z
Kestenn
14086
2187438
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
{{Taolenn pennoù gouarnamant}}
'''Péter Magyar''' [ˈpeːtɛr ˈmɒɟɒr] zo un alvokad hag ur politikour [[Hungaria|hungarat]] bet ganet e [[Budapest]] d'ar 16 a viz Meurzh 1981. Da gentañ eo bet ezel eus ar [[Fidesz]], strollad ar c'hentañ ministr [[Viktor Orbán]]. E miz C'hwevrer 2024 e kuitaas Péter Magyar ar Fidesz peogwir ne blije ket dezhañ ken ar mod ma veze renet ar vro. E-lec'h krouiñ e strollad-dezhañ e kavas gwelloc'h mont e-barzh unan hag a oa anezhañ dija, [[Tisztelet és Szabadság Párt|Tisza]], krouet e 2020. Mont a reas war ar renk evit ar strollad-se en dilennadeg Europa ha dilennet e voe da gannad er [[Parlamant Europa|Parlamant]] e Strasbourg. 30% eus ar mouezhioù a yeas gant listenn Tisza, ar sifr uhelañ bet tizhet biskoazh gant ur strollad eus an tu enep abaoe ma oa Viktor Orbán e penn Hungaria. Goude-se e krogas Péter Magyar da brientiñ un dilennadeg all, hini parlamant Hungaria e miz Ebrel 2026, gant e strollad Tisza atav.
{{DEFAULTSORT:Magyar, Péter}}
[[Rummad:Politikourien Hungaria]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1981]]
j5cyegabipib4qzu8rwi4h6f101h3j1
2187439
2187438
2026-04-08T19:34:17Z
Kestenn
14086
Taol-esae
2187439
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Péter Magyar''' [ˈpeːtɛr ˈmɒɟɒr] zo un alvokad hag ur politikour [[Hungaria|hungarat]] bet ganet e [[Budapest]] d'ar 16 a viz Meurzh 1981. Da gentañ eo bet ezel eus ar [[Fidesz]], strollad ar c'hentañ ministr [[Viktor Orbán]]. E miz C'hwevrer 2024 e kuitaas Péter Magyar ar Fidesz peogwir ne blije ket dezhañ ken ar mod ma veze renet ar vro. E-lec'h krouiñ e strollad-dezhañ e kavas gwelloc'h mont e-barzh unan hag a oa anezhañ dija, [[Tisztelet és Szabadság Párt|Tisza]], krouet e 2020. Mont a reas war ar renk evit ar strollad-se en dilennadeg Europa ha dilennet e voe da gannad er [[Parlamant Europa|Parlamant]] e Strasbourg. 30% eus ar mouezhioù a yeas gant listenn Tisza, ar sifr uhelañ bet tizhet biskoazh gant ur strollad eus an tu enep abaoe ma oa Viktor Orbán e penn Hungaria. Goude-se e krogas Péter Magyar da brientiñ un dilennadeg all, hini parlamant Hungaria e miz Ebrel 2026, gant e strollad Tisza atav.
{{DEFAULTSORT:Magyar, Péter}}
[[Rummad:Politikourien Hungaria]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1981]]
ma0ilf2vnf9lhwwfadnlzr3icbpkhrn
Nyam-Osoryn Uchral
0
179794
2187412
2026-04-08T14:59:47Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "'''Nyam-Osoryn Uchral''' ([[mongoleg]]: Ням-Осорын Учрал, Nyam Osoriin Uchral), ganet d'an 2 a viz Genver 1987, zo un den a aferioù hag ur politikour [[Mongolia|mongolian]]. [[Kentañ ministr Mongolia]] eo abaoe an 31 a viz Meurzh 2026 ha [[penn uhel Stollad ar Bobl Mongol]] abaoe ar 15 a viz Du 2025. Ezel eus [[Stollad ar Bobl Mongol]] (SBM), dilennet e oa bet e e [[Khural Uhel ar Stad]] e dilennadegoù kannaded Mongolia e 2016, hag en-dro e 2020 ha 2..."
2187412
wikitext
text/x-wiki
'''Nyam-Osoryn Uchral''' ([[mongoleg]]: Ням-Осорын Учрал, Nyam Osoriin Uchral), ganet d'an 2 a viz Genver 1987, zo un den a aferioù hag ur politikour [[Mongolia|mongolian]]. [[Kentañ ministr Mongolia]] eo abaoe an 31 a viz Meurzh 2026 ha [[penn uhel Stollad ar Bobl Mongol]] abaoe ar 15 a viz Du 2025. Ezel eus [[Stollad ar Bobl Mongol]] (SBM), dilennet e oa bet e e [[Khural Uhel ar Stad]] e dilennadegoù kannaded Mongolia e 2016, hag en-dro e 2020 ha 2024.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Uchral, Nyam-Osoryn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:Kentañ ministred Mongolia]]
[[Rummad:Tud eus Oulaanbaatar]]
[[Rummad:Tud a aferioù]]
4eto0h78q8nutq5eusn20isalk5ntpj
2187413
2187412
2026-04-08T15:00:15Z
Dishual
612
2187413
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nyam-Osoryn Uchral''' ([[mongoleg]]: Ням-Осорын Учрал, Nyam Osoriin Uchral), ganet d'an 2 a viz Genver 1987, zo un den a aferioù hag ur politikour [[Mongolia|mongolian]]. [[Kentañ ministr Mongolia]] eo abaoe an 31 a viz Meurzh 2026 ha [[penn uhel Stollad ar Bobl Mongol]] abaoe ar 15 a viz Du 2025. Ezel eus [[Stollad ar Bobl Mongol]] (SBM), dilennet e oa bet e e [[Khural Uhel ar Stad]] e dilennadegoù kannaded Mongolia e 2016, hag en-dro e 2020 ha 2024.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Uchral, Nyam-Osoryn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:Kentañ ministred Mongolia]]
[[Rummad:Tud eus Oulaanbaatar]]
[[Rummad:Tud a aferioù]]
3te2f5k9rauq0ljr0c4jm0zowj4oicl
2187414
2187413
2026-04-08T15:00:29Z
Dishual
612
2187414
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nyam-Osoryn Uchral''' ([[mongoleg]]: Ням-Осорын Учрал, Nyam Osoriin Uchral), ganet d'an 2 a viz Genver 1987, zo un den a aferioù hag ur politikour [[Mongolia|mongolian]]. [[Kentañ ministr Mongolia]] eo abaoe an 31 a viz Meurzh 2026 ha [[penn uhel Stollad ar Bobl Mongol]] abaoe ar 15 a viz Du 2025. Ezel eus [[Stollad ar Bobl Mongol]] (SBM), dilennet e oa bet e [[Khural Uhel ar Stad]] e dilennadegoù kannaded Mongolia e 2016, hag en-dro e 2020 ha 2024.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Uchral, Nyam-Osoryn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:Kentañ ministred Mongolia]]
[[Rummad:Tud eus Oulaanbaatar]]
[[Rummad:Tud a aferioù]]
7l3b3lpetymfn12cewg445jcalep3tg
Aleksandr Vasilyevich Krasnoyartsev
0
179795
2187423
2026-04-08T18:28:03Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev''' ([[rusianeg]]: ''Александр Васильевич Красноярцев''), ganet d'an [[21 a viz Even]] [[1986]]<ref name="militarnyi">{{Cite web |title=The Prosecutorʼs Office has announced the reasonable suspicion for a Russian pilot Krasnoyartsev |url=https://militarnyi.com/en/news/the-prosecutor-s-office-has-announced-the-reasonable-suspicion-for-a-russian-pilot-krasnoyartsev/ |access-date=17 March 20..."
2187423
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev''' ([[rusianeg]]: ''Александр Васильевич Красноярцев''), ganet d'an [[21 a viz Even]] [[1986]]<ref name="militarnyi">{{Cite web |title=The Prosecutorʼs Office has announced the reasonable suspicion for a Russian pilot Krasnoyartsev |url=https://militarnyi.com/en/news/the-prosecutor-s-office-has-announced-the-reasonable-suspicion-for-a-russian-pilot-krasnoyartsev/ |access-date=17 March 2026 |website=Militarnyi |language=en-US|date=24 April 2022|last=Kushnikov|first=Vadim}}</ref> zo ur levier kirr-nij brezel [[Rusia|rusian]] bet o stourm e-kerzh [[brezel diabarzh Siria]] hag ar [[brezel etre Ukraina ha Rusia]]. Gwallvrudet e oa deuet da vezañ goude ma vije bet pilet e garr-nij a-us da [[Chernihiv]] ar pezh a oa bet poltrijet ha ledet er mediaioù. O klask chom hep bezañ harzet en doa lazhet un trevour ukrainan diazarmet. Barnet e oa bet ha kondaonet [[in absentia]], evel [[Torfed brezel|torfedour brezel]] gant ul lez-varn eus [[Ukraina]].
[[Rummad:Ganedigezhioù 1986]]
[[Rummad:Nijerien Rusia]]
[[Rummad:Ofiserien Rusia]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
g3bryci9dkwn13iaicxfujl37c4khy8
2187424
2187423
2026-04-08T18:30:28Z
Dishual
612
2187424
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev''' ([[rusianeg]]: ''Александр Васильевич Красноярцев''), ganet d'an [[21 a viz Even]] [[1986]]<ref name="militarnyi">{{Cite web |title=The Prosecutorʼs Office has announced the reasonable suspicion for a Russian pilot Krasnoyartsev |url=https://militarnyi.com/en/news/the-prosecutor-s-office-has-announced-the-reasonable-suspicion-for-a-russian-pilot-krasnoyartsev/ |access-date=17 March 2026 |website=Militarnyi |language=en-US|date=24 April 2022|last=Kushnikov|first=Vadim}}</ref> zo ur levier kirr-nij brezel [[Rusia|rusian]] bet o stourm e-kerzh [[brezel diabarzh Siria]] hag ar [[brezel etre Ukraina ha Rusia]]. Gwallvrudet e oa deuet da vezañ goude ma vije bet pilet e garr-nij a-us da [[Chernihiv]] ar pezh a oa bet poltrijet ha ledet er mediaioù. O klask chom hep bezañ harzet en doa lazhet un trevour ukrainan diazarmet. Barnet e oa bet ha kondaonet [[in absentia]], evel [[Torfed brezel|torfedour brezel]] gant ul lez-varn eus [[Ukraina]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1986]]
[[Rummad:Nijerien Rusia]]
[[Rummad:Ofiserien Rusia]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
phjor63t5w70e6nct7a752rlxyoej78
2187453
2187424
2026-04-09T07:32:36Z
Kestenn
14086
Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev]] da [[Aleksandr Vasilyevich Krasnoyartsev]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel: Treuzlizherennadur ar rusianeg. A galon,
2187424
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev''' ([[rusianeg]]: ''Александр Васильевич Красноярцев''), ganet d'an [[21 a viz Even]] [[1986]]<ref name="militarnyi">{{Cite web |title=The Prosecutorʼs Office has announced the reasonable suspicion for a Russian pilot Krasnoyartsev |url=https://militarnyi.com/en/news/the-prosecutor-s-office-has-announced-the-reasonable-suspicion-for-a-russian-pilot-krasnoyartsev/ |access-date=17 March 2026 |website=Militarnyi |language=en-US|date=24 April 2022|last=Kushnikov|first=Vadim}}</ref> zo ur levier kirr-nij brezel [[Rusia|rusian]] bet o stourm e-kerzh [[brezel diabarzh Siria]] hag ar [[brezel etre Ukraina ha Rusia]]. Gwallvrudet e oa deuet da vezañ goude ma vije bet pilet e garr-nij a-us da [[Chernihiv]] ar pezh a oa bet poltrijet ha ledet er mediaioù. O klask chom hep bezañ harzet en doa lazhet un trevour ukrainan diazarmet. Barnet e oa bet ha kondaonet [[in absentia]], evel [[Torfed brezel|torfedour brezel]] gant ul lez-varn eus [[Ukraina]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1986]]
[[Rummad:Nijerien Rusia]]
[[Rummad:Ofiserien Rusia]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
phjor63t5w70e6nct7a752rlxyoej78
2187457
2187453
2026-04-09T07:35:47Z
Kestenn
14086
2187457
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev''' ([[rusianeg]]: ''Александр Васильевич Красноярцев''), ganet d'an [[21 a viz Even]] [[1986]]<ref name="militarnyi">{{Cite web |title=The Prosecutorʼs Office has announced the reasonable suspicion for a Russian pilot Krasnoyartsev |url=https://militarnyi.com/en/news/the-prosecutor-s-office-has-announced-the-reasonable-suspicion-for-a-russian-pilot-krasnoyartsev/ |access-date=17 a viz Meurzh 2026 |website=Militarnyi |language=en-US|date=24 a viz Ebrel 2022|last=Kushnikov|first=Vadim}}</ref> zo ur levier kirr-nij brezel [[Rusia|rusian]] bet o stourm e-kerzh [[brezel diabarzh Siria]] hag ar [[brezel etre Ukraina ha Rusia]]. Gwallvrudet e oa deuet da vezañ goude ma vije bet pilet e garr-nij a-us da [[Tchernihiv]], ar pezh a oa bet poltredet ha ledet er mediaioù. O klask chom hep bezañ harzet en doa lazhet un trevour ukrainan dizarmet. Barnet e oa bet ha kondaonet [[in absentia|''in absentia'']], evel [[Torfed brezel|torfedour brezel]], gant ul lez-varn eus [[Ukraina]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1986]]
[[Rummad:Nijerien Rusia]]
[[Rummad:Ofiserien Rusia]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
50xt8s3pafx1y9xws3npk2mtcufrui9
2187464
2187457
2026-04-09T09:37:32Z
Ar choler
52661
v-k
2187464
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev''' ([[rusianeg]] : Александр Васильевич Красноярцев ''Aleksandr Vasilyevitch Krasnoyartchev''), ganet d'an [[21 a viz Even]] [[1986]]<ref>{{en}} {{Cite web |title=The Prosecutorʼs Office has announced the reasonable suspicion for a Russian pilot Krasnoyartsev|url=https://militarnyi.com/en/news/the-prosecutor-s-office-has-announced-the-reasonable-suspicion-for-a-russian-pilot-krasnoyartsev/|accessdate=17 a viz Meurzh 2026 |website=Militarnyi|date=24 a viz Ebrel 2022|last=Kushnikov|first=Vadim}}</ref> zo ul levier [[nijerez]]ioù brezel [[Rusia|rusian]] bet o stourm e-kerzh [[brezel diabarzh Siria]] hag ar [[brezel etre Ukraina ha Rusia]].
Gwallvrudet e oa deuet da vezañ goude ma vije bet pilet e garr-nij a-us [[Tchernihiv]], ar pezh a oa bet poltredet ha ledet er [[media]]. O klask chom hep bezañ harzet en doa lazhet un trevour [[ukraina]]t dizarm. Barnet e oa bet ha kondaonet ''[[in absentia]]'' evel [[Torfed brezel|torfedour brezel]] gant ul lez-varn ukrainat.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1986]]
[[Rummad:Nijerien Rusia]]
[[Rummad:Ofiserien Rusia]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
g9072zg6vcpn0gbxe0ts4a13qnjqy40
Aerlu Rusia
0
179796
2187426
2026-04-08T18:51:38Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Aerlu Rusia''' ([[rusianeg]]: ''Военно-воздушные силы России'', ''ВВС'') zo ur skourr eus [[nerzhioù aeregorel Rusia]], hag a oa bet savet d'ar [[1añ a viz Eost]] [[2015]], goude kendeuziñ aerlu Rusia ha [[nerzh difenn aeregorel Rusia]].<ref name="Janes2015"/> Goude [[freuzadenn an URSS]], e oa kroget da adsevel an nerzhioù lu rusian d'ar 7 a viz Mae 1992 dre atiz [[Boris Yeltsin]] ha krouidigezh Ministrerezh an Difenn..."
2187426
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Aerlu Rusia''' ([[rusianeg]]: ''Военно-воздушные силы России'', ''ВВС'') zo ur skourr eus [[nerzhioù aeregorel Rusia]], hag a oa bet savet d'ar [[1añ a viz Eost]] [[2015]], goude kendeuziñ aerlu Rusia ha [[nerzh difenn aeregorel Rusia]].<ref name="Janes2015"/> Goude [[freuzadenn an URSS]], e oa kroget da adsevel an nerzhioù lu rusian d'ar 7 a viz Mae 1992 dre atiz [[Boris Yeltsin]] ha krouidigezh [[Ministrerezh an Difenn (Rusia)|Ministrerezh an Difenn]]. En desped da-se, aerlu Kevredad Rusia a zo chomet eeun abaoe [[Servij aerlu Impalaeriezh Rusia]] (1912–1917) hag [[Aerlu URSS]] (1918–1991).
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://eng.mil.ru/en/structure/forces/air.htm Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Aerluioù]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Rusia]]
fcdoncwsk4dkpp0b40cdekatj7spgz4
2187427
2187426
2026-04-08T18:51:49Z
Dishual
612
2187427
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Aerlu Rusia''' ([[rusianeg]]: ''Военно-воздушные силы России'', ''ВВС'') zo ur skourr eus [[nerzhioù aeregorel Rusia]], hag a oa bet savet d'ar [[1añ a viz Eost]] [[2015]], goude kendeuziñ aerlu Rusia ha [[nerzh difenn aeregorel Rusia]]. Goude [[freuzadenn an URSS]], e oa kroget da adsevel an nerzhioù lu rusian d'ar 7 a viz Mae 1992 dre atiz [[Boris Yeltsin]] ha krouidigezh [[Ministrerezh an Difenn (Rusia)|Ministrerezh an Difenn]]. En desped da-se, aerlu Kevredad Rusia a zo chomet eeun abaoe [[Servij aerlu Impalaeriezh Rusia]] (1912–1917) hag [[Aerlu URSS]] (1918–1991).
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://eng.mil.ru/en/structure/forces/air.htm Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Aerluioù]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Rusia]]
gfgiviptjpcvnt59uqgwp1p94fxoy3v
2187428
2187427
2026-04-08T18:52:30Z
Dishual
612
2187428
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Aerlu Rusia''' ([[rusianeg]]: ''Военно-воздушные силы России'', ''ВВС'') zo ur skourr eus [[nerzhioù aeregorel Rusia]], hag a oa bet savet d'ar [[1añ a viz Eost]] [[2015]], goude kendeuziñ aerlu Rusia ha [[nerzh difenn aeregorel Rusia]]. Goude [[freuzadenn an Unaniezh Soviedel]], e oa kroget da adsevel an nerzhioù lu rusian d'ar 7 a viz Mae 1992 dre atiz [[Boris Yeltsin]] ha krouidigezh [[Ministrerezh an Difenn (Rusia)|Ministrerezh an Difenn]]. En desped da-se, aerlu Kevredad Rusia a zo chomet eeun abaoe [[Servij aerlu Impalaeriezh Rusia]] (1912–1917) hag [[Aerlu URSS]] (1918–1991).
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://eng.mil.ru/en/structure/forces/air.htm Lec'hienn ofisiel]
[[Rummad:Aerluioù]]
[[Rummad:Nerzhioù lu Rusia]]
n6z0yvlofu8uvbtfcapem7w5y79t6e5
Nerzhioù aeregorel Rusia
0
179797
2187434
2026-04-08T19:22:36Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Nerzhioù aergorel Rusia'''<ref>{{cite web|url= http://tass.com/russia/812184|title= Russia establishes Aerospace Forces as new armed service — Defense Minister|access-date=2017-03-20|archive-url= https://web.archive.org/web/20170321081913/http://tass.com/russia/812184#|archive-date=2017-03-21 |url-status=live}}</ref>(rusianeg: Воздушно-космические силы, Vozdushno-kosmicheskiye sily) pe '''nerzhioù aer hag egor Rusia'''<ref>{{c..."
2187434
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nerzhioù aergorel Rusia'''<ref>{{cite web|url= http://tass.com/russia/812184|title= Russia establishes Aerospace Forces as new armed service — Defense Minister|access-date=2017-03-20|archive-url= https://web.archive.org/web/20170321081913/http://tass.com/russia/812184#|archive-date=2017-03-21 |url-status=live}}</ref>(rusianeg: Воздушно-космические силы, Vozdushno-kosmicheskiye sily) pe '''nerzhioù aer hag egor Rusia'''<ref>{{cite news |url= https://www.themoscowtimes.com/2022/04/21/6-dead-in-fire-at-russian-aerospace-defense-research-institute-state-media-a77446 | title=6 Dead in Fire at Russian Aerospace Defense Research Institute – State Media | date=21 April 2022 |newspaper=[[The Moscow Times]]}}</ref> berraet en '''VKS''' rusianeg: ВКС, eo hollad nerzhioù [[Aerlu Rusia|aerlu]], [[nerzh egorel]], ha [[Nerzhioù difenn fuc’hellek]] skourr eus [[Nerzhioù lu Rusia]]. Savete oa bet d'ar 1añ a viz Eost 2015 gant kendeuziñ [[aerlu Rusia]] (VVS) ha [[nerzh difenn aeregorel Rusia]] (VVKO), hervez c'hoant [[Ministrerezh an Difenn (Rusia)|Mnistrerezh an Difenn]] a-benn bezañ efedusoc'h ha kaout un dafariñ eeunoc'h.<ref>Compare:
[http://tass.ru/en/russia/812184 Russia establishes Aerospace Forces as new armed service — Defense Minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160513232430/http://tass.ru/en/russia/812184 |date=2016-05-13 }}, tass.ru, 3 August 2015. - "'The formation of the Aerospace Forces by combining the Air Force and the Aerospace Defense Force is the optimal option for improving the system of the country's aerospace defense,' Shoigu said. [...] 'Now the single command unites aviation, air defense and anti-missile defense troops, space forces and means of the armed forces' [...]."</ref> Lec'h pennañ ar VKS a zo e [[Moskov]].<ref>[http://ria.ru/defense_safety/20150803/1160022393.html Шойгу объявил о создании нового вида ВС - Воздушно-космических сил] {{Webarchive|url= https://web.archive.org/web/20150805210305/http://ria.ru/defense_safety/20150803/1160022393.html# |date=2015-08-05 }}, ria.ru/defense, 3 August 2015</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
hkiyityvwyo2ouhqwtjy2vhjeluah8o
2187435
2187434
2026-04-08T19:24:02Z
Dishual
612
2187435
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nerzhioù aergorel Rusia'''<ref>{{cite web|url= http://tass.com/russia/812184|title= Russia establishes Aerospace Forces as new armed service — Defense Minister|access-date=2017-03-20|archive-url= https://web.archive.org/web/20170321081913/http://tass.com/russia/812184#|archive-date=2017-03-21 |url-status=live}}</ref>(rusianeg: Воздушно-космические силы, Vozdushno-kosmicheskiye sily) pe '''nerzhioù aer hag egor Rusia'''<ref>{{cite news |url= https://www.themoscowtimes.com/2022/04/21/6-dead-in-fire-at-russian-aerospace-defense-research-institute-state-media-a77446 | title=6 Dead in Fire at Russian Aerospace Defense Research Institute – State Media | date=21 April 2022 |newspaper=[[The Moscow Times]]}}</ref> berraet en '''VKS''' rusianeg: ВКС, eo hollad nerzhioù [[Aerlu Rusia|aerlu]], [[nerzh egorel]], ha [[Nerzhioù difenn fuc’hellek]] skourr eus [[Nerzhioù lu Rusia]]. Savete oa bet d'ar 1añ a viz Eost 2015 gant kendeuziñ [[aerlu Rusia]] (VVS) ha [[nerzh difenn aeregorel Rusia]] (VVKO), hervez c'hoant [[Ministrerezh an Difenn (Rusia)|Mnistrerezh an Difenn]] a-benn bezañ efedusoc'h ha kaout un dafariñ eeunoc'h.<ref>Compare:
[http://tass.ru/en/russia/812184 Russia establishes Aerospace Forces as new armed service — Defense Minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160513232430/http://tass.ru/en/russia/812184 |date=2016-05-13 }}, tass.ru, 3 August 2015. - "'The formation of the Aerospace Forces by combining the Air Force and the Aerospace Defense Force is the optimal option for improving the system of the country's aerospace defense,' Shoigu said. [...] 'Now the single command unites aviation, air defense and anti-missile defense troops, space forces and means of the armed forces' [...]."</ref> Lec'h pennañ ar VKS a zo e [[Moskov]].<ref>[http://ria.ru/defense_safety/20150803/1160022393.html Шойгу объявил о создании нового вида ВС - Воздушно-космических сил] {{Webarchive|url= https://web.archive.org/web/20150805210305/http://ria.ru/defense_safety/20150803/1160022393.html# |date=2015-08-05 }}, ria.ru/defense, 3 August 2015</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Nerzhioù lu Rusia]]
[[Rummad:Nerzhioù aeregorel]]
cjdfyxpfl0bae7cvtxmszwgc1ozbig2
2187436
2187435
2026-04-08T19:24:17Z
Dishual
612
2187436
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Nerzhioù aergorel Rusia'''<ref>{{cite web|url= http://tass.com/russia/812184|title= Russia establishes Aerospace Forces as new armed service — Defense Minister|access-date=2017-03-20|archive-url= https://web.archive.org/web/20170321081913/http://tass.com/russia/812184#|archive-date=2017-03-21 |url-status=live}}</ref> ([[rusianeg]]: Воздушно-космические силы, Vozdushno-kosmicheskiye sily) pe '''nerzhioù aer hag egor Rusia'''<ref>{{cite news |url= https://www.themoscowtimes.com/2022/04/21/6-dead-in-fire-at-russian-aerospace-defense-research-institute-state-media-a77446 | title=6 Dead in Fire at Russian Aerospace Defense Research Institute – State Media | date=21 April 2022 |newspaper=[[The Moscow Times]]}}</ref> berraet en '''VKS''' rusianeg: ВКС, eo hollad nerzhioù [[Aerlu Rusia|aerlu]], [[nerzh egorel]], ha [[Nerzhioù difenn fuc’hellek]] skourr eus [[Nerzhioù lu Rusia]]. Savete oa bet d'ar 1añ a viz Eost 2015 gant kendeuziñ [[aerlu Rusia]] (VVS) ha [[nerzh difenn aeregorel Rusia]] (VVKO), hervez c'hoant [[Ministrerezh an Difenn (Rusia)|Mnistrerezh an Difenn]] a-benn bezañ efedusoc'h ha kaout un dafariñ eeunoc'h.<ref>Compare:
[http://tass.ru/en/russia/812184 Russia establishes Aerospace Forces as new armed service — Defense Minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160513232430/http://tass.ru/en/russia/812184 |date=2016-05-13 }}, tass.ru, 3 August 2015. - "'The formation of the Aerospace Forces by combining the Air Force and the Aerospace Defense Force is the optimal option for improving the system of the country's aerospace defense,' Shoigu said. [...] 'Now the single command unites aviation, air defense and anti-missile defense troops, space forces and means of the armed forces' [...]."</ref> Lec'h pennañ ar VKS a zo e [[Moskov]].<ref>[http://ria.ru/defense_safety/20150803/1160022393.html Шойгу объявил о создании нового вида ВС - Воздушно-космических сил] {{Webarchive|url= https://web.archive.org/web/20150805210305/http://ria.ru/defense_safety/20150803/1160022393.html# |date=2015-08-05 }}, ria.ru/defense, 3 August 2015</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Nerzhioù lu Rusia]]
[[Rummad:Nerzhioù aeregorel]]
3xkwkcfyppxqi4hqi9pnqnvzihvqpss
Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant
0
179798
2187445
2026-04-08T20:31:30Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Restr:Nagant Liege (6293667463).jpg|thumb|224x224px|Logo an embregerezh Nagant ouzh ur c'harr-tan.]] Ar '''Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant''' a oa un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] ha kirri-tan [[Belgia|belgiat]], bet savet e [[Liège]] e 1859, hag aet da get e 1928. == Istor == Savet e voe an embregerezh gant an daou vreur Émile ha [[Léon Nagant]] evit kempenn ha dresañ armoù-tan. War gae an Ourthe e oa da gentañ, e Liège, ur gêr istorel e bed a..."
2187445
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nagant Liege (6293667463).jpg|thumb|224x224px|Logo an embregerezh Nagant ouzh ur c'harr-tan.]]
Ar '''Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant''' a oa un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] ha kirri-tan [[Belgia|belgiat]], bet savet e [[Liège]] e 1859, hag aet da get e 1928.
== Istor ==
Savet e voe an embregerezh gant an daou vreur Émile ha [[Léon Nagant]] evit kempenn ha dresañ armoù-tan. War gae an Ourthe e oa da gentañ, e Liège, ur gêr istorel e bed an [[armerezh]]. E 1867 e kejjont gant izili [[Remington]], ha produiñ a rejont {{formatnum:5000}} fuzuilh [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] dindan aotre evit [[zouaved Stadoù ar Pab]]<ref name=":0" />.
[[Restr:Nagant Revolver.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur revolver Nagant M1895 implijet en [[Arme Ruz|Arme ruz]].]]
Meur a arm all a voe ijinet gant an embregerezh diwar-neuze, reoù evit armeoù an [[Izelvroioù]] ha [[Gres]] en o zouez. E [[Nagant M1878|revolver stumm 1878]] a servijas da ziazez evit reoù all implijet e armeoù Belgia, [[Norvegia]], [[Sveden]], [[Serbia]], [[Brazil]] hag [[Arc'hentina]]. An [[Nagant M1895]], ur revolver dezhañ ur wikefre hep [[Geriaoueg an armoù-tan#Aerfout|aerfout]], a voe prenet gant [[arme an Impalaeriezh rusian]]. Evit ar memes bro e labouras ar vreudeur Nagant en ur gemer perzh e ijinadenn ar fuzuilh [[Mosin-Nagant]], a voe [[Arm ordrenañs|reolius]] en armeoù rusian ha soviedel eus 1891 betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. E deroù ar bloavezhioù 1890 e rankas Émile Nagant pellaat diouzh an embregerezh, a voe adanvet '''Fabrique d'armes Léon Nagant''' e 1896. Hemañ diwezhañ a voe e penn ar stal e-unan da gentañ, hag asambles gant e zaou vab Charles Ha Maurice diwezhatoc'h<ref name=":0">{{fr}} DAUBRESSE Alain, ''[https://littlegun.be/arme%20belge/artisans%20identifies%20nagant/a%20nagant%20fr.htm La firme Nagant]'', Littlegun (lennet d'an 08/04/2026)</ref>.
Dedennet e oa ar re Nagant gant ar c'hirri-tan ivez, hag e 1899 e krogas o embregerezh da broduiñ otoioù Gobron-Brillie dindan aotre, a-raok kenlabourat gant Rochet-Schneider adalek 1904. E 1907 e fellas d'an embregerezh ijinañ e girri-tan dezhañ e-unan : ul labouradeg nevez a voe savet war gae Coronmeuse, e Liège bepred, hag implijet e voe an ijinour alaman Ernst Valentin e penn rann diorren Nagant. Brud a dapas ar merk e redadegoù diwar neuze, met distrujet e voe ul lodenn eus ar savadurioù er [[Brezel-bed Kentañ]]. Adkregiñ a reas e oberoù goude ar brezel, met daoust da vrud vat e otoioù e oa re vihan an embregerezh evit gellet arc'hantaouiñ produerezh a-yoc'h e garbedoù nevez. An hini diwezhañ a voe kinniget e 1927. Bloaz war-lerc'h e voe prenet Nagant gant an embregerezh Imperia. Gwerzhet e voe e labouradeg d'an [[FN Herstal]]<ref>{{fr}} Daniel ABSIL, ''[https://www.rvccb.be/old/PAGES/CONSTRUCTEURS%20LISTE/constructeurs%20NFR.html NAGANT 1896 – 1928]'', Royal Veteran Car Club Belgium (lennet d'an 08/04/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{en}}{{fr}} Alain Daubresse, ''Les armuriers liégeois à travers leurs réalisations 1800-1950 Tome 5 - Liège gunmakers through their work 1800-1950 Book 5'', 2017, 338 p., ISBN 978-2-930825-04-5
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1859]]
[[Rummad:Embregerezhioù aet da get]]
[[Rummad:Embregerezhioù Belgia]]
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù kirri-tan]]
mfdb5aak8wevwbmq7xig8wjf9o03yny
2187447
2187445
2026-04-08T20:42:32Z
Kestenn
14086
/* Istor */
2187447
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nagant Liege (6293667463).jpg|thumb|224x224px|Logo an embregerezh Nagant ouzh ur c'harr-tan.]]
Ar '''Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant''' a oa un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] ha kirri-tan [[Belgia|belgiat]], bet savet e [[Liège]] e 1859, hag aet da get e 1928.
== Istor ==
Savet e voe an embregerezh gant an daou vreur Émile ha [[Léon Nagant]] evit kempenn ha dresañ armoù-tan. War gae an Ourthe e oa da gentañ, e Liège, ur gêr istorel e bed an [[armerezh]]. E 1867 e kejjont gant izili [[Remington]], ha produiñ a rejont {{formatnum:5000}} fuzuilh [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] dindan aotre evit [[zouaved Stadoù ar Pab]]<ref name=":0" />.
[[Restr:Nagant Revolver.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur revolver Nagant M1895 implijet en [[Arme Ruz|Arme ruz]].]]
Meur a arm all a voe ijinet gant an embregerezh diwar-neuze, reoù evit armeoù an [[Izelvroioù]] ha [[Gres]] en o zouez. E [[Nagant M1878|revolver stumm 1878]] a servijas da ziazez evit reoù all implijet e armeoù Belgia, [[Norvegia]], [[Sveden]], [[Serbia]], [[Brazil]] hag [[Arc'hentina]]. An [[Nagant M1895]], ur revolver dezhañ ur wikefre hep [[Geriaoueg an armoù-tan#Aerfaout|aerfaout]], a voe prenet gant [[arme an Impalaeriezh rusian]]. Evit ar memes bro e labouras ar vreudeur Nagant en ur gemer perzh e ijinadenn ar fuzuilh [[Mosin-Nagant]], a voe [[Arm ordrenañs|reolius]] en armeoù rusian ha soviedel eus 1891 betek dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. E deroù ar bloavezhioù 1890 e rankas Émile Nagant pellaat diouzh an embregerezh, a voe adanvet '''Fabrique d'armes Léon Nagant''' e 1896. Hemañ diwezhañ a voe e penn ar stal e-unan da gentañ, hag asambles gant e zaou vab Charles Ha Maurice diwezhatoc'h<ref name=":0">{{fr}} DAUBRESSE Alain, ''[https://littlegun.be/arme%20belge/artisans%20identifies%20nagant/a%20nagant%20fr.htm La firme Nagant]'', Littlegun (lennet d'an 08/04/2026)</ref>.
Dedennet e oa ar re Nagant gant ar c'hirri-tan ivez, hag e 1899 e krogas o embregerezh da broduiñ otoioù Gobron-Brillie dindan aotre, a-raok kenlabourat gant Rochet-Schneider adalek 1904. E 1907 e fellas d'an embregerezh ijinañ e girri-tan dezhañ e-unan : ul labouradeg nevez a voe savet war gae Coronmeuse, e Liège bepred, hag implijet e voe an ijinour alaman Ernst Valentin e penn rann diorren Nagant. Brud a dapas ar merk e redadegoù diwar neuze, met distrujet e voe ul lodenn eus ar savadurioù er [[Brezel-bed Kentañ]]. Adkregiñ a reas e oberoù goude ar brezel, met daoust da vrud vat e otoioù e oa re vihan an embregerezh evit gellet arc'hantaouiñ produerezh a-yoc'h e garbedoù nevez. An hini diwezhañ a voe kinniget e 1927. Bloaz war-lerc'h e voe prenet Nagant gant an embregerezh Imperia. Gwerzhet e voe e labouradeg d'an [[FN Herstal]]<ref>{{fr}} Daniel ABSIL, ''[https://www.rvccb.be/old/PAGES/CONSTRUCTEURS%20LISTE/constructeurs%20NFR.html NAGANT 1896 – 1928]'', Royal Veteran Car Club Belgium (lennet d'an 08/04/2026)</ref>.
== Levrlennadur ==
* {{en}}{{fr}} Alain Daubresse, ''Les armuriers liégeois à travers leurs réalisations 1800-1950 Tome 5 - Liège gunmakers through their work 1800-1950 Book 5'', 2017, 338 p., ISBN 978-2-930825-04-5
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1859]]
[[Rummad:Embregerezhioù aet da get]]
[[Rummad:Embregerezhioù Belgia]]
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù kirri-tan]]
3rhd5n2i9c1ysztggr2lkgkusntkxuq
Rummad:Embregerezhioù savet e 1859
14
179799
2187446
2026-04-08T20:32:33Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1859]] [[Rummad:1859]]"
2187446
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1859]]
[[Rummad:1859]]
dv9q8mk0bzhvbi2m2b3inyu1uhwey3d
Kaozeal:Aleksandr Vasilyevich Krasnoyartsev
1
179800
2187450
2026-04-09T07:02:27Z
Arko
540
/* Aleksandr */ rann nevez
2187450
wikitext
text/x-wiki
== Aleksandr ==
Demat Dishual, Alexandre a zo un anv saoznek. Anv an den eo ''Александр,'' da lavaret eo [[Aleksandr]]. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 07:02 (UTC)
kb8whkw87on2tm65y6h2wtnzxc9fuhv
2187455
2187450
2026-04-09T07:32:36Z
Kestenn
14086
Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev]] da [[Kaozeal:Aleksandr Vasilyevich Krasnoyartsev]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel: Treuzlizherennadur ar rusianeg. A galon,
2187450
wikitext
text/x-wiki
== Aleksandr ==
Demat Dishual, Alexandre a zo un anv saoznek. Anv an den eo ''Александр,'' da lavaret eo [[Aleksandr]]. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 07:02 (UTC)
kb8whkw87on2tm65y6h2wtnzxc9fuhv
2187458
2187455
2026-04-09T07:36:11Z
Kestenn
14086
/* Aleksandr */ Respont
2187458
wikitext
text/x-wiki
== Aleksandr ==
Demat Dishual, Alexandre a zo un anv saoznek. Anv an den eo ''Александр,'' da lavaret eo [[Aleksandr]]. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 07:02 (UTC)
:Demat, cheñchet eo. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 07:36 (UTC)
pnc5gnhwchcegteuddbjdfsy7sphnxw
2187463
2187458
2026-04-09T09:25:29Z
Dishual
612
/* Aleksandr */ Respont
2187463
wikitext
text/x-wiki
== Aleksandr ==
Demat Dishual, Alexandre a zo un anv saoznek. Anv an den eo ''Александр,'' da lavaret eo [[Aleksandr]]. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 07:02 (UTC)
:Demat, cheñchet eo. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 07:36 (UTC)
::Trug deoc'h!
::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 09:25 (UTC)
3c2utp1hqwd0dvqe2jiu2f12xyaza4s
Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev
0
179801
2187454
2026-04-09T07:32:36Z
Kestenn
14086
Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev]] da [[Aleksandr Vasilyevich Krasnoyartsev]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel: Treuzlizherennadur ar rusianeg. A galon,
2187454
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Aleksandr Vasilyevich Krasnoyartsev]]
m8lslqljenbk9zalawkt73jj324t2km
Kaozeal:Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev
1
179802
2187456
2026-04-09T07:32:36Z
Kestenn
14086
Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Alexander Vasilyevich Krasnoyartsev]] da [[Kaozeal:Aleksandr Vasilyevich Krasnoyartsev]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel: Treuzlizherennadur ar rusianeg. A galon,
2187456
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Kaozeal:Aleksandr Vasilyevich Krasnoyartsev]]
qa62bav264zdh4dl8ossobqolxcbexi
Nuenen
0
179803
2187459
2026-04-09T07:51:19Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Restr:Nuenen, molen de Roosdonck foto3 2008-07-24 18.23.JPG|thumb|Milin Roosdonck e Nuenen.]] '''Nuenen''' zo ur gêriadenn e kumun [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]], e proviñs [[Noord-Brabant]], en [[Izelvroioù]]. En un dek kilometr bennak e reter [[Eindhoven]] emañ. {{formatnum:18841}} annezad a oa e 2023<ref>{{nl}} ''[https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2025/38/kerncijfers-wijken-en-buurten-2023 Kerncijfers wijken en buurten 2023]'', Centraal Bureau voor de Stat..."
2187459
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nuenen, molen de Roosdonck foto3 2008-07-24 18.23.JPG|thumb|Milin Roosdonck e Nuenen.]]
'''Nuenen''' zo ur gêriadenn e kumun [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]], e proviñs [[Noord-Brabant]], en [[Izelvroioù]]. En un dek kilometr bennak e reter [[Eindhoven]] emañ. {{formatnum:18841}} annezad a oa e 2023<ref>{{nl}} ''[https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2025/38/kerncijfers-wijken-en-buurten-2023 Kerncijfers wijken en buurten 2023]'', Centraal Bureau voor de Statistiek, 31/03/2026 (lennet d'an 09/04/2026)</ref>.
== Istor ==
Al livour [[Vincent van Gogh]] en deus bevet e Nuenen etre 1883 ha 1885. Eno en deus graet un nebeud taolennoù, evel'' Het uitgaan van de hervormde kerk te Nuenen'' ("O vont er-maez eus iliz adreizhet Nuenen") ha ''De Aardappeleters'' ("An debrerien batatez").
E-kerzh an [[oberiadur Market Garden]] (miz Gwengolo 1944), emgannoù zo bet etre Stadunaniz hag Alamaned evit bezañ mestr war ar gêr. Taolennet eo an darvoud e rann 4 ar stirad ''[[Band of Brothers]]'' peurgetket.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù an Izelvroioù]]
74r41x2eqs4rlhfdfhajy9j24mfaivw
2187461
2187459
2026-04-09T07:54:31Z
Kestenn
14086
Lañs dister
2187461
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nuenen, molen de Roosdonck foto3 2008-07-24 18.23.JPG|thumb|Milin Roosdonck e Nuenen.]]
'''Nuenen''' zo ur gêriadenn e kumun [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]], e proviñs [[Noord-Brabant]], en [[Izelvroioù]]. En un dek kilometr bennak e reter [[Eindhoven]] emañ. {{formatnum:18841}} annezad a oa e 2023<ref>{{nl}} ''[https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2025/38/kerncijfers-wijken-en-buurten-2023 Kerncijfers wijken en buurten 2023]'', Centraal Bureau voor de Statistiek, 31/03/2026 (lennet d'an 09/04/2026)</ref>.
== Istor ==
Al livour [[Vincent van Gogh]] en deus bevet e Nuenen etre 1883 ha 1885. Eno en deus graet un nebeud taolennoù, evel'' Het uitgaan van de hervormde kerk te Nuenen'' ("O vont er-maez eus iliz adreizhet Nuenen") ha ''De Aardappeleters'' ("An debrerien batatez").
E-kerzh an [[oberiadur Market Garden]] (miz Gwengolo 1944), emgannoù zo bet etre Stadunaniz hag Alamaned evit bezañ mestr war ar gêr. Taolennet eo an darvoud e rann 4 ar stirad ''[[Band of Brothers]]'' peurgetket.
== Tud ==
* [[Edsger Dijkstra|Edsger Wybe Dijkstra]] (1930-2002), stlennegour, marvet eno.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù an Izelvroioù]]
56k5e5u6jal50tse0v7t5k9dn32z1ji
2187462
2187461
2026-04-09T07:55:07Z
Kestenn
14086
2187462
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nuenen, molen de Roosdonck foto3 2008-07-24 18.23.JPG|thumb|Milin Roosdonck e Nuenen.]]
'''Nuenen''' zo ur gêriadenn e kumun [[Nuenen, Gerwen en Nederwetten]], e proviñs [[Noord-Brabant]], en [[Izelvroioù]]. En un dek kilometr bennak e reter [[Eindhoven]] emañ. {{formatnum:18841}} annezad a oa e 2023<ref>{{nl}} ''[https://www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2025/38/kerncijfers-wijken-en-buurten-2023 Kerncijfers wijken en buurten 2023]'', Centraal Bureau voor de Statistiek, 31/03/2026 (lennet d'an 09/04/2026)</ref>.
== Istor ==
Al livour [[Vincent van Gogh]] en deus bevet e Nuenen etre 1883 ha 1885. Eno en deus graet un nebeud taolennoù, evel'' Het uitgaan van de hervormde kerk te Nuenen'' ("O vont er-maez eus iliz adreizhet Nuenen") ha ''De Aardappeleters'' ("An debrerien batatez").
E-kerzh an [[oberiadur Market Garden]] (miz Gwengolo 1944), emgannoù zo bet etre Stadunaniz hag Alamaned evit bezañ mestr war ar gêr. Taolennet eo an darvoud e rann 4 ar stirad ''[[Band of Brothers (ministirad)|Band of Brothers]]'' peurgetket.
== Tud ==
* [[Edsger Dijkstra|Edsger Wybe Dijkstra]] (1930-2002), stlennegour, marvet eno.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù an Izelvroioù]]
7o93uqjshafoyx3jxmwl4b492hxssvn
Oberiadur Market Garden
0
179804
2187460
2026-04-09T07:52:10Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[Oberiadur-brezel Market Garden]]
2187460
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Oberiadur-brezel Market Garden]]
9u7g3f1lt21r0r2kvx4d0z2gcyfl8ea
Borislava Borisova-Ornstein
0
179805
2187465
2026-04-09T11:00:18Z
Dakbzh
58931
Adkas war-du [[Borislava Borisova]]
2187465
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Borislava Borisova]]
alzg6gjxemfwwa4b2ae0bjeiahhudfv
Borislava Ornstein
0
179806
2187466
2026-04-09T11:00:55Z
Dakbzh
58931
Adkas war-du [[Borislava Borisova]]
2187466
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Borislava Borisova]]
alzg6gjxemfwwa4b2ae0bjeiahhudfv