Brezhoneg

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.23</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Brezhoneg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34</id>
    <revision>
      <id>2187718</id>
      <parentid>2173532</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:48:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Stourmoù evit ar yezh */</comment>
      <origin>2187718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17187" sha1="iqo0xqt4blv73n3jcgmba4q90av3e63" xml:space="preserve">{{databox}}
{{Yezh|anv=Brezhoneg
|broiou={{Breizh}}
|rannved=[[Europa]]
|komzet= 107 000 (e 2024)
|renkadur=goude 100
|livfamilh=Indezeuropek
|familh=[[Yezhoù indezeuropek]]
* [[Yezhoù keltiek]]
**  [[Predeneg]]
*** '''Brezhoneg'''
|YezhOfisiel=
|akademiezh=
|urzh=
|frammadur=
|iso1=br
|iso2=bre 
|lizherennoù=[http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bre BRE]
}}Ur [[yezhoù keltiek|yezh keltiek]] a orin eus [[Enez Vreizh]] ([[Breizh-Veur]]/[[Preden]]) hag eus skourr ar [[yezhoù predenek]] eo ar '''brezhoneg''', pe ar '''breton''' e lec'hioù zo&lt;ref&gt;&quot;[http://devri.bzh/dictionnaire/b/breton-1/ breton .1]&quot; ha &quot;[http://devri.bzh/dictionnaire/b/breton-2/ breton .2]&quot; war al lec'hienn ''devri.bzh''&lt;/ref&gt;. Deuet e vije diwar ur yezh voutin a vije bet etre Enez Vreizh ha [[Breizh Vihan]] ([[Arvorig]]) e-tro dibenn an [[Henamzer]]. A-gozh e vez komzet ha skrivet e [[Breizh]].

Biskoazh ne voe komzet en darn vuiañ eus [[Breizh-Uhel]] ([[Bro-Naoned]] ha [[Bro-Roazhon]]), buan e yeas da get e [[Bro-Zol]] hag e [[Bro-Sant-Maloù]] levezonet-don e voe gant ar [[romaneg]] e bro [[Gwenrann|Gwerrann]] hag e [[Bro-Gwened]]&lt;ref&gt;Arzel Even, ''op. cit'', p. 154.&lt;/ref&gt;. Tamm-ha-tamm ez eas ar brezhonegva war-gil ; hiziv ne vez komzet nemet e [[Breizh-Izel]], er c’hornôg d’ul linenn hag a dreser dre vras eus [[Plouha]] da [[Gwened|Wened]])&lt;ref&gt;Arzel Even, ''op. cit.'', p. 158.&lt;/ref&gt;.

E 2024 e istimed e oa 107 000 brezhoneger&lt;ref&gt;https://www.bretagne.bzh/app/uploads/CP_etude-sociolinguistique-2024_traduction-en-breton.pdf&lt;/ref&gt;.
==Istor diavaez ar brezhoneg==
[[Restr:Niver a vrezhonegerien dre vro 2018.jpg|thumb|left|upright=2|Hervez sontadeg TMO-KR Breizh 2018 hag [[Ofis Publik ar Brezhoneg|OPaB]], '''246 180''' a dud en holl.]]
Bet eo komzet ar brezhoneg gant pennoù bras Stad Breizh betek an {{XIIvet kantved}} a-raok bezañ dilezet ganto. Deuet eo tamm-ha-tamm da vezañ yezh Goueled Breizh hag ar bobl vunut p'eo bet dilezet d'e dro gant an [[noblañs]] hag ar [[bourc'hiz|vourc'hizien]], a zo aet war ar [[galleg]]. Al [[latin]] e oa yezh skrivet [[roll Rouaned ha Duged Breizh|duged Breizh]], hag ar galleg adalek ar {{XVvet kantved}}&lt;ref&gt;[http://elec.enc.sorbonne.fr/CID2003/jones The use of French in Medieval Brittany, Michael Jones], Éditions en ligne de l'École des Chartes, 2003&lt;/ref&gt;. Chomet ez eus gerioù prizius diwar ar brezhoneg kozh a vez implijet hiziv an deiz da sevel gerioù brezhonek nevez war tachennoù evel ar [[prederouriezh|brederouriezh]] ha skiantoù mab-den, da skouer.

Kar-tost eo ar brezhoneg d'ar [[Kembraeg|c'hembraeg]] ha, marteze, un tammig d’ar [[galianeg]] hag a zo aet da goll da vat war-dro kreiz ar {{VIIvet kantved}}, met n'eus tamm prouenn ebet e vefe bet levezonet ar brezhoneg gant ar galianeg peogwir n'ouzer ket nemeur a dra a-zivout stad ar galianeg en amzer donedigezh [[Brezhoned]] an Inizi da Vreizh-Vihan ha n'ouzer ket kalz hiroc'h diwar-benn brezhoneg an amzer-se kennebeut. Anavezet eo ar brezhoneg gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] evel ur yezh evel ar re all.

==Brezhoneg ha Dispac'h gall==
N'he deus ar vonarkiezh graet netra a-enep ar yezhoù disheñvel diouzh ar galleg, met adal an [[Dispac'h gall]] eo bet cheñchet an traoù&lt;ref&gt;[http://www.persee.fr/doc/abpo_0003-391x_1912_num_28_3_1393 ''La Revolution française et la langue bretonne'']&lt;/ref&gt;. Kroget ez eus bet da gelenn galleg d'an holl dud ha da waskañ war un dro an holl yezhoù all a veze graet ''[[patois]]'' anezho en un doare dismegañsus, e Breizh peurgetket a-drugarez da zoareoù kriz da lakaat mezh war bugale er skolioù Stad pe [[Katoligiezh|gatolik]]. Dalc'het e voe d'ar [[politikerezh]]-se da lazhañ ar brezhoneg betek ar [[bloavezhioù 1960]], da lavaret eo betek ar mare ma voe echuet well-wazh gant ar skolioù da zegemer bugale dic'hallek desavet e brezhoneg gant o zud.

E deroù an {{XXIvet kantved}}, ha pa gendalc'hfe ar politikerezh gall da lakaat galleg dre holl abalamour m'eo ''yezh ar republik'', e veze komzet brezhoneg gant war-dro 300 000 a dud c'hoazh (e-skoaz 1 300 000 er bloaz [[1930]]). Evit diskouez pegen kriz eo bet an traoù a-enep ar brezhoneg ez eus ur frazenn anavezet mat hag a lavar splann an traoù : «&amp;nbsp;''Il est interdit de cracher par terre et de parler breton''&amp;nbsp;». E penn-kentañ an {{XXvet kantved}} ne ouie an hanter eus an dud nemet brezhoneg hag an hanter all a ouie an div yezh. Er bloaz [[1950]] ne chome mui nemet 100 000 a dud na ouient nemet brezhoneg.

Hiziv an deiz ez eo ar brezhoneg ar yezh keltiek nemeti hep statud ofisiel ebet. Ne fell ket d'ar gouarnamant lakaat cheñch [[mellad]] 2 ar [[bonreizh|vonreizh]] bet degemeret er bloaz [[1994]] hag a embann ''La langue de la République est le français''.

Ingal en em vod dekviliadoù a dud e [[Frañs]] evit goulenn ma vefe kemmet al lezenn-se : en [[Unaniezh Europa|Europa]] ne vez kavet ul lezenn evel-se nemet e [[Frañs]].

Nevez zo eo bet ar skolioù [[Diwan]] o klemm dirak [[Lez europat gwirioù mab-den]] evit ma vefe doujet da wirioù ar Vretoned e-keñver o yezh.

Brezhoneg a vez komzet ivez en estrenvro hag e [[Bro-C'hall]], er c'hêrioù bras dreist-holl.

==Marevezhioù ar brezhoneg==
[[Skeudenn:Breton-language-spoken-Spilhennig.svg|thumb|«&amp;nbsp;[[Spilhennig]]&amp;nbsp;» : merk ar vrezhonegerien.]]
Boas eur da rannañ istor ar brezhoneg e meur a varevezh.&lt;br&gt;
Betek an {{VIIvet kantved}} ne oa bet kemm bras ebet etre ar [[predeneg]] komzet e Breizh-Vihan hag an hini komzet e Breizh-Veur.
*An [[henvrezhoneg]], eus ar {{VIIvet kantved}} betek an {{XIvet kantved}}. N’anavezomp yezh ar mare-se nemet dre dammoù frazennoù berr-berr, gerioù ([[spisc'herioù]]), anvioù tud hag anvioù lec’h.
*Ar [[krennvrezhoneg|c’hrennvrezhoneg]], eus an {{XIvet kantved}} betek ar {{XVIvet kantved}}. Eus an amzer-se ec’h anavezomp dreist-holl pezhioù-c’hoari, hir-mat alies a-walc’h.
*Ar [[brezhoneg raknevez]] eus ar {{XVIIvet kantved}} betek penn kentañ an {{XIXvet kantved}}.
*Ar [[brezhoneg kempred]] betek bremañ.
==An deskadurezh==
[[Restr:% a gelenn 2ek e 2018.jpg|thumb|% a skolidi en un hentad divyezhek er 1añ derez]]
[[Restr:A-du kelenn brezhoneg br.jpg|thumb|% a dud a-du pe a-du-kenañ da gaout muioc'h a vrezhoneg er skolioù]]
Er bloaz [[1977]] e voe krouet ar rouedad skolioù [[Diwan]]. Er skolioù-se e vez desket dre ar brezhoneg (4 337 skoliad da vare an distro-skol e 2018&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/evenement/1257/101-keleier.htm (Ofis Publik ar Brezhoneg)]&lt;/ref&gt;).

Klasoù divyezhek zo ivez e skolioù stad ([[Div Yezh]] - 8 563 skoliad) hag e skolioù katolik prevez ([[Dihun]] - 5 437 skoliad)&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/evenement/1257/101-keleier.htm Ofis Publik ar Brezhoneg)]&lt;/ref&gt;). Miliadoù a dud yaouank (18 337 en holl e [[2018]]) a ya da skolioù seurt-se adal ar [[skol-vamm]] betek fin al [[lise]].

Pell emañ ar sifroù-se diouzh goulenn an dud c'hoazh, hervez disoc'hoù sontadeg TMO/Kuzul-rannvro Breizh 2018.
==Geriadurouriezh==
*''Gwelit :'' [[geriadurouriezh ar brezhoneg]].
==Rannyezhoù ar brezhoneg==
*''Gwelit :'' [[rannyezhouriezh ar brezhoneg]].''
==Petra zo dibar d'ar brezhoneg ?==
===Tres ar verb : ober / bezañ oc'h ober ===
Evel en [[iwerzhoneg]] ez eus daou stumm da bep amzer verb e brezhoneg. Kemm zo etrezo hervez m'eo boas an ober pe n'eo ket. Kavet e vez traoù evel-se e [[saozneg]] ivez. Kavout a reer en amzer-vremañ ur stumm boas hag ur stumm war ober :
*''Me zo o komz gant ma amezeg'' (bremañ pa lavaran)
*''Me a gomz gant ma amezeg'' (bep mintin)
Er verb ''bout'' (''bezañ'') hag er verb ''kaout'' avat ez eus daou stumm disheñvel hep stumm war ober ebet (gant ar « verb bezañ + o + anv-verb ») :
*''Skuizh on hiziv''
*''Skuizh e vezan da Wener''
*''Naon am eus heno(a)zh''
*''Naon am bo fenoz''
*''Naon am bez bemnoz''
===Araogennoù displeget===
Evel er yezhoù keltiek all a-vremañ e vez displeget an araogennoù e brezhoneg hervez ar gour, da lavaret eo ez a ar raganvioù-gour d'ober ur ger hepken gant an araogenn zo araozo.
{| class=wikitable
|+'''Araogenn ''GANT'' '''
!Gour
!Displegadur
|-
|me || gan''in''
|-
|te || gan''it''
|-
|eñ || gant''añ''
|-
|hi || gant''i''
|-
|ni || gan''imp'', gan''eomp''
|-
|c'hwi || gan''eoc'h''
|-
|i || gant''e'', gant''o''
|}
==Keñveriañ gerioù==
En daolenn amañ dindan e kavor perzhioù boutin d'ar brezhoneg (hini Gwened ha KLT) hag ar [[kerneveureg|c'herneveureg]] ; ar gerioù [[gallaoueg|gallaouek]] ha gallek zo roet ivez. Gellout a reer gwelet traoùigoù heñvel e brezhoneg ha gallaoueg, da skouer an doare da lavaret « [[gwiñver]] », ''kazh-koad'' neuze e brezhoneg ha ''chat-de-boéz'' savet o-daou war an hevelep patrom, met war harzoù ar brezhoneg hepken e vez kavet an doare-se ([[Sant-Yann-Brevele]]), hag e [[Gwernenez]], e [[Breizh-Uhel]] e kaver dre vras ''chat d'étchuiré'', ''chat d'écureuil'', evel en ul lodenn vras eus ar [[yezhoù oil]]&lt;ref&gt;Eugène Rolland, ''Faune populaire de France'', levrenn 7, p.150-157&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
! [[Kerneveureg]] (FSS)
! Brezhoneg ([[Doare-skrivañ KLT|KLT]])
! [[Brezhoneg Gwened|Gwenedeg]]
! [[Gallaoueg]]
! Galleg
|-
|gwenenen
|gwenanenn
|guérenen
|''avètt''
|''abeille''
|-
|kador
|kador
|kadoér
|''chaérr''
|''chaise''
|-
|keus
|formaj/fourmaj/keuz
|fourmaj
|''fórmaij''
|''fromage''
|-
|yn mes
|er-m(a)ez
|er-mêz
|''desort''
|''sortie''
|-
|kodha
|kouezhañ
|kouehel
|''cheir''
|''tomber''
|-
|gaver
|gavr
|gavr
|''biq''
|''chèvre''
|-
|chi
|ti
|ti
|''ostèu''
|''maison''
|-
|gweus
|gweuz/muzell
|muzell
|''lip''
|''lèvre''
|-
|ganow
|genoù/beg
|beg
|''góll''
|''bouche'' (''gueule'')
|-
|niver
|niver
|niver
|''limerot''
|''numéro''
|-
|peren
|perenn
|perenn
|''peirr''
|''poire''
|-
|skol
|skol
|skol
|''escoll''
|''école''
|-
|gwiwer
|gwiñver, kazh-koad
|razh-koed, kazh-koed
|''chat d'écureuil'', ''chat-de-boéz''
|''écureuil''
|-
|steren
|steredenn/sterenn
|sterenn
|''esteill''
|''étoile''
|-
|megi
|butunat/fumiñ
|butunat
|''betunae''
|''fumer'' (''du tabac'')
|-
|hedhyw
|hiziv/hirio/hiriou/hidiv
|hiniv, hirio, hidiv
|''anoet''
|''aujourd'hui''
|-
|hwibana
|c'hwibanañ/c'hwitellat/sutal…
|c'hwitellat
|''sublae''
|''siffler''
|}

==Stourmoù evit ar yezh==
Kalz anezho zo bet ; difeuls alies ha dic'hortoz eo ar re nevesañ. 
* Ur strollad nevez anvet [[Ai'ta!]] (deomp dezhi, e brezhoneg Treger ; gwelit [http://ai.ta.free.fr/]) a stourm evit ar yezh er vuhez foran gant fent ha preder.
* Ur stourm all zo anezhañ eo ar stourm livadureg, da heul [[Stourm ar Brezhoneg]] (SAB). Kement hini hag a stourm evit ar yezh zo pedet neuze da ginklañ ur blog gant e wellañ livadurioù (gwelit [http://stourmomp.blogspot.com]).

==Politikerezh evit ar yezh==
===En deskadurezh===
A-benn talañ ouzh an diouer a gelennerien stummet war an deskadurezh vrezhoneg ez eus bet krouet yalc'hadoù &quot;Skoazell &amp; Desk&quot; gant ar rannvroioù hag ar c'huzul bro.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Yalc'had Skoazell Desk ESPE.jpg|Bruderezh evit ar yalc'had Skoazell &amp; Desk 
Yalc'had Skoazell Desk.jpg|Levrioùgoù evit broudañ studierien da c'houlenn ar yalc'had Skoazell &amp; Desk
&lt;/gallery&gt;
===Priziadeg 2018===
E miz Meurzh/Ebrel 2018 e voe goulennet gant ar gelennerien vrezhoneg lakaat da dremen arnodennoù live evit ar c'hlasadoù trede e Diwan, en deskadurezh katolik hag an deskadurezh foran, da welet live gwirion ar skolajidi e fin ar c'helc'hiad pevar (sañset B2 ar CECRL).
=== Er vuhez foran ===
Er vuhez foran e kaver brezhoneg dindan daou stumm : ur c'hoant da vrudañ ar yezh ha da ziskouez ez eus politikerien a-du ganti, pe un implij gant brezhonegerien war ar pemdez.

Aliesoc'h-aliesañ e kaver ar brezhoneg er bed ekonomikel, ma vez degaset gant tud kar-o-yezh bet desket enni ha deuet da vezañ aktourien er bed-se. An abeg a genwerzh zo ivez dre emdroadur spered an dud a fell dezho adkavout un aergelc'h gwirion ha gwriziennet donoc'h en o endro [[sevenadur]]el.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Restr:Stankoù Apigné 03.jpg|Panell divyezhek e [[Stankoù Apigné]] ([[Il-ha-Gwilen]])
Restr:Glazard ar magoerioù.jpg|Panell divyezhek e [[Baden (Mor-Bihan)|Baden]] ([[Bro-Gwened]], [[Mor-Bihan]])
Restr:Gouel Sant Denoal.jpg|Panell divyezhek er [[Bro-Vigoudenn|Vro-Vigoudenn]] en ur stal bleunioù
Restr:Tourism office Carhaix bilingual sign.jpg|Ti an douristed e [[Karaez-Plougêr|Karaez]], panell degemer divyezhek
Restr:Road signs bilingual Breton in Quimper.jpg|Panelloù-hent divyezhek e [[Kemper]]
&lt;/gallery&gt;
==Diouer a stourm evit ar yezh==
E miz Kerzu 2006 e oa bet [[Marc Le Fur|Marc ar Fur]], kannad [[UMP]] (tu dehoù gall) [[Loudieg]] o kinnig e parlamant Pariz ur mennad savet evit anavezout ar yezhoù rannvro er Vonreizh c'hall : kannad ebet eus ar [[Strollad Sokialour Gall|PS]] gall e Breizh (na [[Jean-Yves an Drian]], a zo ivez prezidant [[Kuzul Rannvro Breizh]]) n'en doa mouezhiet gant kinnig ar Fur.

Skort eo implij ar brezhoneg war an dachenn bolitikel e-maez an [[Emsav]]. Implijet e vez dreist-holl evit desachañ mouezhioù war-du ur strollad pe un den politikel. Ral eo ar c'hoant gwirion da harpañ ar yezh.
==An niver a vrezhonegerien==
Hervez un enklask kaset gant [[Fañch Broudig]] ha [[TMO]], paeet gant [[Kuzul Rannvro Breizh]], ne vije nemet 207&amp;nbsp;000 brezhoneger ken e 2007. Hervez enklask an [[INSEE]], kempoelloc'h hervez [[Hervé Abalain]]&lt;ref&gt;Abalain (H.), ''Histoire de la langue bretonne'', emb. Gisserot, 2000, p.37&lt;/ref&gt;, graet e 1999, e vefe 295&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Hervé Abalain 2007, p. 276&quot;&gt;Hervé Abalain, ''Le français et les langues historiques de la France Par Hervé Abalain'', emb. Gisserot, 2007, p. 276&lt;/ref&gt;. Hervez Efficience 3 (2001) e vefe 300&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Hervé Abalain 2007, p. 276&quot;/&gt;. Ur 100&amp;nbsp;000 a dud bennak pe ouzhpenn a gompren mat ar yezh hep he c'homz&lt;ref&gt;Diwar F. Broudig, ''Brud Nevez'', niv. 274, 2009, p. 38&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Brezhonegerien zo e New York ; ar re-se oa degadoù bennaket anezho e 2012, hervez BZH New York, kevredigezh ar Vretoned eno&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ar yech vrezoneg e New York e 2012.|publisher=An-Amzair|date=31 'viz Kerzu 2012|url=http://an-amzair.com/2012/12/31/ar-yech-vrezoneg-e-new-york-ny-e-2012/}}&lt;/ref&gt;. N'eo ket gouiet hag ar re-se a gomz ar yezh a-wechoù pe bemdez, pe ar seurt rannyezh komzet ganto enni kennebeut.

Hervez ur studiadenn bet embannet e 2018 ez eus muioc'h evit 207&amp;nbsp;000 brezhoneger er vro&lt;ref&gt;[https://www.bretagne.bzh/jcms/prod_435795/fr/etude-sociolinguistique-langues-de-bretagne?details=true ''Bretagne.bzh'']&lt;/ref&gt;. Hervez ur studiadenn embannet gant Rannvro Breizh eus 2024 e oa istimet da gaout 107 000 brezhoneger &lt;ref&gt;https://www.bretagne.bzh/app/uploads/CP_etude-sociolinguistique-2024_traduction-en-breton.pdf&lt;/ref&gt;. Nebeutoc'h a vrezhonegerien met gant ur geidenn a oad o izelaat.

==Krennlavaroù diwar-benn ar brezhoneg==
*[[Ar Brezhoneg hag ar Feiz A zo breur ha c'hoar e Breizh]].
*[[Hep brezhoneg Breizh ebet]]

== Liammoù diavaez ==
{{Wikeriadur}}
{{Commons|Breton language}}
*Jouitteau, M. (2009-bremañ) ''[http://arbres.iker.cnrs.fr/index.php/Grammaire_du_breton ARBRES], wikiyezhadur ar brezhoneg'', IKER, CNRS. (yezhadur wiki ar brezhoneg (skrivet e galleg), gant skouerioù troet ger-ha-ger ha keñveriadennoù gant yezhoù all).
*[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00503/petra-eo-ar-brezhoneg?-qu-est-ce-que-la-langue-bretonne? L'Ouest en mémoire (Ina) - Petra eo ar Brezhoneg]
* [http://www.ethnologue.com/language/bre Ethnologue]
* [https://wikitongues.org/languages/bre/ WikiTongues]
* [https://www.youtube.com/channel/UCDSZTvxCYQ97mZpEzlW2AdQ Brezhoneg Bew], ''YouTube''
* [http://banque.sonore.breton.free.fr/ Banque Sonore des Dialectes Bretons]
* [https://www.brezhonegbrovear.bzh/index.php Brezhoneg Bro Vear]
* [https://www.youtube.com/channel/UClRvywGREypp9uZHyPhqE5g Yezholeiñ], ''YouTube''
* [https://www.bcd.bzh/br/ Bretagne Culture Diversité – Sevenadurioù Breizh]

==Levrlennadur==
* [[Arzel Even]] : ''Istor ar yezhoù keltiek'', levrenn 1, [[Hor Yezh]], 1987
* {{en}} Steve Hewitt : ''The Degree of Acceptability of Modern Literary Breton to Native Speakers'', Department of Linguistics, Cambridge, 1977 {{cite web|url=https://www.academia.edu/283217/The_Degree_of_Acceptability_of_Modern_Literary_Breton_to_Native_Breton_Speakers|title=Lenn en-linenn|accessdate=05/10/2020}}
* MADEG Mikael, ''Kentelioù distagadur brezhoneg Bro-Leon'', Nadoz-Vor Embannadurioù, Brest, 2020.
* {{en}} Steve Hewitt : ''The problem of neo-speakers in language revitalization: The example of Breton'', University College, London, 2020 {{cite web|url=https://www.academia.edu/s/ef521f5bd6|title=Lenn en-linenn|accessdate=05/10/2020}}

==Gwelet ivez==
* [[Deskadurezh vrezhonek]]
* [[Lennegezh vrezhonek]]
* [[Skrivagnerien vrezhonek]]
* [[Lizherenneg fonetik etrebroadel evit ar brezhoneg]]
* [[Diwan]]
* [[Div Yezh]]
* [[Dihun]]
* [[Ofis ar Brezhoneg]]
* [[Lec'h ar brezhoneg er skolioù]].
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{Yezhoù predenek}}
{{Porched yezhoù}}
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Brezhoneg| ]]
[[Rummad:Yezhoù predenek]]
[[Rummad:Yezhoù Frañs]]
[[Rummad:Pennadoù da neptuekaat]]
[[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]]</text>
      <sha1>iqo0xqt4blv73n3jcgmba4q90av3e63</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187719</id>
      <parentid>2187718</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:49:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Istor diavaez ar brezhoneg */</comment>
      <origin>2187719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17192" sha1="bixqbhgg5d19927mqstxob1euw278la" xml:space="preserve">{{databox}}
{{Yezh|anv=Brezhoneg
|broiou={{Breizh}}
|rannved=[[Europa]]
|komzet= 107 000 (e 2024)
|renkadur=goude 100
|livfamilh=Indezeuropek
|familh=[[Yezhoù indezeuropek]]
* [[Yezhoù keltiek]]
**  [[Predeneg]]
*** '''Brezhoneg'''
|YezhOfisiel=
|akademiezh=
|urzh=
|frammadur=
|iso1=br
|iso2=bre 
|lizherennoù=[http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bre BRE]
}}Ur [[yezhoù keltiek|yezh keltiek]] a orin eus [[Enez Vreizh]] ([[Breizh-Veur]]/[[Preden]]) hag eus skourr ar [[yezhoù predenek]] eo ar '''brezhoneg''', pe ar '''breton''' e lec'hioù zo&lt;ref&gt;&quot;[http://devri.bzh/dictionnaire/b/breton-1/ breton .1]&quot; ha &quot;[http://devri.bzh/dictionnaire/b/breton-2/ breton .2]&quot; war al lec'hienn ''devri.bzh''&lt;/ref&gt;. Deuet e vije diwar ur yezh voutin a vije bet etre Enez Vreizh ha [[Breizh Vihan]] ([[Arvorig]]) e-tro dibenn an [[Henamzer]]. A-gozh e vez komzet ha skrivet e [[Breizh]].

Biskoazh ne voe komzet en darn vuiañ eus [[Breizh-Uhel]] ([[Bro-Naoned]] ha [[Bro-Roazhon]]), buan e yeas da get e [[Bro-Zol]] hag e [[Bro-Sant-Maloù]] levezonet-don e voe gant ar [[romaneg]] e bro [[Gwenrann|Gwerrann]] hag e [[Bro-Gwened]]&lt;ref&gt;Arzel Even, ''op. cit'', p. 154.&lt;/ref&gt;. Tamm-ha-tamm ez eas ar brezhonegva war-gil ; hiziv ne vez komzet nemet e [[Breizh-Izel]], er c’hornôg d’ul linenn hag a dreser dre vras eus [[Plouha]] da [[Gwened|Wened]])&lt;ref&gt;Arzel Even, ''op. cit.'', p. 158.&lt;/ref&gt;.

E 2024 e istimed e oa 107 000 brezhoneger&lt;ref&gt;https://www.bretagne.bzh/app/uploads/CP_etude-sociolinguistique-2024_traduction-en-breton.pdf&lt;/ref&gt;.
==Istor diavaez ar brezhoneg==
[[Restr:Niver a vrezhonegerien dre vro 2018.jpg|thumb|left|upright=2|Hervez sontadeg TMO-KR Breizh 2018 hag [[Ofis Publik ar Brezhoneg|OPaB]], '''246 180''' a dud en holl.]]
Bet eo komzet ar brezhoneg gant pennoù bras Stad Breizh betek an {{XIIvet kantved}} a-raok bezañ dilezet ganto. Deuet eo tamm-ha-tamm da vezañ yezh Goueled Breizh hag ar bobl vunut p'eo bet dilezet d'e dro gant an [[noblañs]] hag ar [[Bourc'hizelezh|vourc'hizien]], a zo aet war ar [[galleg]]. Al [[latin]] e oa yezh skrivet [[roll Rouaned ha Duged Breizh|duged Breizh]], hag ar galleg adalek ar {{XVvet kantved}}&lt;ref&gt;[http://elec.enc.sorbonne.fr/CID2003/jones The use of French in Medieval Brittany, Michael Jones], Éditions en ligne de l'École des Chartes, 2003&lt;/ref&gt;. Chomet ez eus gerioù prizius diwar ar brezhoneg kozh a vez implijet hiziv an deiz da sevel gerioù brezhonek nevez war tachennoù evel ar [[prederouriezh|brederouriezh]] ha skiantoù mab-den, da skouer.

Kar-tost eo ar brezhoneg d'ar [[Kembraeg|c'hembraeg]] ha, marteze, un tammig d’ar [[galianeg]] hag a zo aet da goll da vat war-dro kreiz ar {{VIIvet kantved}}, met n'eus tamm prouenn ebet e vefe bet levezonet ar brezhoneg gant ar galianeg peogwir n'ouzer ket nemeur a dra a-zivout stad ar galianeg en amzer donedigezh [[Brezhoned]] an Inizi da Vreizh-Vihan ha n'ouzer ket kalz hiroc'h diwar-benn brezhoneg an amzer-se kennebeut. Anavezet eo ar brezhoneg gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] evel ur yezh evel ar re all.

==Brezhoneg ha Dispac'h gall==
N'he deus ar vonarkiezh graet netra a-enep ar yezhoù disheñvel diouzh ar galleg, met adal an [[Dispac'h gall]] eo bet cheñchet an traoù&lt;ref&gt;[http://www.persee.fr/doc/abpo_0003-391x_1912_num_28_3_1393 ''La Revolution française et la langue bretonne'']&lt;/ref&gt;. Kroget ez eus bet da gelenn galleg d'an holl dud ha da waskañ war un dro an holl yezhoù all a veze graet ''[[patois]]'' anezho en un doare dismegañsus, e Breizh peurgetket a-drugarez da zoareoù kriz da lakaat mezh war bugale er skolioù Stad pe [[Katoligiezh|gatolik]]. Dalc'het e voe d'ar [[politikerezh]]-se da lazhañ ar brezhoneg betek ar [[bloavezhioù 1960]], da lavaret eo betek ar mare ma voe echuet well-wazh gant ar skolioù da zegemer bugale dic'hallek desavet e brezhoneg gant o zud.

E deroù an {{XXIvet kantved}}, ha pa gendalc'hfe ar politikerezh gall da lakaat galleg dre holl abalamour m'eo ''yezh ar republik'', e veze komzet brezhoneg gant war-dro 300 000 a dud c'hoazh (e-skoaz 1 300 000 er bloaz [[1930]]). Evit diskouez pegen kriz eo bet an traoù a-enep ar brezhoneg ez eus ur frazenn anavezet mat hag a lavar splann an traoù : «&amp;nbsp;''Il est interdit de cracher par terre et de parler breton''&amp;nbsp;». E penn-kentañ an {{XXvet kantved}} ne ouie an hanter eus an dud nemet brezhoneg hag an hanter all a ouie an div yezh. Er bloaz [[1950]] ne chome mui nemet 100 000 a dud na ouient nemet brezhoneg.

Hiziv an deiz ez eo ar brezhoneg ar yezh keltiek nemeti hep statud ofisiel ebet. Ne fell ket d'ar gouarnamant lakaat cheñch [[mellad]] 2 ar [[bonreizh|vonreizh]] bet degemeret er bloaz [[1994]] hag a embann ''La langue de la République est le français''.

Ingal en em vod dekviliadoù a dud e [[Frañs]] evit goulenn ma vefe kemmet al lezenn-se : en [[Unaniezh Europa|Europa]] ne vez kavet ul lezenn evel-se nemet e [[Frañs]].

Nevez zo eo bet ar skolioù [[Diwan]] o klemm dirak [[Lez europat gwirioù mab-den]] evit ma vefe doujet da wirioù ar Vretoned e-keñver o yezh.

Brezhoneg a vez komzet ivez en estrenvro hag e [[Bro-C'hall]], er c'hêrioù bras dreist-holl.

==Marevezhioù ar brezhoneg==
[[Skeudenn:Breton-language-spoken-Spilhennig.svg|thumb|«&amp;nbsp;[[Spilhennig]]&amp;nbsp;» : merk ar vrezhonegerien.]]
Boas eur da rannañ istor ar brezhoneg e meur a varevezh.&lt;br&gt;
Betek an {{VIIvet kantved}} ne oa bet kemm bras ebet etre ar [[predeneg]] komzet e Breizh-Vihan hag an hini komzet e Breizh-Veur.
*An [[henvrezhoneg]], eus ar {{VIIvet kantved}} betek an {{XIvet kantved}}. N’anavezomp yezh ar mare-se nemet dre dammoù frazennoù berr-berr, gerioù ([[spisc'herioù]]), anvioù tud hag anvioù lec’h.
*Ar [[krennvrezhoneg|c’hrennvrezhoneg]], eus an {{XIvet kantved}} betek ar {{XVIvet kantved}}. Eus an amzer-se ec’h anavezomp dreist-holl pezhioù-c’hoari, hir-mat alies a-walc’h.
*Ar [[brezhoneg raknevez]] eus ar {{XVIIvet kantved}} betek penn kentañ an {{XIXvet kantved}}.
*Ar [[brezhoneg kempred]] betek bremañ.
==An deskadurezh==
[[Restr:% a gelenn 2ek e 2018.jpg|thumb|% a skolidi en un hentad divyezhek er 1añ derez]]
[[Restr:A-du kelenn brezhoneg br.jpg|thumb|% a dud a-du pe a-du-kenañ da gaout muioc'h a vrezhoneg er skolioù]]
Er bloaz [[1977]] e voe krouet ar rouedad skolioù [[Diwan]]. Er skolioù-se e vez desket dre ar brezhoneg (4 337 skoliad da vare an distro-skol e 2018&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/evenement/1257/101-keleier.htm (Ofis Publik ar Brezhoneg)]&lt;/ref&gt;).

Klasoù divyezhek zo ivez e skolioù stad ([[Div Yezh]] - 8 563 skoliad) hag e skolioù katolik prevez ([[Dihun]] - 5 437 skoliad)&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/evenement/1257/101-keleier.htm Ofis Publik ar Brezhoneg)]&lt;/ref&gt;). Miliadoù a dud yaouank (18 337 en holl e [[2018]]) a ya da skolioù seurt-se adal ar [[skol-vamm]] betek fin al [[lise]].

Pell emañ ar sifroù-se diouzh goulenn an dud c'hoazh, hervez disoc'hoù sontadeg TMO/Kuzul-rannvro Breizh 2018.
==Geriadurouriezh==
*''Gwelit :'' [[geriadurouriezh ar brezhoneg]].
==Rannyezhoù ar brezhoneg==
*''Gwelit :'' [[rannyezhouriezh ar brezhoneg]].''
==Petra zo dibar d'ar brezhoneg ?==
===Tres ar verb : ober / bezañ oc'h ober ===
Evel en [[iwerzhoneg]] ez eus daou stumm da bep amzer verb e brezhoneg. Kemm zo etrezo hervez m'eo boas an ober pe n'eo ket. Kavet e vez traoù evel-se e [[saozneg]] ivez. Kavout a reer en amzer-vremañ ur stumm boas hag ur stumm war ober :
*''Me zo o komz gant ma amezeg'' (bremañ pa lavaran)
*''Me a gomz gant ma amezeg'' (bep mintin)
Er verb ''bout'' (''bezañ'') hag er verb ''kaout'' avat ez eus daou stumm disheñvel hep stumm war ober ebet (gant ar « verb bezañ + o + anv-verb ») :
*''Skuizh on hiziv''
*''Skuizh e vezan da Wener''
*''Naon am eus heno(a)zh''
*''Naon am bo fenoz''
*''Naon am bez bemnoz''
===Araogennoù displeget===
Evel er yezhoù keltiek all a-vremañ e vez displeget an araogennoù e brezhoneg hervez ar gour, da lavaret eo ez a ar raganvioù-gour d'ober ur ger hepken gant an araogenn zo araozo.
{| class=wikitable
|+'''Araogenn ''GANT'' '''
!Gour
!Displegadur
|-
|me || gan''in''
|-
|te || gan''it''
|-
|eñ || gant''añ''
|-
|hi || gant''i''
|-
|ni || gan''imp'', gan''eomp''
|-
|c'hwi || gan''eoc'h''
|-
|i || gant''e'', gant''o''
|}
==Keñveriañ gerioù==
En daolenn amañ dindan e kavor perzhioù boutin d'ar brezhoneg (hini Gwened ha KLT) hag ar [[kerneveureg|c'herneveureg]] ; ar gerioù [[gallaoueg|gallaouek]] ha gallek zo roet ivez. Gellout a reer gwelet traoùigoù heñvel e brezhoneg ha gallaoueg, da skouer an doare da lavaret « [[gwiñver]] », ''kazh-koad'' neuze e brezhoneg ha ''chat-de-boéz'' savet o-daou war an hevelep patrom, met war harzoù ar brezhoneg hepken e vez kavet an doare-se ([[Sant-Yann-Brevele]]), hag e [[Gwernenez]], e [[Breizh-Uhel]] e kaver dre vras ''chat d'étchuiré'', ''chat d'écureuil'', evel en ul lodenn vras eus ar [[yezhoù oil]]&lt;ref&gt;Eugène Rolland, ''Faune populaire de France'', levrenn 7, p.150-157&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
! [[Kerneveureg]] (FSS)
! Brezhoneg ([[Doare-skrivañ KLT|KLT]])
! [[Brezhoneg Gwened|Gwenedeg]]
! [[Gallaoueg]]
! Galleg
|-
|gwenenen
|gwenanenn
|guérenen
|''avètt''
|''abeille''
|-
|kador
|kador
|kadoér
|''chaérr''
|''chaise''
|-
|keus
|formaj/fourmaj/keuz
|fourmaj
|''fórmaij''
|''fromage''
|-
|yn mes
|er-m(a)ez
|er-mêz
|''desort''
|''sortie''
|-
|kodha
|kouezhañ
|kouehel
|''cheir''
|''tomber''
|-
|gaver
|gavr
|gavr
|''biq''
|''chèvre''
|-
|chi
|ti
|ti
|''ostèu''
|''maison''
|-
|gweus
|gweuz/muzell
|muzell
|''lip''
|''lèvre''
|-
|ganow
|genoù/beg
|beg
|''góll''
|''bouche'' (''gueule'')
|-
|niver
|niver
|niver
|''limerot''
|''numéro''
|-
|peren
|perenn
|perenn
|''peirr''
|''poire''
|-
|skol
|skol
|skol
|''escoll''
|''école''
|-
|gwiwer
|gwiñver, kazh-koad
|razh-koed, kazh-koed
|''chat d'écureuil'', ''chat-de-boéz''
|''écureuil''
|-
|steren
|steredenn/sterenn
|sterenn
|''esteill''
|''étoile''
|-
|megi
|butunat/fumiñ
|butunat
|''betunae''
|''fumer'' (''du tabac'')
|-
|hedhyw
|hiziv/hirio/hiriou/hidiv
|hiniv, hirio, hidiv
|''anoet''
|''aujourd'hui''
|-
|hwibana
|c'hwibanañ/c'hwitellat/sutal…
|c'hwitellat
|''sublae''
|''siffler''
|}

==Stourmoù evit ar yezh==
Kalz anezho zo bet ; difeuls alies ha dic'hortoz eo ar re nevesañ. 
* Ur strollad nevez anvet [[Ai'ta!]] (deomp dezhi, e brezhoneg Treger ; gwelit [http://ai.ta.free.fr/]) a stourm evit ar yezh er vuhez foran gant fent ha preder.
* Ur stourm all zo anezhañ eo ar stourm livadureg, da heul [[Stourm ar Brezhoneg]] (SAB). Kement hini hag a stourm evit ar yezh zo pedet neuze da ginklañ ur blog gant e wellañ livadurioù (gwelit [http://stourmomp.blogspot.com]).

==Politikerezh evit ar yezh==
===En deskadurezh===
A-benn talañ ouzh an diouer a gelennerien stummet war an deskadurezh vrezhoneg ez eus bet krouet yalc'hadoù &quot;Skoazell &amp; Desk&quot; gant ar rannvroioù hag ar c'huzul bro.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Yalc'had Skoazell Desk ESPE.jpg|Bruderezh evit ar yalc'had Skoazell &amp; Desk 
Yalc'had Skoazell Desk.jpg|Levrioùgoù evit broudañ studierien da c'houlenn ar yalc'had Skoazell &amp; Desk
&lt;/gallery&gt;
===Priziadeg 2018===
E miz Meurzh/Ebrel 2018 e voe goulennet gant ar gelennerien vrezhoneg lakaat da dremen arnodennoù live evit ar c'hlasadoù trede e Diwan, en deskadurezh katolik hag an deskadurezh foran, da welet live gwirion ar skolajidi e fin ar c'helc'hiad pevar (sañset B2 ar CECRL).
=== Er vuhez foran ===
Er vuhez foran e kaver brezhoneg dindan daou stumm : ur c'hoant da vrudañ ar yezh ha da ziskouez ez eus politikerien a-du ganti, pe un implij gant brezhonegerien war ar pemdez.

Aliesoc'h-aliesañ e kaver ar brezhoneg er bed ekonomikel, ma vez degaset gant tud kar-o-yezh bet desket enni ha deuet da vezañ aktourien er bed-se. An abeg a genwerzh zo ivez dre emdroadur spered an dud a fell dezho adkavout un aergelc'h gwirion ha gwriziennet donoc'h en o endro [[sevenadur]]el.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Restr:Stankoù Apigné 03.jpg|Panell divyezhek e [[Stankoù Apigné]] ([[Il-ha-Gwilen]])
Restr:Glazard ar magoerioù.jpg|Panell divyezhek e [[Baden (Mor-Bihan)|Baden]] ([[Bro-Gwened]], [[Mor-Bihan]])
Restr:Gouel Sant Denoal.jpg|Panell divyezhek er [[Bro-Vigoudenn|Vro-Vigoudenn]] en ur stal bleunioù
Restr:Tourism office Carhaix bilingual sign.jpg|Ti an douristed e [[Karaez-Plougêr|Karaez]], panell degemer divyezhek
Restr:Road signs bilingual Breton in Quimper.jpg|Panelloù-hent divyezhek e [[Kemper]]
&lt;/gallery&gt;
==Diouer a stourm evit ar yezh==
E miz Kerzu 2006 e oa bet [[Marc Le Fur|Marc ar Fur]], kannad [[UMP]] (tu dehoù gall) [[Loudieg]] o kinnig e parlamant Pariz ur mennad savet evit anavezout ar yezhoù rannvro er Vonreizh c'hall : kannad ebet eus ar [[Strollad Sokialour Gall|PS]] gall e Breizh (na [[Jean-Yves an Drian]], a zo ivez prezidant [[Kuzul Rannvro Breizh]]) n'en doa mouezhiet gant kinnig ar Fur.

Skort eo implij ar brezhoneg war an dachenn bolitikel e-maez an [[Emsav]]. Implijet e vez dreist-holl evit desachañ mouezhioù war-du ur strollad pe un den politikel. Ral eo ar c'hoant gwirion da harpañ ar yezh.
==An niver a vrezhonegerien==
Hervez un enklask kaset gant [[Fañch Broudig]] ha [[TMO]], paeet gant [[Kuzul Rannvro Breizh]], ne vije nemet 207&amp;nbsp;000 brezhoneger ken e 2007. Hervez enklask an [[INSEE]], kempoelloc'h hervez [[Hervé Abalain]]&lt;ref&gt;Abalain (H.), ''Histoire de la langue bretonne'', emb. Gisserot, 2000, p.37&lt;/ref&gt;, graet e 1999, e vefe 295&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Hervé Abalain 2007, p. 276&quot;&gt;Hervé Abalain, ''Le français et les langues historiques de la France Par Hervé Abalain'', emb. Gisserot, 2007, p. 276&lt;/ref&gt;. Hervez Efficience 3 (2001) e vefe 300&amp;nbsp;000&lt;ref name=&quot;Hervé Abalain 2007, p. 276&quot;/&gt;. Ur 100&amp;nbsp;000 a dud bennak pe ouzhpenn a gompren mat ar yezh hep he c'homz&lt;ref&gt;Diwar F. Broudig, ''Brud Nevez'', niv. 274, 2009, p. 38&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Brezhonegerien zo e New York ; ar re-se oa degadoù bennaket anezho e 2012, hervez BZH New York, kevredigezh ar Vretoned eno&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ar yech vrezoneg e New York e 2012.|publisher=An-Amzair|date=31 'viz Kerzu 2012|url=http://an-amzair.com/2012/12/31/ar-yech-vrezoneg-e-new-york-ny-e-2012/}}&lt;/ref&gt;. N'eo ket gouiet hag ar re-se a gomz ar yezh a-wechoù pe bemdez, pe ar seurt rannyezh komzet ganto enni kennebeut.

Hervez ur studiadenn bet embannet e 2018 ez eus muioc'h evit 207&amp;nbsp;000 brezhoneger er vro&lt;ref&gt;[https://www.bretagne.bzh/jcms/prod_435795/fr/etude-sociolinguistique-langues-de-bretagne?details=true ''Bretagne.bzh'']&lt;/ref&gt;. Hervez ur studiadenn embannet gant Rannvro Breizh eus 2024 e oa istimet da gaout 107 000 brezhoneger &lt;ref&gt;https://www.bretagne.bzh/app/uploads/CP_etude-sociolinguistique-2024_traduction-en-breton.pdf&lt;/ref&gt;. Nebeutoc'h a vrezhonegerien met gant ur geidenn a oad o izelaat.

==Krennlavaroù diwar-benn ar brezhoneg==
*[[Ar Brezhoneg hag ar Feiz A zo breur ha c'hoar e Breizh]].
*[[Hep brezhoneg Breizh ebet]]

== Liammoù diavaez ==
{{Wikeriadur}}
{{Commons|Breton language}}
*Jouitteau, M. (2009-bremañ) ''[http://arbres.iker.cnrs.fr/index.php/Grammaire_du_breton ARBRES], wikiyezhadur ar brezhoneg'', IKER, CNRS. (yezhadur wiki ar brezhoneg (skrivet e galleg), gant skouerioù troet ger-ha-ger ha keñveriadennoù gant yezhoù all).
*[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00503/petra-eo-ar-brezhoneg?-qu-est-ce-que-la-langue-bretonne? L'Ouest en mémoire (Ina) - Petra eo ar Brezhoneg]
* [http://www.ethnologue.com/language/bre Ethnologue]
* [https://wikitongues.org/languages/bre/ WikiTongues]
* [https://www.youtube.com/channel/UCDSZTvxCYQ97mZpEzlW2AdQ Brezhoneg Bew], ''YouTube''
* [http://banque.sonore.breton.free.fr/ Banque Sonore des Dialectes Bretons]
* [https://www.brezhonegbrovear.bzh/index.php Brezhoneg Bro Vear]
* [https://www.youtube.com/channel/UClRvywGREypp9uZHyPhqE5g Yezholeiñ], ''YouTube''
* [https://www.bcd.bzh/br/ Bretagne Culture Diversité – Sevenadurioù Breizh]

==Levrlennadur==
* [[Arzel Even]] : ''Istor ar yezhoù keltiek'', levrenn 1, [[Hor Yezh]], 1987
* {{en}} Steve Hewitt : ''The Degree of Acceptability of Modern Literary Breton to Native Speakers'', Department of Linguistics, Cambridge, 1977 {{cite web|url=https://www.academia.edu/283217/The_Degree_of_Acceptability_of_Modern_Literary_Breton_to_Native_Breton_Speakers|title=Lenn en-linenn|accessdate=05/10/2020}}
* MADEG Mikael, ''Kentelioù distagadur brezhoneg Bro-Leon'', Nadoz-Vor Embannadurioù, Brest, 2020.
* {{en}} Steve Hewitt : ''The problem of neo-speakers in language revitalization: The example of Breton'', University College, London, 2020 {{cite web|url=https://www.academia.edu/s/ef521f5bd6|title=Lenn en-linenn|accessdate=05/10/2020}}

==Gwelet ivez==
* [[Deskadurezh vrezhonek]]
* [[Lennegezh vrezhonek]]
* [[Skrivagnerien vrezhonek]]
* [[Lizherenneg fonetik etrebroadel evit ar brezhoneg]]
* [[Diwan]]
* [[Div Yezh]]
* [[Dihun]]
* [[Ofis ar Brezhoneg]]
* [[Lec'h ar brezhoneg er skolioù]].
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{Yezhoù predenek}}
{{Porched yezhoù}}
{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Brezhoneg| ]]
[[Rummad:Yezhoù predenek]]
[[Rummad:Yezhoù Frañs]]
[[Rummad:Pennadoù da neptuekaat]]
[[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]]</text>
      <sha1>bixqbhgg5d19927mqstxob1euw278la</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Caravaggio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26038</id>
    <revision>
      <id>2187682</id>
      <parentid>2187483</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:46:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 035.jpg]] → [[File:Caravaggio-Nativity(1600).jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37581" sha1="8l3eroo06rhr8ra1mlkpbm8w244dtsf" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]&lt;ref&gt;Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.&lt;/ref&gt;, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.

Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. 

Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].

Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.

Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.

Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&amp;nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).&lt;/ref&gt;

E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.

E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.

Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
 
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.

Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.

Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&amp;nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Meneget gant Gilles Lambert, en e levr &quot;Caravaggio&quot;, p. 8.&lt;/ref&gt;

== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano&lt;ref&gt;Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.&lt;/ref&gt;. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.

E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].

Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.

D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar &quot;sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel&quot;&lt;ref&gt;Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.&lt;/ref&gt;, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.

Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.

E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.

=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”&lt;ref&gt;Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).&lt;/ref&gt; Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' (&quot;Ar paotrig e banerad frouezh&quot;, [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' (&quot;Bacchus yaouank klañv&quot;, ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' (&quot;Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt&quot;, [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.

N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.

Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”&lt;ref&gt;Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : &quot;Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv.&quot;&lt;/ref&gt; en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' (&quot;Paotr o peliat ur frouezhenn&quot;, [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa &quot;un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')&quot;, emezañ.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
&lt;/gallery&gt;
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia&lt;ref&gt;Catherine Puglisi, &quot;Caravaggio&quot;, p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' (&quot;Chañs vat&quot;, [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' (&quot;An drucherien&quot;, [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' (&quot;Soner lud&quot;, 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' (&quot;Paotr dantet gant ur glazard&quot;, 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all&lt;ref&gt;Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' (&quot;tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du&quot;)&lt;/ref&gt; Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se&lt;ref&gt;Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works&quot;''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' (&quot;Mari Maden e pinijenn&quot;, 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. &quot;Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”&lt;ref&gt;Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù &quot;gwir&quot; Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : &quot;Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h.&quot;&lt;/ref&gt;

E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' (&quot;[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav&quot;, 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' (&quot;Aberzhidigezh [[Izaag]]&quot;, 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' (&quot;[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]&quot;, 1599).

Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
&lt;gallery&gt;
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
&lt;/gallery&gt;
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi (&quot;Sant Loeiz ar C'hallaoued&quot;). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' (&quot;Galvedigezh sant Vazhev&quot;, 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' (&quot;Merzherinti sant Vazhev&quot;, 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.

Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez&lt;ref&gt;A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.&lt;/ref&gt; En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''(&quot;Sant Vazhev hag an ael&quot;, 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' (&quot;Distro sant Paol ouzh Doue&quot;, 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : &quot;Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?&quot; — &quot;Abalamour !&quot; — &quot;Daoust ha Doue eo ar marc'h ?&quot; — &quot;N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !&quot;&lt;ref&gt;Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.&lt;/ref&gt;.

Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]&lt;ref&gt;Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.&lt;/ref&gt; o tougen ur wareg ha saezhoù.

Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
&lt;/gallery&gt;
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].

Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.

Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' (&quot;Beziadur santez Lusia&quot;, 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' (&quot;Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' (&quot;Azeuladeg ar vesaerion&quot;, 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.

E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù&lt;ref&gt;Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.&lt;/ref&gt;. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' (&quot;David gant penn Goliath&quot;, 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
&lt;/gallery&gt;

Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]&lt;/ref&gt;. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]&lt;ref&gt;Anvet &quot;septikemiezh&quot; gwechall.&lt;/ref&gt; en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]&lt;/ref&gt;. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]&lt;/ref&gt;.

==Levezon==
Caravaggio &quot;a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn.&quot;&lt;ref&gt;Lambert, p. 11.&lt;/ref&gt; ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.

Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.

Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].

Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien &quot;dereatoc&quot;h&quot;, pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.

Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik.&quot;&lt;ref&gt;Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15&lt;/ref&gt; A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''&lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8&lt;/ref&gt;
 
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.

Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio (&quot;1603-1606&quot; ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' (&quot;Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev&quot;, 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]&lt;ref&gt;{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}&lt;/ref&gt;. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn &quot;un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''&lt;ref&gt;&quot;Kenliammet en un doare mezhus&quot;&lt;/ref&gt;&quot; ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.

== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur

==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
&lt;gallery&gt;
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;An [[Testamant Nevez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Caravaggio-Nativity(1600).jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
&lt;/gallery&gt;
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
&lt;gallery&gt;
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
&lt;/gallery&gt;
;Sent
&lt;gallery&gt;
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;Poltredoù
&lt;gallery&gt;
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
&lt;/gallery&gt;
;Dodennoù all
&lt;gallery&gt;
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
&lt;/gallery&gt;

== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)&lt;ref&gt;ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].&lt;/ref&gt;
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt &amp; Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike &amp; Kahn Spike, Michèle  : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]</text>
      <sha1>8l3eroo06rhr8ra1mlkpbm8w244dtsf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187695</id>
      <parentid>2187682</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T19:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 010.jpg]] → [[File:Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg]] → File replacement: Updating from an old and lower-quality version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37592" sha1="hx8z95ce4apuz6kzlalxv1zv35xyk53" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]&lt;ref&gt;Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.&lt;/ref&gt;, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.

Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. 

Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].

Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.

Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.

Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&amp;nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).&lt;/ref&gt;

E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.

E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.

Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
 
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.

Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.

Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&amp;nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Meneget gant Gilles Lambert, en e levr &quot;Caravaggio&quot;, p. 8.&lt;/ref&gt;

== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano&lt;ref&gt;Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.&lt;/ref&gt;. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.

E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].

Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.

D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar &quot;sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel&quot;&lt;ref&gt;Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.&lt;/ref&gt;, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.

Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.

E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.

=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”&lt;ref&gt;Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).&lt;/ref&gt; Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' (&quot;Ar paotrig e banerad frouezh&quot;, [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' (&quot;Bacchus yaouank klañv&quot;, ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' (&quot;Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt&quot;, [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.

N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.

Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”&lt;ref&gt;Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : &quot;Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv.&quot;&lt;/ref&gt; en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' (&quot;Paotr o peliat ur frouezhenn&quot;, [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa &quot;un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')&quot;, emezañ.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
&lt;/gallery&gt;
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia&lt;ref&gt;Catherine Puglisi, &quot;Caravaggio&quot;, p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' (&quot;Chañs vat&quot;, [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' (&quot;An drucherien&quot;, [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' (&quot;Soner lud&quot;, 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' (&quot;Paotr dantet gant ur glazard&quot;, 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all&lt;ref&gt;Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' (&quot;tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du&quot;)&lt;/ref&gt; Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se&lt;ref&gt;Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works&quot;''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' (&quot;Mari Maden e pinijenn&quot;, 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. &quot;Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”&lt;ref&gt;Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù &quot;gwir&quot; Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : &quot;Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h.&quot;&lt;/ref&gt;

E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' (&quot;[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav&quot;, 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' (&quot;Aberzhidigezh [[Izaag]]&quot;, 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' (&quot;[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]&quot;, 1599).

Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
&lt;gallery&gt;
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
&lt;/gallery&gt;
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi (&quot;Sant Loeiz ar C'hallaoued&quot;). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' (&quot;Galvedigezh sant Vazhev&quot;, 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' (&quot;Merzherinti sant Vazhev&quot;, 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.

Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez&lt;ref&gt;A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.&lt;/ref&gt; En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''(&quot;Sant Vazhev hag an ael&quot;, 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' (&quot;Distro sant Paol ouzh Doue&quot;, 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : &quot;Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?&quot; — &quot;Abalamour !&quot; — &quot;Daoust ha Doue eo ar marc'h ?&quot; — &quot;N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !&quot;&lt;ref&gt;Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.&lt;/ref&gt;.

Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]&lt;ref&gt;Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.&lt;/ref&gt; o tougen ur wareg ha saezhoù.

Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
&lt;/gallery&gt;
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].

Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.

Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' (&quot;Beziadur santez Lusia&quot;, 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' (&quot;Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' (&quot;Azeuladeg ar vesaerion&quot;, 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.

E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù&lt;ref&gt;Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.&lt;/ref&gt;. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' (&quot;David gant penn Goliath&quot;, 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
&lt;gallery&gt;
Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
&lt;/gallery&gt;

Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]&lt;/ref&gt;. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]&lt;ref&gt;Anvet &quot;septikemiezh&quot; gwechall.&lt;/ref&gt; en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]&lt;/ref&gt;. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]&lt;/ref&gt;.

==Levezon==
Caravaggio &quot;a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn.&quot;&lt;ref&gt;Lambert, p. 11.&lt;/ref&gt; ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.

Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.

Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].

Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien &quot;dereatoc&quot;h&quot;, pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.

Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik.&quot;&lt;ref&gt;Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15&lt;/ref&gt; A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''&lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8&lt;/ref&gt;
 
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.

Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio (&quot;1603-1606&quot; ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' (&quot;Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev&quot;, 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]&lt;ref&gt;{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}&lt;/ref&gt;. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn &quot;un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''&lt;ref&gt;&quot;Kenliammet en un doare mezhus&quot;&lt;/ref&gt;&quot; ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.

== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur

==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
&lt;gallery&gt;
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;An [[Testamant Nevez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Caravaggio-Nativity(1600).jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
&lt;/gallery&gt;
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
&lt;gallery&gt;
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
&lt;/gallery&gt;
;Sent
&lt;gallery&gt;
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;Poltredoù
&lt;gallery&gt;
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
&lt;/gallery&gt;
;Dodennoù all
&lt;gallery&gt;
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
&lt;/gallery&gt;

== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)&lt;ref&gt;ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].&lt;/ref&gt;
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt &amp; Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike &amp; Kahn Spike, Michèle  : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]</text>
      <sha1>hx8z95ce4apuz6kzlalxv1zv35xyk53</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187698</id>
      <parentid>2187695</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T19:35:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:1606 Caravaggio, Ecce Homo Palazzo Bianco, Genoa.jpg]] → [[File:Ecce Homo-Caravaggio (c. 1605).jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37574" sha1="a88rhksycx439qdb0x49yvwrzjor0mh" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]&lt;ref&gt;Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.&lt;/ref&gt;, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.

Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. 

Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].

Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.

Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.

Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&amp;nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).&lt;/ref&gt;

E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.

E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.

Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
 
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.

Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.

Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&amp;nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Meneget gant Gilles Lambert, en e levr &quot;Caravaggio&quot;, p. 8.&lt;/ref&gt;

== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano&lt;ref&gt;Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.&lt;/ref&gt;. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.

E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].

Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.

D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar &quot;sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel&quot;&lt;ref&gt;Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.&lt;/ref&gt;, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.

Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.

E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.

=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”&lt;ref&gt;Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).&lt;/ref&gt; Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' (&quot;Ar paotrig e banerad frouezh&quot;, [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' (&quot;Bacchus yaouank klañv&quot;, ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' (&quot;Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt&quot;, [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.

N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.

Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”&lt;ref&gt;Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : &quot;Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv.&quot;&lt;/ref&gt; en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' (&quot;Paotr o peliat ur frouezhenn&quot;, [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa &quot;un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')&quot;, emezañ.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
&lt;/gallery&gt;
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia&lt;ref&gt;Catherine Puglisi, &quot;Caravaggio&quot;, p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' (&quot;Chañs vat&quot;, [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' (&quot;An drucherien&quot;, [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' (&quot;Soner lud&quot;, 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' (&quot;Paotr dantet gant ur glazard&quot;, 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all&lt;ref&gt;Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' (&quot;tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du&quot;)&lt;/ref&gt; Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se&lt;ref&gt;Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works&quot;''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' (&quot;Mari Maden e pinijenn&quot;, 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. &quot;Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”&lt;ref&gt;Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù &quot;gwir&quot; Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : &quot;Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h.&quot;&lt;/ref&gt;

E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' (&quot;[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav&quot;, 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' (&quot;Aberzhidigezh [[Izaag]]&quot;, 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' (&quot;[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]&quot;, 1599).

Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
&lt;gallery&gt;
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
&lt;/gallery&gt;
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi (&quot;Sant Loeiz ar C'hallaoued&quot;). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' (&quot;Galvedigezh sant Vazhev&quot;, 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' (&quot;Merzherinti sant Vazhev&quot;, 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.

Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez&lt;ref&gt;A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.&lt;/ref&gt; En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''(&quot;Sant Vazhev hag an ael&quot;, 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' (&quot;Distro sant Paol ouzh Doue&quot;, 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : &quot;Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?&quot; — &quot;Abalamour !&quot; — &quot;Daoust ha Doue eo ar marc'h ?&quot; — &quot;N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !&quot;&lt;ref&gt;Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.&lt;/ref&gt;.

Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]&lt;ref&gt;Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.&lt;/ref&gt; o tougen ur wareg ha saezhoù.

Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
&lt;/gallery&gt;
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].

Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.

Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' (&quot;Beziadur santez Lusia&quot;, 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' (&quot;Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' (&quot;Azeuladeg ar vesaerion&quot;, 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.

E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù&lt;ref&gt;Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.&lt;/ref&gt;. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' (&quot;David gant penn Goliath&quot;, 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
&lt;gallery&gt;
Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
&lt;/gallery&gt;

Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]&lt;/ref&gt;. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]&lt;ref&gt;Anvet &quot;septikemiezh&quot; gwechall.&lt;/ref&gt; en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]&lt;/ref&gt;. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]&lt;/ref&gt;.

==Levezon==
Caravaggio &quot;a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn.&quot;&lt;ref&gt;Lambert, p. 11.&lt;/ref&gt; ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.

Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.

Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].

Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien &quot;dereatoc&quot;h&quot;, pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.

Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik.&quot;&lt;ref&gt;Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15&lt;/ref&gt; A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''&lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8&lt;/ref&gt;
 
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.

Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio (&quot;1603-1606&quot; ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' (&quot;Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev&quot;, 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]&lt;ref&gt;{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}&lt;/ref&gt;. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn &quot;un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''&lt;ref&gt;&quot;Kenliammet en un doare mezhus&quot;&lt;/ref&gt;&quot; ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.

== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur

==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
&lt;gallery&gt;
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;An [[Testamant Nevez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Caravaggio-Nativity(1600).jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
Ecce Homo-Caravaggio (c. 1605).jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
&lt;/gallery&gt;
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
&lt;gallery&gt;
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
&lt;/gallery&gt;
;Sent
&lt;gallery&gt;
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;Poltredoù
&lt;gallery&gt;
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
&lt;/gallery&gt;
;Dodennoù all
&lt;gallery&gt;
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
&lt;/gallery&gt;

== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)&lt;ref&gt;ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].&lt;/ref&gt;
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt &amp; Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike &amp; Kahn Spike, Michèle  : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]</text>
      <sha1>a88rhksycx439qdb0x49yvwrzjor0mh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28042</id>
    <revision>
      <id>2187707</id>
      <parentid>2160883</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T05:48:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2187707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2180" sha1="ddff1bne6qne6hf101e2828oknuypyk" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}

{{Implijoù all}}

[[Skeudenn:Runny hunny.jpg|thumb|'''Mel''']]
[[Skeudenn:Honey comb.jpg|thumb|]]
[[Skeudenn:Bee on -calyx 935.jpg|thumb|]]
Ar '''mel''' ([[liester]] : ''meloù'') a zo un [[danvezenn]] c'hwek ha frondus, liv [[melen (liv)|melen]] pe [[gell|c'hell]] dezhi, hag a vez fardet gant meur a seurt [[gwenan]] hag un nebeud [[spesad]]où [[gwesped]] evit kaout boued evito hag evit magañ o freñvedennoù bihan. P'eo graet gant nektar sunet diwar eztaoladurioù ar [[bleuñv]], ur vammenn a-bouez eo bet evit an [[Den]] pa ne ouie ket c'hoazh fardañ [[sukr]] diwar ar [[plant]] ([[korz-sukr]], [[beterabez]]). Gwelet eo bet evel ul louzoù evit pareañ meur a [[kleñved|gleñved]] gant ar vezeien eus an amzerioù koshañ. Pa vez implijet evel magadur an dud e teu ar mel eus ar pezh a vez fardet gant spesad ar gwenan ''[[Apis Mellifera|Api]]''[[Apis Mellifera|s ''Mellifera'']]. Gwechall-gozh hag e [[rannved]]où zo hiziv e vez dastumet mel ar gwenan gouez e-lec'h m'o deus graet o annez, e-kreiz kefoù gwez goullo da skouer, met ar [[gwenanerezh|wenanerien]] a oar bodañ [[taol-gwenan|taolioù-gwenan]] en arc'higoù a reer [[ruskenn]]où anezho. Ar [[gwenanerezh]] (pe ar sevel gwenan), e bal produiñ mel, a zo ur skourr eus ar [[gounezerezh]].
 
== Gerioù deveret ==
* divelerez
* mela ([[verb]])
* meladour
* melaer
* [[melen]]
* meler
* melus

== Gerioù gant mel enno ==
* [[bara-mel]]
* dourvel (= [[mez (mel)|mez]])
* gwinvel
* marc'h-mel (= [[fougaserezh|fougaser]])

== [[Tro-lavar|Troioù-lavar]] ==
* ''Reiñ mel d'unan bennak''
* ''Reiñ mel gant al loa-bod''
* ''Ne ra koar na mel''

== Ar mel er [[yezhoù keltiek]] hag er [[sañskriteg]] ==
[[Kembraeg]] : ''mêl'', [[gouezeleg]] hag [[iwerzhoneg]] : ''mil'', [[kerneveureg]] : ''mel''. E sañskriteg : ''mádhu''

== Pennadoù kar ==
{{Wikeriadur|mel}}
{{Commonscat|Honey}}

* [[chouchenn]]
* [[gwenanerezh]]
* [[mez]]
* [[ruskenn]]
* [[bara-mel]]

== Levrlennadur ==
* [[Bayon, Janig|Janig Bayon]], ''Ar gwenan : &quot;loened an aotrou doue&quot;'', in [[Hor Yezh]], niv. 180, Genver [[1989]]
{{Porched gwenanerezh}}
[[Rummad:Gwenanerezh]]
[[Rummad:Mel]]
[[Rummad:Produioù ar gwenan]]</text>
      <sha1>ddff1bne6qne6hf101e2828oknuypyk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll livadurioù Caravaggio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38204</id>
    <revision>
      <id>2187684</id>
      <parentid>2187623</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 035.jpg]] → [[File:Caravaggio-Nativity(1600).jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7675" sha1="qwaydegl8kuipfbfrch2fnka9lb52hz" xml:space="preserve">Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.

===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
&lt;gallery&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
&lt;/gallery&gt;

====An [[Testamant Nevez]]====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio-Nativity(1600).jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto‎]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Joseph and angel detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Mary and child detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour'' 
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)'' 
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena‎]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]'' 
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
&lt;/gallery&gt;
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
&lt;gallery&gt;
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
&lt;/gallery&gt;

=====Sent=====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]] 
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 010.jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
&lt;gallery&gt;
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Baco, por Caravaggio.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
&lt;/gallery&gt;

====Poltredoù hag all====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Michelangelo Caravaggio 062.jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
&lt;/gallery&gt;

====Da glenkañ gwelloc'h====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Livadurioù all==
&lt;gallery&gt;
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>qwaydegl8kuipfbfrch2fnka9lb52hz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187696</id>
      <parentid>2187684</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T19:24:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 010.jpg]] → [[File:Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg]] → File replacement: Updating from an old and lower-quality version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7686" sha1="5n91v6j6e40mkax3oohr6e60camxteg" xml:space="preserve">Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.

===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
&lt;gallery&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
&lt;/gallery&gt;

====An [[Testamant Nevez]]====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio-Nativity(1600).jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto‎]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Joseph and angel detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Mary and child detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour'' 
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)'' 
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
CaravaggioSalomeLondon.jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena‎]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]'' 
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
The Incredulity of Saint Thomas by Caravaggio.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
&lt;/gallery&gt;
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
&lt;gallery&gt;
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 066.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
&lt;/gallery&gt;

=====Sent=====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]] 
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
&lt;gallery&gt;
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Baco, por Caravaggio.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
&lt;/gallery&gt;

====Poltredoù hag all====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 061.jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Michelangelo Caravaggio 062.jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
&lt;/gallery&gt;

====Da glenkañ gwelloc'h====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Livadurioù all==
&lt;gallery&gt;
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>5n91v6j6e40mkax3oohr6e60camxteg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kristian ar Braz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65871</id>
    <revision>
      <id>2187666</id>
      <parentid>2155666</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T13:58:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22769-61</username>
        <id>90888</id>
      </contributor>
      <comment>ouzhpennet ul levr (Arctic Pilgrim, 2026)</comment>
      <origin>2187666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5333" sha1="acgct7akj7rusewksish5fe1zavstf1" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = 
 | skeudenn         = 
 | ment             = 
 | alc'hwez         = 
 | anv mat          = Christian Le Braz
 | anv pluenn       = 
 | obererezh        = Danevellour, troer
 | deiziad ganet    = 1949
 | lec'h ganet      = 
 | deiziad marv     = 
 | lec'h marv       = 
 | yezh             = [[brezhoneg]]
 | luskad           = 
 | rumm             = danevelloù, romantoù evit ar re yaouank, troidigezhioù
 | enorioù          = 
 | oberennoù pennañ = * ''Spont'' (2008)
* ''Kest'' (2009) 
*''Rebetiko'' ([[2012]])
*''Diskaner'' ([[2014]])
* ''Kroashent-tro'' (2020)
* ''Moussa'' (2023)
 | traoù ouzhpenn   = 
 | sinadur          = 
 | ment sinadur     = 
 | lec'hienn        = 
}}
'''Kristian ar Braz''' (skrivet ivez '''Kristian Braz''') zo ur filmaozer breizhat, skrivagner ha troer, ganet e 1949 ha savet e [[Menez Are]]&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://bed.bzh/br/poltredou-filmaozourien/kristian-ar-braz Kristian ar Braz]'', BED-BCD (lennet d'an 12/05/2025)&lt;/ref&gt;. Bevet en deus en [[Alamagn]], e [[Bro-Skos]], e [[Gres (bro)|Hellas]] hag en [[Iwerzhon]]. Labouret en deus evit ar skingomz [[RCF Rivages]] e [[Brest]].

Levrioù zo bet skrivet gantañ evit ar vugale hag ar grennarded. Troet en deus romantoù ha pezhioù-c'hoari. Skrivet en deus danevelloù a zo bet embannet er gelaouenn [[Al Liamm]] (''Rebetiko'' en niverenn 394 ;''Diskaner'' en niverenn 406). Bet en deus bet Kristian ar Braz Priz [[2012]] danevelloù e brezhoneg Kêr Garaez evit ''Rebetiko'', e 2018 adarre evit ''Feunteun Santez Diboan'', hag e 2023 evit ''E Penn ar Wern.'' 

Embannet eo e filmoù war [https://vimeo.com/user5933539 Vimeo] [[kaouenn.net|k]] koulz ha war YouTube [https://www.youtube.com/results?search_query=krisbraz1].

Stummadurioù berr e brezhoneg a ra ivez gant ar gevredigezh [https://web.archive.org/web/20190120064929/http://www.blazproduktion.bzh/ Blaz Produktion] hag ober a ra war-dro ar webradio divyezhek [https://ribin.radiomenezare.infini.fr/ Radio Ribin - Mouezh an Are] ma kinnig ivez enrolladennoù testennoù lennegel. 

==Oberennoù==
===Filmoù===
*''A-hed ar c’hantved'', [[Blaz Production|Blaz Produktion]], embannet gant [[TES]] (2007) (4 DVD, 5e30 a filmoù)[https://www.reseau-canope.fr/tes/subsites/sites/dastumad-enrolladennou/?diell=668]
*''Ti Dédé e Bro ar sivi'', da welet e [[Kaouenn.net]] : [https://web.archive.org/web/20160306225846/http://www.kaouenn.net/?q=br%2Fnode%2F782]. 
*''Kudenn ebet''
*Hag ur bern reoù all, mui atersadennoù klok ''A-hed ar C'hantved'' : [https://vimeo.com/user5933539]

===Romantoù ha danevelloù===
*''Spont'', [[Keit Vimp Bev]], [[2008]], 46 p., ISBN 978-2-86824-108-5 ([[Priz ar Vugale]] 2009)
*''Kest'', Keit Vimp Bev, [[2009]], 98 p., ISBN 978-2-86824-132-8 ([[Priz ar Yaouankiz]] 2010)
*''Pelec'h emañ an Tad Nedeleg ?'', Keit Vimp Bev, 46 p., [[2014]], ISBN 978-2-86824-218-1.
*''Rebetiko hag istorioù all'' (9 danevell), [[Al Liamm]], 2016, ISBN 978-2-7368-0117-5 ([[Priz Langleiz]])
*''Kest'' (aodiolevr gant testenn PDF da heul), Al Liamm, 2018
*''Park ar boudiged'', Keit Vimp Bev, 43 p., 2019
*''Ar gurunenn'', Keit Vimp Bev, 50 p., 2020
*''Kroashent-tro'' (danevelloù), Al Liamm, 2020
*''Moussa'' (danevelloù), Al Liamm, 2023
*Arctic Pilgrim - War roudoù John Rae (romant), 200 p., Al Liamm, 2026

===Troidigezhioù===
*e galleg :
**Troidigezh romant [[Roparz Hemon]], ''Nenn Jani - A Brest au début du siècle'', [[Coop Breizh]], 1998, ISBN 978-2843460371.
**''Irlande libre - Vers une paix durable'', gant [[Gerry Adams]], Éditions Apogée, 1996, ISBN 978-2-909275-71-0
**''Orangeman et autres histoires'', danevelloù gant Fred Johnston, [[Terre de brume]], 2010, ISBN 978-2-84362-438-4
*e brezhoneg :
**Unan eus an dud o deus labouret da sevel ''CP mat da zeskiñ gant Pik-Pik'' eo (TES, 2002).
**Distro (''Making it home''), pezh-c'hoari gant [[Gerry McDonnell]], embannet e [[2013]] gant [[Al Liamm]] gant ur CD. ISBN 978-2-7368-0096-3
**''A-ziwar Logod ha Tud'', gant [[John Steinbeck]]. [[Mouladurioù Hor Yezh]]. [[2013]]
**''Chaokañ mizer'' (an Béal Bocht), gant [[Flann O'Brien]], embannet gant [[Mouladurioù Hor Yezh]], [[2014]], ISBN 978-2-86863-172-5.
**''Tev ar gwad, tanav an dour'' (No great Mischief), gant [[Alistair MacLeod]], Al Liamm, 2015
**''Galv ar bed gouez'' (The Call of the Wild), gant [[Jack London]], Mouladurioù Hor Yezh, 2016
**''Paotr e valizenn'' (Boy with a Suitcase), pezh-c'hoari radio gant [[Mike Kenny]] evit [[Teatr Piba]], 2017
**''An diwaller er segaleg'' (The Catcher in the Rye), [[Jerome David Salinger|J. D. Salinger]], Al Liamm, 2018
**''Merc'hed war-dro'' (Amongst Women), [[John MacGahern]], Al Liamm, 2019
**''War an hent'' (On the Road), gant [[Jack Kerouac]], Al Liamm, 2021
**''Dremmwel amspis'' (Ungefähre Landschaft), [[Peter Stamm]], Al Liamm 2023
**''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'' (The Spy who came in From the Cold), [[John le Carré|John Le Carré]], Mouladurioù Hor Yezh, 2023
**''Skrapet'' (Kidnapped) gant [[Robert Louis Stevenson|R.L. Stevenson]], Mouladurioù Hor Yezh, 2025

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}{{DEFAULTSORT:Braz, Kristian ar}}
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien c'hallek]]
[[Rummad:Bodad Treiñ lennegel an OPaB]]
[[Rummad:Priz Langleiz]]</text>
      <sha1>acgct7akj7rusewksish5fe1zavstf1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187671</id>
      <parentid>2187666</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T15:50:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Romantoù ha danevelloù */ Titloù an oberennoù en italek</comment>
      <origin>2187671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5337" sha1="9zgmy55jx9qdni879n25xpo8b2ts4jh" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = 
 | skeudenn         = 
 | ment             = 
 | alc'hwez         = 
 | anv mat          = Christian Le Braz
 | anv pluenn       = 
 | obererezh        = Danevellour, troer
 | deiziad ganet    = 1949
 | lec'h ganet      = 
 | deiziad marv     = 
 | lec'h marv       = 
 | yezh             = [[brezhoneg]]
 | luskad           = 
 | rumm             = danevelloù, romantoù evit ar re yaouank, troidigezhioù
 | enorioù          = 
 | oberennoù pennañ = * ''Spont'' (2008)
* ''Kest'' (2009) 
*''Rebetiko'' ([[2012]])
*''Diskaner'' ([[2014]])
* ''Kroashent-tro'' (2020)
* ''Moussa'' (2023)
 | traoù ouzhpenn   = 
 | sinadur          = 
 | ment sinadur     = 
 | lec'hienn        = 
}}
'''Kristian ar Braz''' (skrivet ivez '''Kristian Braz''') zo ur filmaozer breizhat, skrivagner ha troer, ganet e 1949 ha savet e [[Menez Are]]&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://bed.bzh/br/poltredou-filmaozourien/kristian-ar-braz Kristian ar Braz]'', BED-BCD (lennet d'an 12/05/2025)&lt;/ref&gt;. Bevet en deus en [[Alamagn]], e [[Bro-Skos]], e [[Gres (bro)|Hellas]] hag en [[Iwerzhon]]. Labouret en deus evit ar skingomz [[RCF Rivages]] e [[Brest]].

Levrioù zo bet skrivet gantañ evit ar vugale hag ar grennarded. Troet en deus romantoù ha pezhioù-c'hoari. Skrivet en deus danevelloù a zo bet embannet er gelaouenn [[Al Liamm]] (''Rebetiko'' en niverenn 394 ;''Diskaner'' en niverenn 406). Bet en deus bet Kristian ar Braz Priz [[2012]] danevelloù e brezhoneg Kêr Garaez evit ''Rebetiko'', e 2018 adarre evit ''Feunteun Santez Diboan'', hag e 2023 evit ''E Penn ar Wern.'' 

Embannet eo e filmoù war [https://vimeo.com/user5933539 Vimeo] [[kaouenn.net|k]] koulz ha war YouTube [https://www.youtube.com/results?search_query=krisbraz1].

Stummadurioù berr e brezhoneg a ra ivez gant ar gevredigezh [https://web.archive.org/web/20190120064929/http://www.blazproduktion.bzh/ Blaz Produktion] hag ober a ra war-dro ar webradio divyezhek [https://ribin.radiomenezare.infini.fr/ Radio Ribin - Mouezh an Are] ma kinnig ivez enrolladennoù testennoù lennegel. 

==Oberennoù==
===Filmoù===
*''A-hed ar c’hantved'', [[Blaz Production|Blaz Produktion]], embannet gant [[TES]] (2007) (4 DVD, 5e30 a filmoù)[https://www.reseau-canope.fr/tes/subsites/sites/dastumad-enrolladennou/?diell=668]
*''Ti Dédé e Bro ar sivi'', da welet e [[Kaouenn.net]] : [https://web.archive.org/web/20160306225846/http://www.kaouenn.net/?q=br%2Fnode%2F782]. 
*''Kudenn ebet''
*Hag ur bern reoù all, mui atersadennoù klok ''A-hed ar C'hantved'' : [https://vimeo.com/user5933539]

===Romantoù ha danevelloù===
*''Spont'', [[Keit Vimp Bev]], [[2008]], 46 p., ISBN 978-2-86824-108-5 ([[Priz ar Vugale]] 2009)
*''Kest'', Keit Vimp Bev, [[2009]], 98 p., ISBN 978-2-86824-132-8 ([[Priz ar Yaouankiz]] 2010)
*''Pelec'h emañ an Tad Nedeleg ?'', Keit Vimp Bev, 46 p., [[2014]], ISBN 978-2-86824-218-1.
*''Rebetiko hag istorioù all'' (9 danevell), [[Al Liamm]], 2016, ISBN 978-2-7368-0117-5 ([[Priz Langleiz]])
*''Kest'' (aodiolevr gant testenn PDF da heul), Al Liamm, 2018
*''Park ar boudiged'', Keit Vimp Bev, 43 p., 2019
*''Ar gurunenn'', Keit Vimp Bev, 50 p., 2020
*''Kroashent-tro'' (danevelloù), Al Liamm, 2020
*''Moussa'' (danevelloù), Al Liamm, 2023
*''Arctic Pilgrim - War roudoù John Rae'' (romant), 200 p., Al Liamm, 2026

===Troidigezhioù===
*e galleg :
**Troidigezh romant [[Roparz Hemon]], ''Nenn Jani - A Brest au début du siècle'', [[Coop Breizh]], 1998, ISBN 978-2843460371.
**''Irlande libre - Vers une paix durable'', gant [[Gerry Adams]], Éditions Apogée, 1996, ISBN 978-2-909275-71-0
**''Orangeman et autres histoires'', danevelloù gant Fred Johnston, [[Terre de brume]], 2010, ISBN 978-2-84362-438-4
*e brezhoneg :
**Unan eus an dud o deus labouret da sevel ''CP mat da zeskiñ gant Pik-Pik'' eo (TES, 2002).
**Distro (''Making it home''), pezh-c'hoari gant [[Gerry McDonnell]], embannet e [[2013]] gant [[Al Liamm]] gant ur CD. ISBN 978-2-7368-0096-3
**''A-ziwar Logod ha Tud'', gant [[John Steinbeck]]. [[Mouladurioù Hor Yezh]]. [[2013]]
**''Chaokañ mizer'' (an Béal Bocht), gant [[Flann O'Brien]], embannet gant [[Mouladurioù Hor Yezh]], [[2014]], ISBN 978-2-86863-172-5.
**''Tev ar gwad, tanav an dour'' (No great Mischief), gant [[Alistair MacLeod]], Al Liamm, 2015
**''Galv ar bed gouez'' (The Call of the Wild), gant [[Jack London]], Mouladurioù Hor Yezh, 2016
**''Paotr e valizenn'' (Boy with a Suitcase), pezh-c'hoari radio gant [[Mike Kenny]] evit [[Teatr Piba]], 2017
**''An diwaller er segaleg'' (The Catcher in the Rye), [[Jerome David Salinger|J. D. Salinger]], Al Liamm, 2018
**''Merc'hed war-dro'' (Amongst Women), [[John MacGahern]], Al Liamm, 2019
**''War an hent'' (On the Road), gant [[Jack Kerouac]], Al Liamm, 2021
**''Dremmwel amspis'' (Ungefähre Landschaft), [[Peter Stamm]], Al Liamm 2023
**''Ar spier a zistroe eus ar yenijenn'' (The Spy who came in From the Cold), [[John le Carré|John Le Carré]], Mouladurioù Hor Yezh, 2023
**''Skrapet'' (Kidnapped) gant [[Robert Louis Stevenson|R.L. Stevenson]], Mouladurioù Hor Yezh, 2025

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}{{DEFAULTSORT:Braz, Kristian ar}}
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien vrezhonek]]
[[Rummad:Troourien c'hallek]]
[[Rummad:Bodad Treiñ lennegel an OPaB]]
[[Rummad:Priz Langleiz]]</text>
      <sha1>9zgmy55jx9qdni879n25xpo8b2ts4jh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeadenn Implijer:Kestenn</title>
    <ns>3</ns>
    <id>84869</id>
    <revision>
      <id>2187721</id>
      <parentid>2183981</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T11:14:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <comment>Traoù zo da ziverkañ</comment>
      <origin>2187721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27494" sha1="6cztab2u7tkqtdmyl8jlkm7ed90v2zp" xml:space="preserve">{{Degemermat nevez}}--[[Implijer:Y-M D|Y-M D]] &lt;small&gt;[[Kaozeadenn Implijer:Y-M D|(kaozeal)]]&lt;/small&gt; 13 Kzu 2010 da 18:38 (UTC)
Skriv ar ger a gari en hirgarrezenn en nec'h, a-gleiz d'ar ger mont. Pouez war mont. Diazoutda bajenn wenn da zuañ. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 11 C'hwe 2011 da 00:24 (UTC)

Trugarez deoc'h !
F.

== Patromoù yezh ==

Salud dit,

Evit merkañ yezh un daveenn e reer peurliesañ gant patromoù evel &lt;nowiki&gt;{{fr}}&lt;/nowiki&gt; {{fr}}, &lt;nowiki&gt;{{en}}&lt;/nowiki&gt; {{en}}, hag all, hervez [[Listenn glok kodoù ISO 639-1|kod ISO ar yezh]]. Da skouer: {{en}} [https://www.unesco.org/en Lec’hienn ofisiel an UNESCO]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 11 C'hwe 2024 da 19:58 (UTC)

:Salud dit, notennet eo. Ober a rin gant se, trugarez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 11 C'hwe 2024 da 20:02 (UTC)

==E==
Salud dit ! E [[geriadur brezhoneg An Here]] (eil embannadur, p. 408) e kavi meur a skouer eus an araogenn &quot;e&quot; implijet evit merkañ priz un dra bennak : ''E pemzek kant lur emañ al lur amanenn bremañ. Deuet eo an timbroù e daou lur ha pevar-ugent. Chomet e oa ar moc'h e priz izel e-pad meur a vloavezh''. Skouerioù heñvel a gaver ivez e-barzh [[Le Trésor du Breton parlé]], gant [[Jules Gros]] : el levrenn gentañ, p. 201 (embannadur 1966) : '' ti Jul emañ ar hafe e c'hwech gwenneg'', ha re all c'hoazh. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 2 Mez 2024 da 12:59 (UTC)

:Salud dit, ha trugarez ! [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 2 Mez 2024 da 13:31 (UTC)

== Strolladoù liseidi ==

Salud dit,

A-wechoù e vez krouet pajennoù amañ a-zivout strolladoù liseidi aet da get pell zo. Diverket am eus Wezzam. Pa gavez ur bajenn evel honnezh e c’hellez lakaat ar patrom &lt;nowiki&gt;{{diverkañ}}&lt;/nowiki&gt; enni. Ma n’out ket sur e c’hallez menegiñ ar bajenn [[wp:pajennoù da nullañ|amañ]].

A galon. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 10 Gou 2024 da 08:45 (UTC)

:Trugarez dit. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gou 2024 da 10:27 (UTC)

== Obuzer/ kanol ==

Demat,
Dedennus eo ar respont war an diforc'h etre obuzer ha kanol:
https://guerreshistoire.science-et-vie.com/galerie/quelle-est-la-difference-de-fond-entre-canons-obusiers-et-armes-a-tirs-tendues-antichars-ou-dca-par-exemple-vlad-k-1318#:~:text=Au%20XVe%20si%C3%A8cle%2C%20un%20%C2%AB%20obusier,un%20canon%20%C3%A0%20courte%20port%C3%A9e.
A-benn ar fin eo dreist-holl un diforc'h etre gwelet ar pal da dizhout pe get :)
A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 14 Eos 2024 da 20:39 (UTC)

:Setu, hag un obuzer zo izeloc'h tizh kentañ e vannadell dre ma vez tennet e &quot;kloc'h&quot;. Etre ar mortez hag ar c'hanol e vez renket peurliesañ a-fed galloud. Gwir eo e vez implijet kalzik &quot;canon&quot; e galleg evit an daou daoust d'ar ger &quot;obusier&quot; bezañ anezhañ, met merzet 'm eus e veze implijet termenoù resisoc'h en alamaneg pe e saozneg (howitzer/cannon pe Haubitze/Kanone), gwelloc'h bezañ resis e brezhoneg marteze, memes ma n'eo ket diazezet war un implij stank eus ar gerioù en hor yezh el lennegezh da skouer :-) A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 15 Eos 2024 da 07:02 (UTC)

== Patrom droukveskañ ==

Salud dit, ur patrom [[:Patrom:Droukveskañ]] zo, lakaet am eus anezhañ er pennad [[Poultr divoged]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 26 Eos 2024 da 19:26 (UTC)

:Salud dit, ha trugarez, cheñchet 'm eus war ar bajenn all. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 26 Eos 2024 da 19:59 (UTC)

==Tennañ==
Salud dit ! A-raok respont dit em eus sellet ouzh an displegadennoù a gaver er Wikipediaoù saoznek ha gallek (Help:Category hag Aide:Catégorisation), ha gwelet em eus n'eo ket ret ken tennañ an arouezioù ispisial evit urzhiañ ar pennadoù er rummadoù. Gwechall e oa ret, kuit da gaout arouezioù evel ñ pe é renket goude an holl lizherennoù (da lavaret eo goude z). Met gwellaet eo bet an doare urzhiañ bremañ ha renket e vez al lizherennoù-se evel al lizherennoù hep arouez diakritek. N'eo ket dav tennañ an dildenn eta. Ma, desket em eus un dra bennak, a-drugarez dit ! A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 27 Gwe 2024 da 19:52 (UTC)

==Rummadoù==
Salud dit ! Ma'm eus tennet ar rummad ''Armoù-tan'' eus ar pennad [[Smith &amp; Wesson Model 19]], da skouer, ez eo peogwir e erbeder, er Wikipediaoù e yezhoù all :
* chom hep lakaat ur pennad e rummadoù bras hag e rummadoù resisoc'h '''war un dro''' ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Conventions_sur_les_cat%C3%A9gories Wikipedia gallek] : ''Niveau d'inclusion : il est fortement recommandé d'inclure un article uniquement dans les catégories les plus proches, afin d'être précis et d'éviter les redondances. Par exemple, on n’inclura pas l'article « Paris » dans les catégories « Ville en France », « Ville » ou « France », parce que ces dernières incluent déjà la catégorie « Paris » liée à l'article « Paris ». Il s'agit là de la « règle de la catégorie la plus précise ou la plus immédiate. »''). Ar rummadoù &quot;Revolverioù&quot; hag Armoù SUA&quot; zo isrummadoù e-barzh ar rummad &quot;Armoù-tan&quot;.
* chom hep kaout '''re''' a bennadoù en ur rummad ([https://fr.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Conventions_sur_les_cat%C3%A9gories Wikipedia gallek] : ''Nombre d'articles : il est recommandé de ne pas créer de catégorie s'il n'y a pas potentiellement une dizaine d'articles à y mettre. De même, il est recommandé, quand c'est possible, de réorganiser dans des sous-catégories les catégories qui possèdent plusieurs centaines d'entrées.''). Er rummad Armoù-tan ez eus bremañ kalz-kalz a bennadoù. 
* &quot;Porched an armoù-tan&quot; a venegez e traoñ ar pennadoù zo trawalc'h evit liammañ asambles an holl bennadoù a denn d'an armoù a-dost pe a-bell. N'eus ket ezhomm da lakaat anezho ivez er rummad &quot;Armoù-tan&quot;. Efedusoc'h eo lakaat anezho e rummadoù resisoc'h.
A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 19 Her 2024 da 09:24 (UTC)

:Salud dit, trugarez evit an displegadennoù. An dra a zo poellek (din-me) : n'eo ket armoù-tan an holl fuzuilhoù, hag ar c'hontrol zo gwir ivez, pa c'hellont bezañ armoù dre aer gwasket pe kopiennoù lakaomp. Kompren a ran ivez e vefe arabat lieskementiñ an isrummadoù enbarzhet e rummadoù all a weler e traoñ ar bajenn dija, paouez a rin da venegiñ &quot;armoù-tan&quot; neuze. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 21 Her 2024 da 11:29 (UTC)

==[[DWM]]==
Salud dit ! &quot;Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken&quot; a drofen kentoc'h gant &quot;uzinoù armoù ha munisionoù alaman&quot;. N'eo ket gwall vras ar c'hemm e-skoaz an droidigezh 'peus lakaet, gouzout a ran. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 29 Her 2024 da 09:18 (UTC)

:Salud, re dreut va alamaneg evit gwelet an diforc'h-se. Cheñch a ran neuze ! Trugarez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 29 Her 2024 da 09:34 (UTC)

== gallery ha thumb ==

Salud dit,

Diezhomm eo lakaat an arventenn '''thumb''' pa aozer ur ''gallery'', hag ur fazi eo hervez ar meziant. N’eo ket grevus, evel-just. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 17 Gen 2025 da 14:23 (UTC)

:Salud dit, notennet eo, trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 17 Gen 2025 da 19:20 (UTC)

== Patrom Armoù hiniennel an U.S. Army en Eil Brezel-bed hag e Brezel Korea ==

Demat,
Kudenn a zo gant titl ar pennad Johnson M1941 hag a zo  Fuzuilh-vindrailher Johnson M1941 er patrom.
A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 6 C'hwe 2025 da 08:08 (UTC)

:Demat, n'eus ket : ur fuzuilh Johnson M1941 a zo (stumm kentañ an arm). Ur fuzuilh-vindrailher Johnson M1941 deveret anezhi a zo ivez, un tamm disheñvel. Gwir eo zo peadra da vezañ kollet ! Trugarez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 C'hwe 2025 da 16:49 (UTC)
::Trugarez! Ya pegen luziet a-wecho
::A galon! [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 6 C'hwe 2025 da 17:11 (UTC)

== Adkas hag all ==

Salud dit,

Adkaset am eus [[Soaig Siberil]] war-du [[Soig Siberil]]. N’eo ket fall derc’hel adkasoù, evel-se ne vo ket adkrouet ar pennad, ha « digoust » int.

Krouet ez eus bet kalz pennadoù gant tud nevez, sur a-walc’h ez eus ur raktres en ul lise pe ur skol-veur bennak. Labour difaziañ da zont…

Hag ivez: nebeut amzer am eus bremañ hag ar merour oberiant nemetañ on. N’az pije ket c’hoant goulenn ar statud? D’am soñj ez peus fiziañs ar gumuniezh. A-hend-all e c’hallfe bezañ ur prantad amzer hep merour oberiant ebet, pezh n’eo ket mat morse. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 9 Ebr 2025 da 18:25 (UTC)

== Anv implijer nevez ==

Salud dit,

Ma kerez e c’hell ma robot lakaat da anv implijer nevez e lec’h an hini kozh e pep lec’h ma kaver anezhañ, aes eo. Diret eo, dit da zivizout. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Mez 2025 da 11:40 (UTC)

:Salud,
:ya laouen, ma ne gemer ket re a amzer dit ivez eveljust. Trugarez ! [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 21 Mez 2025 da 11:45 (UTC)
::Graet eo {{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Mez 2025 da 12:02 (UTC)
:::Notenn: meneget eo an anv kozh 28 gwech e Commons c’hoazh. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 Mez 2025 da 12:17 (UTC)
:::Dispar, trugarez ! [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 21 Mez 2025 da 14:20 (UTC)

Renket fazi eus va ferzh ;)

== Shotgun ==

Demat,
N'hon eus pennad ebet war &quot;shotgun&quot; penaos treiñ ar ger-se?
A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 29 Gou 2025 da 18:46 (UTC)

:&quot;fuzuilh-chase&quot; pe &quot;fuzuilh-hemolc'h&quot;. [[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8760:C700:5536:59B2:4740:6CCB|2A01:CB08:8760:C700:5536:59B2:4740:6CCB]] 29 Gou 2025 da 18:49 (UTC)
::&quot;Shotgun&quot; a glot gant &quot;fuzuilh flour he c'hanol&quot; (gllg. &quot;fusil à canon lisse&quot;), da lavaret eo a ra gant [[Munision#Kartouchennoù chase evit ar fuzuilhoù flour o c'hanol|kartouchennoù a seurt-se]]. Ar pezh a zo, an holl fuzuilhoù-chase zo &quot;shotgun&quot;, met an holl &quot;shotgun&quot; n'int ket fuzuilhoù-chase abalamour e vezont implijet e bed an arme pe ar polis, hag e c'hellont bannañ bannadelloù &quot;nann-varvus&quot;. Ar [[Franchi SPAS-12|SPAS-12]] da skouer, pe kalz stummoù eus ar [[Mossberg 500]], zo fuzuilhoù flour o c'hanol - &quot;shotgun&quot; neuze - a zo bet soñjet evit ar polis. Me vije chomet gant &quot;Fuzuilh flour he c'hanol&quot;. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 29 Gou 2025 da 20:24 (UTC)
:::Hag un dra ne aesa ket an traoù evit al liammoù etrerannyezhel : kalz yezhoù european o dez boazioù hag hengounioù disheñvel evit termeniñ hag envel an armoù. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 29 Gou 2025 da 20:47 (UTC)
::::S.o. ar bajenn [[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol]]. Ur choaz heñvel ouzh hini &quot;'Fuzuilh flour he c'hanol&quot; zo bet graet en [[:it:Fucile_a_canna_liscia|italianeg]]. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 29 Gou 2025 da 21:04 (UTC)
:::::Mat eo din.
:::::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 29 Gou 2025 da 21:40 (UTC)
::::::Savet [[Fuzuilh flour he c'hanol|ar bajenn]] buan-ha-buan neuze, ha savet ur bajenn [[Fuzuilh-chase]] ivez hag a adkas war-zu ar bajenn-mann, kuit da lieskementiñ an niver a bajennoù. Ul lañs eo, 'tra ken, dit da glokaat ma fell dit evel-just - pe da implijidi all. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Gou 2025 da 08:51 (UTC)

== Vandalerezh, troidigezh emgefre… ==

Salud dit,

Evel a lavaren e miz Ebrel em eus nebeut amzer bremañ evit ober war-dro ar wiki. Hiziv e verkes pajennoù da ziverkañ, gallout a rafes-te diverkañ anezho. Perak ne c’houlennfes ket ar statud merour ? Hiziv e c’hallan ober war-dro ar votadeg, diskouez dit penaos ez a en-dro tra pe dra. Diwezhatoc’h, n’eo ket sur. Tremenet eo ar wiki hep merour oberiant ebet e-pad ur prantad amzer, ha n’eo ket bet brav an disoc’h. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 12 Eos 2025 da 12:25 (UTC)

:Demat,
:Gwir eo e c'hellfes goulenn ar rank a verour.
:Simploc'h e vije. Ur vot evidout.
:A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 12 Eos 2025 da 13:21 (UTC)
::Salud deoc'h,
::Nebeutoc'h a amzer am bo er mizioù da zont ivez met mat eo din lakaat ma anv evit oberoù &quot;diazez&quot; boas (diverkañ pajennoù da skouer). E gwirionez n'ouzon ket petra a c'hall/rank ur merour ober ivez, ezhomm am bo da gaout displegadennoù. Ha brav e vefe ma ne vefen ket va-unan gant ar statud ivez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 13 Eos 2025 da 08:58 (UTC)
:::Mat-tre 👍
:::Ne soñjan ket mont kuit eus ar wiki da vat, ne vi ket en da unan. VIGNERON a c’hell skoazellañ ac’hanout ivez.
:::Evit gouzout hiroc’h a-zivout kefridioù ar verourien e c’hellez lenn [[Wikipedia:Merourien]]. Ma rez war-dro an traoù diazez dija e vo mat. Peurliesañ ez eus pajennoù da ziverkañ, a-wechoù vandaled da stankañ. Ha skrivet mat eo teuliadur ar meziant Mediawiki (e saozneg / galleg avat).
:::Soñjal a ran reiñ lañs d’ar votadeg war-dro hanter pe fin miz Gwengolo rak tud zo e vakañsoù bremañ: gwelloc’h e vo votiñ pa vo an holl en-dro, ha reiñ amzer d’ar re a fellfe dezho kaozeal pe lakaat o anv. Mat eo dit? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 Eos 2025 da 07:19 (UTC)
::::Mat eo din ! Krog on da lenn ar bajenn &quot;Merourien&quot;, trugarez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 14 Eos 2025 da 10:07 (UTC)

== Patromoù ==

Demat,
N'eus ket tu din ken da gemm ar patromoù. 
Te oar perak?
A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 10 Gwe 2025 da 15:11 (UTC)

:Salud deoc'h,
:@ [[Implijer:Dishual|Dishual]] : an holl batromoù pe unan resis ? — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 10 Gwe 2025 da 16:15 (UTC)
::An holl dec'h ar c'hemmo 
::egasetdganin er patrom keleier ne teuent ket war-wel war ar bajenn degemer. Aman ar patrom tankou an eil brezel-bed a zo goullo evidon met anezhan a zo.
::Iskisaat tra. Nag evidoc'h?
::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 10 Gwe 2025 da 16:18 (UTC)
:::Kemmet em boa ar patrom &quot;Keleier&quot; ivez, ha ne veze ket gwelet ar cheñchamantoù diouzhtu. N'ouzon ket perak. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 10 Gwe 2025 da 17:16 (UTC)
::::Gwelet e vo me gred a oa bet da gaout un nevezadur eus &quot;template&quot; hag a zo &quot;patrom&quot; evidomp-ni.
::::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 10 Gwe 2025 da 17:41 (UTC)
::::[[Patrom:Tankoù an Eil Brezel-bed]] : gwelet ha kemmet (klaskit 'ta adlakaat al liamm diabarzh ?)
::::[[Patrom:Degemer/Keleier]] : kemmet digudenn (pennlizherenn Kentañ ministr).
::::Marteze e oa ur gudenn bennak er gwazer ? — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 10 Gwe 2025 da 17:43 (UTC)
:::::Ya marteze mat emaint oc'h ober nevezintioù war ar servijer.
:::::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 10 Gwe 2025 da 18:01 (UTC)

== Gourc’hemennoù ! ==

Merour out bremañ, gourc’hemennoù !

Evit bezañ lakaet da verour etrefas e rankez [[:meta:Help:Two-factor authentication|gweredekaat an dilesadur div-elfenn]]. Da lavarout eo: staliañ un arload dilesadur (ur roll zo er bajenn am eus meneget) ha mont [[Dibar:OATH|d’ar bajenn-mañ]]. Gallout a ran skoazellañ ac’hanout mar bez ezhomm. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Gwe 2025 da 11:48 (UTC)

:Trugarez ! N'em eus ket staliet arloadur dilesadur ebet c'hoazh, met pa 'z an war Special:OATH en em gavan gant ur bajenn &quot;Fazi aotre&quot; gant an displegadenn da heul. Penaos ober evit kaout an aotre, staliañ un arloadur ha tra ken ?
:N'oc'h ket aotreet da gweradekaat an dilesadur div-elfenn, evit an abeg-mañ :
:Miret eo an ober-mañ evit an implijerien zo en unan eus ar strolladoù : [[metawiki:Meta:Administrators|Merourien]], [[metawiki:Meta:Interface_administrators|Merourien etrefas]], [[metawiki:Meta:Bureaucrats|Burevidi]], [[metawiki:Meta:Oversighters|Dilamerien]], [[metawiki:Help:Import|Enporzhierien]], [[metawiki:Meta:Transwiki_importers|Enporzhierien treuzwiki]], [[metawiki:Meta:Central_notice_administrators|Central notice administrators]], [[metawiki:Special:MyLanguage/Global_renamers|Adanverien hollek]], [[metawiki:Meta:OAuth_administrators|OAuth administrators]], [[metawiki:Meta:Translation_administrators|Merourien troidigezhioù]], [[metawiki:Meta:WMF_Office_IT|WMF Office IT]], [[metawiki:Meta:WMF_Trust_and_Safety|WMF Trust and Safety]], [[metawiki:Meta:CheckUsers|Gwirierien an implijerien]], Users who may use two-factor authentication. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 29 Gwe 2025 da 11:55 (UTC)
::[[Dibar:RollImplijerien/sysop|Merour out]] a-dra-sur. Marteze ez peus ezhomm digevreañ hag adkevreañ evit lakaat ar statud da dalvezout ha gallout gweredekaat an dilesadur div-elfenn. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Gwe 2025 da 12:20 (UTC)
:::Mat eo, ha staliet em eus an dilesadur div-elfenn. Da'm soñj e ya mat en-dro. Traoù all a zo d'ober ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 29 Gwe 2025 da 19:22 (UTC)
::::Mat-tre 👍
::::Gwelet am eus da respont er goulenn ouzh ar stewarded. N’eus nemet gortoz un tammig hag e vo roet dit ar statud merour etrefas. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Gwe 2025 da 19:44 (UTC)
:::::Graet eo {{graet}}
:::::Ma fell dit ober un draig da echuiñ: gallout a rez tennañ da wirioù patrouilher rak endalc’het int er gwirioù merour. Evit hen ober: kae da [[Dibar:GwirioùImplijer]], laka da anv, dont a ra war wel da wirioù. Lam « patrouilher » ha « gweler IP ar c’hontoù berrbad », laka an abeg « aet da verour », ha klik war Enrollañ. Ne chom nemet nevesaat roll an izili er bajenn [[Wikipedia:Patrouilherien]]. Evel-se e ouzi ober pa c’houlenno unan bennak ar statud patrouilher 😄 [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 06:25 (UTC)
::::::Graet... [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 08:57 (UTC)
:::::Ha ma fell dit kregiñ da ober gant ar benvegoù « bemdez » ez eus ur goulenn diverkañ ur rummad goullo e traoñ ar bajenn [[Wikipedia:Pajennoù da nullañ|Pajennoù da nullañ]] (evit diverkañ : Ostilhoù &gt; Diverkañ). [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 06:45 (UTC)
::::::Ha graet ivez. Trugarez, klask a rin taoler ur sell alies. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 08:58 (UTC)
:::::::Demat,
:::::::Gourc'hemennoù dit!
:::::::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 30 Gwe 2025 da 10:52 (UTC)

== Amreoliek vs direoliek ==

Deamt,
Daoust hag e rez un difoc'h etre ''direoliek'' hag ''amreoliek'' (evit ober eus unconventional)?
A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 26 Her 2025 da 09:20 (UTC)

:Salud, n'ouzon ket re. Techet e vefen d'ober gant &quot;amreoliek&quot; kentoc'h, a zo gwanoc'h evit &quot;direoliek&quot; ; reolennoù zo memestra en ''unconventionnal warfare'' da skouer, met n'int ket heñvel ouzh ar re voaz lakaomp. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 26 Her 2025 da 11:28 (UTC)
::Ampart!
::Dres ma sonj! Direoliek a implijfen muioc'h evit armeou direizh hervez statud hag obererezhiou pe ar sponterezh.
::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 26 Her 2025 da 12:13 (UTC)

== Kemennoù diverkañ ==

Salud dit,

Lakaet am eus Strebot da gemenn ac’hanon pa vez traoù da ziverkañ, [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeadenn_Implijer:Hu%C3%B1vre%C3%BCs&amp;diff=prev&amp;oldid=2163158 evel-mañ] pe [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeadenn_Implijer:Hu%C3%B1vre%C3%BCs&amp;diff=prev&amp;oldid=2153784 evel-se]. Ha fellout a ra dit bezañ kemennet ivez? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Her 2025 da 15:23 (UTC)

:Salud dit, ya laouen ! Trugarez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Her 2025 da 15:28 (UTC)
::Graet a vo neuze {{graet}}
::M’az peus un tammig amzer e chom [[Wikipedia:Merourien/Klemmoù|ar bajenn-mañ]] da ziellañ ivez, mar plij. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Her 2025 da 19:41 (UTC)
:::Graet eo : [[Wikipedia:Merourien/Klemmoù|pajenn ar c'hlemmoù]] hag un [[Wikipedia:Merourien/Klemmoù/Dielloù/2|eil pajennad dielloù adalek 2025]]. Lavar din ma welez traoù a-dreuz. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Her 2025 da 20:09 (UTC)
:::: Trugarez ! [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 31 Her 2025 da 08:17 (UTC)

== Stankañ ur chomlec’h IP ==

Salud dit,

A-zivout [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Dibar:Marilh&amp;logid=184986 ar stankadenn-mañ] : ur chomlec’h IP implijet gant unan bennak a c’hall bezañ roet d’unan all diwezhatoc’h, setu perak eo dierbedet stankañ anezho da viken. Gallout a rez stankañ evit ur bloaz, da skouer. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 4 Du 2025 da 14:21 (UTC)

:Mat, cheñchet em eus neuze. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 4 Du 2025 da 14:31 (UTC)

== Traoù da ziverkañ ==
Merour bevoniel ker,

Pajennoù, restroù, pe rummadoù zo er rummad-mañ:
* [[:Rummad:All Wikipedia files with the same name on Wikimedia Commons]]
A galon elektronek, [[Implijer:Strebot|Strebot]] ([[Kaozeadenn Implijer:Strebot|kaozeal]]) 6 Du 2025 da 12:14 (UTC)

:Salud dit @[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]], n'ouzon ket petra ober gant se. Diverkañ ar restroù ? A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 Du 2025 da 12:28 (UTC)
::Salud dit. Ya, ezporzhiet int bet ar restroù war-du Commons (ha neuze lakaet er rummad-mañ ent emgefre), neuze e c’hellont bezañ diverket amañ. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 6 Du 2025 da 12:32 (UTC)
:::Graet eo ! Trugarez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 Du 2025 da 12:36 (UTC)

== [[Le Mirouer de la Mort]] ==

:@[[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]], ma c'hallfes reiñ da soñj. Ne gav ket din e vefe doujus ar gemenadenn-mañ, nag e vefe ur mod da zigeriñ ur gaozeadenn dereat. S.o. an evezhiadennoù diwezhañ e [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Kaozeadenn_Implijer:Kestenn&amp;action=history istor ar bajenn-mañ] evit kompren ivez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Kzu 2025 da 20:40 (UTC)
::Salud,
::# pell emañ «diotiz» diouzh ar ''wikikarantez''.
::# kustum eo lezel pep hini bezañ mestr war e bajenn gaozeal keit ma ne skriv mann ebet a-enep ar reolennoù. Pep hini a c'hall diverkañ kemennadennoù bet lezet gantañ.
::A galon, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Kzu 2025 da 22:20 (UTC)
:::Trugarez dit. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 9 Kzu 2025 da 20:44 (UTC)

== [[Miroslav]] ==
Salud dit ! Ya, tennet em eus ar patrom &quot;disheñvelout&quot; peogwir em eus gwelet ne oa ket er Wikipedia saoznek ha peogwir em eus lennet e Wikidata &quot;given name has to use a different item than disambiguation pages&quot;  (hag e Wikidata eo diseñvel Q449697 ha Q6948510, evel m'eo disheñvel, er Wiki saoznek, ar pajennoù [[:en:Miroslav]] ha [[:en:Miroslav (given name)]]). Met n'on ket re sur petra a ranker ober en degouezhioù-se. Ma adlakaez ar patrom &quot;disheñvelout&quot;, pe ar patrom &quot;Disheñvelout anvioù-bihan, ne vin ket lakaet diaes. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 17 Kzu 2025 da 08:42 (UTC)

:Salud dit, kudenn ebet. Ne vo ket keroc'h adlakaat ar patrom ma vez ouzhpennet estreget anvioù-bihan war ar pennad. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 18 Kzu 2025 da 19:13 (UTC)

== Traoù da ziverkañ ==
Merour bevoniel ker,

Pajennoù, restroù, pe rummadoù zo er rummad-mañ:
* [[:Rummad:Candidates for speedy deletion]]
A galon elektronek, [[Implijer:Strebot|Strebot]] ([[Kaozeadenn Implijer:Strebot|kaozeal]]) 3 Gen 2026 da 12:14 (UTC)

==Douma==
Salud dit ! D'ar c'hentañ sell e lavarfen &quot;Douma Stad&quot;, distag. Met ne gav ket din e vije &quot;reolennoù sklaer evit ar barrennigoù&quot; e brezhoneg... A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 3 C'hwe 2026 da 09:19 (UTC)

:Mat, lezel a rin evel-se neuze. Trugarez dit ! [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 3 C'hwe 2026 da 09:51 (UTC)

== Pywikibot ==

Salud dit,

Ma n’anavezez ket anezhañ dija, setu amañ ur benveg eus ar c’hentañ: [[mw:Manual:Pywikibot/Overview|Pywikibot]]. Lakaet am eus anezhañ da ziverkañ kantadoù a bajennoù, restroù, patromoù (n’am eus ket kliket war Diverkañ bep gwech!). [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 8 C'hwe 2026 da 13:37 (UTC)

:Salud dit !
:N'anavezen ket, trugarez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 8 C'hwe 2026 da 17:32 (UTC)

== AutoWikiBrowser / JavascriptWikiBrowser ==

Salud dit,

M’az peus c’hoant e c’hallan displegañ muioc’h penaos implijout JWB. Evit AWB e vefe gwelloc’h goulenn digant VIGNERON. Galloudus-tre eo ar benvegoù-mañ met n’eo ket aes ober ganto. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 19 C'hwe 2026 da 13:39 (UTC)

== Traoù da ziverkañ ==
Merour bevoniel ker,

Pajennoù, restroù, pe rummadoù zo er rummad-mañ:
* [[:Rummad:Candidates for speedy deletion]]
A galon elektronek, [[Implijer:Strebot|Strebot]] ([[Kaozeadenn Implijer:Strebot|kaozeal]]) 9 Meu 2026 da 12:14 (UTC)

== Traoù da ziverkañ ==
Merour bevoniel ker,

Pajennoù, restroù, pe rummadoù zo er rummad-mañ:
* [[:Rummad:Candidates for speedy deletion]]
A galon elektronek, [[Implijer:Strebot|Strebot]] ([[Kaozeadenn Implijer:Strebot|kaozeal]]) 14 Ebr 2026 da 11:14 (UTC)</text>
      <sha1>6cztab2u7tkqtdmyl8jlkm7ed90v2zp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Bretagne linguistique</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85670</id>
    <revision>
      <id>2187679</id>
      <parentid>2019066</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Kempenn al liammoù, embanner</comment>
      <origin>2187679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="862" sha1="9f5uig2ox19flld13jkm9c8j4gwhsci" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''La Bretagne linguistique''}}
'''''La Bretagne linguistique''''' zo ur gelaouenn c'hallek a yezhoniezh embannet e [[Skol-veur Breizh-Izel]], ma kaver pennadoù savet gant kelennerien vrezhonek eus ar skol-veur-se, [[Nelly Blanchard]], [[Ronan Calvez]], [[Yves Le Berre]], Daniel Le Bris, [[Jean Le Dû]], [[Mannaig Thomas]], ha gant kelennerien eus skolioù-meur all ivez. Embannet eo gant ar [[CRBC]]. 

== Liammoù diavaez ==
* [https://www.univ-brest.fr/crbc-editions/fr/page/la-bretagne-linguistique La Bretagne Linguistique], e lec'hienn Skol-Veur Breizh-Izel.
* {{Fr}} [http://arbres.iker.cnrs.fr/index.php/La_Bretagne_Linguistique Roll] ar pennadoù embannet e-barzh ''La Bretagne Linguistique'' war lec'hienn ARBRES ar CNRS.

{{DEFAULTSORT:Bretagne Linguistique, La}}
[[Rummad:Kelaouennoù yezhoniezh]]
[[Rummad:Yezhoniezh ar brezhoneg]]</text>
      <sha1>9f5uig2ox19flld13jkm9c8j4gwhsci</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187680</id>
      <parentid>2187679</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:42:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Skeudenn</comment>
      <origin>2187680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="923" sha1="22q53lt35ticuc0e8w4fbcekpasc1xj" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''La Bretagne linguistique''}}
[[Restr:La Bretagne Linguistique n°14.pdf|dehou|308x308px]]
'''''La Bretagne linguistique''''' zo ur gelaouenn c'hallek a yezhoniezh embannet e [[Skol-veur Breizh-Izel]], ma kaver pennadoù savet gant kelennerien vrezhonek eus ar skol-veur-se, [[Nelly Blanchard]], [[Ronan Calvez]], [[Yves Le Berre]], Daniel Le Bris, [[Jean Le Dû]], [[Mannaig Thomas]], ha gant kelennerien eus skolioù-meur all ivez. Embannet eo gant ar [[CRBC]]. 

== Liammoù diavaez ==
* [https://www.univ-brest.fr/crbc-editions/fr/page/la-bretagne-linguistique La Bretagne Linguistique], e lec'hienn Skol-Veur Breizh-Izel.
* {{Fr}} [http://arbres.iker.cnrs.fr/index.php/La_Bretagne_Linguistique Roll] ar pennadoù embannet e-barzh ''La Bretagne Linguistique'' war lec'hienn ARBRES ar CNRS.

{{DEFAULTSORT:Bretagne Linguistique, La}}
[[Rummad:Kelaouennoù yezhoniezh]]
[[Rummad:Yezhoniezh ar brezhoneg]]</text>
      <sha1>22q53lt35ticuc0e8w4fbcekpasc1xj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Miskolc</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100229</id>
    <revision>
      <id>2187689</id>
      <parentid>2032032</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:48:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1018" sha1="st8cexam7yv3ieacen4lj4y3q6vuvkx" xml:space="preserve">[[Restr:Former Three Roses Hotel, Miskolc city01.jpg|thumb|Kreiz kêr Miskloc]] 

'''Miskolc''' (distaget [ˈmiʃkolts] en [[hungareg]]) zo ur gêr eus biz [[Hungaria]]. Ar pevare kêr vrasañ eus ar vro eo, goude [[Budapest]], [[Debrecen]] ha [[Szeged]]. Enni e oa 169 226 a annezidi e 2010.

== Kêrioù gevellet ==
Gevellet eo Miskolc gant:

* {{Gevelliñ|Asan|Sukorea|South Korea}} 
* {{Gevelliñ|Aschaffenburg|Alamagn|Germany}} 
* {{Gevelliñ|Burgas|Bulgaria|Bulgaria}} 
* {{Gevelliñ|Cleveland|Stadoù Unanet Amerika |USA}} 
* {{Gevelliñ|Katowice|Polonia|Poland}} 
* {{Gevelliñ|Košice|Slovakia|Slovakia}} 
* {{Gevelliñ|Ostrava|Republik Tchek|Czech Republic}} 
* {{Gevelliñ|Tampere|Finland|Finland}} 
* {{Gevelliñ|Valenciennes|Bro-C'hall|France}} 
* {{Gevelliñ|Vologda|Rusia|Russia}} 
== Tud brudet ==
* [[Judit Varga (politikourez)|Judit Varga]]
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Miskolc}}
* [http://www.miskolc.hu Lec'hienn ofisiel Miskolc] {{hu}} {{en}} {{de}} {{pl}} {{sk}}

[[Rummad:Kêrioù Hungaria]]</text>
      <sha1>st8cexam7yv3ieacen4lj4y3q6vuvkx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187690</id>
      <parentid>2187689</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:48:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tud brudet */</comment>
      <origin>2187690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1054" sha1="76fx95hnaceauop1eb8oxgrvccsis2o" xml:space="preserve">[[Restr:Former Three Roses Hotel, Miskolc city01.jpg|thumb|Kreiz kêr Miskloc]] 

'''Miskolc''' (distaget [ˈmiʃkolts] en [[hungareg]]) zo ur gêr eus biz [[Hungaria]]. Ar pevare kêr vrasañ eus ar vro eo, goude [[Budapest]], [[Debrecen]] ha [[Szeged]]. Enni e oa 169 226 a annezidi e 2010.

== Kêrioù gevellet ==
Gevellet eo Miskolc gant:

* {{Gevelliñ|Asan|Sukorea|South Korea}} 
* {{Gevelliñ|Aschaffenburg|Alamagn|Germany}} 
* {{Gevelliñ|Burgas|Bulgaria|Bulgaria}} 
* {{Gevelliñ|Cleveland|Stadoù Unanet Amerika |USA}} 
* {{Gevelliñ|Katowice|Polonia|Poland}} 
* {{Gevelliñ|Košice|Slovakia|Slovakia}} 
* {{Gevelliñ|Ostrava|Republik Tchek|Czech Republic}} 
* {{Gevelliñ|Tampere|Finland|Finland}} 
* {{Gevelliñ|Valenciennes|Bro-C'hall|France}} 
* {{Gevelliñ|Vologda|Rusia|Russia}} 
== Tud brudet ==
* [[Judit Varga (politikourez)|Judit Varga]]: alvokadez bet ministrez ar justis

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Miskolc}}
* [http://www.miskolc.hu Lec'hienn ofisiel Miskolc] {{hu}} {{en}} {{de}} {{pl}} {{sk}}

[[Rummad:Kêrioù Hungaria]]</text>
      <sha1>76fx95hnaceauop1eb8oxgrvccsis2o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187699</id>
      <parentid>2187690</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T19:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-22789-78</username>
        <id>90896</id>
      </contributor>
      <comment>skeudennoù</comment>
      <origin>2187699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1207" sha1="4kf9bclhzqskx6jnq2d69crrk9k7tyu" xml:space="preserve">{{Multiple image|total_width = 300
| direction = vertical
| caption_align = center
| image1 = Miskolc Montage.jpg
| caption1 = Ue sell war gêr
| image2 = Former Three Roses Hotel, Miskolc city01.jpg
| caption2 = Kreiz-kêr
}}
'''Miskolc''' ([[hungareg]] / {{LFE|[ˈmiʃkolts]}}) zo ur gêr e biz [[Hungaria]]. Ar pevare kêr vrasañ eus ar vro eo, goude [[Budapest]], [[Debrecen]] ha [[Szeged]] pa oa {{formatnum:141440}} a dud o chom enni d'ar 1{{añ}} a viz Ganver 2025.

== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Asan|Sukorea|South Korea}} 
* {{Gevelliñ|Aschaffenburg|Alamagn|Germany}} 
* {{Gevelliñ|Burgas|Bulgaria|Bulgaria}} 
* {{Gevelliñ|Cleveland|Stadoù Unanet Amerika|USA}} 
* {{Gevelliñ|Katowice|Polonia|Poland}} 
* {{Gevelliñ|Košice|Slovakia|Slovakia}} 
* {{Gevelliñ|Ostrava|Republik Tchek|Czech Republic}} 
* {{Gevelliñ|Tampere|Finland|Finland}} 
* {{Gevelliñ|Valenciennes|Bro-C'hall|France}} 
* {{Gevelliñ|Vologda|Rusia|Russia}}

== Tud vrudet ==
* [[Judit Varga (politikourez)|Judit Varga]], alvokadez bet ministrez ar justis

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Miskolc}}
* [http://www.miskolc.hu Lec'hienn ofisiel Miskolc] {{hu}} {{en}} {{de}} {{pl}} {{sk}}

[[Rummad:Kêrioù Hungaria]]</text>
      <sha1>4kf9bclhzqskx6jnq2d69crrk9k7tyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187706</id>
      <parentid>2187699</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T05:20:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Vioù koukoug. &quot;Tud&quot; hepken.</comment>
      <origin>2187706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1199" sha1="3suuqzd16e3jbaevmdg3es8ic2q2ltx" xml:space="preserve">{{Multiple image|total_width = 300
| direction = vertical
| caption_align = center
| image1 = Miskolc Montage.jpg
| caption1 = Ur sell war gêr
| image2 = Former Three Roses Hotel, Miskolc city01.jpg
| caption2 = Kreiz-kêr
}}
'''Miskolc''' ([[hungareg]] / {{LFE|[ˈmiʃkolts]}}) zo ur gêr e biz [[Hungaria]]. Ar pevare kêr vrasañ eus ar vro eo, goude [[Budapest]], [[Debrecen]] ha [[Szeged]] pa oa {{formatnum:141440}} a dud o chom enni d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2025.

== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Asan|Sukorea|South Korea}} 
* {{Gevelliñ|Aschaffenburg|Alamagn|Germany}} 
* {{Gevelliñ|Burgas|Bulgaria|Bulgaria}} 
* {{Gevelliñ|Cleveland|Stadoù-Unanet Amerika|USA}}
* {{Gevelliñ|Katowice|Polonia|Poland}} 
* {{Gevelliñ|Košice|Slovakia|Slovakia}} 
* {{Gevelliñ|Ostrava|Republik Tchek|Czech Republic}} 
* {{Gevelliñ|Tampere|Finland|Finland}} 
* {{Gevelliñ|Valenciennes|Bro-C'hall|France}} 
* {{Gevelliñ|Vologda|Rusia|Russia}}

== Tud ==
* [[Judit Varga (politikourez)|Judit Varga]], alvokadez bet ministrez ar Justis

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Miskolc}}
* [http://www.miskolc.hu Lec'hienn ofisiel Miskolc] {{hu}} {{en}} {{de}} {{pl}} {{sk}}

[[Rummad:Kêrioù Hungaria]]</text>
      <sha1>3suuqzd16e3jbaevmdg3es8ic2q2ltx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112692</id>
    <revision>
      <id>2187678</id>
      <parentid>2171680</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:39:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>liamm</comment>
      <origin>2187678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1499" sha1="adwf58rntk7063dcdm9hz6ndaezo1c5" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
{{databox}}
'''Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek''' (KEBK) a zo ur labourva liesdiskiblezh hag a voe krouet e [[1969]] e Kevre al Lizhiri ha Skiantoù ar Gevredigezh eus [[Skol-veur Breizh-Izel]] ([[Brest]], [[Penn-ar-Bed]]). Anavezet eo ar greizenn dreist holl dre hec'h anvadur gallek '''Centre de Recherche Bretonne et Celtique''', CRBC an teskanv gallek anezhañ.

== Istor ==
[[Yves Le Gallo]] a voe he c'hentañ prezidant, ur garg hag a voe dalc'het gantañ betek [[1986]].
Roll ar brezidanted : Yves Le Gallo (1969-1985), [[Donatien Laurent]], [[Jean Kerhervé]], [[Daniel Giraudon]]

Abaoe 2008 eo aet ar gelennerien hag an enklaskerien a laboure war dachenn ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon 2]] a-gevret gant re skol-veur Brest da sevel ur greizenn vrasoc'h hag enni daou skourr. 

== Levraoueg Yves Le Gallo ==
Kreizenn gelaouiñ ar c'hKEBK, anvet Levraoueg Yves Le Gallo, a endalc'h unan eus ar fonnusañ levraouegoù war dachenn Breizh hag ar broioù keltiek. Ouzhpennoù levrioù kozh ha nevez e tastum ke
laouennoù ha dielloù.&lt;br&gt;
Fañch Broudig a voe kentañ implijer al levraoueg ha Marie-Rose Prigent da-heul.

== Kelaouenn == 
* [[La Bretagne linguistique]]

== Embannadennoù ==
 
==Liamm diavaez==
*{{fr}} [http://www.univ-brest.fr/crbc/?languageId=5  Lec'hienn KEBK e Brest]
*{{fr}} [http://www.univ-rennes2.fr/crbc KEBK - Roazhon]

[[Rummad:Skolioù-meur Breizh]]
[[Rummad:Levraouegoù Breizh]]
[[Rummad:Levrioù istor Breizh]]</text>
      <sha1>adwf58rntk7063dcdm9hz6ndaezo1c5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187681</id>
      <parentid>2187678</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:43:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>reizhadennoù</comment>
      <origin>2187681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1499" sha1="pug5lft3ahh1c8kxn5awmwbqk7ijul4" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
{{databox}}
'''Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek''' (KEBK) a zo ur labourva liesdiskiblezh hag a voe krouet e [[1969]] e Kevre al Lizhiri ha Skiantoù ar Gevredigezh eus [[Skol-veur Breizh-Izel]] ([[Brest]], [[Penn-ar-Bed]]). Anavezet eo ar greizenn dreist holl dre hec'h anvadur gallek '''Centre de Recherche Bretonne et Celtique''', CRBC an teskanv gallek anezhañ.

== Istor ==
[[Yves Le Gallo]] a voe he c'hentañ prezidant, ur garg hag a voe dalc'het gantañ betek [[1986]].
Roll ar brezidanted : Yves Le Gallo (1969-1985), [[Donatien Laurent]], [[Jean Kerhervé]], [[Daniel Giraudon]].

Abaoe 2008 eo aet ar gelennerien hag an enklaskerien a laboure war dachenn ar studioù keltiek e [[Skol-veur Roazhon 2]] a-gevret gant re skol-veur Brest da sevel ur greizenn vrasoc'h hag enni daou skourr. 

== Levraoueg Yves Le Gallo ==
Kreizenn gelaouiñ ar c'hKEBK, anvet Levraoueg Yves Le Gallo, a endalc'h unan eus ar fonnusañ levraouegoù war dachenn Breizh hag ar broioù keltiek. Ouzhpennoù levrioù kozh ha nevez e tastum kelaouennoù ha dielloù.

Fañch Broudig a voe kentañ implijad al levraoueg ha Marie-Rose Prigent da-heul.

== Kelaouenn == 
* [[La Bretagne linguistique]]

== Embannadennoù ==
 
==Liamm diavaez==
*{{fr}} [https://www.univ-brest.fr/crbc/br?languageId=5  Lec'hienn KEBK e Brest]
*{{fr}} [http://www.univ-rennes2.fr/crbc KEBK - Roazhon]

[[Rummad:Skolioù-meur Breizh]]
[[Rummad:Levraouegoù Breizh]]
[[Rummad:Levrioù istor Breizh]]</text>
      <sha1>pug5lft3ahh1c8kxn5awmwbqk7ijul4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fillide Melandroni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114559</id>
    <revision>
      <id>2187685</id>
      <parentid>2187187</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 035.jpg]] → [[File:Caravaggio-Nativity(1600).jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3782" sha1="8svkt62javuz5fb3qf77dxzu35wo582" xml:space="preserve">[[File:Caravaggio 356.jpg| thumb| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]] &lt;br&gt; ''Poltred Fillide Melandroni''&lt;br /&gt;
Mont a reas an oberenn aet da goll e 1945). ]]

'''Fillide Melandroni''', ganet e 1581 e [[Siena]], a greder peurvuiañ, marvet e 1618, a oa ur [[kourtizanez|gourtizanez]] italian eus ar {{XVIIvet kantved}}.

Deuet e oa da-heul he zud da chom da Roma. Daremprediñ a reas tud pinvidik eus an Iliz ha metoù an arc'hant bras, kardinaled, hag an arc'hantour [[Vincenzo Giustiniani]], unan eus harperien al livour [[Caravaggio]]. Kourtizanez e oa er palezioù, ha [[gast]] war ar straedoù. Berzh a rae e [[Roma]], ha kerc'het e veze d'ar festoù aozet gant tud uhel. [[Serc'h]] e oa bet da Garavaggio, a greder, ha marteze d'ar [[kardinal| c'hardinal]] Del Monte. 

Hi eo a weler e meur a boltred graet gant Caravaggio e dibenn ar bloavezhioù 1590: evel [[Santez Katell]] en daolenn [[Santa Caterina d'Alessandria]], Mari en daolenn ''Marta ha Mari'' ([[Marta e Maria Maddalena]]), Judit en daolenn [[Judit ha Holofern (arz)| Judit ha Holofern]] ([[Giuditta e Oloferne]]). Marteze e veze gwelet ivez en oberennoù kollet niverus al livour, met goude 1599 n'eus ket keloù anezhi ken.

E miz C'hwevrer 1599 e voe dastumet Fillide gant polis ar pab, hag a-gevret ganti e oa Ranuccio Tomassoni, ur paotr yaouank hag a seblante bout hec'h [[houlier]]. Hennezh a deue eus un tiegezh mat, met kavet e veze e anv e dihelloù ar polis gant anvioù gisti goude ma ne oa ket pratik dezho. Harzet e oa bet dre ma oa bet dizurzh gante en un abadenn malarjez trouzus-bras en he zi. 

E-touez mignoned Fillide e oa Anna Bianchini, ur gourtizanez all, hag a weler en [[Mari Madalen]] e [[Conversione della Maddalena]], hag ivez en [[Marta]] en daolenn [[Marta ha Mari]] (pa oa Fillide en Mari), hag en [[gwerc'hez Vari |mamm Jezuz]] en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto''. 

Krediñ a reer e oa bet [[serc'h]] d'ar [[c'hlezeataer]] Ranuccio Tomassoni, un den hag a voe lazhet gant Caravaggio en 1606. Terni Tomassoni, breur da Ranuccio, an hini a oa [[houlier]] ganti. Deskiñ a reas Fillide ar vicher da veur a gourtizanez all.

En 1612 e rankas Fillide kuitaat Roma, dre ma oa bet lakaet klask warni gant tiegezh ar barzh hag alvokad apostolek [[Giulio Strozzi]], he [[serc'heg]] d'an ampoent.

Mervel a eure Fillide en 1618, da seizh vloaz ha tregont, hag an Iliz a nac'has outi bout beziet e douar santel. 

==Poltredoù==
Poltredet e voe meur a wech gant al livour [[Caravaggio]] : 
*''[[Ritratto di Cortigiana]]'' (1597), graet evit an arc'hantour [[Vincenzo Giustiniani]]. E [[Berlin]] edo ar poltred er Mirdi Kaiser Friedrich. Kollet pe distrujet eo bet e-pad an [[eil brezel-bed]]. 
* ''[[Marta_e_Maria_Maddalena]]'' (1598), Institute of Arts (Detroit)
* [[Santa Caterina d'Alessandria]] (1598), war ziskouez e [[Madrid]], er [[Mirdi Thyssen-Bornemisza]] (Madrid). 
*[[Judit ha Holofern (arz) |Giuditta e Oloferne]]. Evezh a daoler ouzh genoù heuget Judit, [[intañvez]] yaouank, hag ouzh tres drouk he [[matezh]], ur [[gwrac'h|wrac'h]] roufennet ha [[dizant]] anezhi.
*''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]'', 1600, eoullivadur, 268 cm × 197 cm. War ziskouez e oa e [[Palermo]], en Oratorio di San Lorenzo, pa voe laeret e 1969. 

&lt;gallery&gt; 
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santa Caterina d'Alessandria]]''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena]]'' 
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Judit o tibennañ Olofern''
Caravaggio-Nativity(1600).jpg|''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]'', 1600.
&lt;/gallery&gt;

==Liamm diavaez==
*http://www.cultorweb.com/Caravaggio/Fi.html

{{DEFAULTSORT:Melandroni, Fillide}}
[[Rummad:kourtizanezed]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1581]]
[[Rummad:Marvioù 1618]]</text>
      <sha1>8svkt62javuz5fb3qf77dxzu35wo582</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Natività con i santi Lorenzo e Francesco</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114580</id>
    <revision>
      <id>2187686</id>
      <parentid>1813702</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:46:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 035.jpg]] → [[File:Caravaggio-Nativity(1600).jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="497" sha1="d3ez45s7wl8rpuwces6zd55r8h78vzp" xml:space="preserve">[[file:Caravaggio-Nativity(1600).jpg|thumb|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco'', 1600.]]

'''Natività con i santi Lorenzo e Francesco''' zo un eoullivadur gant [[Caravaggio]] 
e 1600. War ziskouez e oa e [[Palermo]], en Oratorio di San Lorenzo, pa voe laeret e 1969&lt;ref&gt;[http://www.theguardian.com/artanddesign/2008/dec/22/caravaggio-art-mafia-italy ''The masterpiece that may never be seen again''], [[The Guardian]], 22/12/2008&lt;/ref&gt;. 

==Notennoù==

[[Rummad:Livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>d3ez45s7wl8rpuwces6zd55r8h78vzp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Malo-Renault</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115484</id>
    <revision>
      <id>2187703</id>
      <parentid>2187311</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T21:17:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>/* Oberennoù */ (fr) Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar</comment>
      <origin>2187703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4426" sha1="oi02rd95fkhcsa2laggbnzxjrimefwc" xml:space="preserve">[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet Nori Malo-Renault ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''&lt;ref&gt;:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.

*[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]].
*[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet e oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh).
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. 
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.

* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.[[Restr:La sculpture gothique en Bretagne. LES CALVAIRES.jpg|thumb|''Sculpture Gothique en Bretagne, le Calvaire de Troën ; Vierge de Piété'' (luc'hskeudenn ar pennad embannet e 1930)|261x261px]]

Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet an anv ''Rue Jean Malo-Renault'' d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.[[Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|thumb|Iliz-veur Kemper : an dro-geur (1979)|264x264px]][[Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|thumb|''L'église de Fouesnant'' (pennad e 1974)|191x191px]]
== Oberennoù ==
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art du livre]'' (1931)
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item La lettre ornée du Moyen Âge I]'' ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item II]
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item Les monuments français en péril en Bretagne]'' (1932)
*{{fr}} ''[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar]]'' (1948)
*{{fr}} ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf L'église de Fouesnant]'' er vareadeg ''Fouesnant'',n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 4, 1974, p. 11-17
*{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires]'' », e ''Revue de l'art'', n&lt;sup&gt;o&lt;/sup&gt; 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130.
*{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item Notes sur trois cathédrales bretonnes]'', Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145.
*{{fr}} ''[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle]'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496)

==Levrlennadur==
*AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embannadur, ISBN 978-2-914612-10-4)

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>oi02rd95fkhcsa2laggbnzxjrimefwc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Siracusa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133425</id>
    <revision>
      <id>2187697</id>
      <parentid>2171839</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T19:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 010.jpg]] → [[File:Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg]] → File replacement: Updating from an old and lower-quality version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2187697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1627" sha1="afzpjzpfij2qpqiliazcp9jexxms2gg" xml:space="preserve">{{pennad zo|Siracusa (disheñvelout)}}
{{Databox}}
'''Siracusa''' (''Sarausa'' e [[sikilianeg]]), brezhonekaet e '''Sirakuza'''&lt;ref&gt;&quot;Sirakuza&quot; e [https://web.archive.org/web/20210918222458/http://www.reseau-canope.fr/tes/geriaoueg/index.php?l=* Geriaoueg TES.] ''Syrakuz'' e [[Feiz ha Breiz]] n° 5, 1922, p. 150 (troidigezh diwar [[Teokritos]] gant [[Lan ar Bunel]])&lt;/ref&gt;, zo ur gêr hag ur gumun eus enezenn ha rannvro [[Sikilia]], en [[Italia]], ha kêr-benn [[Proviñs Sirakuza]].

121 000 a annezidi a vev enni.

==Istor==
===Henamzer===
Ganet eo kêr war enezenn [[Ortigia]], en -734, krouet gant Hellaziz eus [[Korintos]], e-kichen ur feunteun. Alese e voe savet trevadennoù arall : Akrai en -664, Kasmenai-Casmene en -643, Camarina en -589 …
Meur a wech ec'h enebas ouzh galloud [[Aten]]. brezelioù a voe gant an Etrusked.

===Krennamzer===

*''Gwelout [[Seziz Siracusa]]''.

==Monumantoù==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
La_Fonte_Aretusa_(Ortigia,_Siracusa),_The_source.jpg|Ar [[Fonte Aretusa]], [[feunteun]] brudet ha kanet gant barzhed an [[Henamzer]]
&lt;/gallery&gt;
*Iliz [[Santa Lucia alla Badia]]
[[Image:Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg|thumb|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, Siracusa.]]

== Tud dibar ==
* [[Paolo Boi]], mestrc'hoarier [[echedoù]] italian, zo bet ganet e Sirakuza.

==Pennadoù kar==
* [[Siracusa (gwin)]] zo anv ur gwin graet e kumun Siracusa. 
* [[Siracusa Calcio]], anv ur skipailh mell-droad e kumun Siracusa.
* [[Syracuse]], anv gallek

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

{{Commonscat|Syracuse}}

{{Kumunioù Proviñs Siracusa}}
[[Rummad:Siracusa]]</text>
      <sha1>afzpjzpfij2qpqiliazcp9jexxms2gg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 03, bloaz 2019</title>
    <ns>4</ns>
    <id>139506</id>
    <revision>
      <id>2187723</id>
      <parentid>1826261</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T11:41:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>424</id>
      </contributor>
      <comment>Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Logo_for_FileExporter.svg]] e-lec’h Logo_for_the_beta_feature_FileExporter.svg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] (obvious error) · Has been a default</comment>
      <origin>2187723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3112" sha1="98l73mc0lzaem1oy7t3ft0fzs9dsi46" xml:space="preserve">= 14/01/2019 — 20/01/2019 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_&lt;!--CHENCH 2--&gt;03,_bloaz_2019&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak&lt;!--CHENCH 3--&gt; en trede sizhun eus 2019] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_&lt;!--CHENCH 4--&gt;02, bloaz_2019|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_&lt;!--CHENCH 5--&gt;04, bloaz_2019|sizhun war-lerc'h]]

== FileExporter beta feature ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; 
[[File:Logo for FileExporter.svg|thumb|Coming soon: the beta feature [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter]]]]
A new beta feature will soon be released on all wikis: The [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|FileExporter]]. It allows exports of files from a local wiki to Wikimedia Commons, including their file history and page history. Which files can be exported is defined by each wiki's community: '''Please check your wiki's [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons/Configuration file documentation|configuration file]]''' if you want to use this feature.

The FileExporter has already been a beta feature on [https://www.mediawiki.org mediawiki.org], [https://meta.wikimedia.org meta.wikimedia], deWP, faWP, arWP, koWP and on [https://wikisource.org wikisource.org]. After some functionality was added, it's now becoming a beta feature on all wikis. Deployment is planned for January 16. More information can be found [[m:WMDE_Technical_Wishes/Move_files_to_Commons|on the project page]]. 

As always, feedback is highly appreciated. If you want to test the FileExporter, please activate it in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|user preferences]]. The best place for feedback is the [[mw:Help_talk:Extension:FileImporter|central talk page]]. Thank you from Wikimedia Deutschland's [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes project]].
&lt;/div&gt; [[User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]] 14 Gen 2019 da 09:41 (UTC)
&lt;!-- Message envoyé par User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki en utilisant la liste à https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=18782700 --&gt;

== No editing for 30 minutes 17 January ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You will '''not be able to edit''' the wikis for up to 30 minutes on '''[https://www.timeanddate.com/worldclock/fixedtime.html?iso=20190117T07 17 January 07:00 UTC]'''. This is because of a database problem that has to be fixed immediately. You can still read the wikis. Some wikis are not affected. They don't get this message. You can see which wikis are '''not''' affected [[:m:User:Johan (WMF)/201901ReadOnlyPage|on this page]]. Most wikis are affected. The time you can't edit might be shorter than 30 minutes. /[[User:Johan (WMF)|Johan (WMF)]]&lt;/div&gt; 16 Gen 2019 da 14:47 (UTC)
&lt;!-- Message envoyé par User:Johan (WMF)@metawiki en utilisant la liste à https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/201901ReadOnly/Targets&amp;oldid=18788945 --&gt;</text>
      <sha1>98l73mc0lzaem1oy7t3ft0fzs9dsi46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Bretagne Linguistique</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150127</id>
    <redirect title="La Bretagne linguistique" />
    <revision>
      <id>2187672</id>
      <parentid>2077486</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T16:00:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>La Bretagne linguistique / La Bretagne Linguistique (memes tra ?)</comment>
      <origin>2187672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="488" sha1="h22ppfr6pazfqux5m5upy889ddcsr2g" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''La Bretagne Linguistique''}}
'''''La Bretagne Linguistique''''' zo ur gelaouenn [[galleg|c'hallek]] embannet e [[Brest]] gant [[Kreizenn an Enklaskoù Breizhek ha Keltiek]] (''CRBC'').

==Liammoù diavaez==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20220302193109/https://www.univ-brest.fr/crbc/menu/embannadurio%C3%B9/Revue+La_Bretagne_Linguistique?languageId=5 ''CRBC'']
* ''[[La Bretagne linguistique]]''

[[Rummad:Kelaouennoù gallek]]
[[Rummad:Yezhoniezh ar brezhoneg]]</text>
      <sha1>h22ppfr6pazfqux5m5upy889ddcsr2g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187677</id>
      <parentid>2187672</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>adkaset</comment>
      <origin>2187677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="p9fak2d3z6xjng2ts0fh5w4jkh3bgjw" xml:space="preserve">#ADKAS [[La Bretagne linguistique]]</text>
      <sha1>p9fak2d3z6xjng2ts0fh5w4jkh3bgjw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Philip Mountbatten</title>
    <ns>0</ns>
    <id>160769</id>
    <revision>
      <id>2187665</id>
      <parentid>2187636</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T13:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2187665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="435" sha1="kd5noaohja7iwjec5dptxo4kux0z3c4" xml:space="preserve">{{databox}}
[[File:Princess_Elizabeth_and_Philip_Mountbatten.jpg |thumb|Ar priñs Philip Mountbatten hag e zanvez-pried, ar briñsez Elesbed, e 1947.]]

'''Philip Mountbatten''' (1947-2021), dug [[Dinedin]], a oa pried ar rouanez saoz [[Elesbed II]] ha tad ar roue [[Charlez III (Rouantelezh-Unanet)|Charlez III]].

{{DEFAULTSORT:Mountbatten, Philip}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1921]]
[[Rummad:Marvioù 2021]]
[[Rummad:Tiegezh Windsor]]</text>
      <sha1>kd5noaohja7iwjec5dptxo4kux0z3c4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kampionad armeniat an echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163103</id>
    <revision>
      <id>2187691</id>
      <parentid>2187633</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:50:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kampionezed kampionad ar maouezi */</comment>
      <origin>2187691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9258" sha1="s8dingwqhontcbsf4cygfmygp2n5z2q" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Kampionad armeniat an echedoù''' eo kampionad hiniennel broadel an [[echedoù]] en [[Armenia]]. Aozet e veze dija en amzer [[RSS Armenia]], pa oa ur republik soviedel, pezh a badas betek [[1991]]. Diwezhañ kampion [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Unaniezh Soviedel]] a voe un Armeniad, [[Artashes Minasian]] e anv.
== Kampioned hollek&lt;ref&gt;{{es}} [http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Armenia.htm 'Campeones de Armenia'']&lt;/ref&gt; ==
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! Niverenn !! Lec’h !! Kampion
|-
| I || 1934 || [[Genrikh Gasparyan]]
|-
| II || 1938 || Genrikh Gasparyan hag [[Aleksandr Dolujanian]]
|-
| III || 1939 || Aleksandr Dolujanian
|-
| IV || 1941 || [[Loris Kalashian]] ha [[Vazgen Karapetian]]
|-
| V || 1945 || Aleksandr Kalantar
|-
| VI || 1946 || [[Tigran Petrosian]]
|-
| VII || 1947 || [[Tigran Petrosian]] ha Genrikh Gasparyan
|-
| VIII || 1948 || [[Tigran Petrosian]] ha Genrikh Gasparyan
|-
| IX || 1949 || Genrikh Gasparyan
|-
| X || 1950 || Genrikh Gasparyan
|-
| XI || 1951 || Genrikh Gasparyan
|-
| XII || 1952 || [[Vladímir Goldin]]
|-
| XIII || 1953 || [[Artsrun Sargsian]]
|-
| XIV || 1954 || Genrikh Gasparyan
|-
| XV || 1955 || Genrikh Gasparyan
|-
| XVI || 1956 || Genrikh Gasparyan
|-
| XVII || 1957 || [[Nikolái Miasnikov]]
|-
| XVIII || 1958 || [[Eduard Mnatsakanian]]
|-
| XIX || 1959 || Eduard Mnatsakanian
|-
| XX || 1960 || Eduard Mnatsakanian
|-
| XXI || 1961 || [[Vanik Zakarian]] hag Artsrun Sargsian
|-
| XXII || 1962 || Eduard Mnatsakanian
|-
| XXIII || 1963 || [[Adolph Demirkhanian]]
|-
| XXIV || 1964 || [[Levon Grigorian]]
|-
| XXV || 1965 || Adolph Demirkhanian
|-
| XXVI || 1966 || Levon Grigorian
|-
| XXVII || 1967 || Eduard Mnatsakanian
|-
| XXVIII || 1968 || Levon Grigorian
|-
| XXIX || 1969 || Levon Grigorian
|-
| XXX || 1970 || [[Karen Grigorian]]
|-
| XXXI || 1971 || Levon Grigorian
|-
| XXXII || 1972 || Levon Grigorian ha Karen Grigorian
|-
| XXXIII || 1973 || [[Albert Arutiunov]]
|-
| XXXIV || 1974 || [[Arshak Petrosian]]
|-
| XXXV || 1975 || [[Vahagn Voskanian]]
|-
| XXXVI || 1976 || [[Arshak Petrosian]] ha Vanik Zakarian &amp; [[Gagik Akopian]]
|-
| XXXVII || 1977 || Albert Arutiunov
|-
| XXXVIII || 1978 || [[Smbat Lputian]]
|-
| XXXIX || 1979 || [[Slavik Movsisian]]
|-
| XL || 1980 || Smbat Lputian
|-
| XLI || 1981 || [[Vladímir Shaboian]]
|-
| XLII || 1982 || [[Hrachek Tavadian]]
|}
|
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! Niverenn !! Lec’h !! Kampion
|-
| XLIII || 1983 || [[Ashot Anastasian]]
|-
| XLIV || 1984 || Vladímir Shaboian
|-
| XLV || 1985 || Ashot Anastasian
|-
| XLVI || 1986 || Ashot Anastasian
|-
| XLVII || 1987 || Ashot Anastasian
|-
| XLVIII || 1988 || Ashot Anastasian
|-
| XLIX || 1989 || [[Armen Ambarcumian]]
|-
| L || 1990 || [[Artashes Minasian]]
|-
| LI || 1991 || [[Sergey Galdunts]]
|-
| LII || 1992 || Ashot Anastasian hag Artashes Minasian
|-
| LIII || 1993 || Artashes Minasian
|-
| LIV || 1994 || Ashot Anastasian
|-
| LV || 1995 || Artashes Minasian&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic52.html  Kampionad armeniat 1995]&lt;/ref&gt;
|-
| LVI || 1996 || [[Vladímir Akopián]]
|-
| LVII || 1997 || Vladímir Akopián
|-
| LVIII || 1998 || Smbat Lputian
|-
| LVIX || 1999 || [[Karen Asrian]]
|-
| LX || 2000 || [[Gabriel Sargissian]]
|-
| LXI || 2001 || Smbat Lputian
|-
| LXII || 2002 || [[Levon Aronian]]
|-
| LXIII || 2003 || [[Gabriel Sargissian]]
|-
| LXIV || 2004 || Artashes Minasian
|-
| LXV || 2005 || Ashot Anastasian
|-
| LXVI || 2006 || Artashes Minasian
|-
| LXVII || 2007 || Karen Asrian
|-
| LXVIII || 2008 || Karen Asrian&lt;ref&gt;{{es}} [http://www.chessbase.com/espanola/newsdetail2.asp?id=5713 ''Karen Asrian se coronó Campeón de Armenia'']&lt;/ref&gt;
|-
| LXIX || 2009 || [[Pashikian Arman]]
|-
| LXX || 2010 || [[Avetik Grigorian]]
|-
| LXXI || 2011 || [[Hovhannisyan Robert]]
|-
| LXXII || 2012 || [[Petrosian Tigran]]
|-
| LXXIII || 2013 || [[Petrosian Tigran]]
|-
| LXXIV || 2014 || [[Kotanjian Tigran]]
|-
| LXXV || 2015 || [[Grigoryan Karen]]
|-
| LXXVI || 2016 || [[Andriasian Zaven]]
|-
| LXXVII || 2017 || [[Gabuzyan Hovhannes]]
|-
| LXXVIII || 2018 || [[Martirosyan Halk]]
|-
| LXXIX || 2019 || [[Pashikian Arman]]
|-
| LXXX || 2020 || [[Ter-Sahakyan Samvel]]
|-
| LXXXI || 2021 || [[Gabuzyan Hovhannes]]
|-
| LXXXII || 2022 || [[Petrosyan Manuel]]
|-
| LXXXIII || 2023 || [[Ter-Sahakyan Samvel]]
|-
| LXXXIV || 2024 || [[Howhannisjan Robert]]
|-
| LXXXV || 2025 || [[Howhannisjan Robert]]|&lt;ref&gt;{{en}}[https://xn----7sbagbc0btmolfb9ahq4ovb.xn--p1ai/blog/robert_ovannisjan_stal_chempionom_armenii_po_shakhmatam_2025_goda/2025-01-22-1781 Robert Hovhannisyan became the Armenian Chess Champion in 2025 ]&lt;/ref&gt;
|-
| LXXXIVI || 2026 || [[Manuel Petrosyan]]&lt;ref&gt;{{ru}}[https://rossaprimavera.ru/news/d7893b82 The Armenian Chess Championship has concluded. Rossa Primavera]&lt;/ref&gt;
|}
|}

== Lieskampioned ==
Niver trec'hoù ar gampioned, o unan pe &quot;ex aequo&quot;.
* Henrik K'asparyan: 10
* Ašot Anastasyan: 8
* Lvon Grigoryan: 6
* Artašes Minasyan e Edoward Mnac'akanyan: 5
* Tigran Vartani Petrosyan e Smbat Lpowtyan: 4
* Karen Asryan ha Karen Ašoti Grigoryan: 3
* Hovhannes Gabowzyan: 2
== Kampionezed kampionad ar maouezi ==
* Trec'h e voe [[Elina Danielian]] seizh gwezh.
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz !! Kampionez
|-
| 1 || 1934 || [[Sirush Makints]] ha [[Margarita Mirza-Avagian]]
|-
| 2 || 1939 || [[Lusik Kalashian]]
|-
| 3 || 1941 || [[Silva Karapetian]]
|-
| 4 || 1949 || [[Alis Aslanyan]]
|-
| 5 || 1950 || [[Rima Manukian]]
|-
| 6 || 1951 || [[Marieta Melik-Pashaian]]
|-
| 7 || 1952 || Marieta Melik-Pashaian
|-
| 8 || 1953 || [[Nefelina Marjanian]]
|-
| 9 || 1954 || Nefelina Marjanian
|-
| 10 || 1955 || Rima Manukian
|-
| 11 || 1956 || [[Marlena Vardanian]]
|-
| 12 || 1957 || [[Galina Lyapunova]]
|-
| 13 || 1958 || Galina Lyapunova
|-
| 14 || 1959 || Galina Lyapunova
|-
| 15 || 1960 || Galina Lyapunova
|-
| 16 || 1961 || Galina Lyapunova
|-
| 17 || 1962 || Marlena Vardanian
|-
| 18 || 1963 || [[Venera Boiakhchian]]
|-
| 19 || 1964 || Marlena Vardanian ha [[Tamara Boiakhchian]]
|-
| 20 || 1965 || Tamara Boiakhchian ha Venera Boiakhchian
|-
| 21 || 1966 || Tamara Boiakhchian
|-
| 22 || 1967 || [[Armenuhi Mehrabian]] 
|-
| 23 || 1968 || Tamara Boiakhchian ha Venera Boiakhchian
|-
| 24 || 1969 || Tamara Boiakhchian
|-
| 25 || 1970 || [[Naira Agababean]] 
|-
| 26 || 1971 || Tamara Boiakhchian
|-
| 27 || 1972 || Tamara Boiakhchian hag [[Anna Hakobian]]
|-
| 28 || 1973 || [[Vera Ghazarian]]
|-
| 29 || 1974 || Vera Ghazarian
|-
| 30 || 1975 || [[Erna Khalafian]]
|-
| 31 || 1976 || Anna Hakobian
|-
| 32 || 1977 || [[Hasmik Babaian]] 
|-
| 33 || 1978 || Anna Hakobian
|-
| 34 || 1979 || Erna Khalafian
|-
| 35 || 1980 || [[Meri Mangrian]]
|-
| 36 || 1981 || Erna Khalafian
|-
| 37 || 1982 || Meri Mangrian
|-
| 38 || 1983 || Erna Khalafian
|-
| 39 || 1984 || [[Ludmila Aslanian]]
|}
|
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz !! Kampionez
|-
| 40 || 1985 || [[Nune Abrahamian]] 
|-
| 41 || 1986 || Ludmila Aslanian
|-
| 42 || 1987 || Ludmila Aslanian
|-
| 43 || 1988 || Erna Khalafian
|-
| 44 || 1989 || Erna Khalafian
|-
| 45 || 1990 || Erna Khalafian
|-
| 46 || 1991 || Ludmila Aslanian
|-
| 47 || 1992 || Ludmila Aslanian
|-
| 48 || 1993 || [[Elina Danielian]]
|-
| 49 || 1994 || [[Elina Danielian]]
|-
| 50 || 1995 || [[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]]
|-
| 51 || 1996 || [[Gohar Hlghatian]]
|-
| 52 || 1997 || Gohar Hlghatian
|-
| 53 || 1998 ||[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]]
|-
| 54 || 1999 || [[Elina Danielian]]
|-
| 55 || 2000 ||[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]]
|-
| 56 || 2001 || Gohar Hlghatian
|-
| 57 || 2002 || [[Elina Danielian]]
|-
| 58 || 2003 || [[Elina Danielian]]
|-
| 59 || 2004 || [[Elina Danielian]]
|-
| 60 || 2005 ||[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]]
|-
| 61 || 2006 || [[Siranush Andriasian]]
|-
| 62 || 2007|| Siranush Andriasian
|-
| 63 || 2008 || [[Lilit Galojan]]
|-
| 64 || 2009 || Lilit Galojan
|-
| 65 || 2010 || [[Anahit Kharatyan]] 
|-
| 66 || 2011 || Siranush Andriasian
|-
| 67 || 2012 || [[Maria Kursova]]&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.panarmenian.net/eng/news/89215/ ''Maria Kursova wins Armenian Women’s Chess Championship 2012'']&lt;/ref&gt;
|-
| 68 || 2013 || [[Anna Hairapetian]]
|-
| 69 || 2014 || [[Shushanna Sargsyan]]&lt;ref&gt;{{en}}[http://armenpress.am/eng/news/747032/ ''Shushanna Sargsyan becomes Armenia's Chess Champion 2014'']&lt;/ref&gt;
|-
| 70 || 2015 || [[Susanna Gaboyan ]]
|-
| 71 || 2016 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 72 || 2017 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 73 || 2018 || [[Maria Kursova]]
|-
| 74 || 2019 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 75 || 2020 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 76 || 2021 || [[Susanna Gaboyan]]
|-
| 77 || 2022 || [[Mariam Mkrtchyan]]
|-
| 78 || 2023 || [[Maria Gevorgyan]]
|-
| 79 || 2024 || [[Susanna Gaboyan]]
|-
| 80 || 2025 || [[Susanna Gaboyan]]
|-
| 81 || 2026 || [[Anahit H. Mkrtchyan]]&lt;ref&gt;{{ru}}[https://rossaprimavera.ru/news/a835024d Rossa Primavera]&lt;/ref&gt;
|}

== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20080809135245/http://www.geocities.com/al2055Km/index.html RUSBASE]
== Notennoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Armenia]]</text>
      <sha1>s8dingwqhontcbsf4cygfmygp2n5z2q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verney-Carron</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170101</id>
    <revision>
      <id>2187667</id>
      <parentid>2173809</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T14:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* War dachenn ar armoù-brezel (abaoe fin ar bloavezhioù 2010) */</comment>
      <origin>2187667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7933" sha1="4pu6cko0yg8f2vey82hhqjjupfp8hv6" xml:space="preserve">[[Restr:Siege social de Verney-Carron.jpg|thumb|Sez sokial Verney-Carron.]]
'''Verney-Carron''' zo un embregerezh [[Bro-C'hall|gall]] [[Arm-tan|armoù-tan]] chaseal hag armoù brezel hiniennel diazezet e [[Saint-Étienne]] abaoe e grouidigezh e 1820&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20240213201819/https://www.verney-carron.com/les-dates-cles ''Les dates-clés''] war lec'hienn Verney-Carron (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;.

Produiñ a ra dreist-holl [[Karabinenn|karabinennoù-chase]] ha [[Fuzuilh|fuzuilhoù-chase]] evel ar [[Verney-Carron Sagittaire|Sagittaire]], a-rummadoù pe diouzh ar moull evit an armoù kerañ. Ijinet o deus ivez ar bannerezed boledoù-difenn [[Flash-Ball]] implijet gant an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|Archeriezh Vroadel]] hag ar polis e Frañs adalek ar [[bloavezhioù 1990]]. Deuet eo ''Flash Ball'' da [[Gourzhanvad|c'hourzhanvad]] evit an armoù a seurt-se dibaoe. Abaoe 2015 eo krog an embregerezh da sevel armoù hiniennel nevez evit an armeoù.

Perzh eo eus ar strollad gall [[Rivolier]] abaoe miz Even 2025&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} MONTAGNIER Rodolphe, ''[https://www.usinenouvelle.com/article/repris-par-rivolier-le-fabricant-d-armes-verney-carron-reste-sous-pavillon-francais.N2233334 Repris par Rivolier, le fabricant d’armes Verney-Carron reste sous pavillon français]'', L'Usine Nouvelle, 06/06/2025 (lennet d'ar 14/06/2025)&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
Savet e oa bet an embregerezh e 1820 gant an [[Armerezh|armeurer]] Claude Verney (1800-1870), bet ganet en ur familh armeurerien vrudet abaoe 1650. Dimeziñ a reas da Antoinette Carron, merc'h ur familh armeurerien all hag e adanvas e embregerezh Verney-Carron e 1830. Chom a reas an embregerezh etre daouarn ar memes familh dibaoe, ha renet eo bremañ gant e ziskennad Guillaume Verney-Carron&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Betek ar [[bloavezhioù 1920]] e werzhe Verney-Carron armoù-chase war-eeun d'ar pratikoù. An [[Enkadenn Veur]] adalek 1929 a lakaas anezho da cheñch o rouedadoù dasparzhañ hag e werzhjont o armoù dre hanterouriezh stalioù bihan diwar neuze. Adalek 1936 e voe gwerzhet dafar [[Peskerezh|pesketa]], [[tennis]] ha [[Marc'h-houarn|marc'hoù-houarn]] gant an embregerezh ; a-drugarez da se e c'hellas kenderc'hel e-pad an [[Eil Brezel-bed]].

=== Kresk ar bloavezhioù 1960-1970 ===
E 1963 e voe prenet gantañ ar SIFARM, ur bodad armeurerien c'hall. E 1966 e kinnigas skouerennoù kentañ ar fuzuilh-chase dreistlakaet Sagittaire. Berzh a reas e bed ar chaseourien. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz hag ouzhpenn 500.000 skouerenn anezhi a zo bet gwerzhet dibaoe. Er [[bloavezhioù 1980]] e c'hounezas an embregerezh ur marc'had evit produiñ pezhioù a c'halled montañ war ar fuzuilh-arsailh [[FAMAS]], a chomas arm standart an arme c'hall betek 2017.

=== Ar ''Flash-Ball'' (1990) ===
E 1990 e krogas Verney-Carron da werzhañ ur banner boledoù kaoutchoug « nann-varvus » nevez anvet ''Flash-Ball''. Implijet e voe adalek fin ar bloavezhioù 1990 gant polis Bro-C'hall. Abaoe e vez tamallet ingal d'an arm bezañ re zañjerus evit yec'hed ar re skoet gantañ&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.liberation.fr/debats/2018/02/18/flash-ball-blessures-a-retardement_1630615/ ''Flash-ball, blessures à retardement''], Libération, 18/02/2018 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt; hag implijet fall gant ar polis&lt;ref&gt;{{fr}} BEGUIN François, JACQUIN Jean-Baptiste, [https://www.lemonde.fr/police-justice/article/2018/12/07/l-usage-risque-du-flash-ball-lors-de-manifestations_5394070_1653578.html ''L'usage risqué du Flash-ball lors de manifestations''], Le Monde, 07/12/2018 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;. Ur vanifestadeg anvet « Verney-Carron 2016 » zo bet aozet e miz Here 2019&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.ledauphine.com/social/2016/10/19/un-rassemblement-sous-tension-attendu-ce-week-end-a-saint-etienne ''Un rassemblement sous tension attendu ce week-end à Saint-Étienne''], Le Dauphiné, 19/10/2016 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt; evit enebiñ ouzh an embregerezh hag e broduioù.

=== War dachenn ar armoù-brezel ===
E 2017 e savas Verney-Carron ur rann « Difenn » evit respont da c'halv [[arme Frañs]] a oa o klask ur [[fuzuilh-arsailh]] nevez da gemer plas ar FAMAS. Buan e voe lakaet a-gostez ha dibabet e voe ar fuzuilh alaman [[HK 416]]. Kenderc'hel a reas an embregerezh da labourat war armoù-brezel ha kinnig a reas armoù nevez : ar VCD 10, ur [[fuzuilh-resisted]] kambret e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] awenet gant an [[AR-10]], hag ar fuzuilh-arsailh [[VCD 15]] kambret e [[5,56 × 45 mm NATO]].

=== Diaesterioù ===
Diskaret e oa bet sifr gwerzhioù an embregerezh eus 5 milion da ur milion euro e 2020. E penn-kentañ 2022 e oa bet adprenet Verney-Carron gant ar strollad Cybergun evit 20 milion a euroioù&lt;ref&gt;{{fr}} GEORGEAULT Nicolas, [https://www.activradio.com/derriere-le-rachat-de-verney-carron-des-enjeux-d-etat ''Derrière le rachat de Verney-Carron, des enjeux d'État''], war Activ Radio, 12/12/2022 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;. E miz C'hwevrer 2025 eo bet lakaet an embregerezh dindan adreizhadur barnerezhel abalamour da gudennoù teñzorerezh&lt;ref&gt;{{Fr}} GROUSSON Damien, ''[https://france3-regions.francetvinfo.fr/auvergne-rhone-alpes/loire/saint-etienne/verney-carron-le-plus-ancien-armurier-de-france-officiellement-place-en-redressement-judiciaire-cherche-un-repreneur-3107581.html Verney-Carron, le plus ancien armurier de France, officiellement placé en redressement judiciaire cherche un repreneur]'', France 3 Auvergne Rhône-Alpes, 13/02/2025 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;.  Embannet en deus neuze gant an embregerezh e oa o klask un adperc'henniñ. Daoust da ginnigoù an embregerezh [[belgia]]t [[FN Herstal|FN Browning Group]]&lt;ref&gt;{{Fr}} SDIRI Noah, ''[https://www.capital.fr/entreprises-marches/la-plus-ancienne-armurerie-de-france-sapprete-a-passer-sous-pavillon-belge-1510559 La plus ancienne armurerie de France s’apprête à passer sous pavillon belge]'', Capital, 19/03/2025&lt;/ref&gt;, ar justis gall a zibabas e miz Even [[Rivolier]], ur strollad enporzhiañ-ezporzhiañ gall ispisializet war an armoù, ar munisionoù hag an dafar chaseal&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

D'ar poent-se e voe miret 55 implijad diwar ar 67 a laboure en embregerezh. Bloaz war-lerc'h e oa kroget ar c'hengreadur da greskiñ adarre, a-drugarez d'an adkreizennañ war an armoù-chase nevesaet ha d'an armoù nann-varvus. Al labour war an armoù brezel zo bet paouezet evit poent&lt;ref&gt;{{Fr}} Stéphanie GALLO TRIOULEYRE, ''[https://www.latribune.fr/article/regions/auvergne-rhone-alpes/75688569823479/defense-un-an-apres-sa-reprise-larmurier-verney-carron-remonte-la-pente Défense : un an après sa reprise, l'armurier Verney-Carron remonte la pente]'', La Tribune, 25/03/2026 (lennet d'an 13/04/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù ==
* Fuzuilhoù-chase : kanolioù dreistlakaet ([[Verney-Carron Sagittaire|Sagittaire/SagittaireXS]] ha Vercar), kanolioù kichen-ha-kichen (Vercar), Stop&amp;Go (Véloce), [[Fuzuilh-pomp|pomp]] rizennet (P12), damaotomatek (V12N &amp; Matrix) hag un tenn da wintañ (Solo).
* Karabinennoù-chase : kanolioù dreistlakaet (Sagittaire ha SagittaireXS), Stop&amp;Go (Speedline), damaotomatek (Impact NT) ha linennek (Impact LA).
* Arm-chase pompad : produerezh artizanel fuzuilhoù ha karabinennoù-chase diwar-c'houlenn.
* Armoù &quot;nann-varvus&quot; : [[Flash-Ball]].
* [[Pistolenn-vindrailher]] VCD9, fuzuilh-arsailh VCD 15 ha fuzuilh-resisted damaotomatek VCD 10.

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://web.archive.org/web/20240213201819/https://www.verney-carron.com/ Lec'hienn Verney-Carron]
* {{Fr}} [https://www.lebel.eu/ Lec'hienn Lebel], rann Difenn Verney-Carron
* {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=6UmY0OwQKkw Visite de l'entreprise Verney-Carron]'' war chadenn ''Le Chasseur Français'', 28/10/2022
== Daveennoù ==
{{daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1820]]</text>
      <sha1>4pu6cko0yg8f2vey82hhqjjupfp8hv6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187668</id>
      <parentid>2187667</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T14:20:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2187668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7946" sha1="tdx7lkpm1r5mq0o6gz5ge6jtg91e1nu" xml:space="preserve">[[Restr:Siege social de Verney-Carron.jpg|thumb|Sez sokial Verney-Carron.]]
'''Verney-Carron''' zo un embregerezh [[Bro-C'hall|gall]] [[Arm-tan|armoù-tan]] chaseal hag armoù brezel hiniennel diazezet e [[Saint-Étienne]] abaoe e grouidigezh e 1820&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20240213201819/https://www.verney-carron.com/les-dates-cles ''Les dates-clés''] war lec'hienn Verney-Carron (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;.

Produiñ a ra dreist-holl [[Karabinenn|karabinennoù-chase]] ha [[Fuzuilh|fuzuilhoù-chase]] evel ar [[Verney-Carron Sagittaire|Sagittaire]], a-rummadoù pe diouzh ar moull evit an armoù kerañ. Ijinet o deus ivez ar bannerezed boledoù-difenn [[Flash-Ball]] implijet gant an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|Archeriezh Vroadel]] hag ar polis e Frañs adalek ar [[bloavezhioù 1990]]. Deuet eo ''Flash Ball'' da [[Gourzhanvad|c'hourzhanvad]] evit an armoù a seurt-se dibaoe. Abaoe 2015 eo krog an embregerezh da sevel armoù hiniennel nevez evit an armeoù.

Perzh eo eus ar strollad gall [[Rivolier]] abaoe miz Even 2025&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} MONTAGNIER Rodolphe, ''[https://www.usinenouvelle.com/article/repris-par-rivolier-le-fabricant-d-armes-verney-carron-reste-sous-pavillon-francais.N2233334 Repris par Rivolier, le fabricant d’armes Verney-Carron reste sous pavillon français]'', L'Usine Nouvelle, 06/06/2025 (lennet d'ar 14/06/2025)&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
Savet e oa bet an embregerezh e 1820 gant an [[Armerezh|armeurer]] Claude Verney (1800-1870), bet ganet en ur familh armeurerien vrudet abaoe 1650. Dimeziñ a reas da Antoinette Carron, merc'h ur familh armeurerien all hag e adanvas e embregerezh Verney-Carron e 1830. Chom a reas an embregerezh etre daouarn ar memes familh dibaoe, ha renet eo bremañ gant e ziskennad Guillaume Verney-Carron&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Betek ar [[bloavezhioù 1920]] e werzhe Verney-Carron armoù-chase war-eeun d'ar pratikoù. An [[Enkadenn Veur]] adalek 1929 a lakaas anezho da cheñch o rouedadoù dasparzhañ hag e werzhjont o armoù dre hanterouriezh stalioù bihan diwar neuze. Adalek 1936 e voe gwerzhet dafar [[Peskerezh|pesketa]], [[tennis]] ha [[Marc'h-houarn|marc'hoù-houarn]] gant an embregerezh ; a-drugarez da se e c'hellas kenderc'hel e-pad an [[Eil Brezel-bed]].

=== Kresk ar bloavezhioù 1960-1970 ===
E 1963 e voe prenet gantañ ar SIFARM, ur bodad armeurerien c'hall. E 1966 e kinnigas skouerennoù kentañ ar fuzuilh-chase dreistlakaet Sagittaire. Berzh a reas e bed ar chaseourien. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz hag ouzhpenn 500.000 skouerenn anezhi a zo bet gwerzhet dibaoe. Er [[bloavezhioù 1980]] e c'hounezas an embregerezh ur marc'had evit produiñ pezhioù a c'halled montañ war ar fuzuilh-arsailh [[FAMAS]], a chomas arm standart an arme c'hall betek 2017.

=== Ar ''Flash-Ball'' (1990) ===
E 1990 e krogas Verney-Carron da werzhañ ur banner boledoù kaoutchoug « nann-varvus » nevez anvet ''Flash-Ball''. Implijet e voe adalek fin ar bloavezhioù 1990 gant polis Bro-C'hall. Abaoe e vez tamallet ingal d'an arm bezañ re zañjerus evit yec'hed ar re skoet gantañ&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.liberation.fr/debats/2018/02/18/flash-ball-blessures-a-retardement_1630615/ ''Flash-ball, blessures à retardement''], Libération, 18/02/2018 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt; hag implijet fall gant ar polis&lt;ref&gt;{{fr}} BEGUIN François, JACQUIN Jean-Baptiste, [https://www.lemonde.fr/police-justice/article/2018/12/07/l-usage-risque-du-flash-ball-lors-de-manifestations_5394070_1653578.html ''L'usage risqué du Flash-ball lors de manifestations''], Le Monde, 07/12/2018 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;. Ur vanifestadeg anvet « Verney-Carron 2016 » zo bet aozet e miz Here 2019&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.ledauphine.com/social/2016/10/19/un-rassemblement-sous-tension-attendu-ce-week-end-a-saint-etienne ''Un rassemblement sous tension attendu ce week-end à Saint-Étienne''], Le Dauphiné, 19/10/2016 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt; evit enebiñ ouzh an embregerezh hag e broduioù.

=== War dachenn ar armoù-brezel ===
E 2017 e savas Verney-Carron ur rann « Difenn » evit respont da c'halv [[arme Frañs]] a oa o klask ur [[fuzuilh-arsailh]] nevez da gemer plas ar FAMAS. Buan e voe lakaet a-gostez ha dibabet e voe ar fuzuilh alaman [[HK 416]]. Kenderc'hel a reas an embregerezh da labourat war armoù-brezel ha kinnig a reas armoù nevez : ar VCD 10, ur [[fuzuilh-resisted]] kambret e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] awenet gant an [[AR-10]], hag ar fuzuilh-arsailh [[VCD 15]] kambret e [[5,56 × 45 mm NATO]].

=== Diaesterioù ===
Diskaret e oa bet sifr gwerzhioù an embregerezh eus 5 milion da ur milion euro e 2020. E penn-kentañ 2022 e oa bet adprenet Verney-Carron gant ar strollad Cybergun evit 20 milion a euroioù&lt;ref&gt;{{fr}} GEORGEAULT Nicolas, [https://www.activradio.com/derriere-le-rachat-de-verney-carron-des-enjeux-d-etat ''Derrière le rachat de Verney-Carron, des enjeux d'État''], war Activ Radio, 12/12/2022 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;. E miz C'hwevrer 2025 eo bet lakaet an embregerezh dindan adreizhadur barnerezhel abalamour da gudennoù teñzorerezh&lt;ref&gt;{{Fr}} GROUSSON Damien, ''[https://france3-regions.francetvinfo.fr/auvergne-rhone-alpes/loire/saint-etienne/verney-carron-le-plus-ancien-armurier-de-france-officiellement-place-en-redressement-judiciaire-cherche-un-repreneur-3107581.html Verney-Carron, le plus ancien armurier de France, officiellement placé en redressement judiciaire cherche un repreneur]'', France 3 Auvergne Rhône-Alpes, 13/02/2025 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;.  Embannet en deus neuze gant an embregerezh e oa o klask un adperc'henniñ. Daoust da ginnigoù an embregerezh [[belgia]]t [[FN Herstal|FN Browning Group]]&lt;ref&gt;{{Fr}} SDIRI Noah, ''[https://www.capital.fr/entreprises-marches/la-plus-ancienne-armurerie-de-france-sapprete-a-passer-sous-pavillon-belge-1510559 La plus ancienne armurerie de France s’apprête à passer sous pavillon belge]'', Capital, 19/03/2025&lt;/ref&gt;, ar justis gall a zibabas e miz Even [[Rivolier]], ur strollad enporzhiañ-ezporzhiañ gall ispisializet war an armoù, ar munisionoù hag an dafar chaseal&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

D'ar poent-se e voe miret 55 implijad diwar ar 67 a laboure en embregerezh. Bloaz war-lerc'h e oa kroget ar c'hengreadur da greskiñ adarre, a-drugarez d'an adkreizennañ war an armoù-chase nevesaet ha d'an armoù nann-varvus. Al labour war an armoù brezel zo bet paouezet evit poent&lt;ref&gt;{{Fr}} Stéphanie GALLO TRIOULEYRE, ''[https://www.latribune.fr/article/regions/auvergne-rhone-alpes/75688569823479/defense-un-an-apres-sa-reprise-larmurier-verney-carron-remonte-la-pente Défense : un an après sa reprise, l'armurier Verney-Carron remonte la pente]'', La Tribune, 25/03/2026 (lennet d'an 13/04/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù ==
* Fuzuilhoù-chase : kanolioù dreistlakaet ([[Verney-Carron Sagittaire|Sagittaire/SagittaireXS]] ha Vercar), kanolioù kichen-ha-kichen (Vercar), Stop&amp;Go (Véloce), [[Fuzuilh-pomp|pomp]] rizennet (P12), damaotomatek (V12N &amp; Matrix) hag un tenn da wintañ (Solo).
* Karabinennoù-chase : kanolioù dreistlakaet (Sagittaire ha SagittaireXS), Stop&amp;Go (Speedline), damaotomatek (Impact NT) ha linennek (Impact LA).
* Arm-chase pompad : produerezh artizanel fuzuilhoù ha karabinennoù-chase diwar-c'houlenn.
* Armoù &quot;nann-varvus&quot; : [[Flash-Ball]].
* [[Pistolenn-vindrailher]] VCD9, fuzuilh-arsailh VCD 15 ha fuzuilh-resisted damaotomatek VCD 10.

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://web.archive.org/web/20240213201819/https://www.verney-carron.com/ Lec'hienn Verney-Carron]
* {{Fr}} [https://www.lebel.eu/ Lec'hienn Lebel], rann Difenn Verney-Carron
* {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=6UmY0OwQKkw Visite de l'entreprise Verney-Carron]'' war chadenn ''Le Chasseur Français'', 28/10/2022

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1820]]</text>
      <sha1>tdx7lkpm1r5mq0o6gz5ge6jtg91e1nu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187669</id>
      <parentid>2187668</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T14:42:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Freskaat al liammoù</comment>
      <origin>2187669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7847" sha1="6qar5605h8wciptqjx7ycrwli9xnrz5" xml:space="preserve">[[Restr:Siege social de Verney-Carron.jpg|thumb|Sez sokial Verney-Carron.]]
'''Verney-Carron''' zo un embregerezh [[Bro-C'hall|gall]] [[Arm-tan|armoù-tan]] chaseal hag armoù brezel hiniennel diazezet e [[Saint-Étienne]] abaoe e grouidigezh e 1820&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20240213201819/https://www.verney-carron.com/les-dates-cles ''Les dates-clés''] war lec'hienn Verney-Carron (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;.

Produiñ a ra dreist-holl [[Karabinenn|karabinennoù-chase]] ha [[Fuzuilh|fuzuilhoù-chase]] evel ar [[Verney-Carron Sagittaire|Sagittaire]], a-rummadoù pe diouzh ar moull evit an armoù kerañ. Ijinet o deus ivez ar bannerezed boledoù-difenn [[Flash-Ball]] implijet gant an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|Archeriezh Vroadel]] hag ar polis e Frañs adalek ar [[bloavezhioù 1990]]. Deuet eo ''Flash Ball'' da [[Gourzhanvad|c'hourzhanvad]] evit an armoù a seurt-se dibaoe. Abaoe 2015 eo krog an embregerezh da sevel armoù hiniennel nevez evit an armeoù.

Perzh eo eus ar strollad gall [[Rivolier]] abaoe miz Even 2025&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} MONTAGNIER Rodolphe, ''[https://www.usinenouvelle.com/article/repris-par-rivolier-le-fabricant-d-armes-verney-carron-reste-sous-pavillon-francais.N2233334 Repris par Rivolier, le fabricant d’armes Verney-Carron reste sous pavillon français]'', L'Usine Nouvelle, 06/06/2025 (lennet d'ar 14/06/2025)&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
Savet e oa bet an embregerezh e 1820 gant an [[Armerezh|armeurer]] Claude Verney (1800-1870), bet ganet en ur familh armeurerien vrudet abaoe 1650. Dimeziñ a reas da Antoinette Carron, merc'h ur familh armeurerien all hag e adanvas e embregerezh Verney-Carron e 1830. Chom a reas an embregerezh etre daouarn ar memes familh dibaoe, ha renet eo bremañ gant e ziskennad Guillaume Verney-Carron&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Betek ar [[bloavezhioù 1920]] e werzhe Verney-Carron armoù-chase war-eeun d'ar pratikoù. An [[Enkadenn Veur]] adalek 1929 a lakaas anezho da cheñch o rouedadoù dasparzhañ hag e werzhjont o armoù dre hanterouriezh stalioù bihan diwar neuze. Adalek 1936 e voe gwerzhet dafar [[Peskerezh|pesketa]], [[tennis]] ha [[Marc'h-houarn|marc'hoù-houarn]] gant an embregerezh ; a-drugarez da se e c'hellas kenderc'hel e-pad an [[Eil Brezel-bed]].

=== Kresk ar bloavezhioù 1960-1970 ===
E 1963 e voe prenet gantañ ar SIFARM, ur bodad armeurerien c'hall. E 1966 e kinnigas skouerennoù kentañ ar fuzuilh-chase dreistlakaet Sagittaire. Berzh a reas e bed ar chaseourien. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz hag ouzhpenn 500.000 skouerenn anezhi a zo bet gwerzhet dibaoe. Er [[bloavezhioù 1980]] e c'hounezas an embregerezh ur marc'had evit produiñ pezhioù a c'halled montañ war ar fuzuilh-arsailh [[FAMAS]], a chomas arm standart an arme c'hall betek 2017.

=== Ar ''Flash-Ball'' (1990) ===
E 1990 e krogas Verney-Carron da werzhañ ur banner boledoù kaoutchoug « nann-varvus » nevez anvet ''Flash-Ball''. Implijet e voe adalek fin ar bloavezhioù 1990 gant polis Bro-C'hall. Abaoe e vez tamallet ingal d'an arm bezañ re zañjerus evit yec'hed ar re skoet gantañ&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.liberation.fr/debats/2018/02/18/flash-ball-blessures-a-retardement_1630615/ ''Flash-ball, blessures à retardement''], Libération, 18/02/2018 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt; hag implijet fall gant ar polis&lt;ref&gt;{{fr}} BEGUIN François, JACQUIN Jean-Baptiste, [https://www.lemonde.fr/police-justice/article/2018/12/07/l-usage-risque-du-flash-ball-lors-de-manifestations_5394070_1653578.html ''L'usage risqué du Flash-ball lors de manifestations''], Le Monde, 07/12/2018 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;. Ur vanifestadeg anvet « Verney-Carron 2016 » zo bet aozet e miz Here 2019&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.ledauphine.com/social/2016/10/19/un-rassemblement-sous-tension-attendu-ce-week-end-a-saint-etienne ''Un rassemblement sous tension attendu ce week-end à Saint-Étienne''], Le Dauphiné, 19/10/2016 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt; evit enebiñ ouzh an embregerezh hag e broduioù.

=== War dachenn ar armoù-brezel ===
E 2017 e savas Verney-Carron ur rann « Difenn » evit respont da c'halv [[arme Frañs]] a oa o klask ur [[fuzuilh-arsailh]] nevez da gemer plas ar FAMAS. Buan e voe lakaet a-gostez ha dibabet e voe ar fuzuilh alaman [[HK 416]]. Kenderc'hel a reas an embregerezh da labourat war armoù-brezel ha kinnig a reas armoù nevez : ar VCD 10, ur [[fuzuilh-resisted]] kambret e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] awenet gant an [[AR-10]], hag ar fuzuilh-arsailh [[VCD 15]] kambret e [[5,56 × 45 mm NATO]].

=== Diaesterioù ===
Diskaret e oa bet sifr gwerzhioù an embregerezh eus 5 milion da ur milion euro e 2020. E penn-kentañ 2022 e oa bet adprenet Verney-Carron gant ar strollad Cybergun evit 20 milion a euroioù&lt;ref&gt;{{fr}} GEORGEAULT Nicolas, [https://www.activradio.com/derriere-le-rachat-de-verney-carron-des-enjeux-d-etat ''Derrière le rachat de Verney-Carron, des enjeux d'État''], war Activ Radio, 12/12/2022 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;. E miz C'hwevrer 2025 eo bet lakaet an embregerezh dindan adreizhadur barnerezhel abalamour da gudennoù teñzorerezh&lt;ref&gt;{{Fr}} GROUSSON Damien, ''[https://france3-regions.francetvinfo.fr/auvergne-rhone-alpes/loire/saint-etienne/verney-carron-le-plus-ancien-armurier-de-france-officiellement-place-en-redressement-judiciaire-cherche-un-repreneur-3107581.html Verney-Carron, le plus ancien armurier de France, officiellement placé en redressement judiciaire cherche un repreneur]'', France 3 Auvergne Rhône-Alpes, 13/02/2025 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;.  Embannet en deus neuze gant an embregerezh e oa o klask un adperc'henniñ. Daoust da ginnigoù an embregerezh [[belgia]]t [[FN Herstal|FN Browning Group]]&lt;ref&gt;{{Fr}} SDIRI Noah, ''[https://www.capital.fr/entreprises-marches/la-plus-ancienne-armurerie-de-france-sapprete-a-passer-sous-pavillon-belge-1510559 La plus ancienne armurerie de France s’apprête à passer sous pavillon belge]'', Capital, 19/03/2025&lt;/ref&gt;, ar justis gall a zibabas e miz Even [[Rivolier (strollad)|Rivolier]], ur strollad enporzhiañ-ezporzhiañ gall ispisializet war an armoù, ar munisionoù hag an dafar chaseal&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

D'ar poent-se e voe miret 55 implijad diwar ar 67 a laboure en embregerezh. Bloaz war-lerc'h e oa kroget ar c'hengreadur da greskiñ adarre, a-drugarez d'an adkreizennañ war an armoù-chase nevesaet ha d'an armoù nann-varvus. Al labour war an armoù brezel zo bet paouezet evit poent&lt;ref&gt;{{Fr}} Stéphanie GALLO TRIOULEYRE, ''[https://www.latribune.fr/article/regions/auvergne-rhone-alpes/75688569823479/defense-un-an-apres-sa-reprise-larmurier-verney-carron-remonte-la-pente Défense : un an après sa reprise, l'armurier Verney-Carron remonte la pente]'', La Tribune, 25/03/2026 (lennet d'an 13/04/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù ==
* Fuzuilhoù-chase : kanolioù dreistlakaet ([[Verney-Carron Sagittaire|Sagittaire/SagittaireXS]] ha Vercar), kanolioù kichen-ha-kichen (Vercar), Stop&amp;Go (Véloce), [[Fuzuilh-pomp|pomp]] rizennet (P12), damaotomatek (V12N &amp; Matrix) hag un tenn da wintañ (Solo).
* Karabinennoù-chase : kanolioù dreistlakaet (Sagittaire ha SagittaireXS), Stop&amp;Go (Speedline), damaotomatek (Impact NT) ha linennek (Impact LA).
* Arm-chase pompad : produerezh artizanel fuzuilhoù ha karabinennoù-chase diwar-c'houlenn.
* Armoù &quot;nann-varvus&quot; : [[Flash-Ball]].
* [[Pistolenn-vindrailher]] VCD9, fuzuilh-arsailh VCD 15 ha fuzuilh-resisted damaotomatek VCD 10.

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.verney-carron.com/ Lec'hienn Verney-Carron]
* {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=6UmY0OwQKkw Visite de l'entreprise Verney-Carron]'' war chadenn ''Le Chasseur Français'', 28/10/2022

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1820]]</text>
      <sha1>6qar5605h8wciptqjx7ycrwli9xnrz5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187670</id>
      <parentid>2187669</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T14:43:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2187670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7867" sha1="ikh3jypdmlosc0bolgny7a3nyqde27z" xml:space="preserve">[[Restr:Siege social de Verney-Carron.jpg|thumb|Sez sokial Verney-Carron.]]
'''Verney-Carron''' zo un embregerezh [[Bro-C'hall|gall]] [[Arm-tan|armoù-tan]] chaseal hag armoù brezel hiniennel diazezet e [[Saint-Étienne]] abaoe e grouidigezh e 1820&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20240213201819/https://www.verney-carron.com/les-dates-cles ''Les dates-clés''] war lec'hienn Verney-Carron (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;.

Produiñ a ra dreist-holl [[Karabinenn|karabinennoù-chase]] ha [[Fuzuilh|fuzuilhoù-chase]] evel ar [[Verney-Carron Sagittaire|Sagittaire]], a-rummadoù pe diouzh ar moull evit an armoù kerañ. Ijinet o deus ivez ar bannerezed boledoù-difenn [[Flash-Ball]] implijet gant an [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|Archeriezh Vroadel]] hag ar polis e Frañs adalek ar [[bloavezhioù 1990]]. Deuet eo ''Flash Ball'' da [[Gourzhanvad|c'hourzhanvad]] evit an armoù a seurt-se dibaoe. Abaoe 2015 eo krog an embregerezh da sevel armoù hiniennel nevez evit an armeoù.

Perzh eo eus ar strollad gall [[Rivolier (strollad)|Rivolier]] abaoe miz Even 2025&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} MONTAGNIER Rodolphe, ''[https://www.usinenouvelle.com/article/repris-par-rivolier-le-fabricant-d-armes-verney-carron-reste-sous-pavillon-francais.N2233334 Repris par Rivolier, le fabricant d’armes Verney-Carron reste sous pavillon français]'', L'Usine Nouvelle, 06/06/2025 (lennet d'ar 14/06/2025)&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
Savet e oa bet an embregerezh e 1820 gant an [[Armerezh|armeurer]] Claude Verney (1800-1870), bet ganet en ur familh armeurerien vrudet abaoe 1650. Dimeziñ a reas da Antoinette Carron, merc'h ur familh armeurerien all hag e adanvas e embregerezh Verney-Carron e 1830. Chom a reas an embregerezh etre daouarn ar memes familh dibaoe, ha renet eo bremañ gant e ziskennad Guillaume Verney-Carron&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Betek ar [[bloavezhioù 1920]] e werzhe Verney-Carron armoù-chase war-eeun d'ar pratikoù. An [[Enkadenn Veur]] adalek 1929 a lakaas anezho da cheñch o rouedadoù dasparzhañ hag e werzhjont o armoù dre hanterouriezh stalioù bihan diwar neuze. Adalek 1936 e voe gwerzhet dafar [[Peskerezh|pesketa]], [[tennis]] ha [[Marc'h-houarn|marc'hoù-houarn]] gant an embregerezh ; a-drugarez da se e c'hellas kenderc'hel e-pad an [[Eil Brezel-bed]].

=== Kresk ar bloavezhioù 1960-1970 ===
E 1963 e voe prenet gantañ ar SIFARM, ur bodad armeurerien c'hall. E 1966 e kinnigas skouerennoù kentañ ar fuzuilh-chase dreistlakaet Sagittaire. Berzh a reas e bed ar chaseourien. Produet e vez c'hoazh hiziv an deiz hag ouzhpenn 500.000 skouerenn anezhi a zo bet gwerzhet dibaoe. Er [[bloavezhioù 1980]] e c'hounezas an embregerezh ur marc'had evit produiñ pezhioù a c'halled montañ war ar fuzuilh-arsailh [[FAMAS]], a chomas arm standart an arme c'hall betek 2017.

=== Ar ''Flash-Ball'' (1990) ===
E 1990 e krogas Verney-Carron da werzhañ ur banner boledoù kaoutchoug « nann-varvus » nevez anvet ''Flash-Ball''. Implijet e voe adalek fin ar bloavezhioù 1990 gant polis Bro-C'hall. Abaoe e vez tamallet ingal d'an arm bezañ re zañjerus evit yec'hed ar re skoet gantañ&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.liberation.fr/debats/2018/02/18/flash-ball-blessures-a-retardement_1630615/ ''Flash-ball, blessures à retardement''], Libération, 18/02/2018 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt; hag implijet fall gant ar polis&lt;ref&gt;{{fr}} BEGUIN François, JACQUIN Jean-Baptiste, [https://www.lemonde.fr/police-justice/article/2018/12/07/l-usage-risque-du-flash-ball-lors-de-manifestations_5394070_1653578.html ''L'usage risqué du Flash-ball lors de manifestations''], Le Monde, 07/12/2018 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;. Ur vanifestadeg anvet « Verney-Carron 2016 » zo bet aozet e miz Here 2019&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.ledauphine.com/social/2016/10/19/un-rassemblement-sous-tension-attendu-ce-week-end-a-saint-etienne ''Un rassemblement sous tension attendu ce week-end à Saint-Étienne''], Le Dauphiné, 19/10/2016 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt; evit enebiñ ouzh an embregerezh hag e broduioù.

=== War dachenn ar armoù-brezel ===
E 2017 e savas Verney-Carron ur rann « Difenn » evit respont da c'halv [[arme Frañs]] a oa o klask ur [[fuzuilh-arsailh]] nevez da gemer plas ar FAMAS. Buan e voe lakaet a-gostez ha dibabet e voe ar fuzuilh alaman [[HK 416]]. Kenderc'hel a reas an embregerezh da labourat war armoù-brezel ha kinnig a reas armoù nevez : ar VCD 10, ur [[fuzuilh-resisted]] kambret e [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] awenet gant an [[AR-10]], hag ar fuzuilh-arsailh [[VCD 15]] kambret e [[5,56 × 45 mm NATO]].

=== Diaesterioù ===
Diskaret e oa bet sifr gwerzhioù an embregerezh eus 5 milion da ur milion euro e 2020. E penn-kentañ 2022 e oa bet adprenet Verney-Carron gant ar strollad Cybergun evit 20 milion a euroioù&lt;ref&gt;{{fr}} GEORGEAULT Nicolas, [https://www.activradio.com/derriere-le-rachat-de-verney-carron-des-enjeux-d-etat ''Derrière le rachat de Verney-Carron, des enjeux d'État''], war Activ Radio, 12/12/2022 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;. E miz C'hwevrer 2025 eo bet lakaet an embregerezh dindan adreizhadur barnerezhel abalamour da gudennoù teñzorerezh&lt;ref&gt;{{Fr}} GROUSSON Damien, ''[https://france3-regions.francetvinfo.fr/auvergne-rhone-alpes/loire/saint-etienne/verney-carron-le-plus-ancien-armurier-de-france-officiellement-place-en-redressement-judiciaire-cherche-un-repreneur-3107581.html Verney-Carron, le plus ancien armurier de France, officiellement placé en redressement judiciaire cherche un repreneur]'', France 3 Auvergne Rhône-Alpes, 13/02/2025 (lennet d'an 19/03/2025)&lt;/ref&gt;.  Embannet en deus neuze gant an embregerezh e oa o klask un adperc'henniñ. Daoust da ginnigoù an embregerezh [[belgia]]t [[FN Herstal|FN Browning Group]]&lt;ref&gt;{{Fr}} SDIRI Noah, ''[https://www.capital.fr/entreprises-marches/la-plus-ancienne-armurerie-de-france-sapprete-a-passer-sous-pavillon-belge-1510559 La plus ancienne armurerie de France s’apprête à passer sous pavillon belge]'', Capital, 19/03/2025&lt;/ref&gt;, ar justis gall a zibabas e miz Even [[Rivolier (strollad)|Rivolier]], ur strollad enporzhiañ-ezporzhiañ gall ispisializet war an armoù, ar munisionoù hag an dafar chaseal&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

D'ar poent-se e voe miret 55 implijad diwar ar 67 a laboure en embregerezh. Bloaz war-lerc'h e oa kroget ar c'hengreadur da greskiñ adarre, a-drugarez d'an adkreizennañ war an armoù-chase nevesaet ha d'an armoù nann-varvus. Al labour war an armoù brezel zo bet paouezet evit poent&lt;ref&gt;{{Fr}} Stéphanie GALLO TRIOULEYRE, ''[https://www.latribune.fr/article/regions/auvergne-rhone-alpes/75688569823479/defense-un-an-apres-sa-reprise-larmurier-verney-carron-remonte-la-pente Défense : un an après sa reprise, l'armurier Verney-Carron remonte la pente]'', La Tribune, 25/03/2026 (lennet d'an 13/04/2026)&lt;/ref&gt;.

== Produioù ==
* Fuzuilhoù-chase : kanolioù dreistlakaet ([[Verney-Carron Sagittaire|Sagittaire/SagittaireXS]] ha Vercar), kanolioù kichen-ha-kichen (Vercar), Stop&amp;Go (Véloce), [[Fuzuilh-pomp|pomp]] rizennet (P12), damaotomatek (V12N &amp; Matrix) hag un tenn da wintañ (Solo).
* Karabinennoù-chase : kanolioù dreistlakaet (Sagittaire ha SagittaireXS), Stop&amp;Go (Speedline), damaotomatek (Impact NT) ha linennek (Impact LA).
* Arm-chase pompad : produerezh artizanel fuzuilhoù ha karabinennoù-chase diwar-c'houlenn.
* Armoù &quot;nann-varvus&quot; : [[Flash-Ball]].
* [[Pistolenn-vindrailher]] VCD9, fuzuilh-arsailh VCD 15 ha fuzuilh-resisted damaotomatek VCD 10.

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.verney-carron.com/ Lec'hienn Verney-Carron]
* {{Fr}} ''[https://www.youtube.com/watch?v=6UmY0OwQKkw Visite de l'entreprise Verney-Carron]'' war chadenn ''Le Chasseur Français'', 28/10/2022

== Daveennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]]
[[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1820]]</text>
      <sha1>ikh3jypdmlosc0bolgny7a3nyqde27z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>CZ 805 BREN</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174351</id>
    <revision>
      <id>2187713</id>
      <parentid>2186389</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T07:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2187713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5727" sha1="cbne9l0gn4oaxe6b0m52m48higjr6ta" xml:space="preserve">{{Droukveskañ|Bren (fuzuilh-vindrailher)}}
{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|CZ 805 BREN|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:CZ BREN 2.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Ur fuzuilh-arsailh '''CZ BREN 2'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Tchekia}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Fuzuilh-arsailh]]&lt;br&gt;Damaotomatek / tennadeg daou denn / aotomatek&lt;br&gt;[[Fuzuilh-emgann]] (stumm CZ BREN 2 BR)
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre amprest-gazoù, piston
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[5,56 × 45 mm NATO]]&lt;br&gt;[[7,62 × 39 mm M43]]&lt;br&gt;[[7,62 × 51 mm NATO]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Česká zbrojovka a.s.|CZ]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare krouidigezh
|Bloavezhioù 2000
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare servij
|Abaoe 2011 ([[arme Tchekia]])
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel&lt;br&gt;Stumm kentañ
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mas (hep kartouchenn)
|3,6 kg
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|910 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|360 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Lusk-tennañ
|650-850 tenn/mn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)|Kargerioù fiñv]] 30 kartouchenn
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|A&lt;br&gt;B (stummoù damaotomatek hepken)
|-
|}
 Ar '''CZ 805 BREN''' zo ur [[fuzuilh-arsailh]] produet gant an embregerezh tchek [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] abaoe 2011. Meur a astumm anezhi zo bet kinniget dibaoe.

== Istor ha deskrivadur ==
Goude freuzadenn [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|URSS]] e rae c’hoazh [[arme Tchekia]] gant fuzuilhoù-arsailh [[Samopal vz. 58]] savet er bloavezhioù 1950, ha kambret evit ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c’hartouchennoù]] [[7,62 × 39 mm M43|7,62 × 39 mm]] implijet gant broioù [[Pakt Varsovia]]. Fellout a reas d’an arme kaout un arm nevez, kambret e[[5,56 × 45 mm NATO| 5,56 × 45 mm]] evit tostaat da standard an [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;'''{{En}}''' POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/assault-rifles/czech-republic-assault-rifles/cz-805-bren-eng/ CZ 805 Bren]'', Modern Firearms (lennet d'an 31/03/2025)&lt;/ref&gt;.

E dibenn ar bloavezhioù 2000 e voe kinniget ar CZ 805 BREN gant an embregerezh CZ. Un arm dezhañ daou vod-tennañ e oa (damotomatek hag aotomatek). Ul [[Lamm (arm-tan)|lamm]] plegus hag ur [[Karger (armoù-tan)|c’harger]] treuzwelus 30 kartouchenn en doa ivez, ouzhpenn ar [[Geriaoueg an armoù-tan#Reilh|reilh Picatinny]] evit sevel ostilhoù all warnañ. Ur [[banner-greunadennoù]] CZ G 805 hag ur [[Baionetez|vaionetez]] a c’haller stagañ outañ. Choazet e voe e 2011 en ur mod ofisiel gant an arme tchek, a ra gantañ pe gant adstummoù hiziv an deiz c’hoazh&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Adstummoù ===
Berzh en deus graet ar CZ 805 BREN ha gwerzhet eo bet e meur a vro dibaoe 2011. E 2015 e voe kinniget ar '''CZ 806 BREN 2''', ur stumm skañvoc’h&lt;ref&gt;'''{{En}}''' POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/assault-rifles/czech-republic-assault-rifles/cz-806-bren-2-eng/ CZ-806 BREN-2]'', Modern Firearms (lennet d'an 31/03/2025)&lt;/ref&gt;. Homañ a zo bet dibabet gant arme Tchekia evel arm standart ivez. E 2017 e oa bet urzhiet gant ar GIGN gall 68 skouerenn anezhi&lt;ref&gt;{{Fr}} LAGNEAU Laurent, ''[https://www.opex360.com/2017/04/10/nouveau-fusil-dassaut-tcheque-pour-le-gign/ Un nouveau fusil d’assaut tchèque pour le GIGN?]'', Opex 360, 10/04/2017 (lennet d'an 31/03/2025)&lt;/ref&gt;, kambret e 7,62 × 39 mm (evel an [[AK-47]]), ar pezh a zo divoutin evit ur vro e kornôg [[Europa (kevandir)|Europa]]. Kement-mañ a voe divizet goude ar [[Gwalldaolioù an 13 a viz Du 2015 e Pariz|gwalldaolioù e Pariz e 2015]], pa zeuas war-wel e oa re izel galloud-herzel ar 5,56 mm boutin a-enep sponterien pourveziet gant fuzuilhoù-arsailh [[Mic'hail Kalachnikov|Kalachnikov]] (evel an [[AK-74]] da skouer). Ar CZ 805 BREN koulz hag an 806 BREN zo kinniget e daou adstumm, anvet '''A1''' (kanol klasel) hag '''A2''' (kanol berroc’h). E-mesk an adstummoù all e c’haller menegiñ :
* '''CZ BREN 2 BR''' (« ''Battle Rifle'' »), ur fuzuilh-emgann kambret e[[7,62 × 51 mm NATO| 7,62 × 51 mm]] &lt;ref&gt;{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/assault-rifles/czech-republic-assault-rifles/cz-bren-2-br-2/ CZ Bren 2 BR Battle Rifle / assault rifle]'', Modern Firearms (lennet d'an 31/03/2025)&lt;/ref&gt;;
* '''CZ 805 BREN S1''' ha '''CZ BREN 2 MS''' : stummoù damaotomatek hepken evit ar marc’had sivil ;
* '''CZ BREN 2 PPS''' (evit ''Puška pro Přesnou Střelbu'', « Fuzuilh evit an tennañ resisted »), [[fuzuilh-resisted]] kambret e 7,62 mm NATO ;
* '''CZ BREN 3''', stumm nevez trede rummad kinniget e 2024&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://web.archive.org/web/20250604023337/https://blog.revue-cibles.fr/nouveaute-eurosatory-cz-bren-3/ Nouveauté Eurosatory CZ Bren 3]'', Le blog de Cibles, 17/06/2024 (lennet d'an 31/03/2025)&lt;/ref&gt;.

== Implijerien ==
* {{Arc'hantina}}
* {{Egipt}}
* {{Filipinez}}
* {{Frañs}}
* {{Hungaria}}
* {{Indonezia}}
* {{Mec'hiko}}
* {{Moldova}}
* {{Slovakia}}
* {{Polonia}}
* {{Portugal}}
* {{Tchekia}}
* {{Ukraina}}
* {{Vietnam}}

== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [https://www.czub.cz/en/firearms-and-products-family/cz-bren2-ms Ar CZ BREN 2 Ms] (stumm sivil) war lec'hienn CZ

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Fuzuilhoù-arsailh]]
[[Rummad:Fuzuilhoù-emgann]]
[[Rummad:Armoù Tchekia]]
[[Rummad:Armoù brezel Ukraina]]</text>
      <sha1>cbne9l0gn4oaxe6b0m52m48higjr6ta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karl von Frisch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177007</id>
    <revision>
      <id>2187712</id>
      <parentid>2164951</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T06:03:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2187712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1029" sha1="fcqkssqan17lsdp4ubdl1ocdd4m5lq3" xml:space="preserve">[[Restr:Karl von Frisch - Atelier Veritas, c. 1926.jpg|dehou|317x317px]]
'''Karl von Frisch''', bet ganet d'an 20 a viz Du 1886 e [[Vienna]] ([[Aostria-Hungaria]]) ha marvet d'an 12 a viz Even 1982 e [[München]] ([[Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990)|Republik Kevreadel Alamagn]]), a oa un [[Etologiezh|etologour]] aostrian hag alaman, bet roet [[Priz Nobel ar Fiziologiezh pe ar Medisinerezh]] dezhañ e 1973 evit e labour war emzalc'h ha skiantennoù ar [[gwenan]]. Von Frisch eo en deus deskrivet evit ar wech kentañ an &quot;dañs&quot; graet gant ar gwenan evit ranañ lec'hioù dastum gant gwenan all.

== Levrlennadur ==
* {{De}} ''Aus dem Leben der Bienen'' (&quot;Diwar-benn buhez ar gwenan&quot;), oberenn veur von Frisch, embannet evit ar wech kentañ e 1927 e [[Berlin]], troet e meur a yezh dibaoe.

{{Porched gwenanerezh}}
{{ALC'HWEZDIBAB:Frisch, Karl von}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1886]]
[[Rummad:Marvioù 1982]]
[[Rummad:Etologourien]]
[[Rummad:Skiantourien Alamagn]]
[[Rummad:Skiantourien Aostria]]
[[Rummad:Amprevanoniourien]]</text>
      <sha1>fcqkssqan17lsdp4ubdl1ocdd4m5lq3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Implijer:Kestenn/Daveoù</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177940</id>
    <revision>
      <id>2187708</id>
      <parentid>2185985</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T05:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2187708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1187" sha1="nsu0hr7y5u072ygw4dpwxw2jxj9j9x0" xml:space="preserve">&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 1&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 1&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des fusils et carabines,'' Maxi-Livres, 2002, ISBN 2-7434-5698-1, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, ISBN 979-10-415-6214-5, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} FOSS Christopher F., ''Chars de la 2&lt;sup&gt;e&lt;/Sup&gt; Guerre mondiale'', PML Éditions, 1994, ISBN 2-87628-896-6, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{fr}} MERRIEN Jean, ''Dictionnaire de la mer'', Omnibus, 2014, 861 p., ISBN 978-2258-11327-6, p. 425a&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{fr}} BARBAÇON Jean-Marie, ''Le traité Rustica de l'Apiculture'', Rustica, 2009, ISBN 978-2-840038-734-3, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;</text>
      <sha1>nsu0hr7y5u072ygw4dpwxw2jxj9j9x0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs</title>
    <ns>3</ns>
    <id>178467</id>
    <revision>
      <id>2187720</id>
      <parentid>2183984</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T11:14:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <comment>Traoù zo da ziverkañ</comment>
      <origin>2187720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1821" sha1="iw6cmahchl9qfy07ap609p8ilqczsdn" xml:space="preserve">== Dielloù ==
[[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs/Dielloù|Dielloù]]

== Robert Ferrieux ==

Salud, diwar-benn an [[Implijer:Robert Ferrieux|implijer-mañ]], ha n'en deus graet kemm ebet er wikipedia brezhonek : e bajenn implijer, e galleg penn-da-benn, zo bruderezh evitañ e-unan din-me. Me a vefe a-walc'h evit lemel anezhi abalamour d'an daou abeg-mañ. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Gen 2026 da 16:04 (UTC)

:@[[Implijer:Kestenn|Kestenn]] Gallout a rafemp lezel ur ''[[Patrom:Softredirect|softredirect]]'' war-du e bajenn er wiki gallek (notenn: marv eo an den-mañ). Ha marteze treiñ ''soft redirect'' ivez, n’on ket sur peseurt ger dibab evit ''soft'' gant ar ster-se. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gen 2026 da 16:11 (UTC)
::Ne anavezen ket ar ''softredirect''. Penaos, pegoulz implijout ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Gen 2026 da 18:01 (UTC)
:::Implijet eo evit reiñ da c’houzout n’eus ket eus ar bajenn er wiki-mañ, emañ en ur wiki all. Da skouer: &lt;nowiki&gt;{{Softredirect|fr:Utilisateur:Robert Ferrieux}}&lt;/nowiki&gt;. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gen 2026 da 18:06 (UTC)
::::Trugarez dit. Graet eo. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 31 Gen 2026 da 11:39 (UTC)
:::::👍 Troet am eus ar patrom. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 31 Gen 2026 da 16:29 (UTC)

== Traoù da ziverkañ ==
Merour bevoniel ker,

Pajennoù, restroù, pe rummadoù zo er rummad-mañ:
* [[:Rummad:Candidates for speedy deletion]]
A galon elektronek, [[Implijer:Strebot|Strebot]] ([[Kaozeadenn Implijer:Strebot|kaozeal]]) 14 Ebr 2026 da 11:14 (UTC)</text>
      <sha1>iw6cmahchl9qfy07ap609p8ilqczsdn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187722</id>
      <parentid>2187720</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T11:16:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>graet</comment>
      <origin>2187722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1556" sha1="lsu07a5tv84fmrdetrotwd8qo47becd" xml:space="preserve">== Dielloù ==
[[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs/Dielloù|Dielloù]]

== Robert Ferrieux ==

Salud, diwar-benn an [[Implijer:Robert Ferrieux|implijer-mañ]], ha n'en deus graet kemm ebet er wikipedia brezhonek : e bajenn implijer, e galleg penn-da-benn, zo bruderezh evitañ e-unan din-me. Me a vefe a-walc'h evit lemel anezhi abalamour d'an daou abeg-mañ. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Gen 2026 da 16:04 (UTC)

:@[[Implijer:Kestenn|Kestenn]] Gallout a rafemp lezel ur ''[[Patrom:Softredirect|softredirect]]'' war-du e bajenn er wiki gallek (notenn: marv eo an den-mañ). Ha marteze treiñ ''soft redirect'' ivez, n’on ket sur peseurt ger dibab evit ''soft'' gant ar ster-se. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gen 2026 da 16:11 (UTC)
::Ne anavezen ket ar ''softredirect''. Penaos, pegoulz implijout ? [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 30 Gen 2026 da 18:01 (UTC)
:::Implijet eo evit reiñ da c’houzout n’eus ket eus ar bajenn er wiki-mañ, emañ en ur wiki all. Da skouer: &lt;nowiki&gt;{{Softredirect|fr:Utilisateur:Robert Ferrieux}}&lt;/nowiki&gt;. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Gen 2026 da 18:06 (UTC)
::::Trugarez dit. Graet eo. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 31 Gen 2026 da 11:39 (UTC)
:::::👍 Troet am eus ar patrom. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 31 Gen 2026 da 16:29 (UTC)</text>
      <sha1>lsu07a5tv84fmrdetrotwd8qo47becd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 15, bloaz 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>179760</id>
    <revision>
      <id>2187717</id>
      <parentid>2187452</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:47:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kohler ha Paris */ Respont</comment>
      <origin>2187717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4126" sha1="0pqjxkuoqjlswz2gyw5m7h4ztltghz6" xml:space="preserve">= 06/04/2026 — 12/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak er bemzekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_14, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_16, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Gourinizi Breizh ==

[[Gourinizi Breizh]] : ne welan ket da betra servij ar pennad-mañ. Da ziverkañ ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 16:20 (UTC)

:A-du. Lakaet em eus e [[Wikipedia:Pajennoù da nullañ]] betegoût e soñjfe da unan eo mat mirout, amzer dezhañ/dezhi arguzenniñ. Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 19:00 (UTC)

== Lid-kañv ==

Ur fazi zo gant al liammoù etreyezhel er [[:Rummad:Lidoù-kañv]], moien zo reizhañ an dra-se ? Trugarez en a-raok. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 09:20 (UTC)

:@[[Implijer:Arko|Arko]] N’ouzon ket peseurt rummad eo hemañ. Tud a zo ennañ koulz ha savadurioù, lidoù, ul lavared latin… [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 09:29 (UTC)
::Da'm soñj eo mat al liamm met an dud meneget n'o deus netra d'ober er rummad-se. Gellet a ran tennañ anezho ma kavit mat. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 11:23 (UTC)
:::Ya ,iskis eo kavout tud er rummad-mañ, met eus al liamm etreyezhel e oan o komz : liammet eo ouzh pennadoù-skrid, ket rummadoù A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 11:42 (UTC)
::::Kemmet am eus al liammoù etreyezhel. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 12:24 (UTC)
:::::Trugarez. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 12:36 (UTC)
::::::A ya, just ! Trugarez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 18:52 (UTC)

== Wikidata adarre — Taolenn pennoù gouarnamant ==
Savet am eus ur patrom [[Patrom:Taolenn pennoù gouarnamant|Taolenn pennoù gouarnamant]]. Skouerioù zo [[Implijer:Huñvreüs/Poull-Traezh|em foull-traezh]]. Hag implijout a rafec’h ar patrom-mañ? Gallout a ran kemmañ traoù zo. Notenn: a-wechoù ne vez ket an titouroù diwezhañ e Wikidata, met gallout a reont bezañ ouzhpennet eno. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 16:57 (UTC)

:Ya, talvoudus e vo. Trugarez dit ! [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 18:53 (UTC)
::Hag unan all c’hoazh: [[Patrom:Grafik poblañs|Grafik poblañs]]. Ur skouer am eus lakaet er pennad [[Brest]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 19:33 (UTC)

== Kohler ha Paris ==

Demat, ouzhpennet eo bet ar c'heloù da heul gant @[[Implijer:Dishual|Dishual]] : [[7 a viz Meurzh]] : dieubet eo Cécile Kohler ha Jacques Paris bet [[Gouestlad|gouestlidi]] en [[Iran]]. Gall-tre eo an c'heloù-se, n'eo ket holloueziadurel pe gant ur pouez etrebroadel da nebeutañ. Dieubet e vez gouestlidi bemdez er bed, ne welan ket perak e vefe meneget dieubidigezh ar wazourien c'hall-se, leurennet gant ar bennadurezh c'hall ouzhpenn-se. Ne zlefe bezañ meneget nemet an dieubidigezhioù gant ur pouezh etrebroadel ha/pe istorel evel [[:fr:Crise des otages américains en Iran]],  [[:fr:Prise_d'otages_du_théâtre_de_Moscou|pe]] [[:fr:Prise d'otages des Jeux olympiques de Munich]]. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 07:25 (UTC)

:Dre vras emaon a-du met ne gavan ket grevus an afer-mañ. Mont a raio ar c’heloù diwar wel pa vo ouzhpennet a-walc’h a re nevez. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 Ebr 2026 da 09:47 (UTC)</text>
      <sha1>0pqjxkuoqjlswz2gyw5m7h4ztltghz6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Péter Magyar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179792</id>
    <revision>
      <id>2187676</id>
      <parentid>2187660</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:30:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2187676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1480" sha1="q1p7e3kykener0e7acouwmdnh0xltf3" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Péter Magyar''' [ˈpeːtɛr ˈmɒɟɒr] zo un alvokad hag ur politikour [[Hungaria|hungarat]] bet ganet e [[Budapest]] d'ar 16 a viz Meurzh 1981. Da gentañ eo bet ezel eus ar [[Fidesz]], strollad ar c'hentañ ministr [[Viktor Orbán]]. E miz C'hwevrer 2024 e kuitaas Péter Magyar ar Fidesz peogwir ne blije ket dezhañ ken ar mod ma veze renet ar vro. E-lec'h krouiñ e strollad-dezhañ e kavas gwelloc'h mont e-barzh unan hag a oa anezhañ dija, [[Tisztelet és Szabadság Párt|Tisza]], krouet e 2020. Mont a reas war ar renk evit ar strollad-se en dilennadeg Europa ha dilennet e voe da gannad er [[Parlamant Europa|Parlamant]] e Strasbourg. 30% eus ar mouezhioù a yeas gant listenn Tisza, ar sifr uhelañ bet tizhet biskoazh gant ur strollad eus an tu enep abaoe ma oa Viktor Orbán e penn Hungaria. Goude-se e krogas Péter Magyar da brientiñ un dilennadeg all, hini parlamant Hungaria e miz Ebrel 2026, gant e strollad Tisza atav.

D’an {{deiziad|12|Ebrel|2026}} e voe dilennet da gentañ minstr Hungaria&lt;ref&gt;{{fr}} {{cite web |url=https://www.franceinfo.fr/replay-radio/d-un-monde-a-l-autre/peter-magyar-l-homme-du-serail-qui-a-fait-tomber-viktor-orban_7903568.html |title= Péter Magyar, l’homme du sérail qui a fait tomber Viktor Orbán en Hongrie |month=Ebrel |year=2026 |publisher=France Info}}&lt;/ref&gt;.

==Daveoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Magyar, Péter}}
[[Rummad:Politikourien Hungaria]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1981]]
[[Rummad:Mirourien]]</text>
      <sha1>q1p7e3kykener0e7acouwmdnh0xltf3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 16, bloaz 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>179828</id>
    <revision>
      <id>2187716</id>
      <parentid>2187617</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:43:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>Tud vrudet</comment>
      <origin>2187716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="915" sha1="hx54rghy0difx8f0dmvpnu8zyja3g27" xml:space="preserve">= 13/04/2026 — 19/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_16,_bloaz_2026&amp;action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwezekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_17, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]

== Tud vrudet ==
A-du emaon gant [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Miskolc&amp;curid=100229&amp;diff=2187706&amp;oldid=2187699ar c’hemm-mañ] degaset gant {{implijer|Kestenn}}: an titl ''Tud vrudet'' ne seblant ket din bezañ dereat rak ne veneger ket tud divrud en ur pennad. Gallout a ran lakaat ma bot da ober ar memes kemm en holl bennadoù a zo ur rannbennad eus ar seurt-se enno. Mat eo deoc’h? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 Ebr 2026 da 09:43 (UTC)</text>
      <sha1>hx54rghy0difx8f0dmvpnu8zyja3g27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Susanna Gaboyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179829</id>
    <revision>
      <id>2187673</id>
      <parentid>2187652</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T16:10:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Reykjavik - 2015.</comment>
      <origin>2187673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4229" sha1="9852tecupnakrxuoi1jjo951cw57vpz" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Susanna_Gaboyan (cropped).jpg|right|180px|Susanna_Gaboyan (cropped).jpg e 2022.]]
'''Susanna Gaboyan''' (en [[armenieg]]:'''Սուսաննա Գաբոյան''') a zo bet ganet d'ar [[25 Eost|25 a viz Eost]] [[1996]] e [[Yerevan]]  ([[Armenia]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2018&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303627 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 182 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 079 he renk ''Fonnapl'', 2 033 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300601 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 274 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2022.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
* Trec'h e voe peder gwezh, gant ar vedalenn aour: e 2015, 7/9&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4 70th Armenian Women's Ch. / The Highest League]&lt;/ref&gt;,  e 2021&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr548896.aspx?lan=1&amp;art=4 76th Armenian Women's Ch. The Highest League]&lt;/ref&gt;, e 2024&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr875863.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;turdet=YES 79th Armenian Women's Ch. The Highest League]&lt;/ref&gt; hag e 2025, 7,5/9&lt;ref&gt;{{ru}}[https://ивановская-волость.рф/blog/zavershilsja_chempionat_armenii_po_shakhmatam_sredi_zhenshhin/2024-01-20-1365 The 2024 Armenian Women's Chess Championship has ended]&lt;/ref&gt;.
* E 2016 &lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr201224.aspx?lan=1&amp;art=4 71st Armenian Women's Championship. The Highest League]&lt;/ref&gt; hag e 2017&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr254741.aspx?lan=1&amp;art=4 72nd Armenian Women's Ch. The Highest League]&lt;/ref&gt; e tapas an deirvet plas hag ar vedalenn arem.

=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat (Maouezi)==== 
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Armenia.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù
|-
|2015||erlec'hierez||10||{{Island}} [[Reykjavik]]||0,5/2 (+0, =1, -1)||25||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/iee4yqag.html 10th European Team Chess Championship – Women, Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2021||erlec'hierez||14||{{Slovenia}} [[Čatež ob Savi]]||3,5/6 (+3, =1, -2)||58,33||&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr583986.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;fed=ARM&amp;turdet=YES&amp;flag=30 14th European Team Chess Championship 2021 – Women,  Chess Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|2023||erlec'hierez||15||{{Montenegro}} [[Budva]]||2,5/5 (+1, =3, -1)||50||&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr832216.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;snr=7&amp;turdet=YES&amp;flag=30 15th European Team Chess Championship 2023 – Women,  Chess Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== 
C'hoari a reas div wezh e skipailh Armenia.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù
|-
|2022||erlec'hierez||44||{{India}} [[Chennai]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;fed=ARM&amp;flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women - Chess-Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|2024||erlec'hierez||44||{{Hungaria}} [[Budapest]]||1,5/3 (+ 1, = 1, - 1)||50||&lt;ref&gt;{{en}}[ https://chess-results.com/tnr967172.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;fed=ARM&amp;flag=30 45th Chess Olympiad Budapest 2024 Women - Chess-Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303627 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/pid/149280 He  c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://chesstempo.com/game-database/player/susanna-gaboyan/67053  He  c'hoari e  Chess Tempo]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Susanna_Gaboyan He  c'hoari e 365  Chess]
* {{hy}}[https://web.archive.org/web/20190823030735/https://armsport.am/hy/news/2015/02/05/%D5%8D%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A1-%D4%B3%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D5%B5%D5%A1%D5%B6/578445 Armsport, Pennad-kaoz d'ar 5 a viz C'hwevrer 2015]
{{DEFAULTSORT:Gaboyan, Susanna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1996]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>9852tecupnakrxuoi1jjo951cw57vpz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187674</id>
      <parentid>2187673</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T16:17:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kampionad bedel (Maouezi).</comment>
      <origin>2187674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4607" sha1="6z731gvxxg7d8zng7bm7mfpuj1tdr2e" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Susanna_Gaboyan (cropped).jpg|right|180px|Susanna_Gaboyan (cropped).jpg e 2022.]]
'''Susanna Gaboyan''' (en [[armenieg]]:'''Սուսաննա Գաբոյան''') a zo bet ganet d'ar [[25 Eost|25 a viz Eost]] [[1996]] e [[Yerevan]]  ([[Armenia]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2018&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303627 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 182 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 079 he renk ''Fonnapl'', 2 033 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300601 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 274 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2022.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
* Trec'h e voe peder gwezh, gant ar vedalenn aour: e 2015, 7/9&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4 70th Armenian Women's Ch. / The Highest League]&lt;/ref&gt;,  e 2021&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr548896.aspx?lan=1&amp;art=4 76th Armenian Women's Ch. The Highest League]&lt;/ref&gt;, e 2024&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr875863.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;turdet=YES 79th Armenian Women's Ch. The Highest League]&lt;/ref&gt; hag e 2025, 7,5/9&lt;ref&gt;{{ru}}[https://ивановская-волость.рф/blog/zavershilsja_chempionat_armenii_po_shakhmatam_sredi_zhenshhin/2024-01-20-1365 The 2024 Armenian Women's Chess Championship has ended]&lt;/ref&gt;.
* E 2016 &lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr201224.aspx?lan=1&amp;art=4 71st Armenian Women's Championship. The Highest League]&lt;/ref&gt; hag e 2017&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr254741.aspx?lan=1&amp;art=4 72nd Armenian Women's Ch. The Highest League]&lt;/ref&gt; e tapas an deirvet plas hag ar vedalenn arem.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat (Maouezi)==== 
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Armenia.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù
|-
|2015||erlec'hierez||10||{{Island}} [[Reykjavik]]||0,5/2 (+0, =1, -1)||25||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/iee4yqag.html 10th European Team Chess Championship – Women, Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2021||erlec'hierez||14||{{Slovenia}} [[Čatež ob Savi]]||3,5/6 (+3, =1, -2)||58,33||&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr583986.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;fed=ARM&amp;turdet=YES&amp;flag=30 14th European Team Chess Championship 2021 – Women,  Chess Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|2023||erlec'hierez||15||{{Montenegro}} [[Budva]]||2,5/5 (+1, =3, -1)||50||&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr832216.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;snr=7&amp;turdet=YES&amp;flag=30 15th European Team Chess Championship 2023 – Women,  Chess Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kampionad bedel (Maouezi) === 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Armenia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/iee4yqag.html World Women's Team Chess Championship  Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|2015||erlec'hierez||5||{{Sina}} [[Chengdu]]||0/3 (+ 0, = 0, - 0)||0
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== 
C'hoari a reas div wezh e skipailh Armenia.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù
|-
|2022||erlec'hierez||44||{{India}} [[Chennai]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;fed=ARM&amp;flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women - Chess-Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|2024||erlec'hierez||44||{{Hungaria}} [[Budapest]]||1,5/3 (+ 1, = 1, - 1)||50||&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr967172.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;fed=ARM&amp;flag=30 45th Chess Olympiad Budapest 2024 Women - Chess-Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303627 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/pid/149280 He  c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://chesstempo.com/game-database/player/susanna-gaboyan/67053  He  c'hoari e  Chess Tempo]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Susanna_Gaboyan He  c'hoari e 365  Chess]
* {{hy}}[https://web.archive.org/web/20190823030735/https://armsport.am/hy/news/2015/02/05/%D5%8D%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A1-%D4%B3%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D5%B5%D5%A1%D5%B6/578445 Armsport, Pennad-kaoz d'ar 5 a viz C'hwevrer 2015]
{{DEFAULTSORT:Gaboyan, Susanna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1996]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>6z731gvxxg7d8zng7bm7mfpuj1tdr2e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187675</id>
      <parentid>2187674</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T16:22:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kevezadegoù */</comment>
      <origin>2187675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4628" sha1="jzr6tcsh8snx0prnhejjdbvptpc8ous" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Susanna_Gaboyan (cropped).jpg|right|180px|Susanna_Gaboyan (cropped).jpg e 2022.]]
'''Susanna Gaboyan''' (en [[armenieg]]:'''Սուսաննա Գաբոյան''') a zo bet ganet d'ar [[25 Eost|25 a viz Eost]] [[1996]] e [[Yerevan]]  ([[Armenia]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2018&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303627 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 182 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 079 he renk ''Fonnapl'', 2 033 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300601 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 274 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2022.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
* Trec'h e voe peder gwezh, gant ar vedalenn aour: e 2015, 7/9&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4 70th Armenian Women's Ch. / The Highest League]&lt;/ref&gt;, e 2021&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr548896.aspx?lan=1&amp;art=4 76th Armenian Women's Ch. The Highest League]&lt;/ref&gt;, e 2024, 7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)&lt;ref&gt;{{ru}}[https://ивановская-волость.рф/blog/zavershilsja_chempionat_armenii_po_shakhmatam_sredi_zhenshhin/2024-01-20-1365 The 2024 Armenian Women's Chess Championship has ended]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr875863.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;turdet=YES 79th Armenian Women's Ch. The Highest League]&lt;/ref&gt; hag e 2025.
* E 2016 &lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr201224.aspx?lan=1&amp;art=4 71st Armenian Women's Championship. The Highest League]&lt;/ref&gt; hag e 2017&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr254741.aspx?lan=1&amp;art=4 72nd Armenian Women's Ch. The Highest League]&lt;/ref&gt; e tapas an deirvet plas hag ar vedalenn arem.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat (Maouezi)==== 
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Armenia.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù
|-
|2015||erlec'hierez||10||{{Island}} [[Reykjavik]]||0,5/2 (+0, =1, -1)||25||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/iee4yqag.html 10th European Team Chess Championship – Women, Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|2021||erlec'hierez||14||{{Slovenia}} [[Čatež ob Savi]]||3,5/6 (+3, =1, -2)||58,33||&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr583986.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;fed=ARM&amp;turdet=YES&amp;flag=30 14th European Team Chess Championship 2021 – Women,  Chess Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|2023||erlec'hierez||15||{{Montenegro}} [[Budva]]||2,5/5 (+1, =3, -1)||50||&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr832216.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;snr=7&amp;turdet=YES&amp;flag=30 15th European Team Chess Championship 2023 – Women,  Chess Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kampionad bedel (Maouezi) === 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Armenia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/iee4yqag.html World Women's Team Chess Championship  Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|2015||erlec'hierez||5||{{Sina}} [[Chengdu]]||0/3 (+ 0, = 0, - 0)||0
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== 
C'hoari a reas div wezh e skipailh Armenia.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù
|-
|2022||erlec'hierez||44||{{India}} [[Chennai]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||&lt;ref&gt;{{en}}[https://archive.chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;fed=ARM&amp;flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women - Chess-Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|2024||erlec'hierez||44||{{Hungaria}} [[Budapest]]||1,5/3 (+ 1, = 1, - 1)||50||&lt;ref&gt;{{en}}[https://chess-results.com/tnr967172.aspx?lan=1&amp;art=20&amp;fed=ARM&amp;flag=30 45th Chess Olympiad Budapest 2024 Women - Chess-Results]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303627 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/player/pid/149280 He  c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://chesstempo.com/game-database/player/susanna-gaboyan/67053  He  c'hoari e  Chess Tempo]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Susanna_Gaboyan He  c'hoari e 365  Chess]
* {{hy}}[https://web.archive.org/web/20190823030735/https://armsport.am/hy/news/2015/02/05/%D5%8D%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A1-%D4%B3%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D5%B5%D5%A1%D5%B6/578445 Armsport, Pennad-kaoz d'ar 5 a viz C'hwevrer 2015]
{{DEFAULTSORT:Gaboyan, Susanna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1996]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>jzr6tcsh8snx0prnhejjdbvptpc8ous</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roparzh Audic</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179830</id>
    <revision>
      <id>2187663</id>
      <parentid>2187649</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T13:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2187663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2163" sha1="r77z0gs1wojo3u4lyiu6klri7mmkn8v" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Roparzh Audic''' (Robert Louis René Audic er marilhoù-kêr), ganet d’an 27 a viz Eost 1899 e [[Pondi]] ha marvet d’an 22 a viz Ebrel 1962 e [[Douarnenez]], a oa ur c’helenner, den mediaoù, hag ur stourmer evit ar brezhoneg. Ezel eus [[Kelc’h keltiek Pariz]] e lakaas e ranndi da vezañ sez [[Ar Brezoneg er Skol]]. Ezel eus ar [[Unvaniez ar Seiz Breur|Seiz Breur]] ha [[Strollad Broadel Breizh (1931-1944)|Strollad Broadel Breizh]] e voe rebechet dezhañ e obererezh e-pad an [[Eil Brezel-bed]] ha kondaonet e voe, a-raok bezañ dazbriet.

== Buhez ==
Kelenner e oa e dad, Charles Audic, el lise Janson de Sailly. Mont a reas da implijad en un embregerezh kretadurezh. E 1934 ez eas da brezidant Kelc’h keltiek Pariz hag e roas kentelioù brezhoneg. Evel-se e kejas gant [[Yann Fouéré|Yann Fouere]], ken e savjont er bloaz-se Ar Brezoneg er Skol asambles. E 1935 ec’h emezelas gant Unvaniezh ar Seiz Breur. Bloaz goude ez eas da brezident Strollad ar Vrezhonegerien, staliet e Pariz, hag int oc'h embann ar gelaouenn hollvrezhonek [[SAV (kelaouenn)|SAV]]. E 1941 ez eas da labourat da Roazhon evit skoazellañ Yann Fouere hag e kemeras karg sekretour-skridaozañ ar pemdezieg ''[[La Bretagne (kazetenn)|La Bretagne]]''.

Barnet e voe goude ar brezel ha kondaonet e voe d’an [[divri broadel]], met adkemer a reas ur post pennevezhier e Douarnenez e 1950.

== Levrlennadur ==
* Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien vrezhonek'', Brest, Embannadurioù Al Liamm, 1992
* Fichenn savet gant Polis Prefeti Pariz e miz Gwengolo 1935. Eilet e-barzh [[Klaoda an Du]], ''Histoire d’un interdit : le breton à l’école,                  ,'' Lesneven, Hor Yezh, 2000, p. p. 76-77
* Lionel Henry, ''Dictionnaire biographique du mouvement breton'', Fouenant, Yoran Embanner, 2013. Pennad : Audic, Robert.
* Georges Cadiou, ''Emsav : dictionnaire critique, historique et biographique'', Speied, Coop Breizh, 2013. Pennad : Audic, Robert.
{{ALC'HWEZDIBAB:Audic, Roparzh}}
[[Rummad:Brezhoned Pariz]]
[[Rummad:Deskadurezh vrezhonek]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1899]]
[[Rummad:Marvioù 1962]]</text>
      <sha1>r77z0gs1wojo3u4lyiu6klri7mmkn8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Irish War News</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179831</id>
    <revision>
      <id>2187664</id>
      <parentid>2187645</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T13:07:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2187664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1828" sha1="d8mlnf117imibyx7l5ejzt0gh045122" xml:space="preserve">{{databox}}
'''''Irish War News''''' a oa ur gazetenn [[Republikanouriezh iwerzhonat|republikan]] e [[Dulenn]] e-kerzh [[Emsavadeg Pask]].&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date= |title= Rebellion in Wartime Ireland – Easter 1916|url= https://www.waterfordmuseum.ie/rebellion-in-wartime-ireland-easter-1916/|website= |location= |publisher= [[Waterford County Museum]]|access-date=}}&lt;/ref&gt; Ar c'hentañ niverenn eus an ''Irish War News'' a oa bet gant [[Gaelic Press]] d'ar 25 a viz Ebrel 1916, eil devezh an emsavadeg. Un dezrevell e oa bet eus kentañ devezh an emsavadeg. Eizh bloaz war-lerc'h e oa bet embannet an eil ha diwezhañ niverenn gant Gaelic Press evit lidañ 8{{Vet}} deiz-ha-bloaz an emsavadeg.&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date= 20 April 1924|title= Irish War News Vol. 1., No. 2. The Irish Republic|url= https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/10/irish-war-news-easter-1924.pdf|website= The Irish Republican Digital Archive|location= [[Dublin]]|publisher= Irish War News|access-date=16 March 2026}}&lt;/ref&gt; Ouzhpenn [[disklêriadur Republik Iwerzhon]], e oa an dokumant nemetañ o vezañ bet moullet gant pennañ emsavadeg Pask.&lt;ref&gt;{{cite web |author=&lt;!-- not stated --&gt; |date= |title= Part 14 - 'Irish War News' (Vol. 1, No. 1)
|url= https://catholicarchives.ie/index.php/irish-war-news-vol-1-no-1|website= |location= |publisher= Catholic Archives|access-date=15 March 2026}}&lt;/ref&gt;
[[Restr:Sign about Irish War News in Drumcondra (Copyrighted publications are blurred).jpg|thumb|Pannell a-ziwar brezel gant an Irish War News e [[Drumcondra, Dulenn|Drumcondra]] (an dafar dindan gwirioù a zo kuzhet)]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kazetennoù aet da get]]
[[Rummad:Kazetennoù Iwerzhon]]
[[Rummad:Emsavadeg Pask]]
[[Rummad:Broadelouriezh Iwerzhon]]</text>
      <sha1>d8mlnf117imibyx7l5ejzt0gh045122</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Judit Varga (politikourez)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179832</id>
    <revision>
      <id>2187683</id>
      <timestamp>2026-04-13T18:46:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Judit Varga''', ganeet d'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1980]]&lt;ref name=&quot;europass_cv&quot;&gt;{{Cite web|title=Curriculum Vitae|url=https://brexit.kormany.hu/download/a/11/62000/VARGA%20Judit_CV_EN.pdf|access-date=27 February 2021|website=Europass CV}}&lt;/ref&gt; zo un alvokadez ha bet politikourez evel [[Ministr ar Jusits (Hungaria)|Ministr ar Justis]] eus Gouhere 2019,&lt;ref name=&quot;pm_orban_wishes_striker_new_role_2019&quot;&gt;{{Cite news|date=12 July 2019|title=PM Orbán wishe...&quot;</comment>
      <origin>2187683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1927" sha1="crl4x6dcxsime3609iocjh0e1c9iklm" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Judit Varga''', ganeet d'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1980]]&lt;ref name=&quot;europass_cv&quot;&gt;{{Cite web|title=Curriculum Vitae|url=https://brexit.kormany.hu/download/a/11/62000/VARGA%20Judit_CV_EN.pdf|access-date=27 February 2021|website=Europass CV}}&lt;/ref&gt; zo un alvokadez ha bet politikourez evel [[Ministr ar Jusits (Hungaria)|Ministr ar Justis]] eus Gouhere 2019,&lt;ref name=&quot;pm_orban_wishes_striker_new_role_2019&quot;&gt;{{Cite news|date=12 July 2019|title=PM Orbán wishes &quot;striker&quot; Justice Minister luck in her new role|work=About Hungary|url=http://abouthungary.hu/news-in-brief/pm-orban-wishes-striker-justice-minister-luck-in-her-new-role/|access-date=27 February 2021}}&lt;/ref&gt; betek he dilez e miz Even 2023.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hungarianconservative.com/articles/current/judit_varga_justice_minister_resignation_interview/|title=Justice Minister Judit Varga Resigns From Her Post|website=Hungarian Conservative|first=Ádám|last=Bráder|date=28 June 2023 }}&lt;/ref&gt; E-kerzh an dilennadegoù evit Parlamant Hungaria eus 2022, he oa bet dilennet evel kannadez e [[Bodadeg Vroadel (Hungaria)|Bodadeg Vroadel]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Dr. Varga, Judit (Fidesz) |url=https://www.parlament.hu/web/house-of-the-national-assembly/list-of-mps?p_p_id=hu_parlament_cms_pair_portlet_PairProxy_INSTANCE_9xd2Wc9jP4z8&amp;p_p_lifecycle=1&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_auth=9qyhtxDS&amp;_hu_parlament_cms_pair_portlet_PairProxy_INSTANCE_9xd2Wc9jP4z8_pairAction=%2Finternet%2Fcplsql%2Fogy_kpv.kepv_adat%3Fp_azon%3Dv069%26p_nyelv%3DEN%26p_stilus%3D%26p_head%3D |website=Hungarian Parliament}}&lt;/ref&gt;
== Buhez personel ==
Dimezet eo bet gant [[Péter Magyar]], un alvokad ha penn an enebadur da [[Viktor Orbán]] ha penn ar strollad [[Tisza]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Varga, Judit}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Politikourezed Hungaria]]
[[Rummad:Mirourien]]
[[Rummad:Tud eus Miskolc]]</text>
      <sha1>crl4x6dcxsime3609iocjh0e1c9iklm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187687</id>
      <parentid>2187683</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:47:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Judit Varga (politkourez)]] da [[Judit Varga (politikourez)]]</comment>
      <origin>2187683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1927" sha1="crl4x6dcxsime3609iocjh0e1c9iklm" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Judit Varga''', ganeet d'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1980]]&lt;ref name=&quot;europass_cv&quot;&gt;{{Cite web|title=Curriculum Vitae|url=https://brexit.kormany.hu/download/a/11/62000/VARGA%20Judit_CV_EN.pdf|access-date=27 February 2021|website=Europass CV}}&lt;/ref&gt; zo un alvokadez ha bet politikourez evel [[Ministr ar Jusits (Hungaria)|Ministr ar Justis]] eus Gouhere 2019,&lt;ref name=&quot;pm_orban_wishes_striker_new_role_2019&quot;&gt;{{Cite news|date=12 July 2019|title=PM Orbán wishes &quot;striker&quot; Justice Minister luck in her new role|work=About Hungary|url=http://abouthungary.hu/news-in-brief/pm-orban-wishes-striker-justice-minister-luck-in-her-new-role/|access-date=27 February 2021}}&lt;/ref&gt; betek he dilez e miz Even 2023.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hungarianconservative.com/articles/current/judit_varga_justice_minister_resignation_interview/|title=Justice Minister Judit Varga Resigns From Her Post|website=Hungarian Conservative|first=Ádám|last=Bráder|date=28 June 2023 }}&lt;/ref&gt; E-kerzh an dilennadegoù evit Parlamant Hungaria eus 2022, he oa bet dilennet evel kannadez e [[Bodadeg Vroadel (Hungaria)|Bodadeg Vroadel]].&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |title=Dr. Varga, Judit (Fidesz) |url=https://www.parlament.hu/web/house-of-the-national-assembly/list-of-mps?p_p_id=hu_parlament_cms_pair_portlet_PairProxy_INSTANCE_9xd2Wc9jP4z8&amp;p_p_lifecycle=1&amp;p_p_state=normal&amp;p_p_mode=view&amp;p_auth=9qyhtxDS&amp;_hu_parlament_cms_pair_portlet_PairProxy_INSTANCE_9xd2Wc9jP4z8_pairAction=%2Finternet%2Fcplsql%2Fogy_kpv.kepv_adat%3Fp_azon%3Dv069%26p_nyelv%3DEN%26p_stilus%3D%26p_head%3D |website=Hungarian Parliament}}&lt;/ref&gt;
== Buhez personel ==
Dimezet eo bet gant [[Péter Magyar]], un alvokad ha penn an enebadur da [[Viktor Orbán]] ha penn ar strollad [[Tisza]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Varga, Judit}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Politikourezed Hungaria]]
[[Rummad:Mirourien]]
[[Rummad:Tud eus Miskolc]]</text>
      <sha1>crl4x6dcxsime3609iocjh0e1c9iklm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anahit H. Mkrtchyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179834</id>
    <revision>
      <id>2187693</id>
      <timestamp>2026-04-13T18:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2187693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="923" sha1="sy9e13e8eybvvg9ligt53tx690m0tdz" xml:space="preserve">'''Anahit H. Mkrtchian''' a zo bet ganet e [[2009]] en [[Armenia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;2 107 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 1 780 he renk ''Fonnapl'', 1 763 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13314858 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe ur wezh, gant ar vedalenn aour, e miz Genver 2026, 6,5/9&lt;ref&gt;{{ru}}[https://rossaprimavera.ru/news/a835024d Krasnaya Vesna]&lt;/ref&gt;.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13314858 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Mkrtchyan_Anahit%20H/559177 He  c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT: Mkrtchian, Anahit H.}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2009]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>sy9e13e8eybvvg9ligt53tx690m0tdz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187694</id>
      <parentid>2187693</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T18:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2187694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="954" sha1="cxky7dzscqo8p414uzteu4i2lxs5ztw" xml:space="preserve">'''Anahit H. Mkrtchyan''' (pe '''Anahit H. Mkrtchian''') a zo bet ganet e [[2009]] en [[Armenia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;2 107 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 1 780 he renk ''Fonnapl'', 1 763 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13314858 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe ur wezh, gant ar vedalenn aour, e miz Genver 2026, 6,5/9&lt;ref&gt;{{ru}}[https://rossaprimavera.ru/news/a835024d Krasnaya Vesna]&lt;/ref&gt;.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13314858 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Mkrtchyan_Anahit%20H/559177 He  c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT: Mkrtchian, Anahit H.}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2009]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>cxky7dzscqo8p414uzteu4i2lxs5ztw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187700</id>
      <parentid>2187694</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T20:39:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <origin>2187700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1007" sha1="ezvg2k8xz875e3g35cezfz93l0sro86" xml:space="preserve">'''Anahit H. Mkrtchyan''' pe '''Anahit H. Mkrtchian''' (en [[armenieg]]: '''Անահիտ Մկրտչյան''') a zo bet ganet e [[2009]] en [[Armenia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;2 107 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 1 780 he renk ''Fonnapl'', 1 763 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13314858 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe ur wezh, gant ar vedalenn aour, e miz Genver 2026, 6,5/9&lt;ref&gt;{{ru}}[https://rossaprimavera.ru/news/a835024d Krasnaya Vesna]&lt;/ref&gt;.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13314858 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Mkrtchyan_Anahit%20H/559177 He  c'hoari e Chess Base]
{{DEFAULTSORT: Mkrtchian, Anahit H.}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2009]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>ezvg2k8xz875e3g35cezfz93l0sro86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Banana split</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179835</id>
    <revision>
      <id>2187701</id>
      <timestamp>2026-04-13T20:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>Boulc'hañ</comment>
      <origin>2187701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1731" sha1="q468c1gnurszumfmjtzx0tmkvqbbd7f" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''banana split''' a zo un dibenn-pred aozet gant ur [[bananez|vananezenn]] troc'het a-hirded, tri boul dienn-skorn lakaet e kreiz, pallennet gant chokolad tomm war deuz, ha dienn Chantilly. En e zoare klasel e vez ar bouloù dienn-skorn e chokolad, vanilhez ha sivi. Er Stadoù-Unanet, lec'h ma voe krouet ar banana split er [[bloavezhioù 1900]], e vez ouzhpennet kerez dre [[maraskin|varaskin]], hag a-wechoù kraoñ pilet&lt;ref&gt;{{liamm web|titl=All-American Banana Split Recipe|url=http://www.tasteofhome.com/recipes/all-american-banana-split|lec'hienn=Taste of Home|access-date=5 May 2017}}&lt;/ref&gt;. Servijet e vez en ur plad bihan hir anvet &quot;boat&quot; (bag).

Hervez kalz istorianed e vefe bet krouet e 1904 gant David Strickler, ur studier a 23 bloaz a laboure e ti an apotiker Tassel e Latrobe e [[Pennsylvania]]. Awenet e oa bet gant ar [[sundae]], un dibenn-pred stadunanat all.

Meur a zoare a zo da brientiñ ur banana spli ha cheñchet e c'haller blaz an dienn-skorn, lakaat [[karamel]] pe [[siros skav-gwrac'h]] e lec'h chokolad tomm, alamandez skejennet grilhet e lec'h kraoñ, lakaet tammoù frouezh ouzhpenn, da skouer.

== Er sevenadur ==
Sonet e voe ar ganaouenn ''&quot;Banana Split for My Baby&quot;''&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=8Z6Wce_b16M ''Banana Split For My Baby'', Louis Prima, 1956]&lt;/ref&gt; e Casbar Lounge ar Sahara Hotel e [[Las Vegas]] e 1956.&lt;ref name=turback2&gt;[https://books.google.com/books?id=-aBGrJIJrs4C ''A Month of Sundaes''] gant Michael Turback, 2002, Red Rock Press {{ISBN|9781933176536}}.&lt;/ref&gt;

== Pennad kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[Keginerezh Stadoù-Unanet Amerika]]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Dibennoù-pred]]
[[Rummad:Bananez]]
[[Rummad:Keginerezh SUA]]</text>
      <sha1>q468c1gnurszumfmjtzx0tmkvqbbd7f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187702</id>
      <parentid>2187701</parentid>
      <timestamp>2026-04-13T20:54:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>vk</comment>
      <origin>2187702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1753" sha1="q25lju81a0oc4imfrzk0fr0mmtxtl15" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''banana split''' a zo un dibenn-pred aozet gant ur [[bananez|vananezenn]] troc'het a-hirded, tri boul dienn-skorn lakaet e kreiz, pallennet gant chokolad tomm war deuz, ha dienn Chantilly. En e zoare klasel e vez ar bouloù dienn-skorn e chokolad, vanilhez ha sivi. Er Stadoù-Unanet, lec'h ma voe krouet ar banana split er [[bloavezhioù 1900]], e vez ouzhpennet kerez dre [[maraskin|varaskin]], hag a-wechoù kraoñ pilet&lt;ref&gt;{{liamm web|titl=All-American Banana Split Recipe|url=http://www.tasteofhome.com/recipes/all-american-banana-split|lec'hienn=Taste of Home|access-date=5 May 2017}}&lt;/ref&gt;. Servijet e vez en ur plad bihan hir anvet &quot;boat&quot; (bag).

Hervez kalz istorianed e vefe bet krouet e 1904 gant David Strickler, ur studier a 23 bloaz a laboure e ti an apotiker Tassel e Latrobe e [[Pennsylvania]]. Awenet e oa bet gant ar [[sundae]], un dibenn-pred stadunanat all.

Meur a zoare a zo da brientiñ ur banana split ha cheñchet e c'haller blaz an dienn-skorn, lakaat [[karamel]] pe [[siros skav-gwrac'h]] e lec'h chokolad tomm, alamandez skejennet grilhet e lec'h kraoñ, lakaat tammoù frouezh ouzhpenn, da skouer.

== Er sevenadur ==
Sonet e voe ar ganaouenn ''&quot;Banana Split for My Baby&quot;''&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=8Z6Wce_b16M ''Banana Split For My Baby'', Louis Prima, 1956]&lt;/ref&gt; gant [[Louis Prima]] e Casbar Lounge ar Sahara Hotel e [[Las Vegas]] e 1956.&lt;ref name=turback2&gt;[https://books.google.com/books?id=-aBGrJIJrs4C ''A Month of Sundaes''] gant Michael Turback, 2002, Red Rock Press {{ISBN|9781933176536}}.&lt;/ref&gt;

== Pennad kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[Keginerezh Stadoù-Unanet Amerika]]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Dibennoù-pred]]
[[Rummad:Bananez]]
[[Rummad:Keginerezh SUA]]</text>
      <sha1>q25lju81a0oc4imfrzk0fr0mmtxtl15</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2187715</id>
      <parentid>2187702</parentid>
      <timestamp>2026-04-14T09:13:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2187715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1937" sha1="4bukdad4hysxvmzcaygav5gjvz45ldm" xml:space="preserve">{{DISPLAYTITLE:''Banana split''}}
{{databox}}
Ar '''''banana split''''' (&quot;bananezenn faoutet&quot;) a zo un [[dibenn-pred]] aozet gant ur [[bananez|vananezenn]] troc'het a-hirded, teir boul [[dienn-skorn]] lakaet er faout anezhi, pallennet gant [[chokolad]] tomm war deuz, ha [[dienn]] Chantilly. En e zoare klasel e vez ar bouloù dienn-skorn dre [[chokolad]], [[vanilha]] ha [[sivi]]. E0 [[Stadoù-Unanet Amerika]], lec'h ma voe krouet ar ''banana split'' er [[bloavezhioù 1900]], e vez ouzhpennet [[kerez]] dre [[maraskin|varaskin]], hag a-wechoù [[kraoñ]] pilet&lt;ref&gt;{{en}} {{liamm web|titl=All-American Banana Split Recipe|url=http://www.tasteofhome.com/recipes/all-american-banana-split|lec'hienn=Taste of Home|accessdate=14 Ebrel 2026}}&lt;/ref&gt;. Servijet e vez en ur plad bihan hir anvet ''boat'' (&quot;bag&quot;).

Hervez kalz istorourien e vefe bet krouet ar ''banana split'' e [[1904]] gant David Strickler, ur studier a 23 bloaz a laboure e ti an apotiker Tassel e Latrobe e [[Pennsylvania]]. Awenet e oa bet gant ar ''[[sundae]]'', un dibenn-pred stadunanat all.

Meur a zoare a zo da brientiñ ur ''banana split'', ha cheñch a c'haller blaz an dienn-skorn, lakaat [[karamel]] pe [[siros skav-gwrac'h]] e lec'h chokolad tomm, [[alamandez]] skejet ha grilhet e lec'h kraoñ, lakaat tammoù frouezh ouzhpenn, da skouer.

== Er sevenadur ==
Sonet e voe ar ganaouenn ''Banana Split for My Baby'' gant [[Louis Prima]]&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=8Z6Wce_b16M ''Banana Split For My Baby'', Louis Prima, 1956]&lt;/ref&gt; e Casbar Lounge ar Sahara Hotel e [[Las Vegas]] e 1956.&lt;ref&gt; {{en}} Michael Turback : [https://books.google.com/books?id=-aBGrJIJrs4C ''A Month of Sundaes''], New York : Red Rock Press, 2006 {{ISBN|978-0-9669573-8-9}}.&lt;/ref&gt;.

== Pennad kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[Keginerezh Stadoù-Unanet Amerika]]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Dibennoù-pred]]
[[Rummad:Bananez]]
[[Rummad:Keginerezh SUA]]</text>
      <sha1>4bukdad4hysxvmzcaygav5gjvz45ldm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>WD-40 (produ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179836</id>
    <revision>
      <id>2187704</id>
      <timestamp>2026-04-14T05:13:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Restr:WD-40 Smart Straw.JPG|thumb|465x465px|Ur vombell WD-40.]] An '''WD-40''' zo anv merk ur produ savet diwar [[Hidrokarbidenn|hidrokarbidennoù]], implijet en industriezh koulz hag er gêr evit dizruzañ, lenkraat, ha gwareziñ metalioù a-enep ar [[mergl]]. Gwerzhet e vez e bombelloù aerosol, ha gellet a ra bezañ implijet dre gorzanoù ivez. Produet ha gwerzhet e vez gant an embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] [[WD-40 Company]] (gwechall ''Rocket...&quot;</comment>
      <origin>2187704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1304" sha1="q4jsni12t66ixb7xb094r67bzp306ln" xml:space="preserve">[[Restr:WD-40 Smart Straw.JPG|thumb|465x465px|Ur vombell WD-40.]]
An '''WD-40''' zo anv merk ur produ savet diwar [[Hidrokarbidenn|hidrokarbidennoù]], implijet en industriezh koulz hag er gêr evit dizruzañ, lenkraat, ha gwareziñ metalioù a-enep ar [[mergl]]. Gwerzhet e vez e bombelloù aerosol, ha gellet a ra bezañ implijet dre gorzanoù ivez. Produet ha gwerzhet e vez gant an embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] [[WD-40 Company]] (gwechall ''Rocket Chemical Company'') diazezet e [[San Diego (Kalifornia)|San Diego]] ([[Kalifornia]]). N'eo ket breouet e aozadur evit mirout anezhañ kuzh.

Hervez an embregerezh e voe ijinet ar produ e 1953 gant ar c'himiour Norm Larsen, asambles gant daou zen all, en embregerezh Rocket Chemical Company. E bal e oa kavout un danvez a-enep ar mergl. Dont a rejont a-benn goude an 40{{Vet}} taol-arnod, alese anv kentañ ar produ : ''Water-Displacement, 40th Formula''. Implijet e voe an WD-40 gant [[Convair]] evit ar [[SM-65 Atlas|misiloù Atlas]] da gentañ. Kregiñ a reas implijdi an embregerezh d'ober gantañ er gêr ivez. Gwerzhet e voe ar produ adalek 1958 e gourmarc'hadoù&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://www.wd40.com/history/ History]'' war lec'hienn WD-40 (lennet d'ar 14/04/2026)&lt;/ref&gt;.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Lenkrauzennoù]]</text>
      <sha1>q4jsni12t66ixb7xb094r67bzp306ln</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Lenkrauzennoù</title>
    <ns>14</ns>
    <id>179837</id>
    <revision>
      <id>2187705</id>
      <timestamp>2026-04-14T05:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Rummad:Danvezioù]]&quot;</comment>
      <origin>2187705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21" sha1="bkhce4y9ms4et44dtr3zufbab6828l5" xml:space="preserve">[[Rummad:Danvezioù]]</text>
      <sha1>bkhce4y9ms4et44dtr3zufbab6828l5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koar gwenan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179838</id>
    <revision>
      <id>2187709</id>
      <timestamp>2026-04-14T05:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Restr:Cire d'abeille.jpg|thumb|Follennoù koar war diretenn ur ruskenn.]] '''Koar gwenan''' zo un danvez hag a vez produet gant loened eus ar rummad ''[[Gwenan|Anthophila]]'' evit sevel kelligoù o [[Geriaoueg ar gwenanerezh#Follenn goar|follennoù koar]].  Sintezennet e vez ar c'hoar gant peder gwagrenn war abdomen ar gwenan. Ar re ''Apis mellifera'' a zo oberiant-tre o gwagrennoù koar etre an 12{{vet}} hag an 18{{vet}} devezh. Dont a ra ar c'hoar er-maez e stumm...&quot;</comment>
      <origin>2187709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1602" sha1="9zvltk2mox2r7s7vghcuppd2ujmdawj" xml:space="preserve">[[Restr:Cire d'abeille.jpg|thumb|Follennoù koar war diretenn ur ruskenn.]]
'''Koar gwenan''' zo un danvez hag a vez produet gant loened eus ar rummad ''[[Gwenan|Anthophila]]'' evit sevel kelligoù o [[Geriaoueg ar gwenanerezh#Follenn goar|follennoù koar]].

Sintezennet e vez ar c'hoar gant peder gwagrenn war abdomen ar gwenan. Ar re ''Apis mellifera'' a zo oberiant-tre o gwagrennoù koar etre an 12{{vet}} hag an 18{{vet}} devezh. Dont a ra ar c'hoar er-maez e stumm plakennoù bihan. Ur wech produet ur blakenn, dezhi ur pouez dindan 1 mg peurliesañ, e vez dastumet gant ar wenanenn a-drugarez d'he favioù a-dreñv ha degaset betek he chagelloù. Chaokat a ra anezhi evit stummañ kelligoù ar follennoù koar. A-drugarez da 1 gram koar ({{formatnum:1250}} plakennig) e c'hall ober war-dro 20 cm&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; follenn goar&lt;ref&gt;{{Fr}} BARBAÇON Jean-Marie, ''Le traité Rustica de l'Apiculture'', Rustica, 2009, ISBN 978-2-840038-734-3, p. 376&lt;/ref&gt;.

== Aozadur ==
Meur a aozenn zo er c'hoar, en o zouez 35% [[Ester|monoesteroù]], 14% diesteroù, 14% hidrokarbonoù, 12% trenkennoù dieub hag 8% hidroksimpoliester.
[[Restr:Des bougies à base de la cire d'abeille.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Goulaouennoù koar gwenan gwerzhet war ur marc'had e [[Republik Kreizafrikan|Kreizafrika]] (2024).]]

== Implij gant Mab-den ==
A-raok donedigezh ar c'hoaroù produet diwar betrol e veze implijet stank ar c'hoar gwenan evel skor skrivañ, evit kalafetañ bagoù hag ober boujiennoù da skouer.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched gwenanerezh}}
[[Rummad:Lenkrauzennoù]]
[[Rummad:Produioù ar gwenan]]</text>
      <sha1>9zvltk2mox2r7s7vghcuppd2ujmdawj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Produioù ar gwenan</title>
    <ns>14</ns>
    <id>179839</id>
    <revision>
      <id>2187710</id>
      <timestamp>2026-04-14T05:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Rummad:Gwenanerezh]]&quot;</comment>
      <origin>2187710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="oxj5wxjrmrdyw33hy7rpvwkiv6k5eeg" xml:space="preserve">[[Rummad:Gwenanerezh]]</text>
      <sha1>oxj5wxjrmrdyw33hy7rpvwkiv6k5eeg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rummad:Dafar gwenanerezh</title>
    <ns>14</ns>
    <id>179840</id>
    <revision>
      <id>2187711</id>
      <timestamp>2026-04-14T06:00:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[Rummad:Gwenanerezh]]&quot;</comment>
      <origin>2187711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22" sha1="oxj5wxjrmrdyw33hy7rpvwkiv6k5eeg" xml:space="preserve">[[Rummad:Gwenanerezh]]</text>
      <sha1>oxj5wxjrmrdyw33hy7rpvwkiv6k5eeg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sirush Makints</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179842</id>
    <revision>
      <id>2187724</id>
      <timestamp>2026-04-14T11:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2187724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="460" sha1="3dfshkgafxzv64osb4zmv9zrrhquzn4" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Sirush Makints''' a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[RSS Armenia|armenia]]t ha [[URSS|soviedat]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe e 1934, rampo gant [[Margarita Mirza-Avagian]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Makints, Sirush}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>3dfshkgafxzv64osb4zmv9zrrhquzn4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Margarita Mirza-Avagian</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179843</id>
    <revision>
      <id>2187725</id>
      <timestamp>2026-04-14T11:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2187725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="469" sha1="pjnip4tclmgwj70zirtxh99i5fb704t" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Margarita Mirza-Avagian''' a oa ur c'hoarierez [[echedoù]] [[RSS Armenia|armenia]]t ha [[URSS|soviedat]].
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe e 1934, rampo gant [[Sirush Makints]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Mirza-Avagian, Margarita}}
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>pjnip4tclmgwj70zirtxh99i5fb704t</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>