Keginerezh Breizh

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Keginerezh Breizh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1129</id>
    <revision>
      <id>2188068</id>
      <parentid>2187542</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T19:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>liammoù</comment>
      <origin>2188068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46332" sha1="etw67il9b7clbcnp1jy4tuduox2ygy0" xml:space="preserve">[[Restr:Curnonsky chez Mélanie M Asselin.jpg|thumb|371x371px|Ar barnour war ar c'heginañ [[Curnonsky]] e preti [[Mélanie Rouat]] e [[Rieg]], dirak ur pladad [[rigadell]] gant ur voutailhad [[muskadig]]&lt;ref&gt;[https://www.retronews.fr/journal/paris-soir/6-octobre-1929/131/99139/5?from=%2Fsearch%23allTerms%3Dvin%26phrase%3DM%25C3%25A9lanie%2520Rouat%2520%26exact%3Dtrue%26sort%3Dscore%26publishedBounds%3Dfrom%26indexedBounds%3Dfrom%26slop%3D55%26advancedUi%3Dtrue%26page%3D1%26searchIn%3Dall%26total%3D13&amp;index=3 Pennad-skrid ''&quot;Gastronomie et Tourisme, A travers la Bretagne avec quatre cordons bleus.&quot;''], Paris-soir, 6 a viz Here 1929, p. 5/6, lennet d'an 29 a viz Du 2025.&lt;/ref&gt;. Mélanie a ra war-dro an istr. Al legistri ne seblantont ket bezañ gant dienn. &lt;small&gt;Livadur gant Maurice Asselin, 1933, [[Mirdi Sant-Brieg]]&lt;ref&gt;{{Liamm web |titl=Maurice Asselin - Dans le domaine public en 2019 |url=http://aventdudomainepublic.org/Maurice-Asselin |site=aventdudomainepublic.org |lennet d'an=2023-04-11}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;.]]
'''Keginerezh Breizh''' zo enni kalz meuzioù tennet eus henvoazioù keginañ [[Breizh]] kozh pe nevesoc'h, aozet gant produioù eus an [[arvor]] hag an [[argoad]] pe digaset eus ar bed. Un [[Sevenadur ar bobl|arz poblek]] eo koulz hag un [[hevlezouriezh]] adijinet gant keginerien veur. 

Ar [[krampouezh|c'hamprouezh]], an [[istr]], ar [[kig-ha-farz|c'hig-ha-farz]], ar [[kaletez gant silzig|galetezenn gant silzig]], ar [[kouign-amann|gouign-amann]], ar [[Petit-Beurre]], ar [[Chistr Breizh|chistr]] hag ar [[Muskadig]] zo e-touez ar meuzioù ha diedoù arouezelañ. [[Ti-krampouezh|Tier-krampouezh]] a vez graet eus ar pretioù ma c'haller debriñ krampouezh eus Breizh. Kavet e vezont stank e Breizh hag en estrenvro.

== Ar meuzioù pennañ ==
=== Kigoù ===
Setu meuzioù ha boued dibar eus Breizh graet gant ur seurt kig hepken :
* [[boued-hoc'h]] : &lt;br&gt;
- Gwechall e veze debret boued-hoc'h alies awalc'h. War ar maez e veze debret gwadegennoù ha silzig gant ar familhoù pa veze [[Fest an hoc'h]], da lavaret eo pa veze lazhet ar pemoc'h.&lt;br&gt;
- [[Joskenn]] a gaver c'hoazh e ti kigerien [[Bro-Dreger]] (un hanter eus penn ur pemoc'h holenet, bervet ha rostet), debret e veze tomm da adlein pe yen da adverenn gant patatez krign gant ar gouerien. Ober a reer [[chotenn ha joskenn|chotenn]] anezhi er [[Bro-Vigoudenn|Vro Vigoudenn]], ha debret e veze da vare [[Meurlarjez]] eno, gant bara dous. E Breiz-Uhel e vez(e) debret ''museau'' yen gant gwinêgrenn.&lt;br&gt;
- [[Galetez gant silzig]] zo ur silzigenn rollet en ur galetezenn, a-wechoù gant sezv pe getchup. Brudet eo ar meuz-se e [[Breizh-Uhel]], aes da zebriñ er-maez dindan ar meud, hag aes da gavout er stalioù, er marc'hadoù, er gouelioù pe c'hoazh er stadoù (en ardro ar [[Roazhon Park]] da skouer)&lt;br&gt;
- Meuzioù all gant kig-moc'h : [[anduilh giz ar Gemene]] ha giz [[Gougleiz (bro)|Gougleiz]], [[kig-sall]], [[fourmaj-kig]] ([[fourmaj-rous eus Breizh|fourmaj-rous]], pastez [[Hénaff]], fourmaj-kig Roazhon da skouer), [[silzig]] (re v[[Molenez]], re b[[Plouilio]]...), [[rilhetez]], [[gwadegenn (kegin)|gwadegenn]] Roazhon, [[lard sul]] Naoned, morzhed-hoc'h Montroulez, ''gogue d'Ancenis'', [[anduilhennig]] [[Kemperle]], ''casse'' Roazhon, ''porché'' [[Dol]]...
* [[kig-bevin]] ha [[kig leue]] : [[spilhenn Kastellbriant]], brudet eo marc'had al loened-korn [[Kastellbriant]] (foar Béré);
* [[kig-yar]] : [[ruilhad Sevigneg]] gant kig [[klujar-Spagn|skilyar]], ur meuz eus [[Gwitreg]] ; ar [[frigousse]] eus [[Bro-Roazhon]] gant kig-yar ha chistr. Gouennoù yer lec'hel zo evel [[yar goukoug Roazhon]], [[yar zu Gentieg]], [[Gwaz (evn)|gwaz]] [[Sulial]] hag all ;
* kig-houad : Houad giz Naoned ;
* [[kig-oan]] : brudet eo kig-oan palud [[Bae Menez-Mikael-ar-Mor]]&lt;ref&gt;E Breizh ha Normandi en em astenn Bae Menez-Mikael-ar-Mor.&lt;/ref&gt; (un [[AOK]] gant Bro-C'hall hag un [[Anvadur orin gwarezet|AOG]] gant Europa en deus),
* kig-lapin : ar [[bardatte]], kaol farset gant lapin pe gad, ur meuz eus kouerien [[Bro-Naoned]].
 
Setu meuzioù fardet gant meur a gig : 
* ar [[kig-ha-farz|c'hig-ha-farz]] eus [[Bro-Leon]] gant [[farz]] du pe wenn, lipig, kig-moc'h, kig-bevin, kig-sall, kaol, karotez, pour, irvin, 
* [[krampouezh]] sall pe [[kaletez|galetez]] gant morzhed-hoc'h, silzig, anduilh, larjounezioù, kig-yar pe [[chorizo]]...
* ar [[podad]], ur meuz hengounel e Breizh evel en Europa. Podadoù liesseurt a zo e Breizh en hec'h-unan, gant kig-moc'h alies ha legumajoù goañv (kaol, karotez, irvin...), a-wechoù gant kig-bevin, sili-mor, legestr hag all. Ar podad giz Kemper, ar podad giz Roazhon, ar podad giz An Elven, podad Molenez gant bezin, podad Enez Sun... a zo e-touez ar re vrudetañ.
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Andouille de Guéméné.jpg|[[Anduilh giz ar Gemene]].
Agneau de prés salés du Mont Saint-Michel.jpg|Kig oan palud AOG [[Bae Menez-Mikael-ar-Mor]].
Chateaubriand of March Farms Nature-Fed Veal (4202805472).jpg|Spilhenn vevin [[kastellbriant (kig)|kastellbriant]] gant legumajoù munut.
Kig ha farz du léon.jpg|[[Kig-ha-farz]] Bro-Leon.
Galette saucisse 2.JPG|[[Galetez gant silzig]].
&lt;/gallery&gt;
: Labelioù europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gant : [[Yer Ankiniz]], [[Yer Gentieg]], [[Yer Breizh]], [[Fourmaj-rous eus Breizh]],&lt;br&gt;
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] [[Anvadur orin gwarezet]] (AOG) gant : kig-oan palud Bae Menez-Mikael-ar-Mor.

=== Boued mor ===
Paot eo ar boued mor a gaver war aodoù Breizh : [[pesked]], [[kresteneged]], [[blotviled]] ha plant zoken (bezin, salikorn...). Holen a vez produet abaoe an Hemamzer. Abaoe ar Grennamzer e ya ar bigi pelloc'h evit pesketa. Brudet eo ar re a yae betek an [[Douar-Nevez]] betek an XX{{vet}} kantved evit [[moru]]eta. Hiliennoù ha [[temz-boued|temzoù-boued]] zo bet ijinet gant Bretoned evit ar boued-mor : [[amann gwenn]], [[kari Gosse]]...

Ar godailh a vez graet eus al lodenn eus ar pesked, kregin ha kresteneged lezet d'ar vartoloded gant ar mestraouer. Ar peurrest, boued mor fresk, a vez gwerzhet er stalioù pe er marc'hadoù. Ul lodenn all eus ar pesketadennoù a vez treuzfurmet e boestoù-mir pe &quot;meuzioù fardet&quot; gant embregerezhioù boued.

==== Pesked ====
Pesked a bep seurt a vez da vaez aodoù Breizh pe er stêrioù : [[sardin]], [[brizhilli]], [[draeneg]]ed, [[moru]] (ur skouer meuz : moru mod Sant-Maloù), [[Moulleg (pesk)|moulleg]], [[sili]] (keusteurenn silienn-vor), [[boultouz]]ed (boultouz mod Arvorig), [[beked]] (beked gant amann gwenn)... Boued kerañ Breizh eo ar [[stlaoñ]], pesked vihan lipous ha dibaotet eus al [[Liger]] hag ar [[Gwilen]]. Pretioù zo war ribl al Liger a servij c'hoazh, gwech an amzer, stlaoñ poazhet pe fritet. 

Meuzioù gant meur a besk : ar [[kaoteriad|gaoteriad]] eus [[Kerne-Izel]], soubenn ar pesked...
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;110px&quot;&gt;
Cotriade.jpg|[[Kaoteriad]].
Maquereaux au vin blanc.jpg|Brizhilli en ur plad.
Purple_asparagus_in_Beurre_blanc_sauce.jpg|Asperjez gant [[amann gwenn]], un hilienn ijinet gant [[Clémence Lefeuvre]].
Kari Gosse 8Y4A5085.jpg|Ijinet e voe [[kari Gosse]] gant an Aotrou Gosse, un apotiker eus [[An Oriant]] en XIX{{vet}} kantved.
Teufelsfisch 1111.JPG|Ur [[boultouz]] en ur stal-besked.
&lt;/gallery&gt;
==== Kresteneged, blotviled ha pesked-kregin ====
* [[blotvil]]ed ha [[kregin]] a-leizh : 
** [[istr]] plat ha don, produet e pep lec'h war aodoù Breizh. Brudet eo istr [[Kankaven]] e Bro-Sant-Maloù, re [[Bêlon]] e Bro-Gerne ha re &quot;Prat-ar-Coum&quot; e [[Lanniliz]] (Bro-Leon).
** [[Krogenn-Sant-Jakez|kregin-Sant-Jakez]] e pep lec'h ivez. Brudet eo re [[bae Sant-Brieg]].
** [[meskl]], produet e pep lec'h ivez. Meskl-park bae Menez-Mikael-ar-Mor a voe ar produ kentañ eus ar mor da vezañ roet dezhañ un [[anvadur orin gwarezet]] (AOG) e 2006. Brudet eo ivez meskl-park [[Pennestin]]. 
** [[bigorn]], [[petonk]], [[pilorenn|pilored]], [[kokez]], [[Solenoidea|kontelleged]], [[ourmel]], [[kilhog-mor|kilheien-mor]]...
* [[kresteneg]]ed a zo ivez er arvor pe er mor : [[krank]]ed, [[legestr|ligistri]], [[grilh-mor|grilhed-mor]], [[morgevnid]], [[grilh-traezh|grilhed-traezh]] lesanvet &quot;dimezelled [[Loktudi]]&quot;, [[chevr]]... 
* [[stivell]]ed,
* [[teureuged]].

Gallout a reont bezañ diskouezhet en ur [[pladennad boued-mor|bladennad boued-mor]], er pretioù pe er gêr. Meuz heverk all : kregin-Sant-Jakez mod Naoned.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Huîtres de la Côte d'Émeraude (Bretagne).jpg|O tebriñ [[istr]] e [[Kankaven]], dirak ar parkoù istr.
Belon_oysters_at_Belon_river,_France.jpg|Istr Bêlon ha [[muskadig]], war ribl ar stêr [[Bêlon]] (Kerne).
Huitres Cancale.jpg|[[Ostrea edulis|Istr plat]] Kankaven.
Moules marinières 02.jpg|[[Meskl]] ar martolod (gant chalotez ha gwin gwenn).
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Früchte des Meeres, 2011 (01).jpg|Ur bladennad boued-mor doubl.
Crustacés Côte d'Émeraude (Bretagne).jpg|Kresteneged en ur stal e Bro-Sant-Maloù.
Shrimps at market in Valencia.jpg|Grilhed-traezh pe &quot;dimezelled Loktudi&quot;.
Coquille Saint-Jacques à la crème.jpg|[[Krogenn-Sant-Jakez]] gant dienn.
&lt;/gallery&gt;
En [[hevlezouriezh c'hall]], an dro-lavar ''&quot;à l'armoricaine&quot;'' a zo heñvel ouzh hini ''&quot;à l'américaine&quot;'' e galleg. Ober a ra an div dave d'an [[hilienn amerikan]] implijet evit keginañ ligistri, stivelled, boltouz... Ar boaz eo da gomz eus [[legestr mod Arvorig]] pa eo ul [[legestr]] breton (''Homarus gammarus'') a zo keginet, hag eus legestr mod Amerika pa eo ul legestr amerikan (''Homarus americanus'').
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Homard à l'américaine.jpg|[[Legestr mod Arvorig]].
Caissargues Resto Le XV Calamars et pommes de terre sautées.jpg|Stivell mod Arvorig hag avaloù-douar frinket gant kignen ha [[perisilh]].
Noix de Saint-Jacques aux poireaux et gingembre.JPG|[[Kregin-Sant-Jakez]] war deuzadell bour gant jinjebr.
Bulots 03.jpg|[[Kilhog-mor|Kilheien-mor]] gant [[maionez]].
&lt;/gallery&gt;
:Labelioù europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Lec'h orin gwarezet (LOG) gant : Kregin-Sant-Jakez eus Aodoù-an-Arvor,&lt;br&gt;
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] Anvadur orin gwarezet (AOG) gant : Meskl-park bae Menez-Mikael-ar-Mor.

=== Legumaj, edeier ha frouezh ===
[[Restr:Grandes Heures d'Anne de Bretagne - Ble de turquie.jpg|thumb|upright=0.5|[[Gwinizh-du]], [[Eureier binvidik kenañ Anna Vreizh|Eureier veur]] Anna Vreizh, XVI{{vet}} kantved.]]
[[Legumaj]], [[frouezh]] hag [[ed]]eier a bep seurt a vez gounezet ha keginet e Breizh. Setu seurtadoù hengounel ha/pe krouet e Breizh : 
* legumaj ha traoù heñvelek : [[aval-douar|avaloù-douar]] ([[charlotte (avaloù-douar)|Charlotte]], Amandine, Apollo, Dolwen...), [[artichaod]] Camus (bervet pe poazhet ouzh ar vurezh, ha debret gant gwinêgrenn pe dienn-fresk), [[gwarelig Naoned]], [[chalotez]], [[ognon]] ([[ognon Rosko|ognon roz]] [[Rosko]] da skouer), fav munut ([[koko Pempoull]]...), [[kaol]], [[kaol-fleur]], [[kaol-pome]] (kaol [[An Oriant]] da skouer), [[kignen]], [[piz-bihan]], [[kistin]] [[Bro Redon]], [[pour]], [[irvin]], [[karotez]] (Chantenay), [[beler]] (Enez Gerveur), [[per-douar]] mouk Roazhon... [[Soubenn]] al legumaj a zo ur meuz klasel. Ar ''[[bardatte]]'' a zo ur meuz kaol farset hengounel eus Naoned.
* frouezh : [[aval]]où ([[renetez Arvorig]], Teint Frais, renetez gris an Oriant...), [[per]], [[kerez]] ([[kignez]]...), [[sivi]] (gounezet e [[Plougastell]] ha [[Bro-Naoned]] dreist-holl), [[tomatez]], [[sukrin]] (&quot;petit-gris&quot; Roazhon), [[mouar]], [[lus du]]...
* gant [[gwinizh]], [[gwinizh-du]], [[kerc'h]] ha [[segal]] e c'haller ober [[bleud]], ha gantañ [[bara]]. Gwechall e veze aozet meuzioù kozh ganto, mesket gant laezh alies : yodoù ([[yod kerc'h]]) ha soubennoù (ar [[brignen]], [[miton Roazhon]]...).

Ar [[Joniged]] a yae da Vreizh-Veur da werzhañ ognon Bro-Leon gwechall : Bro-Gembre, Kerne-Veur, Bro-Saoz, Bro-Skos, an inizi Angl-ha-Norman.

: Labelioù europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Lec'h orin gwarezet (LOG) gant Gwarelig Naoned, Bleud gwiniz-du Breizh,&lt;br&gt;
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] Anvadur orin gwarezet (AOG) gant : Ognon Rosko, Koko Pempoul.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;110px&quot; &gt;
The story of Sioni Winiwns (12118569366).jpg|[[Joniged]] o fiseliñ ognon e [[Porthmadog]] e [[Bro-Gembre]] e 1958.
Coco de paimpol1.jpg|[[Koko Pempoull]], klor ha greun.
Au marché - mâche.JPG|[[Gwarelig Naoned]].
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;110px&quot; &gt;
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 6.jpg|[[Yod kerc'h]] mesket gant ar vazh-yod.
Cooked artichoke heart.jpg|Foñs artichaod poazhet. 
Cross section of Reinette d'Armorique (Bretagne), National Fruit Collection (acc. 1948-203).jpg|Anavezet eo an avaloù [[renetez Arvorig]] abaoe ar Grennamzer &lt;small&gt;''Dastumad Broadel ar Frouezh'' ar Rouantelezh-Unanet&lt;/small&gt;.
Festival de Cornouaille 2015 - Quais en fête 01.JPG|[[Sivi]] [[Plougastell]] a oa krouet er [[bloavezhioù 1750]].
&lt;/gallery&gt;

=== Krampouezh ===
E [[Breizh-Izel]], [[krampouezh]] [[ed-du]] zo sall ha krampouezh [[gwinizh]] zo dous. E [[Breizh-Uhel]] ez eus kaoz eus [[kaletez]], ur seurt all eus krampouezh ed-du gant un toaz disheñvel. War ur [[pillig|billig]] pe en ur [[paelon|baelon]] e vezont poazhet. A bep seurt traoù a c'haller lakaat e-barzh. An [[ti-krampouezh|tier-krampouezh]] a zo pretioù breton lec'h ma vez servijet krampouezh sall ha dous, anavezet int evel un arouez eus keginerezh Breizh. Ar grampouezhenn glaselañ eo an &quot;tri zra&quot;, ur vi, morzhed-hoc'h ha keuz e-barzh. 

&quot;Bleud ed-du Breizh&quot; a zo ul [[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gantañ abaoe 2010.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Galette à la farine de blé noir de Bretagne.jpg|Ur plac'h o ledañ an toaz war ar [[pillig|billig]] gant ur rozell,&lt;br&gt;&lt;small&gt;bl&lt;sup&gt;ioù&lt;/sup&gt; 1900&lt;/small&gt;.
0 Crêperie An Diskuiz à Quimper.JPG|Ti-krampouezh &quot;An Diskuizh&quot; e Kemper.
Galette de sarrasin.jpg|Ur galetezenn [[ed-du]] &quot;an Argoad&quot; (vi, kebell-touseg, saladenn c'hlas).
Sarrasin La harpe Cl 2 J Weber.jpg|Greun ha bleud ed-du Breizh ha boued graet gantañ : krampouezh, bier ha mel.
&lt;/gallery&gt;

[[Restr:Gros sel gris et fleur de sel.jpg|thumb|kleiz|140px|Holen bras ha flour-holen.]]

=== An danvezioù all ===
* [[holen]]-mor eus [[Paludoù-holen Gwenrann|Bro-Wenrann]]. [[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Ul label europat [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) en deus abaoe 2012.
* [[gwinêgr]] chistr pe win,
* [[bezhin]] ha [[salikorn]]. Pretioù ha stalioù zo a ginnig bremañ bezhin da zebriñ evel legumaj, holen dre vezhin, amann dre vezhin, bouilhoñs dre vezhin

== Gwastilli ha sukrerezh ==
* [[krampouezh]] gwinizh gant sukr, koñfitur, [[salidou]] (un toaz karamel gant amann sall eus [[Gourenez Kiberen]]), chokolad teuz pe kalz traoù all,
* kouignoù ar Vro Vigouden, ur seurt pancake,
* [[farz]]où : farz breset, [[farz buan]], [[farz forn]], farz-pod, farz prunev, farz avaloù, farz rezin,
* gwestell awenet gant ar re kemeret gant ar vartoloded war vor gwechall :  ar [[gwastell giz Naoned|wastell giz Naoned]] un adstumm eus ar [[gwastell-amann|wastell-amann]] krouet e 1820 hag adlañset adalek 1910 gant ar [[LU (gwispiderezh)|wispiderezh LU]], hag ar [[gwastell giz Breizh|wastell giz Breizh]] krouet er bloavezhioù 1860 en [[an Oriant|Oriant]]. Prunaoz, abrikez pe suraval a veze lakaet e-barzh evit stourm a-enep ar [[skorbut]]. 
* gwastilli all : [[kouign-amann]] eus [[Douarnenez]], [[parlementin Roazhon]], [[gwitregad]] eus [[Gwitreg]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Crèpe bretonne au caramel au beurre salé.jpg|Ur grampouezhenn gant [[karamel gant amann sall]].
Kouign amann 01.jpg|Ur [[Kouign-amann|gouign-amann]].
Gâteau breton 8Y4A5039.jpg|Ur [[Gwastell giz Breizh|wastell giz Breizh]].
Gâteau nantais 02.jpg|Un tamm [[gwastell giz Naoned]]
Far-breton.jpg|[[Farz forn]] dre brunaoz.
&lt;/gallery&gt;
* [[krakilin]] [[Sant-Maloù]], kouignoù skaotet
* bara briochet : ar [[gochtial]] eus [[Sant-Armael]] ; ar [[fouas Naoned|fouas]] eus [[an Hae-Foazer]] ; kouignoù an Ened, debret e Kerne Izel da vare [[Meurlarjez]].
* [[bignez]], da skouer re [[Treger|Dreger]],
* [[gwispid]] a-leizh : ar [[krampouezh dantelez|c'hrampouezh dentelez]] lañset gant [[Katell Gornig]] e [[Kemper]] adalek 1886, ar [[Petit-Beurre]] krouet gant [[Louis Lefèvre-Utile]] e [[Naoned]] e 1886, ar [[galetez (gwispid)|galetez]] krouet e [[Pont-Aven]] e 1890 (ha war o lec'h galetez Sant-Mikael eus [[Bro-Raez]] krouet e 1905, galetez ar Vro Vigoudenn, galetez [[Fouenant]], gwispiderezh Filet Bleu e [[Sant-Evarzeg]], gwispiderezh [[Lokournan]]...), ar [[paled (gwispidenn)|paledoù]] amann rik krouet e Pont-Aven e 1920 (brudet eo ar merkoù [[Traou Mad]] ha Roudor), ar [[Biscuiterie Nantaise|BN]] krouet e Naoned e 1932...
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Petit Beurre LU.JPG|Ur [[Petit-Beurre]] [[LU (gwispiderezh)|LU]].
ChocoBN.jpeg|Choco [[Biscuiterie nantaise|BN]].
Galette bretonne 01.jpg|[[galetez (gwispid)|Galetez]] amann rik.
Palet breton 01.jpg|[[Paled (gwispidenn)|Paledoù]].
&lt;/gallery&gt;
* [[mel]], [[kaotigell]] ha [[koñfitur]],
* madigoù, sunigoù ha chokoladennoù : [[karamel gant amann sall]]&lt;ref&gt;Brud a gemeras a drugarez d'ar pastezer Henri Le Roux eus Kiberen.&lt;/ref&gt; e stumm madigoù, sunigoù (&quot;Niniche&quot; [[Kiberen]] hag [[Ar Baol]]) pe dienn (salidou), [[lima Naoned]], [[toaz-frouezh]], [[Françoise de Foix#Boued|Françoise de Foix]], [[rigolette]]...
* [[skornenn]]où.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Caramels au beurre salé - La Mère Poulard.jpg|Ur voestad karamelennoù gant amann sall.
Magasin de niniches de Quiberon à Belle-Île-en-Mer.jpg|Ur stal &quot;niniches&quot; er [[Ar Gerveur|Gerveur]].
Crème de Salidou (caramel au beurre salé).jpg|Podad salidou.
Berlingot-bonbon.jpg|Limaioù.
&lt;/gallery&gt;

Produioù chokolad a vez graet gant stalioù hag embregerezhioù zo. [[Grain de Sail]], e [[Montroulez]], a zegas e chokolad gant daou lestr-karg-dre-lien evit izelaat e louc'h karbon. Emañ o sevel un trede lestr hag a vo douger-endalc'herioù dre lien brasañ ar bed&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=''Grain de Sail : le plus gros voilier porte-conteneur au monde annoncé pour 2027'' |url=https://www.lineaires.com/les-produits/grain-de-sail-le-plus-gros-voilier-porte-conteneur-au-monde-annonce-pour-2027 |aozer=Thibaut Le Moal |lec'hienn=Linéaires |deiziad=24-10-2024 |lennet d'an=04-08-2025}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=''Grain de Sail III : plus grand, plus innovant''|url=https://www.meretmarine.com/fr/construction-navale/grain-de-sail-iii-plus-grand-plus-innovant |aozer=Gaël Cogne |lec'hienn=Mer et Marine |deiziad=28-01-2025 |lennetd'an=04-08-2025}}&lt;/ref&gt;.

== Boued-laezh ==
[[Restr:Curé nantais.JPG|thumb|[[Curé nantais]], keuz brudetañ Breizh.]]
Laezh-ribod a zo un evaj a veze graet war ar maez pa veze fardet [[amann]] gwechall. Debret e veze [[patatez]] gantañ, pe [[krampouezh]] [[gwinizh-du]]. Graet e veze ivez laezh-tev, pe gwell, ur seurt yaourt.

Hiziv e vez produet laezh ha [[laezhaj]]où en un doare artizanel pe industriel : [[amann]] (sall atav), [[yaourt]]où, [[dienn]] (pe koaven), laezh-ribod, [[keuz (boued)|keuzioù]] evel [[Curé nantais]], keuzioù ar stroll Olga (Merzer ha Petit Breton paouezet e 2024, ar c'heuz gavr [[Petit Billy]]), keuzioù ar merk Paysan Breton (keuz baset da ledañ Madame Loïk, [[camembert]] Kergall, [[emmental]], [[brie (keuz)|brie]] Label Ruz), [[toma]] (hini [[Rewiz]], [[Karaez]], [[Gevrezeg]]...), crémet nantais, Menez Hom, rocher nantais, machecoulais, gourmelin, Gweltaz-Lambrizig, chandamour eus [[Ankiniz]], Ti Pavez, Trappe de Timadeuc... Ur c'heuz a oa fardet gant menec'h [[Abati ar Joa]] e [[Kempenieg]] met ne reont ket ken.

== An diedoù ==
=== Diedoù hep alkool ===
[[Restr:Breizh Cola in Japan ! Du Breizh Cola au Japon.jpg|thumb|[[Breizh Cola]] gwerzhet e [[Yokohama]] e Japan]]
* [[dour]] : [[dour melar]] ([[Plancoët]]), [[dour andon]] (Sainte-Alix e [[Plangoed]], Menez Are, ar merk Cristalline (15 andon he deus, en o zouez andon Isabelle e [[Sant-Wazeg]], andon Eleonore hag andon Sainte-Aude e [[Gwenred]]),
* [[chug-frouezh|chugoù-frouezh]] a bep seurt, 
* [[siros]]où evel an [[Nantillais]],
* [[limonadez]], 
* diedoù &quot;kola&quot; : [[Breizh Cola]], [[Brasserie de Bretagne|Britt Cola]] ha Beuk Cola,
* glec'hiadennoù,
* [[kafe]] a vez krazet e Breizh ivez.

=== Diedoù alkoolek ===
[[Restr:Muscadet Cru Communal.jpg|thumb|upright=1.15|Muskadig seim kentañ.]]
[[Restr:CidreBret.jpg|thumb|upright=1.15|Ur volennad sistr.]]
[[Chistr Breizh|Chistr]]-aval a oa an evaj boas e tost Breizh a-bezh en XIX{{vet}} hag en XX{{vet}} kantved, koulz er maezioù hag er c'hêrioù. Sistr Bro-Gerne AOK ha sistr Traoñ ar Renk eo ar re vrudetañ.

Ar gwini a vez gounezet e Breizh abaoe ar V{{vet}} kantved da nebeutañ &lt;small&gt;(''sellout ouzh ar pennad [[Gwiniegi Breizh]] evit gouzout muioc'h'')&lt;/small&gt;. Produet e vez hiziv [[gwin]] [[gwin gwenn|gwenn]], [[gwin ruz|ruz]], [[gwin roz|roz]] pe [[gwin bouilh|bouilh]]. Gwinoù [[Gwiniegoù traoñienn al Liger#Gwiniegoù Bro-Naoned|Bro-Naoned]] eo ar re vrudetañ, hag ar re nemeto aotreet da vezañ kenwerzhelet. En o zouez eo ar [[Muskadig]] an hini brudetañ, hag ivez ar [[gros-plant a vro-Naoned]], gwinoù gwenn sec'h anezho. Gwinoù eus [[gouennad]]où all zo ivez e Bro-Naoned : [[Cabernet]], Gamay, Merlot, Pinot Noir, [[Grolleau]], [[Sauvignon]], [[Berligou]] (ur ouennad eus amzer [[Duged Breizh]])... Nevez zo eo bet plantet gwini e lec'hioù all evel Traoñ ar Renk, [[Kemper]] ha [[Mor Bihan Gwened]].

An diedoù alkoolek all :
* [[sistr per]], da skouer chistr pêr [[Klegereg]] graet gant per Boreign&lt;ref&gt;[https://actu.fr/bretagne/cleguerec_56041/bretagne-cette-commune-est-la-capitable-du-chistr-per-cidre-de-poire_62951479.html Bretagne : cette commune est la capitable du chistr per (cidre de poire)] gant Pontivy Journal, 25 a viz Gouere 2025, gwelet d'an 8 a viz eurzh 2026.&lt;/ref&gt; 
* [[bier]], breserezhioù zo e Breizh abaoe ar XVII{{vet}} kantved&lt;ref&gt; ''Deux siècles de Bières en Bretagne'' gant Philippe Bonnet, Vincent Courtin ha Yoran Delacour, embannet gant [[Yoran Embanner]], 2007, p. 17, gwelet d'ar 16/01/2025.&lt;/ref&gt;,
* [[lambig]] pe gwin-ardant ([[Fine de Bretagne|Lambig fin Breizh]] da skouer, un [[Anvadur Orin Kontrollet|AOK]] zo gantañ),
* [[avaleg]], a zo lambig ha chistr mesket (un AOK zo gantañ),
* [[chouchenn]] pe chufere, ur seurt [[mez]],
* [[wiski]]où : Warenghem ha Distillerie des Menhirs a zo ar strilherezhioù brudetañ.

Label europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]]  [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gant : Sistr Breizh (2000), Wiski Breizh (2015).

''Sellet ouzh ar pennadoù [[Chistr Breizh]], [[Bier Breizh]] ha [[Wiski Breizh]].''

=== Kokteloù ===
Ar [[godinette]], ijinet evit gouel &quot;La Gallésie en fête&quot; e [[Mousterfil]] gant [[Simone Morand]] e 1977, a vez graet gant sivi Plougastell, sukr, lambig, muskadig ha likor kastrilhez-du. Evel ar punch hag ar sangria eo ur [[koktel|c'hoktel]] &quot;stroll&quot;, graet pa vez kalz kouvidi pe evit ur gouel pe ur festival.

Kokteloù &quot;hinienel&quot; a zo ivez :
* [[kir]] Breizh, gant likor kastrilhez-du ha chistr
* kir Gwaled, gant likor kastrilhez-du ha Muskadig
* ar c'hir keltiek : likor kastrilhez-du, muskadig ha chouchenn

An [[Nantillais]] a zo ur merk sirosoù eus Naoned implijet evit fardañ kalz kokteloù hep alkool pe gant alkool. Dasprenet eo bet an embregerezh e 2025 gant ar winieg Drouard eus [[Kastell-Tepaod]], ur produer muskadig ha gwinoù all. 

== Al listri hag ar c'hinkladurezh taol ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
108 Musée du Léon.jpg|Ur gastelodennig, tasoù hag ur plad eus [[Lanniliz]], XVIII{{vet}} ha XIX{{vet}} kantved, &lt;small&gt;mirdi Bro-Leon e Lesneven.&lt;/small&gt;
HR Quimper faience - Vizcaya Museum and Gardens - Miami, Florida - DSC08432.jpg|Asied, paotr e wiskamant hengounel e [[feilhañserezh Kemper]], &lt;small&gt;mirdi Vizcaya, [[Miami]], [[Florida]]&lt;/small&gt;.
HR Quimper faience - Vizcaya Museum and Gardens - Miami, Florida - DSC08431.jpg|Asied, plac'h he gwiskamant hengounel e feilhañserezh Kemper, &lt;small&gt;mirdi Vizcaya, Miami, Florida.&lt;/small&gt;
Odetta1.JPG|alt=Pichet en grès, manufacture HB, marque « Odetta » (vers 1930), localisation inconnue.|Picher e krag, merk « Odetta » (e-tro 1930), &lt;small&gt;michererezh [[Henriot Quimper|Henriot Kemper]]&lt;/small&gt;.
Henriot E Laget.jpg|Soubenneg Henriot, deroù an XX{{vet}} kantved, &lt;small&gt;michererezh Henriot Kemper&lt;/small&gt;.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery caption=&quot;Asiedoù, mirdi [[Feilhañserezh Kemper]] :&quot; mode=&quot;packed&quot;&gt;
Quimper 58 Faïence Assiette à décor broderie vers 1920.JPG|Kinkladur doare broderezh, e-tro 1920.
Quimper 61 Faïence Assiette à décor scène bretonne Villot.JPG|Arvest breizhat.
Quimper07.jpg|Kinkladur gant laboused (e-tro 1920).
Quimper 69 Faïence Assiette décor aux serpents inspirée d'un dessin de Yan Dargent maufacture HB.JPG|Kinkladur gant naered, diwar un dresadenn gant [[Yan' Dargent]].
&lt;/gallery&gt;
E familh ar prierezh eo ar [[poderezh]] hag ar [[feilhañserezh]] a gaver ar muiañ e Breizh. Sevel a ra ar poderezh artizanel d'ar Grennamzer. Diorren a ra un industriezh al listri e feilhañs adalek an XIX{{vet}} kantved a-drugarez da deknikoù gwellaet ha d'an touristerezh. E stalioù-labour an embregerezhioù eo ijinet ur &quot;stil breton&quot; gant arzourien vrudet pe dianav evit kinklañ an asiedoù, ar bolennoù, ar picheroù hag all.

=== Ar poderezh artizanel ===
Er su da Vreizh eo bet oberiant ar poderezh e Bro-Redon e-pad-pell. Gouzout a oarer e oa graet podoù er barrez anvet Ar Boderezh (bremañ e [[Sant-Yann-ar-Wern]]) abaoe an XI{{vet}} kantved, ha priajoù abaoe ar XV{{vet}} kantved. Ar podoù hag ar priajoù graet eno, asambles gant ar re produet e [[Malañseg]] (Bro-Gwened) hag [[Erbigneg]] (Bro-Naoned), o daou e Bro-Redon ivez, o deus pourvezet Kreizteiz Breizh a-bezh betek kreiz an XX{{vet}} kantved. Traezhoù a bep seurt a voe produet : evit tommañ ar [[soubenn]]où, lakaat al laezh, poazhañ ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], grilhañ ar c'histin...&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.potiane.fr/PBCPPlayer.asp?ID=2234916 Les potières de Saint Jean] war lec'hienn www.potiane.fr, gwelet d'an 8 a viz C'hwevrer 2026.&lt;/ref&gt; Kinklet eo bet lod anezho gant arzourien evel [[Mathurin Méheut]] (1941) hag [[Yvonne Jean-Haffen]]. En eil lodenn eus an XX{{vet}} kantved e voe kendalc'het d'ober priajoù dindan an anv &quot;Saint-Jean-de-Bretagne&quot; gant ur feilhañserezh krouet e-pad an Eil Brezel-bed, betek ar bloavezhioù 1980&lt;ref name=&quot;Danilo&quot;&gt;Denis Danilo ha Stéphane Batigne, ''Poterie traditionnelle de Bretagne Sud'', Stéphane Batigne Éditeur, 2022&lt;/ref&gt;. Hiziv ez eus ur greizenn arz hag istor ar prierezh e Sant-Yann-ar-Wern anvet &quot;Le Patiau&quot;, enni ur stal-labour feilhañs, ur mirdi hag ul lec'h diskouez.

En norzh da Vreizh e voe produet podoù ha listri ivez e kêriadenn [[Ar Boderezh]] (bremañ e [[Lambal]]), hag e Bro-Leon ([[Lanniliz]] ha [[Plouvien]]) en XIX{{vet}} kantved ha betek deroù an XX{{vet}} kantved.
=== Ar feilhañserezh ===
[[Restr:064 Assiettes décor breton.jpg|thumb|160px|Asiedoù e feilhañs gant &quot;kinkladur breton&quot;.]]
[[Restr:Bols bretons féminins, Île aux Moines, Morbihan, France.jpg||thumb|kleiz|160px|Bolennoù breton gant anvioù-bihan a bep seurt, Feilhañserezh Pornizh.]]
Feilhañserezh a voe e [[Naoned]] kerkent ha 1647, hag e [[Roazhon]] etre 1748 ha 1844. Met al listri e [[feilhañs Kemper]] eo ar re a zo deuet da vezañ ar re vrudetañ. Abaoe ar XVII{{vet}} kantved e vez produet feilhañs e kêr-benn [[Bro-Gerne]], da skouer [[HB Kemper]] diazezet e 1690, pe Dumaine savet e 1791 ha deuet da vezañ Henriot e 1891, an div vichererezh vrudetañ. Menegomp ivez feilhañserezh &quot;Saint-Jean-de-Bretagne&quot; etre ar bloavezhioù 1940 hag ar bloavezhioù 1980 e Sant-Yann-ar-Wern, ha feilhañserezh [[Pornizh]] krouet e 1947 gant ur produadur industrieloc'h. Gant feilhañserezh Kemper eo e voe skignet ar stil klinkus breizhat avat, gant tresoù bleunioù, arvestoù maezioù, tudennoù e gwiskamant hengounel (paotr, plac'h, kouplad). Ganti e voe graet traezoù e krag ivez etre 1917 ha 1970, er stil [[Arz Nevez]], dindan ar merk &quot;Odetta&quot; (diwar anv ar stêr [[Oded]]).

Meur a arzourien vrudet pe dianav o deus lezet roud o dorn er c'hinkladurezh taol hag an arrebeuri kegin e Breizh. Kevezerezh a oa bet etre Henriot hag HB e Kemper betek o c'hendeuzadur e 1968, hag an dra-se oa gwir war an dachenn arzel dreist-holl. [[Mathurin Méheut]] a oa e penn an arzourien a laboure evit Henriot, pa oa roll [[René Quillivic (kizeller)|René Quillivic]] ha [[Louis Garin]] e HB. E Diskouezadeg etrebroadel an Arzoù-kinklañ hag oberiañ modern e Pariz e 1925, e oa kinklet ha kempennet pavilhon Breizh gant arzourien eus luskad ar [[Seiz Breur]]. E-barzh e oa arrebeuri (taolioù, ur ganastell vras, kadorioù...), armoù-kegin graet e [[feilhañserezh Kemper]], delwennigoù ha picheroù kizellet gant René Quillivic. Priourien vrudet all o deus fardet traezoù dibar a-hed an XX{{vet}} kantved &lt;small&gt;''(sellit ouzh ar rummad [[:rummad:Priourien Breizh|Priourien Breizh]]).''&lt;/small&gt;

Ar [[bolenn vreizhat|volenn vreizhat]], graet e feilhañserezh, gant an anv-bihan skrivet e lizherennoù red hag he zudenn e gwiskamant hengounel, a gaver e ti kalz Bretoned kenkoulz ha touristed. Ijinet en XIX{{vet}} kantved, deuet eo da vezañ un elfenn eus sevenadur poblek Breizh da vat. Produet e vez e Kemper ha Pornizh dreist-holl.

== Labourioù ha gouelioù ==
=== Gwechall war ar maez ===
[[Restr:Gouel an Eost 2015 - Rata.JPG|thumb|Aozañ ar &quot;rata&quot;, pred hengounel ar vederien, e-pad [[Gouel an Eost]] e [[Plougouloum]] (Bro-Leon).]]
Gwechall e Breizh-Izel e veze debret ar &quot;wastell&quot; pe ar &quot;peurzorn&quot; e dibenn an dornadeg, e-pad al labourioù er parkeier. E [[Bro-Naoned]] e veze debret ar [[bardatte]], ur meuz kaol farset, e dibenn an eostoù. E [[Bro-Dreger]] e veze debret ar [[chotenn ha joskenn|joskenn]] gant patatez krign da adlein ha da adverenn gant ar gouerien. Kavet e vez c'hoazh da brenañ e ti ar gigerien ha war ar marc'hadoù.

Pa veze lazhet ur pemoc'h ur wech ar bloaz e veze [[Fest an hoc'h]], d'ar goañv alies. Pedet e veze kerent hag amezeien da zebriñ silzig ha gwadegennoù.

Ar predoù eured a oa un dro da bediñ ur bern tud evit debriñ ur pred fonnus e stumm banvezioù a bade deizioù.

=== Gouelioù kristen ha digristen ===
Gouelioù hengounel pe nevesoc'h e Breizh a zo an dro da zebriñ meuzioù dibar. Ur pred a-feson a vez debret e-pad sakramantoù zo : [[pask kentañ]], [[pask bras]], [[eured]]. Ur wastell vras a vez servijet da zibenn-pred, ha sac'higoù [[drajez]] a vez roet d'ar gouvidi alies. Goude an [[obidoù]] a c'hall bezañ aozet un daoliad voued evit an dud.

==== Nedeleg hag ar bloaz nevez ====
[[Restr:Bûche de Noël facile (2014-12-23).jpg|thumb|Ur c'hef ruilhet gant chokolad ha flamboez, ur skouer eus [[kef Nedeleg|ar c'hef]] servijet da geñver koan [[Nedeleg]].]]
Da ouel [[Nedeleg]] ha d'ar [[Sant-Jilvestr]] e vez debret ur pred fonnus ha lipous anvet [[fiskoan]], gant listri kaer war un daol kinklet brav. Debret e vez kig-yar Indez gant kistin ent-hengounel. Da zigeriñ ar pred e vez debret [[istr]], [[eog]] mogedet pe [[avu druz]]. Da glozañ anezhañ e vez debret ur wastell anvet [[kef Nedeleg]]. Evet e vez gwinoù mat hag a glot gant ar boued. Un digarez eo ivez evit debriñ chokoladennoù, frouezh arallvro, frouezh koñfizet ha traoù lipous all, hag evañ ur banne digor-kalon har ur banne kloz-pred ma ne gemerer ket ar c'harr goude.

==== Gouel ar Rouaned ====
Lidet e vez [[gouel ar Rouaned]] d’an eil Sul war-lerc’h Nedeleg, ha debret e vez [[gwastell ar rouaned]], ur wastell gant ur favenn e-barzh. Dont a ra an hini a ya ar favenn gantañ pe ganti da vezañ ar roue pe ar rouanez, ha lakaat a ra ar gurunenn war e benn / he fenn.

==== Yuniñ ha lidañ Meurlarjez ====
Ober vijil eo heuliañ ar reolenn yuniñ a-raok ur gouel bras. Debret e veze ar [[soubenn vijil]] gwechall. Aliet e oa ivez gant an iliz dioueriñ debriñ kig d'ar Gwener hag e-pad ar [[Koraiz|C'horaiz]], met n'eo ket ur reolenn eus an Iliz er stêr strizh ken.
  
An deiz a-raok ma krogfe ar C'horaiz eo Meurzh an Ened, ha lidet e vez [[meurlarjez]], un digarez evit riboulat ha debriñ [[krampouezh]] ha [[bignez]]. [[chotenn ha joskenn|Chotenn]], un hanter eus penn ur pemoc'h holenet, bervet ha rostet, a veze debret an dro-mañ er [[Bro-Vigoudenn|Vro Vigoudenn]]. Kouignoù an Enez, etre bara ha brioch, a veze debret ivez.

==== Pask ====
Da Sul [[Pask|Fask]] e vez servijet morzhed-oan, un hengoun kristen. Debret e vez [[chokolad]] e stumm ur c'hloc'h bras alies evit aroueziañ kleier Roma, pe ur yar, a-wechoù leun a [[vi Pask|vioù Pask]] bihan e chokolad. Gwerzhet e vez gant ar chokoladourien hag ar stalioù boued lapined e chokolad ivez bremañ, dre levezon ar broioù angl-ha-saoz, broioù protestant anezho. An hengoun eo ivez da guzhat vioù-Pask ha delwennigoù chokolad e stumm kleier, kregin, pesked hag all, ha da lakaat ar vugale da furchal anezho el liorzh pe er park. Deuet dreist e vez ar c'hoari-se gant ar vugale.

==== Halloween ====
[[Halloween]] a zo ur gouel a-orin pagan a vez lidet e Breizh abaoe ar bloavezhioù 1990 an deiz a-raok [[Gouel an Hollsent]], ha degaset en deus &quot;hengounioù&quot; boued nevez. Dre eo ar sitrouilhez arouez ar gouel-se eo bet tapet ar pleg gant tud zo da zebriñ [[potiron]] ha [[potimaron]], legumaj heñvel outo, e stumm soubenn, yod ha dienn. Madigoù a vez dastumet gant ar vugale a di da di, ur gustum degaset eus ar Stadoù-Unanet a vez heuliet mat gant ar Vretoned vihan hiziv.

== En estrenvro ==
[[Restr:Hervé's Crêperie Traditionelle - geo.hlipp.de - 2070.jpg|thumb|Un ti-krampouezh breton en Alamagn.]]
Anavezet eo keginerezh Breizh en estrenvro dre an [[ti-krampouezh|tier-krampouezh]] da gentañ, a zo niverus awalac'h, lec'h ma 'z eus tu debriñ krampouezh sall giz Breizh hag evañ ur volennad [[chistr Breizh|chistr]] pe [[laezh-ribod]], hag ur grampouezhenn sukret, gant [[karamel gant amann sall]] da skouer. Kinklet e vez alies an tier-krampouezh gant traezoù ha fotoioù a denn da Vreizh, ha lakaet sonerezh breizhat, evit kaout un aergelc'h a-feson, un tamm e-giz en ur [[pizzeria]] evit Italia.

Brudet eo Breizh evit he boued-mor ivez, he istr da skouer.

Berzh en deus graet ar [[kouign-amann|gouign-amann]] en estrenvro, e Bro-C'hall, er Stadoù-Unanet hag e Japan dreist-holl.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.ouest-france.fr/actu/actuDet_-Gastronomie.-Le-kouign-amann-a-la-conquete-de-l-Amerique_39382-2026955_actu.Htm|titl=À la conquête de l'Amérique|aozer=Jean-Laurent BrasRusso|deiziad=29 a viz Kerzu 2011|lec'hienn=ouest-france.fr}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|aozer1=Jean-Marie Pottier |url=http://www.slate.fr/story/103817/kouign-amann-etats-unis |titl=Le kouign-amann, «la pâtisserie française plus que centenaire dont personne n’a entendu parler» |deiz=2 |miz=Gouere |bloaz=2015 |lec'hienn=Slate|lennet d'an=13 a viz Gwengolo 2016}}.&lt;/ref&gt;. Embann a reas an  ''[[New York Times]]'' ur pennad-skrid diwar e benn e [[2011]], kinniget e oa ar gouign-amann evel &quot;pastezerezh druzañ Europa a-bezh&quot;&lt;ref&gt;Brendan Speiegel, [https://archive.nytimes.com/query.nytimes.com/gst/fullpage-9902E3DF1330F937A35751C1A9679D8B63.html « A Pastry From Brittany, Making Waves Stateside »], e ''The New York Times'', d'ar 4 a viz Kerzu 2011, lennet war archive.nytimes.com d'ar 27 a viz Eost 2018&lt;/ref&gt;. E 2018 e voe lakaet e-barzh roll an 40 rekipe gwellañ a zo bet biskoazh gant ar gelaouenn ''Food &amp; Wine''&lt;ref&gt;Thierry Peigné, [https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/finistere/etats-unis-kouign-amann-cite-parmi-40-meilleures-recettes-tous-temps-1531406.html « États-Unis : le kouign amann cité parmi les 40 meilleures recettes de tous les temps »], e ''France 3 Bretagne'', d'an 27 a viz Eost 2018, lennet war france3-regions.francetvinfo.fr d'ar 27 a viz Eost 2018.&lt;/ref&gt;.

Estreget an tier-krampouezh a ginnig keginerezh Breizh en estrenvro. Da skouer eo bet digoret &quot;Petit Crenn&quot; e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] (Kalifornia) gant ar vestrez-geginerez [[Dominique Crenn]]. Un &quot;davarn cheuc'h&quot; eo kentoc'h, ha kinnig a ra boued Breizh graet gant pesked, legumaj, ed du hag all.

== Tud vrudet ==
===Keginerien, ostizien ha barnourien war ar c'heginañ vrudet===
* {{XIXvet kantved}} : Julia Guillou, [[Ti-pañsion Gloaneg|Marie-Jeanne Le Glouannec]] hag [[Añjela goant|Angélique Satre]] (ostizezed brudet eus [[Skol Pont-Aven|Pont-Aven]]), [[Charles Monselet]] (kazetenner, barnour war ar c'heginañ), [[Katell Gornig]] (lañset ganti ar c'hrampouezh dantelez)
* {{XXvet kantved}}, hanterenn gentañ : sellet e vez ouzh [[Édouard Nignon]] (1865-1934) evel keginer meurañ al lodenn gentañ eus an XX{{vet}} kantved&lt;ref&gt;[https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com/2017/01/30/edouard-nignon/ ''Buhez Edourard Nignon''] gant Yannig Oliviéro war restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com, 30 a viz Genver 2017, gwelet d'ar 5 a viz Ebrel 2026.&lt;/ref&gt;. Keginerien vrudet all : [[Clémence Lefeuvre]] (pretiourez), [[Françoise de Foix|Constant Lerochais]] (pastezer), [[Mélanie Rouat]] (pretiourez)
* {{XXvet kantved}}, eil hanterenn : [[Jean-Paul Abadie]], [[Jean-Yves Bordier]] (artizan amanenner), [[Adolphe Bosser]], [[Jean-Pierre Crouzil]], [[Patrick Jeffroy]], [[Henri Le Roux]] (mestr chokoladour), [[Simone Morand]] (dastumerez), [[Olivier Roellinger]]
*{{XXIvet kantved}} : [[Laurent Bacquer]], [[Nathalie Beauvais]], [[Olivier Bellin]], [[Patrick Bertron]], [[Yves Camdeborde]], [[Nicolas Conraux]], [[Dominique Crenn]], [[Virginie Giboire]], [[Mathieu Guibert]], [[Sylvain Guillemot]], [[Jean Imbert]], [[Patrick Jeffroy]], [[Ronan Kervarrec]], [[Christophe Le Fur]], [[Christian Le Squer]], [[Philippe Léveillé]], [[Yvon Morvan]], [[Bruno Oger]], [[Alain Passard]], [[Hugo Roellinger]], [[Olivier Samson]], [[Laurent Saudeau]]
&lt;!-- XXX Batifoulier ? [[Alain Senderens]] : Piv int ? --&gt;
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Les Hommes N 32 Charles Monselet.jpg|[[Charles Monselet]] e hevlezour gant André Gill, e nv 32 ''Les Hommes d’aujourd’hui''.
Clémence Lefeuvre photo.jpg|[[Clémence Lefeuvre]], &quot;pabez an [[amann gwenn]]&quot; evel ma skrivas ar barnour war ar c'heginañ [[Curnonsky]] e-barzh ''Paris-Soir'' d'ar 6 a viz Here 1929.
Édouard Nignon (1865-1934).jpg|[[Édouard Nignon]] gant Jean Patricot, unan eus keginerien veurañ istor ar c'heginerezh.
Olivier Roellinger - régionales 2021.jpg|[[Olivier Roellinger]], teir steredenn gant ar sturlevr Michelin.
Alain Passard de l'Arpège.jpg|[[Alain Passard]], teir steredenn gant ar sturlevr Michelin.
&lt;/gallery&gt;

=== Mestroù-keginer steredennet ===
294 c'heginer e Breizh a oa bet roet dezho ur steredenn da nebeutañ etre 1931 ha 2016 gant ar [[sturlevr Michelin]], ar sturlevr keginerezh brudetañ er bed&lt;ref&gt;[https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com ''GUIDE MICHELIN. LES RESTAURANTS BRETONS ÉTOILÉS DEPUIS 1931''] war restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com, gwelet d'ar 5 a viz Ebrel 2026.&lt;/ref&gt;. Hiziv an deiz ez eus un hanter-kant keginer breizhat bennak a zo ur steredenn da nebeutañ ganto. Pemp preti zo teir steredenn ganto [[Restr:Etoile Michelin-3.svg|44 px]]  : ''L'Arpège'' e Pariz ([[Alain Passard]]), ''Le V'' e Pariz ([[Christian Le Squer]]), ''La Côte d'Or'' preti [[Bernard Loiseau]] e [[Saulieu]] e [[Bourgogn]] ([[Patrick Bertron]]), ''L'Atelier Crenn'' e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] e [[Kalifornia]] ([[Dominique Crenn]]), ''Le Coquillage'' e [[Sant-Meleg]] ([[Hugo Roellinger]])&lt;ref&gt;[https://www.elle.fr/Elle-a-Table/Les-dossiers-de-la-redaction/Dossier-de-la-redac/Cuisiner-les-algues-avec-Hugo-Roellinger Hugo Roellinger remporte une troisième étoile pour son restaurant Coquillage] gant Elle, 1{{añ}} a viz Ebrel 2025, gwelet d'an 10 a viz Meurzh 2026.&lt;/ref&gt;. Pemp preti zo div steredenn ganto [[Restr:Etoile Michelin-2.svg|30 px]] : ''Anne de Bretagne'' e [[Plaen-Raez]] ([[Mathieu Guibert]]), ''Auberge des Glazicks'' e [[Ploudiern]] ([[Olivier Bellin]]), ''La Villa Archange'' e [[Lo Canet]] e [[Provañs]] ([[Bruno Oger]]), ''Le Saison'' e [[Sant-Gregor]] ([[Ronan Kervarrec]]) ha ''Miramonti l'altro'' e [[Concesio]] en [[Italia]] ([[Philippe Léveillé]]).

=== Roll ar greanterien ===
Produioù zo, krouet gant an industriourien vreizhat pell zo a-wechoù, pe nevesoc'h, zo deuet da vezañ arouezel : ar petit-beurre gant [[Lefèvre-Utile]], ar choco BN gant ar [[Biscuiterie Nantaise]], ar pastez Henaff, Breizh Cola gant [[Breserezh Lancelot]] (perc'hennet gant Agrial abaoe 2021)... 
[[Restr:AstronautsEatingBurgers.jpg|thumb|right|Pred e-bourzh an SEE.]]
An industriezh c'hounezvouedel a c'hoari ur roll bras en ekonomiezh ar vro abaoe an XX{{vet}} kantved. Ar pezh a zo bet degaset gant an industriourien n'eo ket dizudi, un hentenn evit mirout ar boued e boestoù gant [[Nicolas Appert]] da skouer. En XX{{vet}} kantved e tiorras ar bouedvirerezh, ha kalz labouadegoù legumaj, pesked, kig-moc'h ha pastezerezh a zo bet er vro. Boued-laez nevez ha boued damheñvel a zo bet ijinet ivez : yaourtoù (Malo, Ker Ronan, Sojasun...), keuzioù nevez (Petit Billy, Madame Loïck...), amann (Paysan Breton, amann gant bezin gant Bordier...). Ar [[stroll Le Duff]], e Roazhon e sez sokial, a werzh [[boued paket buan]] war ar pemp kevandir ; brudet eo e isembregerezh [[Brioche dorée]] da skouer. Testeniekaet eo an embregerezh [[Stroll Jean Hénaff|Jean Hénaff]], eus [[Pouldreuzig]], evit pourveziñ ar [[savlec'h egor etrebroadel]] (SEE).

== Boued Breizh er sevenadur hag en arzoù ==
[[Restr:Musée de Nantes - Mosaïque LU 1.JPG|thumb|120px|Panell e pri-poazh ar [[LU (gwispiderezh)|wispiderezh LU]] evit diskouezadeg hollvedel 1900.]]
Kavout a reer boued Breizh er c'hanaouennoù ([[Son ar chistr]], Soubenn al laezh&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160306230552/http://per.kentel.pagesperso-orange.fr/soubenn_al_laezh1.htm Pozioù Soubenn al laezh]&lt;/ref&gt;...), el liverezh (''Le Jambon'', un divuhezenn livet gant [[Paul Gauguin|Gauguin]] er Pouldu, ''Pommes, nappe jaune'' gant [[Paul Sérusier|Sérusier]]...). E [[Pont-Aven]] e teuas kalz livourien eus broioù liesseurt en XIX{{vet}} hag XX{{vet}} kantved, anavezet dindan an anv [[Skol Pont-Aven]], abalamour d'ar gweledvaoù kaer, hag ar gouerien &quot;arallvro&quot; ivez. Evit desachañ anezho e veze servijet boued a galite gant prizioù izel gant ostizezed ar c'horn-bro. Brudet e oa ostaleri Julia Guillou, hini Angélique Marie Satre lesanvet « la belle Angèle », hag hini [[Ti-pañsion Gloaneg|Marie-Jeanne Gloanec]] lesanvet « la mère Gloanec ». ''[[Añjela goant]]'' zo un daolenn vrudet livet gant Paul Gauguin e 1889.

Tresourien evel [[Alfons Mucha]] zo bet galvet gant industriourien, eus Naoned dreist-holl ([[Biscuiterie nantaise|BN]], [[LU (gwispiderezh)|LU]]...), evit ijinañ bruderezhioù brav, o tresañ oberennoù arzel dudius. An tour LU, eus labouradeg kozh ar wispiderezh, a zo un elfenn vrudet eus glad savouriezh Naoned, deuet da vezañ ur greizenn sevenadur a vremañ hiziv.

Arzourien a-vremañ a vez galvet evit skeudennaouiñ produioù zo c'hoazh, evel Carmelo de la Pinta, ul livour eus [[Pont-Aven]], evit biorc'h [[breserezh Lancelot|Lancelot]], pe an tresour bannoù-treset [[Jean-Claude Fournier]] evit boutailhoù chistr Coat-Albret.

== Mirdioù ha gouelioù ==
[[Restr:Façade entrée du musée (c)Musée de la Fraise et du Patrimoine.jpg|thumb|Mirdi ar sivi hag ar glad Plougastell.]]
Boued :
* Mirdi ar sivi hag ar glad e Plougastell (Bro-Leon)
* Gouel ar C'hrampouezh e miz Gouere e [[Gourin]] (Bro-Gerne)
* Gouel [[ognon Rosko]] bep miz Eost abaoe 2003, ha Ti ar [[Joniged]] hag Ognon [[Rosko]] (Bro-Leon)
* Gouel ar [[fouas Naoned|fouas]] en [[An Hae-Foazer|Hae-Foazer]] e miz Gwengolo hag e [[Chantenay]] d'an 11 a viz Du (Bro-Naoned)
* Gouel an Dolgenn aour e miz Here e [[Redon]] (Bro-Roazhon, Bro-Naoned, Bro-Wened)

Evajoù :
* Mirdi an aval hag ar chistr e La Ville Hervy e [[Pleudehen]] (Bro-Zol)
* Mirdi gwinieg Naoned er [[Ar Palez|Palez]] (Bro-Naoned)
* Mirdi al lambig e [[Kemper]] (Bro-Gerne), digoret e 1995

Listri ha kinkladurezh taol : 
* Mirdi ar Feilhañserezh e [[Kemper]] (Bro-Gerne)
* Le Patiau, kreizenn arz hag istor ar prierezh e [[Sant-Yann-ar-Wern]] (Bro-Redon)

== Diskouezadegoù ==
* ''&quot;Quand les Bretons passent à table, 19e-20e siècle&quot;'', [[Mirdi Breizh]], Roazhon, 1994
* ''&quot;LU 1846-1957, un siècle d’innovation&quot;'', Mirdi Naoned, Kastell Duged Breizh, 2020
* ''&quot;Quand la crêpe devient bretonne&quot;'', [[Abati Landevenneg]], 2020

== Levrioù ha pladennoù ==
[[Restr:Bretagne - Carte gastronomique de la France, Bourguignon Alain.jpg|thumb|Kartenn c'hall boued Breizh (1929, munud).]]
* {{fr}} ''Gastronomie bretonne d'hier et d'aujourd'hui'' gant [[Simone Morand]], Flammarion, 1965&lt;ref&gt;L'Almanach de la Bretagne gant [[Bernard Le Nail]], Larousse, Jacques Marseille, 2003, {{ISBN|2-03-575106-3}}.&lt;/ref&gt;.
* {{fr}} ''La cuisine des pays celtes'' gant [[Riwanon Kervella]] (radskrid [[Alan Stivell]], tresadennoù Jiluk), Emb. Des Dessins et des Mots, dastumad « Terroirs », 16 a viz Here 2002, 140 p. (ISBN 978-2-95144417-1)
* {{fr}} ''Quand les bretons passent à table : Manières de boire et de manger en Bretagne, 19e-20e siècle'', Editions Apogée, kevredigezh Buhez, levr an diskouezadeg, 1994
* {{br}} {{fr}} ''Quand les Bretons passent à table, Kanomp ouzh taol'', pladenn kanoù da evañ ha da zebriñ, ''Tradition vivante de Bretagne 2'', embannet gant [[Dastum]] e 1994
* {{br}} ''Kig-ha-farz, ha bouedoù all a-wechall e Bro-Leon'', levr-CD gant [[Mikael Madeg]], 63 pajenn, CD 16 roudenn, 74 mn, Dastum Bro Leon, 2013, [https://www.dastum.bzh/article/kig-ha-farz-ha-bouedou-all-a-wechall-e-bro-leon/ Gwelet lec'hienn Dastum].

== Pennadoù kar ==
{{Porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[Ti-krampouezh]]
* [[Levrioù kegin e brezhoneg]]
* [[Keuzioù Breizh]]

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}

[[Rummad:Keginerezh Breizh|!]]
[[Rummad:Sevenadur Breizh]]</text>
      <sha1>etw67il9b7clbcnp1jy4tuduox2ygy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paul Keres</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16615</id>
    <revision>
      <id>2188077</id>
      <parentid>2174962</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T23:53:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Matsievsky</username>
        <id>32854</id>
      </contributor>
      <comment>/* Enorioù */</comment>
      <origin>2188077</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14783" sha1="4hzfbjrczs03r4pwv99iowzbqwnaj7r" xml:space="preserve">[[Restr:Hoogoven Schaaktoernooi Keres, Bestanddeelnr 922-0145.jpg|thumb|E 1969]]
'''Paul Keres''', bet ganet d'ar [[7 Genver|7 a viz Genver]] [[1916]] e [[Narva]] ([[Estonia]]) ha marvet d'ar [[5 Mezheven|5 a viz Even]] [[1975]] e [[Helsinki]] ([[Finland]]), a oa ur meurc'hoarier [[echedoù]] [[estonia]]n ha [[URSS|soviedat]].

Da bemp bloaz en doa desket c'hoari an echedoù digant e dad hag e vreur henañ. Yaouank-tre e kemeras perzh e tournamantoù dre lizher. E [[1938]] e voe trec'h a-gevred gant [[Reuben Fine]] en tournamant &quot;Avro&quot;. E [[1935]], d'an oad a 19 vloaz, e voe Kampion Estonia evit ar c'hentañ gwezh.&lt;br /&gt;
Studiañ a reas ar jedoniezh adal 1938 betek [[1941]]. Tro dibenn ar [[bloavezhioù 1950]] e oa ar c'hreñvañ c'hoarier hervez ar [[renk Elo]]. Ne zeuas ket a-benn d'en em zispartiañ diouzh [[Mikhail Tal]] ha [[Tigran Petrosian]].

== An digoradurioù ==
Ur mailh e oa war teorienn an digoradurioù. Tremen 8 000 tro ofisiel a zo bet c'hoariet gant ''Tagadenn Keres'' en ''Digoradur Sikilian'' :
{| align=&quot;center&quot;; cellspacing=&quot;20px&quot;
|+ '''Paul Keres a-enep [[Jaroslav Sajtar]] – [[Amsterdam]], [[1954]]'''&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1072487 ''Chessgames.com'']&lt;/ref&gt;
|-
|
&lt;poem&gt;
'''1.''' e2 - e4 — c7 - c5
'''2.''' Mg1 - f3 — d7 - d6
'''3.''' d2 - d4 — c5 x d4
'''4.''' Mf3 x d4 — Mg8 - f6
'''5.''' Mb1 - c3 — a7 - a6
'''6.''' Fc1 -g5 — Mb8 - d7
&lt;/poem&gt;
|
{{Chess diagramm small
|tright
|'''Gwenn : Keres • Du : Sajtar'''
|rd| |bd|qd|kd|bd| |rd
| |pd| |nd|pd|pd|pd|pd
|pd| | |pd| |nd| |
| | | | | | |bl|
| | | |nl|pl| | |
| | |nl| | | | |
|pl|pl|pl| | |pl|pl|pl
|rl| | |ql|kl|bl| |rl
}}
|}

== Enorioù ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
The Soviet Union 1991 CPA 6284 stamp (75th Birth Anniversary of Paul Keres. Paul Keres (1916-1975), chess grandmaster) 1200dpi.jpg|'''Paul Keres''' ouzh un timbr eus [[Unaniezh Soviedel]], 1991
EEK-5krooni-front.jpg|'''Paul Keres''' ouzh ur vilhetenn-vank (5 kurunenn) eus [[Estonia]], 1994
Paul Kerese haud 20110906 by Ahsoous.JPG|Monumant e [[Tallinn]]
&lt;/gallery&gt;

== Kevezadegoù ==
=== [[Olimpiadoù echedoù]] === 
==== C'hoari a reas er skipailh estonian ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kêr || Bro ha kêr || 
|-
| 1935 || ouzh an dablezenn gentañ er 6{{vet}} Olimpiad || {{Polonia}} [[Varsovia]] || 12½/19 (+11−5=3).
|- bgcolor=lightgrey
| 1936 || ouzh an dablezenn gentañ en 3{{vet}} Olimpiad diofisiel&lt;br /&gt; || [[Restr:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|18px]] Alamagn [[München]] ||15½/20 (+12−1=7), tapout a reas ar vedalenn aour.
|-
| 1937 || ouzh an dablezenn gentañ er 7{{vet}} Olimpiad || {{Sveden}} [[Stockholm]] || 11/15 (+9, =4, −2), tapout a reas ar vedalenn arc'hant.
|-
| 1939 ||  ouzh an dablezenn gentañ en 8{{vet}} Olimpiad || {{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]] || 14½/19 (+12, =5, -2), e skipailh a dapas ar vedalenn arem.  
|-
|}
==== C'hoari a reas er skipailh soviedat ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kêr || Bro ha kêr || 
|-
| 1952 || ouzh an dablezenn gentañ en 10{{vet}} Olimpiad || {{Finland}} [[Helsinki]] || (+3, =7, −2), e skipailh a dapas ar vedalenn aour.
|-
| 1954 || ouzh ar bedervet tablezenn en 11 {{vet}} Olimpiad || {{Izelvroioù}} [[Amsterdam]] || (+13, =1, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1956 || ouzh ar bedervet tablezenn en 12{{vet}} Olimpiad || {{URSS}} [[Moskov]] || (+7, =5, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1958 || ouzh an deirvet tablezenn en 13{{vet}} Olimpiad || [[Republik Kevreadel Alamagn]] [[München]] ||tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1960 || ouzh an deirvet tablezenn er 14{{vet}} Olimpiad  || {{RDA}} [[Leipzig]] || (+8, =5, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1962 ||  ouzh ar bedervet tablezenn er 15{{vet}} Olimpiad  || {{Bulgaria}} [[Varna]] || (+6, =7, -0), tapout a reas ar vedalenn arem hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour.
|-
| 1964 || ouzh ar bedervet tablezenn er 16{{vet}} Olimpiad  || {{Israel}} [[Tel Aviv]] || (+9, =2, −1), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Tel_Aviv_ol_(Men)_fin-A_1964/26095 365 Chess]&lt;/ref&gt;, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Tel_Aviv_ol_(Men)_fin-A_1964/26095 365 Chess]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kampionad europat dre skipailh ===
C'hoari a reas teir gwezh er skipailh soviedat, tapout a reas ar vedalenn aour, 77,8%, 14/18 (+ 10, = 8, - 0) bewezh hag e skipailh ivez.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Tablezenn|| Bro ha kêr || Disoc'h
|-
|1957 || 2 || {{Aostria}} [[Vienna]] || 3/5 (+ 1, = 4, − 0).
|-
|1961 || 3 || [[Republik Kevreadel Alamagn]] [[Oberhausen]] || 6/8 (+ 4 , = 4, − 0).
|-
|1970 || 8 || {{Aostria}} [[Kapfenberg]] || 5/5 (+ 5, = 0, − 0).
|-
|}
=== Kampionadoù Estonia ===
=== [[Kampionad estonian an echedoù|Kampionad hiniennel Estonia kemmesk]] ===
Trec'h e voe teir gwezh.
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Bloaz !! Kêr !! Renk !! class=&quot;unsortable&quot; | Notennoù
|-
| 1935 || [[Tallinn]] || 1 || rampo (+5, =1, -2) gant [[Gunnar Friedemann]], trec'h (+2, =0, -1) en dirampoiñ.
|-
| 1942 || [[Tallinn]] || 1 ||  (+15, =0, -0).
|-
| 1943 || [[Tallinn]] || 1 ||  (+6, =4, −1).
|-
|}
=== Kampionad estonian dre lizher ===
Trec'h e voe e 1935-1936, e 1938-1940 hag e 1951-1953.
=== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Kampionad URSS]] ===
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Bloaz !! Kêr !! Nn ar C'hampionad !! Renk !!  Notennoù
|-
| 1940 ||Moskov|| 12{{vet}} || 4 || [[Haor Lilienthal]] hag [[Igor Bondarevsky]] a voe trec'h
|-
| 1941 || Leningrad ha Moskov||Kampionad Echedoù Unaniezh Soviedel ''Absolute USSR Championship'' || 2 || War-lerc'h [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]]
|-
| 1947 || Leningrad ||15{{vet}} || 1 || 14/19 (+10, = 8, −1)
|-
| 1949 || Moskov||17{{vet}}  || 8 ||
|-
| 1950 || Moskov|| 18{{vet}}  || 1 || 11½/17 (+8, =7, −2)
|-
| 1951 || Moskov|| 19{{vet}} || 1 || 12/17 (+9, =6, −2)
|-
| 1952 || Moskov|| 20{{vet}} || 10–11 || [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]] a voe trec'h
|-
| 1955 || Moskov|| 22{{vet}} || 7–8 || [[Efim Geller|Geller]] a voe trec'h
|-
| 1957 || Moskov|| 24{{vet}} || 2–3 || [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1959 || Tbilisi|| 26{{vet}} || ||[[Tigran Petrosian|Petrosian]] a voe trec'h
|-
| 1961 || Bakou || 29{{vet}} || 8–11 ||
|-
| 1965 || Kiev || 33{{vet}}  || 6 || [[Leonid Stein|Stein]] a voe trec'h
|-
| 1973 || Moskov || 41{{añ}}  || 9–12 || [[Boris Spassky|Spassky]] a voe trec'h
|}
=== Tournamantoù e [[Bro-Saoz]] ===
==== [[Margate]] ====
Trec'h e voe div wezh.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kêr || Renk || Notennoù
|-
| 1937 || [[Margate]] || 1–2 || Rampo gant [[Reuben Fine|Fine]]
|-
| 1939 || [[Margate]] || 1 || Dirak [[José Raúl Capablanca|Capablanca]] ha [[Salomon Flor|Flor]]
|}
==== [[Hastings]] ====
Trec'h e voe teir gwezh.
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Bloaz !! Renk !! class=&quot;unsortable&quot; | Notennoù
|-
| 1937/38 || 2–3 || [[Samuel Reshevsky|Reshevsky]] a voe trec'h.
|-
| 1954/55 || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Vasily Smyslov|Smyslov]].
|-
| 1957/58 || 1 ||
|-
| 1964/65 || 1 ||
|}
==== Dibab ar c'hampion bedel ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kevezadeg || Lec'hioù || Renk || Notennoù
|-
| 1938 || Tournamant AVRO ||[[Izelvroioù]]|| 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Reuben Fine|Fine]], dirak [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]]; ne c'hellas ket ar match a-enep da [[Aleksandr Alec'hin]] bout aozet abalamour d'an [[Eil brezel-bed]].
|-
| 1948 || Kampionad bedel|| {{Izelvroioù}} [[Den Haag]] hag {{URSS}} [[Moskov]] || 3–4 || [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]] 1{{añ}}, [[Vasily Smyslov|Smyslov]] 2{{vet}}; [[Aleksandr Alec'hin]] a oa chomet kampion bedel betek e varv e 1946.
|}

=== Kevezadegoù all ===
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Bloaz !! Tournamant !! Renk !! class=&quot;unsortable&quot; | Notennoù
|-
| 1935 || [[Helsinki]] || 2 || [[Paulino Frydman|Frydman]] a voe trec'h
|-
| 1936 || [[Nauheim]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1936 || [[Dresden]] || 8–9 || [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]] a voe trec'h
|-
| 1936 || [[Zhavoort]] || 3–4 || [[Reuben Fine|Fine]] a voe trec'h
|-
| 1937 || [[Oostende]] || 1–3 || Rampo 1–3 gant [[Henri Grob|Grob]] ha [[Reuben Fine|Fine]]
|-
| 1937 || [[Praha]] || 1 || Dirak [[Emil Zinner|Zinner]]
|-
| 1937 || [[Vienna]] || 1 || Pevarc'hognek
|-
| 1937 || [[Kemeri]] || 4–5 || [[Samuel Reshevsky|Reshevsky]], [[Salomon Flor|Flor]], ha [[Vladimirs Petrovs|Petrovs]] rampo 1añ–3de
|-
| 1937 || [[Pärnu]] || 2–4 || [[Paul Felix Schmidt|Schmidt]] a voe trec'h
|-
| 1937 || [[Semmering]] /[[Baden-Baden|Baden]] || 1 || Dirak [[Reuben Fine|Fine]]
|-
| 1938 || [[Noordwijk]] || 2 || [[Erich Eliskases|Eliskases]] a voe trec'h
|-
| 1939 || [[Leningrad]]-[[Moskov]] || 12–13 || [[Salomon Flor|Flor]] a voe trec'h
|-
| 1939 || [[Buenos Aires]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Miguel Najdorf|Najdorf]]
|-
| 1942 || [[Salzburg]] || 2 || War-lerc'h [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1942 || [[Munich]] || 2 || Kampionad Hiniennel Europa, war-lerc'h [[Alekshar Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1943 || [[Praha]] || 2 || War-lerc'h [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1943 || [[Poznan]] || 1 || Dirak [[Ernst Grünfeld|Grünfeld]]
|-
| 1943 || [[Salzburg]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1943 || [[Madrid]] || 1 ||
|-
| 1944 || [[Lidköping]] || 2 || [[Kampionad svedat an echedoù]]
|-
| 1944/45 || [[Riga]] || 1 || [[Baltic Chess Championship|Baltic Championship]]
|-
| 1946 || [[Tbilisi]] || 1 || [[Kampionad jorjiat an echedoù]]
|-
| 1947 || [[Pärnu]] || 1 ||
|-
| 1947 || [[Moskov]] || 6–7 ||
|-
| 1950 || [[Budapest]] || 4 || [[Chaidates Tournament]], [[David Bronstein|Bronstein]] ha [[Isaac Boleslavsky|Boleslavsky]] 1{{añ}}–2{{vet]], [[Vasily Smyslov|Smyslov]] 3{{de}}
|-
| 1950 || [[Szczawno-Zdrój]] || 1 ||
|-
| 1952 || [[Budapest]] || 1 ||
|-
| 1953 || [[Zürich]] || 2–4 || [[Chaidates Tournament]], [[Vasily Smyslov|Smyslov]] 1{{añ}}
|-
| 1955 || [[Göteborg]] || 2 || Etretakadel, [[David Bronstein|Bronstein]] a voe trec'h
|-
| 1956 || [[Amsterdam]] || 2 || [[Chaidates Tournament]], [[Vasily Smyslov|Smyslov]] a voe trec'h
|-
| 1956 || [[Moskov]] || 7–8 ||
|-
| 1957 || Tournamant [[Mar del Plata]] || 1 ||
|-
| 1957 || [[Santiago de Chile|Santiago]] || 1 ||
|-
| 1959 || [[Zürich]] || 3–4 || [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1959 || [[Bled]]/[[Beograd]]/[[Zagreb]] || 2 || [[Chaidates Tournament]], [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1959/60 || [[Stockholm]] || 3 ||
|-
| 1961 || [[Zürich]] || 1 ||
|-
| 1961 || [[Bled]] || 3–5 || [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1962 || [[Curaçao]] || 2–3 || [[World Chess Championship 1963#Chaidates Tournament|1962 Chaidates Tournament]], [[Tigran Petrosian|Petrosian]] a voe trec'h
|-
| 1963 || [[Los Angeles]] || 1–2 || 1{{añ}} [[Piatigorsky Cup]], rampo gant [[Tigran Petrosian|Petrosian]] 
|-
| 1964 || [[Beverwijk]] || 1–2 || [[Corus chess tournament|Hoogovens tournament]], Rannet 1–2 gant [[Iivo Nei|Nei]]
|-
| 1964 || [[Buenos Aires]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Tigran Petrosian|Petrosian]]
|-
| 1965 || [[Mariánské Lázně]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Vlastimil Hort|Hort]]
|-
| 1966/67 || [[Stockholm]] || 1 ||
|-
| 1967 || [[Moskov]] || 9–12 ||
|-
| 1967 || [[Winnipeg]] || 3–4 ||
|-
| 1968 || [[Bamberg]] || 1 ||
|-
| 1969 || [[Beverwijk]] || 3–4 || [[Corus chess tournament|Hoogovens tournament]], war-lerc'h [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]] ha [[Efim Geller|Geller]]
|-
| 1969 || [[Tallinn]] || 2–3 ||
|-
| 1970 || [[Budapest]] || 1 ||
|-
| 1971 || [[Amsterdam]] || 2–4 ||
|-
| 1971 || [[Pärnu]] || 2–3 ||
|-
| 1971 || [[Tallinn]] || 3–6 ||
|-
| 1972 || [[Sarajevo]] || 3–5 ||
|-
| 1972 || [[San Antonio]] || 5 || [[Anatoliy Karpov|Karpov]], [[Tigran Petrosian|Petrosian]], ha [[Lajos Portisch|Portisch]] Rampo 1{{añ}}–3{{de}}
|-
| 1973 || [[Tallinn]] || 3–6 ||
|-
| 1973 || [[Dortmund]] || 6–7 ||
|-
| 1973 || [[Petropolis]] || 12–13 || Etretakadel, [[Henrique Mecking|Mecking]] 1{{añ}}; [[Efim Geller|Geller]], [[Lev Polugaevsky|Polugaevsky]], ha [[Lajos Portisch|Portisch]] 2{{vet}}–4{{re}}
|-
| 1975 || [[Tallinn]] || 1 ||
|-
| 1975 || [[Vancouver]] || 1 ||
|}

=== Kevezadegoù ===
:{| class=&quot;wikitable&quot;
! Bloaz !! Eneber !! Disoc'h
|-
| 1935 || [[Gunnar Friedemann]] || +2 −1 =0
|-
| 1935 || [[Feliks Kibbermann]] || +3 −1 =0
|-
| 1936 || [[Paul Felix Schmidt]] || +3 −3 =1
|-
| 1938 || [[Gideon Ståhlberg]] || +2 −2 =4
|-
| 1939/40 || [[Max Euwe]] || +6 −5 =3
|-
| 1944 || [[Folke Ekström]] || +4 −0 =2
|-
| 1956 || [[Wolfgang Unzicker]] || +4 −0 =4
|-
| 1962 || [[Efim Geller]] || +2 −1 =5
|-
| 1965 || [[Boris Spassky]] || +2 −4 =4
|-
| 1970 || [[Borislav Ivkov]] || +2 −0 =2
|}
=== Disoc'hoù a-enep d'ar Vistr Etrebroadel ===
''Tournamantoù ha kevezadegoù ofisiel hepken''
{{col-begin}}
{{col-break}}
*[[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]: +1 −5 =8
*[[Mikhail Botvinnik]]: +3 −8 =9
*[[David Bronstein]]: +4 −6 =18
*[[José Raúl Capablanca]]: +1 −0 =5
{{col-break}}
*[[Max Euwe]]: +11 −7 =9
*[[Reuben Fine]]: +3 −1 =8
*[[Bobby Fischer]]: +3 −4 =3
*[[Efim Geller]]: +8 −7 =21
{{col-break}}
*[[Anatoliy Karpov]]: +0 −0 =2
*[[Viktor Korchnoi]]: +4 −1 =12
*[[Bent Larsen]]: +2 −0 =4
*[[Tigran Petrosian]]: +3 −3 =27
{{col-break}}
*[[Lajos Portisch]]: +1 −4 =3
*[[Vasily Smyslov]]: +8 −10 =21
*[[Boris Spassky]]: +3 −5 =29
*[[Mikhail Tal]]: +8 −4 =20
{{col-end}}
== Oberennoù skrivet ==
* {{en}}''The Art of the Middle Game'', Penguin Books, 1964
* {{en}}''Grhamaster of Chess: The Complete Games of Paul Keres'', Arco, New York, 1977
* {{en}}''Practical Chess Endings'', Embannadurioù Batsford, 1984 {{ISBN|978-0-713442106}}
* {{it}}''Come giocare i finali di pedoni e pezzi leggeri'', Embannadurioù Mursia, 1988
* {{it}}''Partite scelte vol. 1'', Embannadurioù Caissa Italia, 2008
== Levrlennadur ==
* {{en}}[[Harry Golombek]], ''The Penguin Encyclopedia of Chess'' - Penguin Books 1981
* {{en}}Egon Varnusz, ''Paul Keres Best Games, Vol. 1: Closed Games'' - Cadogan Press 1987 {{ISBN|1-85744-064-1}}
* {{en}}Egon Varnusz, ''Paul Keres Best Games, Volume II: Semi-Open Games'', London 1994, Cadogan Chess {{ISBN|0-08-037139-6}}
* {{en}}Hendrik Olde, ''Paul Keres - Photographs ha Games'' - Demerlen Ed. 1995
== Notennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Keres, Paul}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1916]]
[[Rummad:Marvioù 1975]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù estonian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>4hzfbjrczs03r4pwv99iowzbqwnaj7r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188092</id>
      <parentid>2188077</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kempennig.</comment>
      <origin>2188092</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14662" sha1="n6azxcy4td2u5umav3t4kbjfgrwxrlk" xml:space="preserve">[[Restr:Hoogoven Schaaktoernooi Keres, Bestanddeelnr 922-0145.jpg|thumb|E 1969]]
'''Paul Keres''', bet ganet d'ar [[7 Genver|7 a viz Genver]] [[1916]] e [[Narva]] ([[Estonia]]) ha marvet d'ar [[5 Mezheven|5 a viz Even]] [[1975]] e [[Helsinki]] ([[Finland]]), a oa ur meurc'hoarier [[echedoù]] [[estonia]]n ha [[URSS|soviedat]].

Da bemp bloaz en doa desket c'hoari an echedoù digant e dad hag e vreur henañ. Yaouank-tre e kemeras perzh e tournamantoù dre lizher. E [[1938]] e voe trec'h a-gevred gant [[Reuben Fine]] en tournamant &quot;Avro&quot;. E [[1935]], d'an oad a 19 vloaz, e voe Kampion Estonia evit ar c'hentañ gwezh.&lt;br /&gt;
Studiañ a reas ar jedoniezh adal 1938 betek [[1941]]. Tro dibenn ar [[bloavezhioù 1950]] e oa ar c'hreñvañ c'hoarier hervez ar [[renk Elo]]. Ne zeuas ket a-benn d'en em zispartiañ diouzh [[Mikhail Tal]] ha [[Tigran Petrosian]].

== An digoradurioù ==
Ur mailh e oa war teorienn an digoradurioù. Tremen 8 000 tro ofisiel a zo bet c'hoariet gant ''Tagadenn Keres'' en ''Digoradur Sikilian'' :
{| align=&quot;center&quot;; cellspacing=&quot;20px&quot;
|+ '''Paul Keres a-enep [[Jaroslav Sajtar]] – [[Amsterdam]], [[1954]]'''&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1072487 ''Chessgames.com'']&lt;/ref&gt;
|-
|
&lt;poem&gt;
'''1.''' e2 - e4 — c7 - c5
'''2.''' Mg1 - f3 — d7 - d6
'''3.''' d2 - d4 — c5 x d4
'''4.''' Mf3 x d4 — Mg8 - f6
'''5.''' Mb1 - c3 — a7 - a6
'''6.''' Fc1 -g5 — Mb8 - d7
&lt;/poem&gt;
|
{{Chess diagramm small
|tright
|'''Gwenn : Keres • Du : Sajtar'''
|rd| |bd|qd|kd|bd| |rd
| |pd| |nd|pd|pd|pd|pd
|pd| | |pd| |nd| |
| | | | | | |bl|
| | | |nl|pl| | |
| | |nl| | | | |
|pl|pl|pl| | |pl|pl|pl
|rl| | |ql|kl|bl| |rl
}}
|}

== Enorioù ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
The Soviet Union 1991 CPA 6284 stamp (75th Birth Anniversary of Paul Keres. Paul Keres (1916-1975), chess grandmaster) 1200dpi.jpg|'''Paul Keres''' ouzh un timbr eus [[Unaniezh Soviedel]], 1991
EEK-5krooni-front.jpg|'''Paul Keres''' ouzh ur vilhetenn-vank (5 kurunenn) eus [[Estonia]], 1994
Paul Kerese haud 20110906 by Ahsoous.JPG|Monumant e [[Tallinn]]
&lt;/gallery&gt;

== Kevezadegoù ==
=== [[Olimpiadoù echedoù]] === 
==== C'hoari a reas er skipailh estonian ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Notennoù
|-
|1935||1||6||{{Polonia}} [[Varsovia]]||12,5/19 (+ 11, = 3, − 5)||
|- bgcolor=lightgrey
|1936 ||1||3 (diofisiel)||[[Restr:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|18px]] Alamagn [[München]] ||15,5/20 (+ 12, = 7, − 1)||Tapout a reas ar vedalenn aour.
|-
|1937||1||7||{{Sveden}} [[Stockholm]]||11/15 (+ 9, = 4, − 2)||Tapout a reas ar vedalenn argant.
|-
|1939||1||8{{vet}} Olimpiad||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||14,5/19 (+ 12, = 5, - 2)||E skipailh a dapas ar vedalenn arem.  
|-
|}

==== C'hoari a reas er skipailh soviedat ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kêr || Bro ha kêr || 
|-
| 1952 || ouzh an dablezenn gentañ en 10{{vet}} Olimpiad || {{Finland}} [[Helsinki]] || (+3, =7, −2), e skipailh a dapas ar vedalenn aour.
|-
| 1954 || ouzh ar bedervet tablezenn en 11 {{vet}} Olimpiad || {{Izelvroioù}} [[Amsterdam]] || (+13, =1, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1956 || ouzh ar bedervet tablezenn en 12{{vet}} Olimpiad || {{URSS}} [[Moskov]] || (+7, =5, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1958 || ouzh an deirvet tablezenn en 13{{vet}} Olimpiad || [[Republik Kevreadel Alamagn]] [[München]] ||tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1960 || ouzh an deirvet tablezenn er 14{{vet}} Olimpiad  || {{RDA}} [[Leipzig]] || (+8, =5, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1962 ||  ouzh ar bedervet tablezenn er 15{{vet}} Olimpiad  || {{Bulgaria}} [[Varna]] || (+6, =7, -0), tapout a reas ar vedalenn arem hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour.
|-
| 1964 || ouzh ar bedervet tablezenn er 16{{vet}} Olimpiad  || {{Israel}} [[Tel Aviv]] || (+9, =2, −1), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Tel_Aviv_ol_(Men)_fin-A_1964/26095 365 Chess]&lt;/ref&gt;, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Tel_Aviv_ol_(Men)_fin-A_1964/26095 365 Chess]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kampionad europat dre skipailh ===
C'hoari a reas teir gwezh er skipailh soviedat, tapout a reas ar vedalenn aour, 77,8%, 14/18 (+ 10, = 8, - 0) bewezh hag e skipailh ivez.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Tablezenn|| Bro ha kêr || Disoc'h
|-
|1957 || 2 || {{Aostria}} [[Vienna]] || 3/5 (+ 1, = 4, − 0).
|-
|1961 || 3 || [[Republik Kevreadel Alamagn]] [[Oberhausen]] || 6/8 (+ 4 , = 4, − 0).
|-
|1970 || 8 || {{Aostria}} [[Kapfenberg]] || 5/5 (+ 5, = 0, − 0).
|-
|}
=== Kampionadoù Estonia ===
=== [[Kampionad estonian an echedoù|Kampionad hiniennel Estonia kemmesk]] ===
Trec'h e voe teir gwezh.
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Bloaz !! Kêr !! Renk !! class=&quot;unsortable&quot; | Notennoù
|-
| 1935 || [[Tallinn]] || 1 || rampo (+5, =1, -2) gant [[Gunnar Friedemann]], trec'h (+2, =0, -1) en dirampoiñ.
|-
| 1942 || [[Tallinn]] || 1 ||  (+15, =0, -0).
|-
| 1943 || [[Tallinn]] || 1 ||  (+6, =4, −1).
|-
|}
=== Kampionad estonian dre lizher ===
Trec'h e voe e 1935-1936, e 1938-1940 hag e 1951-1953.
=== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Kampionad URSS]] ===
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Bloaz !! Kêr !! Nn ar C'hampionad !! Renk !!  Notennoù
|-
| 1940 ||Moskov|| 12{{vet}} || 4 || [[Haor Lilienthal]] hag [[Igor Bondarevsky]] a voe trec'h
|-
| 1941 || Leningrad ha Moskov||Kampionad Echedoù Unaniezh Soviedel ''Absolute USSR Championship'' || 2 || War-lerc'h [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]]
|-
| 1947 || Leningrad ||15{{vet}} || 1 || 14/19 (+10, = 8, −1)
|-
| 1949 || Moskov||17{{vet}}  || 8 ||
|-
| 1950 || Moskov|| 18{{vet}}  || 1 || 11½/17 (+8, =7, −2)
|-
| 1951 || Moskov|| 19{{vet}} || 1 || 12/17 (+9, =6, −2)
|-
| 1952 || Moskov|| 20{{vet}} || 10–11 || [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]] a voe trec'h
|-
| 1955 || Moskov|| 22{{vet}} || 7–8 || [[Efim Geller|Geller]] a voe trec'h
|-
| 1957 || Moskov|| 24{{vet}} || 2–3 || [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1959 || Tbilisi|| 26{{vet}} || ||[[Tigran Petrosian|Petrosian]] a voe trec'h
|-
| 1961 || Bakou || 29{{vet}} || 8–11 ||
|-
| 1965 || Kiev || 33{{vet}}  || 6 || [[Leonid Stein|Stein]] a voe trec'h
|-
| 1973 || Moskov || 41{{añ}}  || 9–12 || [[Boris Spassky|Spassky]] a voe trec'h
|}
=== Tournamantoù e [[Bro-Saoz]] ===
==== [[Margate]] ====
Trec'h e voe div wezh.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kêr || Renk || Notennoù
|-
| 1937 || [[Margate]] || 1–2 || Rampo gant [[Reuben Fine|Fine]]
|-
| 1939 || [[Margate]] || 1 || Dirak [[José Raúl Capablanca|Capablanca]] ha [[Salomon Flor|Flor]]
|}
==== [[Hastings]] ====
Trec'h e voe teir gwezh.
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Bloaz !! Renk !! class=&quot;unsortable&quot; | Notennoù
|-
| 1937/38 || 2–3 || [[Samuel Reshevsky|Reshevsky]] a voe trec'h.
|-
| 1954/55 || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Vasily Smyslov|Smyslov]].
|-
| 1957/58 || 1 ||
|-
| 1964/65 || 1 ||
|}
==== Dibab ar c'hampion bedel ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kevezadeg || Lec'hioù || Renk || Notennoù
|-
| 1938 || Tournamant AVRO ||[[Izelvroioù]]|| 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Reuben Fine|Fine]], dirak [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]]; ne c'hellas ket ar match a-enep da [[Aleksandr Alec'hin]] bout aozet abalamour d'an [[Eil brezel-bed]].
|-
| 1948 || Kampionad bedel|| {{Izelvroioù}} [[Den Haag]] hag {{URSS}} [[Moskov]] || 3–4 || [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]] 1{{añ}}, [[Vasily Smyslov|Smyslov]] 2{{vet}}; [[Aleksandr Alec'hin]] a oa chomet kampion bedel betek e varv e 1946.
|}

=== Kevezadegoù all ===
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Bloaz !! Tournamant !! Renk !! class=&quot;unsortable&quot; | Notennoù
|-
| 1935 || [[Helsinki]] || 2 || [[Paulino Frydman|Frydman]] a voe trec'h
|-
| 1936 || [[Nauheim]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1936 || [[Dresden]] || 8–9 || [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]] a voe trec'h
|-
| 1936 || [[Zhavoort]] || 3–4 || [[Reuben Fine|Fine]] a voe trec'h
|-
| 1937 || [[Oostende]] || 1–3 || Rampo 1–3 gant [[Henri Grob|Grob]] ha [[Reuben Fine|Fine]]
|-
| 1937 || [[Praha]] || 1 || Dirak [[Emil Zinner|Zinner]]
|-
| 1937 || [[Vienna]] || 1 || Pevarc'hognek
|-
| 1937 || [[Kemeri]] || 4–5 || [[Samuel Reshevsky|Reshevsky]], [[Salomon Flor|Flor]], ha [[Vladimirs Petrovs|Petrovs]] rampo 1añ–3de
|-
| 1937 || [[Pärnu]] || 2–4 || [[Paul Felix Schmidt|Schmidt]] a voe trec'h
|-
| 1937 || [[Semmering]] /[[Baden-Baden|Baden]] || 1 || Dirak [[Reuben Fine|Fine]]
|-
| 1938 || [[Noordwijk]] || 2 || [[Erich Eliskases|Eliskases]] a voe trec'h
|-
| 1939 || [[Leningrad]]-[[Moskov]] || 12–13 || [[Salomon Flor|Flor]] a voe trec'h
|-
| 1939 || [[Buenos Aires]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Miguel Najdorf|Najdorf]]
|-
| 1942 || [[Salzburg]] || 2 || War-lerc'h [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1942 || [[Munich]] || 2 || Kampionad Hiniennel Europa, war-lerc'h [[Alekshar Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1943 || [[Praha]] || 2 || War-lerc'h [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1943 || [[Poznan]] || 1 || Dirak [[Ernst Grünfeld|Grünfeld]]
|-
| 1943 || [[Salzburg]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1943 || [[Madrid]] || 1 ||
|-
| 1944 || [[Lidköping]] || 2 || [[Kampionad svedat an echedoù]]
|-
| 1944/45 || [[Riga]] || 1 || [[Baltic Chess Championship|Baltic Championship]]
|-
| 1946 || [[Tbilisi]] || 1 || [[Kampionad jorjiat an echedoù]]
|-
| 1947 || [[Pärnu]] || 1 ||
|-
| 1947 || [[Moskov]] || 6–7 ||
|-
| 1950 || [[Budapest]] || 4 || [[Chaidates Tournament]], [[David Bronstein|Bronstein]] ha [[Isaac Boleslavsky|Boleslavsky]] 1{{añ}}–2{{vet]], [[Vasily Smyslov|Smyslov]] 3{{de}}
|-
| 1950 || [[Szczawno-Zdrój]] || 1 ||
|-
| 1952 || [[Budapest]] || 1 ||
|-
| 1953 || [[Zürich]] || 2–4 || [[Chaidates Tournament]], [[Vasily Smyslov|Smyslov]] 1{{añ}}
|-
| 1955 || [[Göteborg]] || 2 || Etretakadel, [[David Bronstein|Bronstein]] a voe trec'h
|-
| 1956 || [[Amsterdam]] || 2 || [[Chaidates Tournament]], [[Vasily Smyslov|Smyslov]] a voe trec'h
|-
| 1956 || [[Moskov]] || 7–8 ||
|-
| 1957 || Tournamant [[Mar del Plata]] || 1 ||
|-
| 1957 || [[Santiago de Chile|Santiago]] || 1 ||
|-
| 1959 || [[Zürich]] || 3–4 || [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1959 || [[Bled]]/[[Beograd]]/[[Zagreb]] || 2 || [[Chaidates Tournament]], [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1959/60 || [[Stockholm]] || 3 ||
|-
| 1961 || [[Zürich]] || 1 ||
|-
| 1961 || [[Bled]] || 3–5 || [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1962 || [[Curaçao]] || 2–3 || [[World Chess Championship 1963#Chaidates Tournament|1962 Chaidates Tournament]], [[Tigran Petrosian|Petrosian]] a voe trec'h
|-
| 1963 || [[Los Angeles]] || 1–2 || 1{{añ}} [[Piatigorsky Cup]], rampo gant [[Tigran Petrosian|Petrosian]] 
|-
| 1964 || [[Beverwijk]] || 1–2 || [[Corus chess tournament|Hoogovens tournament]], Rannet 1–2 gant [[Iivo Nei|Nei]]
|-
| 1964 || [[Buenos Aires]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Tigran Petrosian|Petrosian]]
|-
| 1965 || [[Mariánské Lázně]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Vlastimil Hort|Hort]]
|-
| 1966/67 || [[Stockholm]] || 1 ||
|-
| 1967 || [[Moskov]] || 9–12 ||
|-
| 1967 || [[Winnipeg]] || 3–4 ||
|-
| 1968 || [[Bamberg]] || 1 ||
|-
| 1969 || [[Beverwijk]] || 3–4 || [[Corus chess tournament|Hoogovens tournament]], war-lerc'h [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]] ha [[Efim Geller|Geller]]
|-
| 1969 || [[Tallinn]] || 2–3 ||
|-
| 1970 || [[Budapest]] || 1 ||
|-
| 1971 || [[Amsterdam]] || 2–4 ||
|-
| 1971 || [[Pärnu]] || 2–3 ||
|-
| 1971 || [[Tallinn]] || 3–6 ||
|-
| 1972 || [[Sarajevo]] || 3–5 ||
|-
| 1972 || [[San Antonio]] || 5 || [[Anatoliy Karpov|Karpov]], [[Tigran Petrosian|Petrosian]], ha [[Lajos Portisch|Portisch]] Rampo 1{{añ}}–3{{de}}
|-
| 1973 || [[Tallinn]] || 3–6 ||
|-
| 1973 || [[Dortmund]] || 6–7 ||
|-
| 1973 || [[Petropolis]] || 12–13 || Etretakadel, [[Henrique Mecking|Mecking]] 1{{añ}}; [[Efim Geller|Geller]], [[Lev Polugaevsky|Polugaevsky]], ha [[Lajos Portisch|Portisch]] 2{{vet}}–4{{re}}
|-
| 1975 || [[Tallinn]] || 1 ||
|-
| 1975 || [[Vancouver]] || 1 ||
|}

=== Kevezadegoù ===
:{| class=&quot;wikitable&quot;
! Bloaz !! Eneber !! Disoc'h
|-
| 1935 || [[Gunnar Friedemann]] || +2 −1 =0
|-
| 1935 || [[Feliks Kibbermann]] || +3 −1 =0
|-
| 1936 || [[Paul Felix Schmidt]] || +3 −3 =1
|-
| 1938 || [[Gideon Ståhlberg]] || +2 −2 =4
|-
| 1939/40 || [[Max Euwe]] || +6 −5 =3
|-
| 1944 || [[Folke Ekström]] || +4 −0 =2
|-
| 1956 || [[Wolfgang Unzicker]] || +4 −0 =4
|-
| 1962 || [[Efim Geller]] || +2 −1 =5
|-
| 1965 || [[Boris Spassky]] || +2 −4 =4
|-
| 1970 || [[Borislav Ivkov]] || +2 −0 =2
|}
=== Disoc'hoù a-enep d'ar Vistr Etrebroadel ===
''Tournamantoù ha kevezadegoù ofisiel hepken''
{{col-begin}}
{{col-break}}
*[[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]: +1 −5 =8
*[[Mikhail Botvinnik]]: +3 −8 =9
*[[David Bronstein]]: +4 −6 =18
*[[José Raúl Capablanca]]: +1 −0 =5
{{col-break}}
*[[Max Euwe]]: +11 −7 =9
*[[Reuben Fine]]: +3 −1 =8
*[[Bobby Fischer]]: +3 −4 =3
*[[Efim Geller]]: +8 −7 =21
{{col-break}}
*[[Anatoliy Karpov]]: +0 −0 =2
*[[Viktor Korchnoi]]: +4 −1 =12
*[[Bent Larsen]]: +2 −0 =4
*[[Tigran Petrosian]]: +3 −3 =27
{{col-break}}
*[[Lajos Portisch]]: +1 −4 =3
*[[Vasily Smyslov]]: +8 −10 =21
*[[Boris Spassky]]: +3 −5 =29
*[[Mikhail Tal]]: +8 −4 =20
{{col-end}}
== Oberennoù skrivet ==
* {{en}}''The Art of the Middle Game'', Penguin Books, 1964
* {{en}}''Grhamaster of Chess: The Complete Games of Paul Keres'', Arco, New York, 1977
* {{en}}''Practical Chess Endings'', Embannadurioù Batsford, 1984 {{ISBN|978-0-713442106}}
* {{it}}''Come giocare i finali di pedoni e pezzi leggeri'', Embannadurioù Mursia, 1988
* {{it}}''Partite scelte vol. 1'', Embannadurioù Caissa Italia, 2008
== Levrlennadur ==
* {{en}}[[Harry Golombek]], ''The Penguin Encyclopedia of Chess'' - Penguin Books 1981
* {{en}}Egon Varnusz, ''Paul Keres Best Games, Vol. 1: Closed Games'' - Cadogan Press 1987 {{ISBN|1-85744-064-1}}
* {{en}}Egon Varnusz, ''Paul Keres Best Games, Volume II: Semi-Open Games'', London 1994, Cadogan Chess {{ISBN|0-08-037139-6}}
* {{en}}Hendrik Olde, ''Paul Keres - Photographs ha Games'' - Demerlen Ed. 1995
== Notennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Keres, Paul}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1916]]
[[Rummad:Marvioù 1975]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù estonian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>n6azxcy4td2u5umav3t4kbjfgrwxrlk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188093</id>
      <parentid>2188092</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* C'hoari a reas er skipailh estonian */</comment>
      <origin>2188093</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14646" sha1="8raoslny9thbral26480x7isgqe8wxv" xml:space="preserve">[[Restr:Hoogoven Schaaktoernooi Keres, Bestanddeelnr 922-0145.jpg|thumb|E 1969]]
'''Paul Keres''', bet ganet d'ar [[7 Genver|7 a viz Genver]] [[1916]] e [[Narva]] ([[Estonia]]) ha marvet d'ar [[5 Mezheven|5 a viz Even]] [[1975]] e [[Helsinki]] ([[Finland]]), a oa ur meurc'hoarier [[echedoù]] [[estonia]]n ha [[URSS|soviedat]].

Da bemp bloaz en doa desket c'hoari an echedoù digant e dad hag e vreur henañ. Yaouank-tre e kemeras perzh e tournamantoù dre lizher. E [[1938]] e voe trec'h a-gevred gant [[Reuben Fine]] en tournamant &quot;Avro&quot;. E [[1935]], d'an oad a 19 vloaz, e voe Kampion Estonia evit ar c'hentañ gwezh.&lt;br /&gt;
Studiañ a reas ar jedoniezh adal 1938 betek [[1941]]. Tro dibenn ar [[bloavezhioù 1950]] e oa ar c'hreñvañ c'hoarier hervez ar [[renk Elo]]. Ne zeuas ket a-benn d'en em zispartiañ diouzh [[Mikhail Tal]] ha [[Tigran Petrosian]].

== An digoradurioù ==
Ur mailh e oa war teorienn an digoradurioù. Tremen 8 000 tro ofisiel a zo bet c'hoariet gant ''Tagadenn Keres'' en ''Digoradur Sikilian'' :
{| align=&quot;center&quot;; cellspacing=&quot;20px&quot;
|+ '''Paul Keres a-enep [[Jaroslav Sajtar]] – [[Amsterdam]], [[1954]]'''&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=1072487 ''Chessgames.com'']&lt;/ref&gt;
|-
|
&lt;poem&gt;
'''1.''' e2 - e4 — c7 - c5
'''2.''' Mg1 - f3 — d7 - d6
'''3.''' d2 - d4 — c5 x d4
'''4.''' Mf3 x d4 — Mg8 - f6
'''5.''' Mb1 - c3 — a7 - a6
'''6.''' Fc1 -g5 — Mb8 - d7
&lt;/poem&gt;
|
{{Chess diagramm small
|tright
|'''Gwenn : Keres • Du : Sajtar'''
|rd| |bd|qd|kd|bd| |rd
| |pd| |nd|pd|pd|pd|pd
|pd| | |pd| |nd| |
| | | | | | |bl|
| | | |nl|pl| | |
| | |nl| | | | |
|pl|pl|pl| | |pl|pl|pl
|rl| | |ql|kl|bl| |rl
}}
|}

== Enorioù ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
The Soviet Union 1991 CPA 6284 stamp (75th Birth Anniversary of Paul Keres. Paul Keres (1916-1975), chess grandmaster) 1200dpi.jpg|'''Paul Keres''' ouzh un timbr eus [[Unaniezh Soviedel]], 1991
EEK-5krooni-front.jpg|'''Paul Keres''' ouzh ur vilhetenn-vank (5 kurunenn) eus [[Estonia]], 1994
Paul Kerese haud 20110906 by Ahsoous.JPG|Monumant e [[Tallinn]]
&lt;/gallery&gt;

== Kevezadegoù ==
=== [[Olimpiadoù echedoù]] === 
==== C'hoari a reas er skipailh estonian ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Notennoù
|-
|1935||1||6||{{Polonia}} [[Varsovia]]||12,5/19 (+ 11, = 3, − 5)||
|- bgcolor=lightgrey
|1936 ||1||3 (diofisiel)||[[Restr:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|18px]] Alamagn [[München]] ||15,5/20 (+ 12, = 7, − 1)||Tapout a reas ar vedalenn aour.
|-
|1937||1||7||{{Sveden}} [[Stockholm]]||11/15 (+ 9, = 4, − 2)||Tapout a reas ar vedalenn argant.
|-
|1939||1||8||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||14,5/19 (+ 12, = 5, - 2)||E skipailh a dapas ar vedalenn arem.  
|-
|}

==== C'hoari a reas er skipailh soviedat ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kêr || Bro ha kêr || 
|-
| 1952 || ouzh an dablezenn gentañ en 10{{vet}} Olimpiad || {{Finland}} [[Helsinki]] || (+3, =7, −2), e skipailh a dapas ar vedalenn aour.
|-
| 1954 || ouzh ar bedervet tablezenn en 11 {{vet}} Olimpiad || {{Izelvroioù}} [[Amsterdam]] || (+13, =1, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1956 || ouzh ar bedervet tablezenn en 12{{vet}} Olimpiad || {{URSS}} [[Moskov]] || (+7, =5, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1958 || ouzh an deirvet tablezenn en 13{{vet}} Olimpiad || [[Republik Kevreadel Alamagn]] [[München]] ||tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1960 || ouzh an deirvet tablezenn er 14{{vet}} Olimpiad  || {{RDA}} [[Leipzig]] || (+8, =5, -0), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez.
|-
| 1962 ||  ouzh ar bedervet tablezenn er 15{{vet}} Olimpiad  || {{Bulgaria}} [[Varna]] || (+6, =7, -0), tapout a reas ar vedalenn arem hiniennel, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour.
|-
| 1964 || ouzh ar bedervet tablezenn er 16{{vet}} Olimpiad  || {{Israel}} [[Tel Aviv]] || (+9, =2, −1), tapout a reas ar vedalenn aour hiniennel&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Tel_Aviv_ol_(Men)_fin-A_1964/26095 365 Chess]&lt;/ref&gt;, e skipailh a dapas  ar vedalenn aour ivez&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/Tel_Aviv_ol_(Men)_fin-A_1964/26095 365 Chess]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kampionad europat dre skipailh ===
C'hoari a reas teir gwezh er skipailh soviedat, tapout a reas ar vedalenn aour, 77,8%, 14/18 (+ 10, = 8, - 0) bewezh hag e skipailh ivez.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Tablezenn|| Bro ha kêr || Disoc'h
|-
|1957 || 2 || {{Aostria}} [[Vienna]] || 3/5 (+ 1, = 4, − 0).
|-
|1961 || 3 || [[Republik Kevreadel Alamagn]] [[Oberhausen]] || 6/8 (+ 4 , = 4, − 0).
|-
|1970 || 8 || {{Aostria}} [[Kapfenberg]] || 5/5 (+ 5, = 0, − 0).
|-
|}
=== Kampionadoù Estonia ===
=== [[Kampionad estonian an echedoù|Kampionad hiniennel Estonia kemmesk]] ===
Trec'h e voe teir gwezh.
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Bloaz !! Kêr !! Renk !! class=&quot;unsortable&quot; | Notennoù
|-
| 1935 || [[Tallinn]] || 1 || rampo (+5, =1, -2) gant [[Gunnar Friedemann]], trec'h (+2, =0, -1) en dirampoiñ.
|-
| 1942 || [[Tallinn]] || 1 ||  (+15, =0, -0).
|-
| 1943 || [[Tallinn]] || 1 ||  (+6, =4, −1).
|-
|}
=== Kampionad estonian dre lizher ===
Trec'h e voe e 1935-1936, e 1938-1940 hag e 1951-1953.
=== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|Kampionad URSS]] ===
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Bloaz !! Kêr !! Nn ar C'hampionad !! Renk !!  Notennoù
|-
| 1940 ||Moskov|| 12{{vet}} || 4 || [[Haor Lilienthal]] hag [[Igor Bondarevsky]] a voe trec'h
|-
| 1941 || Leningrad ha Moskov||Kampionad Echedoù Unaniezh Soviedel ''Absolute USSR Championship'' || 2 || War-lerc'h [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]]
|-
| 1947 || Leningrad ||15{{vet}} || 1 || 14/19 (+10, = 8, −1)
|-
| 1949 || Moskov||17{{vet}}  || 8 ||
|-
| 1950 || Moskov|| 18{{vet}}  || 1 || 11½/17 (+8, =7, −2)
|-
| 1951 || Moskov|| 19{{vet}} || 1 || 12/17 (+9, =6, −2)
|-
| 1952 || Moskov|| 20{{vet}} || 10–11 || [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]] a voe trec'h
|-
| 1955 || Moskov|| 22{{vet}} || 7–8 || [[Efim Geller|Geller]] a voe trec'h
|-
| 1957 || Moskov|| 24{{vet}} || 2–3 || [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1959 || Tbilisi|| 26{{vet}} || ||[[Tigran Petrosian|Petrosian]] a voe trec'h
|-
| 1961 || Bakou || 29{{vet}} || 8–11 ||
|-
| 1965 || Kiev || 33{{vet}}  || 6 || [[Leonid Stein|Stein]] a voe trec'h
|-
| 1973 || Moskov || 41{{añ}}  || 9–12 || [[Boris Spassky|Spassky]] a voe trec'h
|}
=== Tournamantoù e [[Bro-Saoz]] ===
==== [[Margate]] ====
Trec'h e voe div wezh.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kêr || Renk || Notennoù
|-
| 1937 || [[Margate]] || 1–2 || Rampo gant [[Reuben Fine|Fine]]
|-
| 1939 || [[Margate]] || 1 || Dirak [[José Raúl Capablanca|Capablanca]] ha [[Salomon Flor|Flor]]
|}
==== [[Hastings]] ====
Trec'h e voe teir gwezh.
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Bloaz !! Renk !! class=&quot;unsortable&quot; | Notennoù
|-
| 1937/38 || 2–3 || [[Samuel Reshevsky|Reshevsky]] a voe trec'h.
|-
| 1954/55 || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Vasily Smyslov|Smyslov]].
|-
| 1957/58 || 1 ||
|-
| 1964/65 || 1 ||
|}
==== Dibab ar c'hampion bedel ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz || Kevezadeg || Lec'hioù || Renk || Notennoù
|-
| 1938 || Tournamant AVRO ||[[Izelvroioù]]|| 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Reuben Fine|Fine]], dirak [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]]; ne c'hellas ket ar match a-enep da [[Aleksandr Alec'hin]] bout aozet abalamour d'an [[Eil brezel-bed]].
|-
| 1948 || Kampionad bedel|| {{Izelvroioù}} [[Den Haag]] hag {{URSS}} [[Moskov]] || 3–4 || [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]] 1{{añ}}, [[Vasily Smyslov|Smyslov]] 2{{vet}}; [[Aleksandr Alec'hin]] a oa chomet kampion bedel betek e varv e 1946.
|}

=== Kevezadegoù all ===
:{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Bloaz !! Tournamant !! Renk !! class=&quot;unsortable&quot; | Notennoù
|-
| 1935 || [[Helsinki]] || 2 || [[Paulino Frydman|Frydman]] a voe trec'h
|-
| 1936 || [[Nauheim]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1936 || [[Dresden]] || 8–9 || [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]] a voe trec'h
|-
| 1936 || [[Zhavoort]] || 3–4 || [[Reuben Fine|Fine]] a voe trec'h
|-
| 1937 || [[Oostende]] || 1–3 || Rampo 1–3 gant [[Henri Grob|Grob]] ha [[Reuben Fine|Fine]]
|-
| 1937 || [[Praha]] || 1 || Dirak [[Emil Zinner|Zinner]]
|-
| 1937 || [[Vienna]] || 1 || Pevarc'hognek
|-
| 1937 || [[Kemeri]] || 4–5 || [[Samuel Reshevsky|Reshevsky]], [[Salomon Flor|Flor]], ha [[Vladimirs Petrovs|Petrovs]] rampo 1añ–3de
|-
| 1937 || [[Pärnu]] || 2–4 || [[Paul Felix Schmidt|Schmidt]] a voe trec'h
|-
| 1937 || [[Semmering]] /[[Baden-Baden|Baden]] || 1 || Dirak [[Reuben Fine|Fine]]
|-
| 1938 || [[Noordwijk]] || 2 || [[Erich Eliskases|Eliskases]] a voe trec'h
|-
| 1939 || [[Leningrad]]-[[Moskov]] || 12–13 || [[Salomon Flor|Flor]] a voe trec'h
|-
| 1939 || [[Buenos Aires]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Miguel Najdorf|Najdorf]]
|-
| 1942 || [[Salzburg]] || 2 || War-lerc'h [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1942 || [[Munich]] || 2 || Kampionad Hiniennel Europa, war-lerc'h [[Alekshar Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1943 || [[Praha]] || 2 || War-lerc'h [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1943 || [[Poznan]] || 1 || Dirak [[Ernst Grünfeld|Grünfeld]]
|-
| 1943 || [[Salzburg]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]
|-
| 1943 || [[Madrid]] || 1 ||
|-
| 1944 || [[Lidköping]] || 2 || [[Kampionad svedat an echedoù]]
|-
| 1944/45 || [[Riga]] || 1 || [[Baltic Chess Championship|Baltic Championship]]
|-
| 1946 || [[Tbilisi]] || 1 || [[Kampionad jorjiat an echedoù]]
|-
| 1947 || [[Pärnu]] || 1 ||
|-
| 1947 || [[Moskov]] || 6–7 ||
|-
| 1950 || [[Budapest]] || 4 || [[Chaidates Tournament]], [[David Bronstein|Bronstein]] ha [[Isaac Boleslavsky|Boleslavsky]] 1{{añ}}–2{{vet]], [[Vasily Smyslov|Smyslov]] 3{{de}}
|-
| 1950 || [[Szczawno-Zdrój]] || 1 ||
|-
| 1952 || [[Budapest]] || 1 ||
|-
| 1953 || [[Zürich]] || 2–4 || [[Chaidates Tournament]], [[Vasily Smyslov|Smyslov]] 1{{añ}}
|-
| 1955 || [[Göteborg]] || 2 || Etretakadel, [[David Bronstein|Bronstein]] a voe trec'h
|-
| 1956 || [[Amsterdam]] || 2 || [[Chaidates Tournament]], [[Vasily Smyslov|Smyslov]] a voe trec'h
|-
| 1956 || [[Moskov]] || 7–8 ||
|-
| 1957 || Tournamant [[Mar del Plata]] || 1 ||
|-
| 1957 || [[Santiago de Chile|Santiago]] || 1 ||
|-
| 1959 || [[Zürich]] || 3–4 || [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1959 || [[Bled]]/[[Beograd]]/[[Zagreb]] || 2 || [[Chaidates Tournament]], [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1959/60 || [[Stockholm]] || 3 ||
|-
| 1961 || [[Zürich]] || 1 ||
|-
| 1961 || [[Bled]] || 3–5 || [[Mikhail Tal|Tal]] a voe trec'h
|-
| 1962 || [[Curaçao]] || 2–3 || [[World Chess Championship 1963#Chaidates Tournament|1962 Chaidates Tournament]], [[Tigran Petrosian|Petrosian]] a voe trec'h
|-
| 1963 || [[Los Angeles]] || 1–2 || 1{{añ}} [[Piatigorsky Cup]], rampo gant [[Tigran Petrosian|Petrosian]] 
|-
| 1964 || [[Beverwijk]] || 1–2 || [[Corus chess tournament|Hoogovens tournament]], Rannet 1–2 gant [[Iivo Nei|Nei]]
|-
| 1964 || [[Buenos Aires]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Tigran Petrosian|Petrosian]]
|-
| 1965 || [[Mariánské Lázně]] || 1–2 || Rampo 1–2 gant [[Vlastimil Hort|Hort]]
|-
| 1966/67 || [[Stockholm]] || 1 ||
|-
| 1967 || [[Moskov]] || 9–12 ||
|-
| 1967 || [[Winnipeg]] || 3–4 ||
|-
| 1968 || [[Bamberg]] || 1 ||
|-
| 1969 || [[Beverwijk]] || 3–4 || [[Corus chess tournament|Hoogovens tournament]], war-lerc'h [[Mikhail Botvinnik|Botvinnik]] ha [[Efim Geller|Geller]]
|-
| 1969 || [[Tallinn]] || 2–3 ||
|-
| 1970 || [[Budapest]] || 1 ||
|-
| 1971 || [[Amsterdam]] || 2–4 ||
|-
| 1971 || [[Pärnu]] || 2–3 ||
|-
| 1971 || [[Tallinn]] || 3–6 ||
|-
| 1972 || [[Sarajevo]] || 3–5 ||
|-
| 1972 || [[San Antonio]] || 5 || [[Anatoliy Karpov|Karpov]], [[Tigran Petrosian|Petrosian]], ha [[Lajos Portisch|Portisch]] Rampo 1{{añ}}–3{{de}}
|-
| 1973 || [[Tallinn]] || 3–6 ||
|-
| 1973 || [[Dortmund]] || 6–7 ||
|-
| 1973 || [[Petropolis]] || 12–13 || Etretakadel, [[Henrique Mecking|Mecking]] 1{{añ}}; [[Efim Geller|Geller]], [[Lev Polugaevsky|Polugaevsky]], ha [[Lajos Portisch|Portisch]] 2{{vet}}–4{{re}}
|-
| 1975 || [[Tallinn]] || 1 ||
|-
| 1975 || [[Vancouver]] || 1 ||
|}

=== Kevezadegoù ===
:{| class=&quot;wikitable&quot;
! Bloaz !! Eneber !! Disoc'h
|-
| 1935 || [[Gunnar Friedemann]] || +2 −1 =0
|-
| 1935 || [[Feliks Kibbermann]] || +3 −1 =0
|-
| 1936 || [[Paul Felix Schmidt]] || +3 −3 =1
|-
| 1938 || [[Gideon Ståhlberg]] || +2 −2 =4
|-
| 1939/40 || [[Max Euwe]] || +6 −5 =3
|-
| 1944 || [[Folke Ekström]] || +4 −0 =2
|-
| 1956 || [[Wolfgang Unzicker]] || +4 −0 =4
|-
| 1962 || [[Efim Geller]] || +2 −1 =5
|-
| 1965 || [[Boris Spassky]] || +2 −4 =4
|-
| 1970 || [[Borislav Ivkov]] || +2 −0 =2
|}
=== Disoc'hoù a-enep d'ar Vistr Etrebroadel ===
''Tournamantoù ha kevezadegoù ofisiel hepken''
{{col-begin}}
{{col-break}}
*[[Aleksandr Alec'hin|Alec'hin]]: +1 −5 =8
*[[Mikhail Botvinnik]]: +3 −8 =9
*[[David Bronstein]]: +4 −6 =18
*[[José Raúl Capablanca]]: +1 −0 =5
{{col-break}}
*[[Max Euwe]]: +11 −7 =9
*[[Reuben Fine]]: +3 −1 =8
*[[Bobby Fischer]]: +3 −4 =3
*[[Efim Geller]]: +8 −7 =21
{{col-break}}
*[[Anatoliy Karpov]]: +0 −0 =2
*[[Viktor Korchnoi]]: +4 −1 =12
*[[Bent Larsen]]: +2 −0 =4
*[[Tigran Petrosian]]: +3 −3 =27
{{col-break}}
*[[Lajos Portisch]]: +1 −4 =3
*[[Vasily Smyslov]]: +8 −10 =21
*[[Boris Spassky]]: +3 −5 =29
*[[Mikhail Tal]]: +8 −4 =20
{{col-end}}
== Oberennoù skrivet ==
* {{en}}''The Art of the Middle Game'', Penguin Books, 1964
* {{en}}''Grhamaster of Chess: The Complete Games of Paul Keres'', Arco, New York, 1977
* {{en}}''Practical Chess Endings'', Embannadurioù Batsford, 1984 {{ISBN|978-0-713442106}}
* {{it}}''Come giocare i finali di pedoni e pezzi leggeri'', Embannadurioù Mursia, 1988
* {{it}}''Partite scelte vol. 1'', Embannadurioù Caissa Italia, 2008
== Levrlennadur ==
* {{en}}[[Harry Golombek]], ''The Penguin Encyclopedia of Chess'' - Penguin Books 1981
* {{en}}Egon Varnusz, ''Paul Keres Best Games, Vol. 1: Closed Games'' - Cadogan Press 1987 {{ISBN|1-85744-064-1}}
* {{en}}Egon Varnusz, ''Paul Keres Best Games, Volume II: Semi-Open Games'', London 1994, Cadogan Chess {{ISBN|0-08-037139-6}}
* {{en}}Hendrik Olde, ''Paul Keres - Photographs ha Games'' - Demerlen Ed. 1995
== Notennoù ==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Keres, Paul}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1916]]
[[Rummad:Marvioù 1975]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù estonian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>8raoslny9thbral26480x7isgqe8wxv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Emglev ar skrivagnerien</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22397</id>
    <revision>
      <id>2188076</id>
      <parentid>1945005</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T22:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Astenn war an istor hag ar skignañ</comment>
      <origin>2188076</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4027" sha1="8mhtz20gm798jrafpjx993am7s318bv" xml:space="preserve">Er bloaz [[1907]] e voe graet div vodadenn e [[Sant-Brieg]] gant skrivagnerien a genlaboure gant an div gelaouenn, [[Feiz ha Breiz]] ha [[Kroaz ar Vretoned]]. Lakaat urzh en doare-skrivañ a felle dezho ober. Diwar an divizoù hag a voe embannet e penn 1908 e c’hanas studioù da resisaat ha klokaat reolennoù ar reizhskrivadur nevez a yeas d’ober ar pezh a veze graet ar ''brezhoneg unvan'' eus anezhañ, hag a veze arallañvet ar c’h-''KLT'' (Kerne-Leon-Treger). Reizhskrivadur '''Emglev ar skrivagnerien''' eo hag erlec’hiet eo bet gant ar reizhskrivadur [[peurunvan]] da c’houde.

==Palioù==
O mennozh a voe displeget ganto evel-hen :

'''1) Pal da dizhout :''' unvaniñ ar brezhoneg skrivet, pezh a dlee, da vezañ poellek, bezañ graet hep mont re bell ha tamm-ha-tamm, hogen gant youl hag onestiz.

'''2) Doareoù :''' e-keñver an danvez, aberzhiñ dre ret pezh a zo re a-ziforc'h e pep rannyezh komzet, hag a ve didalvoud pe noazus ouzh berzh-mat an oberenn graet a-gevret ; e-keñver ar furm, kemer dreist-holl pezh a zo eeunañ, boutinañ, pe reishañ hervez istor ar yezh, diouzh ma vo kavet mat e pep pleg.

Ne lavarent ket peseurt diazez a gemerent, hogen, diouzh lenn o skrid-emglev, ez eo anat e soñjent e [[doare-skrivañ ar Gonideg]].

E gwir, ne gemmjont doare-skrivañ ar Gonideg nemet war un nebeud poentoù :

1) resisaat implij 'gw' (e-kichen, implij &quot;gou&quot;); 

2) lakaat 'y' e-lec'h 'i' e derou gerioù 'zo (yac'h, yen, hag all) ;

3) adimplij 'gn' ; 

4) Implij (i)lh ;

5) reizhañ implij ar c'hensonennoù mouezhiet ha divouezh e dibenn ar gerioù (da skouer, diforc'h etre an anv-kadarn &quot;galleg&quot; hag an anv-gwan &quot;gallek&quot;).

== Anvioù sinerien an Emglev ==
Sinet e voe an emglev gant [[Emil Ernod]], [[Loeiz ar C'hlerg]], [[Yann-Vari Perrot]], [[Frañsez Vallée]], [[Eujen Koroller]] pe [[Gweltaz]], [[Erwan ar Moal]] ([[Dir-na-Dor]] e anv e [[Goursez Breizh]]), [[Aogust Bocher]] (''Ar Yeodet'' e [[anv-barzh]]), [[Frañsez Korel]], [[Glaoda ar Prad]], [[Jos-Per ar Bras]] ([[Dirlemm]] e anv-pluenn e [[Kroaz ar Vretoned]]).

== Implijoù da heul an emglev ==
Da heul ''[[Pipi Gonto]]'', ul levr kontadennoù savet gant Erwan ar Moal hag embannet e [[1908 e Breizh|1908]] e voe lakaet testenn glok an emglev&lt;ref&gt;Meneget gant Herve Bihan, ''Hor Yezh'', niv. 257 pp.44–45.&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;
Evel m’eo kustum ober da geñver pep emglev, ne c'helled nemet braslinennañ al labour reolenniñ ; ar munudoù a ranke bezañ spisaet. Evel-just e voe klasket doujañ ouzh ar reolennoù embannet gant skridaozerien an div gelaouenn vrezhonek bennañ, met ne oa ket tu d’o lakaat da vezañ sevenet gant an holl. 

E 1922 e c’houlennas [[Charlez ar Govig]] ma voe savet ur seurt [[akademiezh]] evit ar brezhoneg hag e voe savet [[Breuriezh Veur ar Brezhoneg]], Emil Ernod aet da brezidant ha Frañsez Vallée da sekretour. Embann a reont m’o doa fiziet diorren ar reizhskrivadur nevez d’an aozadur-se. Gant Emil Ernod aet war e leve e voe kaset pennadoù, lakaet dindan an titl « Kuzulioù d’ar skrivagnerien vrezhonek» (conseils aux écrivains bretons), embannet gant ar gelaouenn divyezhek ''Buhez Breiz’’ er bloavezioù ’20. &lt;br&gt;
Skouer ar yezh, a dlee bezañ anavezet dindan an anv [[Doare-skrivañ KLT]], a voe roet dreist-holl el levrioù ma Frañsez Vallée oberour anezho : ''La langue bretonne en quarante leçons'' (adembannadur 1911), ''[[Sketla Segobrani]]'' (1923-24-25) hag an [[Notennou diwar-benn ar Gelted koz, o istor hag o sevenadur]] ha ''Geriadurig brezhonek-gallek'' embannet gant Emil Ernod e 1927. E 1925 e tibabas Roparz Hemon ober gant ar brezhoneg unvan evit lodenn vrasañ ar gelaouenn lennegel [[Gwalarn]].

== Levrlennadurezh ==
* [[Iwan Wmffre]], ''Breton Orthographies and Dialects : the Twentieth-century Orthography War in Brittany'', 2 levrenn, Oxford, Peter Lang, (xxviii + 782 pp).

== Pennadoù nes ==
* [[Emil Ernod]]
* [[Frañsez Vallée]]
* [[Peurunvan]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Doareoù-skrivañ ar brezhoneg]]</text>
      <sha1>8mhtz20gm798jrafpjx993am7s318bv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Caravaggio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26038</id>
    <revision>
      <id>2188051</id>
      <parentid>2187969</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T12:54:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 066.jpg]] → [[File:Michelangelo Merisi, called Caravaggio - Madonna of the Rosary - Google Art Project.jpg]] → File replacement: Updating from a low-quality version to a higher-quality version ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2188051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37658" sha1="9b6388q2wr4i916yuir7legp8qwbzdm" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
[[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]]
'''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]&lt;ref&gt;Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.&lt;/ref&gt;, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n.

Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. 

Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]].

Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn.

Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet.

Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&amp;nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).&lt;/ref&gt;

E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ.

E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh.

Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610.
 
Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel.

Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn.

Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&amp;nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&amp;nbsp;»&lt;ref&gt;Meneget gant Gilles Lambert, en e levr &quot;Caravaggio&quot;, p. 8.&lt;/ref&gt;

== Buhez ==
=== An oad tener (1571-1592) ===
Ganet e oa Caravaggio e Milano&lt;ref&gt;Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.&lt;/ref&gt;. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad.

E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]].

Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant.

D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar &quot;sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel&quot;&lt;ref&gt;Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.&lt;/ref&gt;, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma.

Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian.

E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma.

=== Roma (1592-1600) ===
;Gant Cesari
War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”&lt;ref&gt;Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).&lt;/ref&gt; Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' (&quot;Ar paotrig e banerad frouezh&quot;, [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' (&quot;Bacchus yaouank klañv&quot;, ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' (&quot;Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt&quot;, [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet.

N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies.

Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”&lt;ref&gt;Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : &quot;Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv.&quot;&lt;/ref&gt; en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' (&quot;Paotr o peliat ur frouezhenn&quot;, [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa &quot;un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')&quot;, emezañ.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']&lt;/ref&gt;
&lt;gallery&gt;
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta''
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato''
Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto''
&lt;/gallery&gt;
;Klask fred
Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia&lt;ref&gt;Catherine Puglisi, &quot;Caravaggio&quot;, p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]]
En daolenn ''Buona ventura'' (&quot;Chañs vat&quot;, [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' (&quot;An drucherien&quot;, [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' (&quot;Soner lud&quot;, 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' (&quot;Paotr dantet gant ur glazard&quot;, 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all&lt;ref&gt;Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' (&quot;tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du&quot;)&lt;/ref&gt; Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se&lt;ref&gt;Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works&quot;''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari''
The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto''
Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto''
Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco''
Boy Bitten by a Lizard-Caravaggio (Longhi).jpg|''Ragazzo morso da un ramarro''
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']]
Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' (&quot;Mari Maden e pinijenn&quot;, 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. &quot;Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”&lt;ref&gt;Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù &quot;gwir&quot; Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : &quot;Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h.&quot;&lt;/ref&gt;

E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' (&quot;[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav&quot;, 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' (&quot;Aberzhidigezh [[Izaag]]&quot;, 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' (&quot;[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]&quot;, 1599).

Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz.
&lt;gallery&gt;
Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi''
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena''
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Sacrificio di Isacco''
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria'''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne''
&lt;/gallery&gt;
;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606)
[[Restr:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']]
[[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']]
E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi (&quot;Sant Loeiz ar C'hallaoued&quot;). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' (&quot;Galvedigezh sant Vazhev&quot;, 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' (&quot;Merzherinti sant Vazhev&quot;, 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù.

Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez&lt;ref&gt;A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.&lt;/ref&gt; En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''(&quot;Sant Vazhev hag an ael&quot;, 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' (&quot;Distro sant Paol ouzh Doue&quot;, 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : &quot;Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?&quot; — &quot;Abalamour !&quot; — &quot;Daoust ha Doue eo ar marc'h ?&quot; — &quot;N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !&quot;&lt;ref&gt;Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.&lt;/ref&gt;.

Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]&lt;ref&gt;Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.&lt;/ref&gt; o tougen ur wareg ha saezhoù.

Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti.
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di San Matteo''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo''
Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare
The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo''
Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia''
&lt;/gallery&gt;
;Harlu ha marv (1606-1610)
E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]].

Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia.

Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' (&quot;Beziadur santez Lusia&quot;, 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' (&quot;Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' (&quot;Azeuladeg ar vesaerion&quot;, 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli.

E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù&lt;ref&gt;Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.&lt;/ref&gt;. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' (&quot;David gant penn Goliath&quot;, 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour.
&lt;gallery&gt;
Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg|''Seppellimento di santa Lucia''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori''
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia''
&lt;/gallery&gt;

Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]&lt;/ref&gt;. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]&lt;ref&gt;Anvet &quot;septikemiezh&quot; gwechall.&lt;/ref&gt; en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]&lt;/ref&gt;. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]&lt;/ref&gt;.

==Levezon==
Caravaggio &quot;a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn.&quot;&lt;ref&gt;Lambert, p. 11.&lt;/ref&gt; ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ.

Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr.

Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]].

Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien &quot;dereatoc&quot;h&quot;, pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal.

Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : &quot;Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik.&quot;&lt;ref&gt;Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15&lt;/ref&gt; A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''&lt;ref&gt;Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8&lt;/ref&gt;
 
E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio.

Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']&lt;/ref&gt;.
[[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio (&quot;1603-1606&quot; ?)]]
En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' (&quot;Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev&quot;, 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]&lt;ref&gt;{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}&lt;/ref&gt;. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn &quot;un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''&lt;ref&gt;&quot;Kenliammet en un doare mezhus&quot;&lt;/ref&gt;&quot; ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi.

== Oberennoù ==
===Gwiriekaet (77 taolenn)===
Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista'').
*1592 : ''Ragazzo che monda un frutto''
*1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]''
*1594 : ''[[I bari]]''
*1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]''
*1595 : ''[[Concerto]]''
*1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto''''
*1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura''
*1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]''
*1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]''
*1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]''
*1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]''
*1599 : ''Giuditta e Oloferne''
*1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo''
*1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]''
*1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso''
*1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]''
*1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]''
*1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]''
*1602-1604 : ''Deposizione''
*1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]''
*1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]''
*1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)''
*1605 : ''San Francesco in meditazione''
*1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione''
*1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]''
*1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione''
*1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente''
*1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia''
*1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta''
*1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori''
*1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]''
*1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]''
[[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']]
===Lakaet war e gont (10 taolenn)===
* ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma
* ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma
* ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez
* ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez
* ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez
* ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]]
* ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma
* ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez
* ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]]
* ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur

==Skeudennaoueg==
Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just.
===Taolennoù relijiel===
;An [[Testamant Kozh]]
&lt;gallery&gt;
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598)
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;An [[Testamant Nevez]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600)
Caravaggio-Nativity(1600).jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600)
Caravaggio incredulity.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602)
Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602)
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602))
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603)
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606)
Ecce Homo-Caravaggio (c. 1605).jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606)
Salome with the Head of John the Baptist-Caravaggio (1610).jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607))
Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608)
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610)
&lt;/gallery&gt;
;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]
&lt;gallery&gt;
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Morte della Vergine'' (1604)
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606)
Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606)
Michelangelo Merisi, called Caravaggio - Madonna of the Rosary - Google Art Project.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607)
&lt;/gallery&gt;
;Sent
&lt;gallery&gt;
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600)
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601)
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602)
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605)
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù direlijiel===
;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]]
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599)
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598)
&lt;/gallery&gt;
;Poltredoù
&lt;gallery&gt;
Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597)
&lt;/gallery&gt;
;Dodennoù all
&lt;gallery&gt;
Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607)
&lt;/gallery&gt;

== Menegoù ==
=== Mammskridoù ===
* {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''.
* {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''.
* {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''.
=== Levrioù diwar e benn ===
;{{en}}
* Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}}
* Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}}
* Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}}
* Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}}
* Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}}
* Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}}
* Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}}
* Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)&lt;ref&gt;ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].&lt;/ref&gt;
* Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}}
* Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt &amp; Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}}
* Spike, John Spike &amp; Kahn Spike, Michèle  : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}}
;{{fr}}
* Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}}
* Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}}
* Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}}
;{{it}}
* Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}}
* {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura'']
* {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings'']
* {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage'']
* {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage'']
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Caravaggio}}
[[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]]
[[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1571]]
[[Rummad:Marvioù 1610]]</text>
      <sha1>9b6388q2wr4i916yuir7legp8qwbzdm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Karpatoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33765</id>
    <revision>
      <id>2188090</id>
      <parentid>1687180</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:35:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>+ kartenn</comment>
      <origin>2188090</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1537" sha1="omb8b2eilbg71r3aixthmmil4g9peva" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Carpathians-satellite.jpg|thumb|Ar C'harpatoù, diwar skeudennoù tennet gant loarelloù.]]
[[Skeudenn:Dolina5.jpg|thumb|Karpatoù ar c'hornôg e [[Polonia]] (ar menezioù [[Tatra]])]]
{{Commonscat|Carpathian Mountains}}
Ar '''C'harpatoù''' zo menezioù en em led e meur a vro e reter [[Europa]]. Mont a reont d’ober al lodenn reter eus hollad menezioù [[Europa ar C'hreiz|kreiz Europa]], tra ma’z an [[Alpoù]] d’ober al lodenn gornôg anezho. Stummañ a reont ur wareg vras, digor d’ar c’hornôg, adalek an [[Dorioù Houarn]] etre [[Serbia]] ha [[Roumania]], a-dreuz [[Roumania]], ul lodennig eus [[Ukraina]], kreisteiz [[Polonia]], ha [[Slovakia]], betek tostaat da Alpoù [[Aostria]]. Ar c’hernioù uhelañ eo ar menez [[Gerlachovský]] (2.655 m) e Slovakia, ar menez [[Moldoveanu]] (2.544 m) e Roumania hag ar menez [[Rysy]] (2.499 m) e [[Polonia]].

==Anv==
Anvet int ''Carpaţi'' e [[roumaneg]], ''Karpaty'' e [[poloneg]], [[tchekeg]] ha [[slovakeg]], ''Карпати'' (''Karpati'') en [[ukraineg]] hag e [[serbeg]], ''Karpaten'' en [[alamaneg]] ha ''Kárpátok'' en [[hungareg]]. Dont a ra anv ar C'harpatoù moarvat diwar anv ur bobl eus [[Dakia]], anvet &quot;Carpi&quot; e [[latin]], a oa o vevañ er reter d’an aradennad-venezioù-se, e [[Moldavia]], hag a denne o anv o-unan marteze eus ur wrizienn [[yezhoù indezeuropek|indezeuropek]] kozh a dalvezfe &quot;maen&quot;.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;400px&quot;&gt;Geographic map of Carpathian mountains.svg&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Menezioù Europa]]
[[Rummad:Karpatoù|*]]</text>
      <sha1>omb8b2eilbg71r3aixthmmil4g9peva</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll livadurioù Caravaggio</title>
    <ns>0</ns>
    <id>38204</id>
    <revision>
      <id>2188052</id>
      <parentid>2187972</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T12:54:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ziv</username>
        <id>76088</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:Michelangelo Caravaggio 066.jpg]] → [[File:Michelangelo Merisi, called Caravaggio - Madonna of the Rosary - Google Art Project.jpg]] → File replacement: Updating from a low-quality version to a higher-quality version ([[c:c:GR]])</comment>
      <origin>2188052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7787" sha1="dagbq36k0w3tf4520xnbcxlrwuo4v9m" xml:space="preserve">Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.

===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
&lt;gallery&gt;
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
&lt;/gallery&gt;

====An [[Testamant Nevez]]====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio-Nativity(1600).jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto‎]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Joseph and angel detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Mary and child detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour'' 
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)'' 
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
Salome with the Head of John the Baptist-Caravaggio (1610).jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena‎]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]'' 
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
Caravaggio incredulity.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
&lt;/gallery&gt;
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
&lt;gallery&gt;
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Merisi, called Caravaggio - Madonna of the Rosary - Google Art Project.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
&lt;/gallery&gt;

=====Sent=====
&lt;gallery&gt;
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]] 
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' 
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
&lt;/gallery&gt;

===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
&lt;gallery&gt;
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Baco, por Caravaggio.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
&lt;/gallery&gt;

====Poltredoù hag all====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
1596 Caravaggio, The Lute Player New York.jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Boy Bitten by a Lizard-Caravaggio (Longhi).jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
&lt;/gallery&gt;

====Da glenkañ gwelloc'h====
&lt;gallery&gt;
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
Michelangelo Caravaggio 052.jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
&lt;/gallery&gt;

==Livadurioù all==
&lt;gallery&gt;
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
&lt;/gallery&gt;

[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]</text>
      <sha1>dagbq36k0w3tf4520xnbcxlrwuo4v9m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>C'hoarigandi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45973</id>
    <revision>
      <id>2188080</id>
      <parentid>2173769</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:30:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>424</id>
      </contributor>
      <comment>Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Panorámica_interior_del_Teatro_Colón.jpg]] e-lec’h Panorámica_interior_del_Teatro_Colón_(cropped).jpg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::F</comment>
      <origin>2188080</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2627" sha1="doaa64gh134080qg5aqx6g2hsz29veh" xml:space="preserve">[[Restr:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|thumb|C'hoarigandi]]
[[Restr:Milano - Teatro alla Scala 3924.jpg|thumb|An [[Teatro alla Scala]] e [[Milano]], [[Italia]]. Savet e  1778, La Scala eo ar brudetañ ti [[c'hoarigan]] zo er bed.]]
[[Restr:New York State Theater by David Shankbone.jpg|thumb|An [[New York State Theater]], el [[Lincoln Center]], eo ti ar gompagnunezh [[New York City Opera]] ]]
[[Restr:Bolshoi Theatre.JPG|thumbnail|Ar c'hoariva [[Bolshoi]].]] 
[[Restr:Sydney_opera_house.jpg|thumb|Ar [[Sydney Opera House]] zo ur c'hoarigandi savet en un doare all, seul aesoc'h e anavezout.]] 	 
[[Restr:Paris Opera full frontal architecture, May 2009.jpg|thumb|Ar [[Palais Garnier]], e [[Pariz]], e [[Bro-C'hall]].]]
[[Restr:Akademické_divadlo_opery_a_baletu_v_Oděse.jpg|thumb|Ar c'hoarigandi en [[Odesa]], en [[Ukraina]].]]
[[Restr:SFOperaHouse.jpg|thumb|[[War Memorial Opera House]] e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]], [[Stadoù-Unanet]].]]
[[Restr:Novosibirsk opera house.jpg|thumb|Brasañ c'hoarigandi Rusia e [[Novosibirsk]].]]

Ur '''c'hoarigandi''', zo ur [[c'hoariva]] ma vez c'hoariet [[c'hoarigan]]où (pe ''opera'' en [[italianeg]] hag e meur a yezh). Ennañ ez eus ul leurenn, ur foz evit ar sonerien, ur saliad kadorioù-blot d'an arvesterien d'azezañ da selaou, ha salioù all evit ar ganerien, kemenerien, kinklerien ha kinkladurioù. 

E-touez ar c'hoarigandioù brudet emañ:
*hini [[Milano]], [[La Scala]], 
*hini [[Venezia]], [[La Fenice]], 
*ha re all c'hoazh dre ar bed, evel hini [[Sydney]]. 

== Levrlennadur ==
{{Daveoù}}
* [http://www.historicopera.com]
* [http://www.historyworld.net/wrldhis/PlainTextHistories.asp?historyid=ab36]
* Allison, John (ed.), ''Great Opera Houses of the World'', supplement to ''Opera'' Magazine, London 2003
* Beauvert, Thierry, ''Opera Houses of the World'', The Vendome Press, New York, 1995. ISBN 0-86565-978-8
* Hughes, Spike. ''Great Opera Houses; A Traveller's Guide to Their History and Traditions'', London: Weidenfeld &amp; Nicholson, 1956. 
* Kaldor, Andras. ''Great Opera Houses (Masterpieces of Architecture)'' Antique Collectors Club, 2002. ISBN 1-85149-363-8 
* Lynn, Karyl Charna, ''Opera: the Guide to Western Europe's Great Houses'', Santa Fe, New Mexico: John Muir Publications, 1991. ISBN 0-945465-81-5
* Lynn, Karyl Charna, ''Italian Opera Houses and Festivals'', Lanham, Maryland: The Scarecrow Press, Inc., 2005. ISBN 0-8108-5359-0
* Plantamura, Carol, ''The Opera Lover's Guide to Europe'', Citadel Press, 1996, ISBN 0-8065-1842-1

== Gwelet ivez ==
{{Wikeriadur|c'hoarigandi}}

[[Rummad:Kan]]
[[Rummad:C'hoarigandioù| ]]</text>
      <sha1>doaa64gh134080qg5aqx6g2hsz29veh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>String</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47602</id>
    <revision>
      <id>2188083</id>
      <parentid>2188005</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>kempenn bern skeudennoù BB</comment>
      <origin>2188083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4730" sha1="ofh5b18lyafi44dcyttzwngk28iovwz" xml:space="preserve">[[Skeudenn:A woman in a thong bikini.jpg|thumb|Ur string gwisket gant ur vaouez]]
[[Skeudenn:Black-thong-swimsuit.jpg|thumb|Ur string gwisket gant ur paotr]]
Ur '''string''' ( hervez ar ger [[gallek]] deuet diwar an anv [[saoznek]] ''G-string'', a dalvez kement ha [[kordenn]]ig pe [[fiselenn]]), a vez graet anezhañ [[fiselenn-c'haol]] dre fent e [[brezhoneg]] a-wechoù, a zo ur pezh [[dilhad-dindan]], pe [[dilhad-kouronkañ]], a vez implijet koulz gant paotred ha gant merc'hed. Ledan a-walc'h eo an diaraog da guzhat ar [[kaezourenn|gaezourenn]] hag ar [[reizh]], ha moan a-walc'h an diadreñv evit degouezhout klok er [[ritenn]], etre an div[[feskenn]], hep kuzhat tamm ebet nag eus an eil eus nag eben. 
Dre vras e c'haller lavarout eo graet evit diskouez ar penn a-dreñv, ken bihan evel ma'z eo. 

== Taolennadur ==
Un dilhad-dindan daou bezh danvez (met ivez [[lêr]], [[vinil]] pe c’hoazh [[lateks]]) dezhañ eo ar string. An tamm kentañ a zo dezhañ stumm un tric’horn a guzh ar gaezourenn, da heul ez eus ur vandenn vunut (ur fiselenn peurliesañ) a dremen etre an [[morzhed|divvorzhed]] hag ar feskennoù. A bep tu eo staget ouzh an tu dirak. Pa vez implijet ar string evit kouronkañ e vez anvet [[Bikini (dilhad)|mikrokini]].

=== Stringoù liesseurt ===
Pa vez tanav-tre ar fiselenn a-dreñv e lavarer '''string fiselenn'''. Pa vez un tammig ledanoc’h, gant un tamm danvez (stumm trichorn) ouzhpenn, met hep ma ne vefe goloet ar feskennoù e vez lavaret ''string'' pe '''tanganita'''.
Ma vez goloet ul odenn eus ar feskennoù e lavarer [[tanga]]. Peurliesañ e vesk an dud [[tanga]] ha [[bragoù-bihan brazilian]]. Met disheñvel eo ar bragoù bihan brazilian, rak heñvel eo an tu dirak hag an tu a-dreñv anezhañ.
Hervez stumm ar string e c’hall bezañ kochet da vat pe get, hag ar vandenn a tro-dro an divlez a c’hall bezañ ledan pe get. Pa vez ledan ha pa ziskenn war ar feskennoù e lavarer '''shorty string''', ur seurt short ez eo.

Deuet ez eus ivez war wel stringoù anvet string munut (saozneg '''mini-string''' pe '''micro-string''') : ganto e vez kuzhet an takadoù ganadel ha setu tout. Bihanoc’h evit ar gaezourenn eo ar string-se, hag eeun eo e stumm.

Ar '''C-string ''' a zo ur glorenn galet a vez implijet da guzhat ar gaezourenn, etre ar feskennoù e tremen ha n’eus tamm fiselenn ebet.

== Orin ar string ==
Kazi sur ez eus bet eus ar string a-raok ma vefe eus ar bragoù-bihan. Orin ar string a seblant bezañ a-gozh e istor mab-den. Meur a bobl he deus gwisket (re zo a gendalc’h hiziv an deiz) un tamm dilhad heñvel ouzh ur string : ur seurt bandenn danvez stag ouzh ur fiselenn tro-dro d’an dargreiz.
Adalek ar bloavezhioù 1970 e krogas ar string d’ober berzh, pa voe gwisket gant maouezed e-pad dibunadegoù giz. E wiskañ a rejont gant ar pal ne zeufe ket war wel merk ar bragoù bihan dindan ar bragoù.
Buan e voe gwisket ar string gant maouezed [[Suamerika]], maouezed [[Brazil]] dreist-holl, hag e implij a rejont evit mont da gouronkañ. Setu perak e voe ijinet an anv [[bragoù-bihan brazilian]]. Kavet e voe stringoù e [[Bro-C’hall]] adalek [[1975]].
Kemmet e voe ar string er bloavezhioù 1980, ha liesseurt e teuas da vezañ : d’ar mare-se e voe krouet ar bragoù bihan tanga. Berzh a reas ar string adalek ar bloavezhioù 1990, ha degemeret e voe d avat gant an dud. Gwerzhet e evz kalz abaoe ar bloavezhioù 2000.

== Berzh ==
Peurliesañ e vez gwisket gant maouezed, hag hiziv an deiz ez eo ar pezh dilhad-dindan gwerzhet ar muiañ. 60% eus an dilhad-didan gwerzhet er c’hwec’hkorn a zo stringoù. Ur c’hresk a 12% a zo bet er gwerzhañ dilhad-dindan abaoe ar bloavezh [[2000]] a-drugarez d’ar gwerzhañ string.
Stringoù evit ar baotred a gaver ivez, met ne reont ket kement a verzh hag ar re evit ar maouezed.

=== Reuz ===
Reuz a savas e [[Bro-C’hall]] en hañvezh [[2006]], pa voe tomm-berv an amzer. Ouzhpenn an divizoù war an arouezioù relijiel lakaet war wel e savas reuz a-zivout ar c’hrennardezed a wiske stringoù evit mont d’ar skol, hag a lakae anezho war wel. [[Ségolène Royal]] hag [[Eric Raoult]] a voe e-touez ar bolitikourien a glemmas d’ar mare-se. Met n’eus tamm lezenn ebet e [[Bro-C’hall]] a embann ez eo difennet gwiskañ ur string evit mont d’ar skolaj pe d’al lise. Abaoe an hañvezh tomm-se n'eus ket bet anv eus ar seurt traoùigoù ken.

== Perzhioù dibar ==
Pa wisker ur string e ranker alies divleviñ blev ar gaezourenn. Blev ar gaezourenn a zeu neuze da vezañ ur vandenn vihan, pe un tric’horn bihan-tre, anvet “trim”.

== Gwelout ivez ==
* [[Tanga]]
* [[Bragoù-bihan brazilian]]
* [[Bikini (dilhad)|Mikrokini]]
{{commons|G-string}}

[[Rummad:Dilhad]]
[[Rummad:Dilhad-dindan]]</text>
      <sha1>ofh5b18lyafi44dcyttzwngk28iovwz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Berck (Pas-de-Calais)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51432</id>
    <revision>
      <id>2188058</id>
      <parentid>2128620</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T15:04:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JackyM59</username>
        <id>87937</id>
      </contributor>
      <comment>Photographs updated</comment>
      <origin>2188058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6668" sha1="dcr2ktlkwgnaj1c3dxflgikno756w9i" xml:space="preserve">{{Labour zo}}

{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #adafda&quot; |'''Kumunioù Frañs'''
|-
! {{Infobox/Titl|'''Berck'''|335ee1|talbenn map|fff}}
|- align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[Restr:Blason berck.svg|90px]]&lt;hr&gt;
|-
|[[Riez]]
|{{Frañs}}
|-
|[[Rannvro]] 
|{{FR-NPDC}}
|-
|[[Departamant]] 
|{{FR-Pas-de-Calais-skoed}}
|-
|[[Arondisamant]] 
|[[Arondisamant Montreuil-sur-Mer|Montreuil-sur-Mer]]
|-
|[[Etrekumuniezh]] 
|Opale Sud
|-
|[[Kanton]] 
|[[Kanton Berck]] 
|-
|[[Kod INSEE]] 
|62108
|-
|[[Kod post]] 
|62600 
|-
|Maer 
|Bruno Cousein&lt;br&gt;([[Unvaniezh evit ul Luskad Poblel]]) 
|-
|Amzer-gefridi 
|[[2014]]-[[2020]]
|-
|Gorread
|14,88&amp;nbsp;km²
|-
|Led
|50° 24' 32&quot; Norzh 
|-
|Hed
|01° 35' 36&quot; Reter
|-
|Uhelder kreiz 
|9 m
|-
|Uhelder bihanañ 
|0 m
|-
|Uhelder brasañ 
|30 m
|-
|Poblañs&lt;br&gt;hep kontoù doubl
|14 835 &lt;small&gt;(2013)&lt;/small&gt;
|-
|Stankter
|997 a./km²
|-
|}
'''Berck''' a zo ur gumun hag ur gêrig eus departamant [[Pas-de-Calais]] en [[arondisamant Montreuil]] , e [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[Kanton Berck]] eo.

{|
|[[Restr:Plage de Berck.JPG|left|thumb|200px|An draezhenn]]
|}

== Istor ==
== Monumantoù ha traoù heverk ==

{{clr|left}}
* An tour-tan.
[[Restr:Berck - Calvaire des marins.JPG|left|thumb]]
* Kalvar ar vartoloded.
{{clr|left}}
[[Restr:Église Saint-Jean-Baptiste à Berck.jpg|kleiz|thumb]]
{{clr|left}}
* Iliz katolik ''Sant Yann-Vadezour''&lt;ref&gt;[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/62/accueil_62108d.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;.
* Iliz katolik ''Notre-Dame des Sables''&lt;ref&gt;[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/62/accueil_62108.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;.
* Chapel an Ospital kozh ''Cazin''&lt;ref&gt;[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/62/accueil_62108_1.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;.
* Chapel an Ospital a Vor&lt;ref&gt;[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/62/accueil_62108a.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;.
* An Templ protestant&lt;ref&gt;[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/62/accueil_62108c.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;.

== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:17000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:2000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1791
  bar:1792
  bar:1793
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
  bar:2009
  bar:2010
  bar:2011
  bar:2012
  bar:2013
PlotData=
 color:barra width:10 align:left
 bar:1793 from:0 till:984 
 bar:1800 from:0 till:1041 
 bar:1806 from:0 till:1212 
 bar:1821 from:0 till:1379 
 bar:1831 from:0 till:1649 
 bar:1836 from:0 till:1706 
 bar:1841 from:0 till:1842 
 bar:1846 from:0 till:2100 
 bar:1851 from:0 till:2216 
 bar:1856 from:0 till:2399 
 bar:1861 from:0 till:2703 
 bar:1866 from:0 till:3293 
 bar:1872 from:0 till:4228 
 bar:1876 from:0 till:4373 
 bar:1881 from:0 till:4590 
 bar:1886 from:0 till:5187 
 bar:1891 from:0 till:5752 
 bar:1896 from:0 till:7039 
 bar:1901 from:0 till:7799 
 bar:1906 from:0 till:9636 
 bar:1911 from:0 till:11597 
 bar:1921 from:0 till:12674 
 bar:1926 from:0 till:13980 
 bar:1931 from:0 till:16433 
 bar:1936 from:0 till:16700 
 bar:1946 from:0 till:11529 
 bar:1954 from:0 till:14285 
 bar:1962 from:0 till:12877 
 bar:1968 from:0 till:13690 
 bar:1975 from:0 till:14420 
 bar:1982 from:0 till:14060 
 bar:1990 from:0 till:14167 
 bar:1999 from:0 till:14378 
 bar:2006 from:0 till:15145 
 bar:2013 from:0 till:14835

TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;ref&gt;ar pennad [[:fr:Berck (Pas-de-Calais)]], Cassini hag [[EBSSA]]&lt;/ref&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
* En ospital eno e voe mezeget [[Roparz Hemon]] en nevez-amzer 1940 e doug an [[Eil brezel-bed]] pa oa bet gloazet gant ur [[strinker-tan]] ha prizoniet gant al lu alaman.

== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]]</text>
      <sha1>dcr2ktlkwgnaj1c3dxflgikno756w9i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Loeroù-gaol</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52599</id>
    <revision>
      <id>2188072</id>
      <parentid>2176787</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T21:04:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Loeroù-gaol ha gwazed */ Diverket kaozioù toull ha dizudi Bianchi.</comment>
      <origin>2188072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4280" sha1="nirsvdqg5s4fqvde4mn5jyj3gjdk4oi" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot;
|-valign=&quot;bottom&quot;
|
|
[[Skeudenn:collants.jpg|thumb|203px|Plac'h gant loeroù-gaol]]
|}
Al '''loeroù-gaol'''&lt;ref&gt;''Loeroù-gaol'' e ''Pok din Jozefin'', Sav-Heol, 2016. ''Strizhloeroù'' ha ''loeroù-bragoù'' e [[Geriadur Ménard]] p. 270-b ; ''loeroù-bragoù'' e geriadur [[Mouladurioù Hor Yezh]] (1994) ; ''loeroù-bragoù'' ha ''strizhloeroù'' e [[Geriadur Al Liamm]] (2014).&lt;/ref&gt; zo ur pezh [[dilhad-dindan]] en deus kemeret lec'h al [[loer]]où abaoe ar [[bloavezhioù 1960]]. &lt;br /&gt;
Hervez o stumm int graet evit an holl dud, met gant ar [[merc'hed]] dreist-holl e vezont douget, ha dezho eo e vez klasket o gwerzhañ. Hiziv e vez douget loeroù-gaol gant merc'hedigoù kenkoulz ha gant o [[mamm-gozh|mammoù-kozh]], gant paotred ivez a-wechoù.&lt;br /&gt; 
Evel loeroù int d'an [[divhar]], hag evel ur [[bragoù]] d'ar [[gaol|c'haol]] ha d'ar [[feskenn]]où, se zo kaoz e vez lavaret '''loeroù-bragoù''' ivez gant lod&lt;ref&gt;''Les 1000 premiers mots en breton'', Skol an Emsav, 1991, p.39; Skeudennaoueg ar brezhoneg, An Amzer, 2016&lt;/ref&gt;. 

Talvezout a reont da zerc'hel tomm, da reiñ ur stumm brav d'an divhar pa vezont diskouezet, ha plijus int da zougen. Brudet e voent adalek ar bloavezhioù 1960, pa grogas reuziad ar [[brozhig-verr|vrozhig-verr]]. 

== Istor al loeroù-gaol ==
* 1938 : ijinet an [[niloñs]] gant ar gompagnunezh [[Du Pont de Nemours]] 
* 1940 : kentañ [[loeroù]] niloñs evit ar merc'hed
* 1959 : kentañ [[loeroù-gaol]] ijinet gant ar [[Stadunanad]] [[Allan Gant]] 
* 1959 : oberiet e vez loeroù-gaol a-vil-vern gant [[Glen Raven Mills]] en [[SUA]] 
* 1968 : al loeroù-gaol ''Tels Quels'', graet gant [[Dim]].

== Ober al loeroù-gaol ==
14 kilometrad neud zo ezhomm d'ober ul loeroù-gaol. En [[Azia]] e vez graet ar re varc'hadmatañ, ar re gerañ (ha gwellañ, a-hervez) e [[Bro-C'hall]], [[Italia]] hag [[Alamagn]].

== Er sportoù ==
Dre ma talc'h tomm e vez douget loeroù-gaol gant [[sport]]ourien ha dreist-holl ar [[ruzikerien]] war zañs.

== Kroc'hen ha sorc'henn ==
[[Skeudenn:Amanda Françozo 15.jpg|thumb|Loeroù-gaol]]
[[Skeudenn:Sexy pantyhose.jpg|thumb|Loeroù-gaol ha brozhig-verr.]]
Gant an neuz an « eil kroc'hen » ha meudata plijus an danvez anezho ez eus ganet ur sorc'hennerezh troet gant al loeroù-gaol, ha dreist-holl gant al loeroù-gaol du graet gant un danvez anvet [[elastan]], neuz ar [[satin]], ha doare lufr dezhañ.

== Oberourien ==
{| cellpadding=&quot;5&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
| [[Skeudenn:Nylonstrumpfhose_1.jpg|thumb|Loeroù-gaol e niloñs]]
| Setu an anvioù oberourien brudetañ er bed :
{| cellpadding=&quot;5&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Ameksandra]]
* [[Aristoc]]
* [[Ballerina]]
* [[Bellafonte]]
* [[Bellinda]]
* [[Berkshire (dilhad)|Berkshire]]
* [[Calvin Klein]]
* [[Cervin]]
* [[Chantal Thomass]]
* [[Charnos]]
* [[Chesterfield (dilhad)|Chesterfield]]
* [[Christian Dior]]
* [[Collange]]
* [[Damart]]
* [[Dim (dilhad)|Dim]]
* [[Donna Karen hosiery]]
|
* [[Doré Doré]]
* [[Elbeo]]
* [[Filodoro]]
* [[Fogal]]
* [[Gatta]]
* [[Gerbe]]
* [[Givenchy hosiery]]
* [[Golden Lady]]
* [[Hanes hosiery]]
* [[Ibici]]
* [[Kunert]]
* [[Le Bourget (dilhad)|Le Bourget]]
* [[Legavenue]]
* [[L'eggs]]
* [[Levée]]
* [[Mondor]]
|
* [[Music Legs]]
* [[Omsa]]
* [[Oroblu]]
* [[Osé]]
* [[Pamela Mann]]
* [[Philippe Matignon]]
* [[Pretty Poly]]
* [[Sarah Borghi]]
* [[Secret]]
* [[Silks]]
* [[Tiercé]]
* [[Well (dilhad)|Well]]
* [[Wolford]]
* [[Wonderbra]]
* [[Yves Saint-Laurent]]
|}
|-
|}
== Loeroù-gaol ha gwazed ==
Er [[Krennamzer|Grennamzer]] ha betek an [[Dispac'h Gall]] e veze douget dilhad heñvel a-walc'h ouzh loeroù gaol gant ar wazed. 
{| cellpadding=&quot;5&quot;
|-valign=&quot;bottom&quot;
|
[[Skeudenn:Renaud de montauban banquet.jpg|thumb|247px|Banvez [[Renaud de Montauban]]. Ne vije ket gwelet gwazed gwisket evel-hen hiziv en ur pred [[eured]].]]
|
[[Skeudenn:Vittore Carpaccio 039.jpg|thumb|Gwazed e loeroù-gaol. Darn eus ''Mojenn Santez Ursula'', gant [[Vittore Carpaccio]], war-dro 1495]] 
|}

== Liammoù diavaez ==
* Oberennoù al luc'hskeudenner [[Philippe Chevallier]] : [http://www.philippechevallier.com/ awenet pe sorc'hennet gant al loeroù-gaol ?]

== Pennadoù kar ==
* &lt;!--[[Porte-jarretelles]]--&gt;

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Dilhad]]
[[Rummad:Dilhad-dindan]]
[[Rummad:Dilhad-merc'hed]]</text>
      <sha1>nirsvdqg5s4fqvde4mn5jyj3gjdk4oi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188073</id>
      <parentid>2188072</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T21:13:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2188073</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4187" sha1="neglsp9uxvzd6gb6camio47t3gxbu2z" xml:space="preserve">{{databox}}
Al '''loeroù-gaol'''&lt;ref&gt;''Loeroù-gaol'' e ''Pok din Jozefin'', Sav-Heol, 2016. ''Strizhloeroù'' ha ''loeroù-bragoù'' e [[Geriadur Ménard]] p. 270-b ; ''loeroù-bragoù'' e geriadur [[Mouladurioù Hor Yezh]] (1994) ; ''loeroù-bragoù'' ha ''strizhloeroù'' e [[Geriadur Al Liamm]] (2014).&lt;/ref&gt; zo ur pezh [[dilhad-dindan]] en deus kemeret lec'h al [[loer]]où abaoe ar [[bloavezhioù 1960]]. &lt;br /&gt;
Hervez o stumm int graet evit an holl dud, met gant ar [[merc'hed]] dreist-holl e vezont douget, ha dezho eo e vez klasket o gwerzhañ. Hiziv e vez douget loeroù-gaol gant merc'hedigoù kenkoulz ha gant o [[mamm-gozh|mammoù-kozh]], gant paotred ivez a-wechoù.&lt;br /&gt; 
Evel loeroù int d'an [[divhar]], hag evel ur [[bragoù]] d'ar [[gaol|c'haol]] ha d'ar [[feskenn]]où, se zo kaoz e vez lavaret '''loeroù-bragoù''' ivez gant lod&lt;ref&gt;''Les 1000 premiers mots en breton'', Skol an Emsav, 1991, p.39; Skeudennaoueg ar brezhoneg, An Amzer, 2016&lt;/ref&gt;. 

Talvezout a reont da zerc'hel tomm, da reiñ ur stumm brav d'an divhar pa vezont diskouezet, ha plijus int da zougen. Brudet e voent adalek ar bloavezhioù 1960, pa grogas reuziad ar [[brozhig-verr|vrozhig-verr]]. 

== Istor al loeroù-gaol ==
* 1938 : ijinet an [[niloñs]] gant ar gompagnunezh [[Du Pont de Nemours]] 
* 1940 : kentañ [[loeroù]] niloñs evit ar merc'hed
* 1959 : kentañ [[loeroù-gaol]] ijinet gant ar [[Stadunanad]] [[Allan Gant]] 
* 1959 : oberiet e vez loeroù-gaol a-vil-vern gant [[Glen Raven Mills]] en [[SUA]] 
* 1968 : al loeroù-gaol ''Tels Quels'', graet gant [[Dim]].

== Ober al loeroù-gaol ==
14 kilometrad neud zo ezhomm d'ober ul loeroù-gaol. En [[Azia]] e vez graet ar re varc'hadmatañ, ar re gerañ (ha gwellañ, a-hervez) e [[Bro-C'hall]], [[Italia]] hag [[Alamagn]].

== Er sportoù ==
Dre ma talc'h tomm e vez douget loeroù-gaol gant [[sport]]ourien ha dreist-holl ar [[ruzikerien]] war zañs.

== Kroc'hen ha sorc'henn ==
[[Skeudenn:Amanda Françozo 15.jpg|thumb|Loeroù-gaol]]
[[Skeudenn:Sexy pantyhose.jpg|thumb|Loeroù-gaol ha brozhig-verr.]]
Gant an neuz an « eil kroc'hen » ha meudata plijus an danvez anezho ez eus ganet ur sorc'hennerezh troet gant al loeroù-gaol, ha dreist-holl gant al loeroù-gaol du graet gant un danvez anvet [[elastan]], neuz ar [[satin]], ha doare lufr dezhañ.

== Oberourien ==
{| cellpadding=&quot;5&quot;
|-valign=&quot;top&quot;
| [[Skeudenn:Nylonstrumpfhose_1.jpg|thumb|Loeroù-gaol e niloñs]]
| Setu an anvioù oberourien brudetañ er bed :
{| cellpadding=&quot;5&quot;
|- valign=&quot;top&quot;
|
* [[Ameksandra]]
* [[Aristoc]]
* [[Ballerina]]
* [[Bellafonte]]
* [[Bellinda]]
* [[Berkshire (dilhad)|Berkshire]]
* [[Calvin Klein]]
* [[Cervin]]
* [[Chantal Thomass]]
* [[Charnos]]
* [[Chesterfield (dilhad)|Chesterfield]]
* [[Christian Dior]]
* [[Collange]]
* [[Damart]]
* [[Dim (dilhad)|Dim]]
* [[Donna Karen hosiery]]
|
* [[Doré Doré]]
* [[Elbeo]]
* [[Filodoro]]
* [[Fogal]]
* [[Gatta]]
* [[Gerbe]]
* [[Givenchy hosiery]]
* [[Golden Lady]]
* [[Hanes hosiery]]
* [[Ibici]]
* [[Kunert]]
* [[Le Bourget (dilhad)|Le Bourget]]
* [[Legavenue]]
* [[L'eggs]]
* [[Levée]]
* [[Mondor]]
|
* [[Music Legs]]
* [[Omsa]]
* [[Oroblu]]
* [[Osé]]
* [[Pamela Mann]]
* [[Philippe Matignon]]
* [[Pretty Poly]]
* [[Sarah Borghi]]
* [[Secret]]
* [[Silks]]
* [[Tiercé]]
* [[Well (dilhad)|Well]]
* [[Wolford]]
* [[Wonderbra]]
* [[Yves Saint-Laurent]]
|}
|-
|}
== Loeroù-gaol ha gwazed ==
Er [[Krennamzer|Grennamzer]] ha betek an [[Dispac'h Gall]] e veze douget dilhad heñvel a-walc'h ouzh loeroù gaol gant ar wazed. 
{| cellpadding=&quot;5&quot;
|-valign=&quot;bottom&quot;
|
[[Skeudenn:Renaud de montauban banquet.jpg|thumb|247px|Banvez [[Renaud de Montauban]]. Ne vije ket gwelet gwazed gwisket evel-hen hiziv en ur pred [[eured]].]]
|
[[Skeudenn:Vittore Carpaccio 039.jpg|thumb|Gwazed e loeroù-gaol. Darn eus ''Mojenn Santez Ursula'', gant [[Vittore Carpaccio]], war-dro 1495]] 
|}

== Liammoù diavaez ==
* Oberennoù al luc'hskeudenner [[Philippe Chevallier]] : [http://www.philippechevallier.com/ awenet pe sorc'hennet gant al loeroù-gaol ?]

== Pennadoù kar ==
* &lt;!--[[Porte-jarretelles]]--&gt;

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Dilhad]]
[[Rummad:Dilhad-dindan]]
[[Rummad:Dilhad-merc'hed]]</text>
      <sha1>neglsp9uxvzd6gb6camio47t3gxbu2z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carduelis carduelis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56597</id>
    <redirect title="Pabor" />
    <revision>
      <id>2188069</id>
      <parentid>508189</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T19:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>9831</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dresañ an adkas doubl da [[Pabor]]</comment>
      <origin>2188069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16" sha1="jml0l2ugp4cfru69h9klg098uw4637m" xml:space="preserve">#ADKAS [[Pabor]]</text>
      <sha1>jml0l2ugp4cfru69h9klg098uw4637m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mank Magalhães</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60540</id>
    <revision>
      <id>2188075</id>
      <parentid>2019598</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T21:17:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>424</id>
      </contributor>
      <comment>Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Magellanic-penguin.jpg]] e-lec’h Magellanic-penguin02.jpg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:Duplicate|Duplicate]]: Exact or scaled-down duplicate: [[:c::File:Magellanic-penguin.jpg|]]</comment>
      <origin>2188075</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2223" sha1="hodru8ym252krzsoohfgwiinxrjvq5i" xml:space="preserve">{{Taxobox Loen|Mank Magalhães|Magellanic-penguin.jpg|statud=NT|''Spheniscus magellanicus'', luc'hskeudennet&lt;br&gt;e-kichen Punta Arenas ([[Chile]]).}}
{{Taxobox Phylum|Chordata}}
{{Taxobox Classis|Aves}}
{{Taxobox Ordo|Sphenisciformes}}
{{Taxobox Familia|Spheniscidae}}
{{Taxobox Genus|Spheniscus}}
{{Taxobox Anv skiantel|Spheniscus magellanicus|([[Johann Reinhold Forster|Forster]], [[1781]])}}
{{Taxobox Echu}}
Ar '''mank Magalhães'''{{Daveoù a vank}} a zo ur [[spesad]] [[evn]]ed, ''Spheniscus magellanicus'' an anv skiantel anezhañ.

Anvet e voe ''Aptenodytes magellanica'' (kentanv) da gentañ-penn (e [[1781]])&lt;ref&gt;[http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/speciestaxon?id=16343  AnimalBase.]&lt;/ref&gt; gant an naturour [[Alamagn|alaman]] [[Johann Reinhold Forster]] ([[1729]]-[[1798]]). Dougen a ra anv ar moraer [[portugal]]at [[Fernão de Magalhães]] (war-dro [[1480]]-[[1521]]) a voe roet e anv d'ur [[strizh-mor Magalhães|strizh-mor]] ma c'haller kavout al labous.

==Doareoù pennañ==
Evel an holl [[mank (evn)|vanked]] ez eo dic'houest da nijal.

==Boued==
Bevañ a ra diwar [[pesk|besked]] ([[genougamm]]ed en o zouez) met ivez diwar [[stivell]], [[krill]] ha [[kresteneg]]ed all.

==Annez==
[[Restr:Biomap Sphenisus Magellanicus.png|kleiz|300px|thumb|{{legend|#EE4000|Tiriad ''Spheniscus magellanicus''.}}]]
Kavout a reer ar spesad war aodoù [[Patagonia]] hag en inizi [[Inizi Juan Fernández|Juan Fernández]], [[Inizi Maloù|Maloù]] hag en Isla de los Estados&lt;ref&gt;[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=BR&amp;avibaseid=3B4B29E097464863  ''Spheniscus magellanicus'' war al lec'hienn ''Avibase''.]&lt;/ref&gt;.

==Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20150606063320/http://www.birdlife.org/datazone/species/factsheet/22697822  ''Spheniscus magellanicus'' war al lec'hienn BirdLife International.]
*{{en}} [http://www.iucnredlist.org/details/22697822/0  ''Spheniscus magellanicus'' war lec'hienn an International Union for Conservation of Nature (IUCN).]
{{Commons|Spheniscus magellanicus}}

==Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Evned Douar an Tan]]
[[Rummad:Evned Inizi Maloù]]
[[Rummad:Evned Patagonia]]
[[Rummad:Manked]]
[[Rummad:Spheniscidae]]</text>
      <sha1>hodru8ym252krzsoohfgwiinxrjvq5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suraval</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83202</id>
    <revision>
      <id>2188065</id>
      <parentid>2006472</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T19:18:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2188065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="350" sha1="qh643sghw9uy1rc1199bj80kj2kykow" xml:space="preserve">[[Restr:Lemon - whole and split.jpg|thumb|upright 1.15|Suravaloù melen]]
[[Restr:Lemon tree Berkeley closeup.jpg|thumb|upright 1.15|Suravaloù melen en ur suravalenn]]
[[Frouezh]]enn ar [[suravalenn]] (''Citrus limon'') eo ar '''suraval''', anvet ''aval-sitroñs'', ''sitronenn'' ha ''sitroñs'' ivez.

{{Commons|Citrus x limon}}

[[Rummad:Frouezh]]</text>
      <sha1>qh643sghw9uy1rc1199bj80kj2kykow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indez-Sina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90894</id>
    <revision>
      <id>2188086</id>
      <parentid>2070121</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:28:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Artanisen</username>
        <id>51991</id>
      </contributor>
      <comment>Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png</comment>
      <origin>2188086</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1559" sha1="hizw8i15n54tgcyo6fax4kcd71mieme" xml:space="preserve">{{databox}}
[[restr:Indochina Peninsula.png|thumb|300px|right|Kartenn Indez-Sina]]
[[Image:Map of Indochina Burma Siam China Railway 1886 Weller.png|thumb|Indez-Sina e [[1886]]]]

'''Indez-Sina''' pe '''Ledenez Indez-Sina''' zo ul [[ledenez]] eus [[Azia]] e su [[Sina]] hag e reter [[India]]. Gronnet eo er c'hornôg gant [[Pleg-mor Bengal]], [[mor Andaman]] ha [[Strizh-mor Malaka]] hag er reter gant [[Mor Sina ar Su]]. Hervez an hengoun e oa bevennet gant genaouioù ar [[Ganga]] er c'hornôg. Emañ dindan ar broioù da-heul :
* [[Birmania]]
* [[Kambodja]]
* [[Laos]]
* [[Singapour]]
* [[Thailand]]
* [[Viêt Nam]]
* [[Malaysia|Ledenez Malaysia]], da lâret eo Stadoù [[Johor]], [[Kedah]], [[Kelantan]], [[Melaka]], [[Negeri Sembilan]], [[Pahang]], [[Perak]], [[Penang]], [[Selangor]] ha [[Terengganu]], distrigoù kevredadel [[Kuala Lumpur]] ha [[Putrajaya]].

Alies e vez implijet an anv « Indez-Sina » evit ober anv eus trevadenn gozh [[Indez-Sina c'hall]]. Gwezhall e veze implijet a-wezhioù an droienn Indez-Sina Breizh-Veur evit komz eus [[Birmania]] e grez an trevadennoù&lt;ref&gt;''[[http://books.google.fr/books?id=jgDpHL5MJaAC&amp;printsec=frontcover&amp;source=gbs_ge_summary_r&amp;cad=0#v=onepage&amp;q&amp;f=false Dictionnaire géographique universel contenant la description de tous les lieux du globe intéressans sous le rapport de la géographie physique et politique, de l'histoire, de la statistique, du commerce, de l'industrie, etc]]'', 1830, VII p. 596 et passim&lt;/ref&gt;.

== Notennoù  ==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Ledenezioù]]
[[Rummad:Douaroniezh Azia]]</text>
      <sha1>hizw8i15n54tgcyo6fax4kcd71mieme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Irving (Texas)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98093</id>
    <revision>
      <id>2188095</id>
      <parentid>1956264</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T11:36:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>Gevelliñ</comment>
      <origin>2188095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1193" sha1="2cbtd766ihatvudjcs0a97382gh57mj" xml:space="preserve">[[Restr:Irving Montage.jpg|right|250px|]]
[[Restr:Dallas County Texas Incorporated Areas Irving highighted.svg|right|250px|border]]
'''Irving''' zo ur gêr lec'hiet e biz [[Stadoù SUA|stad]] [[Texas]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Er bloavezh [[2010]] e oa 229 573 a annezidi o chom enni. 


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Cistercian Chapel.jpg
Mustangs Las Colinas.jpg
DART N Irving TC.jpg
Four seasons golf course irving texas facing southwest 2009-08-12.JPG
&lt;/gallery&gt;

==Gevelliñ==
Setu ar gêrioù gevellet gant Irving:&lt;ref&gt;{{liamm web |titl=Irving Sister Cities|url=https://www.irvingchamber.com/international-business/irving-sister-cities|lec'hienn=irvingchamber.com|embanner=Irving – Las Colinas Chamber of Commerce|access-date=2022-02-07}}&lt;/ref&gt;
*{{gevelliñ|Boulogne-Billancourt|Bro-C'hall|France}}
*{{gevelliñ|Darc'han|Mongolia|Mongolia}}
*{{gevelliñ|Espoo|Finland|Finland}}
*{{gevelliñ|León (Mec'hiko)|Mec'hiko|Mexico}}
*{{gevelliñ|Marino (Italia)|Italia|Italy}}
*{{gevelliñ|Merton|Bro-Saoz|England}}, e Londrez

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://www.cityofirving.org/  Lec'hienn ofisiel]

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Commonscat}}
[[Rummad:Kêrioù Texas]]</text>
      <sha1>2cbtd766ihatvudjcs0a97382gh57mj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tanga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104947</id>
    <revision>
      <id>2188084</id>
      <parentid>1526167</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:57:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>-skeudenn diezhomm</comment>
      <origin>2188084</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="955" sha1="cv6jzlkahv0rhzx4pzev2ogxtj18ifx" xml:space="preserve">Un '''tanga''' a zo ur seurt bragoù-bihan, implijet da bezh dilhad-dindan pe kouronkañ, bihanik, ma vez goloet un darn eus ar [[feskenn]]où hepken. Brasoc'hik e vez eget ur [[string]]. Disheñvelik eo ivez diouzh ar [[bragoù-bihan brazilian]] a zo heñvel an daou du (an tu a-raok hag an tu a-dreñv).

==Adster pe yezhoù all==
E yezhoù 'zo e vez graet &quot;tanga&quot; eus kement slip bihan-bihanik, kenster mui-pe-vui gant [[string]], met cheñch a c'hell ober hervez ar broioù, memes er re ma vez komzet an hevelep yezh. ''Tanga'' e [[spagnoleg]] [[Spagn]] n'eo ket tre ar memes tra ha &quot;tanga&quot; e spagnoleg [[Suamerika]]: e Bro-Spagn e talvez kement ha string, tra ma vez lavaret &quot;colaless&quot; eus ur string en [[Amerika ar Su]].

&lt;gallery&gt;
file:Beach-Girl1.jpg|Maouez en un tanga
file:Black-thong-swimsuit.jpg|Gwaz en un tanga
&lt;/gallery&gt;

== Gwelet ivez ==
* [[Bragoù-bihan brazilian]]
* [[Bikini (dilhad)|Mikrokini]]
* [[String]]

[[Rummad:Dilhad-dindan]]</text>
      <sha1>cv6jzlkahv0rhzx4pzev2ogxtj18ifx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paol Kalvez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>105527</id>
    <revision>
      <id>2188091</id>
      <parentid>2139165</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24176-17</username>
        <id>91036</id>
      </contributor>
      <comment>/* Labour emsaver */</comment>
      <origin>2188091</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4074" sha1="p9wku4fpenthnzv6fbvh0dmmcnwz8s3" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = 
 | skeudenn         = 
 | ment             = 
 | alc'hwez         = 
 | anv mat          = Paul Le Calvez
 | anv pluenn       = Paol Kalvez
 | obererezh        = Danevellour&lt;br&gt;Prederour&lt;br&gt;Kazetenner&lt;br&gt;Troour
 | deiziad ganet    = e [[1924]]
 | lec'h ganet      = e [[Lokournan]], {{Breizh}}
 | deiziad marv     = [[29 a viz Gouhere]] [[2021]]
 | lec'h marv       = 
 | yezh             = [[Brezhoneg]]
 | luskad           = [[Imbourc'h]]
 | rumm             = 
 | enorioù          =
 | oberennoù pennañ = ''Kambr ar stered''&lt;br&gt;''Sklêrijenn ar Feiz kristen'' (troidigezh)
 | traoù ouzhpenn   = 
 | sinadur          = 
 | ment sinadur     = 
 | lec'hienn        = 
}}

'''Paol Kalvez''' a oa ur skrivagner bet ganet er bloavezh [[1924]]&lt;ref&gt;Gw. ar pennad Paol Kalvez war load [[Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion|KEAV]] : [https://web.archive.org/web/20210515091210/http://www.keav.bzh/component/k2/item/36-paol-kalvez Paol Kalvez]&lt;/ref&gt; ha marvet d'an [[29 a viz Gouhere]] [[2021]]&lt;ref&gt;[https://abp.bzh/disparition-de-paol-kalvez-53183 Agence Bretagne Presse]&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.argedour.bzh/aet-eo-paol-kalvez-da-anaon/&lt;/ref&gt;. Un emsaver e oa ha skrivet en deus meur a bennad.

==Buhez==
Ganet e voe e [[Lokournan]] e 1924, e vamm a oa o terc’hel meur a stal er vourc’h hag e dad a oa mañsoner eus e vicher. Desavet eo bet e [[brezhoneg]] betek an oad a 13 vloaz.

Mont a reas da studiañ al latin, al lennegezh, an douenoniezh hag ar brederouriezh e skolioù kristen, e [[Okitania|Bro-Okitania]] hag e [[Tunizia|Bro-Dunizia]]. Fellout a rae dezhañ mont da visioner. Soudardet eo bet e 1943 betek 1945. Daoust dezhañ klask bout misioner ha beleg, e voe nac'het dezhañ hag e tistroas el Lu e-men e teuas da vout kontaouer hag is-ofisour. En em staliañ a reas e [[Roazhon]].

Tad eo da zaou vugel en deus desavet e brezhoneg.

Emañ e vez e bered Orvez, tost d'an Naoned, ar bez V 007, gant e wreg Mari-Terez hag o merc'h Katell.&lt;ref&gt;Titour gant Ti-kêr Orvez.&lt;/ref&gt;

==Labour emsaver==
Bet eo bet unan eus renerien bouezusañ [[KEAV]] e-pad ur mare, a-gevret gant [[Ronan Huon]] ha [[Vefa de Bellaing]] hag e kengrouas [[Strollad An Deskadurezh Eil Derez|SADED]] gant [[Guy Étienne]] ha [[Youenn Olier]]. Sevel a reas darempredoù etre KEAV ha SADED eus 1963 da 1967. War-lerc'h e kuitas embregerezhioù Guy Étienne evit labourat e savadurioù katolik gant Youenn Olier. Klasket en doa skoulmañ darempredoù etre KEAV ha [[Skol An Emsav]] (SAE) er bloavezh-skol 1970-71, pa oa SAE ur gevredigezh kristen. Paouez a reas da labourat evit KEAV e 1978.

Ur paot-mat a bennadoù en deus skrivet evit ar gelaouenn [[Imbourc'h]] ha kavout a reer lod eus e brederiadennoù, merket don gant ar feiz kristen, war load [[Emglev An Tiegezhioù]]&lt;ref&gt;[http://emglev.wordpress.com/ Load Emglev an Tiegezhioù]&lt;/ref&gt;. Kenderc'hel a reas al labour kroget gant [[Marsel Klerg]] evit sevel ha skridaozañ ur breviel e brezhoneg e 12 levrenn (''Lennadurioù kristen'').

E 2007, Paol Kalvez en deus skrivet ul levr, ''Kambr ar stered'', embannet gant an ti-embann [[Mouladurioù Hor Yezh]]. Ennañ e kaver un c'hendiviz gant Malo Bouessel du Bourg a-zivout red e vuhez en tu all da bevar-ugent vloaz hag e gejadennoù gant tud zo evel [[Lanza del Vasto]] da skouer&lt;ref&gt;Ur vurutelladenn amañ : [http://alennebrezhoneg.wordpress.com/2010/10/25/kambr-ar-stered-paol-kalvez-2007/ Kambr ar stered, Paol Kalvez (2007)]&lt;/ref&gt;.

E [[2015]] ez eo embannet e droidigezh eus ar c'helc'hlizher &quot;Lumen Fidei&quot; skrivet gant ar pab [[Frañsez (pab)|Frañsez]], troet &quot;Sklêrijenn ar Feiz kristen&quot; gantañ&lt;ref&gt;Gw. ar pennad [https://web.archive.org/web/20160305093120/http://www.ar-gedour-mag.com/archive/2015/01/29/lumen-fidei-arrive-en-breton-5546967.html Lumen Fidei e brezhoneg] war load [[Ar Gedour Mag]] (galleg)&lt;/ref&gt;.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Kalvez, Paol}}
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1924]]
[[Rummad:Marvioù 2021]]</text>
      <sha1>p9wku4fpenthnzv6fbvh0dmmcnwz8s3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carmine Crocco</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107986</id>
    <revision>
      <id>2188081</id>
      <parentid>1957795</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:33:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-24190-67</username>
        <id>91031</id>
      </contributor>
      <comment>Photo</comment>
      <origin>2188081</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1603" sha1="himt5uuafj0vnoox39neeri2ncvx2zp" xml:space="preserve">[[Restr:Carmine Crocco1.jpg|thumb|Carmine Crocco]]
*''Il brigante è come la serpe, se non la stuzzichi non ti morde'' (Ar vriganted zo evel an naered: ma ne hegez ket anezho ne flemmont ket ac'hanout).&lt;br&gt;Carmine Crocco&lt;ref&gt;Ribolla, p. 61.&lt;/ref&gt;
'''Carmine Crocco''', lesanvet '''Donatello''', pe '''Donatelli''' (1830 -1905) a oa ur [[brigant]] italian eus [[Basilicate]] marvet er vac'h e Portoferraio. Poent a oa edo e penn ur vandennad 2000 den, etre briganterezh ha skoazell d'ar Vourboned, tiegezh [[rouaned Naplez]], haroz poblek enebour da rouaned Italia eus [[tiegezh Savoia]]. 

Soudard e voe en arme ar Vourboned, dezertour, partizan en arme Garibaldi, troet a-du gant ar roue, hag a-benn ar fin evitañ e-unan, hogen disheñvel diouzh briganted all e amzer dre ma rae gant doareoù ur penn-arme ha ma vestronie troioù ar brezelig war ar maez. 

En 1864 e voe harzet pa oa o klask repu e Stadoù ar Pab. E 1870 e voe kaset dirak ul levarn italian, kondaonet d'ar marv, ha goude d'ar vac'h-hed-buhez. Neuze e skrivas e vuhez a voe brudet en Italia penn-da-benn, hag a voe studiet gant istorourien, yezhourien, hag all. 

E deroù an {{XXvet kantved}} ne oa nemet ul laer hag un drouklazher. Abaoe ar bloavezhioù 1950 eo gwelet gant dalc'hidi ar skol adwelourien evel « kaser dispac'h ar gouerien». [[Tabut]] zo c'hoazh diwar e benn.


== Notennoù ==
&lt;references/&gt;

==Liammoù diavaeez==
{{Commons|Category:Carmine Crocco}}

{{DEFAULTSORT:Crocco, Carmine}}
[[Rummad:Tud Italia]]
[[Rummad:Torfedourien Italia]]
[[Rummad:Div Sikilia]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1830]]
[[Rummad:Marvioù 1905]]</text>
      <sha1>himt5uuafj0vnoox39neeri2ncvx2zp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188082</id>
      <parentid>2188081</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T08:50:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>kempenn</comment>
      <origin>2188082</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1558" sha1="rjdsmyhxc0wb96y0cigqds2j7r082q3" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Carmine Crocco''', lesanvet '''Donatello''', pe '''Donatelli''' (1830 -1905) a oa ur [[brigant]] italian eus [[Basilicate]] marvet er vac'h e Portoferraio. Poent a oa edo e penn ur vandennad 2000 den, etre briganterezh ha skoazell d'ar Vourboned, tiegezh [[rouaned Naplez]], haroz poblek enebour da rouaned Italia eus [[tiegezh Savoia]]. 

Soudard e voe en arme ar Vourboned, dezertour, partizan en arme Garibaldi, troet a-du gant ar roue, hag a-benn ar fin evitañ e-unan, hogen disheñvel diouzh briganted all e amzer dre ma rae gant doareoù ur penn-arme ha ma vestronie troioù ar brezelig war ar maez. 

En 1864 e voe harzet pa oa o klask repu e Stadoù ar Pab. E 1870 e voe kaset dirak ul levarn italian, kondaonet d'ar marv, ha goude d'ar vac'h-hed-buhez. Neuze e skrivas e vuhez a voe brudet en Italia penn-da-benn, hag a voe studiet gant istorourien, yezhourien, hag all. 

E deroù an {{XXvet kantved}} ne oa nemet ul laer hag un drouklazher. Abaoe ar bloavezhioù 1950 eo gwelet gant dalc'hidi ar skol adwelourien evel « kaser dispac'h ar gouerien». [[Tabut]] zo c'hoazh diwar e benn.

== Arroudenn ==
*''Il brigante è come la serpe, se non la stuzzichi non ti morde'' (Ar vriganted zo evel an naered: ma ne hegez ket anezho ne flemmont ket ac'hanout).&lt;br&gt;Carmine Crocco&lt;ref&gt;Ribolla, p. 61.&lt;/ref&gt;

== Notennoù ==
&lt;references/&gt;

{{Commons|Category:Carmine Crocco}}

{{DEFAULTSORT:Crocco, Carmine}}
[[Rummad:Tud Italia]]
[[Rummad:Torfedourien Italia]]
[[Rummad:Div Sikilia]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1830]]
[[Rummad:Marvioù 1905]]</text>
      <sha1>rjdsmyhxc0wb96y0cigqds2j7r082q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ouc'ha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110717</id>
    <revision>
      <id>2188085</id>
      <parentid>1958130</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:07:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <origin>2188085</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="506" sha1="gf734h1210qj16f0y8k0g5z42s7bzh8" xml:space="preserve">[[File:Опеканная уха.JPG|thumb|Ouc'ha.]]

'''Ouc'ha''' ([[ruseg]] : ''уха'' ; [[ukraineg]] : Юха рибна ''youc'ha ribna'', &quot;soubenn ar pesked&quot;) zo ur [[soubenn]]-besked e [[Rusia]] hag en [[Ukraina]], gant [[legumaj]] e-barzh : [[pour]], [[patatez]], [[lore]], [[anet]], [[stragon]] ha [[perisilh]] glas. Temzet e vez gant [[pebr]] du, [[safron]], [[muskadez]] ha greun [[fanouilh]]. 

==Pennadoù kar==
*[[Halászlé]]
*[[Bouillabaisse]]

[[Rummad:boued Rusia]]
[[Rummad:soubennoù]]</text>
      <sha1>gf734h1210qj16f0y8k0g5z42s7bzh8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gwiniegoù traoñienn al Liger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147374</id>
    <revision>
      <id>2188067</id>
      <parentid>2184015</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T19:36:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>Gwiniegoù Bro-Naoned</comment>
      <origin>2188067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7572" sha1="bak2f81xs1ixqybpz91y6lv545axv5c" xml:space="preserve">[[Restr:Vignobles val de loire-fr.svg|400px|thumb|Gwiniegoù traoñienn al Liger.]] 
'''Gwiniegoù traoñienn al Liger''' eo anv ar rannvro vras lec'h ma vez produet [[gwin]]où eus gwiniegoù liesseurt [[traoñienn al Liger]]. [[Gwin gwenn|Gwinoù gwenn]] sec'h, hanter sec'h, c'hwek, ha betek likorek a zo, [[gwin ruz|gwinoù ruz]] skañv an aliesañ, [[gwin roz|gwinoù roz]] ha gwinoù bervus a zo ivez. Gwiniegi al Liger zo 70 000 hektar enno. Produet e vez 4 milion a hektolitroù. 

War ribl al [[Liger]] hag he adstêrioù emañ an holl winoù-se, an eil lodenn anezho e Bro-C'hall (rannvroioù [[Anjev]], [[Touren]] ha &quot;Centre&quot;), e-barzh [[Traoñ al Liger]] hag en argrec'h dezhañ, hag eben e Breizh, e [[Bro-Naoned]].

Ar [[chenin blanc]], ar [[sauvignon]], ar [[melon de Bourgogne]], ar [[chardonnay]], etc. eo ar [[gouennad|gouennadoù]] implijet e traoñienn al Liger evit ar gwinoù gwenn. Ar [[cabernet franc]], ar [[grolleau]], ar [[gamay]], ar [[pineau d'Aunis]], ar [[pinot noir]], ar [[côt]], etc eo ar re gounezet evit ar gwinoù ruz ha roz.

&lt;div style=&quot;-moz-column-count:3; column-count:3; -webkit-column-count:3&quot;&gt;
Gwiniegoù Bro-Naoned :
* rozioù-Ankiniz
* [[gros-plant a vro-Naoned]]
* [[gwinieg ar Muskadig]]
* fiefs-vendéens

Gwiniegoù Anjev :
*anjou
*anjou-gamay
*anjou villages
*anjou villages brissac
*anjou fines bulles
*anjou-coteaux-de-la-loire
*bonnezeaux
*cabernet Anjev
*chaume
*coteaux-de-l'aubance
*coteaux-du-layon 
*Quarts-de-chaume
*gwin roz Anjev 
*savennières
*gwin Thouarsais
*coteaux-de-saumur
*saumur
*saumur brut
* saumur-champigny

Gwiniegoù Touren :
*[[gwinieg Bourgueil]]
*[[gwinieg Saint-Nicolas-de-Bourgueil]]
* chinon
*cheverny
*coteaux-du-loir
*coteaux-du-vendômois
*cour-cheverny
*haut-poitou
*jasnières
*touraine
*touraine-amboise
*touraine-azay-le-rideau
*touraine-mesland
*touraine-noble-joué
*vouvray

Gwiniegoù Centre :
*Gwiegoù an Orléanais
*Gwiniegoù Centre-Loire
*Gwiniegoù an Torosad Kreiz
&lt;/div&gt;

== Gwiniegoù Bro-Naoned ==
''Gwelet ivez [[Gwinieg ar Muskadig]]'' ha ''[[Gwiniegi Breizh]]''.&lt;br&gt;
Seizh [[AOK]] a zo e gwinieg Bro-Naoned, e Su ha Reter [[Naoned]], eus aodoù ar Meurvor Atlantel betek [[Ankiniz]]. Un tamm a zo e departamant [[Maine-ha-Liger]] ha [[Vande (departamant)|Vande]] ivez bremañ.

{| class=&quot;wikitable centre&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+Taolenn anvadurioù gwinieg Bro-Naoned
!AOK !! Seurt gwin !! Tachad an anvadur !! Gorread produiñ (keitad 2022-24)&lt;ref name=&quot;douanes&quot;&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=Open Data {{!}} Porched Pennrennerezh ar Maltouterezh hag ar Gwirioù Ameeun |url=http://www.douane.gouv.fr/la-douane/opendata |lec'hienn=www.douane.gouv.fr |consulté le=2025-12-29}}&lt;/ref&gt; !! Gouennad pennañ !! Douaroù
|-
|[[Gros-plant a vro-Naoned]]&lt;ref&gt;{{liamm web |url=https://info.agriculture.gouv.fr/boagri/document_administratif-09352c1a-2ea0-4198-bd39-197c4477e963/telechargement |format=pdf |titl=Kaier ar c'hargoù an anvadur orin kontrollet « GROS PLANT DU PAYS NANTAIS »}}, gwiriekaet gant diferad an 26 a viz Du 2025 embannet er ''[[Kazetenn ofisiel Republik Frañs|KORF]]'' nv 0280 eus an 29 a viz Du 2025.&lt;/ref&gt; || gwenn || 92 kumun eus Bro-Naoned || 322 || [[folle-blanche]] B || tachenn sabronek ha silikek&lt;ref name=&quot;ref_auto_28&quot;&gt;[[Guide vert]] Solar : ''Vins de France''. (Pajenn n°137 war ''Gros plant du pays nantais'')&lt;/ref&gt;
|-
|[[Muskadig]]&lt;ref&gt;{{liamm web |url=https://info.agriculture.gouv.fr/boagri/document_administratif-e435f8dc-85b9-4172-ac00-637750581682/telechargement |format=pdf |titl=Kaier ar c'hargoù an anvadur orin kontrollet « MUSCADET »}}, gwiriekaet gant diferad ar 26 a viz Du 2025 embannet er ''[[Kazetenn ofisiel Republik Frañs|KORF]]'' eus an 3 a viz Kerzu 2025.&lt;/ref&gt; || rowspan=&quot;4&quot;|gwenn || 64 c'humun eus [[Liger-Atlantel]], [[Vande (departamant)|Vande]] ha [[Maine-ha-Liger]] || 1 092 || rowspan=&quot;4&quot;|[[melon]] B ||tachennoù kentael, tro-ha-tro sabronek, skiltek ha greunitek&lt;ref name=&quot;ref_auto_22&quot;&gt;[[Guide vert]] Solar : ''Vins de France''. (Pajenn n°182 war ''Muscadet'')&lt;/ref&gt;
|-
|[[Muskadig Sevr-ha-Mewan]]&lt;ref&gt;{{liamm web |url=https://info.agriculture.gouv.fr/boagri/document_administratif-55d03fa0-d4a5-4687-81e0-55c6353e73e2/telechargement |format=pdf |titl=Kaier ar c'hargoù an anvadur orin kontrollet « MUSCADET SÈVRE ET MAINE »}}, gwiriekaet gant diferad ar 26 a viz Du 2025 embannet er ''[[Kazetenn ofisiel Republik Frañs|KORF]]'' eus an 29 a viz Du 2025.&lt;/ref&gt; || 30 kumun eus [[Liger-Atlantel]], [[Vande (departamant)|Vande]] ha [[Maine-ha-Liger]] || 4 900
| tachennoù kozh [[Torosad Arvorig]] (greunitoù, gneis, gabro…) ha douaroù kentoc'h skañv&lt;ref name=&quot;ref_auto_12&quot;&gt;[[Guide vert]] Solar : ''Vins de France''. (Pajenn n°184 war ''Muscadet-sèvre-et-maine'')&lt;/ref&gt;
|-
|[[Muskadig Rozioù-al-Liger]]&lt;ref&gt;{{liamm web |url=https://info.agriculture.gouv.fr/boagri/document_administratif-1c85e139-c8cd-4ce4-aa5e-22fc6f165a6d/telechargement |format=pdf |titl=Kaier ar c'hargoù an anvadur orin kontrollet « MUSCADET COTEAUX DE LA LOIRE »}}, gwiriekaet gant diferad ar 26 a viz Du 2025 embannet er ''[[Kazetenn ofisiel Republik Frañs|KORF]]'' eus an 29 a viz Du 2025.&lt;/ref&gt; || 13 kumun eus [[Liger-Atlantel]] ha [[Maine-ha-Liger]] || 88
|tachennoù skiltek, a-wechoù greunitek&lt;ref name=&quot;ref_auto_10&quot;&gt;[[Guide vert]] Solar : ''Vins de France''. (Pajenn n°183 war ''Muscadet coteaux de la loire'')&lt;/ref&gt;
|-
|[[Muskadig Rozioù-Lenn Veur]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{liamm web |url=https://info.agriculture.gouv.fr/boagri/document_administratif-33ac9578-546c-4866-920e-fbd175089d7a/telechargement |format=pdf |titl=Kaier ar c'hargoù an anvadur orin kontrollet « MUSCADET CÔTES DE GRANDLIEU »}}, gwiriekaet gant diferad ar 26 a viz Du 2025 embannet er ''[[Kazetenn ofisiel Republik Frañs|KORF]]'' nv 0283 eus an 3 a viz Kerzu 2025.&lt;/ref&gt;|| 21 gumun eus [[Liger-Atlantel]] ha [[Vande (departamant)|Vande]] || 209
|tachennoù gant douaroù gell yac'h, dougus ha silus&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|-
|rowspan=&quot;3&quot;|[[Rozioù-Ankiniz]]&lt;ref&gt;{{liamm web |url=https://info.agriculture.gouv.fr/boagri/document_administratif-b6915da9-2112-4d12-95d7-ab037dafcf01/telechargement |format=pdf |titl=Kaier ar c'hargoù an anvadur orin kontrollet « COTEAUX D’ANCENIS »}}, gwiriekaet gant diferad ar 26 a viz Du 2025 embannet er ''[[Kazetenn ofisiel Republik Frañs|KORF]]'' d'an 29 a viz Du 2025.&lt;/ref&gt; || gwenn
| rowspan=&quot;3&quot;|15 kumun eus [[Liger-Atlantel]] ha [[Maine-ha-Liger]] || 103 || [[Pinot gris]] G (malvoisie) || rowspan=&quot;3&quot;| tachennoù skiltek-priek, gant un nebeud toleadoù greunitek&lt;ref name=&quot;ref_auto_29&quot;&gt;[[Guide vert]] Solar : ''Vins de France''. (Pajenn n°78 war ''Coteaux d'ancenis'')&lt;/ref&gt;
|-
|gwin roz || 13 || [[gamay]] N
|-
|gwin ruz || 37 || [[gamay]] N
|-
| rowspan=&quot;3&quot;|[[fiefs-vendéens]]&lt;ref&gt;{{liamm web |url=https://info.agriculture.gouv.fr/boagri/document_administratif-ab074c84-057d-4f28-8501-8c98876fe25a/telechargement |format=pdf |titl=Kaier ar c'hargoù an anvadur orin kontrollet « FIEFS VENDÉENS »}}, gwiriekaet gant diferad ar 14 a viz Ebrel 2022 embannet er ''[[Kazetenn ofisiel Republik Frañs|KORF]]'' d'an 21 a viz Ebrel 2022.&lt;/ref&gt; || gwenn || rowspan=&quot;3&quot;|19 kumun eus Vande || 42 || [[chenin]] B || rowspan=&quot;3&quot;|tachennoù a bep seurt a orin kentael&lt;ref name=&quot;ref_auto_25&quot;&gt;[[Guide vert]] Solar : ''Vins de France''. (Pajenn n°120 war ''Fiefs vendéens'')&lt;/ref&gt;
|-
|gwin roz || 128 || [[cabernet franc]] N ha [[Pinot du]] N
|-
|gwin ruz || 95 || [[cabernet franc]] N ha [[Pinot du]] N
|}

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Gwinieg Traoñienn al Liger|*]]
[[Rummad:Liger]]</text>
      <sha1>bak2f81xs1ixqybpz91y6lv545axv5c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Goar Hlgathian</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179892</id>
    <redirect title="Gohar Hlghatian" />
    <revision>
      <id>2188070</id>
      <parentid>2187948</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T19:58:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>9831</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dresañ an adkas doubl da [[Gohar Hlgatian]]</comment>
      <origin>2188070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="rp4a8tm8xb1ubocr9pg2vo544ar5t15" xml:space="preserve">#ADKAS [[Gohar Hlgatian]]</text>
      <sha1>rp4a8tm8xb1ubocr9pg2vo544ar5t15</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188088</id>
      <parentid>2188070</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:29:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>Riñset ar bajenn</comment>
      <origin>2188088</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188089</id>
      <parentid>2188088</parentid>
      <timestamp>2026-04-20T10:31:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[Gohar Hlghatian]]</comment>
      <origin>2188089</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26" sha1="jievmoxp91q0dntyztx6c2ao9gdkmx7" xml:space="preserve">#ADKAS [[Gohar Hlghatian]]</text>
      <sha1>jievmoxp91q0dntyztx6c2ao9gdkmx7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Neil McCasland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179912</id>
    <revision>
      <id>2188066</id>
      <parentid>2188036</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T19:22:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2188066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1171" sha1="he93hjvoi0d03u87d1g6vrv3u5chz9a" xml:space="preserve">{{databox}}
'''William Neil McCasland''', ganet e-tro [[1957]], zo un [[Ijninourezh egorel|ijinour egorel]], ur [[Major jeneral (SUA)|major jeneral]] eus an [[United States Air Force]] war e leve, ha bet penn an [[Air Force Research Laboratory]]. Penn an skourr teknologiezh en Applied Technology Associates eo hiziv-an-deiz. Goude e steuziadenn e miz C'hwevrer 2026&lt;ref&gt; https://www.leparisien.fr/international/etats-unis/il-a-occupe-les-postes-les-plus-sensibles-de-larmee-americaine-un-ancien-commandant-mysterieusement-disparu-depuis-2-semaines-12-03-2026-DWA2C5UU75DQ7JHEJTDWGVCHB4.php&lt;/ref&gt;, e voe embannet ur [[sinal silver]] gant [[Bernalillo County (New Mexico)|Bernalillo County]]. Skourr klask hag enklask New Mexico a ro harp d'ar c'hlask warnañ.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Hasman |first=Gregory R. C. |date=2026-03-02 |title=Retired Kirtland commander reported missing since Friday |url=https://www.abqjournal.com/news/retired-kirtland-commander-reported-missing-since-friday/2991867 |access-date=2026-03-02 |website=www.abqjournal.com |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:MIT]]
[[Rummad:Ofiserien SUA]]
[[Rummad:Ufologiezh]]</text>
      <sha1>he93hjvoi0d03u87d1g6vrv3u5chz9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shushanna Sargsyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179918</id>
    <revision>
      <id>2188053</id>
      <timestamp>2026-04-19T14:52:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2188053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1780" sha1="6xgttnb27ucs0ns1ws7ovwfmd7q5adx" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Shushanna Sargsyan 2012.jpg|right|130px|Shushanna Sargsyan e 2012.]]
'''Shushanna Sargsyan''' (en [[armenieg]]:''' Շուշաննա Սարգսյան''') a zo bet ganet d’an [[2 Meurzh|2 a viz Meurzh]] [[1992]] en [[Armenia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez FIDE  (WFM) eo abaoe 2021, &lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 003 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13304372 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 119 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2014.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad armeniat ar  Merc'hed === 
* Trec'h e voe er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2010&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr32263.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 Armenian Girl's Championship U-18 Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bedervet plas e 2012&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr68372.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821  67th Armenian Women's Championship Chess - Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bempvet plas e 2015&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 70th Armenian Women's Championship - Chess Chess Results]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe  e 2014&lt;ref&gt;{{en}}[https://armenpress.am/en/article/747032 Armen Press, d'ar 21 a viz Genver 2014]&lt;/ref&gt;. 
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=134668 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[http://www.365chess.com/players/Shushanna_Sargsyan He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Sargsyan, Shushanna}}</text>
      <sha1>6xgttnb27ucs0ns1ws7ovwfmd7q5adx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188054</id>
      <parentid>2188053</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2188054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1778" sha1="fdbs183030i0vcddllqbio4q64sosuz" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Shushanna Sargsyan 2012.jpg|right|130px|Shushanna Sargsyan e 2012.]]
'''Shushanna Sargsyan''' (en [[armenieg]]:''' Շուշաննա Սարգսյան''') a zo bet ganet d’an [[2 Meurzh|2 a viz Meurzh]] [[1992]] en [[Armenia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez FIDE  (WFM) eo abaoe 2021&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 003 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13304372 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 119 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2014.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad armeniat ar  Merc'hed === 
* Trec'h e voe er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2010&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr32263.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 Armenian Girl's Championship U-18 Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bedervet plas e 2012&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr68372.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821  67th Armenian Women's Championship Chess - Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bempvet plas e 2015&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 70th Armenian Women's Championship - Chess Chess Results]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe  e 2014&lt;ref&gt;{{en}}[https://armenpress.am/en/article/747032 Armen Press, d'ar 21 a viz Genver 2014]&lt;/ref&gt;. 
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=134668 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[http://www.365chess.com/players/Shushanna_Sargsyan He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Sargsyan, Shushanna}}</text>
      <sha1>fdbs183030i0vcddllqbio4q64sosuz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188055</id>
      <parentid>2188054</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:54:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2188055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1779" sha1="lfperl2xblefxi1dn6zntoqbjinagz9" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Shushanna Sargsyan 2012.jpg|right|130px|Shushanna Sargsyan e 2012.]]
'''Shushanna Sargsyan''' (en [[armenieg]]:''' Շուշաննա Սարգսյան''') a zo bet ganet d’an [[2 Meurzh|2 a viz Meurzh]] [[1992]] en [[Armenia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez FIDE  (WFM) eo abaoe 2021&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 003 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13304372 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 119 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2014.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad armeniat ar  Merc'hed ==== 
* Trec'h e voe er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2010&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr32263.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 Armenian Girl's Championship U-18 Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bedervet plas e 2012&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr68372.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821  67th Armenian Women's Championship Chess - Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bempvet plas e 2015&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 70th Armenian Women's Championship - Chess Chess Results]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe  e 2014&lt;ref&gt;{{en}}[https://armenpress.am/en/article/747032 Armen Press, d'ar 21 a viz Genver 2014]&lt;/ref&gt;. 
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=134668 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[http://www.365chess.com/players/Shushanna_Sargsyan He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Sargsyan, Shushanna}}</text>
      <sha1>lfperl2xblefxi1dn6zntoqbjinagz9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188056</id>
      <parentid>2188055</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:55:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Rummadoù.</comment>
      <origin>2188056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1852" sha1="jh2wme5rj54qkekagpz0uno5a4xogoa" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Shushanna Sargsyan 2012.jpg|right|130px|Shushanna Sargsyan e 2012.]]
'''Shushanna Sargsyan''' (en [[armenieg]]:''' Շուշաննա Սարգսյան''') a zo bet ganet d’an [[2 Meurzh|2 a viz Meurzh]] [[1992]] en [[Armenia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez FIDE  (WFM) eo abaoe 2021&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 003 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13304372 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 119 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2014.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad armeniat ar  Merc'hed ==== 
* Trec'h e voe er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2010&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr32263.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 Armenian Girl's Championship U-18 Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bedervet plas e 2012&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr68372.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821  67th Armenian Women's Championship Chess - Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bempvet plas e 2015&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 70th Armenian Women's Championship - Chess Chess Results]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe  e 2014&lt;ref&gt;{{en}}[https://armenpress.am/en/article/747032 Armen Press, d'ar 21 a viz Genver 2014]&lt;/ref&gt;. 
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=134668 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[http://www.365chess.com/players/Shushanna_Sargsyan He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Sargsyan, Shushanna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1992]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>jh2wme5rj54qkekagpz0uno5a4xogoa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188057</id>
      <parentid>2188056</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T14:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Kevezadegoù hiniennel */</comment>
      <origin>2188057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1852" sha1="oijxz5uexd17hx89j4ra204dwrbo2zq" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Shushanna Sargsyan 2012.jpg|right|130px|Shushanna Sargsyan e 2012.]]
'''Shushanna Sargsyan''' (en [[armenieg]]:''' Շուշաննա Սարգսյան''') a zo bet ganet d’an [[2 Meurzh|2 a viz Meurzh]] [[1992]] en [[Armenia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez FIDE  (WFM) eo abaoe 2021&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 003 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13304372 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 119 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2014.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad armeniat ar  Merc'hed ==== 
Trec'h e voe er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2010&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr32263.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 Armenian Girl's Championship U-18 Chess Results]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
* Trec'h e voe  e 2014&lt;ref&gt;{{en}}[https://armenpress.am/en/article/747032 Armen Press, d'ar 21 a viz Genver 2014]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bedervet plas e 2012&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr68372.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821  67th Armenian Women's Championship Chess - Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bempvet plas e 2015&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 70th Armenian Women's Championship - Chess Chess Results]&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=134668 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[http://www.365chess.com/players/Shushanna_Sargsyan He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Sargsyan, Shushanna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1992]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>oijxz5uexd17hx89j4ra204dwrbo2zq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188061</id>
      <parentid>2188057</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T18:32:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Olimpiad Tromsø - 2014.</comment>
      <origin>2188061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2233" sha1="fk4ho7bs9uj7i9uucmlxa4vrcbzzurv" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Shushanna Sargsyan 2012.jpg|right|130px|Shushanna Sargsyan e 2012.]]
'''Shushanna Sargsyan''' (en [[armenieg]]:''' Շուշաննա Սարգսյան''') a zo bet ganet d’an [[2 Meurzh|2 a viz Meurzh]] [[1992]] en [[Armenia]].&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez FIDE  (WFM) eo abaoe 2021&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 003 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13304372 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 119 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2014.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad armeniat ar  Merc'hed ==== 
Trec'h e voe er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2010&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr32263.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 Armenian Girl's Championship U-18 Chess Results]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
* Trec'h e voe  e 2014&lt;ref&gt;{{en}}[https://armenpress.am/en/article/747032 Armen Press, d'ar 21 a viz Genver 2014]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bedervet plas e 2012&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr68372.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821  67th Armenian Women's Championship Chess - Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Tapout a reas ar bempvet plas e 2015&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 70th Armenian Women's Championship - Chess Chess Results]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù]] ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Armenia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/1jr13b9j.html Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|2014||erlec'hierez||41||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||2/2 (+ 2, = 0, - 0)||100
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13303554 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=134668 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[http://www.365chess.com/players/Shushanna_Sargsyan He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Sargsyan, Shushanna}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1992]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>fk4ho7bs9uj7i9uucmlxa4vrcbzzurv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>An Trec'h</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179919</id>
    <redirect title="Skol Ober" />
    <revision>
      <id>2188059</id>
      <timestamp>2026-04-19T16:19:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas d’an aozadur</comment>
      <origin>2188059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20" sha1="2g3z3fvque2w27cjg7e3sk3tahc6b1o" xml:space="preserve">#ADKAS [[Skol Ober]]</text>
      <sha1>2g3z3fvque2w27cjg7e3sk3tahc6b1o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Emglev 1906</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179920</id>
    <redirect title="Emglev ar skrivagnerien" />
    <revision>
      <id>2188060</id>
      <timestamp>2026-04-19T16:23:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ch. Rogel</username>
        <id>46</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas da Emglev ar skrivagnerien</comment>
      <origin>2188060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="taoysu2dflvrsw7q5su78fl1kna7fk8" xml:space="preserve">#ADKAS [[Emglev ar skrivagnerien]]</text>
      <sha1>taoysu2dflvrsw7q5su78fl1kna7fk8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nadia Farès</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179921</id>
    <revision>
      <id>2188062</id>
      <timestamp>2026-04-19T18:50:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{Databox}} '''Nadia Farès''', ganet d'an [[20 a viz Kerzu]] [[1968]] hag aet da Anaon d'ar [[17 a viz Ebrel]] [[2026]], a oa un aktourez [[Bro-C'hall|gall]]. Kroget he devoa da vezañ aktourez er skinwel e 1993, ha goude-se e filmoù gant ''[[Les amies de ma femme]]''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.allocine.fr/personne/fichepersonne-18021/biographie/|title=Nadia Farès|website=Allocine.fr|access-date=Apr 17, 2026}}&lt;/ref&gt; Brudet he oa bet gant ar film Thriller (do...&quot;</comment>
      <origin>2188062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="944" sha1="f29d0rqc88taybvq1fs77dghrobsv40" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Nadia Farès''', ganet d'an [[20 a viz Kerzu]] [[1968]] hag aet da Anaon d'ar [[17 a viz Ebrel]] [[2026]], a oa un aktourez [[Bro-C'hall|gall]]. Kroget he devoa da vezañ aktourez er skinwel e 1993, ha goude-se e filmoù gant ''[[Les amies de ma femme]]''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.allocine.fr/personne/fichepersonne-18021/biographie/|title=Nadia Farès|website=Allocine.fr|access-date=Apr 17, 2026}}&lt;/ref&gt; Brudet he oa bet gant ar film [[Thriller (doare)|thriller]] polis ''[[Les Rivières pourpres (film)|Les Rivières pourpres]]''. Gwelet e oa bet ivez evel an ajant Jade Kinler er [[film birvidik]]/[[film thriller|thriller]] ''[[War (film, 2007)|War]]'' embannet e 2007, hag ar roll Pia er [[film spont]] ''[[Storm Warning (film, 2007)|Storm Warning]]'' embannet e 2007 ivez.
{{DEFAULTSORT:Fares, Nadia}}
[[Rummad:Tud eus Marrakech]]
[[Rummad:Aktourezed Bro-C'hall]]
[[Rummad:Aktourezed skinwel]]
[[Rummad:Tud beuzet]]</text>
      <sha1>f29d0rqc88taybvq1fs77dghrobsv40</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188063</id>
      <parentid>2188062</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T18:51:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2188063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="986" sha1="0paql448qibgon3qtjhz1z5v0tksxp2" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Nadia Farès''', ganet d'an [[20 a viz Kerzu]] [[1968]] hag aet da Anaon d'ar [[17 a viz Ebrel]] [[2026]], a oa un aktourez [[Bro-C'hall|gall]]. Kroget he devoa da vezañ aktourez er skinwel e 1993, ha goude-se e filmoù gant ''[[Les amies de ma femme]]''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.allocine.fr/personne/fichepersonne-18021/biographie/|title=Nadia Farès|website=Allocine.fr|access-date=Apr 17, 2026}}&lt;/ref&gt; Brudet he oa bet gant ar film [[Thriller (doare)|thriller]] polis ''[[Les Rivières pourpres (film)|Les Rivières pourpres]]''. Gwelet e oa bet ivez evel an ajant Jade Kinler er [[film birvidik]]/[[film thriller|thriller]] ''[[War (film, 2007)|War]]'' embannet e 2007, hag ar roll Pia er [[film spont]] ''[[Storm Warning (film, 2007)|Storm Warning]]'' embannet e 2007 ivez.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Fares, Nadia}}
[[Rummad:Tud eus Marrakech]]
[[Rummad:Aktourezed Bro-C'hall]]
[[Rummad:Aktourezed skinwel]]
[[Rummad:Tud beuzet]]</text>
      <sha1>0paql448qibgon3qtjhz1z5v0tksxp2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188064</id>
      <parentid>2188063</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T18:52:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2188064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1020" sha1="jivi111wnvvyv5c9qpg289f21w0dorw" xml:space="preserve">{{Databox}}
'''Nadia Farès''', ganet d'an [[20 a viz Kerzu]] [[1968]] hag aet da Anaon d'ar [[17 a viz Ebrel]] [[2026]], a oa un aktourez [[Bro-C'hall|gall]]. Kroget he devoa da vezañ aktourez er skinwel e 1993, ha goude-se e filmoù gant ''[[Les amies de ma femme]]''.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.allocine.fr/personne/fichepersonne-18021/biographie/|title=Nadia Farès|website=Allocine.fr|access-date=Apr 17, 2026}}&lt;/ref&gt; Brudet he oa bet gant ar film [[Thriller (doare)|thriller]] polis ''[[Les Rivières pourpres (film)|Les Rivières pourpres]]''. Gwelet e oa bet ivez evel an ajant Jade Kinler er [[film birvidik]]/[[film thriller|thriller]] ''[[War (film, 2007)|War]]'' embannet e 2007, hag ar roll Pia er [[film spont]] ''[[Storm Warning (film, 2007)|Storm Warning]]'' embannet e 2007 ivez.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Fares, Nadia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:Marvioù 2026]]
[[Rummad:Tud eus Marrakech]]
[[Rummad:Aktourezed Bro-C'hall]]
[[Rummad:Aktourezed skinwel]]</text>
      <sha1>jivi111wnvvyv5c9qpg289f21w0dorw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Phare d’Eckmühl</title>
    <ns>1</ns>
    <id>179922</id>
    <revision>
      <id>2188071</id>
      <timestamp>2026-04-19T20:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pennad didalvoudus */ rann nevez</comment>
      <origin>2188071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="286" sha1="rordnz5lmelwkcl0y7uqtalewb6zvtv" xml:space="preserve">== Pennad didalvoudus ==

Ne welan ket re da betra servij ar pennad-mañ. Gwelloc'h vefe sevel ur pennad &quot;Connétable (fritur)&quot;, evel e galleg : [[:fr:Connétable (conserverie)]]. Ho ali ? A galon. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 19 Ebr 2026 da 20:29 (UTC)</text>
      <sha1>rordnz5lmelwkcl0y7uqtalewb6zvtv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188074</id>
      <parentid>2188071</parentid>
      <timestamp>2026-04-19T21:13:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pennad didalvoudus */ Respont</comment>
      <origin>2188074</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="409" sha1="p86iion7knzbqq4w5qquahgv3krjf9n" xml:space="preserve">== Pennad didalvoudus ==

Ne welan ket re da betra servij ar pennad-mañ. Gwelloc'h vefe sevel ur pennad &quot;Connétable (fritur)&quot;, evel e galleg : [[:fr:Connétable (conserverie)]]. Ho ali ? A galon. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 19 Ebr 2026 da 20:29 (UTC)

:Demat,
:A-du!
:A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 19 Ebr 2026 da 21:13 (UTC)</text>
      <sha1>p86iion7knzbqq4w5qquahgv3krjf9n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kateryna Lagno</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179924</id>
    <redirect title="Kateryna Lahno" />
    <revision>
      <id>2188087</id>
      <timestamp>2026-04-20T10:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[Kateryna Lahno]]</comment>
      <origin>2188087</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="hud26lo96r6bsbxar3u4y3pwybaiedw" xml:space="preserve">#ADKAS [[Kateryna Lahno]]</text>
      <sha1>hud26lo96r6bsbxar3u4y3pwybaiedw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mariam Mkrtchyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179925</id>
    <revision>
      <id>2188094</id>
      <timestamp>2026-04-20T11:31:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Boulc'het.</comment>
      <origin>2188094</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1546" sha1="iwisowxscss7epicx9cqzrw51dt6i3o" xml:space="preserve">[[Skeudenn:MariamMkrtchyan23a.jpg|right|130px| Mariam Mkrtchyan e 2023.]]
'''Mariam Mkrtchyan''' (en [[armenieg]]:'''Մարիամ Մկրտչյան''') a zo bet ganet d'ar [[27 C'hwevrer|27 a viz C'hwevrer]] [[2004]] e [[Yerevan]]  ([[Armenia]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur  (WGM) eo abaoe 2025, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2022, Mestrez FIDE e oa abaoe 2020, Danvez Mestrez (WCM) e oa abaoe 2014&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 368 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 175 he renk ''Fonnapl'', 2 199 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 383 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2023.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe  e 2024&lt;ref&gt;{{en}}[https://chessify.me/blog/chess-start-mariam-mkrtchyan-interview From Obscurity to Champion: The Inspiring Story of Mariam Mkrtchyan, Chessify, d'an 3 a viz Meurzh 2023]&lt;/ref&gt;.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=156178 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Mariam_Mkrtchyan He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Mkrtchyan, Mariam}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2004]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>iwisowxscss7epicx9cqzrw51dt6i3o</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>