Keginerezh Breizh

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Keginerezh Breizh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1129</id>
    <revision>
      <id>2188653</id>
      <parentid>2188314</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46407" sha1="t6y2j69wqgbp2v6338bz8h8l9nal5x2" xml:space="preserve">[[Restr:Curnonsky chez Mélanie M Asselin.jpg|thumb|371x371px|Ar barnour war ar c'heginañ [[Curnonsky]] e preti [[Mélanie Rouat]] e [[Rieg]], dirak ur pladad [[rigadell]] gant ur voutailhad [[muskadig]]&lt;ref&gt;[https://www.retronews.fr/journal/paris-soir/6-octobre-1929/131/99139/5?from=%2Fsearch%23allTerms%3Dvin%26phrase%3DM%25C3%25A9lanie%2520Rouat%2520%26exact%3Dtrue%26sort%3Dscore%26publishedBounds%3Dfrom%26indexedBounds%3Dfrom%26slop%3D55%26advancedUi%3Dtrue%26page%3D1%26searchIn%3Dall%26total%3D13&amp;index=3 Pennad-skrid ''&quot;Gastronomie et Tourisme, A travers la Bretagne avec quatre cordons bleus.&quot;''], Paris-soir, 6 a viz Here 1929, p. 5/6, lennet d'an 29 a viz Du 2025.&lt;/ref&gt;. Mélanie a ra war-dro an istr. Al legistri ne seblantont ket bezañ gant dienn. &lt;small&gt;Livadur gant Maurice Asselin, 1933, [[Mirdi Sant-Brieg]]&lt;ref&gt;{{Liamm web |titl=Maurice Asselin - Dans le domaine public en 2019 |url=http://aventdudomainepublic.org/Maurice-Asselin |site=aventdudomainepublic.org |lennet d'an=2023-04-11}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;.]]
'''Keginerezh Breizh''' zo enni kalz meuzioù tennet eus henvoazioù keginañ [[Breizh]] kozh pe nevesoc'h, aozet gant produioù eus an [[arvor]] hag an [[argoad]] pe digaset eus ar bed. Un [[Sevenadur ar bobl|arz poblek]] eo koulz hag un [[hevlezouriezh]] adijinet gant keginerien veur. 

Ar [[krampouezh|c'hamprouezh]], an [[istr]], ar [[kig-ha-farz|c'hig-ha-farz]], ar [[kaletez gant silzig|galetezenn gant silzig]], ar [[kouign-amann|gouign-amann]], ar [[Petit-Beurre]], ar [[Chistr Breizh|chistr]] hag ar [[Muskadig]] zo e-touez ar meuzioù ha diedoù arouezelañ. [[Ti-krampouezh|Tier-krampouezh]] a vez graet eus ar pretioù ma c'haller debriñ krampouezh eus Breizh. Kavet e vezont stank e Breizh hag en estrenvro.

== Ar meuzioù pennañ ==
=== Kigoù ===
Setu meuzioù ha boued dibar eus Breizh graet gant ur seurt kig hepken :
* [[boued-hoc'h]] : &lt;br&gt;
- Gwechall e veze debret boued-hoc'h alies awalc'h. War ar maez e veze debret gwadegennoù ha silzig gant ar familhoù pa veze [[Fest an hoc'h]], da lavaret eo pa veze lazhet ar pemoc'h.&lt;br&gt;
- [[Joskenn]] a gaver c'hoazh e ti kigerien [[Bro-Dreger]] (un hanter eus penn ur pemoc'h holenet, bervet ha rostet), debret e veze tomm da adlein pe yen da adverenn gant patatez krign gant ar gouerien. Ober a reer [[chotenn ha joskenn|chotenn]] anezhi er [[Bro-Vigoudenn|Vro Vigoudenn]], ha debret e veze da vare [[Meurlarjez]] eno, gant bara dous. E Breiz-Uhel e vez(e) debret ''museau'' yen gant gwinêgrenn.&lt;br&gt;
- [[Galetez gant silzig]] zo ur silzigenn rollet en ur galetezenn, a-wechoù gant sezv pe getchup. Brudet eo ar meuz-se e [[Breizh-Uhel]], aes da zebriñ er-maez dindan ar meud, hag aes da gavout er stalioù, er marc'hadoù, er gouelioù pe c'hoazh er stadoù (en ardro ar [[Roazhon Park]] da skouer)&lt;br&gt;
- Meuzioù all gant kig-moc'h : [[anduilh giz ar Gemene]] ha giz [[Gougleiz (bro)|Gougleiz]], [[kig-sall]], [[fourmaj-kig]] ([[fourmaj-rous eus Breizh|fourmaj-rous]], pastez [[Hénaff]], fourmaj-kig Roazhon da skouer), [[silzig]] (re v[[Molenez]], re b[[Plouilio]]...), [[rilhetez]], [[gwadegenn (kegin)|gwadegenn]] Roazhon, [[lard sul]] Naoned, morzhed-hoc'h Montroulez, ''gogue d'Ancenis'', [[anduilhennig]] [[Kemperle]], ''casse'' Roazhon, ''porché'' [[Dol]]...
* [[kig-bevin]] ha [[kig leue]] : [[spilhenn Kastellbriant]], brudet eo marc'had al loened-korn [[Kastellbriant]] (foar Béré);
* [[kig-yar]] : [[ruilhad Sevigneg]] gant kig [[klujar-Spagn|skilyar]], ur meuz eus [[Gwitreg]] ; ar [[frigousse]] eus [[Bro-Roazhon]] gant kig-yar ha chistr. Gouennoù yer lec'hel zo evel [[yar goukoug Roazhon]], [[yar zu Gentieg]], [[Gwaz (evn)|gwaz]] [[Sulial]] hag all ;
* kig-houad : Houad giz Naoned ;
* [[kig-oan]] : brudet eo kig-oan palud [[Bae Menez-Mikael-ar-Mor]]&lt;ref&gt;E Breizh ha Normandi en em astenn Bae Menez-Mikael-ar-Mor.&lt;/ref&gt; (un [[AOK]] gant Bro-C'hall hag un [[Anvadur orin gwarezet|AOG]] gant Europa en deus),
* kig-lapin : ar [[bardatte]], kaol farset gant lapin pe gad, ur meuz eus kouerien [[Bro-Naoned]].
 
Setu meuzioù fardet gant meur a gig : 
* ar [[kig-ha-farz|c'hig-ha-farz]] eus [[Bro-Leon]] gant [[farz]] du pe wenn, lipig, kig-moc'h, kig-bevin, kig-sall, kaol, karotez, pour, irvin, 
* [[krampouezh]] sall pe [[kaletez|galetez]] gant morzhed-hoc'h, silzig, anduilh, larjounezioù, kig-yar pe [[chorizo]]...
* ar [[podad]], ur meuz hengounel e Breizh evel en Europa. Podadoù liesseurt a zo e Breizh en hec'h-unan, gant kig-moc'h alies ha legumajoù goañv (kaol, karotez, irvin...), a-wechoù gant kig-bevin, sili-mor, legestr hag all. Ar podad giz Kemper, ar podad giz Roazhon, ar podad giz An Elven, podad Molenez gant bezin, podad Enez Sun... a zo e-touez ar re vrudetañ.
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Andouille de Guéméné.jpg|[[Anduilh giz ar Gemene]].
Agneau de prés salés du Mont Saint-Michel.jpg|Kig oan palud AOG [[Bae Menez-Mikael-ar-Mor]].
Chateaubriand of March Farms Nature-Fed Veal (4202805472).jpg|Spilhenn vevin [[kastellbriant (kig)|kastellbriant]] gant legumajoù munut.
Kig ha farz du léon.jpg|[[Kig-ha-farz]] Bro-Leon.
Galette saucisse 2.JPG|[[Galetez gant silzig]].
&lt;/gallery&gt;
: Labelioù europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gant : [[Yer Ankiniz]], [[Yer Gentieg]], [[Yer Breizh]], [[Fourmaj-rous eus Breizh]],&lt;br&gt;
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] [[Anvadur orin gwarezet]] (AOG) gant : kig-oan palud Bae Menez-Mikael-ar-Mor.

=== Boued mor ===
Paot eo ar boued mor a gaver war aodoù Breizh : [[pesked]], [[kresteneged]], [[blotviled]] ha plant zoken (bezin, salikorn...). Holen a vez produet abaoe an Hemamzer. Abaoe ar Grennamzer e ya ar bigi pelloc'h evit pesketa. Brudet eo ar re a yae betek an [[Douar-Nevez]] betek an XX{{vet}} kantved evit [[moru]]eta. Hiliennoù ha [[temz-boued|temzoù-boued]] zo bet ijinet gant Bretoned evit ar boued-mor : [[amann gwenn]], [[kari Gosse]]...

Ar godailh a vez graet eus al lodenn eus ar pesked, kregin ha kresteneged lezet d'ar vartoloded gant ar mestraouer. Ar peurrest, boued mor fresk, a vez gwerzhet er stalioù pe er marc'hadoù. Ul lodenn all eus ar pesketadennoù a vez treuzfurmet e boestoù-mir pe &quot;meuzioù fardet&quot; gant embregerezhioù boued.

==== Pesked ====
Pesked a bep seurt a vez da vaez aodoù Breizh pe er stêrioù : [[sardin]], [[brizhilli]], [[draeneg]]ed, [[moru]] (ur skouer meuz : moru mod Sant-Maloù), [[Moulleg (pesk)|moulleg]], [[sili]] (keusteurenn silienn-vor), [[boultouz]]ed (boultouz mod Arvorig), [[beked]] (beked gant amann gwenn)... Boued kerañ Breizh eo ar [[stlaoñ]], pesked vihan lipous ha dibaotet eus al [[Liger]] hag ar [[Gwilen]]. Pretioù zo war ribl al Liger a servij c'hoazh, gwech an amzer, stlaoñ poazhet pe fritet. 

Meuzioù gant meur a besk : ar [[kaoteriad|gaoteriad]] eus [[Kerne-Izel]], soubenn ar pesked...
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;110px&quot;&gt;
Cotriade.jpg|[[Kaoteriad]].
Maquereaux au vin blanc.jpg|Brizhilli en ur plad.
Purple_asparagus_in_Beurre_blanc_sauce.jpg|Asperjez gant [[amann gwenn]], un hilienn ijinet gant [[Clémence Lefeuvre]].
Kari Gosse 8Y4A5085.jpg|Ijinet e voe [[kari Gosse]] gant an Aotrou Gosse, un apotiker eus [[An Oriant]] en XIX{{vet}} kantved.
Teufelsfisch 1111.JPG|Ur [[boultouz]] en ur stal-besked.
&lt;/gallery&gt;
==== Kresteneged, blotviled ha pesked-kregin ====
* [[blotvil]]ed ha [[kregin]] a-leizh : 
** [[istr]] plat ha don, produet e pep lec'h war aodoù Breizh. Brudet eo istr [[Kankaven]] e Bro-Sant-Maloù, re [[Bêlon]] e Bro-Gerne ha re &quot;Prat-ar-Coum&quot; e [[Lanniliz]] (Bro-Leon).
** [[Krogenn-Sant-Jakez|kregin-Sant-Jakez]] e pep lec'h ivez. Brudet eo re [[bae Sant-Brieg]].
** [[meskl]], produet e pep lec'h ivez. Meskl-park bae Menez-Mikael-ar-Mor a voe ar produ kentañ eus ar mor da vezañ roet dezhañ un [[anvadur orin gwarezet]] (AOG) e 2006. Brudet eo ivez meskl-park [[Pennestin]]. 
** [[bigorn]], [[petonk]], [[pilorenn|pilored]], [[kokez]], [[Solenoidea|kontelleged]], [[ourmel]], [[kilhog-mor|kilheien-mor]]...
* [[kresteneg]]ed a zo ivez er arvor pe er mor : [[krank]]ed, [[legestr|ligistri]], [[grilh-mor|grilhed-mor]], [[morgevnid]], [[grilh-traezh|grilhed-traezh]] lesanvet &quot;dimezelled [[Loktudi]]&quot;, [[chevr]]... 
* [[stivell]]ed,
* [[teureuged]].

Gallout a reont bezañ diskouezhet en ur [[pladennad boued-mor|bladennad boued-mor]], er pretioù pe er gêr. Meuz heverk all : kregin-Sant-Jakez mod Naoned.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Huîtres de la Côte d'Émeraude (Bretagne).jpg|O tebriñ [[istr]] e [[Kankaven]], dirak ar parkoù istr.
Belon_oysters_at_Belon_river,_France.jpg|Istr Bêlon ha [[muskadig]], war ribl ar stêr [[Bêlon]] (Kerne).
Huitres Cancale.jpg|[[Ostrea edulis|Istr plat]] Kankaven.
Moules marinières 02.jpg|[[Meskl]] ar martolod (gant chalotez ha gwin gwenn).
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Früchte des Meeres, 2011 (01).jpg|Ur bladennad boued-mor doubl.
Crustacés Côte d'Émeraude (Bretagne).jpg|Kresteneged en ur stal e Bro-Sant-Maloù.
Shrimps at market in Valencia.jpg|Grilhed-traezh pe &quot;dimezelled Loktudi&quot;.
Coquille Saint-Jacques à la crème.jpg|[[Krogenn-Sant-Jakez]] gant dienn.
&lt;/gallery&gt;
En [[hevlezouriezh c'hall]], an dro-lavar ''&quot;à l'armoricaine&quot;'' a zo heñvel ouzh hini ''&quot;à l'américaine&quot;'' e galleg. Ober a ra an div dave d'an [[hilienn amerikan]] implijet evit keginañ ligistri, stivelled, boltouz... Ar boaz eo da gomz eus [[legestr mod Arvorig]] pa eo ul [[legestr]] breton (''Homarus gammarus'') a zo keginet, hag eus legestr mod Amerika pa eo ul legestr amerikan (''Homarus americanus'').
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Homard à l'américaine.jpg|[[Legestr mod Arvorig]].
Caissargues Resto Le XV Calamars et pommes de terre sautées.jpg|Stivell mod Arvorig hag avaloù-douar frinket gant kignen ha [[perisilh]].
Noix de Saint-Jacques aux poireaux et gingembre.JPG|[[Kregin-Sant-Jakez]] war deuzadell bour gant jinjebr.
Bulots 03.jpg|[[Kilhog-mor|Kilheien-mor]] gant [[maionez]].
&lt;/gallery&gt;
:Labelioù europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Lec'h orin gwarezet (LOG) gant : Kregin-Sant-Jakez eus Aodoù-an-Arvor,&lt;br&gt;
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] Anvadur orin gwarezet (AOG) gant : Meskl-park bae Menez-Mikael-ar-Mor.

=== Legumaj, edeier ha frouezh ===
[[Restr:Grandes Heures d'Anne de Bretagne - Ble de turquie.jpg|thumb|upright=0.5|[[Gwinizh-du]], [[Eureier binvidik kenañ Anna Vreizh|Eureier veur]] Anna Vreizh, XVI{{vet}} kantved.]]
[[Legumaj]], [[frouezh]] hag [[ed]]eier a bep seurt a vez gounezet ha keginet e Breizh. Setu seurtadoù hengounel ha/pe krouet e Breizh : 
* legumaj ha traoù heñvelek : [[aval-douar|avaloù-douar]] ([[charlotte (avaloù-douar)|Charlotte]], Amandine, Apollo, Dolwen...), [[artichaod]] Camus (bervet pe poazhet ouzh ar vurezh, ha debret gant gwinêgrenn pe dienn-fresk), [[gwarelig Naoned]], [[chalotez]], [[ognon]] ([[ognon Rosko|ognon roz]] [[Rosko]] da skouer), fav munut ([[koko Pempoull]]...), [[kaol]], [[kaol-fleur]], [[kaol-pome]] (kaol [[An Oriant]] da skouer), [[kignen]], [[piz-bihan]], [[kistin]] [[Bro Redon]], [[pour]], [[irvin]], [[karotez]] (Chantenay), [[beler]] (Enez Gerveur), [[per-douar]] mouk Roazhon... [[Soubenn]] al legumaj a zo ur meuz klasel. Ar ''[[bardatte]]'' a zo ur meuz kaol farset hengounel eus Naoned.
* frouezh : [[aval]]où ([[renetez Arvorig]], Teint Frais, renetez gris an Oriant...), [[per]], [[kerez]] ([[kignez]]...), [[sivi]] (gounezet e [[Plougastell]] ha [[Bro-Naoned]] dreist-holl), [[tomatez]], [[sukrin]] (&quot;petit-gris&quot; Roazhon), [[mouar]], [[lus du]]...
* gant [[gwinizh]], [[gwinizh-du]], [[kerc'h]] ha [[segal]] e c'haller ober [[bleud]], ha gantañ [[bara]]. Gwechall e veze aozet meuzioù kozh ganto, mesket gant laezh alies : yodoù ([[yod kerc'h]]) ha soubennoù (ar [[brignen]], [[miton Roazhon]]...).

Ar [[Joniged]] a yae da Vreizh-Veur da werzhañ ognon Bro-Leon gwechall : Bro-Gembre, Kerne-Veur, Bro-Saoz, Bro-Skos, an inizi Angl-ha-Norman.

: Labelioù europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Lec'h orin gwarezet (LOG) gant Gwarelig Naoned, Bleud gwiniz-du Breizh,&lt;br&gt;
[[Restr:Protected-designation-origin-logo-en.png|30px]] Anvadur orin gwarezet (AOG) gant : Ognon Rosko, Koko Pempoul.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;110px&quot; &gt;
The story of Sioni Winiwns (12118569366).jpg|[[Joniged]] o fiseliñ ognon e [[Porthmadog]] e [[Bro-Gembre]] e 1958.
Coco de paimpol1.jpg|[[Koko Pempoull]], klor ha greun.
Au marché - mâche.JPG|[[Gwarelig Naoned]].
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;110px&quot; &gt;
Fabrication de la bouillie d'avoine (yod kerc'h) - étape 6.jpg|[[Yod kerc'h]] mesket gant ar vazh-yod.
Cooked artichoke heart.jpg|Foñs artichaod poazhet. 
Cross section of Reinette d'Armorique (Bretagne), National Fruit Collection (acc. 1948-203).jpg|Anavezet eo an avaloù [[renetez Arvorig]] abaoe ar Grennamzer &lt;small&gt;''Dastumad Broadel ar Frouezh'' ar Rouantelezh-Unanet&lt;/small&gt;.
Festival de Cornouaille 2015 - Quais en fête 01.JPG|[[Sivi]] [[Plougastell]] a oa krouet er [[bloavezhioù 1750]].
&lt;/gallery&gt;

=== Krampouezh ===
E [[Breizh-Izel]], [[krampouezh]] [[ed-du]] zo sall ha krampouezh [[gwinizh]] zo dous. E [[Breizh-Uhel]] ez eus kaoz eus [[kaletez]], ur seurt all eus krampouezh ed-du gant un toaz disheñvel. War ur [[pillig|billig]] pe en ur [[paelon|baelon]] e vezont poazhet. A bep seurt traoù a c'haller lakaat e-barzh. An [[ti-krampouezh|tier-krampouezh]] a zo pretioù breton lec'h ma vez servijet krampouezh sall ha dous, anavezet int evel un arouez eus keginerezh Breizh. Ar grampouezhenn glaselañ eo an &quot;tri zra&quot;, ur vi, morzhed-hoc'h ha keuz e-barzh. 

&quot;Bleud ed-du Breizh&quot; a zo ul [[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gantañ abaoe 2010.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Galette à la farine de blé noir de Bretagne.jpg|Ur plac'h o ledañ an toaz war ar [[pillig|billig]] gant ur rozell,&lt;br&gt;&lt;small&gt;bl&lt;sup&gt;ioù&lt;/sup&gt; 1900&lt;/small&gt;.
0 Crêperie An Diskuiz à Quimper.JPG|Ti-krampouezh &quot;An Diskuizh&quot; e Kemper.
Galette de sarrasin.jpg|Ur galetezenn [[ed-du]] &quot;an Argoad&quot; (vi, kebell-touseg, saladenn c'hlas).
Sarrasin La harpe Cl 2 J Weber.jpg|Greun ha bleud ed-du Breizh ha boued graet gantañ : krampouezh, bier ha mel.
&lt;/gallery&gt;

[[Restr:Gros sel gris et fleur de sel.jpg|thumb|kleiz|140px|Holen bras ha flour-holen.]]

=== An danvezioù all ===
* [[holen]]-mor eus [[Paludoù-holen Gwenrann|Bro-Wenrann]]. [[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]] Ul label europat [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) en deus abaoe 2012.
* [[gwinêgr]] chistr pe win,
* [[bezhin]] ha [[salikorn]]. Pretioù ha stalioù zo a ginnig bremañ bezhin da zebriñ evel legumaj, holen dre vezhin, amann dre vezhin, bouilhoñs dre vezhin

== Gwastilli ha sukrerezh ==
* [[krampouezh]] gwinizh gant sukr, koñfitur, [[salidou]] (un toaz karamel gant amann sall eus [[Gourenez Kiberen]]), chokolad teuz pe kalz traoù all,
* kouignoù ar Vro Vigouden, ur seurt pancake,
* [[farz]]où : farz breset, [[farz buan]], [[farz forn]], farz-pod, farz prunev, farz avaloù, farz rezin,
* gwestell awenet gant ar re kemeret gant ar vartoloded war vor gwechall :  ar [[gwastell giz Naoned|wastell giz Naoned]] un adstumm eus ar [[gwastell-amann|wastell-amann]] krouet e 1820 hag adlañset adalek 1910 gant ar [[LU (gwispiderezh)|wispiderezh LU]], hag ar [[gwastell giz Breizh|wastell giz Breizh]] krouet er bloavezhioù 1860 en [[an Oriant|Oriant]]. Prunaoz, abrikez pe suraval a veze lakaet e-barzh evit stourm a-enep ar [[skorbut]]. 
* gwastilli all : [[kouign-amann]] eus [[Douarnenez]], [[parlementin Roazhon]], [[gwitregad]] eus [[Gwitreg]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Crèpe bretonne au caramel au beurre salé.jpg|Ur grampouezhenn gant [[karamel gant amann sall]].
Kouign amann 01.jpg|Ur [[Kouign-amann|gouign-amann]].
Gâteau breton 8Y4A5039.jpg|Ur [[Gwastell giz Breizh|wastell giz Breizh]].
Gâteau nantais 02.jpg|Un tamm [[gwastell giz Naoned]]
Far-breton.jpg|[[Farz forn]] dre brunaoz.
&lt;/gallery&gt;
* [[krakilin]] [[Sant-Maloù]], kouignoù skaotet
* bara briochet : ar [[gochtial]] eus [[Sant-Armael]] ; ar [[fouas Naoned|fouas]] eus [[an Hae-Foazer]] ; kouignoù an Ened, debret e Kerne Izel da vare [[Meurlarjez]].
* [[bignez]], da skouer re [[Treger|Dreger]],
* [[gwispid]] a-leizh : ar [[krampouezh dantelez|c'hrampouezh dentelez]] lañset gant [[Katell Gornig]] e [[Kemper]] adalek 1886, ar [[Petit-Beurre]] krouet gant [[Louis Lefèvre-Utile]] e [[Naoned]] e 1886, ar [[galetez (gwispid)|galetez]] krouet e [[Pont-Aven]] e 1890 (ha war o lec'h galetez Sant-Mikael eus [[Bro-Raez]] krouet e 1905, galetez ar Vro Vigoudenn, galetez [[Fouenant]], gwispiderezh Filet Bleu e [[Sant-Evarzeg]], gwispiderezh [[Lokournan]]...), ar [[paled (gwispidenn)|paledoù]] amann rik krouet e Pont-Aven e 1920 (brudet eo ar merkoù [[Traou Mad]] ha Roudor), ar [[Biscuiterie Nantaise|BN]] krouet e Naoned e 1932...
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Petit Beurre LU.JPG|Ur [[Petit-Beurre]] [[LU (gwispiderezh)|LU]].
ChocoBN.jpeg|Choco [[Biscuiterie nantaise|BN]].
Galette bretonne 01.jpg|[[galetez (gwispid)|Galetez]] amann rik.
Palet breton 01.jpg|[[Paled (gwispidenn)|Paledoù]].
&lt;/gallery&gt;
* [[mel]], [[kaotigell]] ha [[koñfitur]],
* madigoù, sunigoù ha chokoladennoù : [[karamel gant amann sall]]&lt;ref&gt;Brud a gemeras a drugarez d'ar pastezer Henri Le Roux eus Kiberen.&lt;/ref&gt; e stumm madigoù, sunigoù (&quot;Niniche&quot; [[Kiberen]] hag [[Ar Baol]]) pe dienn (salidou), [[lima Naoned]], [[toaz-frouezh]], [[Françoise de Foix#Boued|Françoise de Foix]], [[rigolette]]...
* [[skornenn]]où.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
Caramels au beurre salé - La Mère Poulard.jpg|Ur voestad karamelennoù gant amann sall.
Magasin de niniches de Quiberon à Belle-Île-en-Mer.jpg|Ur stal &quot;niniches&quot; er [[Ar Gerveur|Gerveur]].
Crème de Salidou (caramel au beurre salé).jpg|Podad salidou.
Berlingot-bonbon.jpg|Limaioù.
&lt;/gallery&gt;

Produioù chokolad a vez graet gant stalioù hag embregerezhioù zo. [[Grain de Sail]], e [[Montroulez]], a zegas e chokolad gant daou lestr-karg-dre-lien evit izelaat e louc'h karbon. Emañ o sevel un trede lestr hag a vo douger-endalc'herioù dre lien brasañ ar bed&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=''Grain de Sail : le plus gros voilier porte-conteneur au monde annoncé pour 2027'' |url=https://www.lineaires.com/les-produits/grain-de-sail-le-plus-gros-voilier-porte-conteneur-au-monde-annonce-pour-2027 |aozer=Thibaut Le Moal |lec'hienn=Linéaires |deiziad=24-10-2024 |lennet d'an=04-08-2025}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=''Grain de Sail III : plus grand, plus innovant''|url=https://www.meretmarine.com/fr/construction-navale/grain-de-sail-iii-plus-grand-plus-innovant |aozer=Gaël Cogne |lec'hienn=Mer et Marine |deiziad=28-01-2025 |lennetd'an=04-08-2025}}&lt;/ref&gt;.

== Boued-laezh ==
[[Restr:Curé nantais.JPG|thumb|[[Curé nantais]], keuz brudetañ Breizh.]]
Laezh-ribod a zo un evaj a veze graet war ar maez pa veze fardet [[amann]] gwechall. Debret e veze [[patatez]] gantañ, pe [[krampouezh]] [[gwinizh-du]]. Graet e veze ivez laezh-tev, pe gwell, ur seurt yaourt.

Hiziv e vez produet laezh ha [[laezhaj]]où en un doare artizanel pe industriel : [[amann]] (sall atav), [[yaourt]]où, [[dienn]] (pe koaven), laezh-ribod, [[keuz (boued)|keuzioù]] evel [[Curé nantais]], keuzioù ar stroll Olga (Merzer ha Petit Breton paouezet e 2024, ar c'heuz gavr [[Petit Billy]]), keuzioù ar merk Paysan Breton (keuz baset da ledañ Madame Loïk, [[camembert]] Kergall, [[emmental]], [[brie (keuz)|brie]] Label Ruz), [[toma]] (hini [[Rewiz]], [[Karaez]], [[Gevrezeg]]...), crémet nantais, Menez Hom, rocher nantais, machecoulais, gourmelin, Gweltaz-Lambrizig, chandamour eus [[Ankiniz]], Ti Pavez, Trappe de Timadeuc... Ur c'heuz a oa fardet gant menec'h [[Abati ar Joa]] e [[Kempenieg]] met ne reont ket ken.

== An diedoù ==
=== Diedoù hep alkool ===
[[Restr:Breizh Cola in Japan ! Du Breizh Cola au Japon.jpg|thumb|[[Breizh Cola]] gwerzhet e [[Yokohama]] e Japan]]
* [[dour]] : [[dour melar]] ([[Plancoët]]), [[dour andon]] (Sainte-Alix e [[Plangoed]], Menez Are, ar merk Cristalline (15 andon he deus, en o zouez andon Isabelle e [[Sant-Wazeg]], andon Eleonore hag andon Sainte-Aude e [[Gwenred]]),
* [[chug-frouezh|chugoù-frouezh]] a bep seurt, 
* [[siros]]où evel an [[Nantillais]],
* [[limonadez]], 
* diedoù &quot;kola&quot; : [[Breizh Cola]], [[Brasserie de Bretagne|Britt Cola]] ha Beuk Cola,
* glec'hiadennoù,
* [[kafe]] a vez krazet e Breizh ivez.

=== Diedoù alkoolek ===
[[Restr:Muscadet Cru Communal.jpg|thumb|upright=1.15|Muskadig seim kentañ.]]
[[Restr:CidreBret.jpg|thumb|upright=1.15|Ur volennad sistr.]]
[[Chistr Breizh|Chistr]]-aval a oa an evaj boas e tost Breizh a-bezh en XIX{{vet}} hag en XX{{vet}} kantved, koulz er maezioù hag er c'hêrioù. Sistr Bro-Gerne AOK ha sistr Traoñ ar Renk eo ar re vrudetañ.

Ar gwini a vez gounezet e Breizh abaoe ar V{{vet}} kantved da nebeutañ &lt;small&gt;(''sellout ouzh ar pennad [[Gwiniegi Breizh]] evit gouzout muioc'h'')&lt;/small&gt;. Produet e vez hiziv [[gwin]] [[gwin gwenn|gwenn]], [[gwin ruz|ruz]], [[gwin roz|roz]] pe [[gwin bouilh|bouilh]]. Gwinoù [[Gwiniegoù traoñienn al Liger#Gwiniegoù Bro-Naoned|Bro-Naoned]] eo ar re vrudetañ, hag ar re nemeto aotreet da vezañ kenwerzhelet. En o zouez eo ar [[Muskadig]] an hini brudetañ, hag ivez ar [[gros-plant a vro-Naoned]], gwinoù gwenn sec'h anezho. Gwinoù eus [[gouennad]]où all zo ivez e Bro-Naoned : [[Cabernet]], Gamay, Merlot, Pinot Noir, [[Grolleau]], [[Sauvignon]], [[Berligou]] (ur ouennad eus amzer [[Duged Breizh]])... Nevez zo eo bet plantet gwini e lec'hioù all evel Traoñ ar Renk, [[Kemper]] ha [[Mor Bihan Gwened]].

An diedoù alkoolek all :
* [[sistr per]], da skouer chistr pêr [[Klegereg]] graet gant per Boreign&lt;ref&gt;[https://actu.fr/bretagne/cleguerec_56041/bretagne-cette-commune-est-la-capitable-du-chistr-per-cidre-de-poire_62951479.html Bretagne : cette commune est la capitable du chistr per (cidre de poire)] gant Pontivy Journal, 25 a viz Gouere 2025, gwelet d'an 8 a viz eurzh 2026.&lt;/ref&gt; 
* [[bier]], breserezhioù zo e Breizh abaoe ar XVII{{vet}} kantved&lt;ref&gt; ''Deux siècles de Bières en Bretagne'' gant Philippe Bonnet, Vincent Courtin ha Yoran Delacour, embannet gant [[Yoran Embanner]], 2007, p. 17, gwelet d'ar 16/01/2025.&lt;/ref&gt;,
* [[lambig]] pe gwin-ardant ([[Fine de Bretagne|Lambig fin Breizh]] da skouer, un [[Anvadur Orin Kontrollet|AOK]] zo gantañ),
* [[avaleg]], a zo lambig ha chistr mesket (un AOK zo gantañ),
* [[chouchenn]] pe chufere, ur seurt [[mez]],
* [[wiski]]où : Warenghem ha Distillerie des Menhirs a zo ar strilherezhioù brudetañ.

Label europat :&lt;br&gt;
[[Restr:European Union protected geographical indication (PGI) logo.svg|25px]]  [[Lec'h orin gwarezet]] (LOG) gant : Sistr Breizh (2000), Wiski Breizh (2015).

''Sellet ouzh ar pennadoù [[Chistr Breizh]], [[Bier Breizh]] ha [[Wiski Breizh]].''

=== Kokteloù ===
Ar [[godinette]], ijinet evit gouel &quot;La Gallésie en fête&quot; e [[Mousterfil]] gant [[Simone Morand]] e 1977, a vez graet gant sivi Plougastell, sukr, lambig, muskadig ha likor kastrilhez-du. Evel ar punch hag ar sangria eo ur [[koktel|c'hoktel]] &quot;stroll&quot;, graet pa vez kalz kouvidi pe evit ur gouel pe ur festival.

Kokteloù &quot;hinienel&quot; a zo ivez :
* [[kir]] Breizh, gant likor kastrilhez-du ha chistr
* kir Gwaled, gant likor kastrilhez-du ha Muskadig
* ar c'hir keltiek : likor kastrilhez-du, muskadig ha chouchenn

An [[Nantillais]] a zo ur merk sirosoù eus Naoned implijet evit fardañ kalz kokteloù hep alkool pe gant alkool. Dasprenet eo bet an embregerezh e 2025 gant ar winieg Drouard eus [[Kastell-Tepaod]], ur produer muskadig ha gwinoù all. 

== Al listri hag ar c'hinkladurezh taol ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; &gt;
108 Musée du Léon.jpg|Ur gastelodennig, tasoù hag ur plad eus [[Lanniliz]], XVIII{{vet}} ha XIX{{vet}} kantved, &lt;small&gt;mirdi Bro-Leon e Lesneven.&lt;/small&gt;
HR Quimper faience - Vizcaya Museum and Gardens - Miami, Florida - DSC08432.jpg|Asied, paotr e wiskamant hengounel e [[feilhañserezh Kemper]], &lt;small&gt;mirdi Vizcaya, [[Miami]], [[Florida]]&lt;/small&gt;.
HR Quimper faience - Vizcaya Museum and Gardens - Miami, Florida - DSC08431.jpg|Asied, plac'h he gwiskamant hengounel e feilhañserezh Kemper, &lt;small&gt;mirdi Vizcaya, Miami, Florida.&lt;/small&gt;
Odetta1.JPG|alt=Pichet en grès, manufacture HB, marque « Odetta » (vers 1930), localisation inconnue.|Picher e krag, merk « Odetta » (e-tro 1930), &lt;small&gt;michererezh [[Henriot Quimper|Henriot Kemper]]&lt;/small&gt;.
Henriot E Laget.jpg|Soubenneg Henriot, deroù an XX{{vet}} kantved, &lt;small&gt;michererezh Henriot Kemper&lt;/small&gt;.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery caption=&quot;Asiedoù, mirdi [[Feilhañserezh Kemper]] :&quot; mode=&quot;packed&quot;&gt;
Quimper 58 Faïence Assiette à décor broderie vers 1920.JPG|Kinkladur doare broderezh, e-tro 1920.
Quimper 61 Faïence Assiette à décor scène bretonne Villot.JPG|Arvest breizhat.
Quimper07.jpg|Kinkladur gant laboused (e-tro 1920).
Quimper 69 Faïence Assiette décor aux serpents inspirée d'un dessin de Yan Dargent maufacture HB.JPG|Kinkladur gant naered, diwar un dresadenn gant [[Yan' Dargent]].
&lt;/gallery&gt;
E familh ar prierezh eo ar [[poderezh]] hag ar [[feilhañserezh]] a gaver ar muiañ e Breizh. Sevel a ra ar poderezh artizanel d'ar Grennamzer. Diorren a ra un industriezh al listri e feilhañs adalek an XIX{{vet}} kantved a-drugarez da deknikoù gwellaet ha d'an touristerezh. E stalioù-labour an embregerezhioù eo ijinet ur &quot;stil breton&quot; gant arzourien vrudet pe dianav evit kinklañ an asiedoù, ar bolennoù, ar picheroù hag all.

=== Ar poderezh artizanel ===
Er su da Vreizh eo bet oberiant ar poderezh e Bro-Redon e-pad-pell. Gouzout a oarer e oa graet podoù er barrez anvet Ar Boderezh (bremañ e [[Sant-Yann-ar-Wern]]) abaoe an XI{{vet}} kantved, ha priajoù abaoe ar XV{{vet}} kantved. Ar podoù hag ar priajoù graet eno, asambles gant ar re produet e [[Malañseg]] (Bro-Gwened) hag [[Erbigneg]] (Bro-Naoned), o daou e Bro-Redon ivez, o deus pourvezet Kreizteiz Breizh a-bezh betek kreiz an XX{{vet}} kantved. Traezhoù a bep seurt a voe produet : evit tommañ ar [[soubenn]]où, lakaat al laezh, poazhañ ar [[keusteurenn|c'heusteurennoù]], grilhañ ar c'histin...&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.potiane.fr/PBCPPlayer.asp?ID=2234916 Les potières de Saint Jean] war lec'hienn www.potiane.fr, gwelet d'an 8 a viz C'hwevrer 2026.&lt;/ref&gt; Kinklet eo bet lod anezho gant arzourien evel [[Mathurin Méheut]] (1941) hag [[Yvonne Jean-Haffen]]. En eil lodenn eus an XX{{vet}} kantved e voe kendalc'het d'ober priajoù dindan an anv &quot;Saint-Jean-de-Bretagne&quot; gant ur feilhañserezh krouet e-pad an Eil Brezel-bed, betek ar bloavezhioù 1980&lt;ref name=&quot;Danilo&quot;&gt;Denis Danilo ha Stéphane Batigne, ''Poterie traditionnelle de Bretagne Sud'', Stéphane Batigne Éditeur, 2022&lt;/ref&gt;. Hiziv ez eus ur greizenn arz hag istor ar prierezh e Sant-Yann-ar-Wern anvet &quot;Le Patiau&quot;, enni ur stal-labour feilhañs, ur mirdi hag ul lec'h diskouez.

En norzh da Vreizh e voe produet podoù ha listri ivez e kêriadenn [[Ar Boderezh]] (bremañ e [[Lambal]]), hag e Bro-Leon ([[Lanniliz]] ha [[Plouvien]]) en XIX{{vet}} kantved ha betek deroù an XX{{vet}} kantved.
=== Ar feilhañserezh ===
[[Restr:064 Assiettes décor breton.jpg|thumb|160px|Asiedoù e feilhañs gant &quot;kinkladur breton&quot;.]]
[[Restr:Bols bretons féminins, Île aux Moines, Morbihan, France.jpg||thumb|kleiz|160px|Bolennoù breton gant anvioù-bihan a bep seurt, Feilhañserezh Pornizh.]]
Feilhañserezh a voe e [[Naoned]] kerkent ha 1647, hag e [[Roazhon]] etre 1748 ha 1844. Met al listri e [[feilhañs Kemper]] eo ar re a zo deuet da vezañ ar re vrudetañ. Abaoe ar XVII{{vet}} kantved e vez produet feilhañs e kêr-benn [[Bro-Gerne]], da skouer [[HB Kemper]] diazezet e 1690, pe Dumaine savet e 1791 ha deuet da vezañ Henriot e 1891, an div vichererezh vrudetañ. Menegomp ivez feilhañserezh &quot;Saint-Jean-de-Bretagne&quot; etre ar bloavezhioù 1940 hag ar bloavezhioù 1980 e Sant-Yann-ar-Wern, ha feilhañserezh [[Pornizh]] krouet e 1947 gant ur produadur industrieloc'h. Gant feilhañserezh Kemper eo e voe skignet ar stil klinkus breizhat avat, gant tresoù bleunioù, arvestoù maezioù, tudennoù e gwiskamant hengounel (paotr, plac'h, kouplad). Ganti e voe graet traezoù e krag ivez etre 1917 ha 1970, er stil [[Arz Nevez]], dindan ar merk &quot;Odetta&quot; (diwar anv ar stêr [[Oded]]).

Meur a arzourien vrudet pe dianav o deus lezet roud o dorn er c'hinkladurezh taol hag an arrebeuri kegin e Breizh. Kevezerezh a oa bet etre Henriot hag HB e Kemper betek o c'hendeuzadur e 1968, hag an dra-se oa gwir war an dachenn arzel dreist-holl. [[Mathurin Méheut]] a oa e penn an arzourien a laboure evit Henriot, pa oa roll [[René Quillivic (kizeller)|René Quillivic]] ha [[Louis Garin]] e HB. E Diskouezadeg etrebroadel an Arzoù-kinklañ hag oberiañ modern e Pariz e 1925, e oa kinklet ha kempennet pavilhon Breizh gant arzourien eus luskad ar [[Seiz Breur]]. E-barzh e oa arrebeuri (taolioù, ur ganastell vras, kadorioù...), armoù-kegin graet e [[feilhañserezh Kemper]], delwennigoù ha picheroù kizellet gant René Quillivic. Priourien vrudet all o deus fardet traezoù dibar a-hed an XX{{vet}} kantved &lt;small&gt;''(sellit ouzh ar rummad [[:rummad:Priourien Breizh|Priourien Breizh]]).''&lt;/small&gt;

Ar [[bolenn vreizhat|volenn vreizhat]], graet e feilhañserezh, gant an anv-bihan skrivet e lizherennoù red hag he zudenn e gwiskamant hengounel, a gaver e ti kalz Bretoned kenkoulz ha touristed. Ijinet en XIX{{vet}} kantved, deuet eo da vezañ un elfenn eus sevenadur poblek Breizh da vat. Produet e vez e Kemper ha Pornizh dreist-holl.

== Labourioù ha gouelioù ==
=== Gwechall war ar maez ===
[[Restr:Gouel an Eost 2015 - Rata.JPG|thumb|Aozañ ar &quot;rata&quot;, pred hengounel ar vederien, e-pad [[Gouel an Eost]] e [[Plougouloum]] (Bro-Leon).]]
Gwechall e Breizh-Izel e veze debret ar &quot;wastell&quot; pe ar &quot;peurzorn&quot; e dibenn an dornadeg, e-pad al labourioù er parkeier. E [[Bro-Naoned]] e veze debret ar [[bardatte]], ur meuz kaol farset, e dibenn an eostoù. E [[Bro-Dreger]] e veze debret ar [[chotenn ha joskenn|joskenn]] gant patatez krign da adlein ha da adverenn gant ar gouerien. Kavet e vez c'hoazh da brenañ e ti ar gigerien ha war ar marc'hadoù.

Pa veze lazhet ur pemoc'h ur wech ar bloaz e veze [[Fest an hoc'h]], d'ar goañv alies. Pedet e veze kerent hag amezeien da zebriñ silzig ha gwadegennoù.

Ar predoù eured a oa un dro da bediñ ur bern tud evit debriñ ur pred fonnus e stumm banvezioù a bade deizioù.

=== Gouelioù kristen ha digristen ===
Gouelioù hengounel pe nevesoc'h e Breizh a zo an dro da zebriñ meuzioù dibar. Ur pred a-feson a vez debret e-pad sakramantoù zo : [[pask kentañ]], [[pask bras]], [[eured]]. Ur wastell vras a vez servijet da zibenn-pred, ha sac'higoù [[drajez]] a vez roet d'ar gouvidi alies. Goude an [[obidoù]] a c'hall bezañ aozet un daoliad voued evit an dud.

==== Nedeleg hag ar bloaz nevez ====
[[Restr:Bûche de Noël facile (2014-12-23).jpg|thumb|Ur c'hef ruilhet gant chokolad ha flamboez, ur skouer eus [[kef Nedeleg|ar c'hef]] servijet da geñver koan [[Nedeleg]].]]
Da ouel [[Nedeleg]] ha d'ar [[Sant-Jilvestr]] e vez debret ur pred fonnus ha lipous anvet [[fiskoan]], gant listri kaer war un daol kinklet brav. Debret e vez kig-yar Indez gant kistin ent-hengounel. Da zigeriñ ar pred e vez debret [[istr]], [[eog]] mogedet pe [[avu druz]]. Da glozañ anezhañ e vez debret ur wastell anvet [[kef Nedeleg]]. Evet e vez gwinoù mat hag a glot gant ar boued. Un digarez eo ivez evit debriñ chokoladennoù, frouezh arallvro, frouezh koñfizet ha traoù lipous all, hag evañ ur banne digor-kalon har ur banne kloz-pred ma ne gemerer ket ar c'harr goude.

==== Gouel ar Rouaned ====
Lidet e vez [[gouel ar Rouaned]] d’an eil Sul war-lerc’h Nedeleg, ha debret e vez [[gwastell ar rouaned]], ur wastell gant ur favenn e-barzh. Dont a ra an hini a ya ar favenn gantañ pe ganti da vezañ ar roue pe ar rouanez, ha lakaat a ra ar gurunenn war e benn / he fenn.

==== Yuniñ ha lidañ Meurlarjez ====
Ober vijil eo heuliañ ar reolenn yuniñ a-raok ur gouel bras. Debret e veze ar [[soubenn vijil]] gwechall. Aliet e oa ivez gant an iliz dioueriñ debriñ kig d'ar Gwener hag e-pad ar [[Koraiz|C'horaiz]], met n'eo ket ur reolenn eus an Iliz er stêr strizh ken.
  
An deiz a-raok ma krogfe ar C'horaiz eo Meurzh an Ened, ha lidet e vez [[meurlarjez]], un digarez evit riboulat ha debriñ [[krampouezh]] ha [[bignez]]. [[chotenn ha joskenn|Chotenn]], un hanter eus penn ur pemoc'h holenet, bervet ha rostet, a veze debret an dro-mañ er [[Bro-Vigoudenn|Vro Vigoudenn]]. Kouignoù an Enez, etre bara ha brioch, a veze debret ivez.

==== Pask ====
Da Sul [[Pask|Fask]] e vez servijet morzhed-oan, un hengoun kristen. Debret e vez [[chokolad]] e stumm ur c'hloc'h bras alies evit aroueziañ kleier Roma, pe ur yar, a-wechoù leun a [[vi Pask|vioù Pask]] bihan e chokolad. Gwerzhet e vez gant ar chokoladourien hag ar stalioù boued lapined e chokolad ivez bremañ, dre levezon ar broioù angl-ha-saoz, broioù protestant anezho. An hengoun eo ivez da guzhat vioù-Pask ha delwennigoù chokolad e stumm kleier, kregin, pesked hag all, ha da lakaat ar vugale da furchal anezho el liorzh pe er park. Deuet dreist e vez ar c'hoari-se gant ar vugale.

==== Halloween ====
[[Halloween]] a zo ur gouel a-orin pagan a vez lidet e Breizh abaoe ar bloavezhioù 1990 an deiz a-raok [[Gouel an Hollsent]], ha degaset en deus &quot;hengounioù&quot; boued nevez. Dre eo ar sitrouilhez arouez ar gouel-se eo bet tapet ar pleg gant tud zo da zebriñ [[potiron]] ha [[potimaron]], legumaj heñvel outo, e stumm soubenn, yod ha dienn. Madigoù a vez dastumet gant ar vugale a di da di, ur gustum degaset eus ar Stadoù-Unanet a vez heuliet mat gant ar Vretoned vihan hiziv.

== En estrenvro ==
[[Restr:Hervé's Crêperie Traditionelle - geo.hlipp.de - 2070.jpg|thumb|Un ti-krampouezh breton en Alamagn.]]
Anavezet eo keginerezh Breizh en estrenvro dre an [[ti-krampouezh|tier-krampouezh]] da gentañ, a zo niverus awalac'h, lec'h ma 'z eus tu debriñ krampouezh sall giz Breizh hag evañ ur volennad [[chistr Breizh|chistr]] pe [[laezh-ribod]], hag ur grampouezhenn sukret, gant [[karamel gant amann sall]] da skouer. Kinklet e vez alies an tier-krampouezh gant traezoù ha fotoioù a denn da Vreizh, ha lakaet sonerezh breizhat, evit kaout un aergelc'h a-feson, un tamm e-giz en ur [[pizzeria]] evit Italia.

Brudet eo Breizh evit he boued-mor ivez, he istr da skouer.

Berzh en deus graet ar [[kouign-amann|gouign-amann]] en estrenvro, e Bro-C'hall, er Stadoù-Unanet hag e Japan dreist-holl.&lt;ref&gt;{{Liamm web|url=https://www.ouest-france.fr/actu/actuDet_-Gastronomie.-Le-kouign-amann-a-la-conquete-de-l-Amerique_39382-2026955_actu.Htm|titl=À la conquête de l'Amérique|aozer=Jean-Laurent BrasRusso|deiziad=29 a viz Kerzu 2011|lec'hienn=ouest-france.fr}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web|aozer1=Jean-Marie Pottier |url=http://www.slate.fr/story/103817/kouign-amann-etats-unis |titl=Le kouign-amann, «la pâtisserie française plus que centenaire dont personne n’a entendu parler» |deiz=2 |miz=Gouere |bloaz=2015 |lec'hienn=Slate|lennet d'an=13 a viz Gwengolo 2016}}.&lt;/ref&gt;. Embann a reas an ''[[New York Times]]'' ur pennad-skrid diwar e benn e [[2011]], kinniget e oa ar gouign-amann evel &quot;pastezerezh druzañ Europa a-bezh&quot;&lt;ref&gt;Brendan Speiegel, [https://archive.nytimes.com/query.nytimes.com/gst/fullpage-9902E3DF1330F937A35751C1A9679D8B63.html « A Pastry From Brittany, Making Waves Stateside »], e ''The New York Times'', d'ar 4 a viz Kerzu 2011, lennet war archive.nytimes.com d'ar 27 a viz Eost 2018&lt;/ref&gt;. E 2018 e voe lakaet e-barzh roll an 40 rekipe gwellañ a zo bet biskoazh gant ar gelaouenn ''Food &amp; Wine''&lt;ref&gt;Thierry Peigné, [https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/finistere/etats-unis-kouign-amann-cite-parmi-40-meilleures-recettes-tous-temps-1531406.html « États-Unis : le kouign amann cité parmi les 40 meilleures recettes de tous les temps »], e ''France 3 Bretagne'', d'an 27 a viz Eost 2018, lennet war france3-regions.francetvinfo.fr d'ar 27 a viz Eost 2018.&lt;/ref&gt;.

Estreget an tier-krampouezh a ginnig keginerezh Breizh en estrenvro. Da skouer eo bet digoret &quot;Petit Crenn&quot; e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] (Kalifornia) gant ar vestrez-geginerez [[Dominique Crenn]]. Un &quot;davarn cheuc'h&quot; eo kentoc'h, ha kinnig a ra boued Breizh graet gant pesked, legumaj, ed du hag all.

== Tud ==
===Keginerien, ostizien ha barnourien war ar c'heginañ vrudet===
* {{XIXvet kantved}} : Julia Guillou, [[Ti-pañsion Gloaneg|Marie-Jeanne Le Glouannec]] hag [[Añjela goant|Angélique Satre]] (ostizezed brudet eus [[Skol Pont-Aven|Pont-Aven]]), [[Charles Monselet]] (kazetenner, barnour war ar c'heginañ), [[Katell Gornig]] (lañset ganti ar c'hrampouezh dantelez)
* {{XXvet kantved}}, hanterenn gentañ : sellet e vez ouzh [[Édouard Nignon]] (1865-1934) evel keginer meurañ al lodenn gentañ eus an XX{{vet}} kantved&lt;ref&gt;[https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com/2017/01/30/edouard-nignon/ ''Buhez Edourard Nignon''] gant Yannig Oliviéro war restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com, 30 a viz Genver 2017, gwelet d'ar 5 a viz Ebrel 2026.&lt;/ref&gt;. Keginerien vrudet all : [[Clémence Lefeuvre]] (pretiourez), [[Françoise de Foix|Constant Lerochais]] (pastezer), [[Mélanie Rouat]] (pretiourez)
* {{XXvet kantved}}, eil hanterenn : [[Jean-Paul Abadie]], [[Jean-Yves Bordier]] (artizan amanenner), [[Adolphe Bosser]], [[Jean-Pierre Crouzil]], [[Patrick Jeffroy]], [[Henri Le Roux]] (mestr chokoladour), [[Simone Morand]] (dastumerez), [[Olivier Roellinger]]
*{{XXIvet kantved}} : [[Laurent Bacquer]], [[Nathalie Beauvais]], [[Olivier Bellin]], [[Patrick Bertron]], [[Yves Camdeborde]], [[Nicolas Conraux]], [[Dominique Crenn]], [[Virginie Giboire]], [[Mathieu Guibert]], [[Sylvain Guillemot]], [[Jean Imbert]], [[Patrick Jeffroy]], [[Ronan Kervarrec]], [[Christophe Le Fur]], [[Christian Le Squer]], [[Philippe Léveillé]], [[Yvon Morvan]], [[Bruno Oger]], [[Alain Passard]], [[Hugo Roellinger]], [[Olivier Samson]], [[Laurent Saudeau]]
&lt;!-- XXX Batifoulier ? [[Alain Senderens]] : Piv int ? --&gt;
&lt;Gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Les Hommes N 32 Charles Monselet.jpg|[[Charles Monselet]] e hevlezour gant André Gill, e nv 32 ''Les Hommes d’aujourd’hui''.
Clémence Lefeuvre photo.jpg|[[Clémence Lefeuvre]], &quot;pabez an [[amann gwenn]]&quot; evel ma skrivas ar barnour war ar c'heginañ [[Curnonsky]] e-barzh ''Paris-Soir'' d'ar 6 a viz Here 1929.
Édouard Nignon (1865-1934).jpg|[[Édouard Nignon]] gant Jean Patricot, unan eus keginerien veurañ istor ar c'heginerezh.
Olivier Roellinger - régionales 2021.jpg|[[Olivier Roellinger]], teir steredenn gant ar sturlevr Michelin.
Alain Passard de l'Arpège.jpg|[[Alain Passard]], teir steredenn gant ar sturlevr Michelin.
&lt;/gallery&gt;

=== Mestroù-keginer steredennet ===
294 c'heginer e Breizh a oa bet roet dezho ur steredenn da nebeutañ etre 1931 ha 2016 gant ar [[sturlevr Michelin]], ar sturlevr keginerezh brudetañ er bed&lt;ref&gt;[https://restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com ''GUIDE MICHELIN. LES RESTAURANTS BRETONS ÉTOILÉS DEPUIS 1931''] war restaurantsbretonsetoilesmichelin.wordpress.com, gwelet d'ar 5 a viz Ebrel 2026.&lt;/ref&gt;. Hiziv an deiz ez eus un hanter-kant keginer breizhat bennak a zo ur steredenn da nebeutañ ganto. Pemp preti zo teir steredenn ganto [[Restr:Etoile Michelin-3.svg|44 px]]  : ''L'Arpège'' e Pariz ([[Alain Passard]]), ''Le V'' e Pariz ([[Christian Le Squer]]), ''La Côte d'Or'' preti [[Bernard Loiseau]] e [[Saulieu]] e [[Bourgogn]] ([[Patrick Bertron]]), ''L'Atelier Crenn'' e [[San Francisco (Kalifornia)|San Francisco]] e [[Kalifornia]] ([[Dominique Crenn]]), ''Le Coquillage'' e [[Sant-Meleg]] ([[Hugo Roellinger]])&lt;ref&gt;[https://www.elle.fr/Elle-a-Table/Les-dossiers-de-la-redaction/Dossier-de-la-redac/Cuisiner-les-algues-avec-Hugo-Roellinger Hugo Roellinger remporte une troisième étoile pour son restaurant Coquillage] gant Elle, 1{{añ}} a viz Ebrel 2025, gwelet d'an 10 a viz Meurzh 2026.&lt;/ref&gt;. Pemp preti zo div steredenn ganto [[Restr:Etoile Michelin-2.svg|30 px]] : ''Anne de Bretagne'' e [[Plaen-Raez]] ([[Mathieu Guibert]]), ''Auberge des Glazicks'' e [[Ploudiern]] ([[Olivier Bellin]]), ''La Villa Archange'' e [[Lo Canet]] e [[Provañs]] ([[Bruno Oger]]), ''Le Saison'' e [[Sant-Gregor]] ([[Ronan Kervarrec]]) ha ''Miramonti l'altro'' e [[Concesio]] en [[Italia]] ([[Philippe Léveillé]]).

=== Roll ar greanterien ===
Produioù zo, krouet gant an industriourien vreizhat pell zo a-wechoù, pe nevesoc'h, zo deuet da vezañ arouezel : ar petit-beurre gant [[Lefèvre-Utile]], ar choco BN gant ar [[Biscuiterie Nantaise]], ar pastez Henaff, Breizh Cola gant [[Breserezh Lancelot]] (perc'hennet gant Agrial abaoe 2021)... 
[[Restr:AstronautsEatingBurgers.jpg|thumb|right|Pred e-bourzh an SEE.]]
An industriezh c'hounezvouedel a c'hoari ur roll bras en ekonomiezh ar vro abaoe dibenn an XIX{{vet}} kantved. Ar pezh a zo bet degaset gant an industriourien n'eo ket dizudi, un hentenn evit mirout ar boued e boestoù gant [[Nicolas Appert]] da skouer. En XX{{vet}} kantved e tiorras ar bouedvirerezh (ar sardin dre eoul gant [[Chancerelle]] e Douarnenez da skouer), ha kalz labouadegoù legumaj, pesked, kig-moc'h ha pastezerezh a zo bet pe zo c'hoazh er vro. Boued-laezh nevez ha boued damheñvel a zo bet ijinet ivez : yaourtoù (Malo, Ker Ronan, Sojasun...), keuzioù nevez (Petit Billy, Madame Loïck...), amann (Paysan Breton, amann gant bezin gant Bordier...). Ar [[stroll Le Duff]], e Roazhon e sez sokial, a werzh [[boued paket buan]] war ar pemp kevandir ; brudet eo e isembregerezh [[Brioche dorée]] da skouer. Testeniekaet eo an embregerezh [[Stroll Jean Hénaff|Jean Hénaff]], eus [[Pouldreuzig]], evit pourveziñ ar [[savlec'h egor etrebroadel]] (SEE).

== Boued Breizh er sevenadur hag en arzoù ==
[[Restr:Musée de Nantes - Mosaïque LU 1.JPG|thumb|120px|Panell e pri-poazh ar [[LU (gwispiderezh)|wispiderezh LU]] evit diskouezadeg hollvedel 1900.]]
Kavout a reer boued Breizh er c'hanaouennoù ([[Son ar chistr]], Soubenn al laezh&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160306230552/http://per.kentel.pagesperso-orange.fr/soubenn_al_laezh1.htm Pozioù Soubenn al laezh]&lt;/ref&gt;...), el liverezh (''Le Jambon'', un divuhezenn livet gant [[Paul Gauguin|Gauguin]] er Pouldu, ''Pommes, nappe jaune'' gant [[Paul Sérusier|Sérusier]]...). E [[Pont-Aven]] e teuas kalz livourien eus broioù liesseurt en XIX{{vet}} hag XX{{vet}} kantved, anavezet dindan an anv [[Skol Pont-Aven]], abalamour d'ar gweledvaoù kaer, hag ar gouerien &quot;arallvro&quot; ivez. Evit desachañ anezho e veze servijet boued a galite gant prizioù izel gant ostizezed ar c'horn-bro. Brudet e oa ostaleri Julia Guillou, hini Angélique Marie Satre lesanvet « la belle Angèle », hag hini [[Ti-pañsion Gloaneg|Marie-Jeanne Gloanec]] lesanvet « la mère Gloanec ». ''[[Añjela goant]]'' zo un daolenn vrudet livet gant Paul Gauguin e 1889.

Tresourien evel [[Alfons Mucha]] zo bet galvet gant industriourien, eus Naoned dreist-holl ([[Biscuiterie nantaise|BN]], [[LU (gwispiderezh)|LU]]...), evit ijinañ bruderezhioù brav, o tresañ oberennoù arzel dudius. An tour LU, eus labouradeg kozh ar wispiderezh, a zo un elfenn vrudet eus glad savouriezh Naoned, deuet da vezañ ur greizenn sevenadur a vremañ hiziv.

Arzourien a-vremañ a vez galvet evit skeudennaouiñ produioù zo c'hoazh, evel Carmelo de la Pinta, ul livour eus [[Pont-Aven]], evit biorc'h [[breserezh Lancelot|Lancelot]], pe an tresour bannoù-treset [[Jean-Claude Fournier]] evit boutailhoù chistr Coat-Albret.

== Mirdioù ha gouelioù ==
[[Restr:Façade entrée du musée (c)Musée de la Fraise et du Patrimoine.jpg|thumb|Mirdi ar sivi hag ar glad Plougastell.]]
Boued :
* Mirdi ar sivi hag ar glad e Plougastell (Bro-Leon)
* Gouel ar C'hrampouezh e miz Gouere e [[Gourin]] (Bro-Gerne)
* Gouel [[ognon Rosko]] bep miz Eost abaoe 2003, ha Ti ar [[Joniged]] hag Ognon [[Rosko]] (Bro-Leon)
* Gouel ar [[fouas Naoned|fouas]] en [[An Hae-Foazer|Hae-Foazer]] e miz Gwengolo hag e [[Chantenay]] d'an 11 a viz Du (Bro-Naoned)
* Gouel an Dolgenn aour e miz Here e [[Redon]] (Bro-Roazhon, Bro-Naoned, Bro-Wened)

Evajoù :
* Mirdi an aval hag ar chistr e La Ville Hervy e [[Pleudehen]] (Bro-Zol)
* Mirdi gwinieg Naoned er [[Ar Palez|Palez]] (Bro-Naoned)
* Mirdi al lambig e [[Kemper]] (Bro-Gerne), digoret e 1995

Listri ha kinkladurezh taol : 
* Mirdi ar Feilhañserezh e [[Kemper]] (Bro-Gerne)
* Le Patiau, kreizenn arz hag istor ar prierezh e [[Sant-Yann-ar-Wern]] (Bro-Redon)

== Diskouezadegoù ==
* ''&quot;Quand les Bretons passent à table, 19e-20e siècle&quot;'', [[Mirdi Breizh]], Roazhon, 1994
* ''&quot;LU 1846-1957, un siècle d’innovation&quot;'', Mirdi Naoned, Kastell Duged Breizh, 2020
* ''&quot;Quand la crêpe devient bretonne&quot;'', [[Abati Landevenneg]], 2020

== Levrioù ha pladennoù ==
[[Restr:Bretagne - Carte gastronomique de la France, Bourguignon Alain.jpg|thumb|Kartenn c'hall boued Breizh (1929, munud).]]
* {{fr}} ''Gastronomie bretonne d'hier et d'aujourd'hui'' gant [[Simone Morand]], Flammarion, 1965&lt;ref&gt;L'Almanach de la Bretagne gant [[Bernard Le Nail]], Larousse, Jacques Marseille, 2003, {{ISBN|2-03-575106-3}}.&lt;/ref&gt;.
* {{fr}} ''La cuisine des pays celtes'' gant [[Riwanon Kervella]] (radskrid [[Alan Stivell]], tresadennoù Jiluk), Emb. Des Dessins et des Mots, dastumad « Terroirs », 16 a viz Here 2002, 140 p. (ISBN 978-2-95144417-1)
* {{fr}} ''Quand les bretons passent à table : Manières de boire et de manger en Bretagne, 19e-20e siècle'', Editions Apogée, kevredigezh Buhez, levr an diskouezadeg, 1994
* {{br}} {{fr}} ''Quand les Bretons passent à table, Kanomp ouzh taol'', pladenn kanoù da evañ ha da zebriñ, ''Tradition vivante de Bretagne 2'', embannet gant [[Dastum]] e 1994
* {{br}} ''Kig-ha-farz, ha bouedoù all a-wechall e Bro-Leon'', levr-CD gant [[Mikael Madeg]], 63 pajenn, CD 16 roudenn, 74 mn, Dastum Bro Leon, 2013, [https://www.dastum.bzh/article/kig-ha-farz-ha-bouedou-all-a-wechall-e-bro-leon/ Gwelet lec'hienn Dastum].

== Pennadoù kar ==
{{Porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[Ti-krampouezh]]
* [[Levrioù kegin e brezhoneg]]
* [[Keginerezh]]

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched Breizh}}

[[Rummad:Keginerezh Breizh|!]]
[[Rummad:Sevenadur Breizh]]</text>
      <sha1>t6y2j69wqgbp2v6338bz8h8l9nal5x2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bloavezhioù 1820</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6154</id>
    <revision>
      <id>2188510</id>
      <parentid>2185047</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1316" sha1="rj1ck2iny7mqx0zgpbbbm5sqbruz7m4" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;3&quot; id=&quot;toc&quot; style=&quot;margin-left: 15px;&quot;
|- 
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; | &lt;small&gt;'''Bloavezhioù :'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
[[1820]] - [[1821]] - [[1822]] - [[1823]] - [[1824]]&lt;br /&gt;
[[1825]] - [[1826]] - [[1827]] - [[1828]] - [[1829]]
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=2 | &lt;small&gt;'''Dekvedoù:'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
[[Bloavezhioù 1800|1800]] [[Bloavezhioù 1810|1810]] - '''[[Bloavezhioù 1820]]''' - [[Bloavezhioù 1830|1830]] [[Bloavezhioù 1840|1840]]
|- 
| align=&quot;center&quot; | &lt;small&gt;'''Kantvedoù :'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
{{XVIIIvet kantved}} - '''{{XIXvet kantved}}''' - {{XXvet kantved}}
|- 
| align=&quot;center&quot; | &lt;small&gt;'''Milved :'''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
{{Iañ milved}} - '''{{Eil milved}}''' - {{IIIe milved}}
|}

=== Darvoudoù ===


=== Tud ===
* [[Fernando VII (Spagn)]]
* [[Joseph Smith]], saver ar [[mormonegezh|vormonegezh]]
* [[Wilhelm von Humboldt]], prederour ha yezhour
* [[Thomas Malthus]], armerzhour ha poblañsour
* [[Ludwig van Beethoven]], sonaozour
* [[Klemens Wenzel Lothar von Metternich]], diplomat
* [[Simón Bolívar]], jeneral ha dizalc'hour Suamerika 
* [[Antonio José de Sucre]], dizalc'hour eus Suamerika

=== Ijinadennoù, kavadennoù, degasadennoù ===

[[Deiziataer ijinadennoù Mab-den#bloavezhioù 1820|Roll ijinadennoù ar bloavezhioù 1820]]

*

__NOTOC__

[[Rummad:Dekvedoù]]</text>
      <sha1>rj1ck2iny7mqx0zgpbbbm5sqbruz7m4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Israel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6548</id>
    <revision>
      <id>2188627</id>
      <parentid>2186320</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20037" sha1="hdvusl1b6vqbfpxbz4a6olr1t6hqmh3" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|מדינת ישראל&lt;br&gt;(Medīnat Yisra'el)&lt;br&gt;دولة إسرائيل&lt;br&gt;(Dawlat Isrā'īl)|0035b9|talbenn map|ffd500}}
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
{| width=&quot;100%&quot;
|-
| width=&quot;50%&quot; style=&quot;padding-top:5px;&quot;| [[Restr:Flag_of_Israel.svg|border|125px|center]]
| width=&quot;50%&quot;| [[Restr:Coat_of_arms_of_Israel.svg|80px|center]]
|- align=&quot;center&quot;
| width=&quot;50%&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| [[Banniel]]
| width=&quot;50%&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| [[Ardamezouriezh|Skoed]]
|}
----
|-
| '''Kan broadel''' || '''הַתִּקְוָה''' (''HaTikvah'' &quot;An Esperañs&quot;)
|-
| colspan=&quot;2&quot;| [[File:Hatikvah instrumental.ogg|280px|center]]
|-
|'''Gouel Broadel''' || יום העצמאות (''Yom Haʿatzmaout'' &quot;Deiz an Dizalc'hidigezh&quot;), ar 5 a viz [[Deiziadur hebraek|Iyar]] (etre Ebrel ha Mae)
|-
| colspan=&quot;2&quot; |
----
|-
| colspan=&quot;2&quot;| [[Restr:Israel in its region (pre 1967 territory).svg|280px|center]]
----
|-
| '''Kêr-benn'''&lt;br&gt;ha kêr vrasañ ||'''[[Jeruzalem]]''' (hervez Stad Israel)&lt;br&gt;'''[[Tel Aviv]]''' (hervez [[Aozadur ar Broadoù Unanet|ABU]])
|-
| '''Yezhoù''' ||
* [[Hebraeg]] (ofisiel)
* [[Arabeg]] (anzavet)
|- bgcolor=&quot;#0035b9&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; color:#fff&quot;| Melestradur
|-
| '''Prezident'''||[[:he:יצחק הרצוג|Isaac Herzog]] (יצחק הרצוג)
|-
| '''Kentañ ministr''' ||[[:he:בנימין נתניהו|Benjamin Netanyahu]] (בִּנְיָמִין נְתַנְיָהוּ)
|-
|'''Parlamant''' ||[[Kneset]] (כנסת)
|-
| colspan=&quot;2&quot;|
----
|-
| '''Moneiz''' || Shekel (₪)
|- bgcolor=&quot;#0035b9&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; color:#fff&quot;| Douaroniezh
|-
| '''Gorread''' || 20 991 km²&lt;br&gt;2% dour
|-
| '''Poblañs''' || 9 043 387 (2023)
|-
| '''Stankter''' || 331 ann./km²
|- bgcolor=&quot;#0035b9&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; color:#fff&quot;| Titouroù all
|-
|'''Kod-marilh''' || IL
|-
| '''Pellgomz''' || +972
|-
| '''[[Internet|&lt;abbr title=&quot;country code Top-Level Domain&quot;&gt;ccTLD&lt;/abbr&gt;]]''' || .il, ישראל.
|}
'''Israel''', '''Stad Israel''' en un doare ofisiel, ([[hebraeg]] : מְדִינַת יִשְׂרָאֵל‎, ''Medīnat Yisrā'el'', {{LFE|[me̞diˈnät jisʁäˈʔe̞l]}} ; [[arabeg]] : دَوْلَة إِسْرَائِيل‎, ''Dawlat Isrāʼīl'', {{LFE|[dawlat ʔisraːˈʔiːl]}}) zo ur [[Stad]] er [[Reter-Nesañ]] bevennet gant ar [[Mor Kreizdouar]]. En em ginnig a ra evel Stad ar bobl [[Yuzevien|yuzev]], anezhi hêrez an “[[Rouantelezh Israel|Israel]]” [[Bibl|viblek]]. Ar Stad nemeti eo gant ar muianiver a boblañs yuzev. An hebraeg eo he yezh (an arabeg zo yezh ofisiel ivez). Un [[demokratelezh kannadel]] eo.
 
Goude bezañ disklêriet un disentez gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet|ABU]] e [[1947]] diwar-benn [[Palestina fiziadour|Palestina fiziadour]] ez eo bet disklêriet e [[1948]] bezañs &quot;ur Stad yuzev war Eretz Israel&quot; gant [[David Ben Gourion]], penn an Aozadur Sionad ar Bed ha gant Ajañs Yuzev evit Palestina. En deiz war-lec'h e voe arsailhet Israel gant broioù arabek tro-dro, evit sikour [[Arabed]] ar Balestina. Meur a vrezel zo bet kenetrezo abaoe ar pezh a gas Israel da ac'hubiñ Sisjordania, Ledenez [[Sinai]] etre 1967 ha 1982, [[Bandenn Gaza]] hag [[Uhelgompezenn ar Golan]].

== Orin an anv ==
Pa oa bet disklêriet dizalc'hiezh Israel e 1948 e oa bet anvet ''Medinat Yisrael'' (&quot;Stad Israel&quot;) en un doare ofisiel, goude bezañ nac'het meur a ginnig a orin istorel pe relijiel evel ''[[Eretz Israel]]'' (&quot;Douar Israel&quot;), ''Zion'', ''Judea''. Goude un nebeud sizhunvezhioù goude an dizalc'hiezh e oa bet kinniget gant Ministr an Aferioù Estren [[Moshe Sharett]] an anv &quot;Israelian&quot; (''ישראלי'' en hebraeg, ''Israeli'' e [[saozneg]]).

En istor ez eo bet implijet an anv Israel, war dachenn ar relijion pe war dachennoù boutin, evit [[Rouantelezh Israel]] pe ar Yuzevien penn-da-benn. Hervez ar Bibl hebraek ez eo bet roet an anv-se d'ar patriark Jakob (hebraeg : Yisraʾel, Isrāʾīl ; [[gresianeg]] ar Septant : Ἰσραήλ Israēl; &quot;stourm gant Doue&quot;) goude bezañ trec'het gantañ ur stourm ouzh ael Doue. E zaouzek vab a zo neuze &quot;gourdadoù Israeliz&quot;, &quot;Daouzek Meuriad Israel&quot;, &quot;Daouzek Bugel Israel&quot;, a veve e [[Kenaan]] betek rankout mont da [[Egipt]]. Aze int bet lakaet e [[sklaverezh]] betek buhez [[Moizez]] a zifenne anezho, o kas anezho da Genaan adarre. [[Maen-koun Merneptah]], war-dro an XIII{{vet}} kantved kent J.-K., eo an arouez istorel kentañ a veneg an anv Israel.

An dachenn zo anavezet ivez evel an &quot;Douar Santel&quot;, dre vezañ santelaet gant holl relijionoù [[Abraham]] (ar [[yuzevegezh]], ar [[Kristeniezh|gristeniezh]], an [[islam]] hag ar gredenn [[bahá'í]]). A-raok disklêriadenn dizalc'hiezh Israel e veze anavezet an dachenn-se evel [[Siria kreisteiz|Siria ar Su]], [[Siria Palestina]], [[Rouantelezh Jeruzalem]], [[Proviñs Iudaea]], [[Coele-Syria]], [[Retjenu]], Kanaan ha dreist-holl Palestina.

== Istor ==
War-dro 1200 kent J.-K. e voe skrivet an anv Israel war maen-koun Merenptah evit ar wech kentañ.

Abaoe m’eo bet savet [[steuñv rannañ Palestina]] e 1947 gant ABU ez eus bet meur a vrezel etre Israeliz hag an Arabed ha meur a feur-emglev zo bet sinet ganto. Rak-se ezeo bet cheñchet harzoù ar vro meur a wech.

Pouezus-kenañ eo bet lod eus an disentezioù e zo bet kemeret gant evit Israel, en o mesk an [[Disentez 242 (1967)]] ma voe kinniget d’an [[22 Kerzu|22 a viz Kerzu]] [[1967]] hag an [[Disentez 338 (1973)]] a voe kinniget d’an [[22 Here|22 a viz Here]] [[1973]] gant ar [[Kuzul Surentez ar Broadoù Unanet|C'huzul surentez]] evit lakaat ehan d’ar brezelioù a oa savet etre Israeliz hag an Arabed.

A-douez ar broioù arab ez eo anavezet Stad Israel gant Egipt, Jordania, [[Maouritania]] hag [[Aotrouniezh Vroadel Palestina]] hogen n’eo ket anavezet gant ar broioù arab all. Anavezet eo evel ur vro [[sionouriezh|sionour]] gant Siria hag [[Iran]]. An darn vuiañ eus ar broioù [[islam|muzulman]], a-hend-all, o devez darempredoù diplomatek gant Israel ; en o zouez [[Albania]], [[Turkia]], [[Azerbaidjan]], broioù en [[Azia ar C'hreiz|Azia]] a oa bet gwechall en [[Unaniezh Soviedel]])&lt;ref&gt;{{en}} [[:en:Foreign_relations_of_Israel|''Foreign relations of Israel'']].&lt;/ref&gt;.

== Politikerezh ==
Ur reizhiad [[parlamant]]el zo da Israel, a ya en-dro en ur [[Republik]] [[Demokratelezh|demokratel]] gant ar vot hollek. Ur c'hannad heuliet gant ar muiañ niver eus ar Gannaded a zeu da vezañ Kentañ Ministr ; alies e vez an den-se e penn ar strollad pouezusañ. Ar C'hentañ Ministr zo penn ar [[gouarnamant]]. Renet e vez Israel gant 120 den a ra en em vor er gambr anvet [[Knesset]], a zo diazezet war dilennadegoù war-ventez a ziskouez pep strollad politikel dre e bouez politikel, ar pezh a roe gouarnamantoù kengevredad.

Aozet e vez dilennadegoù pep 4 bloaz, met kengevredadoù distabil pe votadegoù a-enep ar gouarnamant a c'hall distruj ur gouarnamant en a-raok. Mont a ra en-dro [[Lezennoù Diazez Israel]] evel ur [[Bonreizh|Vonreizh]] nann ofisiel. Adalek 2003 e krog ar Knesset da labourat war ur Vonreizh ofisiel diazezet war al lezennoù-se. Penn ar Stad eo Prezidant Israel, met n'en deus nemet gwirioù harzet ha dleadoù lid.

== Rannoù melestradurel ==
{{Pennad pennañ|Distrigoù Israel}}
[[Restr:Disdrigoù Israel.png|upright|thumb|[[Distrigoù Israel]] : [[Distrig an Norzh (Israel)|Hini an Norzh]], [[Distrig Haifa|Haifa]], [[Distrig Kreiz (Israel)|Kreiz]], [[Distrig Tel Aviv|Tel Aviv]], [[Distrig Jeruzalem|Jeruzalem]], [[Distrig ar Su (Israel)|Hini ar Su]].]]
Rannet eo bet Stad Israel e c'hwec'h distrig melestradurel pennañ, anvet ''mehozot'' (מחוזות; unander : ''mahoz'') – [[Distrig kreiz (Israel)|Kreiz]], [[Distrig Haifa|Haifa]], [[Distrig Jeruzalem|Jeruzalem]], [[Distrig an Norzh (Israel)|Norzh]], [[Distrig ar Su (Israel)|Su]], ha [[Distrig Tel Aviv|Tel Aviv]], hag ivez [[Tiriad Judea ha Samaria]] e [[Sisjordania]]. Rannet e vez an distrigoù pemzek isdistrig anvet ''nafot'' (נפות; unander : ''nafa''), a zo isrannet c'hoazh e hanter-kant rannvro naturel.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center&quot;
|-
! Distrig
! Kêr bennañ
! Isdistrig
! Annezad
|-
| '''[[Distrig an Norzh (Israel)|Norzh]]'''
| [[Nazareth]]
| [[Yam Kinneret|Kinneret]], [[Safed]], [[Akko]], [[Uhelderioù Golan|Golan]], [[Traoñienn Jezreel]]
| 1,242,100
|-
| '''[[Distrig Haifa|Haifa]]'''
| [[Haifa]]
| [[Haifa]], [[Hadera]]
| 880,000
|-
| '''[[Distrig Kreiz (Israel)|Kreiz]]'''
| [[Ramla]]
| [[Rishon Lezion]], [[Plaen Sharon|Sharon]] ([[Netanya]]), [[Petah Tikva]], [[Ramla]], [[Rehovot]]
| 1,770,200
|-
| '''[[Distrig Tel Aviv|Tel Aviv]]'''
| [[Tel Aviv]]
| [[Bat Yam]], [[Bnei Brak]], [[Giv'atayim]], [[Holon]], [[Ramat Gan]], [[Tel Aviv]]
| 1,227,000
|-
| '''[[Distrig Jeruzalem|Jeruzalem]]'''
| [[Jeruzalem]]
| [[Jeruzalem]]
| 910,300
|-
| '''[[Distrig ar Su (Israel)|Su]]'''
| [[Beersheba]]
| [[Ashkelon]], [[Beersheba]]
| 1,053,600
|-
| '''[[Tiriad Judea ha Samaria|Judea ha Samaria]]'''
| [[Modi'in Illit]]
| [[Sisjordania]]
| 2,592,555&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20140506164505/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/we.html CIA world factbook]&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;(350,143 zrevidig yuzev)‏‏&lt;ref&gt;[url=http://www.israelhayom.co.il/site/newsletter_article.php?id=19600&amp;newsletter=26.07.2012 יותר מ־350 אלף מתנחלים ביו&quot;ש ]&lt;/ref&gt;
|}

== Douaroniezh ==
[[Restr:Dover tverya17.jpg|thumb|[[Mor Galile]]]]
[[Restr:Satellite image of Israel in January 2003.jpg|thumb|left|Israel hag an Tiriadoù palestinian e miz Genver 2003 luc’hskeudennet dre loarell]]
Israel zo stok-ha-stok ouzh [[Liban]] en norzh, ouzh [[Siria]] er biz, ouzh [[Sisjordania]] ha [[Jordania]] er reter, ouzh [[Egipt]] ha Bandenn Gaza er mervent. A-hend-all ez eo lec’hiet ar vro e-kichenik ar [[Mor Kreizdouar]] er c'hornôg hag e-kichenik [[pleg-mor Aqaba]] er su.

War-dro 20 770 km² eo gorread tachennad Israel hep an tiriadoù aloubet e 1967, gant 2% a zour. Koulskoude eo ken strizh douaroù ar vro a zo e dakad armerzhel miret div wezh tiriad Israel. Mar kemerer an holl zouaroù dindan lezenn Israel (gant an tiriadoù tabutet evel [[Uhelderioù Golan]]) ez eo 22 072 km² ledan ar vro, ha mard ouzhpenner an tiriadoù renet gant Israel e [[Sisjordania]] (a zo strewet etre lezenn Israel ha lezenn [[Aotrouniezh Vroadel Palestina]]) e kaver 27 799 km²&lt;ref&gt;27 208 km² eo gorread [[Breizh]] velestradurel.&lt;/ref&gt; — ur c'hresk a 33,84%.

Daoust ma 'z eo bihan a-walc'h ar vro e kaver meur a ziforc'h en he douaroniezh. Kostez an aod e vev 70% eus ar boblañs. E reter ar menezioù kreiz emañ an draoñienn Rift Jordan, a zo un darn eus [[Traoñienn Rift Meur]] en em led eus Liban da [[Mozambik|Vozambik]].

Redek ar ra [[Jordan (stêr)|Stêr Jordan]] a-hed rift Jordan eus [[Menez Hermon]] betek ar [[Mor Marv]] (al lec'h izelañ er bed) o tremen dre draoñienn Hullah ha [[Mor Galile]]. Er c'hreisteiz ez eo ar stêr [[Arabah]] a red betek ar [[Mor Ruz]]. Ne gavetr ''makhteshim'' (kelc'hioù rimiat) nemet en Israel hag e Ledenez Sinai. An hini brasañ zo e [[Negev]]. Disklêriet ez eus bet gant un dezrevell diwar an endro ez eus en Israel ar muiañ niver a [[spesad]]où [[plant]] dre metrad-skouer eus pep korn ar Reter-Nesañ. 

Kemmus-tre eo ar gwrezioù en Israel, dreist-holl e-pad ar goañv. Ar rannvroioù menezek a c'hall bezañ avelek, yen hag a-wezhioù erc'hus : bep bloaz e ra erc'h e [[Jeruzalem]]. Kêrioù war an aod evel [[Tel Aviv]] hag [[Haifa]] o deus un [[Hin greizdouarel|hin kreizdouarel]] gant goañvoù fresk ha glavus ha hañvoù hir ha tomm. [[Beersheba]] ha Negev an hanternoz o deus un hin hanter-sec'h gant hañvoù tomm ha goañvoù fresk gant nebeutoc'h a c'hlav eget hin Mor Kreizdouar. Negev ar c'hreisteiz hag an [[Arava]] o deus un hin sec'h gant hañvoù tomm-tre ha sec'h-tre ha goañvoù dous gant nebeut-tre a c'hlav. Rekord ar wrez dommañ en [[Azia]] (53,7°C) zo bet muzuliet e 1942 e ''[[kibboutz]]'' Tirat Zvi war Jordan an hanternoz.

=== Douaroniezh politikel ===
Luziet-kenañ e teu an traoù da vezañ pa vez graet anv eus harzoù Israel. Meur a wech ez eo bet kemmet an harzoù abaoe m’eo bet krouet ar vro-se. Gant-se e kav lod broioù abeg en harzoù Israel. Ouzhpenn-se ez eus bet aloubet meur a diriad gant Israel, ha tiriadoù all zo stag outi da vat.

D’ar [[15 Mae|15 a viz Mae]] 1948 ez eo bet degemeret Israel gant meur a Stad er bed a-bezh, en o zouez ar [[Stadoù-Unanet]] hag [[URSS]] hervez [[Steuñv rannañ Palestina|Steuñv rannañ ABU]]. Goude ar [[brezel israelat-arab]] er bloaz 1948 ez eo bet kemmet an harzoù ha dre-se ez eo bet degemeret Israel gant ABU hag an darn vrasañ eus broioù ar c'hornôg en tiriadoù zo bet divizet an harzoù anezho hervez [[emglevioù arsav-brezel israelat-arab 1949|linennoù arsav-brezel 1949]]. N'eo ket bet degemeret an harzoù-se gant an holl vroioù arab ha muzulman. Digemm eo chomet an traoù abaoe 1949.

Meur a diriad zo bet aloubet gant Israel, koulskoude, goude ar [[brezel israelat-arab|brezelioù israelat-hag-arab]]. Tiriadoù zo aloubet c’hoazh gant Israel, tiriadoù all zo stag outi da vat. Gant [[Emglevioù Kamp David|Emglevioù a beoc’h]] he deus Israel adroet tiriadoù zo pe ne vez ket aloubet tiriadoù zo ken.

E miz Mezheven 1967 eo bet aloubet Sinai, Gaza, Sisjordania], reter Jeruzalem ha Golan gant Israel.
* Aet eo Israel kuit eus Sinai e [[1982]] da-heul an [[Emglev|Emglevioù Kamp David]] bet sinet gant Egipt.
* Aet eo Israel kuit eus Gaza e-kerzh an hañv [[2005]], ar pezh n'eo ket degemeret gant ABU dre ma vez kontrollet an oabl, ar mor hag an harzoù gant Israel c'hoazh. Mat eo gouzout n’he deus an tiriad-se statud etrebroadel ebet hiziv an deiz.
* Aloubet eo Sisjordania a-bezh, war-bouez an takadoù emren palestinian hag an tiriadoù bet kuitaet gant Israel e 2005.
* Golan kerkoulz hag [[atantoù Chebaa]] zo bet staget ouzh Israel e [[1981]]. Rendael zo etre lod tud a-zivout an atantoù-se. Evit gwir, lod eus an dud a soñj dezho emañ Siria perc’hennez warno, lod all a soñj dezho emañ Liban perc’hennez warno.

Liban zo bet aloubet gant Israel etre 1982 ha 2000, da heul an [[Oberiadenn Peoc’h e Galilea]]. Evit an dud a soñj dezho ez eo  Liban perc’hennez war atantoù Cheeba ez eo aloubet tiriadoù Liban gant Israel c’hoazh.

== Poblañs ==
Da 9&amp;nbsp;043&amp;nbsp;387 a dud e save poblañs Israel e 2023 (en ur gontañ Golan ha reter Jeruzalem), en o zouez 75% a Yuzevien, 21,1% ag Arabed (muzulmaned an darn vrasañ anezho dreist-holl, met un niver bihan a [[Kristeniezh|gristenien]] zo ivez) ha 5,5% a dud all&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/israel/#people-and-society|title=''The World Factbook''|accessdate=13/01/2024}}&lt;/ref&gt;.

Israel eo ar vro nemeti ma'z eo Yuzevien an darn vrasañ eus an dud a zo o chom enni. A orin eus pevar c’horn ar bed eo Yuzevien Israel : diforc’hiñ a reer ar « [[Sabra (Israel)|sabraed]] » (tud bet ganet en Israel, a zo deuet o zud da chom da Israel nevez zo pe tud a zo o familh o chom e Palestina abaoe meur a gantved) diouzh an dud enbroet nevez zo hag o deus graet o « [[aliyah]] », da lavaret eo tud war an distro : an darn vrasañ anezho a zeu eus URSS kozh koulz hag eus [[Frañs]], ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], [[Arc’hantina]], hag all. 

[[Druzed]] ha [[Sirkasinaed]] zo o chom en Israel ivez. Rankout a reont ober o c’hoñje. Er c’hontrol, ne rank ket an [[Arabed israeliz]] en ober met niverus eo ar [[Bedouin|Vedouined]] a ra o servij soudard a-fetepañs en [[Nerzhioù Difenn Israel|arme Israel]]. Arabed israeliz ha muzulmiz zo izili eus an arme-se.

Dasparzh poblañs Israel : 92,9 % eus tud Israel zo o chom er c’hêrioù, kostez Tel Aviv ha Mor Galilea dreist-holl ; nebeut a dud zo o chomer Su, war-bouez kostez [[PLeg-mor Aqaba]]&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;.

=== Ar c'hêrioù ===
Pemp kêr en tu-hont da 200&amp;nbsp;000 a annezidi zo en Israel : [[Jeruzalem]], [[Tel Aviv]], [[Haifa]], [[Rishon LeZion]] ha [[Ashdod]]. An darn vuiañ eus tud ar vro zo o chom er c'hêrioù-se.

Jeruzalem eo ar gêr bennañ en Israel : 	971&amp;nbsp;800 a dud a oa o chom enni e 2022. E 1948 ne oa nemet 84&amp;nbsp;000 a dud.

Pa embannas [[David Ben Gourion]] dizalc'hiezh Israel e oa 248&amp;nbsp;500 a dud o chom e Tel Aviv (30 % eus ar boblañs). Brasañ kêr Israel e oa ; 	4&amp;nbsp;156&amp;nbsp;900 a dud a oa er veurgêr e 2021, eleze 45% eus poblañs ar Stad.

[[Haifa]] eo an trede kêr er vro : 1&amp;nbsp;050&amp;nbsp;000 a dud a oa enni e 2021, e-skoaz 98&amp;nbsp;600 e 1948.

Pevarzek kêr en Israel ez eus en tu-hont da 100&amp;nbsp;000 den enno.

[[Richon LeZion]] eo ar pevare kêr er vro, 257&amp;nbsp;128 a dud enni e 2022 ; 11&amp;nbsp;000 den hepken a oa chom enni pa oa bet krouet Stad Israel.

War ar maez e chom 7,1% eus poblañs ar Stad, eleze war-dro 642&amp;nbsp;000 a dud ; 6 % eus Israeliz a oa o chom war ar maez e 1948.

== Sevenadur ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ '''Gouelioù broadel'''
! Deiziadoù !! Anv brezhonek !! Anv hebraek!! Deizioù gouel hervez an deiziadur gregorian
|-
| 1 Tishri || Bloaz Nevez || [[Rosh Hashana]]
| etre ar [[6 Gwengolo|6 a viz Gwengolo]] hag ar [[5 Here|5 a viz Here]]
|- {{ligne grise}}
| 10 Tishri || Devezh ar Pardon Bras || [[Yom Kippour]]
| etre ar [[15 Gwengolo|15 a viz Gwengolo]] hag ar [[14 Here|14 a viz Here]]
|-----

| 15 Tishri || Gouel al Lochoù || [[Soukkot]]
| etre an [[20 Gwengolo|20 a viz Gwengolo]] hag an [[19 Here|19 a viz Here]]
|- {{ligne grise}}
| 22 Tishri || Bodadeg an eizhvet devezh
| [[Chemini Atseret]]
Etre ar [[27 Gwengolo|27 a viz Gwengolo]] hag ar [[26 Here|26 a viz Here]]
|-----

| 15 Nissan || Ar Pask || [[Pesac'h]]
| etre ar [[27 Meurzh|27 a viz Meurzh]] hag ar [[25 Ebrel|25 a viz Ebrel]]
|- {{ligne grise}}
| 21 Nissan || Ar Pask || [[Pesac'h]]
| etre an [[2 Ebrel|2 a viz Ebrel]] hag ar [[1añ Mae|1añ a viz Mae]]
|-----
| 5 Iyar || Devezh an Dizalc’hiezh || [[Yom Ha'atzmaout]]
| Etre ar [[16 Ebrel|16 a viz Ebrel]] hag ar [[15 Mae|15 a viz Mae]]
|- {{ligne grise}}
| 6 Sivan || Gouel ar sizhunioù || [[Chavouot]]
| etre ar [[16 Mae|16 a viz Mae]] hag ar [[14 Mezheven|14 a viz Mezheven]]
|-
| 25 Kislev || Gouel ar gouleier  || [[Hanoukka]]
| etre ar [[27 Du|27 a viz Du]] hag ar [[27 Kerzu|27 a viz Kerzu]]
|}

=== Kazetennoù ===
* ''[[Haaretz]]'', pemdezieg eus an tu kleiz
* ''[[Maariv]]'', pemdezieg poblek
* ''[[Yedioth Ahronoth]]'', pemdezieg poblek tennet a-vras
* ''[[Israeli (quotidien)|Israeli]]'', pemdezieg kentañ digoust
* ''[[The Jerusalem Post]]'', pemdezieg saoznek eus an tu dehou
* ''[[Hazofe]]'', pemzedieg relijiel sionist
* ''[[Globes]]'', pemdezieg a denn d’an armerzh

== Tud ==
===Skrivagnerien===
*[[Benny Barbash]]
*[[Yehoshua Kenaz]]
*[[Etgar Keret]]
*[[Alona Kimhi]]
*[[Amos Oz]]
*[[Ron Leshem]]
*[[Avraham B. Yehoshua]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

== Levrlennadur ==
* [[Al Liamm]] niv. 44, niverenn gouestlet da Israel, Mae-Mezheven 1954.
* {{fr}} Sand, Shlomo. ''Deux peuples pour un État ? – Relire l'histoire du sionisme'',. Paris : Seuil, 2024 {{ISBN|978-2-02-154166-3}}

== Liammoù diavaez ==
* [http://www.gov.il/ Lec’hienn web ofisiel Gouarnamant Israel]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070205080146/http://www.histoiredesjuifs.com/categories.asp?category=574 Un istor tematek ha kronologel eus Stad Israel war Histoire des Juifs.com]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20080422044818/http://www.guysen.com/ Ajañs-kelaouiñ gallek en Israel]
* {{en}} [http://www.haaretz.com/ Haaretz, pemdeziek eus an tu kleiz frankizour, a vez keñveriet alies gant ar gazetenn Le Monde]
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20061114220336/http://www.hightech-mag.com// Israel HighTech-MAG: daily technology news about Israel]
* {{en}} [http://www.ynetnews.com/ ynet news, ar gazetenn vrasañ enlinenn eus Israel (e saozneg)]
* {{fr}} [http://www.israelvalley.com/ Israel Valley, Lec’hienn diwar-benn armerzh Israel (e galleg)]

{{Yuzevegezh}}
{{azia}}
[[Rummad:Stadoù ar Bed]]
[[Rummad:Israel]]</text>
      <sha1>hdvusl1b6vqbfpxbz4a6olr1t6hqmh3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Iwerzhon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8296</id>
    <revision>
      <id>2188630</id>
      <parentid>2185188</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4796" sha1="0zpqersx2b959aysx59rwqxwttg98i4" xml:space="preserve">{{Pennad zo |Republik Iwerzhon}}{{Infobox enez
| anv = Iwerzhon
| skeudenn = Ireland (MODIS).jpg
| alc'hwez = Skeudenn tapet dre satellit
| anvall = ''Irlandr''&lt;ref&gt;&quot;[http://devri.bzh/dictionnaire/i/irlandr/ Irlandr]&quot; war ''devri.bzh''&lt;/ref&gt;, ''Irland''&lt;ref&gt;[http://banque.sonore.breton.free.fr/requete.php5 Banque Sonore des Dialectes Bretons], enklask e [[Molan]] e 2016 gant Adrien Desseigne&lt;/ref&gt;, ''Eren''&lt;ref&gt;(Rouez, barzhoniel) diwar an anv iwerzhonek &quot;Éire&quot;&lt;/ref&gt;
| yezh1 = [[iwerzhoneg|iwerzhonek]]
| anv yezh1 = Éire
| yezh2 = e [[skoteg Ulster]]
| anv yezh2 = Airlann
| yezh3 = [[saozneg|saoznek]]
| anv yezh3 = Ireland
| yezh4 = [[latin]]
| anv yezh4 = ''Hibernia''
| enezeg = [[Inizi Breizh-Veur]]
| lec'hiadur = [[Meurvor Atlantel]]
| ledred = 53° 30′ N
| hedred = 7° 24′ K
| liamm = https://www.openstreetmap.org/relation/7681896
| gorread = 84 420 km²
| aodoù = 3 700 km
| ubr = [[Corrán Tuathail]] (1 041 m)
| geologiezh = Enez kevandirel
| stad = {{Iwerzhon}},&lt;br/&gt;{{Rouantelezh-Unanet}}
| poblañs = 7 185 600 &lt;small&gt;(2023)&lt;/small&gt;
| stankted = 85,11 ann./km²
| kêr vrasañ = [[Dulenn]] (1,458,154 ann.), [[Belfast]] (671,559 ann.)
| annezidi = Iwerzhonad(ez)
| dizoloet = [[Ragistor]]
| gwerzhid = [[UTC±00:00]]
| seurt titour1 = [[sant-paeron|Sent-paeron]]
| titour1 = [[Padrig (sant)|Sant Padrig]], [[Santez Berc'hed]], [[Koulm (sant)|Sant Koulm]]
}}'''Iwerzhon''' ([[iwerzhoneg]]: ''Éire'' {{LFE|[ˈeːɾʲə]|Liamm aodio=Eire pronunciation.ogg}}; [[saozneg]]: ''Ireland'' {{LFE|/ˈaɪərlənd/|Liamm aodio=En-us-Ireland.ogg}}; [[skoteg Ulster]]: ''Airlann'' {{LFE|[ˈɑːrlən]}}) eo trede [[enez]]enn vrasañ [[Europa]]. War ribl ar [[Meurvor Atlantel]] emañ. [[Republik Iwerzhon]], zo enni pemp c'hwec'hvedenn eus ar gorread an enezenn a bez. Er [[Biz (roud-avel)|Biz]] emañ [[Norzhiwerzhon]], dindan gouarnamant [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon]]. 

Sevel a ra [[Poblañs]] an enezenn a-bezh da ouzhpenn 7 milion a dud : 5,3 milion e Republik Iwerzhon (1,9 milion e [[tolpad-kêr]] [[Dulenn]]) hag 1,9 milion e Norzhiwerzhon (0,8 milion e tolpad-kêr [[Belfast]]).

== Douaroniezh ==
[[Restr:Ireland physical small.png|frame|Gwelet a reer elfennoù zo eus [[torosennadur]] [[Iwerzhon]] war ar gartenn-mañ. (Sellet ivez ouzh [[:Skeudenn:Ireland physical large.png|un doare brasoc'h]] gant muioc'h a ditouroù).|kleiz]]

Ur [[plaenenn|blaenenn]] a gaver e kreiz Iwerzhon gant [[aradennad|aridennad]]où [[menez|bihan a venez]]ioù tro-war-dro, ha gronnet gant ar mor. Ar [[kern|gern]] uhelañ, ar [[Corrán Tuathail|C'harrauntuohill]] (''Corrán Tuathail''), a sav betek 1041&amp;nbsp;m. Ar [[stêr]] [[Shannon]], an hini hirañ (259 km), a red dre greiz ar blaenenn hag he zraoñienn a droc'h ar vro en div lodenn. Gant un hin gleb ha klouar e kresk ur struj glas ([[prad]]où, [[geun]]ioù ha [[lann]]eier peurvuiañ) douret mat gant ar [[glav]]eier stank a-walc'h. Abalamour da se e vez graet eus Iwerzhon an ''Enezenn c'hlas'' pe an ''Enezenn glaz-[[emrodenn]]''. 84 079&amp;nbsp;[[km²]] eo gorread an enez.

Rannet eo Iwerzhon e peder [[proviñs|froviñs]] istorel: [[Connachta]], [[Laighin]], [[Cúige Mumhan|Mumhan]] hag [[Ulaid]]. En iwerzhoneg e reer anv eus ar ''Cúige'' ( = pempvet). Gwechall e oa ur pempvet ''Cúige'' anvet [[Mí]], homañ a endalc'he [[kontelezh]]ioù Meath, Westmeath ha Longford. Pelloc'h e voe divizet krouiñ 32 kontelezh evit melestradur ar vro. C'hwec'h kontelezh en Ulaid a zo chomet dindan [[beli]] ar [[Rouantelezh Unanet Breizh-Veur ha Norzhiwerzhon|Rouantelezh-Unanet]], cheñchet an anv da ''[[Norzhiwerzhon]]'' pa voe rannet Iwerzhon e [[1922]]. E Republik Iwerzhon e toujer da [[harz]]où kozh ar c'hontelezhioù, nemet e [[Tipperary]] ha [[Dulenn]] hag a zo bet isrannet. Evit ar [[votadeg]]où, ar pastelloù-bro a vez savet diwar kontelezhioù (Countys) rannet pe deuzet gant ma vo doujet d'o harzoù dre-vras evel m'eo bet termenet gant ar Vonreizh. War an 32 kontelezh e c'heller spurmantiñ ez eo stank-tre an [[identelezh]] troet war-zu ar [[sport]]où hag ar sevenadur lec'hel.

Lodenn vrasañ an [[douar]]où a c'heller gounid zo lec'hiet e kontelezhioù ar c'hornôg. Eno emañ ivez ar menezioù brasañ ha kaerañ a ya kalzig a douristed da welet, evit arvestiñ ouzh [[gweledva]]où kenedus hag ar [[mor]] glas diharz.

[[Restr:LocationIslandIreland.png|thumb|Emañ Iwerzhon e kornôg [[Europa]].]]
== Istor ==
:''Pennad dre ar munud : [[Istor Iwerzhon]]''.

== Tud ==
* Skrivagnerien:
* Oscar Wild (troet e brezhoneg)
* [[Samuel Beckett]]
* [[Ken Bruen]]
* [[Eric Cross]]
* [[Seamus Deane]]
* [[Seamus Heaney]]
* [[Nuala O Faolain]]
* [[William Butler Yeats]]

==Notennoù ha daveoù==
{{Daveoù}}
{{Keltia}}

[[Rummad:Inizi|Iwerzhon]]
[[Rummad:Iwerzhon]]
[[Rummad:Republik Iwerzhon]]</text>
      <sha1>0zpqersx2b959aysx59rwqxwttg98i4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Konk-Leon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11603</id>
    <revision>
      <id>2188666</id>
      <parentid>2186611</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7539" sha1="9qbfunl1iqepfotifiaoh6osnwbb8ck" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Konk-Leon
| anvOfisiel = ''Le Conquet''
| skeudenn = KermorvanKonkLeon.JPG
| alc'hwez = Tour-tan Beg an Enez ha Beg Enez-Konk
| ardamezioù = Blason ville fr Le Conquet (Finistère).svg
| bro = {{Bro-Leon}}
| departamant = {{Penn-ar-Bed}}
| arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro an Hirwazh|KK Bro an Hirwazh]]
| bro velestradurel = [[Bro Brest]]
| kanton = [[Kanton Lokournan|Lokournan]]
| insee = 29040
| cp = 29217
| maer = Jean-Luc Milin
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 8.45
| hedred = -4.770556
| ledred = 48.358612
| uk = 
| ubi = 
| ubr = 
| lec'hienn web = [http://www.leconquet.fr Ti-kêr]
}}
'''Konk-Leon''', a vez graet '''Konk''' hepken anezhi er vro alies, zo ur gumun e [[Bro-Leon]] e [[kanton Lokournan]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].

==Brezhoneg==
* D'ar [[27 a viz C'hwevrer]] [[2009]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant Kuzul-kêr ar gumun.
* D'an [[19 a viz Eost]] [[2014]] e oa bet roet al label [[Ya d'ar brezhoneg]] live 2 d'ar gumun.

== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 61 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,21% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=3769&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 43 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=3769&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''ar Groaz-Santel'', savet en {{XIXvet kantved}}, gant mein o tont eus iliz Lokrist.
* Ur monumant en enor d'[[ar Gonideg]], &quot;reizher ar brezhoneg&quot;, genidik eus Konk, a weler e bered bourkig Lokrist.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=3769 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20200614080916/http://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/3769 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun
{| class = &quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Niver a soudarded
|- 
|[[File:Canadian Red Ensign (1921-1957).svg|24px]] [[Royal Canadian Air Force|Kanada]]||1 ([[Aerlu]]) 
|- 
|[[File:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Royal Air Force|Rouantelezh-Unanet]]||3 ([[Aerlu]]) 
|-
|'''Hollad'''||'''4'''
|}
Karrnijourion e oa an holl. Mervel a rejont pa gouezhas o c'harr-nij (''[[Vickers Wellington|Wellington X]]'' marilhet ''HF601'' ha kodet ''HD-?'') e traezhenn Porzh-Liogan e Konk-Leon d'ar [[6 a viz Gouere]] [[1943]], e-pad an [[Eil Brezel Bed]]&lt;ref&gt;[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2086423&amp;mode=1 Commonwealth War Graves Commission]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html  Pertes R.A.F Finistère]&lt;/ref&gt;.
=== Luc'hskeudennoù ===
&lt;gallery&gt;
Le Conquet - Église.jpg|An iliz katolik.
KonkLeon01.JPG
KonkLeon02.JPG
KonkLeon03.JPG
KonkLeon04.JPG
Le Conquet, gesehen aus NNW.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=3000
|passo1=1000
|passo2=500
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2021
|p1=1891
|p2=1811
|p3=1881
|p4=2011
|p5=2149
|p6=2408
|p7=2543
|p8=2719
|p9=2799
|mammenn=EBSSA
}}

== Melestradurezh==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar maered}}
{{Dilennad |Deroù=1790 |Penn=1791 |Anv=Guillaume Thomas|Strollad= |Karg=Trafiker gwin}}
{{Dilennad |Deroù=1791 |Penn=1793 |Anv=François Monte|Strollad= |Karg=Baraer, paramanter}}
{{Dilennad |Deroù=1793 |Penn=1795 |Anv=François Duvillard|Strollad= |Karg=}}
{{Dilennad |Deroù=1795 |Penn=1795 |Anv=François Monte|Strollad= |Karg=Baraer, paramanter}}
{{Dilennad |Deroù=1795 |Penn=1798 |Anv=Robert Menguy|Strollad= |Karg=}}
{{Dilennad |Deroù=1798 |Penn=1800 |Anv=François Monte|Strollad= |Karg=Baraer, paramanter}}
{{Dilennad |Deroù=1800 |Penn=1801 |Anv=Christien Joseph Creac’h|Strollad= |Karg=Trafiker gwin, paramanter}}
{{Dilennad |Deroù=1801 |Penn=1808 |Anv=Jean Marie Le Guerriannic|Strollad= |Karg=Trafiker gwin, paramanter}}
{{Dilennad |Deroù=1808 |Penn=1809 |Anv=François Marie Pitot|Strollad= |Karg=Kabiten}}
{{Dilennad |Deroù=1809 |Penn=1824 |Anv=Jean Marie Le Guerriannic|Strollad= |Karg=Trafiker gwin, paramanter}}
{{Dilennad |Deroù=1824 |Penn=1828 |Anv=François Guillaume Le Hir-Quereon|Strollad= |Karg=Trafiker}}
{{Dilennad |Deroù=1828 |Penn=1837 |Anv=Jean Marie Le Guerriannic|Strollad= |Karg=Trafiker gwin, paramanter}}
{{Dilennad |Deroù=1837 |Penn=1843 |Anv=Charles Lombard|Strollad= |Karg=Soudard}}
{{Dilennad |Deroù=1843 |Penn=1859 |Anv=Jean Marie Le Guerriannic (mab) |Strollad= |Karg=Trafiker gwin, paramanter}}
{{Dilennad |Deroù=1859 |Penn=1870 |Anv=François Marie Podeur|Strollad= |Karg=Labourer-douar}}
{{Dilennad |Deroù=1870 |Penn=1873 |Anv=François Benoît Tisier|Strollad= |Karg=Micherour}}
{{Dilennad |Deroù=1873 |Penn=1876 |Anv=François Marie Podeur|Strollad= |Karg=Labourer-douar}}
{{Dilennad |Deroù=1876 |Penn=1878 |Anv=Frédéric Alexandre Tissier|Strollad= |Karg=Micherour}}
{{Dilennad |Deroù=1878 |Penn=1888 |Anv=Faustin Rigollet|Strollad= |Karg=Trafiker, paramanter}}
{{Dilennad |Deroù=1888 |Penn=1915 |Anv=Hyppolyte Levasseur|Strollad= |Karg=Micherour}}
{{Dilennad |Deroù=1915 |Penn=1935 |Anv=Hortensius Tissier|Strollad= |Karg=Micherour}}
{{Dilennad |Deroù=1935 |Penn=1942 |Anv=Joseph Tanniou|Strollad= |Karg=Marichal}}
{{Dilennad |Deroù=1942 |Penn=1944 |Anv=Louis Simon|Strollad= |Karg=Noter}}
{{Dilennad |Deroù=1944 |Penn=1945 |Anv=Jean Cann|Strollad= |Karg=Paotr ar butun}}
{{Dilennad |Deroù=1945 |Penn=1953 |Anv=Jean René Marie Lahalle|Strollad= |Karg=Labourer-douar}}
{{Dilennad |Deroù=1953 |Penn=1977 |Anv=Charles Minguy|Strollad= |Karg=Enseller truajoù}}
{{Dilennad |Deroù=1977 |Penn=1979 |Anv=Georges Kermarrec|Strollad= |Karg=Apotiker}}
{{Dilennad |Deroù=1979 |Penn=1989 |Anv=Jean-François Le Borgne|Strollad= |Karg=Enseller PTT}}
{{Dilennad |Deroù=1989 |Penn=2001 |Anv=Christian Couture|Strollad= |Karg=Soudard}}
{{Dilennad |Deroù=2001 |Penn=2008 |Anv=Gilbert Manac’h|Strollad= |Karg=Ijinour TPE}}
{{Dilennad |Deroù=2008 |Penn=2020 |Anv=Xavier Jean|Strollad=SE |Karg=Urzhiataer}}
{{DilennadBremañ|Deroù=2020 |Anv=Jean-Luc Milin|Strollad= |Karg=}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* Loeiz Quéméner, person [[Plouzeniel]], goude-se misioner e [[China|Bro-China]] hag [[eskob|eskob ''in partibus'']] Sura war [[Eufrates|Eufrat]], [[3 a viz Gwengolo]] [[1643]]
* [[Yann-Frañsez ar Gonideg]], yezhour ha geriadurour [[brezhonek]], [[4 a viz Gwengolo]] [[1775]].
===Tud marvet eno===
* [[Mikael an Noblez]], beleg ha misioner breizhat, ha &quot;den enorus&quot;, [[5 a viz Mae]] [[1652]]

== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Llandeilo|Kembre|Wales|bloaz=1981}}

== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Le Conquet}}
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20090323055851/http://www.leconquet.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20220328152205/http://inventaire-patrimoine.region-bretagne.fr/gertrude-diffusion/recherche/globale?texte=Le+Conquet&amp;type= Glad ar gumun]

== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Porzhioù Breizh]]
[[Rummad:Konk-Leon]]</text>
      <sha1>9qbfunl1iqepfotifiaoh6osnwbb8ck</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gwengad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11779</id>
    <revision>
      <id>2188612</id>
      <parentid>2185166</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3951" sha1="dg6uiqgbn3maho566drrtwly9wu0qk8" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Gwengad
 | anvOfisiel = ''Guengat''
 | skeudenn          = Bretagne Finistere Guengat 20080.jpg
 | alc'hwez          = Porched iliz katolik Sant Fiakr
 | ardamezioù        = Blason ville fr Guengat (Finistère).svg|100px
 | bro               = {{Kernev}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Kemper]]
 | etrekumuniezh     = [[Kemper Breizh ar C'hornôg]]
 | bro velestradurel = &lt;!--- Bro &quot;Voynet&quot; ---&gt;
 | kanton            = [[kanton Douarnenez|Douarnenez]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;/br&gt; [[Kanton Kemper-1|Kemper-1]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | cp                = 29180
 | maer              = David Le Goff 
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | gorread           = 22,72
 | hedred            = -4.204167
 | ledred            = 48.0425
 | uk                = &lt;!--- Uhelder kreiz-kêr ---&gt;
 | ubi               = 7
 | ubr               = 162
 | lec'hienn web     = 
}}
'''Gwengad''' a zo ur gumun eus [[Bro C'hlazig]] e [[Kanton Kemper-1]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e kornôg [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
* War lez ar [[Stêr Deir]] emañ Gwengad.
== Anv ==

* Erwan Vallerie ː '''Les Guengat''', 1203; '''Guengat''', 1368; '''Guengart''', 1516; '''Guengat''', 1527; '''Guenegat''', 1529; '''Guengat''', 1536; '''Guenegat''', 1560; '''Gueueget''', 1630; '''Guenegat''', 1654

== Ardamezioù ==
''En glazur e dri pav dehoù en argant.''

== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Gorjeu, person, ha Louboutin, kure&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 50.&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 67 gwaz eus ar gumun, da lâret eo 4,46% eus he foblañs e 1911,  abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=26606&amp;dpt=29 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Merval a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel  &lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=266063&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Sant Fiakr''.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=26606 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.fr/phototek/index.php/29/29606 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1700
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=1009 		 	 		
|p2=1001 
|p3=1198
|p4=1588
|p5=1604 
|p6=1471
|p7=1688
|p8=1686
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[Jean-Marie Déguignet]], skrivagner eus [[Breizh]], [[19 a viz Gouere]] [[1834]].

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
|[[Restr:Alleno-saint-allouarn.jpg|80px]]
|'''Alleno''', 
aotrounez Sant-Alouarn
|''En argant e deir joskenn en sabel diframmet en gul''
|
|-
|
|
|
|
|}

== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Guengat}}
* {{fr}} [http://www.guengat.com lec'hienn diwar-benn ar gumun]
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075953/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/fra/villes-fiche.asp?insee_ville=29066 Gwengad war lec'hienn Geobreizh]

== Levrlennadur ==

* Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Bro C'hlazig]]</text>
      <sha1>dg6uiqgbn3maho566drrtwly9wu0qk8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>An Uhelgoad</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11803</id>
    <revision>
      <id>2188475</id>
      <parentid>2185008</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11763" sha1="efcvmlhsyx6dk717dtoa28lldlitwie" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = An Uhelgoad
| anvOfisiel = ''Huelgoat''
| skeudenn = 2010 Huelgoat 1 La ville vue du lac.JPG
| alc'hwez = Al lenn hag ar bourk
| ardamezioù = Blason ville fr Huelgoat (Finistère).svg
| bro = {{Kernev}}
| departamant = {{Penn-ar-Bed}}
| arondisamant = [[Arondisamant Kastellin|Kastellin]]
| etrekumuniezh = [[Menez Are Kumuniezh]]
| bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz-Breizh|Kornôg Kreiz-Breizh]]
| kanton = [[Kanton an Uhelgoad|an Uhelgoad]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;/br&gt; [[Kanton Karaez-Plougêr|Karaez]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)
| insee = 29081
| cp = 29690
| maer = Jacques Thepaut
| amzer-gefridi = [[2021]]-[[2026]]
| hedred = -3.743611
| ledred = 48.365
| uk = 175
| ubi = 92
| ubr = 267
| gorread = 14.87
| lec'hienn web = [http://www.concarneau.fr/ville/index.php Ti-kêr]
}}
'''An Uhelgoad''' a zo ur gumun eus [[Bro-Gerne]], e [[Menez Are]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e kornôg [[Breizh]]. [[Kanton an Uhelgoad|Penn kanton]] e oa betek 2015.
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Huelgoat (Finistère).svg|110px]]
|width=&quot;15px&quot;|
|''En gul e garv tremenant en aour; e gab kommet en geoted karget gant ur vrizhenn erminig en aour hebiaet gant div garpenn en aour ivez, treustellet tal-ouzh-tal; ur c'houdreustell en aour war al lodennadur.''
*Ger-ardamez: ''Ar mein kalet hag ar stêrioù arc'hant''
*Aozer: Bernard Le Brun
*Diviz-kêr: 24 a viz Eost 1977
|-
|}

== Istor ==
=== [[Henamzer]] ===
* Ne gaver ket pikol tra a denn d'an Henamzer en Uhelgoad nemet al lenn, diwar ziouer a furchadennoù hag a enklaskoù moarvat. Koulskoude, dre ma n'emaer ket pell diouzh an hentoù pouezus a voe savet da vare ar Romaned ez eur techet da grediñ e veze darempredet an dachenn a ya d'ober parrez an Uhelgoad hiziv gant soudarded Roman. Soñjal a reer e oa bet Romaned o chom er c'hamp a vez graet « [[kamp Artus]] » anezhañ.
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]: anavezet eo ar barrez evit fedoù liammet ouzh [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz|dispac'h ar bonedoù ruz]] e 1675. Un digoll a 800 lur a voe paeet gant ar barrez d'an aotrou Le Moyne de Trevigny goude tagadenn e gastell e [[Sant-Hern]] d'an [[11 a viz Gouere]] [[1675]] e-pad [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz|an emsavadeg]]&lt;ref&gt;[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]]), pajennoù 106-109.&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 93  gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,36% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=34459&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 54 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=34459&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* D'an [[20 Mezheven|20 a viz Even]] [[1940]] e tegouezhas al lu [[Alamagn|alaman]] en Uhelgoad&lt;ref&gt;Jañ-Mari Skragn, ''Amzer ar vrezel 'kostez an Huelgoad'', Brud Nevez/Emgleo Breiz, 200 {{ISBN|2-86775-194-2}}&lt;/ref&gt;. 


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Huelgoat. Résistants 2ème guerre mondiale.JPG|Stourmerion ag ar Rezistañs en Uhelgoad
Huelgoat char américain 1944.JPG|Karr hobregonet ''M 20'' [[stadunanat]] en Uhelgoad
&lt;/gallery&gt;
* Dieubet e voe an Uhelgoad gant [[US Army|lu ar Stadoù-Unanet]] ha stourmerion ar [[Rezistañs]] goude emgannoù ouzh an Alamaned d'ar [[5 Eost|5]] ha d'ar [[6 a viz Eost]] [[1944]].
==== [[Brezel Korea]] ====
* Lazhet e voe ur serjant eus ar gumun e [[Muchon]] d’an [[1 a viz C'hwevrer]] [[1951]]&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6709677  Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=34459&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Lazhet e voe ur serjant eus ar gumun d’an [[10 a viz Du]] e [[1955]] en [[El Milia]] (departamant [[Konstantin (Aljeria)|Konstantin]])&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6419977 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==

=== Lec'hioù heverk er c'hoat ===
Un tamm-mat a reier iskis ha brudet a gaver en dro d'an Uhelgoad. En o zouez...

==== Ar Roc'h 'gren (ar Maen-Dogan) ====
Ar Roc'h 'gren, ur pezh karreg bras-divent, chomet eus ar mare ma veze korvoet [[Greunvaen|greunit]] er vro, un esperadenn a vaen er c'hoad, zo 137 tonenn a bouez enni! Bras-eston eo he ment: 7 metr hirder, 3 m uhelder ha 2,80m ledander. Diazezet eo war ur c'her moan 90 cm hed a ro an tu dezhi da brañsellat un tamm pa bouezer gant e gein.

War lein ar roc'h e c'haller gwellet toulloù. Klotan a reont gant al lec'hioù ma veze lakaet gennoù houarn; d'ar mare ma veze korvoet ar greunit en Uhelgoat o doa klasket mengleuzierien faoutañ anezhi. 

==== Ar Pont Ruz ====
Dont a ra an anv-gwañ &quot;ruz&quot; eus ar ger [[Galianeg|galianek]] &quot;roudos&quot;. Soñjal a reer e oa bet savet ar pont-se da vare an [[Osismied]], ur bobl c'halian eus strollad Kelted Arvorig. [[Vorgium]] (Karaez) e oa o c'hêr-benn.

==== Toull Artuz ====
Artuz zo un adstumm eus [[Roue Arzhur|Arzhur]], un aotrou breton, difenner ar pobloù kelt eus Breizh hag eus inizi Breizh-Veur e deroù ar VIvet kantvet. Hervez ar vojenn e kouske Artuz en toull-se gant un nebeud eus e geneiled varc'heien feal. Gwa d'an neb a zihune anezhañ hep abeg, hennezh ne chome ket bev. Rak ne ranked direnkañ ar Roue mojennel-se nemet pa veze e vro en arvar. A-benn ar fin e adstagas gant ar stourm asambles gant e varc'heien evit adsevel Rouantelezh Breizh lakaet en arvar gant ar [[Saozon]].

==== An Toull Don ====
Erruout a ra ar [[stêr Arc'hant]] en Toull Don; en em deuler a ra-hi meur a vetr dindan hon treid. Ruziañ a ra an dour a-wechoù abalamour da liv ar c'hlegerioù. 

==== Poull ar Boudiged ====
Ul lec'h boemus eo.

==== Menaj ar Werc'hez ====
Menaj ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]] zo bet krouet gant ur berniad reier bras. Ar mein, krignet gant ar dour-ruilh, o deus kemeret stummoù iskis. Gant un tamm ijin e c'haller gwelet armoù-kegin eus menaj ar Werc'hez: ur [[Gaoter|pofer]], ul [[Loa|loa-gog]], ur ribod, ur [[Megin|vegin]]. 

==== Ar C'habell-touseg ====
{|
|[[Skeudenn:Huelgoat champ.jpg|thumb|200px|Ar roc'h ''Ar C'habell-touseg'']]
|}

== Douaroniezh ==
* War lez ar [[Stêr Arc'hant]] emañ an Uhelgoad.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)

ImageSize = width:800 height:330
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:2500
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData= 	 	
  bar:1791
  bar:1792
  bar:1793
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999 
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
  bar:2009
  bar:2010
  bar:2011
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:10 align:left
  bar:1793 from:0 till:977
  bar:1800 from:0 till:898
  bar:1806 from:0 till:900
  bar:1821 from:0 till:929
  bar:1831  from:0 till:1037  
  bar:1836  from:0 till:1171 
  bar:1841  from:0 till:1156
  bar:1846  from:0 till:1200
  bar:1851  from:0 till:1215 
  bar:1856  from:0 till:1176
  bar:1861 from:0 till:1203 
  bar:1866 from:0 till:1277
  bar:1872 from:0 till:1240
  bar:1876 from:0 till:1327
  bar:1881 from:0 till:1184
  bar:1886 from:0 till:1401 
  bar:1891 from:0 till:1324
  bar:1896 from:0 till:1413
  bar:1901 from:0 till:1600
  bar:1906 from:0 till:1874
  bar:1911 from:0 till:2134
  bar:1921 from:0 till:1996
  bar:1926 from:0 till:2207
  bar:1931 from:0 till:2331
  bar:1936 from:0 till:2283
  bar:1946 from:0 till:2431
  bar:1954 from:0 till:2363
  bar:1962 from:0 till:2057
  bar:1968 from:0 till:2456
  bar:1975 from:0 till:2230
  bar:1982 from:0 till:2026
  bar:1990 from:0 till:1742
  bar:1999 from:0 till:1687
  bar:2006 from:0 till:1622
  bar:2012 from:0 till:1564

TextData=
  fontsize:S pos:(30,20)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud bet marvet eno===
* [[1919]] : [[Victor Segalen]], skrivagner

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Huelgoat}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080110/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29081 an Uhelgoad war lec'hienn Geobreizh]
* [https://web.archive.org/web/20201203110849/http://www.tourismehuelgoat.fr/ Ti an Douristed]
* [http://www.minelocmariaberrien.com Mengleuzioù kozh Lokmaria hag an Uhelgoad]
* [https://web.archive.org/web/20180606091922/http://lesmontsdarree.fr/huelgoat.htm Pajenn an Uhelgoad war lec'hienn ar Gumuniezh Kumunioù]
* [http://pickland.chez-alice.fr/cadranuhelgoad.htm Lec'hienn brevez war an Uhelgoad]

== Dave ha notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Uhelgoad}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]</text>
      <sha1>efcvmlhsyx6dk717dtoa28lldlitwie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lannarvili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12036</id>
    <revision>
      <id>2188674</id>
      <parentid>2185242</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5147" sha1="dpsczx040p20qg9x10zmpp45qb44x4j" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Lannarvili
 | anvOfisiel = ''Lanarvily''
 | skeudenn          = Mairie_de_Lanarvily,_Finistère.jpg
 | alc'hwez          = Ar maerdi.
 | ardamezioù        = 
 | bro               = {{Bro-Leon}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Brest|Brest]]
 | etrekumuniezh     = [[Bro Lesneven hag Aod ar Mojennoù|KK bro Lesneven hag Aod ar Mojennoù]]
 | bro velestradurel = [[Bro Brest]]
 | kanton            = [[Kanton Plabenneg|Plabenneg]]&lt;small&gt; (betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Kanton Lesneven|Lesneven]]&lt;small&gt; (abaoe 2015)
 | insee             = 29100
 | cp                = 29260
 | maer              = Xavier Franques 
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | hedred            = -4.386667
 | ledred            = 48.553056
 | uk                = 
 | ubi               = 18
 | ubr               = 71
 | gorread           = 5.92
 | lec'hienn web     = 
}}
'''Lannarvili''' (distaget {{IPA|lã.narˈviː.li]}}) zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Lesneven]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].

== Douaroniezh ==

== Anv ==
* Bernard Tanguy ː '''Lanhervily''', 1433, 1455; '''Lanhervilly''', 1604; '''Lanarvilly''', 1691&lt;ref&gt;Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère''. Chasse-Marée. ArMen. 1990&lt;/ref&gt;
* Erwan Vallerie ː '''Lanhervilly''', 1432; '''Lanhervilly''', 1604&lt;ref&gt;Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995&lt;/ref&gt;
'''Gerdarzh''' ː diwar un anv-den henvrezhonek ''Haeruili / Haelluili'', 

== Ardamezioù ==

== Istor ==
===[[Dispac'h Gall]]===
* Tud eus ar gumun a gemeras perzh en [[Emgann Kergidu]] d'ar [[24 a viz Meurzh]] [[1793]] e-kichen [[Plougouloum]]; un dell-gastiz a 500 lur a voe paeet gant Lannarvili ha [[Kerniliz]] edan 24 euriad&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, [[Karaez]], 1915, pajennoù 157 ha 158&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 14 gwaz ag ar gumun, eleze 2,48% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=17632&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezel diabarzh Rusia ==== 
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun e [[Sevastopol]] d'an [[19 a viz Genver]] [[1919]]&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=783455 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas  ur gwaz ag ar gumun en [[Alamagn]] abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=
4307998 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’ar [[16 a viz Du]] [[1951]] e [[Cho Ben]] er [[Viêtnam]]&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=17632&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Monument_aux_morts_-_Lanarvily-29.jpg|An iliz katolik ha monumant ar re varv.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik [[Gouenoù (sant)|Sant Gouenoù]].
* Kroaz ar Voger (ar chapel a zo bet diskaret).
* Kroaz ar Pontig (XVI&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;).
* Kroaz mision , er vered (1886).
* Kroaz-baradoz Penn ar Vali (1944).
* Kroaz-baradoz Lanarvili (1944)
* Maner Lescoat (XV&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;).
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=17632 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
 
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=500
|passo1=100
|passo2=50
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=355 			 	 	
|p2=291 
|p3=270 
|p4=272
|p5=281
|p6=266
|p7=345
|p8=435
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==

== Brezhoneg ==
* D’an 21 a viz Du [[2011]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.

== Tud ==
* an [[Tad Medar]], manac'h ha skrivagner brezhonek, ganet eno d'ar [[7 a viz Here]] [[1908]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
|[[Restr:Barbier de Lanarnuz.gif|80px]]
|'''Barbier / Bar Ver''',
aotrounez Lescoat
|''En argant e ziv dreustell en sabel''
|-
|
|
|
|}&lt;ref&gt;Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014&lt;/ref&gt;

== Gevelliñ ==

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Lanarvily}}
*{{br}} [https://archive.ph/20150823123526/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29100 Lannarvili war lec'hienn Geobreizh]
* [https://web.archive.org/web/20090814065929/http://www.cyclo-cross-lanarvily.com/ cyclo-cross Lannarvili]
* [http://www.pays-lesneven.fr Bro Lesneven]

== Levrlennadur ==
*''Lanarvily, 50 ans de cyclo-cross'', [[Gurvan Musset]], Des Dessins et des Mots, 2006
*Embannadurioù Flohic : ''Le Patrimoine des communes du Finistère''. 1998

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Emgann Kergidu]]</text>
      <sha1>dpsczx040p20qg9x10zmpp45qb44x4j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lanneur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12051</id>
    <revision>
      <id>2188675</id>
      <parentid>2185243</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7218" sha1="26pv4k3d01gp8ohq5e79n3kw2kwqf4x" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Lanneur
 | anvOfisiel = ''Lanmeur''
 | skeudenn          = Lanmeur (29) Mairie.jpg
 | alc'hwez          = An ti-kêr.
 | ardamezioù        = Blason Lanmeur.svg
 | bro               = {{Treger}}
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Montroulez|Montroulez]]
 | etrekumuniezh     = [[Montroulez Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Montroulez]]
 | kanton            = [[Kanton Lanneur|Lanneur]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;[[Kanton Plouigno|Plouigno]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | cp                = 29620
 | maer              = Yvon Denis
 | amzer-gefridi     = [[2026]]-[[2032]]
 | gorread           = 26.47
 | hedred            = -3.714167
 | ledred            = 48.648056
 | uk                = 74
 | ubi               = 20
 | ubr               = 128
 | lec'hienn web     = [http://www.lanmeur.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Lanneur''' (distaget {{IPA|[lãˈnøːr]}}) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Bro-Dreger]]. [[kanton Lanneur|Penn kanton]] e oa betek 2015.
== Douaroniezh ==
* Ar stêr [[Dourdu (Plouezoc'h)|Dourdu]] a dreuz Lanneur.
* Kumunioù amezek : [[Sant-Yann-ar-Biz]], [[Gwimaeg]], [[Lokireg]], [[Plegad-Gwerann]], [[Plouigno]], [[Garlann]].

== Anv ==

=== Stummoù skrivet ===
* Bernard Tanguy  (1990): '''Lanmur''', 1163; '''ecclesia S. Marie de Lanmeur''', 1188; '''Lanmur Meler''', 1235; '''Lanmeur''', c. 1330; '''Lanmur Melar''', 1405.
* Erwan Vallerie (1995) ː '''Lanmurmeler''', 931; '''Lanmur''', 1163; '''Lanmeur''', 1235; '''Lanmour''', XIV-; '''Lamuer''', '''Lameur''', '''Lamur''', '''Lanmuer''', '''Lanmeur alias Lanveur''', 1330; '''Lanmour''', 1351;  '''Lanmur Melar''', 1405; '''Lanmur''', 1491; '''Lanmeur''', 1516, 1565; '''Land-Meur''', 1636; '''Lemmur''', 1654; '''Landemur''', 1709

=== Gerdarzh ===
''manac'hti'' + ''meur'' (+ anv sant Melar)

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason Lanmeur.svg|110px]]
| width=&quot;15px&quot; |
|''En argant e dreustell en gul, heuliet gant teir brizhenn erminig en sabel, 2, 1.''&lt;ref&gt;Skoed ar barrez, koshoc'h eget [[1351]] ; Kuzul ar Gumun : [[26 a viz Mae]] [[1976]].&lt;/ref&gt;
|}

== Brezhoneg ==
* Klasoù divyezhek a zo eno er skol bublik abaoe [[2004]]. 
* E distro-skol 2024 e oa 71 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (30,9 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek e 2019]&lt;/ref&gt;.
* Un hentad divyezhek zo er skolaj publik Ar Pevar Avel abaoe 2016&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.letelegramme.fr/finistere/lanmeur-29620/spancollegespan-la-filiere-breton-francais-a-la-rentree-2611062.php Collège. La filière breton-français à la rentrée]'', Le Télégramme, 09/01/2016 (lennet d'an 01/10/2025)&lt;/ref&gt;.

== Istor ==
=== Kent 1790 ===
Lanneur a oa ul lodenn bet distaget diouzh ''Ploumaec'', hiziv [[Gwimaeg]], ha diouzh eskopti [[Dol]].

Un emgann lesanvet [[emgann Montroulez]] a dremenas d'an 30 a viz Gwengolo 1342 er mervent da vourk Lanneur, da vare [[Brezel hêrezh dugelezh Breizh|brezel hêrezh Breizh]]. Ennañ e voe trec'h [[Rouantelezh Bro-Saoz]] hag an [[tiegezh Moñforzh]] a-enep an [[tiegezh Blois]], a oa soutenet gant [[Rouantelezh Bro-C'hall]].
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Trogoff, person, ha Boustouler, kure&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 47&lt;/ref&gt;. 
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 132 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,66% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29938&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 25 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29938&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* D'ar [[7 a viz Gouere]] [[1944]] e kouezhas un nijerez [[Hawker Typhoon|Typhoon IB]] marilhet MN865 ha kodet HE-? eus ar ''263rd Squadron'' eus ar [[Royal Air Force]]; ne voe ket kavet korf he levier&lt;ref&gt;[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29938&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* '''Bered keltiek Gweneven'''
* '''Kastell roman ar Veuzit'''
* '''Tossen-ar-C'honifled e Kerugu'''
&lt;gallery&gt;Restr:Lanneur (29) Tossen-ar-C'honifled 01.JPG|
Restr:Lanneur (29) Tossen-ar-C'honifled 02.JPG|&lt;/gallery&gt;
* '''Iliz sant Melar gant kev'''
'''Bannieloù'''
&lt;gallery&gt;
Restr:Lanmeur. Eglise. Bannière Itron-Varia-Kernitron.jpg|Banniel Itron-Varia-Kernitron
Restr:Lanmeur. Eglise. Bannière Saint-Mélar.jpg|Banniel Sant-Melar
Restr:Lanmeur. Eglise. Bannière. Sacré Coeur.jpg|Banniel ar Sakramant Santel
&lt;/gallery&gt;
'''Kev an iliz'''
&lt;gallery&gt;
Restr:Lanmeur. Crypte. p1010257.jpg|
Restr:Lanmeur. Crypte. p1010258.jpg|
Restr:Lanmeur. Crypte. p1010264.jpg|
Restr:Lanmeur. Crypte. p1010266.jpg|
Restr:Lanmeur. Crypte. p1010269.jpg|
&lt;/gallery&gt;
* '''Chapel Kernitron'''
* Diavez
&lt;gallery&gt;
Restr:Lanmeur. Kernitron 08.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron 120.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron 11.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron 10.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron 45.jpg|
&lt;/gallery&gt;
* Diabarzh
&lt;gallery&gt;
Restr:Lanmeur. Kernitron 20.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron 33.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron 22.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron 23.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron 38.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron 21.jpg|
Restr:Lanmeur. Kernitron. plafond.jpg|
&lt;/gallery&gt;
* '''Chapel Sant Koulm'''
* '''Chapel Sant Klaod'''
* '''Kastell Koad Eon'''
* '''Mereri ar Henles'''

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=2400
|passo1=200
|passo2=100
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|bl10=2022
|p1=1883 					
|p2=1885 
|p3=2049 
|p4=2100 
|p5=2084 
|p6=2122
|p7=2173
|p8=2195
|p9=2193
|p10=2367
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==

== Tud ==

=== Tud bet ganet eno ===

=== Tud marvet eno ===

=== Tud ===
* [[Jack Kerouac]] (1922-1969), skrivagner stadunanat, a oa e familh a-orin eus Kervoac'h, un ti-feurm e Lanneur.

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Du Quélennec.gif|80px]]
|'''du Quélenec'''
Aotrounez Coatcoazer
|''En erminoù, e gab en gul karget gant teir flourdilizenn en aour''
|-
|
|
|
|}

== Gevelliñ ==

== Levrlennadur ==
* Bernard TANGUY : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère.'' Chasse-Marée - Ar Men. 1992.

{{Commons|Category:Lanmeur}}

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]
[[Rummad:Parrezioù ezklozet Eskopti Dol]]
[[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>26pv4k3d01gp8ohq5e79n3kw2kwqf4x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Finland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12133</id>
    <revision>
      <id>2188572</id>
      <parentid>2185124</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14715" sha1="la1oqszcsf35avzbthz8e3l3u9oo4sv" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color:#00309a; text-align:center;&quot;|&lt;div style=&quot;float:right; padding:5px;&quot;&gt;[[Restr:Flag of Europe.svg|48px]]&lt;/div&gt;[[Unaniezh Europa|&lt;div style=&quot;font-size:1.7em; color:#ffcd00; padding-top:10px;&quot;&gt;Unaniezh Europa&lt;/div&gt;]]
|}
{|class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Suomen tasavalta&lt;br&gt;Republiken Finland|003281|talbenn map|fff}}
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot;|
{|
|-align=&quot;center&quot;
| width=&quot;50%&quot;|[[Restr:Flag of Finland.svg|border|120px|Banniel Finland]]
| width=&quot;50%&quot;|[[Restr:Coat of arms of Finland.svg|60px|Skoed Ardamez Finland]]
|-align=&quot;center&quot;
| width=&quot;50%&quot;|[[Banniel Finland]]
| width=&quot;50%&quot;|[[Ardamezouriezh|Ardamezioù]]
|}
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|[[Restr:LocationFinland.png|Lec’hiadur Finland]]
|-
|'''[[Yezh ofisiel|Yezhoù ofisiel]]''' || [[Finneg]], [[Svedeg]]
|-
|'''[[Kêr-benn]]''' || [[Helsinki]] (Helsingfors)
|-
|'''Statud politikel''' || [[Republik]] [[demokratelezh|demokratel]]
|-
|'''[[Roll prezidanted Finland|Prezidant]]''' || [[Alexander Stubb]]
|-
|'''[[Roll kentañ ministred Finland|Kentañ Ministr]]''' || [[Petteri Orpo]]
|-
|'''[[Gorread]]'''&lt;br&gt;• En holl &lt;br&gt;• % dour
| &lt;br&gt;338 424 km² &lt;br&gt;10,2%
|-
|'''[[Poblañs]]'''&lt;br&gt;[[2017]]&lt;br&gt;• [[Stankter ar boblañs]]
| &lt;br&gt;5 513 000&lt;br&gt;16,3/km²
|-
|'''[[Moneiz]]''' || [[Euro]]
|-
| '''[[Kan broadel]]''' || [[Maamme]]/[[Vårt land]]
|-
| '''[[Devezh ar vro]]''' || [[6 Kerzu|6 a viz Kerzu]]
|-
| '''[[Kod war ar Genrouedad]]''' || [[.fi]]
|-
| '''[[Kod pellgomz]]''' || 358
|-
| colspan=2 align=right style=&quot;padding: 0 5px 0 5px&quot; |
|}
[[File:Koli National Park in Northern Karelia.jpg|thumb|Pielinen]]

Ur vro eus hanternoz [[Europa]] eo '''Finland''' (e [[finneg]] ''Suomi''; e [[svedeg]] ''Finland''), ent-hir '''Republik Finland''' (''Suomen tasavalta'', ''Republiken Finland''). Riblennet eo gant ar [[Mor Baltel]] er mervent, gant [[pleg-mor Finland]] er su-gevred ha [[pleg-mor Botnia]] er c’hornôg. Harzoù douar he deus Finland gant [[Sveden]] er gwalarn, gant [[Norvegia]] en hanternoz-tre ha gant [[Rusia]] er reter. Emañ an inizi [[Åland]], er mervent, dindan riegezh Finland, met inizi emren int. Div yezh ofisiel zo er vro, rak meur a dakad eus an arvor zo poblet gant svedegerien.

== Istor ==
Liammet-strizh eo bet Finland gant [[Sveden|Rouantelezh Sveden]] adalek an {{XIIvet kantved}} betek [[1808]]. Er bloavezh-se e voe aloubet gant armeoù an impalaer rusian [[Aleksandr Iañ (Rusia)|Aleksandr I]]. 

Dindan dalc’h Rusia e oa un [[dugelezh veur]] eus Finland, un dugelezh vras liammet ouzh kurunenn an impalaer betek dibenn [[1917]]. En amzer-se, en [[XIXvet kantved]], e krogas emsav broadel Finland : e [[1835]] e voe embannet ar c’h-''[[Kalevala]]'', un doare « Barzhaz Finland » ; e [[1892]] e voe roet d’ar finneg statud ur yezh par d’ar svedeg.

D’ar [[6 Kerzu|6 a viz Kerzu]] [[1917]], nebeut amzer goude an [[Dispac'h Rusia 1917|dispac'h bolchevik]] e Rusia, e voe embannet dizalc’hiezh Finland. Ur [[brezel diabarzh]] a zeuas da c’houde, etre ar ''Re ruz'', harpet gant ar galloud rusian nevez, hag ar ''Re wenn'', skoazellet gant [[Impalaeriezh Alamagn]]. Anavezet e voe dizalc’hiezh ar vro gant Emglev [[Tartu]] e [[1920]] ha resisaet e voe gant an emglev-se petra e oa an harzoù etre Finland ha Rusia. E-pad an [[Eil brezel bed]], koulskoude, e voe adaloubet Finland gant armeoù an [[Unaniezh Soviedel]], dre ziv wech, ur wech kentañ e [[1939]]–[[1940]] hag un eil gwech e-pad [[1941]]–[[1944]]. An eil gwech-se e voe skoazellet Finland gant [[Alamagn]]. 

Gant an emglevioù peoc’h a voe sinet goude an Eil brezel bed, e [[1947]] ha [[1948]], e voe resisaet adarre ar vevenn etre Rusia ha Finland ha lamet e voe un tamm bras eus [[Karelia]] digant Finland. Goude se e teuas Finland da vezañ ur vro neptu, liammet ouzh an [[Unaniezh Soviedel]] gant un ''Emglev kenlabour ha kenskoazell''. Goude ar bloavezhioù a reuz hag a freuz a oa bet gouzañvet gant ar vro, ez eas he stad war wellaat buan ha kreskiñ a reas he finvidigezh, diwar skouer broioù all [[Skandinavia]]. E [[1995]] e teuas e-barzh [[Unaniezh Europa]].

== Gouarnamant ha politikerezh ==
[[Restr:Senate Square and Lutheran Cathedral in Helsinki.jpg|thumb|left|upright=1.4|Plasenn ar Sened hag Iliz-veur luterat Helsinki]]
Ur [[republik]] demokratel eo Finland. Un tamm galloud zo gant [[prezidant ar Republik]], dreist-holl war dachenn an darempredoù etrebroadel. Met ar braz eus ar galloud zo gant ar gouarnamant, renet gant ur [[kentañ ministr|c’hentañ ministr]] zo dibabet gant ar [[parlamant]].

E [[Parlamant Finland]] ([[Eduskunta]] e [[finneg]] pe &quot;Riksdag&quot; e [[svedeg]]) n’eus nemet ur gambr, enni 200 kannad dilennet evit pevar bloaz gant ar [[mouezhiañ kenfeuriek]].

E [[1906]] e oa bet savet ar parlamant-se pa oa bet degaset ar [[mouezhiañ hollek]] (paotred ha merc’hed) en amzer ma oa Finland un dugelezh vras stag ouzh [[Rusia]]. Merc’hed Finland a voe ar re gentañ gant ar [[gwir da votiñ]] en Europa. Abaoe an amzer-se eo bet renet Finland gant tri strollad politikel bras : strollad ar c’hreiz (''Keskusta'', KESK), strollad ar virourien (''Kansallinen Kokoomus'', KOK) hag ar strollad sokial-demokratel (''Suomen Sosiaalidemokraattinen Puolue'', SDP). Strolladoù bihanoc’h zo ivez evel Emglev an tu kleiz (''Vasemmistoliitto'', VAS), savet e-lec’h ar strollad komunour, ar Re C’hlas (''Vihreä Liitto'', VIHR), ha strollad ar svedegerien (''Svenska Folkpartiet'', SFP). Merket don eo bet buhez politikel ar vro gant an enebiezh etre an enepkomunourien hag an tu kleiz, ha gant pouez an [[Unaniezh Soviedel]] e-kichen.

== Rannoù melestradurel ==
{|
|-valign=&quot;top&quot;
|style=&quot;padding-right:15px;&quot;|[[Restr:Map of Finland with provinces (numbered).png|Proviñsoù Finland]]
|
Betek [[2009]] e oa rannet Finland e 6 [[proviñs]] (e finneg ''lääni'', hag el liester ''läänit'')
# [[Finland ar Su]] ([[Hämeenlinna]])
# [[Finland ar C'hornôg]] ([[Turku]])
# [[Finland ar Reter]] ([[Mikkeli]])
# [[Proviñs Oulu|Oulu]] ([[Oulu]])
# [[Lappi|Laponia]] ([[Rovaniemi]])
# [[Åland|Inizi Åland]] ([[Mariehamn]])
|}
=== Rannvroioù ===
Abaoe 1997 eo rannet Finland e 19 rannvro, tostoc'h da vuhez an dud, d'an istor ha d'ar sevenadur, ha d'ar proviñsoù kozh kentañ. Rannet int e 74 isrannvro, a gaver enno 432 [[kumunioù Finland|gumun]].
[[Restr:Regions in Finland.svg|400 px|thumb|Rannvroioù Finland (harzoù ar [[proviñsoù istorel Finland|proviñsoù]] e liv gris)]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; &quot;
|-
! Skoed-ardamez
! Anv brezhonek
! Anv finnek
! Anv svedek
! Kêr-benn
|-
| [[Restr:Lapin maakunnan vaakuna.svg|40px|Laponia]]
! [[Lappi|Laponia]]
| {{lang|fi|Lappi}}
| {{lang|sv|Lappland}}
| [[Rovaniemi]]
|-
| [[Restr:Pohjois-Pohjanmaan vaakuna.svg|40px|Norzh-Ostrobotnia]]
! [[Norzh-Ostrobotnia]]
| {{lang|fi|Pohjois-Pohjanmaa}}
| {{lang|sv|Norra Österbotten}}
| [[Oulu]]
|-
| [[Restr:Kainuu.vaakuna.svg|40px|Kainuu]]
! [[Kainuu]]
| {{lang|fi|Kainuu}}
| {{lang|sv|Kajanaland}}
| [[Kajaani]]
|-
| [[Restr:Pohjois-Karjala.vaakuna.svg|40px|Norzh-Karelia]]
! [[Norzh-Karelia]]
| {{lang|fi|Pohjois-Karjala}}
| {{lang|sv|Norra Karelen}}
| [[Joensuu]]
|-
| [[Restr:Pohjois-Savo.vaakuna.svg|40px|Norzh-Savonia]]
! [[Norzh-Savonia]]
| {{lang|fi|Pohjois-Savo}}
| |{{lang|sv|Norra Savolax}}
| [[Kuopio]]
|-
| [[Restr:Etelä-Savo.vaakuna.svg|40px|Su-Savonia]]
! [[Su-Savonia]]
| {{lang|fi|Etelä-Savo}}
| {{lang|sv|Södra Savolax}}
| [[Mikkeli]]
|-
| [[Restr:Etelä-Pohjanmaan maakunnan vaakuna.svg|40px|Su-Ostrobotnia]]
! [[Su-Ostrobotnia]]
| {{lang|fi|Etelä-Pohjanmaa}}
| {{lang|sv|Södra Österbotten}}
| [[Seinäjoki]]
|-
| [[Restr:Keski-Pohjanmaa.vaakuna.svg|40px|Kreiz-Ostrobothnia]]
! [[Kreiz-Ostrobotnia]]
| {{lang|fi|Keski-Pohjanmaa}}
| {{lang|sv|Mellersta Österbotten}}
| [[Kokkola]]
|-
| [[Restr:Pohjanmaan maakunnan vaakuna.svg|40px|Ostrobotnia]]
! [[Ostrobotnia (rannvro)|Ostrobotnia]]
| {{lang|fi|Pohjanmaa}}
| {{lang|sv|Österbotten}}
| [[Vaasa]]
|-
| [[Restr:Pirkanmaa.vaakuna.svg|40px|Pirkanmaa]]
! [[Pirkanmaa]]
| {{lang|fi|Pirkanmaa}}
| {{lang|sv|Birkaland}}
| [[Tampere]]
|-
| [[Restr:Keski-Suomi Coat of Arms.svg|40px|Kreiz-Finland]]
! [[Kreiz-Finland]]
| {{lang|fi|Keski-Suomi}}
| {{lang|sv|Mellersta Finland}}
| [[Jyväskylä]]
|-
| [[Restr:Satakunta.vaakuna.svg|40px|Satakunta]]
! [[Satakunta (rannvro)|Satakunta]]
| {{lang|fi|Satakunta}}
| {{lang|sv|Satakunda}}
| [[Pori]]
|-
| [[Restr:Varsinais-Suomen.vaakuna.svg|40px|Finland Dik]]
! [[Finland Dik]]
| {{lang|fi|Varsinais-Suomi}}
| {{lang|sv|Egentliga Finland}}
| [[Turku]]
|-
| [[Restr:Etelä-Karjala.vaakuna.svg|40px|Su-Karelia]]
! [[Su-Karelia]]
| {{lang|fi|Etelä-Karjala}}
| {{lang|sv|Södra Karelen}}
| [[Lappeenranta]]
|-
| [[Restr:Päijät-Häme.vaakuna.svg|40px|Päijänne Tavastia]]
! [[Päijät-Häme]]
| {{lang|fi|Päijät-Häme}}
| {{lang|sv|Päijänne Tavastland}}
| [[Lahti]]
|-
| [[Restr:Kanta-Häme.vaakuna.svg|40px|Tavastia Dik]]
! [[Tavastia Dik]]
| {{lang|fi|Kanta-Häme}}
| {{lang|sv|Egentliga Tavastland}}
| [[Hämeenlinna]]
|-
| [[Restr:Uusimaa.vaakuna.svg|40px|Uusimaa]]
! [[Uusimaa (rannvro)|Uusimaa]]
| {{lang|fi|Uusimaa}}
| {{lang|sv|Nyland}}
| [[Helsinki]]
|-
| [[Restr:Kymenlaakson maakunnan vaakuna.svg|40px|Kymenlaakso]]
! [[Kymenlaakso]]
| {{lang|fi|Kymenlaakso}}
| {{lang|sv|Kymmenedalen}}
| [[Kotka]], [[Kouvola]]
|-
| [[Restr:Coat of arms of Åland.svg|40px|Åland]]
! [[Åland]]&lt;ref&gt;Ur rannvro emren eo&lt;/ref&gt;
| {{lang|fi|Ahvenanmaa}}
| {{lang|sv|Åland}}
| {{lang|sv|[[Mariehamn]]}}
|}

== Douaroniezh ==
Lesanvet eo Finland ''bro ar c'hant mil lenn''. E gwirionez ez eus 187 888 anezho, ha 179 584 enezenn. Unan eus al lennoù-se, al lenn [[Saimaa]], eo ar pempvet lenn vrasañ en Europa. Kompez eo ar vro gant un nebeud uhelennoù. 1 328 m eo ar menez uhelañ, menez ''Haltitunturi'' ; e norzh pellañ ar vro emañ, war harzoù Norvegia, en ur c’hornad lesanvet &quot;[[Alpoù Skandinavia]]&quot;. Goloet eo ar braz eus ar vro gant koadeier (war-dro 68% eus gorread Finland) ha n’eus ket kalz a zouaroù labouret. Kalz eus an inizi evel an inizi [[Åland]] hag enezeg [[Turku]] zo lec’hiet er mervent d’ar vro.

Un [[hinad]] kerreizh norzhel a ren e kreisteiz ar vro. En hanternoz, ha dreist-holl e Laponia, e ren un hinad isarktikel, ma vez yen ha garv ar goañv. 

Ur c’hard eus ar vro en em gav en norzh da [[Kelc'h Arktika|Gelc'h Arktika]]. El lodenn-se eus ar vro neuze e weler [[heol hanternoz]] e-pad meur a sizhun, ha seul belloc’h e vezer en norzh seul hiroc'h ar prantad ma vez gwelet. E penn norshañ Finland ned a ket an heol da guzh e-pad 73 devezh en hañv, ha noz e vez e-pad ar goañv e-pad 51 devezh.

== Armerzh ==
Ur vro binvidik eo Finland, gant ur greanterezh diorroet-kenañ, un armerzh kevalaour hag ur c’henderc’h dre zen heñvel ouzh hini ar [[Rouantelezh Unanet]], [[Frañs]] pe [[Italia]]. Uhel eo ar barr bevañ. Diazezet eo ar greanterezh war labour ar c’hoad, ar metaloù, ar pellgehentiñ (ar merk [[Nokia]]) hag an elektronegezh. An ezporzhiadurioù a ya d’ober un drederenn eus ar c’henderc’h diabarzh kriz (KDK). Emañ Finland e dalc’h enporzhiadurioù niverus, pe e vefe evit an danvez krai, estreget ar c’hoad ha metaloù zo, pe e vefe evit traezoù oberiet.

Gant an hinad a zo er vro, n’eo ket diorroet al [[gounezerezh|labour-douar]] ha ne vez gounezet nemet ar pep diazez evit magañ an annezidi. Ur plas bras a zo gant ar [[koataerezh|c’hoataerezh]] : gounit gwez evit an ezporzhiañ a ya d’ober un advicher spletus evit an dud diwar ar maez. Abaoe un nebeud bloavezhioù eo enframmet muioc’h-mui armerzh Finland en hini Europa ar c’hornôg : emañ Finland e-touez an 11 stad eus Europa o deus degemeret an [[euro]].

== Poblañs ==
[[Helsinki]] eo ar [[kêr-benn|gêr-benn]], gant un hanter milion a dud o chom enni. En-dro d’ar gêr-benn e kaver kêrioù bras all evel [[Espoo]] pe [[Vantaa]]. Kêrioù bras all eus ar vro a zo enno tremen kant mil den : [[Tampere]], [[Turku]] hag [[Oulu]].

Div yezh ofisiel a zo e Finland : ar [[finneg]] (''suomi''), a vez kaozeet gant 91,9% eus an annezidi da yezh kentañ hag ar [[svedeg]] (''svenska''), a vez komzet gant 5,5% eus an dud. En arvor hag en inizi [[Åland]] emañ ar [[svedegerien Finland|svedegerien]]-se o chom. E [[Laponia]] e kaver ivez war-dro 7 000 den hag a gomz [[samieg]]. 

Ouzhpenn se ez eus ivez un nebeud [[rusianeg]]erien, [[tatareg]]erien pe [[estoneg]]erien. 

Hervez ur studiadenn eus 2004, an darn vrasañ eus tud Finland (83,8%) a zo [[Luteriegezh|Luterianed]] hag un niver bihan anezho (1,1%) a zo [[Iliz Ortodoks|ortodoksed]]. Anavezet eo an div iliz-se, luterain hag ortodoks, gant ar stad. Ar peurrest eus an dud a heuilh relijionoù all, [[protestantiezh|kredennoù protestant]] (estreget al [[luteriegezh]]), [[yuzevegezh]], [[islam]], pe c’hoazh n’o deus relijion ebet.

Abaoe ar brezelioù a zo bet gouzañvet gant Finland, ha dreist-holl abaoe an [[Eil brezel bed]], ez eus deuet kemmoù bras er boblañs. Goude ur prantad ma oa bet tud o tont eus [[Karelia]] da repuiñ e rannvroioù all Finland, e voe kalz tud o kuitaat ar vro abalamour ma oant diskredik e c’hellje adsevel ha bleuniañ e-skeud an [[Unaniezh Soviedel]] goude ar brezelioù. Padout a reas an divroañ-se betek ar bloavezhioù 1970. Hag er bloavezhioù 1990 e krogas Finland, evel broioù all [[Skandinavia]], da zegemer tud hag a zeue diouzh broioù an ez-Unaniezh Soviedel.

==Renk Finland er bed==
* Evit a sell frankiz ar c'helaouiñ hag ar gazetennerien e oa Finland da gentañ er bed (war 180) er bloaz 2014 (hag abaoe 2008), hervez [[Reporters sans frontières]]&lt;ref&gt;{{fr}} [http://rsf.org/index2014/fr-index2014.php]&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
* Skrivagnerien
** [[Arto Paasilinna]]
** [[Frans Eemil Sillanpää]]
** [[Johanna Sinisalo]]

== Levrlennadur ==
Al Liamm niv. 229, Meurzh-Ebrel 1985, niverenn ispisial diwar-benn Finland

== Liammoù diavaez ==
* [http://www.eduskunta.fi/efakta/index01.htm Parlamant Finland]
* [https://web.archive.org/web/20060210192705/http://www.government.fi/vn/liston/base.lsp?k=en Gouarnamant Finland]
* [https://web.archive.org/web/20090624203046/http://www.president.fi/english/ Prezidant Finland] 
* [https://web.archive.org/web/20100919083847/http://www.tte.ch/finland/ Touristerezh e Finland] (e 10 yezh)
* [https://web.archive.org/web/20080906140404/http://virtual.finland.fi/ Virtual Finland] 
* [https://web.archive.org/web/20110522104210/http://www.freewebs.com/favouritecountry/ Finland pictures] skeudennoù eus Finland.

== Notennoù ha daveennoù ==
&lt;references/&gt;

{{Commons|Finland|Finland}}

{{Stadoù Europa}}

[[Rummad:Broioù]]
[[Rummad:Finland]]</text>
      <sha1>la1oqszcsf35avzbthz8e3l3u9oo4sv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aleksandria</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12883</id>
    <revision>
      <id>2188470</id>
      <parentid>2185004</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2438" sha1="9k33ir7xbk6twsizihi3raw2rvm0pvd" xml:space="preserve">[[Skeudenn: Alexandria 12-9-2005 3.JPG |thumbnail|dehou|400px| Aleksandria]]
[[File:Lower_Egypt-en.png |thumb| Aleksandria, e kornôg delta an Nil]]
[[Skeudenn:Citadel of Qaitbay, Court, Alexandria, Egypt.jpg|thumbnail|gwikadell Qaybay]]
Eil kêr ha [[porzh (bagoù)|porzh]] pennañ [[Egipt]] eo '''Aleksandria''' ([[gresianeg]] ''Αλεξάνδρεια'', [[kopteg]] ''Rakotə'', [[arabeg]] ''الإسكندرية'', treuskrivet : ''Al-Iskandariya''), gant 5 milion a annezidi. En em ledañ a ra kêr war 30 kilometrad a-hed [[aod]] ar [[Mor Kreizdouarel]] ha kement all war-du mervent ar geinvro.&lt;br /&gt;
Ur greizenn c'hreantel a-bouez eo gant hec'h [[eoulsan]]ioù hag he [[gazsan]]ioù a zegas gremm adalek kêr [[Suez]].

En Aleksandria emañ ar [[Biblioteca Alexandrina]], al [[levraoueg]] vodern-tre nevez savet gant an harp etrebroadel. Kroget e oa bet ar sevel e 1995 ha digoret eo bet d'ar 16 a viz Here 2002&lt;ref&gt;{{fr}} Hala Bouyami ha Karine Bennafla (renner skiantel), 2020, ''Atlas de l'Égypte contemporaine'', Pariz, CNRS Éditions&lt;/ref&gt;.
[[Skeudenn:San Stefano Grand Plaza.JPG|thumbnail|dehou|400px|San Stefano Plazza, Aleksandria]]&lt;br /&gt;

== Istor ==
Anvet eo bet kêr Aleksandria diwar [[Aleksandr Veur]], he diazezer. Goude e varv ([[323 kt JK|- 323]]), sez [[unpenn]]où ptolemaek Egipt a zeuas buan da vezañ kêr vrasañ ar [[Marevezh hellenadek|sevenadur hellenadek]], an eil tolpadur goude kêr [[Roma]]. Echu e oa gant he statud evel [[kêr-benn]] goude bezañ bet devet gant an alouberien muzulman er {{VIIvet kantved}}. Digreskiñ a reas he ment ken na zeuas da vezañ nemet ur gêriadenn annezet gant pesketaerien e dibenn an [[Impalaeriezh otoman]], pa oa deuet [[Kaero]] da vezañ kêr-benn nevez ar vro. 

En [[Henamzer]] e oa brudet kêr pa oa enni unan eus [[Seizh Marzh ar Bed]], da lavaret eo [[Tour-tan Aleksandria]] hag ivez al levraoueg vrasañ a oa en amzer-se.

E 1994 e krogas furchadennoù dindanvor e karter an tour-tan hag adkavet e voe lod eus e vein-ben hag un nebeud [[delwenn|delwennoù]] koulz ha dismantroù savadurioù savet e-pad tierniezh ar Btolemaied, an holl diskaret gant [[kren-douar|krenoù-douar]].

== Gwelet ivez ==
* [[Levraoueg Aleksandria]]

== Tud ==
*[[Euklides]]
*[[Dalida]]
*[[Kleopatra VII]]

== Daveoù ==
{{daveoù}}

{{Commons}}

[[Rummad:Kêrioù Egipt]]
[[Rummad:Meneger egiptek]]
[[Rummad:Porzhioù ar Mor Kreizdouar]]
[[Rummad:Kêrioù distrujet gant un tsunami]]</text>
      <sha1>9k33ir7xbk6twsizihi3raw2rvm0pvd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>An Dre-Nevez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13765</id>
    <revision>
      <id>2188474</id>
      <parentid>2103630</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4059" sha1="rpqqhyyl81ixkav90s42w9dy26exqkl" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = An Dre-Nevez
| anvOfisiel = ''Saint-Sauveur''
| skeudenn = 026_Saint-Sauveur_Mairie.JPG
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = Blason ville fr Saint-Sauveur (Finistere).svg
| bro = {{Bro-Leon}}
| departamant = {{Penn-ar-Bed}}
| arondisamant = [[Arondisamant Montroulez|Montroulez]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro Landivizio|KK Bro Landivizio]]
| bro velestradurel = [[Bro Montroulez]]
| kanton = [[Kanton Sizun|Sizun]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Kanton Landivizio|Landivizio]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
| insee = 29262
| cp = 29400
| maer = Thierry Ramonet
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 13.24
| hedred = -4
| ledred = 48.45
| uk = 
| ubi = 86
| ubr = 202
| lec'hienn web = 
}}
'''An Dre-Nevez''' a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Landivizio]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
* Ar gumun, lec’hiet war bladenn Leon, etre [[Menez Are]] er c’hreisteiz ha [[Mor Breizh]] en hanternoz, a oa ul lodenn eus eskopti kozh [[Eskopti Leon|Leon]].
* Er gevred da [[Landivizio]] ha da [[Landerne]], ar c’hêrioù tostañ dezhi, emañ an Dre Nevez. Tro-dro dezhi emañ kumunioù [[Sizun]] er mervent, [[Kommanna]] er gevred, [[Lambaol-Gwimilio]] en hanternoz ha [[Lokmelar]]. E 170 metr a uhelder eo ar vourc’h hag etre 144 ha 202 vetr a uhelder eo lec'hioù all ar gumun. Ar stêr [[Peñzez]] zo dourredenn bennañ ar gumun. N’emañ ket kumun an Dre Nevez e [[Park an Arvorig|Park Arvorig]] met tost-kenañ anezhañ emañ, en hanternoz.

=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''An Dre-Nevez''|gwalarn=[[Lambaol-Gwimilio]]|norzh=[[Gwimilio]]|kornôg=[[Lokmelar]]|reter={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Peñzez]]''}},&lt;br&gt;[[Logeginer-Sant-Tegoneg]]|gevred=[[Kommanna]]|su=[[Kommanna]]|mervent=[[Sizun]]|biz=([[Sant-Tegoneg]])}}

== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
===== [[Brezel-bed kentañ]] =====
* Mervel a reas 70 gwaz eus ar gumun, eleze 5,04% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=27062&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas unnek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=27062&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas ur c’hrennard eus ar gumun e miz [[Even]] [[1955]]&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=1326683 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=27062&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

==Monumantoù ha traoù heverk==
&lt;gallery&gt;
Saint-Sauveur 2 église.JPG|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Ilia katolik ''ar Salver'', {{XVIIvet kantved}}. 
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=27062 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

==Poblañs==
===Emdroadur ar boblañs abaoe 1962===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=850
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=606 		 			
|p2=734 
|p3=646
|p4=635 
|p5=654 
|p6=636
|p7=723
|p8=793
|mammenn=EBSSA 
|bl9=2017|bl10=2020|p10=784|p9=790|p11=804|bl11=2021}}

== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
*[[1889]] : [[Jos-Pêr ar Braz]], emsaver ha skrivagner brezhonek.
*[[1896]] : [[Fañch Elies]] (''Abeozen'' e anv-pluenn), yezhoniour ha skrivagner brezhonek

== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Saint-Sauveur (Finistère)}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080147/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29262 an Dre-Nevez war lec'hienn Geobreizh]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Dre-Nevez}}
[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]</text>
      <sha1>rpqqhyyl81ixkav90s42w9dy26exqkl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Graz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15223</id>
    <revision>
      <id>2188605</id>
      <parentid>2185159</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2795" sha1="sytaacglk3hgdkqzuezzb3u3mnk8nta" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Graz|abcdef|talbenn map|000}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|[[Restr:GrazerRathaus-edit.jpg|260px|center]]An ti-kêr ''(Rathaus)''
----
|-
|colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center|[[Restr:AUT Graz COA.svg|80px|center]][[Ardamezouriezh|Skoed-ardamez]]
|- bgcolor=&quot;#abcdef&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|Melestradur
|-
|'''[[Riez]]'''||{{Aostria}}
|-
|'''Stad'''|| [[Stiria|Steiermark]]
|-
| '''Kod post'''|| 8010, 8020, 8030, 8040, 8050 
|-
| '''Kod pellgomz'''|| (43) 316
|- bgcolor=&quot;#abcdef&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|Douaroniezh
|-
| '''Gorread'''|| 127,57 km²
|-
| '''Uhelder'''|| 353 m
|-
| '''Poblañs'''||343 461 a dud &lt;small&gt;''(01/01/2025)''&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{de}} [https://www.graz.at/cms/beitrag/10034466/7772565/zahlen_fakten_bevoelkerung_bezirke_wirtschaft.html Lec'hienn Graz]&lt;/ref&gt;
|-
| '''Stankter'''||2 692 a dud/km²
|- bgcolor=&quot;#efefef&quot;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;|47° 04' N 15° 26' R 
|-bgcolor=&quot;#fff&quot;
| colspan=&quot;2&quot;|[[Restr:Map_at_graz.png|260px|center]]
|}
'''Graz''' (diwar ar [[sloveneg]] ''Gradec'', &quot;kastellig,&quot; [[sloveneg Prekmurje]] ''Gráca'') eo kêr-benn stad kevredet [[Stiria]], en [[Aostria]]. Lec'hiet eo e biz ar vro, war riblennoù ar [[Mur (stêr)|Mur]], ha rannet e 17 arondisamant. Peder skol-veur a zo e Graz, gant 35 000 studier en holl.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;Vischer - Topographia Ducatus Stiria - 110 Graz.jpg|Graz, treset gant Georg Matthäus Vischer (1670)&lt;/gallery&gt;

== Monumantoù heverk ==
* ''Schloßberg'' (&quot;Menez ar C'hastell&quot;)
* ''Grazer Uhrturm''
* ''Landeszeughaus''
* ''Ti-kêr Graz''
* ''Neue Galerie''
* ''Iliz-veur St. Aegid'' (eus an {{XIIvet kantved}})
* ''Herrengasse''
* ''Kunsthaus'' (&quot;ti an arzoù&quot;)
* ''Murinsel'' (&quot;enezenn er Mura&quot;)
== Tud ==
* [[Roman von Ungern-Sternberg]], ar Baron sot
== Gevelliñ ==
* [[Coventry]] {{Bro-Saoz}} (1948)
* [[Montclair (New Jersey)|Montclair]] {{New Jersey}} (1950)
* [[Groningen]] {{Izelvroioù}} (1965)
* [[Darmstadt]] {{Alamagn}} (1968)
* [[Trondheim]] {{Norvegia}} (1968)
* [[Pula]] {{Kroatia}} (1972)
* [[Trieste]] {{Italia}} (1973)
* [[Timișoara]] {{Roumania}} (1982)
* [[Maribor]] {{Slovenia}} (1987)
* [[Pécs]] {{Hungaria}} (1989)
* [[Dubrovnik]] {{Kroatia}} (1994)
* [[Sankt Peterbourg]] {{Rusia}} (2001)
* [[Ljubljana]] {{Slovenia}} (2001)
* [[Zababda]] {{Palestina}} (2007)


&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
0467-0472a - Graz - View from Schlossberg.JPG|Gwelet eus ar Schloßberg
Graz.jpg|Gwelet eus St. Leonhard
Graz Hauptplatz Panorama.jpg|''Grazer Hauptplatz''
&lt;/gallery&gt;

== Liammoù diavaez ==
{{commonscat}}
* [http://www.graz.at Porched ofisiel Kêr Graz]

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

{{Glad bedel en Aostria}}

[[Rummad:Kêrioù Aostria]]
[[Rummad:Stiria]]</text>
      <sha1>sytaacglk3hgdkqzuezzb3u3mnk8nta</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bear</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15619</id>
    <revision>
      <id>2188495</id>
      <parentid>2185029</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17399" sha1="915s1cv5hn4ai8nikakb6rl2ss75r9g" xml:space="preserve">{{pennad zo|Bear (disheñvelout)}}
{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Bear
 | anvOfisiel = ''Bégard''
 | skeudenn          = Église de Guénézan 01.jpg
 | alc'hwez          = Iliz katolik [[Gwenezan]].
 | ardamezioù        = Blason de la ville de Bégard (Côtes-d'Armor).svg
 | bro               = [[Bro-Dreger]]
 | departamant       = [[Aodoù-an-Arvor]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Gwengamp|Gwengamp]]
 | etrekumuniezh     = [[Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù]]
 | bro velestradurel = [[Bro Wengamp]]
 | kanton            = [[Kanton Bear|Bear]] &lt;small&gt;(pennlec'h)&lt;/small&gt;
 | cp                = 22140
 | maer              = Gérard Le Caër
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2020]]
 | gorread           = 36.41
 | hedred            = -3.29972222222
 | ledred            = 48.6286111111
 | uk                = 142
 | ubi               = 45
 | ubr               = 176
 | lec'hienn web     = [http://www.ville-de-begard.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Bear''' ({{IPA|[ˈbeːar]}}) zo ur gumun hag ur penn-kanton e [[Breizh]] e [[Treger]], war an hent etre [[Lannuon]] ha [[Gwengamp]].

==  Douaroniezh  ==
* War lez ar stêr [[Gindi]] emañ Bear, ha war an hent bras eus [[Gwengamp]] da [[Lannuon]].
* Kumunioù amezek : [[Plûned]]; [[Prad]]; [[Koadaskorn]]; [[Brelidi]]; [[Sant-Laorañs]]; [[Pederneg]]; [[Louergad]].

== Anv ==
''Begar'', 1130, 1146, 1170, 1184-1189, 1202, 1238.

Peurliesañ e soñjer e teu an anv diwar ar saozneg ''beggar'' (&quot;[[klasker-bara]]&quot;).

Bernard Tanguy en deus ur mennozh all : heñvel ouzh ar ger germanek ''bigard'' &quot;jardrin kloz e-kichen un ti&quot;.

''Bégard d'hier à aujourd'hui'', p. 26-2 : &quot;''Ma'z ez eus ar ger'' Begar ''en dielloù diwar an ti-se adalek kreiz an {{XIIvet kantved}}, ne oa deut ar ger ''Beggar'' e saozneg nemet e-kerzh an {{XIIIvet kantved}} hag ar {{XIVvet kantved}}, hag e-se ne c'hall ket bet kemeret evit lesanv d'ur c'hlasker-boued bennak e vije bet marteze el lec'h se''&quot;.

== Ardamezioù ==
{|
|[[Restr:Blason de la ville de Bégard (Côtes-d'Armor).svg|60px]]
|
:''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en argant, ouzh 2 ha 3 en glazur e rozenn en aour.''&lt;ref&gt;Diwar tu-kein ardamezioù manati sistersian Bear, XII{{vet}} kantved.&lt;/ref&gt;
|}

== Istor ==
Hervez René Couffon, ar ''plou'' diazez ''Plegauguern'' e oa enni : Bear, Gwenezan, Trezelan, Botlezan, Koadaskorn, Lanneven, Sant-Norvez.

Evit ar pezh a sell talvoudegezh an anv ''Plegauguern'', Couffon o heuliañ R. Largillière, p.&amp;nbsp;188, a gomz eus ur vreuriezh eus 1750 eus [[Lokmikael-an-Traezh|Lomikael-an-Traezh]], laret &quot;''de Guénoson''&quot;, hag a vefe adkavet en anv ''Gwenezan''.

Miz Mezheven e penn kentañ Gouere 1487, Yann Koadmen, gouarnour Gwengamp, a dapas aotrouien vreton eus tu Gall en abati Bear hag a lazhas meur a hini anezho.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e 1790. E [[1792]] e voe bodet e parrez Bear parrezioù bihan a oa tro-dro da [[abati Itron-Varia Vear]], [[Bodlezan]], [[Trezelan]], [[Sant-Norvez]] ha [[Gwenezan]]. D'ar 26 a viz Mae [[1793]] e voe bodet an holl gumunioù bihan-se da vont d'ober ur gumun vras ha nevez, Bear&lt;ref&gt;Régis de Saint-Jouan, ''Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie'', 1990&lt;/ref&gt;.
* 3 a viz Du 1791, gwerzet eo an abati evel madoù ar stad d'ur c'henwerzher eus Pariz
=== {{XIXvet kantved}} ===
* 21 Here 1809, ar pemp iliz ar barrez zo lakaet en gwerzh gant un dekred eus an impalaeriezh. Gwerzhet int bet d'ar 16 Ebrel 1810
* 1868 : savet eo iliz Sant-Riwal Trezelan
* 4 Gouere 1880 : benniget eo ar maen kentañ e chapel ar Gwir-Salver
* 21 Kerzu 1896 : an tan a ra distruj e-barzh iliz an Itron-Varia
=== {{XXvet kantved}} ===
* 13 Gwengolo 1903 : benniget eo ar maen kentañ en iliz nevez an Itron-Varia
* 24 Kerzu 1905 : benniget eo iliz nevez an Itron-Varia
* 28 Du 1970 : digoret eo savadurioù nevez an ospital (kemmesk adalek se)&lt;ref&gt;R. de Saint-Jouan, Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor, 1990&lt;/ref&gt;
;[[Brezel-bed kentañ]]
* 241 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,04 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/liste_des_noms.php?id=29999 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
;[[Eil Brezel-bed]]
* D'ar [[1añ Mae|1{{añ}} a viz Mae]] [[1944]] e voe manifestet er vourc’h betek monumant ar re varv gant ur 15 bennak a dud o kanal ''La Marseillaise''&lt;ref&gt;Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajenn 217, Dastumadenn ''Guerre et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011&lt;/ref&gt;.
* Kemeret e voe 7 590 Lur en ti-post, gant pevar ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’an 23 a viz Mae 1944 tro 17 eur 15, un eil skipailh pevar den a zeuas un hanter-euriad goude, met gober a reas tro-wenn; 6 995 Lur a voe tapet d'ar 24 a viz Mae gant daou zen ha 32 000 Lur d'an 30 a viz Mae hervez danevelloù sizhuniek [[Titouroù Hollek]] [[Sant-Brieg]]&lt;ref&gt;Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajennoù 256, 257, 258 ha 269, Dastumadenn ''Guerre et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011.&lt;/ref&gt;.
* 20 Mezheven 1944 : taget eo Kommandantur Bear gant pemp FTP eus makiz Plouizi (R de St Jouan)
* 3 Gouere 1944 : goude ur skarbouklenn etre tud an FTP hag an Alamanted, harzet e vez pemzek tud. (R de St Jouan)
* 31 Gouere 1944 : daou ti-feurm, enno Krec'h-Kaer, a zo devet gant an Alamanted (R de St Jouan)
* 8 Eost 1944 : tapet eo pemzek Alaman gant tud O.R.A.F ha F.T.P.E (R de St Jouan)
* Mervel a reas 37 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
;Trevadennoù
* [[Brezel Aljeria]]: ur soudard a varvas.
=== Roll abaded Bear ===
{|
|-
|[[Restr:De Kerleau.gif|60px]]
|
:;Vincent de Kerléau (1443)
:Ivez abad des Prières e 1467 ; kañseller Breizh, hag eskop Leon e 1472. Marvet e 1476.
:''En glazur e c'harv en aour.''
|-
|[[Restr:De Coëtquis.gif|60px]]
|
:;Philippe de Coëtquis
:''En argant e lammell en gul, heuliet ouzh lezioù hag ouzh beg gant teir fempdiliaouenn, hag ouz kab gant ur ruilhenn, an holl ivez en gul.''
|-
|[[Restr:De Kerleau.gif|60px]]
|
:;Pierre de Kerléau (†1526)
:Bet ivez abad ar Releg ; marvet e 1526.
:''En glazur e garv en aour.''
|}

== Monumantoù ha traoù heverk ==
;Peulvan Kergezhenneg
(Enrollet 1887)
&lt;gallery&gt;
Menhir de Kerguézennec 2.JPG|
Menhir de Kerguézennec 04.jpg|&lt;/gallery&gt;
;Peulven Paskiou
; [[Abati Itron Varia Bear|Abati Bear]]
&lt;gallery&gt;
Bégard. Bon-Sauveur.gif|Gwir-Salver. Ardamez
Abbatiale du bon sauveur.jpg|
&lt;/gallery&gt;
;Iliz Itron-Varia, Bear
;Iliz santez Tumel, Bodlezan
{{XVIvet kantved}}, 1702, 1728. Enrollet d'ar 5 Here 1981 ha d'an 19 C'hwevrer 1964.
&lt;gallery&gt;
Chapelle de Botlézan 01.jpg|
Bégard. Chapelle de Botlézan.jpg|
Bégard. Botlézan. Ossuaire.jpg|Ar garnel
&lt;/gallery&gt;
;Iliz santez Jenovefa, Gwenezan
{{XVIvet kantved}},{{ XVIIvet kantved}} ; enrollet d'an 19 C'hwevrer 1964; kalvar (XVI{{vet}} – XVII{{vet}}) enrollet d'an 8 Ebrel 1964.
&lt;gallery&gt;
Église de Guénézan 01.jpg|
Église de Guénézan 02.jpg|
Église de Guénézan 03.jpg|
&lt;/gallery&gt;
;Iliz sant Rivoal, Trezelan
&lt;gallery&gt;
Eglise Saint-Rivoal de Trézélan3.jpg|Talbenn en aer vat
Eglise Saint-Rivoal de Trézélan.jpg|Talbenn en aer enep
Eglise Saint-Rivoal de Trézélan1.jpg|Maen diazez ar groaz&lt;/gallery&gt;
;Chapel sant Meven, Lanneven
XVI{{vet}} ; enrollet d'an 19 C'hwevrer 1964.
&lt;gallery&gt;
Bégard. Lanneven. 1.jpg|
Bégard. Lanneven. 2.jpg|
Bégard. Lanneven. 3.jpg|
Bégard. Lannéven. 4.jpg|
&lt;/gallery&gt;
;Chapel sant Nikolaz
Dibenn an XVIII{{vet}} ; kempennet e 1985.
;Maner ar Rechoù 
Dibenn ar XVI{{vet}} ; e stad fall.
;Maner Koadgourae
XV{{vet}} ; enrollet d'ar 24 Kerzu 1943.
;Maner ar Roc'h-Huon
Deroù ar XVII{{vet}} kantved.
;Maner Park-Lann
1716.
;Maner Trevoureg
1727.
;Maner Kervolken
XVII{{vet}} kantved.
;Ti ar Rest
Savet gant mein eus 1615 o tont diouzh iliz Sant-Norvez.
;Kouldri Maner Kernaudour
;Kroazioù
Kervolken (XVII{{vet}}) ;  Sant-Nikolaz (XVII{{vet}}), e stad fall ; Run-ar-Groaz (1659) ; Kenkiz (1726) ; Poulloger (1753) ; Gwern-Nevez (1758) ; Rukro(k?), XVII{{vet}} ?
== Brezhoneg ==
:;Ya d'ar brezhoneg
:* D’ar 26 a viz Here 2004 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun. 
:;Deskadurezh
:* Ur skol [[divyezhegezh|zivyezhek]] kentañ (skol bublik) zo bet digoret e [[2007]]. 
:* E distro-skol 2024 e oa 80 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek kentañ derez. &lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek e 2022]&lt;/ref&gt;
:;Bugaligoù
:* E 2007 atav he deus divizet magouri Bear sinañ karta [[Divskouarn]] evit diorren implij ar yezh er vagouri (ar vagouri gentañ en [[Aodoù-an-Arvor]]).
:* D'an 23 a viz C'hwevrer 2008 eo bet sinet live 1 karta Divskouarn gant &quot;Ti Poupigoù&quot;, an ti liesdegemer.
== Emdroadur ar boblañs==
===adalek 1962 betek bremañ===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx=
|dimy=
|popmax=5200
|passo1=1000
|passo2=200
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2013
|p1=4719	 	 	 	 	
|p2=4976
|p3=5152
|p4=5180
|p5=4906
|p6=4474
|p7=4597
|p8=4786
|mammenn=EBSSA
}}

=== abaoe 1793 ===
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize  = width:800 height:350
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:5200
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:600 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:300 start:0

BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1791
  bar:1792
  bar:1793
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
  bar:2009
  bar:2010 text:2010
  bar:2011
  bar:2012
  bar:2013
  bar:2014
  bar:2015
PlotData=
 color:barra width:10 align:left
 bar:1793 from:0 till: 528
 bar:1800 from:0 till: 2394
 bar:1806 from:0 till: 3417
 bar:1821 from:0 till: 3727
 bar:1831 from:0 till: 3768
 bar:1836 from:0 till: 3503
 bar:1841 from:0 till: 3821
 bar:1846 from:0 till: 4180
 bar:1851 from:0 till: 4053
 bar:1856 from:0 till: 3960
 bar:1861 from:0 till: 4182
 bar:1866 from:0 till: 3281
 bar:1872 from:0 till: 4518
 bar:1876 from:0 till: 4758
 bar:1881 from:0 till: 4715
 bar:1886 from:0 till: 4713
 bar:1891 from:0 till: 4924
 bar:1896 from:0 till: 4919
 bar:1901 from:0 till: 4915
 bar:1906 from:0 till: 5053
 bar:1911 from:0 till: 4777
 bar:1921 from:0 till: 4311
 bar:1926 from:0 till: 4555
 bar:1931 from:0 till: 4464
 bar:1936 from:0 till: 4773
 bar:1946 from:0 till: 4285
 bar:1954 from:0 till: 4431
 bar:1962 from:0 till: 4719
 bar:1968 from:0 till: 4976
 bar:1975 from:0 till: 5152
 bar:1982 from:0 till: 5180
 bar:1990 from:0 till: 4906
 bar:1999 from:0 till: 4476
 bar:2006 from:0 till: 4471
 bar:2012 from:0 till: 4803
 bar:2013 from:0 till: 4786
TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;ref&gt;Cassini-EHESS hag [[EBSSA]]&lt;/ref&gt;

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{DilennadBremañ |Deroù=  Meurzh 2008|Anv=  Gérard Le Caer|Strollad= [[Strollad Komunour Gall]]|Karg= Kuzulier [[Kanton Bear]] abaoe 2008 }}
{{Dilennad |Deroù= Meurzh 1983|Penn= Meurzh 2008|Anv= Noël Bernard|Strollad= [[Strollad Komunour Gall]]|Karg= Mezeg-loened, Kuzulier [[Kanton Bear]] 1976-2001 }} 
{{Dilennad |Deroù= 1973|Penn= 1983|Anv= Yves Le Pichouron&lt;ref&gt;[http://avis-deces.letelegramme.com/avis-deces/avis/1449832012/le-pichouron-yves.html Le Télégramme]&lt;/ref&gt; |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1944|Penn= 1973|Anv= François Clec'h |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1941|Penn= 1944|Anv= Pierre Person |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1910|Penn= 1940|Anv= Pierre Person |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1904|Penn= 1910|Anv= Louis Le Ravazet |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1888|Penn= 1904|Anv= Louis Person |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1881|Penn= 1888|Anv= Jean Louis Tassel |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1878|Penn= 1881|Anv= Yves Le Calvez |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1875|Penn= 1877|Anv= Marc Jézéquel |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1875|Penn= 1875|Anv= Yves Le Calvez |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1865|Penn= 1875|Anv= Yves Marie Le Guyader |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1848|Penn= 1865|Anv= Guillaume Tassel |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1848|Penn= 1848|Anv= Vincent LeTiec |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1840|Penn= 1848|Anv= Antoine Person |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1833|Penn= 1840|Anv= François Penanhoat |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1832|Penn= 1833|Anv= Henry Le Calvez |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1812|Penn= 1832|Anv= Jean Louis Le Gac |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1808|Penn= 1812|Anv= Yves Scolan  |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1800|Penn= 1808|Anv= Vincent LeTiec|Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1793|Penn= 1800|Anv= François Le Bonniec |Strollad= |Karg= Maer da c'hortoz, bet maer [[Sant-Norvez]] adalek 1790 betek 1793}} 
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
&lt;ref&gt;''Bégard d'hier à aujourd'hui'', pajennoù 222 ha 223&lt;/ref&gt;.
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[Adrien Hamon]] : livour. Bear, 16 Gwengolo 1876 / 15 Meurzh 1963
;Tud bet marvet eno
* [[Marsel Klerg]], beleg katolik ha [[Skrivagnerien vrezhonek|skrivagner brezhonek]], [[28 a viz Gouere]] [[1984]].
* [[Goulven Mazéas]], stourmer kevredadelour breton hag europat, [[9 a viz Genver]] [[1981]]
;Tud bet beziet enno
* [[Alan an Du]], pried [[Berta Breizh|Berta]], hêrez ''kontelezh'' Breizh
** e vab [[Konan IV]], Dug Breizh

== Gevelliñ ==
[[Restr:Bégard. Panneau d'agglomeration. Jumelage.jpg|thumb|upright 0.8|Ardamez Llanelwy]]
*{{Kembre}} : [[Llanelwy]] (1993).

== Levrlennadur ==
* René Couffon : ''Recherche sur les églises primitives''. Bulletins et Mémoires. Société d'Émulation des Côtes du Nord. 1945-1946
* Hervé Le Goff : ''Bégard ou le petit Citeaux de l'Armorique. De l'abbaye à la commune(1130-1793)''
*Pol Potier de Courcy : [https://fr.wikisource.org/wiki/Nobiliaire_et_armorial_de_Bretagne ''Nobiliaire et armorial de Bretagne'']
* Régis de Saint-Jouan : ''Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Éléments d'histoire et d'archéologie''. Conseil Général des Côtes d'Armor 1990

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Bégard}}
* [http://www.ville-de-begard.fr Lec'hienn ofisiel]
* [http://www.gwallspered.org Lec'hienn ofisiel Gwallspered]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post Aodoù-an-Hanternoz gant tud eus ar Rezistañs]]
[[Rummad:Manifestadegoù d'ar 1añ a viz Mae 1944 e Breizh]]</text>
      <sha1>915s1cv5hn4ai8nikakb6rl2ss75r9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ar Faoued</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15692</id>
    <revision>
      <id>2188481</id>
      <parentid>2185013</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14330" sha1="34ssrs4k4cpna8pcq2d2kcylbg6ulec" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
:[[Restr:Confusion colour.svg|20px]] ''Evit ar gumun en Aodoù-an-Arvor, gwelet [[ar Faved]].''
----
{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Ar Faoued
 | anvOfisiel        = ''Le Faouët''
 | skeudenn          = Chapelle Sainte-Barbe du Faouët.JPG
 | alc'hwez          = [[Chapel santez Barban]]
 | ardamezioù        = Blason ville fr Le Faouët (Morbihan).svg
 | bro               = [[Bro-Gernev]]
 | departamant       = [[Mor-Bihan]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
 | etrekumuniezh     = [[Roue Morvan Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz Breizh]]
 | kanton            = [[Kanton ar Faoued|ar Faoued]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Kanton Gourin|Gourin]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | cp                = 56320
 | maer              = Christian Faivret
 | amzer-gefridi     = 2020-2026
 | gorread           = 34.03
 | hedred            = -3.49027777778
 | ledred            = 48.0338888889
 | uk                = 152
 | ubi               = 53
 | ubr               = 202
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.lefaouet.fr/ www.lefaouet.fr]
}}
'''Ar Faoued''' a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Bro-Gernev]], e [[kanton Gourin]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. Penn [[kanton ar Faoued|kanton]] e oa betek 2014.
== Douaroniezh ==
* Ar [[Stêr-Laeron]] hag an [[Ele]] a gember etre [[Lannejenn]] hag ar Faoued.
== Anv ==
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Le Faouët (Morbihan).svg|60px]]
| width=&quot;15px&quot; |
|''En argant e bemp gwerzhidenn en gul peuliet ha kenstag.''&lt;ref&gt;Tiegezh Boutteville, baroned ar Faoued, siell [[1275]]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun ar Faoued e 1790&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 93&lt;/ref&gt;. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet ar Faoued da benn ur c'hanton, hini [[Kanton ar Faoued (1790)|ar Faoued]], ha da benn un [[distrig]], [[distrig ar Faoued]]&lt;ref name=&quot;Jean-Louis Debauve 1965&quot;&gt;{{fr}}Jean-Louis Debauve, ''La Justice révolutionnaire dans le Morbihan'', e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 36&lt;/ref&gt;, seizh kanton ennañ: [[Kanton ar Faoued (1790)|ar Faoued]], [[Kanton Berne (1790)|Berne]], [[Kanton Gourin (1790)|Gourin]], [[Kanton Langoned (1790)|Langoned]], [[Kanton Lannejenn (1790)|Lannejenn]], [[Kanton Prizieg (1790)|Prizieg]] ha [[Kanton Pleurdud (1790)|Pleurdud]]. [[Gourin (kumun)|Gourin]], sez ur senesaliezh, a glaskas mirout he sez roueel, met nac'het e voe gant ar Faoued; en aner c'hoazh e klaskas Gourin bout staget ouzh [[Karaez]] war tachenn ar justis&lt;ref name=&quot;Jean-Louis Debauve 1965&quot;/&gt;. Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet an distrigoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton)&lt;ref&gt;{{fr}}Jean-Louis Debauve, ''La Justice révolutionnaire dans le Morbihan'', e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187&lt;/ref&gt;. Brasaet e voe [[Kanton ar Faoued]] e 1801 gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] [[1801]])&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=13473 Cassini - EHESS - Ar Faoued - Fichenn ar gumun]&lt;/ref&gt;, dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e oa bet en [[Arondisamant Pondi]] krouet e 1800.
=== {{XXvet kantved}} ===
* [[26 Eost|26]] - [[27 a viz Eost]] [[1918]]: distrujet e voe an iliz gant an tan&lt;ref&gt;{{fr}}''1914 - 1918 - Des champs aux tranchées'', Liv'Editions, Ar Faoued, 1998, pajenn 142&lt;/ref&gt;.
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 119 gwaz hervez marilhoù ar gumun, 148 hervez monumant [[Santez-Anna-Wened]], 165 hervez monumant ar re varv (da lâret eo 4,46 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911)&lt;ref&gt;{{fr}}Monumant ar re varv&lt;/ref&gt; eus ar gumun, abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}''1914 - 1918 - Des champs aux tranchées'', Liv'Editions, Ar Faoued, 1998, pajenn 94&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
&lt;gallery&gt;
SkolajSantez-BarbaArFaouedKerneMorBihan.JPG|Ar Skolaj ''Santez-Barban''.
PlakennSkolajSantez-BarbaArFaouedKerneMorBihan.JPG|Ar blakenn ouzh ar Skolaj ''Santez-Barban''.
&lt;/gallery&gt;
* '''Repuidi-brezel''': d'an [[10 Mezheven|10 viz Even]] [[1940]] e oa 868 repuad er Faoued; 67 anezhe n'oant ket distroet d'ar gêr c'hoazh d'ar [[1 Gwengolo|1añ a viz Gwenholon]]&lt;ref&gt;{{fr}}Association Mémoire du canton du Faouët, ''1939-1945 en Centre-Bretagne'', Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, pajenn 118&lt;/ref&gt;; daou diegezh yuzev a zeuas eus rannvro [[Pariz|Bariz]] da repuiñ er Faoued goude [[Skrapadeg ar Vélodrome d'Hiver]] e miz Gouere [[1942]]. Dont a rejont a-benn da chom hep bout serret ha gell a rejont distreiñ da [[Pariz|Bariz]] e dibenn ar bloaz [[1944]]&lt;ref&gt;{{fr}}Association Mémoire du canton du Faouët, ''39-45 en Centre-Bretagne'', Liv' Editions, Ar Faoued, 2006, ISBN 978-2-84497-096-1&lt;/ref&gt;.
* D'an [[19 a viz Even]] e tegouezhas al lu [[Wehrmacht|alaman]] er Faoued&lt;ref&gt;{{fr}}Association Mémoire du canton du Faouët,''1939-1945 en Centre-Bretagne'', Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn I, pajenn 126&lt;/ref&gt;.
* D'an 8 a viz Meurzh 1944 e voe lazhet al livour [[Arthur Midy]], hag e wreg d'e heul, gant ar Rezistañs abalamour d'an darempredoù stank o deveze gant an Alamaned&lt;ref&gt;{{fr}}Association Mémoire du canton du Faouët, ''1939-1945 en Centre-Bretagne'', Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn III, pajennoù 42-43-44&lt;/ref&gt;.
* D'ar [[1añ a viz Mae]] [[1944]] e voe manifestet er vourc'h a-enep d'an nazied gant kantadoù a dud&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{fr}}Association Mémoire du canton du Faouët, ''39-45 en Centre-Bretagne'', Éditions Liv éditions, Le Faouët, ISBN 2844970966&lt;/ref&gt;.
{|
|[[Restr:Bundesarchiv Bild 146-1979-002-26A, Frankreich, Einsatz gegen Resistance.jpg|left|thumb|200px|An [[Alamagn|Alamaned]] o serriñ tud e plasenn ar C'hoc'hu d'ar [[7 a viz Mae]] [[1944]]]]
|}
* [[7 a viz Mae]] [[1944]]: ur rastelladeg a voe graet gant al lu [[Alamagn|alaman]] er vourc'h&lt;ref&gt;{{fr}}[http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bundesarchiv_Bild_146-1979-002-26A,_Frankreich,_Einsatz_gegen_Resistance.jpg Bundesarchiv]&lt;/ref&gt;. 
* Tro 70 a dud ag ar [[Rezistañs]] a voe barnet d'ar marv gant lez-varn al Lu [[Alamagn|alaman]] er Faoued, bet krouet d'an [[20 Mezheven|20 a viz Even]] [[1944]], a oa he sez er Skol (Skolaj bremañ) ''Santez-Barban''&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998&lt;/ref&gt;.
* Ti-post: d'ar 28 a viz Ebrel e voe kemeret 26 000 Lur en ti-post gant tud ar Rezistañs, ha 352 195 Lur d'ar 17 a viz Mae&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p.97&lt;/ref&gt;.
* D'ar [[1añ a viz Eost]] [[1944]] e voe fuzuilhet tri Rezistant gant an [[Trede Reich|Alamaned]] e Trosalaun&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=55384&amp;dpt=56 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;.
* Dieubet e voe ar Faoued d'an [[3 a viz Eost]] [[1944]]: an Alamaned a dec'has war-zu [[an Oriant]], un nebeud anezhe a zizertas; steudadoù alaman a dreuzas ar vourc'h en euriadoù goude, evit mont ivez d'[[an Oriant]]&lt;ref&gt;{{fr}}Association Mémoire du canton du Faouët, ''1939-1945 en Centre-Bretagne'', Liv'Editions, Ar Faoued, 2004, levrenn IV, pajennoù 24-25-26&lt;/ref&gt;.
* Mervel a reas 38 den abalamour d'ar brezel, lod anezhe ne oant ket eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&amp;insee=56057&amp;pays=France&amp;dpt=56&amp;idsource=12596&amp;table=bp&amp;lettre=&amp;fusxx=&amp;debut=0 Memorialgenweb - Monumant ar re varv] &lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] ===== 
* Mervel a reas c'hwec'h gwaz&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=12596&amp;dpt=56 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Lennegezh ==
'''Er Faoued''' an hini eo e krog ar [[romant polis]] ''[[L'Île aux trente cercueils]]'' ([[Maurice Leblanc (romantour)|Maurice Leblanc]], ''Le Journal'', [[1919]]) pan arru Véronique d'Hergemont — penntudenn an oberenn — er gêriadenn, a-raok kenderc'hel gant he hent betek « Sarek », an enezenn faltaziek a-vaez da [[Fouenant]].
== Brezhoneg ==
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[1993]]. 
* E distro-skol 2024 e oa 36 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (8,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;{{br}}[https://web.archive.org/web/20150419065150/http://www.opab-oplb.org/98-kelenn.htm Ofis Publik ar Brezhoneg]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
=== Skeudennoù eus [[Chapel santez Barban]] ([[XVvet kantved]]) ===
&lt;gallery&gt;
ChapelSantezBarbaArFaouedKerneMorBihan02.JPG|
ChapelSantezBarbaArFaouedKerneMorBihan01.JPG|
ChapelSantezBarbaArFaouedKerneMorBihan03.JPG|
ChapelSantezBarbaArFaouedKerneMorBihan04.JPG|
173 Arthur Midy Réparation du toit de la chapelle Saint-Fiacre.JPG|Livadenn gant [[Arthur Midy]].
&lt;/gallery&gt;
=== Skeudennoù eus Chapel Sant-[[Fiakr|Fieg]], {{XVvet kantved}} ===
&lt;gallery&gt;
ChapelSantFiegArFaouedKerne.JPG|
Jube chapelle Saint-Fiacre.jpg|[[Jube]]. 
GermainDavid-NilletSant-FiegArFaoued.jpg|Livadenn gant Germain David-Nillet.
&lt;/gallery&gt;
=== Savadurioù all ===
&lt;gallery&gt;
Koc'huarFaoued.JPG|[[Koc'hu]] ar Faoued.
Halles-faouet.jpg|Ar [[Koc'hu|c'hoc'hu]]. 
Église paroissiale du Faouët.JPG|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Ar c'hoc'hu, {{XVIvet kantved}}.
* Iliz katolik ''Intron-Varia-Gorroidigezh'', {{XVIvet kantved}}
==== Brezelioù ====
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/cpa/com.php?insee=56057&amp;dpt=56&amp;comm=Le+Faou%EBt Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=113031 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;
== Tud ==
* [[Erwan Evenou]].
* [[Filip Normant]], diouganer.
* Livourion: Charles Rivière, Alphonse Le Leuxhe, [[Germain David-Nillet]], [[Arthur Midy]], Guy Wilthew, Emile Compard, Oscar Chauvaux, Sydney Curnow Vosper.
=== &lt;small&gt;Tud bet ganet eno&lt;/small&gt; ===
* Alain le Maout, eskob Leon eus 1482 da 1484, hag eskob Kemper eus 1484 betek e varv e 1493. Kadoriad kentañ [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e oa bet eus 1486 da 1492.
* Mari-Louise Tromel, [[Marion ar Faoued]] he lesanv dezhi, [[6 a viz Mae]] [[1717]].
=== &lt;small&gt;Tud bet marvet eno&lt;/small&gt; ===
* [[Arthur Midy]], livour, lazhet gant ar Rezistañs d'an [[8 a viz Meurzh]] [[1944]].
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1790 ==
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)

ImageSize  = width:800 height:200

PlotArea   = left:60 bottom:40 top:40 right:40
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:4000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1790 text:1790
  bar:1831 text:1831
  bar:1841 text:1841
  bar:1846 text:1846
  bar:1856 text:1856
  bar:1872 text:1872
  bar:1876 text:1876
  bar:1891 text:1891
  bar:1896 text:1896
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2012 text:2012
  bar:2022 text:2022
PlotData=
  color:d width:20 align:left
  bar:1790 from:0 till:  2409
  bar:1831 from:0 till:  2662
  bar:1841 from:0 till:  2958
  bar:1846 from:0 till:  3228
  bar:1856 from:0 till:  3038
  bar:1872 from:0 till:  2760
  bar:1876 from:0 till:  2922
  bar:1891 from:0 till:  3277
  bar:1896 from:0 till:  3142
  bar:1911 from:0 till:  3702
  bar:1921 from:0 till:  3727
  bar:1931 from:0 till:  3561
  bar:1936 from:0 till:  3567
  bar:1946 from:0 till:  3893
  bar:1954 from:0 till:  3307
  bar:1962 from:0 till:  3057
  bar:1968 from:0 till:  3048
  bar:1975 from:0 till:  3149
  bar:1982 from:0 till:  3177
  bar:1990 from:0 till:  2869
  bar:1999 from:0 till:  2806
  bar:2006 from:0 till:  2882
  bar:2012 from:0 till:  2821
  bar:2022 from:0 till:  2816

PlotData=
  bar:1790 at: 2409 fontsize:S text: 2409 shift:(-10,5)
  bar:1831 at: 2662 fontsize:S text: 2662 shift:(-10,5)
  bar:1841 at: 2958 fontsize:S text: 2958 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 3228 fontsize:S text: 3228 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 3038 fontsize:S text: 3038 shift:(-10,5)
  bar:1872 at: 2760 fontsize:S text: 2760 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 2922 fontsize:S text: 2922 shift:(-10,5)
  bar:1891 at: 3277 fontsize:S text: 3277 shift:(-10,5)
  bar:1896 at: 3142 fontsize:S text: 3142 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 3702 fontsize:S text: 3702 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 3727 fontsize:S text: 3727 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 3561 fontsize:S text: 3561 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 3567 fontsize:S text: 3567 shift:(-10,5)
  bar:1946 at: 3893 fontsize:S text: 3893 shift:(-10,5)
  bar:1954 at: 3307 fontsize:S text: 3307 shift:(-10,5)
  bar:1962 at: 3057 fontsize:S text: 3057 shift:(-10,5)
  bar:1968 at: 3048 fontsize:S text: 3048 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 3149 fontsize:S text: 3149 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 3177 fontsize:S text: 3177 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 2869 fontsize:S text: 2869 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 2806 fontsize:S text: 2806 shift:(-10,5)
  bar:2006 at: 2882 fontsize:S text: 2882 shift:(-10,5) 
  bar:2012 at: 2821 fontsize:S text: 2821 shift:(-10,5) 
  bar:2022 at: 2816 fontsize:S text: 2816 shift:(-10,5)  
&lt;/timeline&gt;
&lt;ref&gt;{{fr}}[[EBSSA]]&lt;/ref&gt;
== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
*[[Áth Cinn]] {{Iwerzhon}}
{{Commonscat|Le Faouët, Morbihan}}
== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan|Faoued, ar]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne|Faoued, ar]]
[[Rummad:Pennlec'hioù distrig Breizh|Faoued, ar]]
[[Rummad:Repuidi-brezel er Mor-Bihan (1939-1945)|Faoued, ar]]
[[Rummad:Manifestadegoù d'ar 1añ a viz Mae 1944 e Breizh]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post ar Mor-Bihan gant tud eus ar Rezistañs e 1944]]</text>
      <sha1>34ssrs4k4cpna8pcq2d2kcylbg6ulec</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Henbont</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15878</id>
    <revision>
      <id>2188616</id>
      <parentid>2185173</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19404" sha1="rb4hp0oqjyyyx9mlfirnr6c47k2tysc" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Henbont
| anvOfisiel = ''Hennebont''
| skeudenn = Henbonttourioù.JPG
| alc'hwez = An tourioù &quot;Bro-Ereg&quot;.
| ardamezioù = Blason_ville_fr_Hennebont_(Morbihan).svg
| logo = 
| bro = {{Bro-Gwened}}
| departamant = {{Mor-Bihan}}
| arondisamant = [[Arondisamant an Oriant|an Oriant]]
| etrekumuniezh = [[Kab an Oriant tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro an Oriant]]
| kanton = [[Kanton Henbont|Henbont]]
| cp = 56700
| maer = Michèle Dollé
| amzer-gefridi = 2021-2026
| gorread = 18.57
| hedred = -3.19944444444
| ledred = 47.6583333333
| uk = 5
| ubi = 0
| ubr = 82
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.ville-hennebont.fr/ www.ville-hennebont.fr]
}}
'''Henbont''' a zo ur gumun hag ur gêr e [[Breizh]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. Pennlec'h [[kanton Henbont]] eo.
== Douaroniezh ==
&lt;gallery&gt;
Skeudenn:HenbontBlavezh.JPG|Ar [[Blavezh]] en Henbont.
&lt;/gallery&gt;
* War lez ar stêr [[Blavezh]] emañ Henbont.
== Anv ==
* Erwan Vallerie (1995) : '''Henpont''', XIIè; '''Henbunt''', 1114; '''Henbont''', 1200, 1235; '''Hennebond''', 1260; '''Heinbont''', '''Hennbont''', 1264; '''Hembont''', '''Haenbunt''', 1264; '''Henbont''', 1265, 1270; '''Hembont''', 1270, 1274; '''Sancto Caradoco de Henbont''',1278; '''Hembont''', 1280; '''Henbont''', 1280, 1281; '''Hembont''', 1288; '''Henebont''', 1301; '''Hennebont''', '''Henbont''', 1304; '''Hambont''', '''Hannebon''', 1311; '''S.           Caradouc pres Hembont''', 1332; '''Henebont''', Saint Karadec, 1334;           '''Henebont''', 1343, 1345; '''Hembont''', 1349, 1354; '''Henbont''',  1363; '''Hannebont''', 1371; '''Henbon''', '''Hembon''', '''Hennebon''',  '''Hennebont,''' 1371; '''Henebont''', 1380; '''Hembont''', 1411; '''Henbont''', 1412, 1420; '''Henbond,''' 1420; '''Hennebond''', 1423; '''Hennebon''', 1450; '''Henbont''', 1486; '''Henebon''', 1488; '''Henbons''', '''Henbond''', '''Henbourd''', 1516; '''Hennebond''', 1576, 1591; '''Henbont''', '''Hennebont''', 1591; '''Henebont''', '''Henebond''', 1596; '''Henbont''', 1630; '''Ennebont''', 1636; '''Hennebon''', 1779; 

== Ardamezioù ==
''En glazur e lestr en sabel war ur mor en argant, e ouelioù en argant karget en erminoù, ha spararoueziet en gul.''
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
=== Ya d'ar brezhoneg ===
&lt;gallery&gt;
PlakennstraedenHenbont.jpg|Ur blakenn-straed gallek-brezhonek.
PlakennhenchañenHenbont.jpg|Ur banell-henchañ gallek-brezhonek.
|Logo divyezhek kêr Henbont
&lt;/gallery&gt;
* D'an 22 a viz Here 2009 e oa bet votet live 2 ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant Kuzul-kêr ar gumun.
* D'ar 27 a viz Mezheven [[2013]] e oa bet votet live 3 ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant Kuzul-kêr ar gumun.
* D'ar 4 viz Here [[2013]] e oa bet roet label 2 ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] da gumun Henbont.
=== Deskadurezh ===
* Ur skol divyezhek a zo eno abaoe [[1997]].
* E distro-skol 2024 e oa enskrivet 210 skoliad er c'hlasoù divyezhek (10,7% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek]&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
{|
|-
|}
=== [[Henamzer]] ===
* An hentoù roman eus [[Darioritum]] ([[Gwened]] bremañ) da [[Kemper|Lokmaria-Kemper]] hag eus [[Vorgium]] ([[Karaez]] bremañ) da v-Blabia ([[Porzh-Loeiz]] bremañ) a dreuze ar [[Blavezh]] en Henbont. Ur c'hastrum a voe savet gant ar Romaned war lez dehou ar [[Blavezh]] da ziwall an hentoù&lt;ref&gt;{{fr}}[[Henri Guiriec]], ''La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé'', e ti an aozer, 1939, (e [[galleg]]), pajenn 16&lt;/ref&gt;.
=== {{VIvet kantved}} ===
* [[Guntiern]], [[manac'h]] ha sant brezhon, a zeuas a [[Kemperle|Gemperle]] betek Lokouiarn&lt;ref&gt;{{fr}}[[Henri Guiriec]], ''La Région de l'Ellé - bas et haut Ellé'' (pajenn 24), e ti an aozer, 1939&lt;/ref&gt;.
=== {{XIVvet kantved}} ===
&lt;gallery&gt;
Hennebont.jpg|Lakaet ar seziz war Henbont gant lu [[Charlez Bleaz]], ''Chroniques de Jean Froissart''. 
Siège d'Hennebont.jpg|Ar seziz, ''Chroniques de Jean Froissart''. 
JanedarFlammGwerlivetenHenbont.jpg|Gwerenn-livet Janed ar Flamm hag he mab e penn-iliz an Henbont.
Jeanne de Flandre.jpg|Degemeret ar Saozon gant Janed ar Flamm, ''Chroniques de Jean Froissart''. 
&lt;/gallery&gt;
* [[Brezel hêrezh dugelezh Breizh]]: lakaet oa bet seziz war Henbont gant arme [[Charlez Bleaz]] e [[1342]], e-lec'h ma oa bet kavet repu gant [[Janed Flandrez]]. Un nozvezh, d'ar [[6 a viz Mezheven|6 a viz Even]] [[1342]], e penn ur strollad soudarded, ez eas e-maez ar gêr da c'hwezhañ tan e teltennoù an enebourien. O tennañ splet eus an darvoud e teuas-hi a-benn da dizhout [[An Alre]] a c'hellas-hi degas 500-600 marc’heg d'he heul betek an Henbont pemp devezh diwezhatoc'h. Da-heul an taol-ouesk-se e voe graet [[Janed ar Flamm]] anezhi. Dont a reas bigi ha soudarded [[Bro-Saoz|saoz]] gant [[Wauthier de Masny]] ha [[Robert III d’Artois|Robert d'Artois]] da zieubiñ an Henbont e miz Even 1342.
=== {{XVIvet kantved}} ===
* [[1588]]: trubuilhoù, drailhet dorioù kouent Karmez ha gloazet ur manac'h da varv d'ar [[14 a viz C'hwevrer]]; ar [[Bosenn (kleñved)|vosenn]] oc'h ober he reuz e kêr&lt;ref&gt;{{fr}}[https://web.archive.org/web/20150926214130/http://www.sahpl.asso.fr/SITE_SAHPL/Dhailly_Aude_La_vie_des_Carmes_d_Hennebont_en_1588.htm La vie des Carmes d'Hennebont en 1588]&lt;/ref&gt;.
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]], miz [[Eost]] [[1675]]: daou zen a voe barnet d'ar marv gant Prezidial an Henbont, Marc Lemoigne d'ar [[17 Eost|17]] hag ur skoedour, Christophle du Quellenec d'ar [[21 Eost|21]] evit bout bet kemeret perzh en [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz|emsavadeg]]&lt;ref&gt;{{fr}}[[Yvon Garlan]] ha [[Claude Nières]], ''Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges'', Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e [[galleg]]), pajennoù 156 ha 157&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
KalvarBosennHenbont1899.jpg|Kalvar Bosenn Henbont, bet savet e 1899.
&lt;/gallery&gt;
* Mervel a reas ur bern tud en Henbont hag er vro e 1699 gant ar [[Bosenn (kleñved)|vosenn]]. Gouestlet e voe gant Henbontiz lakaat d'ober un delwenn argant d'an Intron-Varia evit bout diwallet ouzh ar c'hleñved&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.infobretagne.com/hennebont.htm infobretagne.com]&lt;/ref&gt;.
=== {{XVIIIvet kantved}} ===
* [[1783]]: en Henbont e voe krouet ar [[6vet Rejimant Husarded]]. Kaset e voe da [[Lauterbourg]] en [[Elzas]]. E goronal-perc'henn a oa Armand Louis de Gontaut-Biron, dug Lauzun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cavaliers.blindes.free.fr/rgtdissous/5hussardsh.html Cavaliers-Blindés]&lt;/ref&gt;.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Henbont e 1790&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 134 &lt;/ref&gt;. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Henbont da benn ur c'hanton, hini [[Kanton Henbont (1790)|Henbont]], ha da benn un distrig, [[distrig Henbont]]&lt;ref&gt;{{fr}}Jean-Louis Debauve, ''La Justice révolutionnaire dans le Morbihan'', e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 36 &lt;/ref&gt;, nav c'hanton ennañ: [[Kanton an Oriant (1790)|an Oriant]], [[Kanton Bubri (1790)|Bubri]], [[Kanton Gwidel (1790)|Gwidel]], [[Kanton Henbont (1790)|Henbont]], [[Kanton Kervignag (1790)|Kervignag]], [[Kanton Langedig (1790)|Langedig]], [[Kanton Ploue (1790)|Ploue]], [[Kanton Pont-Skorf (1790)|Pont-Skorf]] ha [[Kanton Porzh-Loeiz (1790)|Porzh-Loeiz]]. Henbont hag an Oriant a faote dezhe o-daou kaout sez an distrig, an hini melestradurel hag an hini lezvarnel. Hervez an dekred bet kemeret gant ar [[Bodadeg Vroadel Bro-C'hall|Vodadeg Vroadel]] e miz Eost 1790 e voe krouet al lez-varn a zistrig [[an Oriant|en Oriant]]. Gant Bonreizh Bloaz III (22 a viz Eost 1795) e voe lamet an distrigoù ha bodet e veze kuzulioù-kanton (ne chome tamm emrenerezh ebet gant kumunioù ar c'hanton)&lt;ref&gt;{{fr}}Jean-Louis Debauve, ''La Justice révolutionnaire dans le Morbihan'', e ti an aozer, Pariz, 1965, pajenn 187 &lt;/ref&gt;. Brasaet e voe [[Kanton Henbont]] e 1801 gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]])&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=16939 Cassini - EHESS - Henbont - Fichenn ar gumun] &lt;/ref&gt;, dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e oa bet Henbont en [[Arondisamant an Oriant]] krouet e 1800.
=== {{XIXvet kantved}} ===
&lt;gallery&gt;
HenbontTi-gar.jpg|An ti-gar.
Viaduc HBT 007.jpg|Pont an hent-houarn a-us d'ar [[Blavezh]].
&lt;/gallery&gt;
* [[1862]]: erruet an [[hent-houarn]] ([[Hent-houarn Landerne Savenneg|linenn Landerne Savenneg]]) en Henbont.
=== {{XXvet kantved}} ===
&lt;gallery&gt;
MonumantarrevarvHenbont.jpg|Monumant ar re varv. 
BezdaouviloursoviedatenHenbont.jpg|Bez daou vilour soviedat marvet e 1944.
UndeneusanHenbontbetfuzuilhetePorzh-Loeiz.JPG|Anv A. Le Chenadec, un den eus an Henbont, ouzh monumant ar re fuzuilhet e Porzh-Loeiz.
&lt;/gallery&gt;
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Ur [[kampoù-bac'h gall|c'hamp-bac'h]] a voe digoret er gumun e [[1914]] evit derc'hel enbroidi eus ar stadoù o stourm ouzh [[Bro-C'hall]] ennañ&lt;ref&gt;diwar ar raktres bet graet gant ar gouarnamant [[gall]] e [[1913]],{{fr}} Jean-Claude Farcy, ''Les camps de concentration français de la première guerre mondiale (1914-1920)'', Pariz, Anthropos Economica, 1995&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;kalz anezhe a oa fichennaouet er c'harnedoù &quot;[[Karned A|A]]&quot; (dilezet e oa bet hemañ e 1909), pe &quot;[[Karned B|B]]&quot;&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}''1914 - 1918 - Des champs aux tranchées'', Liv'Editions, Ar Faoued, 1998, pajenn 135 &lt;/ref&gt;.
* Mervel a reas 342 vilour ag ar gumun, da lavaret eo 3,97 % eus he foblañs e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}Monumant ar re varv&lt;/ref&gt;.
==== Brezel diabarzh Rusia ==== 
* Mervel a reas ur [[Zouav]] eus ar gumun en [[Odessa]] d'an [[29 a viz Kerzu]] [[1918]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=7071630 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Daou [[frontstalag]] a oa bet gigoret en Henbont e 1940, an Nn 183 b hag an Nn 182, hemañ a voe treuzkaset da [[Savenneg]] d'an 18 a viz Kerzu 1940&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p.139&lt;/ref&gt;.
* [[1941]]: [[Camille-Horace Herwegh]], maer ar gumun, a zilezas e garg, e eil-maer kentañ, Le Borgne, a voe digefridiet d'an [[8 a viz Meurzh]]&lt;ref&gt;{{fr}}Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', miz Kerzu 1993&lt;/ref&gt;.
* Digoret e voe ur [[fouzhlec'h]] gant an Alamaned e-tal an ti-gar&lt;ref&gt;{{fr}}[[Roger Leroux]], ''Le Morbihan en guerre 1939-1945 '', Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 259 &lt;/ref&gt;.
* D'ar [[6 Eost|6 a viz Eost]] [[1944]] e krogas emgannoù an dieubidigezh en Henbont; d'ar [[7 Eost|7 a viz Eost]]: tro ugent a dud a voe lazhet ha tro 180 den all a zo gloazet gant ar melloù-dir tennet gant an [[Wehrmacht|Alamaned]]; distrujoù bras a voe e kêr ivez; an emgannoù a badas betek an [[11 Eost|11 a viz Eost]]; un hollad a 39 den nann-soudard, 4 soudard &quot;FFI&quot; ha 150 soudard alaman a oa marvet abaoe an [[6 Eost|6 a viz Eost]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://web.archive.org/web/20110812235951/http://archives.lorient.fr/fileadmin/ville-de-lorient/3-culture/expos/Front/expofront.pdf Lorient dans la guerre]&lt;/ref&gt;.
* D'an [[11 Eost|11 a viz Eost]] [[1944]]: dek den nann-soudard a voe jahinet ha fuzuilhet gant an [[Wehrmacht|Alamaned]]&lt;ref&gt;{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajenn 228&lt;/ref&gt;.
* D'an [[22 Eost|22 a viz Eost]] [[1944]]: seizh soudard eus an 10{{vet}} kaderv (''Rangers'') &quot;FFI&quot; a voe lazhet e &quot;Toull-Douar&quot; gant tennoù alaman&lt;ref&gt;{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajenn  231&lt;/ref&gt;.
* D'an [[23 Mae|23 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korfoù marv daou zen eus ar gumun e-tal gwikadell [[Porzh-Loeiz]]. Er Rezistañs e oant; fuzuilhet e oant bet gant al lu [[Wehrmacht|alaman]]&lt;ref&gt;{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù  315-316&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadenniñ ==== 
* Mervel a reas eizh milour eus ar gumun e-pad Brezel [[Indez-Sina c'hall|Indez-Sina]] ha c'hwec'h arall en [[Afrika an Hanternoz]]&lt;ref&gt;{{fr}}Monumant ar re varv&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
HenbontMogrioù-kreñv01.JPG|Ar mogerioù-kreñv.
HenbontMogerioù-kreñv02.JPG|Ar mogerioù-kreñv hag an Tourioù Bro-Ereg.
TourioùBroEreganHenbont.JPG|An tourioù Bro-Ereg.
HenbontPuñs.jpg|Puñs e kreiz-kêr.
IlizkatolikanHenbont.JPG|Iliz katolik ''Intron-Varia''.
&lt;/gallery&gt;
* Mogerioù-kreñv ha tourioù.
* Puñs e kreiz-kêr.
* Penn-iliz ''Intron-Varia ar Baradoez'', 1513-tro 1530; ur chapel e oa da gentañ e parrez ''SantJili'', ar barrez orin; savet e voe da iliz-parrez e 1570; dre ma voe prometet gant Henbontiz lakaat d'ober un delwenn argant d'an Intron-Varia evit bout diwallet ouzh ar vosenn e 1699 e raer ivez ''Intron-Varia ar Ro (Levr Oferenn Priellec 1927 p. 832)'' anezhi; e 1913 e voet savet da benniliz&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.infobretagne.com/hennebont.htm infobretagne.com]&lt;/ref&gt;.
* Iliz katolik ''Sant Jili''.
* Iliz katolik ''Sant Karadeg'', {{XVIIIvet kantved}}.
* Chapel ''Sant [[Guntiern]], e Lokouiarn.
&lt;gallery&gt;
HenbontStal-roñseed.jpg|Porrastell ha porzh.
AzenGrandNoirduBerry.JPG|Un azen er stal-roñseed.
&lt;/gallery&gt;
* Ar stal-roñseed stad, bet krouet e 1857.
* Monumant ar re varv dirak ar maerdi, luc'hskeudenn ha kartennoù-post&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=52241  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. Dioueliet e voe d’ar [[4 a viz Gwengolo]] [[1921]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/31454/hennebont-place/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
* Monumant ar re varv e karter &quot;Sant Jili&quot;, e bered ar c'harter, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=113207 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha Brezel diabarzh Rusia) en iliz katolik ''Intron-Varia ar Baradoez'', luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=8683 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr
 | kêr        = ''HENBONT''
 | gwalarn    = [[Zinzag-Lokrist]]
 | norzh      = [[Zinzag-Lokrist]]
 | biz        = [[Langedig]]
 | kornôg     = [[Kaodan]]
 | reter      = [[Prederion]]
 | mervent    = [[Lannarstêr]]
 | su         = [[Kervignag]]
 | gevred     = [[Kervignag]]
 | enklozadur = 
}}
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=16000
|passo1=2000
|passo2=200
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|bl10=2022
|p1=11690
|p2=11799
|p3=12273
|p4=12963
|p5=13624 
|p6=13412
|p7=14174
|p8=15779
|p9=15765
|p10=15831
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
&lt;gallery&gt;
Andre Hartereau.jpg|André Hartereau.
Gérard-Perron.png|Gérard Perron.
&lt;/gallery&gt;
{{DilennadBremañ |Deroù= 2021 |Anv= Michèle Dollé|Strollad= digostezenn|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= Ebrel 2014|Penn= 2021 |Anv= André Hartereau|Strollad= digostezenn|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= Meurzh 1997 |Penn= Ebrel 2014 |Anv= Gérard Perron|Strollad= [[Strollad Komunour Gall]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= Meurzh 1979 |Penn=  Meurzh 1997 |Anv= Jean Le Borgne |Strollad= [[Strollad Komunour Gall]]
|Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= Meurzh 1959 |Penn=  Meurzh 1979 |Anv=  Eugène Crépeau|Strollad= [[Strollad Komunour Gall]]
|Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1945 |Penn=  Meurzh 1959 |Anv= Ferdinand Thomas |Strollad= 
|Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1925 |Penn= 1940 |Anv= Camille-Horace Herwegh |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1893 |Penn=  ? |Anv=  Gibaud|Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1888 |Penn=  1893 |Anv= Jules Trottier |Strollad= |Karg= }} 
{{Dilennad |Deroù= 1878 |Penn=  1888 |Anv= Emile Trottier |Strollad= |Karg= }} 
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Post ==
&lt;gallery&gt;
HenbontTi-post.jpg
&lt;/gallery&gt;
* An ti-post.
== Tud ==
* [[Loeiz Herrieu]], bet o terc'hel tachenn e Sant-Karadeg.
* [[Yann Moñforzh]], [[dug Breizh]], bet ganet (war-dro 1294) ha marvet eno ([[26 a viz Gwengolo]] [[1345]]).
* [[Benito Mussolini]], dispac'hour italian&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/morbihan/lanester/histoire-mussolini-etait-de-passage-en-1906-14-08-2019-12360426.php?fbclid=IwAR1WpWaUJAjsJ2KOP1oLv4JkmpZ_A9nMbrX8VxlZ2y57r63YdzW-ocpfQ88 Le Télégramme]&lt;/ref&gt;.
===Tud bet ganet eno===
*Vincent Huby, jezuist misioner, ganet e Henbont e 1608, marvet e Gwened e 1693
*Youenn Pezron, Sistersian, breutadegour; devarnour; en deus kenlabouret war ''Mémoires de Trévoux''. 1640-1706
*Jakez-Mari-Josef Boutiez a Gerorguen / Jacques-Marie-Joseph du Boutiez de Kerorguen; bet ganet en Henbont (31 a viz Eost 1756), kuzulier ouzh [[Breujoù Breizh|Breujoù Beizh]]. Divroad, kemeret perzh gantañ en dilestradeg c'hwitet ar roueelerien e Kiberen, e 1795. Lazhet eo bet d'an 20 nivôse AN IV / Sul 10vet a viz Genver 1796, tro-dro da [[Gregam]].
*[[Gweltaz ar Fur]] ([[1950]]).
===Tud bet marvet eno===
* [[Guntiern]], manac'h e Lokouiarn.
* [[Herri Kaouisin]], embanner, skrivagner, skeudennaouer ha filmaozer, [[12 a viz C'hwevrer]] [[2003]].
* [[2009]]: [[François Le Quémener|Frañsez ar C'hemener]], beleg, person katolik Bretoned Pariz.
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Arradon.jpg|80px]]
|Jérôme '''d'Arradon''', kabiten ar Re-Unanet
''En sabel e seizh mailhenn en argant, 3, 3, 1''
|-
|[[Restr:Baillet de Kerandreff.gif|80px]]
|'''Baillet''', 
Aotrounez Kerandreff (Kerandré) e Sant-Karadeg-Henbont.

''En argant e deir askolenn geotet bleuniet en gul''
|-
|[[Restr:Beaujouan de Kermadio.png|80px]]
|'''??? Beaujouan'''; senesal Henbont e 1597.

''Geotet e femp c'hregilhenn en argant, 2, 2, 1''
|}
== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Germany.svg|border|25px]] [[Alamagn]]
| [[Kronach]]
| 1990
|-
| [[Restr:Flag of Mali.svg|border|25px]] [[Mali]]
| [[Mourdiah]]
| 1990
|-
| [[Restr:Flag of Wales (1959).svg|border|25px]] [[Kembre]]
| [[Y Mwmbwls]]
| 2004
|-
| [[Restr:Flag of Palestine.svg|border|25px]] [[Palestina]]
| [[Halhul]]
| 2010
|}
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56083 Henbont war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
[[Rummad:Pennlec'hioù distrigoù Breizh]]
[[Rummad:Kampoù-bac'h gall ar Brezel-bed kentañ]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Porzh-Loeiz e 1944]]
[[Rummad:Sankenn an Oriant]]</text>
      <sha1>rb4hp0oqjyyyx9mlfirnr6c47k2tysc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kervignag</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15943</id>
    <revision>
      <id>2188657</id>
      <parentid>2185219</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8997" sha1="nle5k4pk6w0sbbhtvi9gwb1k6wj4hpv" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Kervignag
 | anvOfisiel        = ''Kervignac''
 | skeudenn          = Kervignagarvourc'h.jpg
 | alc'hwez          = Ar vourc'h.
 | ardamezioù        = Blason ville fr Kervignac (Morbihan).svg
 | bro               = [[Bro-Gwened]]
 | departamant       = [[Mor-Bihan]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant an Oriant|an Oriant]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kumunioù Blavezh Gwelmeur hag ar Mor Bras]]
 | bro velestradurel = [[Bro an Oriant]]
 | kanton            = [[Kanton Pleuwigner|Pleuwigner]]
 | cp                = 56700
 | maer              = Élodie Le Floch 
 | amzer-gefridi     = 2020-2026
 | gorread           = 39.56
 | hedred            = -3.2375
 | ledred            = 47.7641666667
 | uk                = 40
 | ubi               = 0
 | ubr               = 70
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.kervignac.fr/]
}}
'''Kervignag''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Pleuwigner]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
BlavezhKervignagLannarstêr.jpg|Ar Blavezh etre Kervignag (a-gleiz) ha [[Lannarstêr]].
&lt;/gallery&gt;
* War lez ar stêr [[Blavezh]] emañ Kervignag.
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː ''Veneacum plebem que postea vocata est Chernenac'', {{XIIvet kantved}} ; ''Kerveniac'', ''Kereniac'', 1280 ; ''Creveniac'', 1282 ; ''Kaervinyac'', 1387 ; ''Quiliviniac'', 1405 ; ''Querviniac'', 1413 ; ''Querveniac'', 1422 ; ''Quirvinyac'', 1505 ; ''Quirminac'', 1516 ; ''Querviniiac'', 1630.
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Kervignac (Morbihan).svg|60px]]
|
:''En gul e gleze ouzh beg en aour, leinet gant ur gurunenn dug ivez en aour, o trebarzhiñ un aerouant en sabel, skantet, krabanet ha teodet en aour.''&lt;ref&gt;Aozet gant Loïc Ermoy ; Kuzul ar Gumun : [[1991]].&lt;/ref&gt;
|}
== Istor ==
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]: preizhet e voe ar presbital gant an emsavidi, laeret loaioù ha fourchetezioù argant hag evet barrikennadoù gwin ar person ha klasket lazhañ e niz gant parrezianiz Kervignag, [[Rianteg]], [[Lostenk]], [[Brelevenez (Mor-Bihan)|Brelevenez]] ha [[Lokoal-Mendon|Lokoal]]&lt;ref&gt;{{fr}}[[Yvon Garlan]] ha [[Claude Nières]], ''Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges'', Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e [[galleg]]), pajenn 186.&lt;/ref&gt;; nac'het e voe an distaoliadeg roueel eus miz C'hwevrer 1676 ouzh daou zen eus Kervignag, Jean Le Lénec ha Jean Steffan, goude [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]&lt;ref&gt;{{fr}}[[Arthur Le Moyne de La Borderie]], ''La Révolte du Papier Timbré advenue en Bretagne en 1675'', adembannet e ''Les Bonnets Rouges'', Union Générale d'Éditions (dastumadeg 10/18), Pariz, 1975 (e [[galleg]])&lt;/ref&gt;.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: savet e voe ar gumun e [[1790]] ha lakaet da bennlec'h [[Kanton Kervignag (1790)|kanton Kervignag]], bet diskaret gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''; e [[Bann Henbont]] e oa. Lakaet e voe ar gumun en [[arondisamant an Oriant]] pa voe krouet e 1800 hag e [[kanton Porzh-Loeiz]], bet brasaet e 1801&lt;ref name=&quot;Robert Bouvier 2006&quot;&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 154&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18120 Cassini - EHESS - Kervignag - Fichenn ar gumun]&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 92 milour eus ar gumun&lt;ref name=&quot;Monumant ar re varv&quot;&gt;{{fr}}Monumant ar re varv&lt;/ref&gt;, eleze 3,77% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* War dalbenn [[Sankenn an Oriant]] edo Kervignag.
* Pemp den nann-soudard eus ar gumun a voe fuzuilhet gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] er gumun d'an [[23 Eost|23 a viz Gouere]] [[1944]]&lt;ref&gt;{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù 310-311&lt;/ref&gt;.
* Naontek den nann-soudard en holl a varvas abalamour d'ar brezel, ha seitek milour eus ar gumun a gollas o buhez, tri anezhe er c'hampoù-prizonidi&lt;ref name=&quot;Monumant ar re varv&quot;/&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ==== 
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas daou vilour er [[Viêtnam]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&amp;insee=56094&amp;pays=France&amp;dpt=56&amp;idsource=5330&amp;table=bp&amp;lettre=&amp;fusxx=&amp;debut=0 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]&lt;/ref&gt;. 
===== [[Maroko]] =====
* Mervel a reas ur milour d'ar [[4 a viz Ebrel]] [[1956]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=287542 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. 
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
KervignagMonumantarrevarv.jpg|Ar monumant.
KervignagIlizkatolik.jpg|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik.
* Iliz katolik ''Itron-Varia Druez''.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=7500
|passo1=1000
|passo2=200
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2020
|bl10=2022
|p1=2110	 	 	 	 	 	
|p2=2119
|p3=2352
|p4=2969
|p5=3681
|p6=4113
|p7=5150
|p8=6401
|p9=6858
|p10=7085
|mammenn=EBSSA
}}
== Melestradurezh ==
[[Restr:KervignagMaerdi.jpg|thumb|upright 1.6|Ar maerdi]]
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{DilennadBremañ |Deroù =  [[2020]]|Penn = 2026|Anv = Élodie Le Floch |Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1983]]|Penn = 2020 |Anv = Jacques Le Ludec |Strollad = tu-dehou, distrollad |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1977]]|Penn =  1983|Anv = Jean Le Marouille |Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1953]]|Penn =  1977|Anv = Benoît Rio |Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1941]]|Penn =  1953|Anv = Pierre Laventure |Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1924]]|Penn =  [[1940]]|Anv = Lucien Dauchez de Beauvert|Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1872]]|Penn =  [[1923]]|Anv = Gustave de Perrien (Vte)|Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1864]]|Penn =  [[1871]]|Anv = Jean Bouedec|Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1864]]|Penn =  1864|Anv = Vincent Hirgair|Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1860]]|Penn =  1864|Anv = Jacques Le Cloirec|Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1848]]|Penn =  1860|Anv = Joseph Portanguen|Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1842]]|Penn =  1848|Anv = Julien Giquello|Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1825]]|Penn =  1842|Anv = Auguste Dufretay|Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1813]]|Penn =  1825|Anv = François Corentin Le Mancq|Strollad =  |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù =  [[1811]](?)|Penn =  1813|Anv = Guillaume Danigo|Strollad =  |Karg = }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Post ==
&lt;gallery&gt;
Kervignaganti-post.jpg|An ti-post a-vremañ.
&lt;/gallery&gt;
* Digoret e voe ar burev d'an 9 a viz Kerzu 1957&lt;ref name=&quot;Robert Bouvier 2006&quot;/&gt;.
== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
* [[Jean Jaffré]], beleg jatolik ha politikour gall, [[29 a viz Du]] [[1819]].
* [[François Marie Falquerho]], beleg katolik ha barzh, [[1854]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|-
|[[Restr:Baellec.gif|60px]]
|
:'''Baellec'''
:Aotrounez Lokunole
:''En argant e erez dispak en glazur''
|-
|[[Restr:Baillet de Kerandreff.gif|60px]]
|
:'''Baillet'''
:Aotrounez Lokunole
:''En argant e deir askolenn c'heotet bleuniet en gul''
|-
|[[Restr:De Baud.gif|60px]]
|
:'''de Baud'''
:Aotrounez Keroual
:''En glazur e zek hanochenn en aour, 4, 3, 2, 1''
|-
|[[Restr:Beaujouan de Kermadio.png|60px]]
|
:'''Beaujouan'''
:Aotrounez Kermadio
:''Geotet e femp c'hregilhenn en argant, 2, 2, 1''
|-
|[[Restr:Juzel du Cosquer.png|60px]]
|
:'''Juzel'''
:Aotrounez Camper hag ar Park
:''En gul e bemp steredenn en aour, 2, 2, 1 ; e gonk en glazur karget gant ul leon en aour''
|}
== Brezhoneg ==
=== Deskadurezh ===
* E distro-skol 2024 e oa 27 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (2,5 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;{{br}}[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Kelenn]&lt;/ref&gt;. 
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Finistère''. 2001
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56094 Kervignag war lec'hienn Geobreizh]
== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]
[[Rummad:Kervignag]]</text>
      <sha1>nle5k4pk6w0sbbhtvi9gwb1k6wj4hpv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Begnen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16019</id>
    <revision>
      <id>2188497</id>
      <parentid>2185031</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8148" sha1="7me6i2lw95vs3qjvc13ts97k979qaee" xml:space="preserve">''Arabat droukveskañ gant parrezioù [[Bignon]] e Bro-Gwiniegi Naoned ha [[Benion]] e-kichen Gwern-Porc'hoed (su Bro-Sant-Maloù).''
{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Begnen
 | anvYezh           = 
 | Yezh              = 
 | anvOfisiel        = ''Bignan''
 | skeudenn          = Bignan.Grande-Rue.jpg 
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = Blason_ville_fr_Bignan_(Morbihan).svg
 | bro               = {{Bro-Gwened}}
 | departamant       = {{Mor-Bihan}}
 | arondisamant      = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
 | etrekumuniezh     = [[Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Pondi]]
 | kanton            = [[Kanton Sant-Yann-Brevele|Sant-Yann-Brevele]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt;&lt;/br&gt;[[Kanton Mourieg|Mourieg]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | cp                = 56500
 | maer              = Chantal Bihoës 
 | amzer-gefridi     = 2020-2026
 | gorread           = 45.84
 | hedred            = -2.77305555556
 | ledred            = 47.88
 | uk                = 130
 | ubi               = 53
 | ubr               = 181
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://mairie-bignan.fr/ mairie-bignan.fr]
}}
'''Begnen''' a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Mourieg]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
== Anv ==
* Erwan Vallerie (1995) ː  '''Bygnan''', 1252; '''Bignan''', 1333; 1387; '''Bingnen''', 1421; '''Bignen''', 1461; '''Biguan''', 1630.
== Ardamezioù ==
{|
|&quot;Troc'het ː ouzh 1, en aour e gebrenn en gul, heuliet ouzh kab gant div joskenn hoc'h-gouez en sabel, hag ouzh beg gant ul levran tremenant en sabel ; ouzh 2, en glazur e deir sourin en erminoù&quot;
Degemeret gant ar Gumun e 1975.
Aozer ː J. Daniel.  
|}
== Brezhoneg ==
[[Restr:Begnen-Bignan.gif]]
=== Ya d'ar brezhoneg ===
* D'an 23 a viz Ebrel 2009 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
=== Deskadurezh ===
* Ar Brezoneg er Skol, 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
* Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[2000]]. 
* E distro-skol 2024 e oa 15 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (12,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;{{br}}[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Kelenn]&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Begnen e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet da benn ur c'hanton, hini [[Kanton Begnen (1790)|Begnen]], gant peder c'humun ennañ: Begnen, [[Buelion]], [[Sant-Aleustr]] ha [[Sant-Yann-Brevele]]; e [[distrig Josilin]] edo. Gant al lezenn eus an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix'', e voe diskaret kanton Begnen ha lakaet Begnen e [[kanton Sant-Yann-Brevele]], bet krouet gant ar memes lezenn. Lakaet e oa bet Begnen en [[arondisamant Ploermael]] bet krouet e 1800&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=4243 Cassini - EHESS - Begnen - Fichenn ar gumun]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 49, 58, 338 ha 351&lt;/ref&gt;.
=== {{XIXvet kantved}} ===
* Krouet e voe kumun [[Kolpoù]] d'ar 4 a viz Even 1864 diwar lodennoù eus kumunioù Begnen, [[Gregam]] ha [[Sant-Yann-Brevele]]&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 14, 49, 76, 110 ha 351&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 148 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,60 % eus he foblañs e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&amp;insee=56017&amp;pays=France&amp;dpt=56&amp;idsource=23705&amp;table=bp&amp;lettre=&amp;fusxx=&amp;debut=0 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]&lt;/ref&gt;.
==== Kemm arondisamant ====
* E 1926 e voe dilamet arondisamant Ploermael, lakaet e voe ar gumun en [[arondisamant Pondi]].
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* D'ar 5 a viz Even 1944 e voe tapet 77 000 lur en ti-post gant tud armet eus ar Rezistañs&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 50&lt;/ref&gt;.
* Mervel a reas trizek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&amp;insee=56017&amp;pays=France&amp;dpt=56&amp;idsource=23705&amp;table=bp&amp;lettre=&amp;fusxx=&amp;debut=0 Memorialgenweb - Monumant ar re varv]&lt;/ref&gt;;
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&amp;insee=56017&amp;pays=France&amp;dpt=56&amp;idsource=23705&amp;table=bp&amp;lettre=&amp;fusxx=&amp;debut=0 Memorialgenweb - Monumant ar re varv] &lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Allée couverte de Kergonfalz 4104.JPG|Hent-korriganed Kergonfalz.
&lt;/gallery&gt;
* Alez-toet Kergonfalz.
&lt;gallery&gt;
Domaine de Kerguehennec 04.jpg|Kastell &quot;Kergwehenneg&quot;.
&lt;/gallery&gt;
* Kastell pe maner &quot;Kergwehenneg&quot;.
* Kastell &quot;Beaulieu&quot;.
* Monumant ar re varv, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&amp;id_source=23705 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. Dioueliet e voe d’ar [[4 a viz Du]] [[1923]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/58476/bignan-autre/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
* Plakennoù  ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=113027  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;heights=&quot;140px&quot;&gt;
Bignan clocher Bailly.jpg|Kloc'hdi an iliz katolik.
Bignan - chapelle Sainte-Suzanne (01).jpg|Chapel ''Santez Suzana''.
Bignan - calvaire Sainte-Suzanne (02).jpg|Kalvar ''Santez Suzana''.
Fontaine Saint-Éloi.JPG|Ar feunteun.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Paol ha Sant Pêr''.
* Chapel ''Santez Suzana'' hag he c'halvar.
* Feunteun ''Sant Alar''.
* Chapel ''Sant Lubin''.
* Chapel ''Santez Noal'' pe chapel ''Intron Varia ar Bleuñv''.
* Chapel ''Intron Varia an Teir Feunteun'' pe chapel ''Sant Laorañs''.
* Chapel ''an Drinded''.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=3000
|passo1=500
|passo2=200
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=2061
|p2=2067
|p3=2227
|p4=2446
|p5=2567 
|p6=2546 
|p7=2549
|p8=2757
|p9=2770
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
=== &lt;small&gt;Tud bet ganet eno&lt;/small&gt; ===
&lt;gallery&gt;
Pierre Guillemot.jpg|Pêr Gwilhmod.
&lt;/gallery&gt;
* [[Pierre Guillemot|Pêr Gwilhmod]], penn chouan, lesanvet &quot;[[Begnen|roue Begnen]]&quot;, [[1añ Du|1{{añ}} a viz Du]] [[1759]].
* [[Pierre Noury]] (1743-1804) a voe person Begnen betek an [[Dispac'h gall]]. Kalz enskrivadurioù brezhonek a zo er gomun a-drugarez dezhañ, pergen, unan vras war dalbenn an iliz: &quot;Meuleudi da Zoue&quot;.
=== &lt;small&gt;Tud bet o chom eno&lt;/small&gt; ===
* [[Maurice Quentin]] ([[1920]]-[[2013]]), [[marc'hhouarner breizhat]].
=== Ardamezegh ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:De Vannes de Scolpon.gif|80px]]
|'''de Vannes / de Vennes'''
Aotrounez Scolpon
|''Dougen a ra div vuoc'h leinet gant ur vrizhenn erminig''
Siell 1271. Livioù dianvet.
|-
|
|
|
|}
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Bignan}}
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20070314011515/http://www.pays-st-jean.com/bignan/ Lec'hienn ofisiel an ti-kêr]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Wened]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post ar Mor-Bihan gant tud eus ar Rezistañs e 1944]]</text>
      <sha1>7me6i2lw95vs3qjvc13ts97k979qaee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lokentaz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16147</id>
    <revision>
      <id>2188714</id>
      <parentid>2185286</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4637" sha1="ox2787im3w4kznpojkrgnixsh6xo1wf" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Lokentaz
 | anvYezh           = 
 | Yezh              = 
 | anvOfisiel        = Saint-Gildas-de-Rhuys
 | skeudenn          = Port-aux-moines 0708.JPG
 | alc'hwez          = Porzh ar Venec'h.
 | ardamezioù        = Blason ville fr Saint-Gildas-de-Rhuys (Morbihan).svg
 | bro               = [[Bro-Gwened]]
 | departamant       = [[Mor-Bihan]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Gwened|Gwened]]
 | etrekumuniezh     = [[Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù]]
 | bro velestradurel = [[Bro Gwened (Voynet)|Bro Gwened]]
 | kanton            = [[Kanton Sine|Sine]]
 | cp                = 56730
 | maer              = Alain Layec
 | amzer-gefridi     = 2021-2026
 | gorread           = 15.28
 | hedred            = -2.83666666667
 | ledred            = 47.5008333333
 | uk                = 30
 | ubi               = 0
 | ubr               = 42
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.saint-gildas-de-rhuys.fr/ www.saint-gildas-de-rhuys.fr]
}}
'''Lokentaz''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Sine]] e departamant ar [[Mor-Bihan]], e [[gourenez Rewiz]].
== Douaroniezh ==
== Anv ==
== Ardamezioù ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Lokentaz e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton Sarzhav (1790)|kanton Sarzhav]]&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 345 &lt;/ref&gt;;e [[distrig Gwened]] e oa. Miret e voe ar c'hanton dindan anv kanton Sarzhav ivez ha lakaet e voe Lokentaz en [[arondisamant Gwened]] e 1800&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=32165 
Cassini - EHESS - Lokentaz - Fichenn ar gumun]&lt;/ref&gt;, gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 26 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,07 % eus he foblañs e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56214&amp;dpt=56&amp;idsource=18014&amp;table=bp03 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Maroko]] ==== 
* Mervel a reas ur milour eus ar gumun e [[1925]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56214&amp;dpt=56&amp;idsource=18014&amp;table=bp03 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;. 
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 21 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56214&amp;dpt=56&amp;idsource=18014&amp;table=bp03 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;.
== Gerdarzh == 
* Dont a ra an anv eus [[Gweltaz]], manac'h deuet eus [[Kembre]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Dolmen de Clos et Bé.jpg
Menhir de Larzonnic.jpg
Menhir de Men en Palud.jpg
Menhir dit de la pierre jaune.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Meurvein.
&lt;gallery&gt;
Interior of Église abbatiale de Saint-Gildas-de-Rhuys (02).jpg|Diabarzh an abati.
&lt;/gallery&gt;
*[[Abati Lokentaz]].
&lt;gallery&gt;
Monument aux morts de Saint-Gildas-de-Rhuys (Morbihan).jpg|Ar monumant.
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv e-tal iliz an abati.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1800
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2022
|p1=851 	 	 	 	
|p2=911
|p3=980
|p4=1035
|p5=1141
|p6=1436
|p7=1601
|p8=1676
|p9=1784
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Pierre Abélard]], abad.
* [[Henri-Emmanuel de Roquette]], abad en 1681, ezel eus an [[Akademiezh c'hall]] adal [[1720]] betek e varv e [[1725]]). 
* [[Pierre Messmer]] ([[1916]]-[[2007]]), kentañ ministr Bro-C'hall, beziet er vered.
* [[Yvon Mauffret]] ([[1927]]-[[2011]]), skrivagner gallek.
===Tud bet marvet eno===
* [[Sant Gweltaz|Sant Weltaz]], e [[570]]
* [[Ferdinand Le Drogo]], [[marc'hhouarnerezh|marc'hhouarner]] [[Breizh|breizhat]], kampion [[Bro-C'hall]] e [[1927]] ha [[1928]], [[23 a viz Ebrel]] [[1976]] e Lokentaz.
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;

|[[Restr:De Gadagne.gif|80px]]
|'''de Gadagne.'''

Aluzenner ar rouanez Louise de Lorraine, abad Lokentaz, 1582 / 1583.
|''En gul e groaz garzentek en aour''
|-
|
|
|
|}
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
*{{br}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56214 Lokentaz war lec'hienn Geobreizh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Gweltaz]]
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]</text>
      <sha1>ox2787im3w4kznpojkrgnixsh6xo1wf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kolpoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16170</id>
    <revision>
      <id>2188664</id>
      <parentid>2185228</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4698" sha1="azrqjncuw2j81sh6xrw6q1fisld27ay" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Kolpoù
 | anvYezh           = 
 | Yezh              = 
 | anvOfisiel        = ''Colpo''
 | skeudenn          = Colpo - mairie 01.jpg
 | alc'hwez          = Ar maerdi.
 | ardamezioù        = Blason_ville_fr_Colpo_(Morbihan).svg
 | bro               = [[Bro-Gwened]]
 | departamant       = [[Mor-Bihan]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Gwened|Gwened]]
 | etrekumuniezh     = [[Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù]]
 | bro velestradurel = [[Bro Gwened (Voynet)|Bro Gwened]]
 | kanton            = [[Kanton Gregam|Gregam]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Kanton Mourieg|Mourieg]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | cp                = 56390
 | maer              = Freddy Jahier
 | amzer-gefridi     = 2014-2026
 | gorread           = 26.48
 | hedred            = -2.80888888889
 | ledred            = 47.82
 | uk                = 147
 | ubi               = 52
 | ubr               = 156
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.colpo.fr/ www.colpo.fr]
}}
'''Kolpoù''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Mourieg]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XIXvet kantved}} ===
* Krouet e voe ar gumun d'ar 4 a viz Even 1864 diwar lodennoù eus kumunioù [[Begnen]], [[Gregam]] ha [[Sant-Yann-Brevele]]&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 68 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 7,63 % eus he foblañs e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56042&amp;dpt=56&amp;idsource=22008&amp;table=bp04 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;. 
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas eizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56042&amp;dpt=56&amp;idsource=22008&amp;table=bp04 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;. 
* Fuzuilhet e voe pevar rezistant er Gabid gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] d’ar [[21 a  viz Even]] [[1944]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=61330&amp;dpt=56 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Fuzuilhet e voe 28 rezistant e koad Bodsegalo gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] e mizioù [[Even]] ha [[Gouhere]] [[1944]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29702&amp;dpt=56 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadenniñ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Lazhet e voe  ur soudard eus ar gumun d'ar [[27 a viz  Kerzu]] [[1949]] en [[Hanoi]] en [[Tonkin]] er [[Viêtnam]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6050719 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Colpo - cairns de Larcuste 04.jpg|Karn.
Colpo larcuste 01 cairn II.jpg|Karn.
Kerjagu2.jpg|Alez-toet.
Menhir de Kerjagu.jpg|Ar peulvan.
&lt;/gallery&gt;
* Daou garn en Arkust.
* An alez-toet hag ar peulvan e Kerjagu.
&lt;gallery&gt;
Colpo - église Notre-Dame 04.jpg|An iliz katolik.
Colpo - ND de Kerdroguen (2).JPG|Ar chapel.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Intron Varia''.
* Chapel ''Intron Varia ar Gomz'' e Kerdrogen.
* Maner Korn ar C'hoed.
&lt;gallery&gt;
Colpo - monument aux morts 01.jpg|Ar monumant.
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv.
== Armerzh ==
* Ur sistrerezh a zo er gumun, brudet eo he sistroù artizanel e Bro-Wened.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=2300
|passo1=500
|passo2=200
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2011
|bl9=2022
|p1=1222 		 	 	 	 	
|p2=1231 
|p3=1158
|p4=1378
|p5=1659
|p6=1809
|p7=2147
|p8=2245
|p9=2258
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Missak Manouchian]], soudardaet eno e 1939-1940.
===Tud bet ganet eno===
===Tud bet marvet eno===
* [[Job ar Bayon]], skrivagner-pobl ha lusker d'ar c'hoariva-pobl e [[brezhoneg]], d'ar 26 a viz Gwengolo [[1935]]. 
* [[Job Morvan]] (&quot;Joseph Morvan&quot; e anv gwir), reder war [[marc'h-houarn|varc'h-houarn]] a-vicher [[breizh]]at, d'ar [[26 a viz Gouere]] [[1999]].
* [[Maurice Quentin]], reder war [[marc'h-houarn|varc'h-houarn]], d'an [[19 a viz Ebrel]] [[2013]].
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Colpo}}
*{{br}}[https://web.archive.org/web/20160307075335/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56042 Kolpoù war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Wened]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e-pad an XIXvet kantved]]</text>
      <sha1>azrqjncuw2j81sh6xrw6q1fisld27ay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>An Arzh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16216</id>
    <revision>
      <id>2188473</id>
      <parentid>2183459</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7772" sha1="rk9qkwa5k08wcvwwd72t1xsq5c4t83f" xml:space="preserve">{{pennad zo|Arzh|Arzh (lec'hanvadurezh)}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = An Arzh
| anvOfisiel = ''Île-d'Arz''
| skeudenn = Île-d'Arz-Prieuré-Eglise.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr hag an iliz katolik.
| ardamezioù = COA fr Ile-d'Arz.svg
| bro = {{Bro-Gwened}}
| departamant = {{Mor-Bihan}}
| arondisamant = [[Arondisamant Gwened|Gwened]]
| etrekumuniezh = [[Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Gwened (Voynet)|Bro Gwened]]
| kanton = [[Kanton Gwened-2|Gwened-2]]
| cp = 56840
| maer = Jean Loiseau
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 3.3
| hedred = -2.80138888889
| annezidi = Arzhiz
| ledred = 47.5908333333
| uk = 
| ubi = 0
| ubr = 17
| lec'hienn web = {{fr}} [https://www.mairie-iledarz.fr/ mairie-iledarz.fr]
}}
'''An Arzh'''&lt;ref&gt;{{br}}Arzh, e [[Geriadur Hemon-Huon]], [[2005]].&lt;/ref&gt;, pe '''Enez an Arzh''', a zo un enezeg hag ur gumun eus [[Breizh]] e [[kanton Gwened-2]] e departamant ar [[Mor-Bihan]] gant Enez Arzh hag inizi all, didud ar re-mañ, enne.
== Douaroniezh ==
E-kreiz ar [[Mor Bihan Gwened|Mor Bihan]] emañ An Arzh.
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''An Arzh''|gwalarn=[[Aradon]]|norzh=[[Aradon]]|biz=[[Sine]]|kornôg=[[Enizenac'h]]|reter=[[Hezoù]],&lt;br/&gt;[[Sant-Armael]]|gevred=|su=[[Sarzhav]]|mervent=[[Arzhon-Rewiz]]|enklozadur=}}
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː '''Insule Art''', 1034; '''Insule de Arto''', 1164; '''Arz''', 1252, 1387; '''Ars''', 1516; '''Isle d'Ars''', 1779
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:COA fr Ile-d'Arz.svg|60px]]
|
:''« En argant e deir fempdiliaouenn en gul; e erion en glazur »''
Diforc'h ardamezioù famille d'Ars.
|}
=== Ger-stur ===
''Arzao Hag Arzam'' (Arsav hag Harzomp) eo ger-stur ar gumun.
== Istor ==
===[[Dispac'h Gall]]===
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790 ha lakaet e [[Kanton Aradon (1790)|kanton Aradon]]; e [[distrig Gwened]] e oa; dilamet e voe kanton Aradon ha lakaet e voe An Arzh e [[kanton Gwened-Kornôg]] gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''; lakaet e voe An Arzh en [[Arondisamant Gwened]] e 1800&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=17487 Cassini - EHESS - Aradon - Fichenn ar gumun] &lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 144 &lt;/ref&gt;.
==={{XXvet}} kantved ===
==== Brezelioù ====
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 20 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,24 % eus he foblañs e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56088&amp;dpt=56&amp;idsource=55150&amp;table=bp08 Monumant ar re varv]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 14 den&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56088&amp;dpt=56&amp;idsource=55150&amp;table=bp08 Monumant ar re varv]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas pevar gwaz er [[Viêtnam]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56088&amp;dpt=56&amp;idsource=55150&amp;table=bp08 Monumant ar re varv]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard d'an [[30 a viz Kerzu]] [[1956]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id6406018 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* Gounezerien legumaj en enez&lt;ref&gt;{{fr}}[https://reporterre.net/Des-maraichers-bannis-de-l-ile-d-Arz-par-des-residents-secondaires reporterre.net]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Île-d'Arz - monument aux morts.jpg|Ar monumant.
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, dioueliet e voe d'an [[11 a viz Du]] [[1925]] luc'hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=55150 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&amp;id_source=55150 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/58485/larmor-baden-presdeleglise/?elm=141 Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
TikêrAnArzhBroGwenedMorBihan.JPGDSC02531.JPG|An ti-kêr.
ParkeierAnArzhBroGwenedMorBihan.JPG|Parkeier.
PanellAnArzhBroGwenedMorBihan.JPG|
Vasière iledArz 06 2002.jpg|
109-0976 IMG.JPG|
&lt;/gallery&gt;
=== Ar [[milin-vor|velin-vor]] ===
&lt;gallery&gt;
Digue du moulin a maree Arz 06 2002.jpg|
Roue du Moulin a marees Arz 06 2002.jpg|
&lt;/gallery&gt;
=== An iliz katolik ===
&lt;gallery&gt;
IlizkatolikAnArzhBroGwenedMorBihan01.JPG|
IlizkatolikAnArzhBroGwenedMorBihan02.JPG|
IlizkatolikAnArzhBroGwenedMorBihan03.JPG|
IlizkatolikAnArzhBroGwenedMorBihan04.JPG|
IlizkatolikAnArzhBroGwenedMorBihan05.JPG|
IlizkatolikAnArzhBroGwenedMorBihan06.JPG|
IlizkattolikAnArzhBroGwenedMorBihan07.JPG|
&lt;/gallery&gt; 
* Iliz katolik ''Ginivelezh an Intron-Varia''.
== Poblañs ==
=== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=550
|passo1=50
|passo2=20
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=506			 			
|p2=424 
|p3=332 
|p4=277
|p5=256 
|p6=231 
|p7=254
|p8=246
|p9=249
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936 : ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'' Kemper, 1936, Nouvelles Éditions Bretonnes, pajenn 266.&lt;/ref&gt;.
== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
* [[Yann-Vari ar Joubiouz]], skrivagner brezhonek, d'an [[2 a viz C'hwevrer]] [[1806]].
=== Tud bet marvet eno ===
* [[Pêr Trepos]], yezhour, d'an [[12 a viz Genver]] [[1966]].
=== Tud liammet ouzh an enezenn ===
* [[Alexis-François Rio]], diplomat ha skrivagner desavet eno pa oa e vamm, Mari-Ann Drean, un enezadez
=== Ardamezeg ar famihoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Ars-d.jpg|80px]]
|'''d'Ars''',
aotrounez Enez-Arzh
|''En argant e deir fempdiliaouenn en gul''
|-
|
|
|
|}
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56088 an Arzh war lec'hienn Geobreizh]
*{{fr}} [https://web.archive.org/web/20110720232517/http://www.iledarz.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur gant Cressé, Editions des Régionalismes, 2011/2014
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995.
== Levrlennadurezh==
*  Jean Bulot, ''L' Île des capitaines : chronique maritime et sociale d'une île du Ponant, du XVIIe au XXe siècle..., [An Alré] (9, rue des Hortensias, 56400), Emembann, 1988. Adembannet e 2001 gant Liv'éditions.
* ''Ur Barzik breton hochellet dré un ael. Sommeil de l'enfant poète, bercé par un ange sur le coeur de sa mère. Idylle bretonne'', avec la traduction française. A mon ami l'abbé de Joubioux, de l'Ile-d'Arz,... , Gwened N. de Lamarzelle, 1846 Ur Barzik breton hochellet dré un ael. Sommeil de l'enfant poète, bercé par un ange sur le coeur de sa mère. Idylle bretonne avec la traduction française. A mon ami [[l'abbé de Joubioux|Yann--Vari ar Joubiouz]], de l'Ile-d'Arz..., Gwened, N. de Lamarzelle, 1846.
{{Daveoù}}
{{Inizi Breizh}}
{{DEFAULTSORT:Arzh, An}}
[[Rummad:Inizi Mor Bihan Gwened]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Wened]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]</text>
      <sha1>rk9qkwa5k08wcvwwd72t1xsq5c4t83f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kamoel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16316</id>
    <revision>
      <id>2188648</id>
      <parentid>2185207</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5345" sha1="52f4a8nk3gsarm4fipweez21nqjc5lj" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Kamoel
 | anvYezh           = ''Camóèu''
 | Yezh              = gallaouek
 | anvOfisiel        = ''Camoël''
 | skeudenn          = Église Camoël 1.jpg
 | alc'hwez          = An iliz katolik.
 | ardamezioù        = 
 | bro               = [[Bro Naoned]]
 | departamant       = [[Mor-Bihan]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Gwened|Gwened]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh tolpad-kêrioù Kab-Atlantel|Kab Atlantel]]
 | bro velestradurel = ''hini ebet''
 | kanton            = [[Kanton ar Roc'h-Bernez|ar Roc'h-Bernez]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Kanton Muzilheg|Muzilheg]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | insee             = 56030
 | maer              = Bernard Le Guen
 | amzer-gefridi     = 2014-2026
 | gorread           = 14.33
 | hedred            = -2.39333333333
 | ledred            = 47.4827777778
 | uk                = 20
 | ubi               = 0
 | ubr               = 44
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.camoel.fr/ www.camoel.fr]
}}
'''Kamoel''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[Bro-Naoned]], e [[kanton Muzilheg]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː '''Camoil''', 1287; '''Camoil, Carmoil''', '''Camoel''', 1557; '''Camoil''', 1779
'''Gerdarzh'''
== Ardamezioù ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe kumun Kamoel e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet Kamoel da benn ur c'hanton, hini [[Kanton Kamoel (1790)|Kamoel]], gant teir c'humun ennañ: [[Ferel]], Kamoel ha [[Pennestin]]; e [[distrig ar Roc'h-Bernez]] e oa. Diskaret e voe kanton Kamoel e 1801 gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix'', ha lakaet Kamoel e [[kanton ar Roc'h-Bernez]]. Lakaet e oa bet Kamoel en [[arondisamant Gwened]] bet krouet e 1800&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=6685 Cassini - EHESS - Kamoel - Fichenn ar gumun]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajennoù 59, 97 ha 254&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== Brezelioù ====
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 35 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,01 % eus he foblañs e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56030&amp;dpt=56&amp;idsource=44234&amp;table=bp07 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas pevar den abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56030&amp;dpt=56&amp;idsource=44234&amp;table=bp07 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadenniñ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56030&amp;dpt=56&amp;idsource=44234&amp;table=bp07 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;. 
== Brezhoneg ==
* 61,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 336&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Chapelle notre-dame de la salette Camoël.jpg|Ar chapel.
Fontaine notre-dame de la salette camoël.jpg|Ar feunteun.
&lt;/gallery&gt;
* Chapel ''Intron-Varia'' hag he feunteun. 
* Iliz katolik ''Sant Varzhin''.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=152397&amp;dpt=56 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=44234&amp;dpt=56 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918, 1939-1945 ha [[Brezel Aljeria]]) en iliz katolik, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=74890&amp;dpt=56 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1200
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2022
|p1=508	
|p2=541
|p3=479
|p4=559 
|p5=598
|p6=655
|p7=815
|p8=961
|p10=1156
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud bet marvet eno===
* [[Paul Ladmirault]], sonaozour, d'an [[30 a viz Here]] [[1944]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|[[Restr:Aubin-kerbouchard.jpg|80px]]
|style=&quot;padding-left:20px;&quot;|'''Aubin'''&lt;br&gt;Aotrounez Kerbilly&lt;br&gt;''En glazur e dreustell en aour heuliet gant teir c'hroaz pavek ivez en aour, 2 ouzh kab, 1 ouzh beg''
|}
== Gevelliñ ==
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Camoël}}
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307074921/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56030 Kamoel war lec'hienn Geobreizh]
== Daveoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Naoned]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]</text>
      <sha1>52f4a8nk3gsarm4fipweez21nqjc5lj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arzhal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16502</id>
    <revision>
      <id>2188489</id>
      <parentid>2166849</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5055" sha1="3baa4kf2u7zg5o9s0ayhdxeofekij5x" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Arzhal
| anvYezh = Arzau
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = Arzal
| skeudenn = Chapelle lantierne 1.jpg
| alc'hwez = Chapel &quot;Lantiern&quot;.
| ardamezioù = 
| bro = {{Bro-Gwened}}
| departamant = {{Mor-Bihan}}
| arondisamant = [[Arondisamant Gwened|Gwened]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Gwareg Su Breizh]]
| bro velestradurel = [[Bro Gwened (Voynet)|Bro Gwened]]
| kanton = [[Kanton Muzilheg|Muzilheg]]
| cp = 56190
| maer = Samuel Féret
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 23.44
| hedred = -2.375
| ledred = 47.5175
| uk = 35
| ubi = 0
| ubr = 62
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.arzal.fr/ www.arzal.fr]
}}
'''Arzhal''' a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[kanton Muzilheg]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
&lt;gallery&gt;
Embouchure de la Vilaine.jpg|Genoù ar [[Gwilen]] gant Arzhal a-gleiz.
&lt;/gallery&gt;
* War lez ar stêr [[Gwilen]] emañ Arzhal.
== Ardamezioù ==
== Anv ==
* Erwan Vallerie (1995) : '''Arsal''', 1144; '''Harsal''', 1330; '''Arsal''', 1356; '''Arzal''', 1387, 1453; '''Arsal''', 1516; '''Ayzal''', 1630. 
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton Muzilheg (1790)|kanton Muzilheg]]; e [[distrig Roc'h-an-Argoed]] e oa; miret ha brasaet e voe [[kanton Muzilheg]] e 1801 gant al lezenn eus an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''; lakaet e voe Arzhal en [[Arondisamant Gwened]] bet krouet e 1800&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 23&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=1464 Cassini - EHESS - Arzhal - Fichenn ar gumun]&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet}} kantved ===
==== Brezelioù ====
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 74 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 5,88 % eus he foblañs e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56004&amp;dpt=56&amp;idsource=44303&amp;table=bp07 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas nav den&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56004&amp;dpt=56&amp;idsource=44303&amp;table=bp07 Memorialgenweb]&lt;/ref&gt;, en o mesk div vaouez nann-soudard bet lazhet gant minennoù e miz Du [[1944]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=55568&amp;dpt=56 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Brezhoneg ==
* 80,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 322&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Barrage Arzal.JPG|Ar vardell.
&lt;/gallery&gt;
* Stankell Arzhal.
&lt;gallery&gt;
W2679 Arzal StMartinDeVertou 3206XA2.jpg|Diavaez an iliz katolik.
W2680 Arzal StMartinDeVertou 3209XA2.jpg|Diabarzh.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Varzhin Gwerzhav''.
&lt;gallery&gt;
Nef de Saint-Jean-Baptiste de Lantiern.jpg|Nev ar chapel.
Choeur de Saint-Jean-Baptiste de Lantiern.jpg|Keur ar chapel.
&lt;/gallery&gt;
* Chapel ''Sant Yann-Vadezour'' e &quot;Lantiern&quot;.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=8001 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=44303 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Maen-koun an div vaouez nann-soudard bet lazhet gant minennoù e miz Du [[1944]], luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=55568 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1600
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2013
|p1=904 	 	 		 	
|p2=883
|p3=901
|p4=877 
|p5=930
|p6=917
|p7=1321
|p8=1539
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
* [[Sébastien de La Haye de Silz]], jeneral chouan, [[7 a viz Meurzh]] [[1757]].
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Arzal}}
* {{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56004 Arzhal war lec'hienn Geobreizh]
* {{fr}} [http://www.arzal.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]
* {{fr}} [http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&amp;FIELD_1=INSEE&amp;VALUE_1=56004 Tisavouriezh Arzhal - Diaz Mérimée]
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20070311191014/http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087&amp;CommuneId=52169 Arzhal en Institut géographique national]
* {{fr}} [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=56004-COM Arzhal en EBSSA]
== Dave ha notennoù ==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]</text>
      <sha1>3baa4kf2u7zg5o9s0ayhdxeofekij5x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bizhui-an-Dour</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16509</id>
    <revision>
      <id>2188509</id>
      <parentid>2185046</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7613" sha1="c4l612yjle3j3xgp9bnboi9t2jczrdw" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Bizhui-an-Dour
 | anvOfisiel        = Bieuzy
 | skeudenn          = Bieuzy Saint-Gildas façade.jpg
 | alc'hwez          = [[Chapel Sant Gweltaz (Bizhui-an-Dour)|Chapel Sant Gweltaz]].
 | ardamezioù        = 
 | bro               = [[Bro-Gwened]]
 | departamant       = [[Mor-Bihan]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Pondi|Pondi]]
 | etrekumuniezh     = [[Kreiz Mor-Bihan Kumuniezh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Pondi]]
 | kanton            = [[Kanton Pondi|Pondi]]
 | cp                = 56310
 | maer              = Léon Quillère
 | amzer-gefridi     = 2014-2018
 | gorread           = 18.98
 | hedred            = -3.06277777778
 | ledred            = 47.9833333333
 | uk                = 90
 | ubi               = 37
 | ubr               = 176
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.bieuzy.fr/ www.bieuzy.fr]
|poblañs=771
|deiziad-poblañs=2016
}}
'''Bizhui'''&lt;ref&gt;{{fr}}Hervez KerOfis, Bank anvioù-lec'h Servij Glad Yezhel [[Ofis Publik ar Brezhoneg]]&lt;/ref&gt; pe '''Bizhui-an-Dour''', pe c'hoazh '''Bieuzhi(-an-Dour)''' (''{{lang|fr|Bieuzy}}'' e galleg), a oa ur gumun eus [[Breizh]], e [[kanton Pondi]], e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
&lt;gallery&gt;
ArBlavezheBizhuianDourBroGwened.jpg
&lt;/gallery&gt;
* War lez ar [[Blavezh]] emañ Bizhui.
== Dezougen ==
* Al linenn [[hent-houarn Pondi An Alre]] a dreuz ar gumun.
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː '''Sanctus Bilci''', 1125; '''Beuzi''', 1288; '''Beusi''', 1314; '''Biuzy''', ''c''. 1330; '''Beusy''', 1373; '''Beusi''', 1387; '''Beusy''', 1516; '''Buzic''', 1630
* Gerdarzh ː sant Bieuzhi, pe Bihui
== Ardamezioù ==
* N'ez eus ket evit ar poent.
== Istor ==
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]: un digoll a 400 lur a voe paeet gant ar barrez d'an Aotrou de la Pierre ha da tud all eus [[Pondivi]] goude an distrujoù bet graet e kêr e-pad [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz|an emsavadeg]]&lt;ref&gt;{{fr}}[[Yvon Garlan]] ha [[Claude Nières]], ''Les Révoltes bretonnes de 1675 - papier timbré et bonnets rouges'', Éditions Sociales, Pariz, 1975 (e [[galleg]]), pajennoù 159 ha 160&lt;/ref&gt;.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Melestradurezh: krouet e voe ar gumun e 1790. Gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton Mêlrant (1790)|kanton Mêlrant]]; e [[distrig Pondi]] e oa; dilamet e voe kanton Mêlrant e 1801 gant al lezenn eus an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''; lakaet e voe Bizhui-an-Dour en [[arondisamant Pondi]] bet krouet e 1800 hag e [[Kanton Baod]] bet miret ha brasaet e 1801&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 48&lt;/ref&gt;{{,}} &lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=4229 Cassini - EHESS - Bizhui-an-Dour - Fichenn ar gumun]&lt;/ref&gt;.
=== {{XIXvet kantved}} ===
* Krouet e voe kumun [[Ar Sorn]] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 1869 diwar lodennoù eus tiriadoù kumunioù Bizhui, [[Gwern (kumun)|Gwern]], [[Malgeneg]], [[Pondi]] ha [[Stival]]&lt;ref&gt;{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p.14&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/6_index.htm Cassini-EHESS]&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 58 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv&lt;ref&gt;{{fr}}Monumant ar re varv&lt;/ref&gt;, eleze 4,21 % eus he foblañs e 1911.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* D'an 18 a viz Gouere 1944 e voe fuzuilhet nav stourmer ag ar Rezistañs diabarzh ha pemp harz-lammour SAS gant ar soudarded alaman e Rivezon&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.francaislibres.net/liste/fiche.php?index=59964 Français Libres]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajenn 136&lt;/ref&gt;.
* Mervel a reas tri den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56016&amp;dpt=56&amp;idsource=64229&amp;table=bp09 memorialgenweb - Monumant ar re varv]&lt;/ref&gt;. 
=== {{XXIvet kantved}} ===
* Bodet e voe gant [[Pluniav]] d'ar 1{{Añ}} a viz Genver 2019 evit ober ur gumun nevez : [[Pluniav-Bizhui]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.morbihan.gouv.fr/content/download/38591/284292/file/56-2018-062%20-%20RAA%20-%20NOVEMBRE%202%C3%A8me%20quinzaine.pdf Recueil des actes administratifs du Morbihan], 28 Du 2018.&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Bourc'hBizhuiBroGwened02.jpg
Bourc'hBizhuiBroGwened01.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Tiez kozh er vourc'h. 
&lt;gallery&gt;
Bieuzy.jpg
IlizkatolikIntron-VariaBizhuiBroGwened02.jpg
IlizkatolikIntron-VariaBizhuiBroGwened01.jpg
IlizkatolikIntron-VariaBizhuiBroGwened03.jpg|Enskrivadenn ouzh an iliz
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Intron Varia'', {{XVIvet kantved}}. 
&lt;gallery&gt;
ChapelSantWeltazBizhuiBroGwened.jpg
Bieuzy Saint-Gildas façade.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Chapel ''Sant Gweltaz'', {{XVIvet kantved}}.
&lt;gallery&gt;
MonumantarrevarvBizhuiBroGwened.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=64229 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. Dioueliet e voe d’an [[19 a viz Ebrel]] [[1925]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/51717/bieuzy-presdeleglise/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
Memorial Bieuzy.JPG|
&lt;/gallery&gt;
* Monumant stourmerien ar Rezistañs diabarzh hag harz-lammourien SAS fuzuilhet e Rivezon.
== Brezhoneg ==
* D'ar 26 a viz Genver [[2016]] e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1100
|passo1=100
|passo2=20
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=1029
|p2=923
|p3=886
|p4=842
|p5=812
|p6=708
|p7=735
|p8=756
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{Dilennad |Deroù =  |Penn = Meurzh 2001 |Anv = Roland Le Merlus|Strollad = Tost ouzh ar [[Strollad Komunour Gall]] |Karg = }}
{{Dilennad |Deroù = Meurzh 2001 |Penn = Du 2018 |Anv = Léon Quillere |Strollad =  |Karg = }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
====Tud bet marvet eno====
*[[Jean-Mathurin Cadic]], beleg ha barzh brezhonek, [[13 a viz Mezheven]] [[1917]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Allanic.jpg|80px]]
|'''Allanic''',
Aotrounez Kerherry
|''En argant e yar geotet, heuliet gant daou vi e limestra''
|-
|[[Restr:Rimaison.gif|80px]]
|de '''Rimaison'''
Aotrounez al lec'h-se
|''En argant, e femp vempenn en gul''
|-
|
|
|
|}

==Gevelliñ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Occitania (with star).svg|border|25px]] [[Okitania]]
| [[Mairal]]
| 
|}
== Pennadoù kar ==
* [[Pluniav]],
* [[Pluniav-Bizhui]].
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56016 Bizhui-an-Dour war lec'hienn Geobreizh]
{{commonscat|Bieuzy}}
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]]
[[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]]</text>
      <sha1>c4l612yjle3j3xgp9bnboi9t2jczrdw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koadoud</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16642</id>
    <revision>
      <id>2188660</id>
      <parentid>2185224</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10711" sha1="ejhzg69o6trrsr2o6y187mtdyvly2ni" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Koadoud
 | anvOfisiel = ''Coadout''
 | skeudenn          = Eglise Saint-Iltud - Coté.png
 | alc'hwez          = Iliz katolik ''Sant Ildud''.
 | ardamezioù        = 
 | bro               = [[Bro-Dreger]]
 | departamant       = [[Aodoù-an-Arvor]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Gwengamp|Gwengamp]]
 | kanton            = [[Kanton Gwengamp|Gwengamp]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Kanton Kallag|Kallag]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | etrekumuniezh     = [[Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù]]
 | bro velestradurel = [[Bro Gwengamp]]
 | cp                = 22970
 | maer              = Jean-Pierre Giuntini&lt;ref&gt;{{fr}}[http://elections.ouest-france.fr/elections-municipales-2014/cotes-d-armor/22970-coadout.html Ouest-France]&lt;/ref&gt;
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2026]]
 | gorread           = 9.73
 | hedred            = -3.18694444444
 | ledred            = 48.5180555556
 | uk                = 160
 | ubi               = 74
 | ubr               = 245
 | lec'hienn web     = 
}}
'''Koadoud''' (distaget {{IPA|[ˈkwɑː.dut]}}) a zo ur gumun eus [[Bro-Dreger]] e [[kanton Kallag]], e departamant [[Aodoù-an-Arvor]], e norzh [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
Koadoud zo etre lez kleiz an [[Trev (stêr)|Trev]] ha ster Koad ar Roc'h.
Kumunioù tro-dro : [[Mousteruz]], [[Gras-Gwengamp]], [[Plouvagor]], [[Sant-Rien]], [[Boulvriag]].
== Dezougen ==
&lt;gallery&gt;
PontKerloskerKichen.jpg|Ar pont hent-houarn e Kerlosker.
&lt;/gallery&gt;
* War al linenn hent-houarn [[Hent-houarn Gwengamp Sant-Nikolaz-ar-Pelem|Gwengamp Sant-Nikolaz-ar-Pelem]], serret, emañ Koadoud.
== Anv ==
*Bernard Tanguy : &quot;'''Coatnoüet''' ''( ='' '''Coatvoüet'''''), 1160-1167;'' '''Coetuout''''', 1382;'' '''Quoetvout''''', 1427;'' '''Coitbout''''', 1434;'' '''Coetbout''''', 1477;'' '''Coatout''''', 1481;'' '''Coetdout''''', 1535;'' '''Coadoult''''', 1581''&quot;.
&quot; ''... le toponyme, formé avec le breton'' '''koat''' ''&quot;bois&quot;, présente un second élément qu'il paraît difficile d'assimiler au vieux-breton'' '''but''''', variante de'' '''bot''' ''&quot;résidence''&quot;&lt;ref&gt;{{fr}}Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor''. Chasse-Marée. ArMen. 1992&lt;/ref&gt;.
* Erwan Vallerie ː '''Querembeuc alias Coaidouc''', XIV&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;; '''Coetuout''', 1382; '''Coitbout''', 1442; '''Coaduot''', 1630
*Hervé Abalain : &quot;'''Coatnouët''' ''au XIIè siècle, contient le mot'' koad ''= bois;'' '''Coitbout''' ''en 1434, formé à l'aide de'' 'bod' ''= demeure''&quot;&lt;ref{{fr}}&gt;Hervé Abalain : ''Les noms de lieux bretons''. Les Universels Gisserot. 2000&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
*Ur barrez eus [[Eskopti Dol]] e oa a-raok ar [[Dispac'h gall|Reveulzi]].
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 39 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,41 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=238 Plakennoù en iliz katolik - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; lazhet e voe unan anezhe e [[Maissin]] e [[Belgia]] d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]], e penn-kentañ ar brezel: soudard  en [[19vet Rujumant Troadegiezh  (lu gall)|19vet Rujumant Troadegiezh]] e oa&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6148681 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Fuzuilhet e voe ur soudard bet ganet er gumun gant al lu [[gall]] d'an 13 a viz Meurzh 1915 en [[Oujda]] ([[Maroko]]). 
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas pevar den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=80342 Plakenn en iliz katolik - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Taol-vaen Penpoul ar Hus.
&lt;gallery&gt;
Coadout - Château du Bois de la Roche - AD22 - 16FI581.jpg|Ar c'hastell.
&lt;/gallery&gt;
* Kastell Koad ar Roc'h.
&lt;gallery&gt;
Eglise Saint-Iltud - Face.png|Iliz katolik ''Sant [[Ildud]]''.
Coadout Bannière Saint Iltud.jpg|Banniel Sant Iltud.
Coadout. Bannière Saint Samson.jpg|Banniel Sant Samzun.
Coadout. Tronc Saint-Iltud.jpg|Kef Sant Iltud.
&lt;/gallery&gt;
* Keraofred.
* Monumant katolik ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=44733&amp;dpt=22 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakenn ar re varv (1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=80342&amp;dpt=22 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Emdroadur poblañs Koadoud abaoe 1793'''&lt;br /&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize  = width:800 height:350
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:700
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1791
  bar:1792
  bar:1793
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830 
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850 
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870 
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890 
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930 
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950 
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970 
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990 
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
  bar:2009
  bar:2010
  bar:2011
  bar:2012
  bar:2013
  bar:2014
  bar:2015
  bar:2016
  bar:2017
  bar:2018
  bar:2019
  bar:2020 text:2020

PlotData=
 color:barra width:10 align:left 
 bar:1793 from:0 till: 386 
 bar:1800 from:0 till: 315 
 bar:1806 from:0 till: 406 
 bar:1821 from:0 till: 429 
 bar:1831 from:0 till: 554 
 bar:1836 from:0 till: 525 
 bar:1841 from:0 till: 520 
 bar:1846 from:0 till: 609 
 bar:1851 from:0 till: 587 
 bar:1856 from:0 till: 538 
 bar:1861 from:0 till: 551 
 bar:1866 from:0 till: 570 
 bar:1872 from:0 till: 540 
 bar:1876 from:0 till: 604 
 bar:1881 from:0 till: 627 
 bar:1886 from:0 till: 580 
 bar:1891 from:0 till: 627 
 bar:1896 from:0 till: 625 
 bar:1901 from:0 till: 625 
 bar:1906 from:0 till: 600 
 bar:1911 from:0 till: 608 
 bar:1921 from:0 till: 588 
 bar:1926 from:0 till: 542 
 bar:1931 from:0 till: 512 
 bar:1936 from:0 till: 487 
 bar:1946 from:0 till: 442 
 bar:1954 from:0 till: 409 
 bar:1962 from:0 till: 369 
 bar:1968 from:0 till: 331 
 bar:1975 from:0 till: 299 
 bar:1982 from:0 till: 401 
 bar:1990 from:0 till: 483  
 bar:1999 from:0 till: 497
 bar:2006 from:0 till: 518
 bar:2012 from:0 till: 569
TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:Mammenn Cassini hag EBSSA
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;
== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[Erwan ar Moal]], ''Dir-na-Dor'' e anv-pluenn, [[Skrivagnerien vrezhonek|skrivagner brezhonek]], [[9 a viz C'hwevrer]] [[1874]]; oberour ''[[Pipi Gonto]]''.
[[Restr:Coadout. Tombe Dir-na-dor 1.jpg|thumb|Bez Dir-na-Dor]]
* François Thomas, d'ar 27 a viz Mae 1885, soudard en 11vet strollad ispisial, fuzuilhet d'an 13 a viz Meurzh 1915 en [[Oujda]] ([[Maroko]]) evit ''«tagadenn ouzh daou uhelad, dismeg ouzh un uhelad e-pad ar servij, rebellerezh ouzh an arme graet gant ouzhpenn daou zen dizarm»''&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memoiredeshommes.sga.defense.gouv.fr/fr/arkotheque/client/mdh/fusilles_premiere_guerre/detail_fiche.php?debut=0&amp;ref=2524683 Mémoire des hommes]&lt;/ref&gt;.
===Tud bet marvet eno===
* Erwan ar Moal, ''Dir-na-Dor'' e anv-pluenn, skrivagner brezhonek, [[14 a viz C'hwevrer]] [[1957]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:De Bahuno.jpg|80px]]
|'''du Bahuno''',
aotrounez Bois de la Roche
|''En sabel e vleiz tremenant en argant leinet gant ur greskenn ivez en argant''
|-
|
|
|
|}&lt;ref&gt;{{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014&lt;/ref&gt;
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Coadout}}
*{{br}} [https://archive.ph/20150823123526/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22040 Koadoud war al lec'hienn Geobreizh]
== Levrlennadur ==
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]
[[Rummad:Parrezioù ezklozet Eskopti Dol]]
[[Rummad:Soudarded vreizhat bet fuzuilhet gant al lu gall e-pad ar Brezel-bed kentañ]]</text>
      <sha1>ejhzg69o6trrsr2o6y187mtdyvly2ni</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gwareg (kumun)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16933</id>
    <revision>
      <id>2188611</id>
      <parentid>2185165</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6317" sha1="jbaojfyz02pe2xu7y8sfelefjknzs0q" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Gwareg
| anvOfisiel        = ''Gouarec''
 | skeudenn          = Gouarec - ancienne gare 03.JPG
 | alc'hwez          = An ti-gar kozh.
 | ardamezioù        = Blason de la ville de Gouarec (Côtes-d'Armor).svg
 | bro               = [[Kernev]]
 | departamant       = [[Aodoù-an-Arvor]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Gwengamp|Gwengamp]]
 | kanton            =  [[kanton Gwareg|Gwareg]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Kanton Rostrenenn|Rostrenenn]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kumunioù Kreiz Breizh|KK Kreiz-Breizh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz-Breizh]]
 | insee             = 22064
 | cp                = 22570
 | maer              = Jérôme Lejart 
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | hedred            = -3.1794
 | ledred            = 48.2272
 | uk                = 130
 | ubi               = 127
 | ubr               = 210
 | gorread           = 6.41
}}
'''Gwareg''' a zo ur gumun eus [[Bro Gerne]] hag e [[kanton Rostrenenn]], e departamant [[Aodoù-an-Arvor]], e kreiz [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
* War lez ar stêr [[Blavezh]] emañ Gwareg.
== Dezougen ==
* War al [[Hent-houarn Karaez Loudieg|linenn hent-houarn Karaez Loudieg]], serret, emañ Gwareg.
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 113 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,00 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=374 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; mervel a reas tri anezhe e [[Belgia]] e miz [[Eost]] [[1914]], e penn- kentañ  ar brezel: ur soudard a yeas diwar wel en [[Arsimont]] d’an [[21 a viz Eost|21]], en [[71vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|71vet Rujumant Troadegiezh]] e oa&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6399131 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; ha daou vilour eus ar [[1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel]] a voe lazhet e [[Emgann Rossignol|Rossignol]] d’an [[22 a viz Eost|22]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=7055500 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6400320 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
====[[Eil Brezel-bed]]====
* Kemeret e voe etre 10 000 ha 12 000 Lur en ti-post, gant pevar ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’ar 15 a viz Ebrel 1944 ha d’ar 25 a viz Ebrel e voe tapet 6 000 Lur en ti-post adarre ha 100 000 Lur en tailhanterdi hervez danevelloù sizhuniek [[Titouroù Hollek]] [[Sant-Brieg]]&lt;ref&gt;{{fr}}Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajennoù 189, 190 ha 208, Dastumadenn ''Guerres et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011&lt;/ref&gt;.
* D’an 19 a viz Ebrel 1944 e voe taget an archerdi gant tud eus ar Rezistañs, kemeret teir fistolenn gante ha lazhet un archer, hervez danevell sizhuniek [[Titouroù Hollek]] [[Sant-Brieg]]&lt;ref&gt;{{fr}}Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajennoù 197 ha 198, Dastumadenn ''Guerre et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011&lt;/ref&gt;.
* D'an [[23 a viz Mae]] [[1945]] e voe kavet korfoù marv daou zen eus ar gumun e-tal gwikadell [[Porzh-Loeiz]]. Er Rezistañs e oant; fuzuilhet e oant bet gant al lu [[Alamagn|alaman]]&lt;ref&gt;{{fr}}René Le Guénic, ''Morbihan - Mémorial de la Résistance'', 1998, pajennoù  315-316&lt;/ref&gt;.
[[Skeudenn:UndeneusGwaregbetfuzuilhetePorzh-Loeiz.JPG|left|thumb|Anv L. Le Bail, un den eus Gwareg, ouzh monumant ar re fuzuilhet e Porzh-Loeiz.]]
{{clr|left}}
* Mervel a reas nav den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur c’hanolier eus ar gumun d'ar [[27 a viz Eost]] [[1962]] e [[Hadjout|Marengo]] (departamant [[Aljer]])&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6244177 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Intron-Varia''.
* Chapel ''Sant Jili'', er vered.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=374 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=114717 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason de la ville de Gouarec (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|width=&quot;15px&quot;|
|''En argant e besk en glazur peuliek ; e gab en gul karget gant teir mailhenn en aour.''
|-
|}
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1200
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2013
|p1=721 	 				
|p2=771
|p3=819 
|p4=1012 
|p5=1026 
|p6=952
|p7=965
|p8=891
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
*[[Kanton Gwareg|Penn kanton]] e oa betek dekred 2014.
== Tud ==
===Tud ganet eno===
* [[Yves Marie Audrein]], eskob katolik touer ha kannad, bet ganet e Gwareg d'ar [[14 a viz Here]] [[1741]].
===Tud marvet eno===
*[[1972]] : [[Auguste Loriquer]], barzh
*[[Pêr Bourdellez]] (1907-1989), d'ar [[24 a viz Gouhere]] 1989, beleg katolik, kelenner, emsaver ha skrivagner.
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Gouarec}}
* {{br}}[http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?numero_paysbreton=1&amp;insee_ville=22064 Gwareg war lec'hienn Geobreizh]
*{{fr}}[http://cantondegouarec.pagesperso-orange.fr Pajenn Gwareg war lec'hienn ar c'hanton]
* {{fr}}[http://www.kreiz-breizh.fr/index.php/les-communes/46-la-cckb/les-communes/80-gouarec Pajenn Gwareg war lec'hienn an etrekumuniezh]
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Kerne]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post Aodoù-an-Hanternoz gant tud eus ar Rezistañs]]
[[Rummad:Archerdiez taget e Breizh gant tud eus ar Rezistañs]]
[[Rummad:Tud lakaet d'ar marv gant al lu alaman e Porzh-Loeiz e 1944]]</text>
      <sha1>jbaojfyz02pe2xu7y8sfelefjknzs0q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bourdel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16938</id>
    <revision>
      <id>2188512</id>
      <parentid>2185050</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7813" sha1="eqfbsm09g8lf43jx9ltpy171hckjb69" xml:space="preserve">{{pennad zo| Bourdel (disheñvelout)}}

{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Bourdel
 | anvYezh           = Bordèu
 | Yezh              = okitanek
 | anvOfisiel        = Bordeaux
 | skeudenn          =
 | alc'hwez          = En nec'h : kaeoù ar [[Garona]] ha ''plasenn ar Yalc'h''.&lt;br /&gt;E kreiz : Iliz-veur Sant-Andrev hag an [[tramgarr]] ; ''Allées de Tourny'' ha Ti ar Gwin.&lt;br /&gt;En traoñ : palez Roc'han ; ur c'hendi eus karter Meriadeg ; ar pont mein (''le pont de pierre'').
 | ardamezioù        = {{#property:P94}}
 | logo              = 
 | bro               = {{okitania}}
 | rannvro           = [[Akitania-Nevez]]
 | departamant       = [[Gironde]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Bourdel|Bourdel]] ([[prefeti]])
 | kanton            = [[pennlec'h]] eizh kanton
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kêrel Bourdel]] (sez)
 | bro velestradurel = 
 | maer              = [[Pierre Hurmic]] ([[EELV]])
 | amzer-gefridi     = 2020 – 2026
 | gorread           = 49.36
 | hedred            = -0.579541
 | ledred            = 44.837912
 | uk                = 
 | ubi               = 1
 | ubr               = 42
 | lec'hienn web     = [http://www.bordeaux.fr/ www.bordeaux.fr]
}}
Unan eus [[kêr]]ioù bras [[Mervent]] [[Frañs]] eo '''Bourdel''' (''Bordèu'' en [[okitaneg]] ha distaget {{IPA|[burˈðɛw]}} en okitaneg gwaskognek, '''Bordeaux''' e [[galleg]] ha distaget [{{IPA|bɔʀˈdo}}]). Houmañ eo [[kêr-benn]] [[rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Akitania-Nevez]] (''Aquitaine'' e galleg uhel, [[Gwaskogn]] e penn ar [[Krennamzer|Grennamzer]]), bet ar ''[[Gwienna|Guienne]]'' e parlantoù ar bobl, degemeret evel ar ''Guyenne'' dindan ar [[Roll an unpennoù gall|rouantelezh gall]].

[[Pennlec'h]] [[departamant gall|departamant]] ar [[Gironde (departamant)|Gironde]] eo ivez, 229&amp;nbsp;000 annezad enni ha 955&amp;nbsp;200 en he [[tolpad-kêrioù|zolpad-kêrioù]], anvet [[Kumuniezh kêrel Bourdel]] (KKB pe CUB e galleg). 28.3% annezidi KKB a oa o chom e kêr Bourdel e 2008, pa oa 45.3% eus ar re-mañ e 1968. Treuzet eo gant ar [[stêr]] vras [[Garona]] ha ''Bourdeliz'' a vez graet eus hec'h annezidi.

Brudet eo ar gêr er bed a-bezh abalamour d'ar [[Gwiniegi Bourdel|gwinieg]]i a zo tro-war-dro dezhi. Dre ar [[porzh (bagoù)|porzh-mor]], war un [[aber]] hir-meurbet (98&amp;nbsp;km etre Bourdel hag ar [[mor]], al [[lanv]] a ya 20&amp;nbsp;km pelloc'h c'hoazh) ez eus bet ezporzhiet kementadoù divent a [[gwin|win]] abaoe m'eo bet plantet ar [[gwini]] gant ar [[Henroma|Romaned]] er {{Iañ kantved}}.

Lesanvet eo bet Bourdel &quot;perlez Akitania&quot;, met ivez &quot;ar gaerenn gouskedik&quot; peogwir ne oa ket he monumantoù hag he c'hreiz-kêr lakaet da dalvezout a-walc'h. N'eo ket ken gwir bremañ rak lakaet eo bet kreiz-kêr Bourdel (''Porzh al Loar'') war roll [[Glad bedel]].

== Ger-ardamez ==
[[Restr:Blason ville fr Bordeaux (Gironde).svg|thumb|left|110px|Skoed Bourdel]]

''Lilia sola regunt lunam, undas, castra, leonem'', « N'eus nemet ar [[flourdiliz]] hag a ren al [[loar]], an [[dour]], ar [[kastell|c'hastell]] hag al [[leon]] ».&lt;br /&gt;
Displegadennoù :
* Ar flourdiliz : [[ardamez]] [[roll an unpennoù gall|rouaned Bro-C'hall]] o deus adstaliet o beli war Bourdel ha Gwaskogn e [[1453]] diwar goust ar Saozon;
* Al loar : diwar [[kammdro]] ar Garona e vez graet &quot;porzh al loar&quot; eus porzh Bourdel;
* An dour : ur porzh-mor hag ur porzh war ur stêr eo Bourdel;
* Ar c'hastell : ar C'hastell-Trompilh, savet gant [[Vauban]] war urzh ar roue gall [[Loeiz XIV a Vro-C'hall|Loeiz XIV]] war al lec'hienn m'emañ leurgêr vras an Ilgroazioù (''esplanade des Quinconces'') warni hiziv;
* Al leon : elfenn ardamez Gwaskogn (hag Akitania war an dro).

== [[Istor]] ==
=== Henamzer ===
E mare ar Romaned ez eus roud eus ''Burdigala'' evel anv ar gêr, un anv a c'hellfe bezañ [[euskareg|euskarek]] kozh (''burdi'' = [[houarn]], ''gala'' = teuziadur) ken e veze marteze [[govel]]ioù eno. Dre ''Bordigala'' ha [[Bordale]] (anv euskarek) e c'hellfe bezañ aet an anv orin da Vourdel.

Evit gwir eo bet savet Bourdel en {{IIIe kantved}} gant [[Bituriged Vivisk]] ('Bituriged dilec'hiet'), ar re-se ur bobl [[galian|c'halian]] o tont eus takad [[Bourges]]. Staliet e oa war un adstêr gleiz d'ar [[Garona]], an ''Dévèze'', met ne oa ket al [[lec'hienn]] eus ar c'hentañ pa veze [[geun]]ioù flaerius tro-war-dro.

E Bourdel, war-dro [[310]] eo bet ganet [[Ausonius|Decimus Magnus Ausonius]], kelenner war an [[helavarded]] hag ar [[yezhadur]] hag ur barzh latin ivez. War-dro [[367]] ez eas da [[tigelenner|digelenner]] an danvez-impalaer [[Flavius Gratianus|Gratian]].

=== Krennamzer : ar mare saoz ===
Dimeziñ a reas [[Eleanora Akitania]] gant [[Herri II (Bro-Saoz)|Herri II]], kont Anjev, hag a teuas da vezañ roue Bro-Saoz un nebeud mizioù goude. An impalaeriezh anjev az ae eus ar Pirenoù da Vro-Iwerzhon. Eus an {{XIIvet kantved}} betek an {{XVvet kantved}} e reas berzh Bourdel abalamour d'ar c'henwerzh gant Bro-Saoz. Destaget e voe ouzh Bro-C'hall e [[1453]] goude [[emgann Castillon]].

=== Eus an XVvet betek an XVIIvet kantved ===
Krouet e oa ur Parlamant gant Bourdel e [[1462]]. Er {{XVIIvet kantved}} e oa deuet ar gêr da vezañ ur porzh kenwerzh bras (sukr, sklaved, gwin).

Kemer a reas perzh er ''[[Fronde]]'' ha goude se e voe adstaget da vat ouzh Bro-C'hall e [[1653]] gant sikour armeoù [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|ar roue gall Loeiz XIV]].

== Touristerezh ==
[[Restr:GrandTheatreBordeaux.jpg|thumb|right|200px|C'hoariva meur Bourdel]]
Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] dezhi.

== Tud ==
&lt;gallery mode=packed&gt;
Restr:Ausonius.jpg|[[Ausonius]]
Restr:Anthony Frederick Sandys - Queen Eleanor.JPG|[[Eleanora Akitania]]
Restr:Richard II King of England.jpg|[[Richarzh II (Bro-Saoz)|Richarzh II, roue Bro-Saoz]]
Restr:Montaigne-Dumonstier.jpg|[[Michel de Montaigne]]
Restr:Joanna de Chantal.jpg|[[Jeanne de Lestonnac]]
Restr:Charles Montesquieu.jpg|[[Montesquieu]]
Restr:Rosa Bonheur, 1865, wearing the Legion of Honour.jpg|[[Rosa Bonheur]]
Restr:095 Odilon Redon Mon portrait.jpg|[[Odilon Redon]]
Restr:Self-Portrait Albert Marquet (1904).jpg|[[Albert Marquet]]
&lt;/gallery&gt;

== Kêrioù gevellet ha kevelerezhioù ==
Meur a gêr zo gevellet gant Bourdel&lt;ref&gt;« [https://web.archive.org/web/20140121133435/http://www.bordeaux.fr/p63778 Rayonnement européen et mondial] » war lec'hienn ofisiel ar gêr.&lt;/ref&gt; :
{|
|- valign=&quot;top&quot;
| style=&quot;padding-right:20px;&quot;|
* {{Gevelliñ|Bristol|Bro-Saoz|England|bloavezh=1947}} ([[Rouantelezh-Unanet]])
* {{Gevelliñ|Lima|Perou|Peru|bloavezh=1957}}
* {{Gevelliñ|Kebek (kêr)|Kebek|Quebec|kêr=Kebek|bloavezh=1962}} ([[Kanada]])
* {{Gevelliñ|München|Alamagn|Germany|bloavezh=1964}}
* {{Gevelliñ|Los Angeles|Kalifornia|California|bloavezh=1968}} ([[Stadoù-Unanet Amerika]])
* {{Gevelliñ|Porto|Portugal|Portugal|bloavezh=1978}}
* {{Gevelliñ|Bakou|Azerbaidjan|Azerbaijan|bloavezh=1979}}
* {{Gevelliñ|Fukuoka|Japan|Japan|bloavezh=1982}}
* {{Gevelliñ|Ashdod|Israel|Israel|bloavezh=1984}}
* {{Gevelliñ|Madrid|Spagn|Spain|bloavezh=1984}}
|
* {{Gevelliñ|Casablanca|Maroko|Morocco|bloavezh=1988}}
* {{Gevelliñ|Sankt-Peterbourg|Rusia|Russia|bloavezh=1992}}
* {{Gevelliñ|Kraków|Polonia|Poland|bloavezh=1993}}
* {{Gevelliñ|Riga|Latvia|Latvia|bloavezh=1993}}
* {{Gevelliñ|Wuhan|Sina|China|bloavezh=1998}}
* {{Gevelliñ|Bamako|Mali|Mali|bloavezh=1999}}
* {{Gevelliñ|Bilbo|Euskal Herria|Basque Country|bloavezh=2000}}
* {{Gevelliñ|Oran|Aljeria|Algeria|bloavezh=2003}}
* {{Gevelliñ|Ouagadougou|Burkina Faso|Burkina Faso|bloavezh=2005}}
* {{Gevelliñ|Ramallah|Aotrouniezh Vroadel Palestina|Palestine|bloavezh=2007}}
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kêrioù Okitania]]
[[Rummad:Kêrioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Gironde]]</text>
      <sha1>eqfbsm09g8lf43jx9ltpy171hckjb69</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lanyugon (kumun dileuriet)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17030</id>
    <revision>
      <id>2188679</id>
      <parentid>2185247</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9088" sha1="nmbpgqcl4h5uerl1usd1idupa8bxqkt" xml:space="preserve">{{Infobox kumun gozh Breizh
 | anv               = Lanyugon
 | anvYezh           = Jugon
 | Yezh              = gallaouek
 | anvOfisiel        = Jugon-les-Lacs
 | skeudenn          = Jugon-les-Lacs - Église Notre-Dame 01.jpg
 | alc'hwez          = Iliz katolik ''Itron-Varia''.
 | ardamezioù        = CoA fr Jugon-les-Lacs.svg
 | bro               = {{Bro-Sant-Brieg}}&lt;br /&gt;{{Bro-Sant-Maloù}}
 | departamant       = [[Aodoù-an-Arvor]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Dinan|Dinan]]
 | kanton            = [[Kanton Lanyugon|Lanyugon]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Kanton Plened-Yugon|Plened]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | kumun             = [[Lanyugon]]
 | diskar            = 2016
 | statud            = kumun dileuriet
 | maer              = Roger Aubrée
 | seurt-maer        = dileuriet
 | amzer-gefridi     = [[2016]]-[[2020]]
 | poblañs           = 1817
 | deiziad-poblañs   = 2013
 | stankter          = 48
 | gorread           = 26.15
 | hedred            = -2.320833333
 | ledred            = 48.41
 | uk                = 30
 | ubi               = 17
 | ubr               = 116
}}

'''Lanyugon'''&lt;ref&gt;[https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/7809 Lanyugon kumun gozh] [[Ofis publik ar brezhoneg]]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Anv nevez; '''Yugon''', ken plaen ha tra, e [[Geriadur Hemon]].&lt;/ref&gt; a oa ur gumun eus [[kanton Plened-Yugon]], e departamant [[Aodoù-an-Arvor]], e norzh [[Breizh]]. [[Kanton Lanyugon|Penn kanton]] e oa betek 2015.

Bodet e oa gant [[Doloù]] d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 d'ober ur gumun nevez: Lanyugon-Kumun-Nevez hag a zo bet adanvet [[Lanyugon]] hepken d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2024&lt;ref name=Ofis&gt;[https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/86876 Lanyugon kumun nevez] [[Ofis publik ar brezhoneg]]&lt;/ref&gt;.

== Ardamezioù ==
{|
|
|[[Restr:CoA fr Jugon-les-Lacs.svg|110px]]
|width=&quot;15px&quot;|
|''En erminig, e gastell en gul digoret ha goulaouet en sabel.''
|-
|}
== Douaroniezh ==
* Al lenn zo 200 hektar dindani. Div stêr a dremen e Lanyugon : ar ''Rosette'' hag an [[Argenon]]. Gwarezet eo ar gêr ouzh ar beuzioù gant daou stankell, hini ar « Chaoser vihan » hag hini ar « Chaoser vras ».
== Istor ==
=== [[Henamzer]] ===
* Kouerien a oa o chom eno kerkent hag an {{eil kantved kt JK}}. Ar [[Koriosolited|Goriolosited]] e oant, ur bobl a vrezelourien ha marc'hadourien hag a savas an hent etre [[Fanum Martis]] ([[Kersaout]] hiziv) ha [[Darioritum]] ([[Gwened]]). Traoù eus ar c'houlz-se a voe kavet e-pad furchadennoù henoniezh e [[1960]].
=== [[Krennamzer]] ===
* Krog e voe savidigezh ar c'hastell er {{XIvet kantved}} gant Eudes kont Pentevr moarvat. Krouet e voe ar prioldi er {{XIIvet kantved}}. Roet e voe dourioù d'ar menec'h gant Olier Dinan. Disec'het e voe ar geunioù, savet e voe milinoù gant ar gouerien.
* E Roazhon, Begerel, Brest ha Lanyugon e veze skoet o moneiz aour hag arc'hant gant Duged Breizh er {{XIIvet kantved}}.
* Savet e voe ar « Chaoser vihan » hag hini ar « Chaoser vras » e [[1230]] war gourc'hemenn Dug Breizh [[Pêr Iañ (Breizh)|Pêr {{1añ}}]] evit krouiñ lennoù artifisiel (Lenn Lanyugon hag ar « stank vihan ») tro-dro d'ar c'hastel evit gwareziñ anezhañ, hag evit ar peskvagerezh, ar milinoù hag ar [[kivijerezh|givijerezh]]. Lenn Lanyugon ha stankell ar Chaoser vras a zo ouzhpenn 800 bloaz eta. Disec'het e voe ar « stank vihan » e [[1848]].
* Taget e voe ar c'hastell gant [[Beltram Gwesklin]] evit [[Charlez V (Bro-C'hall)]] e-pad [[Brezel hêrezh dugelezh Breizh]].
* E [[1420]] e voe urzhiet gant ar dug [[Yann V]] ar Fur distrujañ ar c'hreñvlec'h.
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* E [[1616]] e voe urzhiet gant [[Breujoù Breizh]] distrujañ da vat kastell Lanyugon. Gant mein eus ar c'hastel e voe savet ''Hôtel Sevoy'' gant Charles Lebecs evit ul lodenn da nebeutañ moarvat.
=== {{XVIIIvet kantved}} ===
* Edo ar chouan [[Amateur-Jérôme Le Bras des Forges de Boishardy|Boishardy]] e Lanyugon d'ar 16 a viz Kerzu [[1794]].
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas naontek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,85 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=37990 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* D'an [[18 a viz Du]] [[1942]] e kouezhas ur c'harr-nij [[Messerschmitt Bf 109]] eus an [[Luftwaffe (1933-1945)|aerlu]] [[alaman]] e ''Raleon'' e Lanyugon&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Cotes%20Armor/pertes_luftwaffe_cotes_arm.html Pertes Luftwaffe]&lt;/ref&gt;.
* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
* Kavet e voe repu gant ar vreudeur Moryoussef, yuzevien anezho, e ti Anne-Marie Orveillon. Homañ voe anvet [[Ar Re Reizh a-douez ar broadoù|reizh a-douez ar broadoù]] gant Israel e 2009.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas daou vilour.
==== Kumun nevez ====
* [[1973]]: staget e voe kumunioù [[Sant-Yunieg]] (e [[Bro-Sant-Brieg]]) ha [[Leskoed-Lanyugon]] (e [[Bro-Sant-Maloù]]) ouzh Lanyugon evit ober ur gumun hepken, dre atiz ar maer Jean Orveillon. Nac'hañ a ra [[Doloù]] kemer perzh. Fernand Hamon a zeuas da vezañ ar maer nevez.
=== {{XXIvet kantved}} ===
* Bodet eo bet [[Doloù]] gant Lanyugon evit ober Lanyugon-Kumun-Nevez d'ar {{1añ}} a viz Genver [[2016]] hag a zo bet adanvet [[Lanyugon]] hepken d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2024&lt;ref name=Ofis /&gt;.

== Brezhoneg ==
* 25,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh, a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 359&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù, danframmoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Itron-Varia''.
* Monumant ar re varv.
* Ar garrbont 257 metr a hirder savet etre 1980 ha 1981.
* Labourioù war ar chaoser goude ar beuzioù.
* Dont a reas ar gumun da vezañ [[kêr vihan neuziet-kaer]] e [[1976]], ha goude [[kêr c'hlas]] ha [[kêrig bokedet]].
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn &lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=37990 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. 
* Gwerenn-livet ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn  ha kartenn-bost &lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=64819&amp;dpt=22 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Monumant ar Rezistañs, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=22&amp;id_source=131381 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=250
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=1444 	 		 	 	
|p2=1417
|p3=1292 
|p4=1351
|p5=1283
|p6=1348
|p7=1544
|p8=1822
|p9=1817
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
==Sevenadur ha sport==
* Krouet e voe « La Jugonnaise » ar c'hlub mell-droad e [[1936]], al levraoueg e [[1959]] ha kelc'h keltiek « La Rozargue » e [[1971]].
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Lenzkirch|Alamagn|Germany|bloavez=1976}} ([[Baden-Württemberg]])
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[1345]] : [[Yann Iañ (Châtillon)]], Kont [[Pentevr]] ha Beskont [[Lemojez]]
* François Ollivier-Martin, istorour ar c'horn-bro
* Jean Robieux, klasker skiantel
* Joël Leboucher ([[1943]]-[[2011]]), livour ha kizeller, bet krouet gantañ ar genstrivadeg livañ « Livioù Breizh »
===Tud bet marvet eno ===
* [[Émile Poilvé]], [[gouren]]er [[breizhat]] ha [[Kampioned olimpek gall|kampion olimpek]] e [[Berlin]] e [[1936]] ; [[11 a viz Here]] [[1962]] (e Leskoed-Lanyugon).
===Tud ha loened bet gweladennet ar barrez ===
* roue Bro-Saoz e-pad ar Grenn-amzer
* [[Pêr Iañ (Breizh)|Pêr Iañ]] dug Breizh
* ar chouan [[Boishardy]]
* [[Maxime Du Camp]] ha [[Gustave Flaubert]] e-pas o beaj e Breizh
* [[Napoleone III]] hag [[Eugenia de Montijo|an impalaerez Eugenia]] e miz Eost [[1958]]
* gwelet eo ar bleiz diwezhañ e [[1915]] gant daou besketer yaouank. Ampoezonet eo gant an annezidi
* douarañ a ra ar nijer [[Alfred Fronval]] e prad ar stank vihan e [[1922]]
* savet eo ur garrbont evit an trenoù gant [[Louis Harel de la Noë]]
* [[Maurice Halna du Fretay]], eus Sant-Brieg, en doa kuzhet ur c'harr-nij e Lanyugon. Mont a reas da Vro-Saoz gantañ e miz Du 1940 evit mont e-barzh ar [[Royal Air Force]]. Mervel a reas e miz Eost 1942 e-pad ur gerc'hadenn war [[Dieppe]].
* [[Charles De Gaulle]] e 1960

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Jugon-les-Lacs}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20111203231640/http://www.mairiedejugonleslacs.fr/ Lec'hienn web ar gumun]
* {{br}}[http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?numero_paysbreton=1&amp;insee_ville=22084 Lanyugon war al lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Sant-Brieg]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Sant-Maloù]]
[[Rummad:Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>nmbpgqcl4h5uerl1usd1idupa8bxqkt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leonding</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17792</id>
    <revision>
      <id>2188686</id>
      <parentid>2185255</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="672" sha1="oxsfzxn4n3ibnxr6ou27d14azylkhsi" xml:space="preserve">{{databox}}
Tachenn '''Leonding''' ({{LFE|[ˈleːɔ̯ndiŋ]}}), lec'hiet etre [[Linz]], [[Traun]] ha [[Wilhering]], zo bet poblet abaoe an [[Neolitik]]. Hiziv an deiz ez eo ur rakkêr eus [[Linz]], kêr-benn [[Aostria-Uhel]].

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;Leonding Stadtplatz Weihnachten.jpg|Kreiz-kêr Leonding d'an Nedeleg&lt;/gallery&gt;

== Tud ==
* [[Adolf Hitler]], diktatour, bet o chom eno gant e dud
* [[Gertrud Fussenegger]], skrivagnerez
* [[Gerhard Haderer]], tresour

==Liamm diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20210506153945/http://www.leonding.at/ Lec'hienn ofisiel kêr Leonding]

{{Commonscat}}
[[Rummad:Kêrioù Aostria]]
[[Rummad:Aostria-Uhel]]</text>
      <sha1>oxsfzxn4n3ibnxr6ou27d14azylkhsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baden (Aostria)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17813</id>
    <revision>
      <id>2188491</id>
      <parentid>2096752</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="970" sha1="ib97ezo5qw50rqsnbbdkn4qsuoz2a7y" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Baden bei Wien''', unan eus kêrioù pouezusañ [[Aostria-Izel]], en [[Aostria]], zo bet diazezet da vare ar [[Romaned]] en-dro da 13 feunteun domm a vez implijet o doureier betek an deiz a hiziv evit parañ kleñvedoù zo. ''Thermae Pannonicae'' a oa anv [[latin]] ar gêr.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
1482 Statt Paadn.jpg|Baden treset e 1482
BadenDreifaltigkeitssaeule20030815.jpg|Piler an Drinded e kreiz-kêr
&lt;/gallery&gt;

== Tud ==
*[[Karl Landsteiner]], loread [[Priz Nobel ar vezegiezh]]
*[[Arnulf Rainer]], [[livouriezh|livour]]
*[[Max Reinhardt]], [[leurenner]]
*[[Marlene Streeruwitz]], [[skrivagner]]ez

== Monumantoù heverk ==
*Iliz Sant Stefan ({{XVvet kantved}})
*Kastell Rauheneck
*Kastell Rauhenstein
*Kastell Scharfeneck
*Piler an Drinded''
*[[Sinagogenn]]

== Liammoù diavaez ==
*{{de}} [http://www.baden-bei-wien.at Lec'hienn ofisiel]

{{commonscat|Baden, Lower Austria}}
[[Rummad:Kêrioù Aostria]]
[[Rummad:Aostria-Izel]]</text>
      <sha1>ib97ezo5qw50rqsnbbdkn4qsuoz2a7y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dulenn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17847</id>
    <revision>
      <id>2188558</id>
      <parentid>2185108</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6951" sha1="dd21jl32z8wo1b42ql119lm2gyc88k9" xml:space="preserve">{|class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Baile Átha Cliath&lt;br&gt;''Dublin — Dulenn''|009a77|talbenn map|f0ad00}}
|-align=&quot;center&quot;
|width=&quot;50%&quot; style=&quot;padding-top:15px;&quot;|[[File:IRL Dublin flag.svg|120px]]
|width=&quot;50%&quot;|[[File:Coat-of-arms-of-Dublin.svg|80px]]
|-align=&quot;center&quot;
|width=&quot;50%&quot;|[[Banniel]]
|width=&quot;50%&quot;|[[Ardamezouriezh|Ardamezioù]]
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|&lt;hr&gt;'''''Obedientia Civium Urbis Felicitas'''''&lt;br&gt;&quot;Keodidi Sentus, Keoded Eürus&quot;
|-align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |[[Restr:Ireland Dublin Night.JPG|260px|O'Connell Bridge]]
|-
|-align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#009a77&quot;
!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#f0ad00;&quot;|Melestradur
|-
|'''[[Bro]]||[[Iwerzhon]]
|-
|'''[[Proviñsoù Iwerzhon|Proviñs]]'''||[[Cúige Laighean|Laighean]]
|-
|'''[[Maer]]''' &lt;small&gt;(2019)&lt;/small&gt;||Paul McAuliff &lt;small&gt;([[Fianna Fáil|FF]])&lt;/small&gt;
|-
|'''[[Kod post|Kodoù post]]'''||D01 '''→''' D18, D20, D22&lt;br&gt;D24, D6W
|-
|'''[[Pellgomz|Kod pellgomz]]'''||01 (+3531)
|-align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#009a77&quot;
!colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color:#f0ad00;&quot;|Douaroniezh
|-
|'''[[Gorread]]'''&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;Kêr :&lt;br&gt;Tolead :&lt;/div&gt;||&lt;br&gt;115&amp;nbsp;km²&lt;br&gt;318&amp;nbsp;km²
|-
|'''[[Poblañs]]'''&lt;br&gt;&lt;div style=&quot;text-align:right;&quot;&gt;Kêr :&lt;br&gt;Tolead :&lt;br&gt;Tolpad :&lt;/div&gt;||&lt;br&gt;554 554&lt;br&gt;1 173 179&lt;br&gt;1 347 359
|-
|'''[[Stankted ar boblañs|Stankted]]'''||4 822 ann./km²
|-align=&quot;center&quot;
|colspan=&quot;2&quot;|&lt;hr&gt;[https://www.google.com/maps/place/Dublin,+Irlande/@53.3242377,-6.3861297,8z/data=!4m5!3m4!1s0x48670e80ea27ac2f:0xa00c7a9973171a0!8m2!3d53.3498053!4d-6.2603097 53° 21' N – 6° 16' K]
|-
|colspan=&quot;2&quot;|
&lt;div style=&quot;position: relative&quot;&gt;
[[File:Ireland relief location map.png|250px]]
&lt;div style=&quot;position: absolute; left:193px; top:145px&quot;&gt;[[File:Capital mark.svg|10px|Baile Átha Cliath]]&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;position: absolute; left:150px; top:160px&quot;&gt;&lt;small&gt;'''Baile Átha Cliath'''&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
|-
|colspan=&quot;2&quot;|&lt;hr&gt;
|-
|'''[[Internet]]'''||[http://www.dublincity.ie/ www.dublincity.ie]
|}
Kêr-benn [[Republik Iwerzhon]] eo '''Dulenn''' ([[iwerzhoneg]] ''Baile Átha Cliath''; [[saozneg]] ''Dublin''). Kêr vrasañ an enez eo ivez (554 000 annezad er gêr). Gant he zrowardroioù ez eus ouzhpenn 1 200 000 a dud o vevañ enni.

Emañ-hi a-hed ar stêr [[Life]], war aod reter ar vro. Diazezet e oa gant ar [[Gouezeled|Ouezeled]] er 7vet kantved. En em staliañ a rejont ar [[Vikinged]] eno er IXvet kantved. E 1922 e teuas da vezañ kêr-benn [[Stad Dieub Iwerzhon]].

== Etimologiezh ==
Meneget e oa gant [[Ptoleme]] ul lec'h ''Eblana'' e anv tro-dro [[140]] goude JK.

Anat eo ar ger e brezhoneg : du-lenn da lâret eo lenn zu. Dont a ra eus ar gouezeleg ''dubh'' ha ''lind''.

== Demografiezh ==
Hervez niveradeg 2016 e oa 553 165 annezad e kêr Dulenn er bloazh-se, 1 270 603 annezad a oa e [[kontelezh Dulenn]] rannet e pevar takad melestradurel : kêr Dulenn, [[Dulenn Su]], [[Fingal]] ha [[Dún Laoghaire-Rathdown]], ha 1 804 156 annezad e rannvro [[Dulenn Meur]].

== Armerzh ==

Labouradeg kozh [[Guinness]] zo deuet da vezañ ur mirdi ramzel war istor ar merk.

Er bloavezhioù 1990 ha 2000 e oa Iwerzhon lesanvet an [[Tigr keltiek]] abalamour d'he c'hresk armerzhel bras. Hiziv emañ staliet eno sezioù pe da nebeutañ bonioù gwezhiadel kalz embregerezhioù amerikan evel [[Microsoft]], [[Google]], [[Facebook]], [[Amazon.com|Amazon]], [[eBay]], [[PayPal]], [[Yahoo!]], [[Twitter]], [[Accenture]] ha [[Pfizer]].

Tizhet e oa he feur dilabour izelañ gant Dulenn en eil kard eus ar bloavezh 2018, gant 5.7% hervez an Dublin Economic Monitor&lt;ref&gt;{{en}}{{cite web|url=https://www.irishexaminer.com/breakingnews/business/monitor-dublin-unemployment-falls-to-lowest-level-in-10-years-amid-economic-resurgence-859553.html|title=Monitor: Dublin unemployment falls to lowest level in 10 years amid economic resurgence|accessdate=2 a viz Eost 2018}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}{{cite web|url=https://issuu.com/256media/docs/dem_aug18?e=16581915/63526870|title=14th issue of the Dublin Economic Monitor|accessdate=1 a viz Eost 2018}}&lt;/ref&gt;.

== Sport ==
[[Restr:Croke park all ireland.jpg|thumb|left|[[Croke Park]], trede stad brasañ Europa, sez ar Gevredigezh atletek gouezelek.]]
Unan eus stadoù brasañ Europa eo [[Croke Park]]. Eno e vez aozet krogadoù ar [[sportoù gouezelek]] evel an [[hurling]] hag ar [[mell-droad ouezelek]], sport muiañ-karet an Iwerzhoniz. Degemer a ra ivez krogadoù etrebroadel [[rugbi]] ha sonadegoù evel re [[U2]] ha [[Robbie Williams]]. Stad [[Lansdowne Road]] a zegemer krogadoù mell-droad ha rugbi.

Tachennoù zo e trowardrioù ar gêr evit ar redadegoù [[levra|levrini]], e Shelbourne Park da skouer, hag evit ar [[redadeg kezeg|redadegoù kezeg]], evel e Leopardstown. Kalz stadoù all a zo evit ar [[basket-ball]], an [[handball gouezelek]], an [[hoke war leton]] hag an [[atleterezh]].

D'an [[11 a viz Gouere]] [[1998]] e oa bet dalc'het rakredadeg [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1998|Tro Bro-C'hall 1998]] e Dulenn (a-benn d'an eur) ; aet e oa bet ar maout gant [[Chris Boardman]] ([[Bro-Saoz]]).

Kêr-benn Europa ar sport a oa Dulenn e 2010.

== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
*[[Jonathan Swift]] e 1667,
*[[Thomas Moore]] e 1779,
*[[Sheridan Le Fanu]] e 1814,
*[[Oscar Wilde]] e 1854,
*[[George Bernard Shaw]] e 1856,
*[[Patrick Pearse]] e 1876,
*[[James Joyce]] e 1882,
*[[Samuel Beckett]] e 1906,
*[[Bertie Ahern]] e 1951,
*[[Bono]] e 1960.
=== Tud bet marvet eno ===
*[[Jonathan Swift]] e 1745,
*[[Sheridan Le Fanu]] e 1873,
*[[James Connolly]] ha [[Patrick Pearse]] fuzuilhet e 1916,
*[[Éamon de Valera]] e 1975,
*[[Roparz Hemon]] e 1978.
== Gevellerezh ==
* [[San Jose (Kalifornia)|San Jose]] e [[Kalifornia]] ({{SUA}}) abaoe 1986
* [[Liverpool]] ({{Bro-Saoz}}) abaoe 1997
* [[Barcelona]] ({{Katalonia}}) abaoe 1998
* [[Beijing]] ({{Sina}}) abaoe 2011

Skoulmet e vez ivez liammoù mignoniezh gant kêrioù all : 
*[[Tbilisi]] ({{Jorjia}}) etre 2014 ha 2017,
*[[Kêr-Vec'hiko]] ({{Mec'hiko}}) e-pad 4 bloazh,
*[[Guadalajara]] ({{Mec'hiko}}) abaoe 2013,
*[[Moskou]] ({{Rusia}}) abaoe 2009
*[[Sant-Petersbourg]] ({{Rusia}}) abaoe 2010
*[[Wuhan]] ({{Sina}}) e 2016 hag e-pad 3 bloazh.

== Skeudennoù ==
&lt;br&gt;&lt;gallery class=center caption=&quot;Dulenn - Baile Átha Cliath - Dublin&quot;&gt;
Dublin-02-O'Connell Str+Denkmal-2017-gje.jpg
Dublin-12-O'Connell-Denkmal-Engel-2017-gje.jpg
Dublin-Temple Bar-06-2017-gje.jpg
Dublin-24-Leo Burdock Fish+Chips-2017-gje.jpg
Dublin-28-Leo Burdock Fish+Chips-2017-gje.jpg
Dublin-37a-Grafton Street-Bewley's Oriental Cafe-1989-gje.jpg
Dublin-61-Abbruchskulptur-Bank von Irland-1993-gje.jpg
Dublin-71-Portale rot und gruen-1993-gje.jpg
Dublin-64-Einkaufsmall-1993-gje.jpg
&lt;/gallery&gt;

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot; style=&quot;margin-top:20px;&quot;&gt;
Dublin River Liffey3.jpg|''Ha'penny Bridge''
&lt;/gallery&gt;
{{Commons|Dublin|Dublin}}

== Daveoù ha notennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kêrioù Iwerzhon]]
[[Rummad:Kêrioù-penn Europa]]</text>
      <sha1>dd21jl32z8wo1b42ql119lm2gyc88k9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lustenau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17879</id>
    <revision>
      <id>2188721</id>
      <parentid>2185294</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="430" sha1="r0gm9hzkat55b5jbhsumz0eoxtx1xzb" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Lustenau''' ([[yezhoù alemanek|alemaneg]] : '''Luschnou''') zo ur gumun e [[Vorarlberg]], [[Aostria]]. Lec'hiet eo e kornôg ar [[Stad]] kevredet, war bevenn [[Suis]]. Meneget eo bet evit ar wech kentañ en un dornskrid e [[887]].

== Tud ==
* [[Marc Girardelli]], [[ski]]our

== Liammoù diavaez ==
*{{de}} [http://www.lustenau.at Porched ofisiel]

{{commonscat}}
[[Rummad:Kêrioù Aostria]]
[[Rummad:Vorarlberg]]</text>
      <sha1>r0gm9hzkat55b5jbhsumz0eoxtx1xzb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maia Tchibourdanidze</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17892</id>
    <revision>
      <id>2188399</id>
      <parentid>2188398</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T12:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2188399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3759" sha1="jq2wm364na9wmxdlpfxr9u6bvu9hzma" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Chiburdanidze Maia.jpg|right|thumb|180px|Maia Tchibourdanidze en [[Heraklion]], 2007.]]
'''Maia Tchibourdanidze''' ([[jorjieg]]: მაია ჩიბურდანიძე), ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1961]] e [[Kutaisi]] ([[RSS Jorjia]], [[URSS]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1984, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1977, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1974, Gourdoner FIDE ''Senior'' Broadel eo abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 500 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 432 he renk ''Fonnapl'' ha 2 437 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 560 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1988.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
Kampionez eo bet adalek 1978 betek 1991.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus seizh gwezh e skipailh [[URSS]] hag eizh gwezh e skipailh [[Jorjia]].
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/so4wousj.html Women's Chess Olympiads,  Chiburdanidze, Maia – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||9/11 (+ 7, = 4, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1980||1||9 ||{{Malta}}, [[Valletta]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1982||1||10||{{Suis}}, [[Luzern]]||9/12  (+ 6,  = 6, - 0)||75||3||arem||1||aour
|-
|1984||1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||68,2||6||-||1||aour
|-
|1986||1||12||{{EAU}}, [[Dubai]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1988||1||13||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7/10 (+ 4, = 6, - 0)||70||5||-||2||argant
|-
|1990||1||14||{{Yougoslavia}}, [[Novi Sad]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||7||-|2||argant
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||1||aour||1||aour
|-
|1994||1||16 (30)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||77,3||3||arem||1||aour
|-
|1996||1||17 (31)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||70,8||5||-||1||aour
|-
|1998||1||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||9,5/12||79,2||3||arem||3||arem
|-
|2000||1||19 (34)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 3, = , - 2) ||55||25||-||2||argant
|-
|2002||1||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||||3||arem||4||-
|-
|2004||1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||12||-||4||-
|-
|2008||1||24 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/9 (+ 7, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|}


{{EloChart|Q13600036}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13600036 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070211040908/http://www.supreme-chess.com/famous-chess-players/maya-chiburdanidze.html Maia Tchibourdanidze e Supremechess, 666 partienn e pgn]
*{{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16894 Maia Tchibourdanidze e Chessgames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/chib.html 25 Lec'hiadenn a-bouez hag he fartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160303231206/http://www.chessdryad.com/articles/rankfile/art_03.htm Maia Tchibourdanidze e SUA e-pad ar &quot;Perestroika&quot;]
{{DEFAULTSORT:Tchibourdanidze, Maia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1961]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>jq2wm364na9wmxdlpfxr9u6bvu9hzma</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188405</id>
      <parentid>2188399</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T15:09:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2188405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4276" sha1="icqadznxdckmb17ko8g6y23sxjyjlve" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Chiburdanidze Maia.jpg|right|thumb|180px|Maia Tchibourdanidze en [[Heraklion]], 2007.]]
'''Maia Tchibourdanidze''' ([[jorjieg]]: მაია ჩიბურდანიძე), ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1961]] e [[Kutaisi]] ([[RSS Jorjia]], [[URSS]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1984, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1977, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1974, Gourdoner FIDE ''Senior'' Broadel eo abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 500 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 432 he renk ''Fonnapl'' ha 2 437 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 560 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1988.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
Kampionez eo bet adalek 1978 betek 1991. Tapout a reas an eil plas e Tournamant Etretakadel e [[Tbilisi]] ([[URSS]]) e miz Du 1976 ha gounit a reas he flas perzhiadez e kevezadeg an Danvezioù Kampionezed e Mae 1977. Trec'h e voe war [[Nana Alexandria]] (URSS), 5,5 — 4,5 (+ 3, = 5, - 2) e Tbilisi e Miz Mae 1977, war [[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]] (URSS), 6,5 — 5,5 (+ 4, = 5, - 3) e [[Tallinn]] (URSS) e 1977 ha war [[Alla Kushnir]] ([[Israel]]) 7,5 — 6,5 (+ 4, = 7, - 3) e [[Bad Kissingen]] ([[Republik Kevreadel Alamagn]]).

=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus seizh gwezh e skipailh [[URSS]] hag eizh gwezh e skipailh [[Jorjia]].
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/so4wousj.html Women's Chess Olympiads,  Chiburdanidze, Maia – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||9/11 (+ 7, = 4, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1980||1||9 ||{{Malta}}, [[Valletta]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1982||1||10||{{Suis}}, [[Luzern]]||9/12  (+ 6,  = 6, - 0)||75||3||arem||1||aour
|-
|1984||1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||68,2||6||-||1||aour
|-
|1986||1||12||{{EAU}}, [[Dubai]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1988||1||13||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7/10 (+ 4, = 6, - 0)||70||5||-||2||argant
|-
|1990||1||14||{{Yougoslavia}}, [[Novi Sad]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||7||-|2||argant
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||1||aour||1||aour
|-
|1994||1||16 (30)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||77,3||3||arem||1||aour
|-
|1996||1||17 (31)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||70,8||5||-||1||aour
|-
|1998||1||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||9,5/12||79,2||3||arem||3||arem
|-
|2000||1||19 (34)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 3, = , - 2) ||55||25||-||2||argant
|-
|2002||1||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||||3||arem||4||-
|-
|2004||1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||12||-||4||-
|-
|2008||1||24 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/9 (+ 7, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|}


{{EloChart|Q13600036}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13600036 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070211040908/http://www.supreme-chess.com/famous-chess-players/maya-chiburdanidze.html Maia Tchibourdanidze e Supremechess, 666 partienn e pgn]
*{{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16894 Maia Tchibourdanidze e Chessgames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/chib.html 25 Lec'hiadenn a-bouez hag he fartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160303231206/http://www.chessdryad.com/articles/rankfile/art_03.htm Maia Tchibourdanidze e SUA e-pad ar &quot;Perestroika&quot;]
{{DEFAULTSORT:Tchibourdanidze, Maia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1961]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>icqadznxdckmb17ko8g6y23sxjyjlve</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188423</id>
      <parentid>2188405</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T19:20:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Daveennoù.</comment>
      <origin>2188423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4616" sha1="9wu7e8m60xgdpj8kxxnzulp3rerkxw9" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Chiburdanidze Maia.jpg|right|thumb|180px|Maia Tchibourdanidze en [[Heraklion]], 2007.]]
'''Maia Tchibourdanidze''' ([[jorjieg]]: მაია ჩიბურდანიძე), ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1961]] e [[Kutaisi]] ([[RSS Jorjia]], [[URSS]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1984, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1977, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1974, Gourdoner FIDE ''Senior'' Broadel eo abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 500 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 432 he renk ''Fonnapl'' ha 2 437 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 560 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1988.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
Kampionez eo bet adalek 1978 betek 1991. Tapout a reas an eil plas e Tournamant Etretakadel e [[Tbilisi]] ([[URSS]]) e miz Du 1976 ha gounit a reas he flas perzhiadez e kevezadeg an Danvezioù Kampionezed e Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, interzonal :: Tbilisi 1976 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe war [[Nana Alexandria]] (URSS), 5,5 — 4,5 (+ 3, = 5, - 2) e Tbilisi e Miz Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: quarterfinals  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;, war [[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]] (URSS), 6,5 — 5,5 (+ 4, = 5, - 3) e [[Tallinn]] (URSS) e 1977 ha war [[Alla Kushnir]] ([[Israel]]) 7,5 — 6,5 (+ 4, = 7, - 3) e [[Bad Kissingen]] ([[Republik Kevreadel Alamagn]]).
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus seizh gwezh e skipailh [[URSS]] hag eizh gwezh e skipailh [[Jorjia]].
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/so4wousj.html Women's Chess Olympiads,  Chiburdanidze, Maia – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||9/11 (+ 7, = 4, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1980||1||9 ||{{Malta}}, [[Valletta]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1982||1||10||{{Suis}}, [[Luzern]]||9/12  (+ 6,  = 6, - 0)||75||3||arem||1||aour
|-
|1984||1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||68,2||6||-||1||aour
|-
|1986||1||12||{{EAU}}, [[Dubai]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1988||1||13||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7/10 (+ 4, = 6, - 0)||70||5||-||2||argant
|-
|1990||1||14||{{Yougoslavia}}, [[Novi Sad]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||7||-|2||argant
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||1||aour||1||aour
|-
|1994||1||16 (30)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||77,3||3||arem||1||aour
|-
|1996||1||17 (31)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||70,8||5||-||1||aour
|-
|1998||1||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||9,5/12||79,2||3||arem||3||arem
|-
|2000||1||19 (34)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 3, = , - 2) ||55||25||-||2||argant
|-
|2002||1||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||||3||arem||4||-
|-
|2004||1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||12||-||4||-
|-
|2008||1||24 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/9 (+ 7, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|}


{{EloChart|Q13600036}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13600036 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070211040908/http://www.supreme-chess.com/famous-chess-players/maya-chiburdanidze.html Maia Tchibourdanidze e Supremechess, 666 partienn e pgn]
*{{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16894 Maia Tchibourdanidze e Chessgames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/chib.html 25 Lec'hiadenn a-bouez hag he fartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160303231206/http://www.chessdryad.com/articles/rankfile/art_03.htm Maia Tchibourdanidze e SUA e-pad ar &quot;Perestroika&quot;]
{{DEFAULTSORT:Tchibourdanidze, Maia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1961]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>9wu7e8m60xgdpj8kxxnzulp3rerkxw9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188424</id>
      <parentid>2188423</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T19:26:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Daveennoù.</comment>
      <origin>2188424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4984" sha1="8t6uvdo528nfjvirgvzzjcfhbiyryf2" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Chiburdanidze Maia.jpg|right|thumb|180px|Maia Tchibourdanidze en [[Heraklion]], 2007.]]
'''Maia Tchibourdanidze''' ([[jorjieg]]: მაია ჩიბურდანიძე), ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1961]] e [[Kutaisi]] ([[RSS Jorjia]], [[URSS]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1984, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1977, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1974, Gourdoner FIDE ''Senior'' Broadel eo abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 500 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 432 he renk ''Fonnapl'' ha 2 437 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 560 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1988.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
Kampionez eo bet adalek 1978 betek 1991. Tapout a reas an eil plas e Tournamant Etretakadel e [[Tbilisi]] ([[URSS]]) e miz Du 1976 ha gounit a reas he flas perzhiadez e kevezadeg an Danvezioù Kampionezed e Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, interzonal :: Tbilisi 1976 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe war [[Nana Alexandria]] (URSS), 5,5 — 4,5 (+ 3, = 5, - 2) e Tbilisi e Miz Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: quarterfinals  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;, war [[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]] (URSS), 6,5 — 5,5 (+ 4, = 5, - 3) e [[Tallinn]] (URSS) e 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candsf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: semifinals - Olimp Base]&lt;/ref&gt; ha war [[Alla Kushnir]] ([[Israel]]) 7,5 — 6,5 (+ 4, = 7, - 3) e [[Bad Kissingen]] ([[Republik Kevreadel Alamagn]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978 , Candidates' matches :: final :: Bad Kissingen 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus seizh gwezh e skipailh [[URSS]] hag eizh gwezh e skipailh [[Jorjia]].
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/so4wousj.html Women's Chess Olympiads,  Chiburdanidze, Maia – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||9/11 (+ 7, = 4, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1980||1||9 ||{{Malta}}, [[Valletta]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1982||1||10||{{Suis}}, [[Luzern]]||9/12  (+ 6,  = 6, - 0)||75||3||arem||1||aour
|-
|1984||1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||68,2||6||-||1||aour
|-
|1986||1||12||{{EAU}}, [[Dubai]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1988||1||13||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7/10 (+ 4, = 6, - 0)||70||5||-||2||argant
|-
|1990||1||14||{{Yougoslavia}}, [[Novi Sad]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||7||-|2||argant
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||1||aour||1||aour
|-
|1994||1||16 (30)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||77,3||3||arem||1||aour
|-
|1996||1||17 (31)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||70,8||5||-||1||aour
|-
|1998||1||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||9,5/12||79,2||3||arem||3||arem
|-
|2000||1||19 (34)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 3, = , - 2) ||55||25||-||2||argant
|-
|2002||1||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||||3||arem||4||-
|-
|2004||1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||12||-||4||-
|-
|2008||1||24 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/9 (+ 7, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|}


{{EloChart|Q13600036}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13600036 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070211040908/http://www.supreme-chess.com/famous-chess-players/maya-chiburdanidze.html Maia Tchibourdanidze e Supremechess, 666 partienn e pgn]
*{{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16894 Maia Tchibourdanidze e Chessgames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/chib.html 25 Lec'hiadenn a-bouez hag he fartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160303231206/http://www.chessdryad.com/articles/rankfile/art_03.htm Maia Tchibourdanidze e SUA e-pad ar &quot;Perestroika&quot;]
{{DEFAULTSORT:Tchibourdanidze, Maia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1961]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>8t6uvdo528nfjvirgvzzjcfhbiyryf2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188425</id>
      <parentid>2188424</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T20:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Match 1978.</comment>
      <origin>2188425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5337" sha1="268n4bvbo2lrjgx6u5rywc1o0nao1bv" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Chiburdanidze Maia.jpg|right|thumb|180px|Maia Tchibourdanidze en [[Heraklion]], 2007.]]
'''Maia Tchibourdanidze''' ([[jorjieg]]: მაია ჩიბურდანიძე), ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1961]] e [[Kutaisi]] ([[RSS Jorjia]], [[URSS]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1984, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1977, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1974, Gourdoner FIDE ''Senior'' Broadel eo abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 500 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 432 he renk ''Fonnapl'' ha 2 437 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 560 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1988.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
Kampionez eo bet adalek 1978 betek 1991. Tapout a reas an eil plas e Tournamant Etretakadel e [[Tbilisi]] ([[URSS]]) e miz Du 1976 ha gounit a reas he flas perzhiadez e kevezadeg an Danvezioù Kampionezed e Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, interzonal :: Tbilisi 1976 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe war [[Nana Alexandria]] (URSS), 5,5 — 4,5 (+ 3, = 5, - 2) e Tbilisi e Miz Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: quarterfinals  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;, war [[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]] (URSS), 6,5 — 5,5 (+ 4, = 5, - 3) e [[Tallinn]] (URSS) e 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candsf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: semifinals - Olimp Base]&lt;/ref&gt; ha war [[Alla Kushnir]] ([[Israel]]) 7,5 — 6,5 (+ 4, = 7, - 3) e [[Bad Kissingen]] ([[Republik Kevreadel Alamagn]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978 , Candidates' matches :: final :: Bad Kissingen 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Enebourez||Notennoù ha daveennoù
|-
|Eost ha Gwengolo 1978||{{URSS}} [[Pitsunda]]||8,5 (+ 4, = 9, - 2) – 6,5 (+ 2, = 9, - 4)||[[Nona Gaprindachvili]]||&lt;ref&gt;{{en}}[ FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, World Championship match :: Pitsunda 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus seizh gwezh e skipailh [[URSS]] hag eizh gwezh e skipailh [[Jorjia]].
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/so4wousj.html Women's Chess Olympiads,  Chiburdanidze, Maia – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||9/11 (+ 7, = 4, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1980||1||9 ||{{Malta}}, [[Valletta]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1982||1||10||{{Suis}}, [[Luzern]]||9/12  (+ 6,  = 6, - 0)||75||3||arem||1||aour
|-
|1984||1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||68,2||6||-||1||aour
|-
|1986||1||12||{{EAU}}, [[Dubai]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1988||1||13||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7/10 (+ 4, = 6, - 0)||70||5||-||2||argant
|-
|1990||1||14||{{Yougoslavia}}, [[Novi Sad]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||7||-|2||argant
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||1||aour||1||aour
|-
|1994||1||16 (30)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||77,3||3||arem||1||aour
|-
|1996||1||17 (31)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||70,8||5||-||1||aour
|-
|1998||1||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||9,5/12||79,2||3||arem||3||arem
|-
|2000||1||19 (34)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 3, = , - 2) ||55||25||-||2||argant
|-
|2002||1||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||||3||arem||4||-
|-
|2004||1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||12||-||4||-
|-
|2008||1||24 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/9 (+ 7, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|}


{{EloChart|Q13600036}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13600036 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070211040908/http://www.supreme-chess.com/famous-chess-players/maya-chiburdanidze.html Maia Tchibourdanidze e Supremechess, 666 partienn e pgn]
*{{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16894 Maia Tchibourdanidze e Chessgames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/chib.html 25 Lec'hiadenn a-bouez hag he fartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160303231206/http://www.chessdryad.com/articles/rankfile/art_03.htm Maia Tchibourdanidze e SUA e-pad ar &quot;Perestroika&quot;]
{{DEFAULTSORT:Tchibourdanidze, Maia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1961]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>268n4bvbo2lrjgx6u5rywc1o0nao1bv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188429</id>
      <parentid>2188425</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T20:53:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2188429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5675" sha1="n6e3fpqtofj5vottuix55h6ceq438ry" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Chiburdanidze Maia.jpg|right|thumb|180px|Maia Tchibourdanidze en [[Heraklion]], 2007.]]
'''Maia Tchibourdanidze''' ([[jorjieg]]: მაია ჩიბურდანიძე), ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1961]] e [[Kutaisi]] ([[RSS Jorjia]], [[URSS]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1984, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1977, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1974, Gourdoner FIDE ''Senior'' Broadel eo abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 500 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 432 he renk ''Fonnapl'' ha 2 437 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 560 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1988.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
Kampionez eo bet adalek 1978 betek 1991. Tapout a reas an eil plas e Tournamant Etretakadel e [[Tbilisi]] ([[URSS]]) e miz Du 1976 ha gounit a reas he flas perzhiadez e kevezadeg an Danvezioù Kampionezed e Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, interzonal :: Tbilisi 1976 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe war [[Nana Alexandria]] (URSS), 5,5 — 4,5 (+ 3, = 5, - 2) e Tbilisi e Miz Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: quarterfinals  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;, war [[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]] (URSS), 6,5 — 5,5 (+ 4, = 5, - 3) e [[Tallinn]] (URSS) e 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candsf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: semifinals - Olimp Base]&lt;/ref&gt; ha war [[Alla Kushnir]] ([[Israel]]) 7,5 — 6,5 (+ 4, = 7, - 3) e [[Bad Kissingen]] ([[Republik Kevreadel Alamagn]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978 , Candidates' matches :: final :: Bad Kissingen 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Enebourez||Notennoù ha daveennoù
|-
|Eost ha Gwengolo 1978||{{URSS}} [[Pitsunda]]||8,5 (+ 4, = 9, - 2) – 6,5 (+ 2, = 9, - 4)||[[Nona Gaprindachvili]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-wch.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, World Championship match :: Pitsunda 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1981||{{URSS}} [[Borjomi]] ha Tbilisi||8 (+ 4, = 8, - 4) – 8 (+ 4, = 8, - 8)||[[Nana Alexandria]]||Rampo, ar gampionez a viras he zitl&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1981.html Women's World Chess Championship 1978-1981 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus seizh gwezh e skipailh [[URSS]] hag eizh gwezh e skipailh [[Jorjia]].
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/so4wousj.html Women's Chess Olympiads,  Chiburdanidze, Maia – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||9/11 (+ 7, = 4, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1980||1||9 ||{{Malta}}, [[Valletta]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1982||1||10||{{Suis}}, [[Luzern]]||9/12  (+ 6,  = 6, - 0)||75||3||arem||1||aour
|-
|1984||1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||68,2||6||-||1||aour
|-
|1986||1||12||{{EAU}}, [[Dubai]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1988||1||13||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7/10 (+ 4, = 6, - 0)||70||5||-||2||argant
|-
|1990||1||14||{{Yougoslavia}}, [[Novi Sad]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||7||-|2||argant
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||1||aour||1||aour
|-
|1994||1||16 (30)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||77,3||3||arem||1||aour
|-
|1996||1||17 (31)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||70,8||5||-||1||aour
|-
|1998||1||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||9,5/12||79,2||3||arem||3||arem
|-
|2000||1||19 (34)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 3, = , - 2) ||55||25||-||2||argant
|-
|2002||1||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||||3||arem||4||-
|-
|2004||1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||12||-||4||-
|-
|2008||1||24 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/9 (+ 7, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|}


{{EloChart|Q13600036}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13600036 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070211040908/http://www.supreme-chess.com/famous-chess-players/maya-chiburdanidze.html Maia Tchibourdanidze e Supremechess, 666 partienn e pgn]
*{{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16894 Maia Tchibourdanidze e Chessgames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/chib.html 25 Lec'hiadenn a-bouez hag he fartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160303231206/http://www.chessdryad.com/articles/rankfile/art_03.htm Maia Tchibourdanidze e SUA e-pad ar &quot;Perestroika&quot;]
{{DEFAULTSORT:Tchibourdanidze, Maia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1961]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>n6e3fpqtofj5vottuix55h6ceq438ry</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188453</id>
      <parentid>2188429</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T10:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ 1984.</comment>
      <origin>2188453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5906" sha1="s9bz884c5ufgj28n9u212bucjnj4e6v" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Chiburdanidze Maia.jpg|right|thumb|180px|Maia Tchibourdanidze en [[Heraklion]], 2007.]]
'''Maia Tchibourdanidze''' ([[jorjieg]]: მაია ჩიბურდანიძე), ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1961]] e [[Kutaisi]] ([[RSS Jorjia]], [[URSS]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1984, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1977, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1974, Gourdoner FIDE ''Senior'' Broadel eo abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 500 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 432 he renk ''Fonnapl'' ha 2 437 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 560 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1988.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
Kampionez eo bet adalek 1978 betek 1991. Tapout a reas an eil plas e Tournamant Etretakadel e [[Tbilisi]] ([[URSS]]) e miz Du 1976 ha gounit a reas he flas perzhiadez e kevezadeg an Danvezioù Kampionezed e Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, interzonal :: Tbilisi 1976 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe war [[Nana Alexandria]] (URSS), 5,5 — 4,5 (+ 3, = 5, - 2) e Tbilisi e Miz Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: quarterfinals  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;, war [[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]] (URSS), 6,5 — 5,5 (+ 4, = 5, - 3) e [[Tallinn]] (URSS) e 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candsf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: semifinals - Olimp Base]&lt;/ref&gt; ha war [[Alla Kushnir]] ([[Israel]]) 7,5 — 6,5 (+ 4, = 7, - 3) e [[Bad Kissingen]] ([[Republik Kevreadel Alamagn]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978 , Candidates' matches :: final :: Bad Kissingen 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Enebourez||Notennoù ha daveennoù
|-
|Eost ha Gwengolo 1978||{{URSS}} [[Pitsunda]]||8,5 (+ 4, = 9, - 2) – 6,5 (+ 2, = 9, - 4)||[[Nona Gaprindachvili]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-wch.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, World Championship match :: Pitsunda 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1981||{{URSS}} [[Borjomi]] ha Tbilisi||8 (+ 4, = 8, - 4) – 8 (+ 4, = 8, - 8)||[[Nana Alexandria]]||Rampo, ar gampionez a viras he zitl&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1981.html Women's World Chess Championship 1978-1981 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1984||{{URSS}} [[Volgograd]]||8,5 – 5,5 (+ 5, = 7, - 2)||[[Irina Levitina]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1984.html Women's World Chess Championship 1981-1984  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus seizh gwezh e skipailh [[URSS]] hag eizh gwezh e skipailh [[Jorjia]].
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/so4wousj.html Women's Chess Olympiads,  Chiburdanidze, Maia – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||9/11 (+ 7, = 4, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1980||1||9 ||{{Malta}}, [[Valletta]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1982||1||10||{{Suis}}, [[Luzern]]||9/12  (+ 6,  = 6, - 0)||75||3||arem||1||aour
|-
|1984||1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||68,2||6||-||1||aour
|-
|1986||1||12||{{EAU}}, [[Dubai]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1988||1||13||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7/10 (+ 4, = 6, - 0)||70||5||-||2||argant
|-
|1990||1||14||{{Yougoslavia}}, [[Novi Sad]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||7||-|2||argant
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||1||aour||1||aour
|-
|1994||1||16 (30)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||77,3||3||arem||1||aour
|-
|1996||1||17 (31)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||70,8||5||-||1||aour
|-
|1998||1||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||9,5/12||79,2||3||arem||3||arem
|-
|2000||1||19 (34)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 3, = , - 2) ||55||25||-||2||argant
|-
|2002||1||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||||3||arem||4||-
|-
|2004||1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||12||-||4||-
|-
|2008||1||24 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/9 (+ 7, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|}


{{EloChart|Q13600036}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13600036 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070211040908/http://www.supreme-chess.com/famous-chess-players/maya-chiburdanidze.html Maia Tchibourdanidze e Supremechess, 666 partienn e pgn]
*{{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16894 Maia Tchibourdanidze e Chessgames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/chib.html 25 Lec'hiadenn a-bouez hag he fartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160303231206/http://www.chessdryad.com/articles/rankfile/art_03.htm Maia Tchibourdanidze e SUA e-pad ar &quot;Perestroika&quot;]
{{DEFAULTSORT:Tchibourdanidze, Maia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1961]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>s9bz884c5ufgj28n9u212bucjnj4e6v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188454</id>
      <parentid>2188453</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T10:55:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ 1986.</comment>
      <origin>2188454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6171" sha1="m13ua9vkii158eije3l98jy053aywag" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Chiburdanidze Maia.jpg|right|thumb|180px|Maia Tchibourdanidze en [[Heraklion]], 2007.]]
'''Maia Tchibourdanidze''' ([[jorjieg]]: მაია ჩიბურდანიძე), ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1961]] e [[Kutaisi]] ([[RSS Jorjia]], [[URSS]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1984, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1977, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1974, Gourdoner FIDE ''Senior'' Broadel eo abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 500 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 432 he renk ''Fonnapl'' ha 2 437 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 560 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1988.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
Kampionez eo bet adalek 1978 betek 1991. Tapout a reas an eil plas e Tournamant Etretakadel e [[Tbilisi]] ([[URSS]]) e miz Du 1976 ha gounit a reas he flas perzhiadez e kevezadeg an Danvezioù Kampionezed e Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, interzonal :: Tbilisi 1976 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe war [[Nana Alexandria]] (URSS), 5,5 — 4,5 (+ 3, = 5, - 2) e Tbilisi e Miz Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: quarterfinals  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;, war [[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]] (URSS), 6,5 — 5,5 (+ 4, = 5, - 3) e [[Tallinn]] (URSS) e 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candsf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: semifinals - Olimp Base]&lt;/ref&gt; ha war [[Alla Kushnir]] ([[Israel]]) 7,5 — 6,5 (+ 4, = 7, - 3) e [[Bad Kissingen]] ([[Republik Kevreadel Alamagn]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978 , Candidates' matches :: final :: Bad Kissingen 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Enebourez||Notennoù ha daveennoù
|-
|Eost ha Gwengolo 1978||{{URSS}} [[Pitsunda]]||8,5 (+ 4, = 9, - 2) – 6,5 (+ 2, = 9, - 4)||[[Nona Gaprindachvili]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-wch.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, World Championship match :: Pitsunda 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1981||{{URSS}} [[Borjomi]] ha Tbilisi||8 (+ 4, = 8, - 4) – 8 (+ 4, = 8, - 8)||[[Nana Alexandria]]||Rampo, ar gampionez a viras he zitl&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1981.html Women's World Chess Championship 1978-1981 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1984||{{URSS}} [[Volgograd]]||8,5 – 5,5 (+ 5, = 7, - 2)||[[Irina Levitina]]
||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1984.html Women's World Chess Championship 1985-1986 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1986||{{Bulgaria}} [[Sofia]]||8,5 – 5,5 (+ 4, = 9, - 1)||[[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1986.html Women's World Chess Championship 1985-1986 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus seizh gwezh e skipailh [[URSS]] hag eizh gwezh e skipailh [[Jorjia]].
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/so4wousj.html Women's Chess Olympiads,  Chiburdanidze, Maia – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||9/11 (+ 7, = 4, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1980||1||9 ||{{Malta}}, [[Valletta]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1982||1||10||{{Suis}}, [[Luzern]]||9/12  (+ 6,  = 6, - 0)||75||3||arem||1||aour
|-
|1984||1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||68,2||6||-||1||aour
|-
|1986||1||12||{{EAU}}, [[Dubai]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1988||1||13||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7/10 (+ 4, = 6, - 0)||70||5||-||2||argant
|-
|1990||1||14||{{Yougoslavia}}, [[Novi Sad]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||7||-|2||argant
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||1||aour||1||aour
|-
|1994||1||16 (30)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||77,3||3||arem||1||aour
|-
|1996||1||17 (31)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||70,8||5||-||1||aour
|-
|1998||1||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||9,5/12||79,2||3||arem||3||arem
|-
|2000||1||19 (34)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 3, = , - 2) ||55||25||-||2||argant
|-
|2002||1||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||||3||arem||4||-
|-
|2004||1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||12||-||4||-
|-
|2008||1||24 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/9 (+ 7, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|}


{{EloChart|Q13600036}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13600036 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070211040908/http://www.supreme-chess.com/famous-chess-players/maya-chiburdanidze.html Maia Tchibourdanidze e Supremechess, 666 partienn e pgn]
*{{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16894 Maia Tchibourdanidze e Chessgames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/chib.html 25 Lec'hiadenn a-bouez hag he fartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160303231206/http://www.chessdryad.com/articles/rankfile/art_03.htm Maia Tchibourdanidze e SUA e-pad ar &quot;Perestroika&quot;]
{{DEFAULTSORT:Tchibourdanidze, Maia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1961]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>m13ua9vkii158eije3l98jy053aywag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188455</id>
      <parentid>2188454</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:38:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ 1988.</comment>
      <origin>2188455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6400" sha1="ibn4vilasn73ndr499zbctqfl9tfye0" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Chiburdanidze Maia.jpg|right|thumb|180px|Maia Tchibourdanidze en [[Heraklion]], 2007.]]
'''Maia Tchibourdanidze''' ([[jorjieg]]: მაია ჩიბურდანიძე), ganet d'ar [[17 a viz Genver]] [[1961]] e [[Kutaisi]] ([[RSS Jorjia]], [[URSS]]), zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].&lt;br/&gt;Mestr Meur (GM) eo abaoe 1984, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1977, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1974, Gourdoner FIDE ''Senior'' Broadel eo abaoe 2020&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 500 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 432 he renk ''Fonnapl'' ha 2 437 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 560 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1988.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
Kampionez eo bet adalek 1978 betek 1991. Tapout a reas an eil plas e Tournamant Etretakadel e [[Tbilisi]] ([[URSS]]) e miz Du 1976 ha gounit a reas he flas perzhiadez e kevezadeg an Danvezioù Kampionezed e Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, interzonal :: Tbilisi 1976 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;. Trec'h e voe war [[Nana Alexandria]] (URSS), 5,5 — 4,5 (+ 3, = 5, - 2) e Tbilisi e Miz Mae 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-izt.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: quarterfinals  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;, war [[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]] (URSS), 6,5 — 5,5 (+ 4, = 5, - 3) e [[Tallinn]] (URSS) e 1977&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candsf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, Candidates' matches :: semifinals - Olimp Base]&lt;/ref&gt; ha war [[Alla Kushnir]] ([[Israel]]) 7,5 — 6,5 (+ 4, = 7, - 3) e [[Bad Kissingen]] ([[Republik Kevreadel Alamagn]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-candf.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978 , Candidates' matches :: final :: Bad Kissingen 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Enebourez||Notennoù ha daveennoù
|-
|Eost ha Gwengolo 1978||{{URSS}} [[Pitsunda]]||8,5 (+ 4, = 9, - 2) – 6,5 (+ 2, = 9, - 4)||[[Nona Gaprindachvili]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1978-wch.html FIDE Women's World Chess Championship cycle 1975-1978, World Championship match :: Pitsunda 1978  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1981||{{URSS}} [[Borjomi]] ha Tbilisi||8 (+ 4, = 8, - 4) – 8 (+ 4, = 8, - 8)||[[Nana Alexandria]]||Rampo, ar gampionez a viras he zitl&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1981.html Women's World Chess Championship 1978-1981 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1984||{{URSS}} [[Volgograd]]||8,5 – 5,5 (+ 5, = 7, - 2)||[[Irina Levitina]]
||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1984.html Women's World Chess Championship 1985-1986 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1986||{{Bulgaria}} [[Sofia]]||8,5 – 5,5 (+ 4, = 9, - 1)||[[Elena Donaldson-Akhmilovskaya|Elena Akhmylovskaya]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1986.html Women's World Chess Championship 1985-1986 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|Gwengolo 1988||{{URSS}} [[Telavi]]||8,5 – 7,5 (+ 3, = 11, - 2)||[[Nana Iosseliani]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/s/so4wousj-wwc1988.html Women's World Chess Championship 1987-1988 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
|-
|}

=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus seizh gwezh e skipailh [[URSS]] hag eizh gwezh e skipailh [[Jorjia]].
&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/so4wousj.html Women's Chess Olympiads,  Chiburdanidze, Maia – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1978||1||8||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||9/11 (+ 7, = 4, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1980||1||9 ||{{Malta}}, [[Valletta]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||81,8||1||aour||1||aour
|-
|1982||1||10||{{Suis}}, [[Luzern]]||9/12  (+ 6,  = 6, - 0)||75||3||arem||1||aour
|-
|1984||1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||68,2||6||-||1||aour
|-
|1986||1||12||{{EAU}}, [[Dubai]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1988||1||13||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||7/10 (+ 4, = 6, - 0)||70||5||-||2||argant
|-
|1990||1||14||{{Yougoslavia}}, [[Novi Sad]]||6/9 (+ 4, = 4, - 1)||66,7||7||-|2||argant
|-
|1992||1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||1||aour||1||aour
|-
|1994||1||16 (30)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8,5/11 (+ 7, = 3, - 1)||77,3||3||arem||1||aour
|-
|1996||1||17 (31)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||70,8||5||-||1||aour
|-
|1998||1||18 (33)||{{Rusia}}, [[Elista]]||9,5/12||79,2||3||arem||3||arem
|-
|2000||1||19 (34)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/10 (+ 3, = , - 2) ||55||25||-||2||argant
|-
|2002||1||20 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||||3||arem||4||-
|-
|2004||1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||8,5/13 (+ 5, = 7, - 1)||65,4||12||-||4||-
|-
|2008||1||24 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||7,5/9 (+ 7, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|}


{{EloChart|Q13600036}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13600036 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20070211040908/http://www.supreme-chess.com/famous-chess-players/maya-chiburdanidze.html Maia Tchibourdanidze e Supremechess, 666 partienn e pgn]
*{{en}} [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16894 Maia Tchibourdanidze e Chessgames]
* {{en}}[http://www.wtharvey.com/chib.html 25 Lec'hiadenn a-bouez hag he fartiennoù]
* {{en}}[https://web.archive.org/web/20160303231206/http://www.chessdryad.com/articles/rankfile/art_03.htm Maia Tchibourdanidze e SUA e-pad ar &quot;Perestroika&quot;]
{{DEFAULTSORT:Tchibourdanidze, Maia}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1961]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]]</text>
      <sha1>ibn4vilasn73ndr499zbctqfl9tfye0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hallein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17921</id>
    <revision>
      <id>2188614</id>
      <parentid>2185170</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1071" sha1="6vt3myk8yfoody2dttj1op1qcydipno" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Hallein''', lec'hiet 10 km er c'hreisteiz da [[Salzburg]], zo ur gêr e [[Stad]] kevredet [[Salzburg (stad)|Salzburg]] en [[Aostria]].

Adalek 600 kent JK betek [[1989]] e voe eztennet [[holen]] e Hallein, ha dont a ra anv ar gêr eus ar fed-se. N'en deus netra da welet gant ar ger brezhonek ''holen'' (&lt; [[hengeltiek]] ''*saleino-'' a vije en em droet da ''Saln'' pe ''Söln'' en [[alamaneg]]) avat, met gant an alamaneg ''Halde''.

Rannet eo kêr en 11 arondisamant : Au, Bad Dürrnberg, Burgfried, Gamp, Gries, Hallein-Stadt, Kaltenhausen, Neualm, Rehof ha Rif-Taxach.

== Monumantoù heverk ==
* ''Mengleuz an holen''
* ''Mirdi hengeltiek''
* ''Dürrnberg''
* ''Dismantroù kastell Thürndl''

== Tud ==
* [[Franz Xaver Gruber]], [[sonerezh|sonaozour]] (''Stille Nacht'')
* [[Herbert Fux]], [[aktour]] ha [[politiker]]

== Gevelliñ ==
*[[Gurk]], {{Karintia}}
== Liammoù diavaez ==
*{{de}} [http://www.hallein.gv.at Porched ofisiel]
*{{de}} [http://www.keltenmuseum.at Mirdi hengeltiek]

{{commonscat}}
[[Rummad:Kêrioù Aostria]]
[[Rummad:Salzburg]]</text>
      <sha1>6vt3myk8yfoody2dttj1op1qcydipno</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Albania</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17937</id>
    <revision>
      <id>2188469</id>
      <parentid>2185003</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2205" sha1="biju42mbosx6uwgpz9l84ql25u2b3wd" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}

{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=250 style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;big&gt;'''Republika e Shqipërisë'''&lt;/big&gt;
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=2 |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;padding-top: 0.5em;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;125px&quot; | [[Restr:Flag of Albania.svg|125px|Banniel Albania]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;110px&quot; | [[Restr:Coat of arms of Albania.svg|80px|Ardamezioù Albania]]
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;125px&quot; | &lt;small&gt;(Banniel Albania)&lt;/small&gt;
| align=&quot;center&quot; width=&quot;110px&quot; | &lt;small&gt;(ardamezioù Albania)&lt;/small&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=2 | [[Restr:LocationAlbania.png]]
|}
|-
|'''[[Kan broadel]]'''
| ''[[Hymni i Flamurit|Rreth Flamurit të Përbashkuar]]''&lt;br /&gt;(&quot;Unanet en-dro d'ar Banniel&quot;)
|-
|'''[[Ger-stur]]'''
|Unanet ha Kreñv
|-
| '''[[Yezh ofisiel]]'''
| [[Albaneg]]
|-
| '''[[Kêr-benn]]'''
| [[Tirana]]
|-
| '''Gorread'''&lt;br /&gt;-En holl &lt;br /&gt;-% dour
| &lt;br /&gt;28&amp;nbsp;748 km²&lt;br /&gt;4,7 %
|- 
|'''Poblañs '''&lt;br /&gt; -Hollad&lt;br /&gt;-Stankter ar boblañs
|&lt;br /&gt; 3 130 000&lt;small&gt; ([[2005]])&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;109/km²
|-
| '''Prezidant''' ||[[Ilir Meta]]
|-
| '''Ministr Kentañ'''||[[Edi Rama]]
|-
|'''[[Gouel broadel]]'''
|
|-
| '''Moneiz'''||[[Lek]]
|-
| '''Kod pellgomz'''||355
|-
| '''Kod war ar Genrouedad'''||[[.al]]
|}


Republik '''Albania''' ([[Albaneg]] : ''Republika e Shqipërisë'') a zo ur vro vihan eus ar [[Balkanioù]] e gevred [[Europa]]. Harzoù he deus gant [[Montenegro]] er [[gwalarn]], [[Kosovo]] en [[norzh]], [[Makedonia an Norzh]] er [[reter]] ha [[Gres]] er [[su]]. Bevennet eo gant [[Mor Adria]] er c'hornôg hag ar [[Mor Ionian]] er mervent. Daoust d'hec'h istor trubuilhet eo deuet ar vro da vezañ un [[demokratelezh]].

==Istor==
:''Pennad dre ar munud : [[Istor Albania]]''.

== Kêrioù pennañ ==
[[Tirana]], [[Durrës]], [[Vlorë]], [[Elbasan]], [[Shkodër]].

== Tud ==
* Gwazed : [[Ismaïl Kadaré]], skrivagner,

== Liammoù diabarzh ==
* [[Rannoù melestradurel Albania]]

{{Patrom:Stadoù Europa}}
{{AC'hI}}
{{Frankofoniezh}}

[[Rummad:Stadoù Europa]]
[[Rummad:Albania]]</text>
      <sha1>biju42mbosx6uwgpz9l84ql25u2b3wd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Białystok</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18393</id>
    <revision>
      <id>2188507</id>
      <parentid>1963364</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="437" sha1="2ctav10cspnrvbewo3hk84tat08aka4" xml:space="preserve">[[Restr:Park Stary i brama przy Pałacu Branickich.jpg|thumb|dehou]]
'''Białystok''' ([[LFE]]: {{IPA|[bʲaˈwɨstɔk]}}) a zo ur gêr eus [[Polonia]], e biz ar vro, stok ouzh an harzoù gant  
[[Belarus]] ha [[Lituania]], war-dro 300 000 a dud enni o chom.

== Tud ==
* [[Ludwik Lejzer Zamenhof]] (1859–1917), saver an [[esperanteg]] 
* [[Izabella Scorupco]] (g. e 1970), aktourez.

{{commons|Białystok}}

[[Rummad:Kêrioù Polonia]]</text>
      <sha1>2ctav10cspnrvbewo3hk84tat08aka4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Habana</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18488</id>
    <revision>
      <id>2188670</id>
      <parentid>2185238</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="987" sha1="pwxo48ymbm78rqfyi2x5o2pijuvmjor" xml:space="preserve">[[Restr:CollageHavana.jpg|thumb|Skeudennaoueg]]
[[Restr:LocationHavana.png|thumb|Lec'hiadur La Habana]]
'''La Habana''', pe '''Ciudad de La Habana''' hervez an anv ofisiel bremañ, eo anv kêr-benn [[Kuba]], ha kêr-benn div broviñs, [[Proviñs Ciudad de La Habana]] ha [[Proviñs La Habana]], en hanternoz an enezenn. Ur porzh eo ivez. 2.4 milion a dud a zo o vevañ enni ha 3.7 en tolpad-kêr, ar pezh a ra dezhi bezañ brasañ kêr an [[Antilhez]].

Anv kentañ kêr e oa ''Villa de San Cristóbal de La Habana''. ''La Ciudad de las Columnas'' eo d'ar skrivagner [[Alejo Carpentier]].

== Tud ==
* [[José Raúl Capablanca]], meurc'hoarier [[echedoù]] kuban;
* [[Daína Chaviano]], skrivagner;
* [[Gloria Estefan]] kanourez.
* [[José Martí]], politikour, prederour, filozofour ha barzh;
* [[Celia Cruz]], &quot;Rouanez ar [[salsa]]&quot;;
* [[Ernesto Lecuona]], pianoour ha sonaozour;
* [[Bola de Nieve]], sonour.

{{Commons}}

[[Rummad:Kêrioù Kuba]]
[[Rummad:Kêrioù-penn Kreizamerika]]</text>
      <sha1>pwxo48ymbm78rqfyi2x5o2pijuvmjor</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Langenan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18587</id>
    <revision>
      <id>2188448</id>
      <parentid>2163665</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:41:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>75668</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ardamez àsvg</comment>
      <origin>2188448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3812" sha1="1peoelu6h5t7ubzrtj63537wjvm5c6v" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Langenan
| anvYezh = ''Langenan''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Languenan''
| skeudenn = Languenan - Mairie.jpg
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason ville fr Languenan (22).svg
| bro = {{Bro-Sant-Maloù}}
| departamant = {{Aodoù-an-Arvor}}
| arondisamant = [[Arondisamant Dinan|Dinan]]
| kanton = [[Kanton Plangoed|Plangoed]]
| etrekumuniezh = [[Dinan Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Dinan]]
| cp = 22130
| maer = Didier Morain
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 15.95
| hedred = -2.12611111111
| ledred = 48.5113888889
| uk = 123
| ubi = 55
| ubr = 131
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.mairie-languenan.fr/ www.mairie-languenan.fr]
}}
'''Langenan''' a zo ur gumun eus [[Breizh]] en [[Aodoù-an-Arvor]] hag e [[Bro-Sant-Maloù]]. 
== Douaroniezh ==
== Anv ==
* Erwan Vallerie : ''Langanano'', {{XIIvet}} kantved; ''Langananno'', 1109; ''Languennen'', 1251; ''Langanan'', 1278; ''Languenan'', {{XIVvet}} kantved; 1516;
'''Gerdarzh'''
Manati sant Kenan&lt;ref&gt;{{fr}}Hervé Abalain : ''Les noms de lieux bretons''. Les Universels Gisserot. 2000&lt;/ref&gt;
== Ardamezioù ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 59 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 5,36 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=55280 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; lazhet e voe unan anezhe d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]] e [[Tamines]] e [[Belgia]], soudard er [[136vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|136vet Rujumant Troadegiezh]] e oa&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5797032 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* D'ar [[25 Eost|25 a viz Eost]] [[1944]] e kouezhas un nijerez ''[[Republic P-47 Thunderbolt|P-47]]'' (marilhet 42-28439 ha kodet IA-K ) eus [[aerlu]] [[SUA]] (''[[United States Army Air Forces]]'') e &quot;La Petite Pierre&quot; e '''Langenan'''; he nijour a zeuas a-benn da adkavout e genvroidi&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Cotes%20Armor/pertes_usaaf_cotes_armor.html Pertes USAAF]&lt;/ref&gt;.
* Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
== Brezhoneg ==
* 11,4 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 365&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Languenan - Église.jpg|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Jakez''.
* Monumant ar re varv e-tal ar maerdi, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=55280 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1200
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|p1=737 		 		 	
|p2=792 
|p3=749
|p4=769 
|p5=811
|p6=805
|p7=987
|p8=1154
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Tud ==
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Allain du Moulin-Bouëssel.gif|80px]]
|'''Allain''',
aotrounez la Lande, Rouvray
|''En aour e zek talbennan en gul''
|-
|
|
|
|}
== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Languenan}}
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>1peoelu6h5t7ubzrtj63537wjvm5c6v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kanada</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18649</id>
    <revision>
      <id>2188649</id>
      <parentid>2185208</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5991" sha1="7v9jj4lmk608m7mvxtidld995jcxpb9" xml:space="preserve">{{Patrom:Infobox bro
|anv ofisiel              = Canada
|anv klok bzg             = Kanada
|anv boutin bzg           = Kanada
|skeudenn banniel         = Flag of Canada.svg
|skeudenn skoed-ardamez   = Royal Coat of arms of Canada.svg
|doare arouez             = skoed-ardamez
|skeudenn_kartenn         = Canada (orthographic projection).svg 
|enskrivadur_kartenn      = 
|ger-stur broadel         = ''&quot;A Mari Usque Ad Mare&quot;''{{spaces|2}}&lt;small&gt;([[Latin]])&lt;br /&gt;&lt;/small&gt;
|kan broadel              = ''[[O Canada]]''
|yezhoù ofisiel           = [[saozneg]], [[galleg]]
|strolladoù etnek         = 
|kêr-benn                 = [[Ottawa]]
|Led-d=45 |Led-m=24 |Led-NS=N |Hed-d=75 |Hed-m=40 |Hed-RK=W
|kêr vrasañ               = [[Toronto]]
|doare gouarnamant        = [[rouantelezh vonreizhel]] ha [[demokratelezh parlamantel]]
|titl penn ar vro1        = [[Kentañ ministr Kanada|Kentañ ministr]]
|anv penn ar vro1         = [[Mark Carney]]
|gorread                  = 9.984.670
|renk_gorread             = 2{{vet}}
|dregantad doureier       = 8,92
|istimadur_poblañs        = 37 589 262
|istimadur_poblañs_renk   = 38{{vet}}
|istimadur_poblañs_bloaz  = 2019
|niveradeg_poblañs        = 
|niveradeg_poblañs_bloaz  = 
|stankter_ar_boblañs      = 4
|renk_stankter_ar_boblañs = 228{{añ}}
|PDK PGP                  = $1.330 trilion
|PDK_PGP_renk             = 
|PDK_PGP_bloaz            = 2010
|PDK PGP keidenn          = $39.057
|PDK_PGP_renk_keidenn     = 
|doare_riegezh            = 
|elfenn_war_ar_riegezh    = 
|darvoud_heverk1          = 
|deiziad_heverk1          = [[1 Gouere]] [[1867]]
|darvoud_heverk2          = 
|deiziad_heverk2          = 
|darvoud_heverk3          = 
|deiziad_heverk3          = 
|darvoud_heverk4          = 
|deiziad_heverk4          = 
|FDD                      = {{increase}} 0,888
|FDD_renk                 = 8{{vet}}
|FDD_bloaz                = 2010
|FDD_rummad               = uhel
|moneiz                   = [[Dollar Kanada]]
|kod moneiz               = CAD
|gwerzhid-eur             = 
|utc_offset               = -3.5 da -7
|gwerzhid-eur_eur_hañv    = 
|eur_hañv_notenn          = 
|utc_offset_eur_hañv      = 
|Kod pellgomz             = 1
|Kod kenrouedad           = [[.ca]]
|notennoù                 = 
}}
'''Kanada''' (''Canada'' e saozneg ha galleg) a zo ur vro eus [[Amerika an Norzh]], en hanternoz d'ar Stadoù-Unanet (hag ivez a-reter dezho gant stad [[Alaska]]). Bevennet eo gant ar [[Meurvor Habask]] er c'hôrnog, [[Meurvor Arktika]] er [[gwalarn-sterenn]] hag er [[biz]] hag ar [[Meurvor Atlantel]] er [[biz-reter]]. [[Ottawa]], e proviñs [[Ontario]], eo ar gêr-benn, hogen [[Toronto]] eo ar gêr vrasañ. An eil bro vrasañ eus ar bed eo, goude [[Rusia]]. [[Saozneg]] ha [[galleg]] eo ar yezhoù ofisiel.

Ur [[monarkiezh vonreizhel]] ha [[Stad kevreadel|kevreadel]] eo hag un demokratelezh parlamantel. [[Dollar Kanada]] eo he moneiz. Ezel eo eus [[Emglev frankeskemm Norzh Amerika]] (EFENA), an [[Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel]], an [[Aozadur evit ar C'henober hag an Diorren Ekonomikel]], eus [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] (ABU) hag eus [[Kenglad ar Broadoù]].

== Poblañs ==
Daoust d'ar vro bezañ bras-tre n'eo ket ken poblet se. 37 589 262 a dud zo o chom eno e [[2019]]. E [[1867]] ne oa ket nemet 3,4 milion. 

Er c'hêrioù bras e vev an darn vrasañ eus an dud evel e [[Montréal]], [[Vancouver]], [[Toronto]] ha [[Calgary]]. 

== An istor ==
Meuriadoù Indianed a zo bet o chom eno abaoe pell. Kavet eo bet roudoù ragistorel kozh a 26500 bloaz e norzh [[Yukon]] ha kozh a 9500 bloaz e su [[Ontario]]. Er {{XVIvet kantved}} e oa kaset [[Jakez Karter]], ur breizhad e servij Roue Frañs da zizoleiñ douaroù ur bed dianav. E [[1534]] e erruas e [[Gaspezia]]. Goude distreiñ da Vreizh e teuas en-dro ar bloaz war-lec'h da zizoleiñ muioc'h c'hoazh ar vro.

Tamm-ha-tamm e teuas ur bern tud eus Bro-C'hall da chom ha da ober kenwerzh. 

Diwezhatoc'h e teuas ar Saozon ivez ha brezel oa etreze. Tapout a rejont muioc'h-muiañ a c'halloud. Setu perak e vez komzet saozneg ha galleg du-hont.

== Geografiezh ha hin ==
Kalz koadeier zo ha lennoù zo. Ar vro he deus ar muiañ a lennoù er bed eo, ha reoù bras zo evel al [[Lenn Superior|Lenn Uhelañ]], [[Lenn Ontario]], [[Lenn Huron]] ha [[Lenn Meur an Arzh]]. [[Lammoù-dour an Niagara]] zo un arvest a zesach kantadoù a viliadoù a dud bep bloaz. Menezioù zo ivez, anvet [[Menezioù Roc'hellek|ar Roc'helloù]]. Hanternoz ar vro n'emañ ket pell diouzh ar [[Pol Norzh]]. Setu perak e c'hell ar goañvoù bezañ kriz-tre (betek -45°) ha kouezhañ stank a ra an erc'h (ur geidenn a 3,37 metr e [[Kebek]]). E-pad an hañv eo ar c'hontrol, gellout a ra an gwrezverk pignat betek 35° pe c'hoazh 40°.

== Sportoù ==
An [[hoke war ar skorn]] ha [[Hoke war ar geot|war ar geot]] eo sportoù broadel Kanada. [[Basket-ball]], [[baseball]], [[curling]], [[soccer]] a vez graet kalz ivez. Ar [[Marc'h-houarn Treuz Bro (MTB)|MTB]] a zo diwanet eno.

== Loened ar C'hanada ==
Ur bern arzhed a vez kavet eno : an [[arzh Kermode|arzhed Kermode]], ar [[grizzli]], an [[arzh gwenn|arzhed gwenn]] hag an [[Arzh du Amerika|arzhed du]]. Bleizi, koyoted, [[orignal]]ed, [[karibou]]ed, [[kougar]]ed, [[avank]]ed ha [[gedon]] a gaver kalz ivez.

== Proviñsoù ha tiriadoù Kanada ==
[[Restr:Kanada brezhoneg.PNG|454x454px|thumbnail|Kartenn bolitikel Kanada]]
* ''Gwelet [[Proviñsoù ha tiriadoù Kanada]]''
Dek proviñs ha tri ziriad a zo. Ar stadoù kevreet-mañ a ya d'ober stad kevreadel Kanada.

== Tud ==
Skrivagnerien : [[Timothy Findley]], [[Louis Hémon]]

Kanerien : [[Céline Dion]], [[Bryan Adams]], [[Alanis Morissette]], [[Leonard Cohen]]

Aktourien : [[Keanu Reeves]], [[Christopher Plummer]], [[Donald Sutherland]], [[Evangeline Lilly]]

Politikourien : [[Justin Trudeau]], [[Stephen Harper]]

{{Amerika NKK}}
{{Monarkiezhoù}}
{{AFNA}}
{{Kenglad ar Broadoù}}
{{Frankofoniezh}}
{{Aozadur ar Stadoù Amerikan}}

[[Rummad:Stadoù Amerika]]
[[Rummad:Kanada]]</text>
      <sha1>7v9jj4lmk608m7mvxtidld995jcxpb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Béal Feirste</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18794</id>
    <revision>
      <id>2188521</id>
      <parentid>2185060</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="480" sha1="qvhrqyetjxdmenkubxnqcr6yw5mzlmh" xml:space="preserve">[[Restr:Wikibelfast1.jpg|300px|dehou|thumb|Skeudennaoueg.]]
'''Béal Feirste''' (stumm [[saozneg|saoznekaet]]: ''Belfast''), eil kêr vrasañ ag [[Iwerzhon]] ha [[kêr-benn]] [[Norzhiwerzhon]]. 267 500 a dud a oa o vevañ e kêr e [[2009]], ha 641 638 en tolpad kêrioù.

== Tud ==
* [[Aleksandr MacDonnell]], mestrc'hoarier [[echedoù]] [[Iwerzhon|iwerzhonat]] a zo bet ganet e Béal Feirste.
* [[Barry Douglas]], pianoour ha penn laz-seniñ

[[Rummad:Kêrioù Norzhiwerzhon]]</text>
      <sha1>qvhrqyetjxdmenkubxnqcr6yw5mzlmh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Los Angeles (Kalifornia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19387</id>
    <revision>
      <id>2188715</id>
      <parentid>2185287</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5959" sha1="78ajt39fut9pmb61k02yx4r6knrlj5k" xml:space="preserve">:[[Skeudenn:Disambiguation.svg|25px]]&amp;nbsp;''Ur bajenn disheñvelout [[Los Ángeles]] zo ivez.''
{{databox}}
'''Los Angeles''', berraet en '''L.A.''' alies, skrivet [[Los Ángeles]] e spagnoleg, eo kêr vrasañ [[stadoù SUA|stad]] [[Kalifornia]] hag eil kêr vrasañ ar [[Stadoù-Unanet]] goude [[New York]]. Tost 4 milion a dud a vev eno (18,5 milion en he zolead). Sez ar [[kontelezh (SUA)|gontelezh]] eo ivez. E su Kalifornia emañ, war aod ar [[Meurvor Habask]].

Diazezet e voe d'ar 4 a viz Gwengolo [[1781]] gant ar gouarnour spagnol [[Felipe de Neve]]. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Bro-Vec'hiko]] e [[1821]] war lerc'h dizalc'hidigezh ar vro eus [[Spagn]]. Staget e voe ouzh ar Stadoù-Unanet e [[1848]] goude fin ar [[Brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet]], dre brenañ California e [[Emglev Guadalupe Hidalgo]]. Er bloavezhioù 1890 e voe dizoloet eoul-maen ar pezh a lakkas ar gêr da greskiñ fonnus.

Oberiant ken ken eo ar gêr war dachennoù an aferioù, ar c'henwerzh etrebroadel, an dudi, ar sevenadur, ar mediaoù, ar c'hiz, ar skiant, an teknologiezh hag an deskadurezh. [[Hollywood]], brudet er bed a-bezh evit e broduiñ filmoù sinema, eo anv lodenn gwalarn [[rannvro Los Angeles]]. Degemeret eo bet ar [[C'hoarioù olimpek hañv]] gant ar gêr e 1932 ha 1984, ar pezh a vo adarre e 2028.

Un hin istrovanel pe greizdouarel a gaver eno. Menezioù ha dezerzhioù a zo en argoad ar vro.

== Lec'hanvadurezh ==
Los Angeles a dalv kement hag &quot;an aeled&quot; e spagnoleg. Distaget eo &quot;[[Lizherenneg fonetik etrebroadel|lɒs ˈændʒələs]]&quot; e saozneg ha &quot;[[Lizherenneg fonetik etrebroadel|los ˈaŋxeles]]&quot; e spagnoleg.
[[Restr:Los angeles 1908.jpg|700px|center|thumb|Los Angeles e [[1908]]]]
[[restr:Bunker Hill Downtown Los Angeles.jpg|400px|center|thumb|Ul lodenn eus ar memes lec'h e 2009]]

== Kêraozerezh==
N'eus ket kreiz-kêr e Los Angeles, zoken ma'z eo ''La Plaza'', lec'h ma voe diazezet kêr, ur seurt kreiz istorel hervez an &quot;Angeliz&quot;. Ledet kenañ en deus ar gêr a-hed he istor, ha kontañ a ra karterioù e-leizh, en, o zouez ''[[Hollywood]]'' ha ''China town'', pa eo [[Beverly Hills]] ha [[Santa Monica]] kêrioù enklozet er gêr vras.

== Yezhoù ==
Hervez an ''American Community Survey'' e oa, e 2017, 42,51 % eus an annezidi oadet a 5 bloaz pe muioc'h a zisklêrie komz [[spagnoleg]] er gêr, 40,98 % komz ar [[saozneg SUA|saozneg]], 2,54 % an [[tagalog]], 2,46 % ar [[koreaneg|c'horeaneg]], 1,84 % an [[armenieg]], 1,50 % ur yezh [[yezhoù sinaek|sinaek]], 1,37 % ar [[perseg]], 0,95 % ar [[ruseg]], 0,60 % ar [[galleg]], 0,52 % ar [[japaneg]] ha 4,26 % ur yezh all&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=en |titl=Language spoken at home by ability to speak english for the population 5 years and over. Universe: Population 5 years and over. American Community Survey 1-Year Estimates |url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/17_1YR/B16001/1600000US0644000 |lec'hienn=factfinder.census.gov}}.&lt;/ref&gt;.

==Gevelliñ==
[[Restr:Los Angeles City Hall with sister cities 2006.jpg|thumb|Ar panell-mañ a ziskouezh war-zu pelec'h hag eus pegeit [[miltir]] eus an ti-kêr emañ pep kêr c'hevell]]
Los Angeles he deus 25 kêr gevellet ganti&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sistercities.lacity.org/|title=Sister Cities of Los Angeles|publisher=City of Los Angeles|year=2022|accessdate=2022-05-01}}&lt;/ref&gt;. Roll ar c'hêrioù dre bloaz gevelliñ:

{|
| valign=&quot;top&quot; |
* [[Eilat]], {{Israel}} (1959)
* [[Nagoya]], {{Japan}} (1959)
* [[Salvador da Bahia|Salvador]], {{Brazil}} (1962)
* [[Bourdel]], {{Bro-C'hall}} (1964)
* [[Berlin]], {{Alamagn}} (1967)
* [[Lusaka]], {{Zambia}} (1968)
* [[Kêr-Vec'hiko]], {{Mec'hiko}} (1969)
* [[Auckland City]], {{Zeland Nevez}} (1971)
* [[Busan]], {{Korea ar Su}} (1971)
| valign=&quot;top&quot; |
* [[Mumbai]], {{India}} (1972)
* [[Tehran]], {{Iran}} (1972)
* [[Taipei]], {{Taiwan}}, [[Republik Sina]] (1979)
* [[Guangzhou]], {{Sina}} (1981)
* [[Aten]], {{Gres}} (1984)
* [[Sant Petersbourg]], {{Rusia}} (1984)
* [[Vancouver]], {{Kanada}} (1986)
* [[Giza]], {{Egipt}} (1989)
| valign=&quot;top&quot; |
* [[Jakarta]], {{Indonesia}} (1990)
* [[Kaunas]], {{Lituania}} (1991)
* [[Makati]], {{Filipinez}} (1992)
* [[Split]], {{Kroatia}} (1993)
* [[San Salvador]], {{El Salvador}} (2005)
* [[Beirout]], {{Liban}} (2006)
* [[Ischia]], {{Italia}} (2006)
* [[Yerevan]], {{Armenia}} (2007)
|}

* [[Londrez]] ha [[Manchester]], e {{Bro-Saoz}}, ha [[Łódź]] e {{Pologn}} a zo kêrioù mignon.&lt;ref name=&quot;Manchester&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.manchestereveningnews.co.uk/news/s/1128076_twinning_link_with_la|title=Twinning link with LA|publisher=Manchester Evening News|accessdate=2009-07-28}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://sistercitiesofla.com/|title=Sister cities of Los Angeles, Inc.|year=2010|accessdate=February 8, 2010}}&lt;/ref&gt;
* Los Angeles he deus ivez un eskemm sevenadurel gant [[Tel Aviv]] en [[Israel]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jewishla.org/Tel_Aviv_LA_Partnership.cfm|title=Tel Aviv/Los Angeles Partnership|year=2007|publisher=The Jewish Federation of Greater Los Angeles|accessdate=2008-08-07}}&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
=== Tud ganet ha marvet eno ===
* [[Marilyn Monroe]] (1926-1962), aktourez 
=== Tud ganet eno ===
* [[Liza Minnelli]] (g. e 1946), kanerez, aktourez, dañserez
* [[James Ellroy]] (g. e 1948), skrivagner, 
* [[Jodie Foster]] (g. e 1962), aktourez
* [[Jennifer Aniston]] (g. e 1969), aktourez
* [[Gwyneth Paltrow]] (g. e 1972), aktourez
* [[Angelina Jolie]] (g. e 1975), aktourez
* [[Jake Gyllenhaal]] (g. e 1980), aktour
* [[Venus Williams]] (g. e 1980), c'hoarierez tennis
=== Tud marvet eno ===
* [[Buster Keaton]] (1895-1966), aktour er sinema mut

==Gwelet ivez==
* [[Hollywood]]

==Daveoù==
{{Daveoù}}

==Liammoù diavaez==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20130513023235/http://www.ci.la.ca.us/ Lec'hienn ofisiel]
* {{en}} [http://www.discoverlosangeles.com/ Discover Los Angeles] - The Los Angeles Convention and Visitors Bureau

{{LabourAChom}}

[[Rummad:Los Angeles]]</text>
      <sha1>78ajt39fut9pmb61k02yx4r6knrlj5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bergen (Norvegia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19677</id>
    <revision>
      <id>2188502</id>
      <parentid>2185039</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1624" sha1="mvgqscmrphksjknjdp7kbhxxdnmo8ee" xml:space="preserve">{{pennad zo| Bergen}}
[[Restr:Bergen_location.png|thumb|100px|right| Lec'hiadur Bergen e Norvegia]]

'''Bergen''' a zo ur gêr eus arvor [[Norvegia]], an eil kêr vrasañ er vro goude [[Oslo]], e-keñver an niver a annezidi (242 000 anezho e Genver [[2006]]). An eil porzh brasañ eo ivez.
Glaveier e-leizh a vez eno (2.000-2.500 mm bep bloaz) ha ren a ra en tolead un hinad na re domm na re yen (1,6&amp;nbsp;°C e miz Genver ha 14,4&amp;nbsp;°C e miz Gouere).

Savet e oa bet Bergen gant [[Olav III Norvegia]] e [[1070]], dindan an anv ''Bjorgvin''. Kêr-benn Norvegia e voe betek dibenn an [[XIIIvet kantved]]. Kêr vrasañ ar vro e kendalc’has da vezañ a-hed ar Grennamzer hag e-pad meur a gantved war-lerc’h. Unan eus porzhioù bras an [[Hansa]] e voe. Dont a rae e binvidigezh eus kenwerzh ar pesked, pesketaet war aodoù hanternoz Norvegia, mogedet ha kaset war-lerc’h war marc’hadoù Europa
D’ar mare-hont e voe savet karter kozh [[Bryggen]], a zo enskrivet bremañ war roll [[glad bedel|glad ar bed]] gant an [[UNESCO]]. 
 
[[Restr:Bergen Stadtansicht.jpg|thumb|right|Porzh kozh Bergen]]

== Tud ==
* [[Dorothe Engelbretsdatter]], skrivagnerez
* [[Edvard Grieg]], sonaozour.

== Gevellañ ==
Gevellet eo Bergen gant :
* [[Göteborg]], [[Sveden]]
* [[Turku]], [[Finland]]
* [[Aarhus]], [[Danmark]]
* [[Newcastle upon Tyne]], [[Rouantelezh Unanet]]
* [[Seattle]], [[Stadoù Unanet]]
* [[Asmara]], [[Eritrea]]

== Liammoù diavaez ==
{{commons|Bergen}}
* [https://web.archive.org/web/20060329071443/http://www.bergen.kommune.no/info/ Lec’hienn an ti-kêr] (e norvegeg hag e saozneg)

[[Rummad:Kêrioù Norvegia]]</text>
      <sha1>mvgqscmrphksjknjdp7kbhxxdnmo8ee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arthur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19708</id>
    <revision>
      <id>2188488</id>
      <parentid>2185021</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3116" sha1="i7msr4h8jsk268q0tblr88la6ae48ls" xml:space="preserve">'''Arthur''' zo un [[anv-bihan]] [[kembraek]], a glot gant [[Arzhur]] e [[brezhoneg]], hag a gaver e [[saozneg]], [[galleg]], [[daneg]], [[nederlandeg]], [[roumaneg]] ha [[portugaleg Brazil]]

==Yezhoù all==
*''Arturus'' hag ''Artorius'' e latin
*''[[Arturo]]'', e spagnoleg hag italianeg
* ''[[Artur]]'' e svedeg, poloneg, turkeg, galizeg, kroateg, sloveneg
* アーサー (Āsā) e japaneg (e [[katakana]])
*''[[Arzhur]]'' e brezhoneg.

== Tud ==
=== Roueed ha priñsed ===
''Gwelout [[Arzhur]].''
[[Restr:Arthur Guinness.jpg|thumb|200px|Arthur Guinness]]
[[Restr:Arthur Conan Doyle by George Wylie Hutchinson.png|thumb|200px|Arthur Conan Doyle e 1894&lt;small&gt;tresadenn gant George Wylie Hutchinson&lt;/small&gt;]]
=== {{XVIIIvet}} kantved ===
* [[Arthur Guinness]] (1725–1803), breser hag embreger iwerzhonat
=== {{XIXvet}} kantved===
==== {{Alamagn}} ====
* [[Arthur Schopenhauer]] (1788–1860), prederour alaman
==== {{Breizh}} ====
* [[Arthur de La Borderie]] (1827-1901), istorour
==== {{Bro-C'hall}} ====
* [[Arthur de Gobineau]] (1816-1882), diplomat, skrivagner ha politikour
* [[Arthur Rimbaud]] (1854-1891), barzh
==== {{Bro-Saoz}} ====
* [[Arthur Wellesley]], [[dug Wellington]] (1769-1852), e penn an arme saoz en emgann [[Waterloo]]
* [[Arthur Hughes (livour)|Arthur Hughes]] (1832-1915), livour
==== {{Bro-Skos}} ====
* [[Arthur Hay]] (1824-1878), evnoniour
=== {{XXvet}} kantved===
[[Restr:Arthur Bernède by Cazals.jpg|thumb|200px|Arthur Bernède&lt;small&gt;tresadenn gant Frédéric-Auguste Cazals&lt;/small&gt;]]
[[Restr:Arthur Koestler (1969).jpg|thumb|200px|Arthur Koestler e 1969]]
==== {{Aostria}} ====
* [[Arthur Schnitzler]], skrivagner ha medisin 
==== {{Brazil}} ====
* [[Arthur Antunes Coimbra]] (g. e 1953), melldroader
*[[Arthur (melldroader)|Arthur]] (1996-), melldroader 
==== {{Breizh}} ====
* [[Arthur de Salins]] (1857-1936), jeneral ha penn-skout
* [[Arthur Bernède]] (1871-1937), romantour poblek ha senarioour, ber ijinet gantañ Judex ha Belphégor
* [[Arthur Dallidet]] (1906-1942), politikour ha rezistant
==== {{Bro-Saoz}} ==== 
* [[Arthur C. Clarke]], skrivagner [[skiant-faltazi]]
* [[Arthur Koestler]], saoznekadur Artúr Kösztler (1905-1983), skrivagner hungarat broadet breizhveuriat 
==== {{Bro-Skos}} ====
* [[Arthur Balfour]] (1848–1930), kentañ ministr Breizh-Veur
* [[Arthur Conan Doyle]] (1859–1930), skrivagner
==== {{SUA}} ==== 
* [[Arthur Miller]], dramaour ha skridarnodour
* [[Arthur Rubinstein]], pianoour polonat broadet stadunanat
* [[Art Garfunkel]] (g. e 1941), kaner
* [[Arthur Ashe]] (1943-1993), c'hoarier tennis
* Arthur [[Harpo Marx]] (1888–1964), komedian

==== {{Suis}} ====
* [[Arthur Honegger]] (1892-1955), sonaozer

==Lec'hanvadurezh==
==={{Kanada}}===
* [[Arthur (Manitoba)]], ur bastell-vouezhiañ e [[Manitoba]]
* [[Arthur (Ontario)]]

==={{SUA}}===
* [[Arthur (Illinois)]]
* [[Arthur (Iowa)]]
* [[Arthur (Nebraska)]]
* [[Arthur (Dakota an Norzh)]]
* [[Port Arthur (Teksas)]]

== A bep seurt ==
* [[(2597) Arthur]], un asteroidenn

==Pennadoù kar==
*[[McArthur]]
*[[MacArthur]]

[[Rummad:anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>i7msr4h8jsk268q0tblr88la6ae48ls</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koeron</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19715</id>
    <revision>
      <id>2188662</id>
      <parentid>2185226</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7178" sha1="izb2sitbym3zjoudg1bkgbmomzgavc0" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Koeron
 | anvYezh           = 
 | Yezh              = 
 | anvOfisiel        = ''Couëron''
 | skeudenn          = Couëron port.jpg
 | alc'hwez          = Porzh Koeron, war lez al [[Liger]].
 | ardamezioù        = 
 | bro               = [[Bro Naoned|Naoned]]
 | departamant       = [[Liger-Atlantel]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Naoned]]
 | etrekumuniezh     = [[Naoned Meurgêr]]
 | bro velestradurel = [[Tolpad-kêrioù Naoned]]
 | kanton            = [[Kanton Sant-Stefan-Brengoloù|Sant-Stefan-Brengoloù]] betek 2015, [[Kanton Sant-Ervlan-1|Sant-Ervlan-1]] abaoe 2015
 | cp                = 44220
 | maer              = Carole Grelaud
 | amzer-gefridi     = 2020-2026
 | gorread           = 44.03
 | hedred            = -1.722778
 | ledred            = 47.215556
 | uk                = 13
 | ubi               = 0
 | ubr               = 74
 | lec'hienn web     = [http://www.ville-coueron.fr/ www.ville-coueron.fr]
}}
'''Koeron''' a zo ur gumun eus [[Breizh]], e [[Liger-Atlantel]], e [[Bro-Naoned]], e [[gevred]] ar vro.
== Douaroniezh ==
&lt;gallery&gt;
Couëron vue de la Loire.JPG
&lt;/gallery&gt;
* War lez al [[Liger]] emañ Koeron.
== Dezougen ==
&lt;gallery&gt;
Gare-Coueron-1900.jpg
Couëron gare.JPG
Gare-Coueron-2014 08.JPG
&lt;/gallery&gt;
* Ar porzh-houarn.
== Anv ==

* Erwan Vallerie ː '''Coiron''', 849; '''Choirum''', 1205; '''Coueron''', 1287; '''Coayron''', 1429

== Ardamezioù ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Krouet e voe kumun Koeron e [[1790]] diwar ar barrez katolik. Lakaet e voe e [[Kanton Koeron]] hag e [[Bann Savenneg]]. E [[1800]] e voe lakaet en [[Arondisamant Naoned]]. E [[1801]] e voe lakaet e [[Kanton Sant-Stefan-Brengoloù]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=10500 Cassini - EHESS - Fichenn kumun Koeron] &lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 235 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, da lavaret eo 3,88% eus he foblañs e [[1911]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://lessoldatsdeloireinferieure.hautetfort.com/coueron/ Les soldats de Loire Inférieure - Monumant ar re varv]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Lazhet e voe an tiegezh Lemarié (an tad, ar vamm hag unan ag an daou vab)  gant an [[Trede Reich|nazied]] evit bout bet roet bod da zaou nijour  eus ar Gevredidi, ar mab arall a varvas ivez abalamour d’e stourm a-eneb da Alamagn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=55821&amp;dpt=44 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. 
==== Trevadennoù ====
===== [[Brezel Aljeria]]  =====
* Mervel a reas pevar milour eus ar gumun  hervez monumant ar re varv&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=31530dpt=44 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. 
=== {{XXIvet kantved}} ===
* Lakaet e voe ar gumun e [[Kanton Sant-Ervlan-1]] pa voe diskaret [[Kanton Sant-Stefan-Brengoloù]] e [[2014]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000028661362 Décret n° 2014-243 du 25 février 2014 portant délimitation des cantons dans le département de la Loire-Atlantique]&lt;/ref&gt;.
== Brezhoneg ==
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv dirak ar maerdi, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=31530dpt=44 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; ha kartenn-bost &lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/cpa/com.php?insee=44047&amp;dpt=44&amp;comm=Cou%EBron Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. 
=== Savadurioù relijiel katolik ===
&lt;gallery&gt;
Couëron église StSymphorien.JPG|Iliz ar barrez.
Couëron église polonaise.JPG
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Sinforian''.
* Iliz katolik ar gumuniezh gatolik erruet eus [[Polonia]] e [[1923]].

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=20000
|passo1=5000
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=11641 			 	 		
|p2=12276 
|p3=13273 
|p4=14113
|p5=16319
|p6=17808 
|p7=18657
|p8=19765
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{DilennadBremañ |Deroù=Meurzh 2015 |Anv= Carole Grelaud&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.presseocean.fr/actualite/coueron-apres-la-mort-de-jean-pierre-fougerat-carole-grelaud-est-elue-maire-07-03-2015-152 Presse-Océan]&lt;/ref&gt; |Strollad=[[Strollad Sokialour Gall|PS]] |Karg= }}
{{Dilennad|Deroù=1995|Penn=C'hwevrer 2015|Anv=Jean-Pierre Fougerat&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.ouest-france.fr/deces-jean-pierre-fougerat-le-maire-de-coueron-est-mort-3203556 Marv ar maer (pennad Ouest-France)]&lt;/ref&gt;|Strollad=PS|Karg=}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==

* Pierre David de la Botardière, selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1588
* ̈Mathieu Talour de la Carterie, selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1713
* Guy-Barthélémy Talour de la Carterie, selaouer ouzh [[Kambr ar C'hontoù Breizh]] e 1733

===Tud bet ganet eno===
* [[Alcide Dessalines d'Orbigny]], [[blodegouriezh|blodegour]], [[ergerzh]]er, naturour ha [[paleontologiezh|paleontologour]] [[Bro-C'hall|gall]], d'ar [[6 a viz Gwengolo]] [[1802]]
===Tud marvet eno===
*[[1488]]: an dug [[Frañsez II (Breizh)|Frañsez]], tad an dugez [[Anna Vreizh]].

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Poyet.gif|80px]]
|'''Poyet''',
Aotrounez Bois-es-Loup
|''Palefarzhet; ouzh 1 ha 4, en glazur e deir kolonenn en aour; ouzh 2 ha 3, en gul e aerouant divaskellet en aour.''&lt;ref&gt;Genidig eus bro-Anjev; 

- '''Helye''', kuzulier ouzh Breujoù Breizh e 1568; 

- '''Guillaume''', kadoriad kentañ ouzh [[Grands Jours|Grands-Jours]] e 1535; Kañseller Bro-C'hall e 1538; aet da Anaon e 1548.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Restr:Budan de Boislaurent.png|80px]]
|'''Budan'''
Aotrounez Boislaurent
|''En glazur e gebrenn heuliet ouzh kab a-zeoù gant ur brog hag ouzh kab a-gleiz gant un dant, ouzh beg gant un delfin, an holl en aour''
|-
|[[Restr:David de la Botardière.png|80px]]
|'''David'''
Aotrounez la Botardière
|''En argant e wezenn-derv geotet, meziet en aour, ar c'hef hebiaet gant un delenn en gwad ouzh pep tu''
|-
|[[Restr:Talour de la Carterie.png|80px]]
|'''Talour'''
Aotrounez la Carterie
|''En glazur e groaz pavek en argant, karget ouzh kondon gant ur c'halon en gul''
|}

== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Ireland.svg|border|25px]] [[Iwerzhon]]
| [[Loch Garman]]
|
|-
|[[Restr:Flag of Wallonia.svg|border|25px]] [[Wallonia]]
| [[Fleurus]]
| 1997
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Couëron}}
*{{fr}} [http://www.ville-coueron.fr/ Lec'hienn ofisiel kêr]
*{{br}} [http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=44047 Koeron war lec'hienn Geobreizh]

== Levrlennadur==

* Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
*Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Liger-Atlantel]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Naoned]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet e Liger-Izelañ e-pad an Dispac'h Gall]]</text>
      <sha1>izb2sitbym3zjoudg1bkgbmomzgavc0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20183</id>
    <revision>
      <id>2188486</id>
      <parentid>2109215</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3412" sha1="28qwc87ryjihz6l4xdfeza8ge3dvnn8" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Arle
 | anvYezh           = Arle
 | Yezh              = okitanek
 | anvOfisiel        = Arles
 | skeudenn          = 2360.Blick vom Ufer der Rhone auf Arles-Provence.JPG
 | alc'hwez          = Kreiz istorel Arle.
 | ardamezioù        = Blason Arles 13.svg
 | logo              = 
 | bro               = {{Okitania}}
 | rannvro           = [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]]
 | departamant       = [[Bouches-du-Rhône]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Arle|Arle]] ([[isprefeti]])
 | kanton            = [[Pennlec'h]] daou ganton :&lt;br /&gt;[[Kanton Arle-Reter|Arle-Reter]] hag [[Kanton Arle-Kornôg|Arle-Kornôg]]
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération Arles-Crau-Camargue-Montagnette
 | bro velestradurel = 
 | insee             = 13004
 | cp                = 13104, 13123, 13129, 13200 ha 13280
 | maer              = Hervé Schiavetti ([[PCF]])
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2020]]
 | poblañs           = {{PoblansKumun|13|004}}
 | deiziad-poblañs   = {{PoblansKumun|13|deiziad}}
 | gorread           = 758.93
 | hedred            = 4.627803
 | ledred            = 43.676650
 | uk                = 15
 | ubi               = 0
 | ubr               = 57
 | lec'hienn web     = http://www.ville-arles.fr/
}}
[[Skeudenn:Arènes d'Arles 1.jpg|right|thumb|300px|Aren Arle]]
'''Arle''' (stumm [[okitanek]]; stumm gallek hag ofisiel: ''Arles''), kêr eus [[Okitania]] er [[Bro-C'hall|Stad C'hall]]. 

== Douaroniezh ==
== Anv ==

* '''Rhodanousia'''
* '''Theline'''
* '''Arelate'''
* '''Colonia Julia Paterna Arelate Sextanorum''' (war dro ar bloaz -46, diwar anv soudarded koz Legio VI)&lt;ref&gt;L.-A. Constans. ''Arles''. p. 12&lt;/ref&gt;
* '''Constantina''' (diwar anv Constantinus II)&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;M.-N. Bouillet. p. 108&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;R. Chevalier ː ''Provincia''. P. 81&lt;/ref&gt;
* '''Julia Materna'''&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Gerdarzh ==
* ''Arelate'' ː '''''(p)are''''' = e-kichen, e tal ; '''''late''''' = geunioù, lagennoù (''Camargue'' hiriv).

== Istor ==
Arle a vije bet krouet war dro 2 000 bloaz kent J.-K.

E gresianeg e oa anavezet dindan an anv : ''Rhodanousia'', hag a zo hirie karter Trinquetaille.

Porzh-koñvers ar C'hresianed eus ''Massalia'' ([[Marselha]]), anvet ''Théliné''.

* 314 : sened-iliz, gant Constantinus Iñ, diwar-benn prezegennoù Donatus.
* 353 : sened-iliz, gant Constantius, diwar-benn prezegennoù Arius.
*407-411ː kerbenn impalaeriezh galian, dindan Kustentin III
* 417 : anvet eo Patroclius kentañ ''metropolitanus'' Arle gant ar pab Zozismus 

Kêr-benn ur rouantelezh Burgondia a voe en Arle adalek 933, gant Rodolphe Welf, roue Burgondia treuzjura. Roet eo bet e 1032 gant Rodolphe III d'an impalaer Konrad II. Adalek An amzer se, Arles n'eo ket anvet nemet kêrbenn Provincia.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Touristerezh ==
[[Restr:Arles-1928.gif|thumb|Gweled dre an aer e 1928]]
Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] dezhi.

== Tud ==
* Constantinus II, mab kentañ an impalaer Constantinus Iñ ha Fausta, bet ganet e Arle ar 7 Eost 314
*Constantinus III, impalaer galian, 407-411
* ar [[Gipsy Kings]]
* al livour [[Vincent van Gogh]]

== Levrlennadur ==
*Constans L.-A. : ''Arles''. Les Belles Lettres. 1928
*Chevalier R. ː ''Provincia.'' Les Belles Lettres. 1982

== Daveoù ==
{{Daveoù}}

{{commons|Arles}}

[[Rummad:Kêrioù Provañs]]
[[Rummad:Arle]]
[[Rummad:Kumunioù Bouches-du-Rhône]]</text>
      <sha1>28qwc87ryjihz6l4xdfeza8ge3dvnn8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rodez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20954</id>
    <revision>
      <id>2188445</id>
      <parentid>1922264</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T06:48:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>liamm</comment>
      <origin>2188445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="260" sha1="ojrhcpq3zqzm52h1d81nd17hg1s39mf" xml:space="preserve">{{Disheñvelout lec'hanvioù}}

'''Rodez''' a zo
*un enezenn [[Bro-C'hres]], gwelout [[Enez Rodez]];
*kêr-benn [[Enez Rodez]], anvet Rodos pe ''Rodez'';
*Rodez, anv ofisiel gallek pennlec'h [[departamant gall]] an [[Aveyron]], a zo ''[[Rodés]]'' en okitaneg.</text>
      <sha1>ojrhcpq3zqzm52h1d81nd17hg1s39mf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rodés</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21323</id>
    <revision>
      <id>2188446</id>
      <parentid>2144570</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:14:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tud */</comment>
      <origin>2188446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9790" sha1="avbtwjtwuzrdh6y7o0prpirjonaait0" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Rodés
 | anvYezh           = Rodés
 | Yezh              = okitanek
 | anvOfisiel        = Rodez
 | skeudenn          = City hall of Rodez (1).jpg 
 | alc'hwez          = Ar maerdi.
 | ardamezioù        = Blason ville france Rodez.svg
 | logo              = 
 | bro               = {{Okitania}}&lt;br /&gt;[[Roergue]] (kêr-benn)
 | rannvro           = [[Midi-Pyrénées]]
 | departamant       = [[Aveyron (departamant)|Aveyron]] ([[prefeti]])
 | arondisamant      = [[Arondisamant Rodez|Rodez]] ([[pennlec'h]])
 | kanton            = [[Pennlec'h]] tri c'hanton :&lt;br /&gt;[[Kanton Rodés-Reter|Rodés-Reter]]&lt;br /&gt;[[Kanton Rodés-Kornôg|Rodés-Kornôg]]&lt;br /&gt;[[Kanton Rodés-Norzh|Rodés-Norzh]]
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération du Grand Rodez
 | bro velestradurel = 
 | insee             = 12202
 | cp                = 12000
 | maer              = Christian Teyssèdre 
 | amzer-gefridi     = 2020-2026
 | poblañs           = {{PoblansKumun|12|202}}
 | deiziad-poblañs   = {{PoblansKumun|12|deiziad}}
 | gorread           = 11.18
 | hedred            = 2.575
 | ledred            = 44.3505555556
 | uk                = 
 | ubi               = 500
 | ubr               = 640
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.ville-rodez.fr www.ville-rodez.fr]
}}
[[Skeudenn:Rodez view.jpg|left|thumb]]
{{clr|left}}
'''Rodés''' (''Rodez'' e [[galleg]]) eo anv ar [[kumunioù Frañs|gumun]] a zo pennlec'h [[departamant gall]] an [[Aveyron]], ha kêr-benn ar vroig a zo graet [[Roergue]] anezhi. 
Ur gêr a 28&amp;nbsp;000 a annezidi enni eo. En tolpad-kêrioù, 8 kumun a dro-war-dro ennañ, ez eus 66&amp;nbsp;500 a annezidi. 
== Douaroniezh ==
* E kember ar stêr [[Avairon]] hag Auterne emañ Rodés.
== Anv ==
=== Stummoù skrivet ===
* '''Segodunum''' (Ptolemaios, II, 7, 12)
* '''Segodun''' (Taolenn Peuntinger)
* '''Civitas Rutenorum''' (Not. Gall. XII, 3)
* Castellum
* '''Ruthena Civitas, Ruthenus, Rutenus''' (Gregor Teurgn)
* '''Rotina''' (Sened Iliz Agde 506)
* '''Rotenus''' (Sened Iliz Orleañs 511)
=== Gerdarzh ===
* '''Segedunum''' ː ''sege-'' = bras, talvoudus, war an uhel; ''[[dun]]-'' = kreñvlec'h; uhel
* ''Ruthénois'' a vez graet eus annezidi kêr e galleg. Dont a ra anv kêr eus pobl ar [[Rutened]] (pe ''Rhuteni''), [[Kelted]] degouezhet war-dro ar {{Vvet kantved kt JK}} hag o doa savet un [[oppidum]] eno.
== Ardamezioù ==
''En gul, e deir rod en aour, e gab gwriet en glazur, karget gant teir flourdilizenn en aour''
== Istor ==
Rodez a zo bet kêrbenn ur c'hontelezh, betek ar XVt kantved.
Bourbon-Vendôme, kont diwezhañ, e roas ar gêr da Herri IV, had he stagas ouzh rouantelezh gall&lt;ref&gt;M.-N. Bouillet ː ''Dictionnaire universel d'Histoire et de Géographie''. Hachette &amp; Cie. Paris. 1863; p. 1502&lt;/ref&gt;.
=== [[Dispac'h gall]] ===
* Krouet e voe ar gumun e [[1790]]. Lakaet e voe e da benn [[Kanton Rodés]], da benn [[Distrig Aubinh]] ha da benn  departamant [[Aveyron (departamant)|Avairon]].  Lakaet e voe da benn [[Arondisamant Rodés]] pa voe krouet e [[1800]]. Lakaet e voe e [[Kanton Vilafranca]] e 1801&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=29437 Cassini – EHESS]&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 412 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 2,68% eus ar boblañs e [[1911]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&amp;insee=12202&amp;pays=France&amp;dpt=12&amp;idsource=152272&amp;table=bp&amp;lettre=&amp;fusxx=&amp;debut=0 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 119 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv &lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&amp;insee=12202&amp;pays=France&amp;dpt=12&amp;idsource=152272&amp;table=bp&amp;lettre=&amp;fusxx=&amp;debut=0 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
=== Savadurioù katolik ===
&lt;gallery&gt;
Cathedral of Our Lady of Rodez 79.jpg
Cathedral of Our Lady of Rodez 12.jpg
Cathedral of Our Lady of Rodez 86.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Iliz-veur ''Intron-Varia'', luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/12/accueil_12202_1.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery&gt;
Church of the Sacred Heart in Rodez 14.jpg
&lt;/gallery&gt;
* Iliz ''ar Galon Sakr'', luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/12/accueil_12202b.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;.
* Iliz ''Sant Amans'', luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/12/accueil_12202a.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs 1793-2008 ==

&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize  = width:750 height:340
PlotArea   = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:26000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0

BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1791
  bar:1792
  bar:1793
  bar:1794
  bar:1795
  bar:1796
  bar:1797
  bar:1798
  bar:1799
  bar:1800 text:1800
  bar:1801
  bar:1802
  bar:1803
  bar:1804
  bar:1805
  bar:1806
  bar:1807
  bar:1808
  bar:1809
  bar:1810
  bar:1811
  bar:1812
  bar:1813
  bar:1814
  bar:1815
  bar:1816
  bar:1817
  bar:1818
  bar:1819
  bar:1820 text:1820
  bar:1821
  bar:1822
  bar:1823
  bar:1824
  bar:1825
  bar:1826
  bar:1827
  bar:1828
  bar:1829
  bar:1830
  bar:1831
  bar:1832
  bar:1833
  bar:1834
  bar:1835
  bar:1836
  bar:1837
  bar:1838
  bar:1839
  bar:1840 text:1840
  bar:1841
  bar:1842
  bar:1843
  bar:1844
  bar:1845
  bar:1846
  bar:1847
  bar:1848
  bar:1849
  bar:1850
  bar:1851
  bar:1852
  bar:1853
  bar:1854
  bar:1855
  bar:1856
  bar:1857
  bar:1858
  bar:1859
  bar:1860 text:1860
  bar:1861
  bar:1862
  bar:1863
  bar:1864
  bar:1865
  bar:1866
  bar:1867
  bar:1868
  bar:1869
  bar:1870
  bar:1871
  bar:1872
  bar:1873
  bar:1874
  bar:1875
  bar:1876
  bar:1877
  bar:1878
  bar:1879
  bar:1880 text:1880
  bar:1881
  bar:1882
  bar:1883
  bar:1884
  bar:1885
  bar:1886
  bar:1887
  bar:1888
  bar:1889
  bar:1890
  bar:1891
  bar:1892
  bar:1893
  bar:1894
  bar:1895
  bar:1896
  bar:1897
  bar:1898
  bar:1899
  bar:1900 text:1900
  bar:1901
  bar:1902
  bar:1903
  bar:1904
  bar:1905
  bar:1906
  bar:1907
  bar:1908
  bar:1909
  bar:1910
  bar:1911
  bar:1912
  bar:1913
  bar:1914
  bar:1915
  bar:1916
  bar:1917
  bar:1918
  bar:1919
  bar:1920 text:1920
  bar:1921
  bar:1922
  bar:1923
  bar:1924
  bar:1925
  bar:1926
  bar:1927
  bar:1928
  bar:1929
  bar:1930
  bar:1931
  bar:1932
  bar:1933
  bar:1934
  bar:1935
  bar:1936
  bar:1937
  bar:1938
  bar:1939
  bar:1940 text:1940
  bar:1941
  bar:1942
  bar:1943
  bar:1944
  bar:1945
  bar:1946
  bar:1947
  bar:1948
  bar:1949
  bar:1950
  bar:1951
  bar:1952
  bar:1953
  bar:1954
  bar:1955
  bar:1956
  bar:1957
  bar:1958
  bar:1959
  bar:1960 text:1960
  bar:1961
  bar:1962
  bar:1963
  bar:1964
  bar:1965
  bar:1966
  bar:1967
  bar:1968
  bar:1969
  bar:1970
  bar:1971
  bar:1972
  bar:1973
  bar:1974
  bar:1975
  bar:1976
  bar:1977
  bar:1978
  bar:1979
  bar:1980 text:1980
  bar:1981
  bar:1982
  bar:1983
  bar:1984
  bar:1985
  bar:1986
  bar:1987
  bar:1988
  bar:1989
  bar:1990
  bar:1991
  bar:1992
  bar:1993
  bar:1994
  bar:1995
  bar:1996
  bar:1997
  bar:1998
  bar:1999
  bar:2000 text:2000
  bar:2001
  bar:2002
  bar:2003
  bar:2004
  bar:2005
  bar:2006
  bar:2007
  bar:2008
PlotData=
 color:barra width:10 align:left
 bar:1793 from:0 till: 5592
 bar:1800 from:0 till: 6233
 bar:1806 from:0 till: 6613
 bar:1821 from:0 till: 7352
 bar:1831 from:0 till: 8240
 bar:1836 from:0 till: 9685
 bar:1841 from:0 till: 9272
 bar:1846 from:0 till: 10936
 bar:1851 from:0 till: 10280
 bar:1856 from:0 till: 10877
 bar:1861 from:0 till: 11856
 bar:1866 from:0 till: 12037
 bar:1872 from:0 till: 12111
 bar:1876 from:0 till: 13375
 bar:1881 from:0 till: 15333
 bar:1886 from:0 till: 15375
 bar:1891 from:0 till: 16122
 bar:1896 from:0 till: 16303
 bar:1901 from:0 till: 16105
 bar:1906 from:0 till: 15502
 bar:1911 from:0 till: 15386
 bar:1921 from:0 till: 14201
 bar:1926 from:0 till: 15150
 bar:1931 from:0 till: 16195
 bar:1936 from:0 till: 18450
 bar:1946 from:0 till: 20437
 bar:1954 from:0 till: 20383
 bar:1962 from:0 till: 20924
 bar:1968 from:0 till: 23328
 bar:1975 from:0 till: 25550
 bar:1982 from:0 till: 24368
 bar:1990 from:0 till: 24701
 bar:1999 from:0 till: 23734
 bar:2006 from:0 till: 24028
 bar:2007 from:0 till: 24289
 bar:2008 from:0 till: 24540

TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:Mammennoù Cassini-EHESS hag EBSSA
&lt;/timeline&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Antonin Artaud]] (1896-1948), skrivagner ha barzh, sparlet e ti ar re sot departamantel Paraire e Rodés etre miz C'hevrer 1943 ha miz Mae 1946.
* [[Pierre Soulages]] (1919-2022), livour ganet e Rodés. Dediet eo ur mirdi dezhañ abaoe 2014.
* [[Richard Ferrand]] (1962), politikour ganet e Rodés.
* [[Bernard Laporte]] (1964), c'hoarier rugbi, gourdoner, politikour.
* [[Gaëtan Roussel]] (1972), kaner ganet e Rodés, diazezer ar strollad [[Louise Attaque]].
* [[Cyril Lignac]] (1977), keginer ganet e Rodés.

== Kêrioù gevellet ==
* [[Skeudenn:Flag of Argentina.svg|20px]], [[Pigüe]] ([[Arc'hantina]]), ''ur gêr krouet gant tud deuet eus Rodés''
* [[Skeudenn:Flag of Germany.svg|20px]] [[Bamberg]] ([[Alamagn]])
== Liammoù diavaez ==
== Levrlennadur==
== Daveoù ha notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Aveyron]]
[[Rummad:Kêrioù Okitania]]</text>
      <sha1>avbtwjtwuzrdh6y7o0prpirjonaait0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maulets</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24334</id>
    <revision>
      <id>2188452</id>
      <parentid>2109693</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T10:33:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1430" sha1="6j2gfdk2df65ylrgfa16133bx2qgw20" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Maulets''' a zo un aozadur [[Broadelouriezh|broadelour]] evit yaouankizoù [[Katalonia]] hag a stourm evit dishualded hag unvaniezh ar [[Broioù Katalanek]] hep renkadoù sokial hag hep gwallziforc'hioù etre ar wazed hag ar maouezed hag en ur zoujañ d'an endro. Klask a ra unvaniezh holl aozadurioù disrannour eus an tu-kleiz. 

Krouet e oa bet e [[1988]] ha buan-tre e teuas da vezañ rann yaouankizoù ar [[Moviment de Defensa de la Terra|MDT]]-[[PSAN]] hag e [[1989]] e teuas da vezañ rann yaouankizoù [[Catalunya Lliure]]. 

Goude ur prantad tabut diabarzh etre daou raktres strategel [[Unitat Popular]] (&quot;Unvaniezh ar Bobl&quot;) ha [[Front Patriòtic]] (&quot;Talbenn Brogarour&quot;), e [[1995]] e kemeras perzh meur a ezel eus ar Maulates e krouidigezh ar [[Plataforma per la Unitat d'Acció]] (&quot;Kensavenn evit an Ober Unvan&quot;). E [[1998]] en em deuzas gant Maulets [[Joventuts Independentistes Revolucionàries]] (JIR, &quot;Yaouankizoù Disrannour Dispac'hel&quot;), liammet ouzh an [[MDT]]-[[IPC]] ha diwar an unvaniezh-se e oa bet kemmet an anv ha dont da vezañ ''Maulets, el jovent independentista revolucionari''.

Staliet emañ Maulets en un tregont bennak eus rannbarzhoù (''comarques'') ar Broioù Katalanek a-bezh.

==Liammoù diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20010223180557/http://www.maulets.org/ Lec'hienn ar Maulets]

[[Rummad:Strolladoù politikel broadelour]]
[[Rummad:Strolladoù politikel Katalonia]]</text>
      <sha1>6j2gfdk2df65ylrgfa16133bx2qgw20</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ar Roc'hell</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24949</id>
    <revision>
      <id>2188437</id>
      <parentid>2108307</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T22:05:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>astenn</comment>
      <origin>2188437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2736" sha1="qr1plw7eiq82017xbjemvzv0vr15jhg" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Ar Roc'hell
| anvOfisiel = La Rochelle
| skeudenn = La Rochelle las tres torres.jpg
| alc'hwez = Tourioù porzh kozh ar Roc'hell
| ardamezioù = Blason ville fr LaRochelle 17.svg
| bro = {{Aunis}}
| rannvro = {{Akitania-Nevez}}
| departamant = {{Charente-Maritime}} &lt;small&gt;([[prefeti]])&lt;/small&gt;
| arondisamant = [[Arondisamant ar Roc'hell|ar Roc'hell]] ([[pennlec'h]])
| kanton = [[Pennlec'h]] tri c'hanton
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération de La Rochelle
| maer = Jean-François Fountaine
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 28.43
| hedred = -1.1499596
| ledred = 46.160037
| uk = 4
| ubi = 0
| ubr = 28
}}
'''Ar Roc'hell'''&lt;ref&gt;[[Gregor Rostren|Grégoire de Rostrenen]], &quot;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k62358566/f846.item La Rochelle, ''Ville d'Aunis''. Roc'hell. ar Roc'hell]&quot;, [[Geriadur Gregor Rostren|Dictionnaire françois-celtique ou françois-breton]], Roazhon, e ti Julien Vatar, mouler ha levrdier, 1732, p. 825 (war lec'hienn Levraoueg Vroadel Bro-C'hall)&lt;/ref&gt; (''La Rochelle'' e galleg) a zo ur porzh gall war aod ar [[Meurvor Atlantel]] ha pennlec'h [[departamant gall|departamant]] ar [[Charente-Maritime]], a zo e [[rannvro c'hall|rannvro]] [[Akitania-Nevez]].
== Istor ==
Kêr-benn proviñs kozh an [[Aunis]] eo adalek an X{{vet}} kantved. E-pad ar Grenn-Amzer eo da roue Bro-C'hall [[Loeiz VII (Bro-C'hall)|Loeiz VII]] ha roue Bro-Saoz [[Herri II (Bro-Saoz)|Herri II]] an eil war-lerc'h egile.

D'an XVI{{vet}} kantved e kaver kalz [[protestant]]ed. Lakaet eo ar seziz d'ar gêr meur a wech abalamour da se.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* porzh kozh ar Roc'hell, hag e dourioù,
* aspadennoù Mogerioù-kreñv ar Grennamzer,
* an ti-kêr giz an Azginivelezh
== Touristerezh ==
== Douaroniezh ==
War aod ar [[Meurvor Atlantel]] emañ. 
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
*[[William Bouguereau]] (1825–1905), livour
* [[Jean-Loup Chrétien]] ganet er Roc'hell e 1938, astraer breton
* [[Yannick Bestaven]], ganet e 1972, o chom er Roc'hell, bageer-dre-lien

== Gevelliñ ==
* [[Essaouira]], {{Maroko}}
* [[Lübeck]], {{Alamagn}}
* [[New Rochelle]], {{SUA}}
* [[Petrozavodsk]], {{Rusia}}
* [[Santiago de Figueiró]], {{Portugal}}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|La Rochelle}}
{{Wikeriadur}}
* {{fr}} [http://www.larochelle.fr larochelle.fr], lec'hienn ofisiel ar gumun.
*{{fr}} {{cite web|url=https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-00613166/document|title=Les Bretons à La Rochelle d’après le serment au roi de France de 1224|accessdate=06/02/2021}}

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall|Roc'hell, ar]]
[[Rummad:Kumunioù Charente-Maritime|Roc'hell, ar]]</text>
      <sha1>qr1plw7eiq82017xbjemvzv0vr15jhg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Besièrs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25491</id>
    <revision>
      <id>2188503</id>
      <parentid>2128206</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5424" sha1="53jp4w8ky2dlxrpus66foi4582ph8p0" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Besièrs
 | anvYezh           = Besièrs
 | Yezh              = okitanek
 | anvOfisiel        = Béziers
 | skeudenn          = Cathédrale Saint-Nazaire de Béziers et Pont Vieux de Béziers 2005-08-29.jpg
 | alc'hwez          = Ar Pont-Kozh a-us d'an Orb, hag an Iliz-veur Sant-Nazer.
 | ardamezioù        = Blason Béziers.svg
 | logo              = 
 | bro               = {{Okitania}}
 | rannvro           = [[Languedoc-Roussillon]]
 | departamant       = [[Hérault (departamant)|Erau]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Besièrs|Besièrs]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
 | kanton            = [[Pennlec'h]] pevar c'hanton 
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération Béziers Méditerranée
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Robert Ménard
 | amzer-gefridi     = [[2014]] - [[2020]]
 | gorread           = 95.48
 | ledred            = 43.347615
 | hedred            = 3.218991
 | uk                = 17
 | ubi               = 4
 | ubr               = 120
}}
'''Besièrs''' (''Béziers'' e [[galleg]], [[IPA|distaget]] [bezje] ; ''Besièrs'' en [[okitaneg]], [[IPA|distaget]] [be'zjɛs]) zo ur ĝer eus [[Okitania]], e departamant an [[Hérault (departamant)|Hérault]], e [[Frañs]]. Tost da 90 000 den zo o chom eno. Lec’hiet eo war lez ar stêr [[Orb]], war vord ur skourr eus [[Kanol ar C'hreisteiz]], war-hed 20 km diouzh ar [[Mor Kreizdouar]].

== Anv ==

* '''Beterra''' (Avienus)
* '''Baitera''' (Strabon)
* '''Colonia Baeterrae Septimanorum''' (Plinus)
* '''Septimanorum Baeterrae''' (Pomponius Mela)
* '''Baeterra''' ( ''gobet'' Vicarello)
* '''Baitirai''' (Pltolemaios)
* '''Beterae''' (Tabula Peutingaria)
* '''Colonia V(ictrix ?) Iulia Baeterr(ensium)''' (''CIL'', XII, 4402)
* '''Urbs Iul(ia) Baeter(ensium)''' (CIL, XII, 4230,4238)

* '''Civitas Beterris''' (Itin. Burdig.)
* '''Civitas Beterrensium''' (Not. Gall.)
* '''Beterris Civitas''' (Julianus a Doledo)
* '''Oppidum Biterrensis''' (Aostin)
* '''Biterris Urbs, Biterrensim Civitas''' (Gregor a Dours)
* '''Biteris''' (Hydacius)
* '''Beterres, Biterris''' (Provinciale visigothicum)

== Istor ==
== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
* [[Jean Moulin]], d'an [[20 a viz Mezheven]] [[1899]].
* [[Eugène Yvernès]], aktour sinema [[gall]], d'an [[23 a viz Gwengolo]] [[1906]].
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs ==
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:750 height:400
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:100000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:10000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1901 text:1901 
  bar:1906 text:1906 
  bar:1911 text:1911 
  bar:1921 text:1921 
  bar:1926 text:1926 
  bar:1931 text:1931 
  bar:1936 text:1936 
  bar:1946 text:1946 
  bar:1954 text:1954 
  bar:1962 text:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975 text:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990 text:1990
  bar:1999 text:1999
  bar:2009 text:2009

PlotData=
  color:barra width:30 align:left
  bar:1901 from:0 till: 52310
  bar:1906 from:0 till: 52268
  bar:1911 from:0 till: 51042
  bar:1921 from:0 till: 56008
  bar:1926 from:0 till: 65754
  bar:1931 from:0 till: 71527
  bar:1936 from:0 till: 73305
  bar:1946 from:0 till: 64561
  bar:1954 from:0 till: 64929
  bar:1962 from:0 till: 73528
  bar:1968 from:0 till: 80481
  bar:1975 from:0 till: 84029
  bar:1982 from:0 till: 76647
  bar:1990 from:0 till: 70996
  bar:1999 from:0 till: 69153
  bar:2009 from:0 till: 70957

PlotData=
  bar:1901 at: 52310 fontsize:S text: 52.310 shift:(-8,5)
  bar:1906 at: 52268 fontsize:S text: 52.268 shift:(-8,5)
  bar:1911 at: 51042 fontsize:S text: 51.042 shift:(-8,5)
  bar:1921 at: 56008 fontsize:S text: 56.008 shift:(-8,5)
  bar:1926 at: 65754 fontsize:S text: 65.754 shift:(-8,5)
  bar:1931 at: 71527 fontsize:S text: 71.527 shift:(-8,5)
  bar:1936 at: 73305 fontsize:S text: 73.305 shift:(-8,5)
  bar:1946 at: 64561 fontsize:S text: 64.561 shift:(-8,5)
  bar:1954 at: 64929 fontsize:S text: 64.929 shift:(-8,5)
  bar:1962 at: 73528 fontsize:S text: 73.528 shift:(-8,5)
  bar:1968 at: 80481 fontsize:S text: 80.481 shift:(-10,5)
  bar:1975 at: 84029 fontsize:S text: 84.029 shift:(-10,5)
  bar:1982 at: 76647 fontsize:S text: 76.647 shift:(-10,5)
  bar:1990 at: 70996 fontsize:S text: 70.996 shift:(-10,5)
  bar:1999 at: 69153 fontsize:S text: 69.153 shift:(-10,5)
  bar:2009 at: 70957 fontsize:S text: 70.957 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(30,20)
  text:mammenn EBSSA
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;
== Melestradurezh ==
== Gevelliñ ==
* {{gevelliñ|Chiclana de la Frontera|Spagn|Spain}} abaoe 1993
* {{gevelliñ|Heilbronn|Alamagn|Germany}} abaoe 1965
* {{gevelliñ|Stavropol|Rusia|Russia}} abaoe 1982
* {{gevelliñ|Stockport|Bro-Saoz|England}} abaoe 1972

== Levrlennadur ==
* Fevrier Paul-Albert &amp; Barral I Altet Xavier ː ''Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VII. Province ecclésiastique de Narbonne (Narbonnensis Prima)''. De Boccard. 1989

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Béziers}}
[[Rummad:Kêrioù Okitania]]
[[Rummad:Kumunioù Hérault]]</text>
      <sha1>53jp4w8ky2dlxrpus66foi4582ph8p0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gdańsk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>25838</id>
    <revision>
      <id>2188589</id>
      <parentid>2180749</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7051" sha1="6sm32sq1fjjq1yqj4oaqmf13c8ajhz2" xml:space="preserve">[[Restr:Corte Artus, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 04.jpg|thumb|right|Kreiz-kêr Gdańsk]]
[[Restr:Monument to the Fallen Shipyard Workers of 1970 in Gdańsk.jpg|thumb|]]

'''Gdańsk''' (distaget ['ɡdaɲsk], e [[poloneg]] ; Gduńsk e [[kachoubeg]] ; Danzig en [[alamaneg]]) zo ur [[kêr|gêr]] war ribl ar [[Mor Baltel]] ha kêr-benn rannvro (''województwo'') [[Pomerania]] e [[Polonia]]. War-dro 487.371 a dud a oa o chom enni e 2024.

Emañ Gdańsk e goueled [[Bae Gdańsk]] , en aber unan eus brec’hioù ar stêr [[Wisła]], stêr hirañ Polonia. Gant se emañ e darempred gant holl gêrioù diazad ar stêr-se, a c’holo 60% eus gorread ar vro. A-gevret gant ar c’hêrioù e-kichen, [[Sopot]] ha [[Gdynia]], ez eo Gdańsk un tamm eus an tolpad kêrioù anvet ''[[Trójmiasto]]'' (teir c’hêr), zo ouzhpenn ur milion a dud o chom ennañ.

== Istor ==
Gdańsk a gaver meneg anezhi ken abred ha [[997]]. En amzer-hont e oa ur gêrig pesketaerien ha marc’hadourien. 

E [[1308]] e voe dilezet gant roue Polonia [[Władysław IV]], da vont gant [[Urzh Teutonek|Urzh ar Varc'heien deutonek]]. Anavezet e voe neuze dindan an anv alamanek ''Danzig''. Unan eus porzhioù bras an [[Hansa]] e oa, e-kichen [[Lübeck]], [[Hamburg]] ha [[Bremen]]. Er {{XVvet kantved}} e voe tro-ha-tro e [[Prusia]] hag e [[Polonia]]. Goude-se, ha betek dibenn an {{XVIIvet kantved}}, e voe ur ''gêr zieub'' e rouantelezh Polonia, hag an darn vrasañ eus hec’h annezidi a oa germanegerien.

Laosket e voe gant [[Prusia]] e [[1793]]. Chom a reas er vro-se betek [[1920]], war-bouez ar mare ma voe aloubet gant soudarded [[Napoleon]], etre [[1807]] ha [[1813]], pa voe e [[Dugelezh Varsovia]]. 

E dibenn ar [[Brezel bed kentañ]] e voe graet ur gêr zieub eus Gdańsk (&quot;''Freie Stadt Danzig''&quot;, ''[[Kêr dieub Danzig]]''), gant [[Emglev Versailhez]], dindan warez [[Kevre ar Broadoù]] ([[1920]]), daoust da youl an annezidi (tremen 90% a alamanegerien). E-pad an [[Eil brezel bed]] e voe staget &quot;''Danzig''&quot; ouzh [[Alamagn]]. 

E dibenn ar brezel e voe distrujet kêr gant arme an [[Unvaniezh soviedel]]. Gant an emglevioù peoc’h e 1945 e voe roet da Bolonia, ha skarzhet e voe an Alamaned eus kêr. Adsavet e voe savadurioù kreiz kêr evel ma oant kent ar brezel. 

Deuet eo Gdańsk da vezañ porzh brasañ Polonia hag ur greizenn c’hreantel a bouez. E [[1970]] e voe harzoù-labour ha manifestadegoù bras gant ar vicherourien a voe kiriek da ziskar penn komunour ar vro, [[Władysław Gomułka]]. Dek vloaz war-lerc’h e voe ganet, e chanterioù sevel listri Gdańsk, ar [[sindikad]] ''[[Solidarność]]'' a zegasas diwezhatoc’h diskar ar renad komunour e [[1989]]. Penn Solidarność, [[Lech Wałęsa]], a zeuas da vezañ prezidant Republik Polonia e [[1990]].

== Liammoù etrebroadel ==
===Kêrioù gevellet===
Gevelet eo Gdańsk gant:&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.gdansk.pl/en/about,2,15.html |title=Partner Cities |publisher=City of Gdańsk  |language=poloneg, saozneg |date=27 May 2008 |accessdate=2015-01-04}}&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;[en urzh kronologel]&lt;/sup&gt;
* '''[[Bremen]]''', {{Alamagn}} &lt;small&gt;''(abaoe 1976)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Bremen twinnings&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.rathaus.bremen.de/sixcms/detail.php?gsid=bremen54.c.2259.de|title=Bremen - Referat 32 Städtepartnerschaften / Internationale Beziehungen|trans_title=Bremen - Unit 32 Twinning / International Relations|accessdate=2013-08-09|last=Frohmader|first=Andrea|work=Das Rathaus Bremen Senatskanzlei [Bremen City Hall - Senate Chancellery]|language=alamaneg|archiveurl=http://web.archive.org/web/20110718204253/http://www.rathaus.bremen.de/sixcms/detail.php?gsid=bremen54.c.2259.de|archivedate=2011-07-18}}&lt;/ref&gt;
* '''[[Turku]]''', {{Finland}} &lt;small&gt;''(abaoe 1987)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Barselona]]''', {{Katalonia}} &lt;small&gt;''(abaoe 1990)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Cleveland]]''', [[Ohio]], {{SUA}} &lt;small&gt;''(abaoe 1990)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Cleveland sisters&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.sister-cities.org/interactive-map/Cleveland,%20Ohio|title=Sister Cities International (SCI) |publisher=Sister-cities.org |date= |accessdate=2013-04-21}}&lt;/ref&gt;
* '''[[Kalmar]]''', {{Sveden}} &lt;small&gt;''(abaoe 1991)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Helsingør]]''', {{Danmark}} &lt;small&gt;''(abaoe 1992)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Marselha]]''', {{Bro-C'hall}} &lt;small&gt;''(abaoe 1992)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Rouen]]''', {{Bro-C'hall}} &lt;small&gt;''(abaoe 1992)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Kaliningrad]]''', {{Rusia}} &lt;small&gt;''(abaoe 1993)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Sefton]]''', {{Bro-Saoz}}, {{Rouantelezh-Unanet}} &lt;small&gt;''(abaoe 1993)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Sant-Petersbourg]]''', {{Rusia}} &lt;small&gt;''(abaoe 1993)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;St. Petersburg&quot;&gt;{{cite web |url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities |title=Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties |publisher=Saint Petersburg City Government |accessdate=2008-03-23}}&lt;/ref&gt;
* '''[[Astana]]''', {{Kazakstan}} &lt;small&gt;''(abaoe 1996)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Odesa]]''', {{Ukraina}} &lt;small&gt;''(abaoe 1996)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Rotterdam]]''', An {{Izelvroioù}} &lt;small&gt;''(abaoe 1998)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Vilnius]]''', {{Lituania}} &lt;small&gt;''(abaoe 1998)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Nisa]]''', {{Bro-C'hall}} &lt;small&gt;''(abaoe 1999)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Nice Jumellage&quot;&gt;{{cite web | url =http://www.nice.fr/Collectivites/La-municipalite/Villes-jumelees-avec-la-Ville-de-Nice | title = Villes jumelées avec la Ville de Nice | accessdate = 2013-06-24 | publisher = Ville de Nice | language = galleg}}&lt;/ref&gt;
* '''[[Shanghai]]''', {{Sina}} &lt;small&gt;''(abaoe 2004)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;
* '''[[Palermo]]''', {{Italia}} &lt;small&gt;''(abaoe 2005)''&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;Gdańsk&quot;/&gt;

===Kevelerien ha kenober===
* '''[[An Havr Nevez]]''', Bro-C'hall&lt;ref name=&quot;Le Havre twins&quot;&gt;{{cite web|url=http://lehavre.fr/dossier/le-havre-ville-partenaire|title=Le Havre - Les villes jumelées|accessdate=2013-08-07|work=[http://lehavre.fr/ City of Le Havre]|language=galleg|trans_title=Le Havre - Twin towns|archiveurl=http://web.archive.org/web/20130729215238/http://lehavre.fr/dossier/le-havre-ville-partenaire|archivedate=2013-07-24}}&lt;/ref&gt;

== Tud ==
* [[Gabriel Daniel Fahrenheit]], fizikour ([[1686]]-[[1736]]) 
* [[Arthur Schopenhauer]], prederour ([[1788]]-[[1860]])
* [[Günter Grass]], skrivagner ([[1927]]-[[2015]])
* [[Lech Wałęsa]], sindikalour ha politikour ([[1943]])
* [[Donald Tusk]], politikour ([[1957]])

== Daveoù ha notennoù ==
&lt;references/&gt;

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20110222212201/http://www.gdansk.pl/ Gdańsk]
* [https://web.archive.org/web/20201230124540/https://www.gdansk-online.eu/ Gdansk Online]
* [http://www.trojmiasto.pl/ Trójmiasto]

{{commons|Gdańsk}}
{{Patrom:Kevre Hansa}}

[[Rummad:Kêrioù Polonia]]
[[Rummad:Porzhioù ar Mor Baltel]]</text>
      <sha1>6sm32sq1fjjq1yqj4oaqmf13c8ajhz2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sant-Ke-Porzh-Olued</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28082</id>
    <revision>
      <id>2188449</id>
      <parentid>2166281</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:42:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar Morvaout</username>
        <id>83742</id>
      </contributor>
      <origin>2188449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9339" sha1="5dumhwhahhtxiu09t2ayhsjzf1daewe" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Sant-Ke-Porzh-Olued
 | anvOfisiel        = Saint-Quay-Portrieux
 | skeudenn          = Saint-Quay-Portrieux 2008 PD 02.JPG
 | alc'hwez          = An aod e Sant-Ke.
 | ardamezioù        = Armoires ville fr St Quay Portrieux.svg
 | bro               = [[Bro-Sant-Brieg]] ([[Goueloù]])
 | departamant       = [[Aodoù-an-Arvor]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Sant-Brieg|Sant-Brieg]]
 | etrekumuniezh     = [[Sant-Brieg Arvor Tolpad-kêrioù]]
 | bro velestradurel = [[Bro Sant-Brieg]]
 | kanton            = [[Kanton Staol|Staol]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt; &lt;br /&gt; [[Kanton Plouha|Plouha]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | maer              = Thierry Simelière&lt;ref&gt;{{fr}}[http://elections.ouest-france.fr/elections-municipales-2014/cotes-d-armor/22410-saint-quay-portrieux.html Ouest-France]&lt;/ref&gt;
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2026]]
 | hedred          =  -2.82777777778
 | ledred           = 48.6475
 | gorread           = 3.87
 | uk                = 20
 | ubi               = 0
 | ubr               = 74
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.mairie-saintquayportrieux.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Sant-Ke-Porzh-Olued''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[Breizh]] e [[Bro-Oueloù]], e departamant [[Aodoù-an-Arvor]].
== Douaroniezh ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;100px&quot; style=&quot;margin-top:15px;&quot;&gt;
Saint-Quay-Portrieux ile de la Comtesse, island, France.JPG|Enez ar Gontez.
Saint-Quay-Portrieux_-_Phare-de-l'ile-Harbour,_6844.jpg|Enez Harbour.
&lt;/gallery&gt;
* Div enezenn a reier a weler eus an aod : Enez ar Gontez hag an Enez Harbour.
== Anv ==
=== Stummoù skrivet ===
* Régis de Saint-Jouan ː '''ecclesia Sancti Coledoci cum cimiterio et dominio''', 1181; '''Sanctus Kequoledocus''', 1278; '''S. Ké''', XIVvet; '''S. Qué''', 1516
* Bernard Tanguy ː '''Eccl. S. Scophili''', 1138; '''eccl. Cophili desuper mare''', 1158; '''eccl. Kecoledoci''', 1163; '''eccl. S. Coledoci''', 1181; '''eccl. S. Kecoledoci''', 1197; '''S. Ke''', 1237, 1240; par '''S. Ghe''', 1270; '''Portus Orieut in par. Kequoledoci''', 1278; '''S. Quequelodeco''', 1280; '''S. Queocus''', 1308; '''S. Ke''', war dro 1330; '''Saint Qué''', 1516, '''Saint-Quay-Portrieux''', 1921.
* Erwan Vallerie ː '''Sancti Kecoledoci''', 1197; '''Parrochia Sacti Gu'''e, 1270; '''Portum Orieut in Parrochia Sacti Kequoledoci''', 1273; '''Sanctus Ke''', XIVvet; '''Port Oriot''', 1370; '''Sancto Que''', 1371; '''Sancto Ke''', 1516; '''Saint Que''', 1709
=== Gerdarzh ===
* '''Scofili''' ː anv ur sant, bet 'skarzhet' gant sant Ke.
* '''Kecoledoci''' ː (sant) Ke ha ''Colodoc, Coledoc, Colezoc'', ar muiañ karet.
* '''Portus Orieut''' ː porzh, hag anv den, ''Orieldis'', beskontez Dinan, gwreg beskont Jaffrez&lt;ref&gt;{{fr}}Bernard Tanguy, p. 307-308&lt;/ref&gt;.
=== Anv roet d'an dud ===
* ''Quinocéen(s)'' e vez graet e galleg eus tud Sant-Ke-Porzh-Olued
== Ardamezioù ==
''En aour e lestr en gul, e gouelioù en sabel, war ur mor en glazur; e gab en glazur karget gant ur gammell en aour, hebiaet gant c'hwec'h ginerminig en argant, 2 , 1  a bep tu.''
== Istor ==
* En [[eskopti Dol]] edo parrez Sant-Ke betek [[krouidigezh an departamantoù]].
=== XVIII&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; kantved ===
* 1719 ː eus miz Gwengolo betek miz Du, tost ur c'hant a dud a zo marvet abalamour ur c'hleñved-red a red-korf.
* 5 Meurzh 1795 ː emgann etre 1000 chouan ha roueeler, staliet er maner la Ville-Mario, ha republikaned garnizon Pontrev kaset gant kabiten Redouté. Strewiet pe paket eo bet ar chouaned.
=== XIX&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; kantved ===
* 18 Mezheven 1821 ː aotreet eo seurezed ''Saint-Louis de Gonzagues'' d'en em staliañ e Sant-Ke, gant eskob Sant-Brieg.
* 17 Genver 1827 ː aotre ar Roue a zo roet d'ar seurezed, pe ''Itronezed Kalonoù Sakr Jezuz ha Mari'', da ober skol.
* Iñ Eost 1882 ː Deiz e interamant (ǃ), Ao. eskob David en-dije em ziskouezet d'un itron a vro Saoz, en ostaliri kouronkoù, er c'hambr e-lec'h ma oa bet e-unan a-raok&lt;ref{{fr}}Régis de Saint-Jouan, notenn 1, p. 711&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 84 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 2,67% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=24984 Monumant ar re varv 1914-1918 - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* D'ar 5 a viz Ebrel 1943, 19 den yaouank en em dennas war ar vag ''Vicking'' da gaout ar re FFL, e bro Saoz. Tapet e voent gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] e-kichen [[Jerzenez]], ha forbannet&lt;ref&gt;{{fr}}Régis de Saint-Jouan, p. 712&lt;/ref&gt;.
* D'an [[29 Mae|29 a viz Mae]] [[1943]] e kouezhas un nijerez ''[[B-17]]F-75-BO'' (marilhet 42-29878 ha kodet LF-G) eus [[aerlu]] [[SUA]] (''[[United States Army Air Forces]]'') er mor nepell eus Sant-Ke-Porzh-Olued ; eizh nijour a voe tapet gant an [[Alamagn|Alamaned]], an daou all a zeuas a-benn da achap&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Cotes%20Armor/pertes_usaaf_cotes_armor.html Kolloù an USAAF]&lt;/ref&gt;.
* D'an [[31 Kerzu|31 a viz Kerzu]] [[1943]] e kouezhas un nijerez [[Messerschmitt Bf 109]] G-6 eus an [[aerlu]] [[alaman]] (''[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]'') e Sant-Ke-Porzh-Olued ; gloazet e voe he nijour&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Cotes%20Armor/pertes_luftwaffe_cotes_arm.html Kolloù al Luftwaffe]&lt;/ref&gt;.
* Mervel a reas 71 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=55546 Monumant ar re varv 1939-1945 - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Brezhoneg ==
* 24,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 398&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=3402
|passo1=500
|passo2=200
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=3402 		 			
|p2=3105 
|p3=3123
|p4=2977 
|p5=3018 
|p6=3114
|p7=3091
|p8=3052
|p9=2995
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Joseph Alexandre Ruellan]] (1864 - 1931), livour.
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|[[Restr:Acigne-d.jpg|80px]]
|style=&quot;padding-left:20px;&quot;|'''d'Acigné'''&lt;br&gt;Aotrounez la Villemario&lt;br&gt;''En erminoù e dreustell zivouedet en gul karget gant teir flourdilizenn en aour''
*Sturienn : ''Neque terrent monstra''&lt;ref name=&quot;PPC&quot;&gt;{{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. 1890.&lt;/ref&gt;
|-
|style=&quot;padding-top:10px;&quot;|[[Restr:Berthou_des_Fontaines.gif|80px]]&lt;br&gt;
|style=&quot;padding-left:20px;&quot;|'''Berthou'''
Aotrounez ar Feunteunioù&lt;br&gt;''En aour e sparfell en sabel, e benn ouzh kleiz, ur skourrig geotet en e bav dehoù, heuliet gant teir rodig-kentr en sabel''.&lt;ref name=&quot;PPC&quot; /&gt;
|}
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot; style=&quot;margin-top:15px;&quot;&gt;
St_Quay_Sémaphore.jpg|An arouezva.
Saint-Quay-Portrieux - Église - AD22 - 16FI5766.jpg|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* An arouezva.
* Iliz katolik ''Sant Ke''.
* Milin-avel Sant-Mikael.
* Monumant foran ar re varv (1914-1918) ouzh moger an iliz katolik, luc’hskeudenn ha kartenn-bost &lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=24984  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Monumant foran ar re varv (1939-1945), luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=55546  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Monumant relijiel ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=80706  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Saint-Quay-Portrieux}}
* {{br}}[https://web.archive.org/web/20160308075807/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22325 Sant-Ke war lec'hienn Geobreizh]
== Gevelliñ ==
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Hervé Abalain : ''Les noms de lieux bretons''. Les Universels Gisserot. 2000
* {{fr}}René Couffon : ''Recherches sur les églises primitives''. Société d'Emulation des Côtes-du-Nord. Bulletins &amp; Mémoires. Tome LXXV. 1945-1946
* {{fr}}Gilbert H. Doble ː ''The Saints of Cornwall. Part Three. Saints of the Fal.'' Holywell Press, Oxford. 1964
* {{fr}}Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes des Côtes-d'Armor &amp; Ille-et-Vilaine''. 2008
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{fr}}Régis de Saint-Jouan : ''Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie''. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
* {{fr}}Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor''. Chasse-Marée. ArMen. 1992
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Sant-Brieg]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Oueloù]]
[[Rummad:Parrezioù ezklozet Eskopti Dol]]
[[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]
[[Rummad:Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>5dumhwhahhtxiu09t2ayhsjzf1daewe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kemper-Gwezhenneg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28456</id>
    <revision>
      <id>2188655</id>
      <parentid>2185215</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6688" sha1="03d83rkbrbpsyazqjo9sl0sh97grruo" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Kemper-Gwezhenneg
| anvOfisiel = ''Quemper-Guézennec''
 | skeudenn          = Mairie de Quemper-Guézennec.jpg  
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = Blason de la ville de Quemper-Guézennec (Côtes-d'Armor).svg
 | bro               = [[Bro-Dreger]]
 | departamant       = [[Aodoù-an-Arvor]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Gwengamp|Gwengamp]]
 | etrekumuniezh     = [[Gwengamp-Pempoull Arvor-Argoad Tolpad-kêrioù]]
 | bro velestradurel = [[Bro Gwengamp]]
 | kanton            = [[Kanton Pontrev|Pontrev]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Kanton Bear|Bear]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
 | cp                = 22260
 | maer              = Gilbert Le Vaillant
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2026]]
 | gorread           = 23.08
 | hedred            = -3.1041666666667
 | ledred            = 48.7022222222222
 | uk                = 60
 | ubi               = 2
 | ubr               = 98
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.quemper-guezennec.com/site/ Ti-kêr]
}}
'''Kemper-Gwezhenneg''' a zo ur [[kumun c'hall|gumun]] eus [[Breizh]] e [[Bro-Dreger]], e [[kanton Bear]], e departamant [[Aodoù-an-Arvor]].
[[Restr:Map commune FR insee code 22256.png|thumb]]

== Douaroniezh ==
* Emañ e [[kember]] al [[Leñv]] (lez kleiz) hag an [[Trev (stêr)|Trev]] (lez dehoù).
* [[Frinaoudour]].
* Kumunioù amezek : [[Plourivoù]]; [[Eviaz]]; [[Lanleñv]]; [[Ar Faoued (Aodoù-an-Arvor)|Ar Faoued]]; [[Sant-Kleve]]; [[Pontrev]]; [[Pleuzal]]
== Anv ==
* Bernard Tanguy : &quot;'''Kemper''''', 1235;'' '''eccl. de Kemper''''', v. 1330;'' '''Quemper Guezenec''''', fin XIV.;'' '''Quenpergueheneuc''''', 1405;'' '''Quemper Gueheneuc''''', 1426;'' '''Quemperguehennec''''', 1464;''
*Erwan Vallerie ː '''Quenperguheneuc''', 1405; '''Quemperguezenec''', 1516; '''Quinperquezenec''', 1630; '''Quimperguezenec''', 1731; '''Quimper-Guezenec''', 1779
== Ardamezioù ==
''En aour, e groaz koñchek en gul''
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 75 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,30 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=55500 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]] e varvas unan anezhe, ur soudard eus an [[19vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|19vet Rujumant Troadegiezh]] e [[Maissin]] e [[Belgia]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=7167298 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Kemeret e voe 11 000 Lur en ti-post, gant tri ezel eus ar Rezistañs moarvat, d’an 30 a viz Mae 1944, hervez danevell sizhuniek [[Titouroù Hollek]] [[Sant-Brieg]]&lt;ref&gt;{{fr}}Éric Rondel, ''En attendant le Débarquement en Bretagne du 15 août 1943 au 6 juin 1944'', pajenn 268, Dastumadenn ''Guerres et Conflits'', Embannadurioù Astoure, Pleherel, 2011&lt;/ref&gt;.
* Eno e voe lazhet ar beleg [[Pêr-Mari Lec'hvien]] gant tud eus ar Rezistañs d'an 10 a viz Eost 1944.
* Mervel a reas daouzek den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Kev Kerwaz-Sec'h.
* Kastell ''Frinaudour'' (aet en e boull); (''Fri an daou dour ?; froud an dour ?'').
&lt;gallery&gt;
Belle Eglise Bretonne (7709731138).jpg|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Pêr''.
* Maner ha chapel sant Vode.
* Maner Penn Lann.
* Maner Kergog (aet en e boull).
* Maner Kerlouet (aet en e boull).
&lt;gallery&gt;
Monument aux morts de Quemper-Guézennec.jpg|Ar monumant.
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn ha kartenn-bost&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=55500 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=1400
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2013
|p1=1368 	 	 		 	
|p2=1235
|p3=1180
|p4=1103 
|p5=1029
|p6=1018
|p7=1054
|p8=1134
|mammenn=EBSSA 
}}
== Melestradurezh ==
== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;{{fr}}[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936&lt;/ref&gt;.
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[Paul-Antoine Fleuriot de Langle]] (1744-1787), merdeer.
* [[Armañs ar C'halvez]], beleg katolik oberiant, brezhoneger, keltieger ha kelenner, [[29 a viz Eost]] [[1921]].
===Tud bet marvet eno===
* E-pad an [[Eil brezel-bed]] e voe lazhet ar beleg [[Pêr-Mari Lec'hvien]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Acigne-d.jpg|80px]]
|'''d'Acigné''', aotrounez Kernevenoe / Carnavalet ː 
''En erminoù e dreustell zivouedet en gul karget gant teir flourdilizenn en aour''.

* Sturienn : ''Neque terrent monstra''&lt;ref&gt;{{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. 1890&lt;/ref&gt;
|}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Quemper-Guézennec}}
* {{br}}[http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/fra/villes-fiche.asp?numero_departement=22&amp;insee_ville=22256 Kemper-Gwezhenneg war Lec'hienn Geobreizh]
* {{fr}}[http://perso.wanadoo.fr/passion.histoire/histoirecommune.htm Istor kumun Kemper-Gwezhenneg]
== Levrlennadur   ==
* {{fr}}Hervé Abalain : ''Les noms de lieux bretons''. Les Universels Gisserot. 2000
* {{fr}}René Couffon : ''Recherches sur les églises primitives''. Société d'Emulation des Côtes-du-Nord. Bulletins &amp; Mémoires. Tome LXXV. 1945-1946 Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes des Côtes-d'Armor &amp; Ille-et-Vilaine''. 2008
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{fr}}Régis de Saint-Jouan : ''Dictionnaire des communes. Département des Côtes-d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie''. Conseil Général des Côtes d'Armor. Saint-Brieuc. 1990
* {{fr}}Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses des Côtes d'Armor''. Chasse-Marée. ArMen. 1992 Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Treger]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Argant tapet e tiez-post Aodoù-an-Hanternoz gant tud eus ar Rezistañs]]</text>
      <sha1>03d83rkbrbpsyazqjo9sl0sh97grruo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Goulven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28586</id>
    <revision>
      <id>2188603</id>
      <parentid>2185157</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1886" sha1="jb1p6q4608g2hxvuq57a51gs4rvf0j7" xml:space="preserve">{{disheñvelout anvioù-tud}}
'''Goulven''', '''Goulwen''', '''Goulc'hen''' pe '''Goulc'han''' zo un [[anv-bihan brezhonek]] tennet eus anv [[Goulven (sant)|sant Goulven]], eskob Bro-Leon. '''Goulwena''' eo ar stumm gwregel.

Tremenet eo evel anv-tiegezh, ''Le Goulven'' a gaver ivez gant ur stumm gallekaet.

== Tud ==
* [[Goulven Salaun]], unan eus pennoù [[emsavadeg ar Bonedoù ruz|emsavadeg ar paper-timbr]] e [[1675]]
* [[Joseph-Golven Tuault de La Bouvrie]] (1744-1822), kannad er Stadoù Meur 
* [[Goulven Morvan]] (1819-1891), beleg, skrivagner ha troour brezhonek
* [[Goulven Mazeas]] (1895-1981), emsaver
* [[Goulven Jacq]] (1913-1993), skrivagner brezhonek
* [[Goulven Laurent]] (1925-2008), istorour ar skiantoù
* [[Goulven Pennaod]] (1928-2000), stourmer ha yezhoniour 
* [[Goulven Madec]] (1930-2008), doueoniour
* [[Goulc'han Kervella]], (g. 1951), leurenner, komedian ha skrivagner brezhonek
* ''Goulven'', unan eus anvioù-pluenn an tresour bannoù-treset [[Etienne Le Roux]]
* [[Goulven Jaouen]], kizeller
* [[Goulven Gallais]] (g. 1961), skeudennaouer ha grafour
* [[Goulven Peron]], enklasker arbennik war mojenn ar roue Arzhur
* [[Goulwena an Henaff]] (g. 1978), kinnigerez skinwel

=== Anv-tiegezh ===
* [[Joseph Goulven]] (1886-1972), arbennigour gall war Maroko
* [[Jérôme Goulven]], aktour gall

== Anv-lec'h ==
* [[Goulc'hen]] e Bro-Leon
* [[Bae Goulc'hen]], etre [[Plouneour-Traezh]] ha [[Ploueskad]]
* [[Goven]], e Bro-Sant-Maloù
* [[Goulien]] e Kerne izel
* Skol Sant-Goulven e [[Sant-Ider]], e Bro-Gwitreg
* iliz Sant-Golven e [[Talbont]], e Bro-Sant-Maloù (e-kichen Ploermael)
* chapel Sant-Golven e [[Kaorel]], e Sant-Brieg

== Lennegezh ==
* ''Goulven le goémonier'', romant gallek skrivet e 1932 gant [[Yves-Marie Rudel]] ha skeudennaouet gant [[Zavier Langleiz]], Embannadurioù Colbert, Pariz, 1942, 219 p.

[[Rummad:anvioù-bihan brezhonek]]</text>
      <sha1>jb1p6q4608g2hxvuq57a51gs4rvf0j7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kolombia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29672</id>
    <revision>
      <id>2188663</id>
      <parentid>2007436</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3713" sha1="29qw8encejh7dxatugzomjg0occlqas" xml:space="preserve">{{Patrom:Infobox bro
|anv ofisiel              = República de Colombia
|anv klok bzg             = Republik Kolombia
|anv boutin bzg           = Kolombia
|skeudenn banniel         = Flag of Colombia.svg
|skeudenn skoed-ardamez   = Coat of arms of Colombia.svg
|doare arouez             = skoed-ardamez
|skeudenn_kartenn         = LocationColombia.svg
|enskrivadur_kartenn      = 
|ger-stur broadel         = ''&quot;Libertad y Orden&quot;''{{spaces|2}}&lt;small&gt;([[Spagnoleg]])&lt;br /&gt;&quot;Frankiz hag Urzh&quot;&lt;/small&gt;
|kan broadel              = ''[[Oh, Gloria Inmarcesible!]]''
|yezhoù ofisiel           = [[Kastilhaneg]]
|strolladoù etnek         = 
|kêr-benn                 = [[Bogotá]]
|Led-d=4 |Led-m=39 |Led-NS=N |Hed-d=72 |Hed-m=3 |Hed-RK=W
|kêr vrasañ               = [[Bogotá]]
|doare gouarnamant        = [[Republik]]
|titl penn ar vro1        = [[Prezidanted Kolombia|Prezidant]]
|anv penn ar vro1         = [[Juan Manuel Santos]]
|gorread                  = 1 138.910
|renk_gorread             = 26{{vet}}
|dregantad doureier       = 8,8
|istimadur_poblañs        = 47 220 856
|istimadur_poblañs_renk   = 30{{vet}}
|istimadur_poblañs_bloaz  = 2016
|niveradeg_poblañs        = 42 090502 
|niveradeg_poblañs_bloaz  = 2005
|stankter_ar_boblañs      = 41
|renk_stankter_ar_boblañs = 161{{añ}}
|PDK_PGP                  = $688 miliard
|PDK_PGP_renk             = 32{{vet}}
|PDK_PGP_bloaz            = 2016
|PDK_PGP_keidenn          = $14 100 
|PDK_PGP_renk_keidenn     = 117{{vet}}
|doare_riegezh            = Dizalc'hded
|elfenn_war_ar_riegezh    = diouzh [[Spagn]]
|darvoud_heverk1          = Disklêriet
|deiziad_heverk1          = [[20 Gouere]] [[1810]]
|darvoud_heverk2          = Anavezet
|deiziad_heverk2          = [[7 Eost]] [[1819]]
|darvoud_heverk3          = 
|deiziad_heverk3          = 
|darvoud_heverk4          = 
|deiziad_heverk4          = 
|FDD                      = {{increase}} 0,727
|FDD_renk                 = 95{{vet}}
|FDD_bloaz                = 2016
|FDD_rummad               = &lt;span style=&quot;color:#ffcc00;&quot;&gt;krenn&lt;/span&gt;
|moneiz                   = [[Peso kolombian|Peso]]
|kod moneiz               = COP
|gwerzhid-eur             = 
|utc_offset               = -5
|gwerzhid-eur_eur_hañv    = 
|eur_hañv_notenn          = 
|utc_offset_eur_hañv      = 
|Kod pellgomz             = 57
|Kod kenrouedad           = [[.co]]
|notennoù                 = 
}}
'''Kolombia''' ([[spagnoleg]] : ''Colombia''), ent-ofisiel '''Republik Kolombia''' (''República de Colombia''), zo ur vro e gwalarn [[Suamerika]]. [[Bogotá]] eo ar [[kêr-benn|gêr-benn]] anezhi.&lt;br&gt;
Ur vro ec'hon eo, ar 26{{vet}} hini er bed, ha poblet gant 47 milion a dud eo, an 30{{vet}} hini er bed.

Lies eo orinoù hec'h annezidi : [[Amerindianed|amerindian]], [[Europa (kevandir)|europat]], [[Afrika|afrikan]]. Brudet eo ar vro evit gounit [[kafe]], [[bleuñv|bleunioù]], [[emrodez]], [[glaou]] ha [[tireoul]]. Kenderc'her [[kokain]] pennañ ar bed eo chomet e-pad pell, a-raok bezañ bet digresket ar produerezh abaoe un nebeud bloavezhioù.

E [[1819]] e oa bet disklêriet Kolombia dizalc'h diouzh [[Spagn]]. [[Kevre Kolombia Vras|Kolombia vraz]] a vez graet anezhi, rak enni edo '''Kolombia''' a-vremañ, [[Panamá]], [[Venezuela]] hag [[Ecuador]].&lt;br&gt; 
Ur [[Republik prezidantel]] eo bremañ. Goude bloavezhioù a feulster eo stabilaet an traoù adalek [[2010]] war tachenn ar [[politikerezh]].

== Tud ==
{{Commons|Colombia}}
* [[Fernando Botero]], kizeller
* [[Gabriel García Márquez]], skrivagner, [[Priz Nobel al Lennegezh]]
* [[Juan Pablo Montoya]], bleiner kirri
* [[Shakira]], kanerez


{{Departamantoù Kolombia}}
{{Su-Amerika}}
{{Broioù spagnolek}}
{{Aozadur ar Stadoù Amerikan}}

[[Rummad:Kolombia]]</text>
      <sha1>29qw8encejh7dxatugzomjg0occlqas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Felger</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29988</id>
    <revision>
      <id>2188564</id>
      <parentid>2186544</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15213" sha1="44snzixinmmchkn3udqfq3ikgf070pt" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anvYezh = Foujerr
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = Fougères
| skeudenn = Fougères - Église Saint-Léonard 20130313-01.JPG
| alc'hwez = Iliz Sant Leonard er goañv
| ardamezioù = Blason Fougères fr.svg
| bro = {{Bro-Roazhon}}
| departamant = {{Il-ha-Gwilen}} &lt;small&gt;([[isprefeti]])&lt;/small&gt;
| arondisamant = [[Arondisamant Felger-Gwitreg|Felger-Gwitreg]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
| kanton = [[Pennlec'h]] daou ganton : [[Kanton Felger-1|Felger-1]] ha [[Kanton Felger-2|Felger-2]]
| etrekumuniezh = [[Felger Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Felger]]
| maer = Alice Lebret
| amzer-gefridi = [[2026]]-[[2032]]
| gorread = 10.47
| hedred = -1.1986
| ledred = 48.3525
| uk = 
| ubi = 62
| ubr = 171
}}
'''Felger'''&lt;ref&gt;[https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/1210 &quot;Felger&quot; hervez KerOfis] (Ofis Publik ar Brezhoneg)&lt;/ref&gt; (pe ''Foujera'' gwezhall&lt;ref&gt;Meneget er [[Geriadur Hemon-Huon]] e 1993, ''Felger'' en embannadur 2005.&lt;/ref&gt;) zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]] e [[Breizh Uhel]], tost d'an harzoù gant [[Normandi]] ha [[Maine (proviñs)|Maine]]. Brudet-bras eo he [[Kastell Felger|c'hastell]].
== Douaroniezh ==
* Ar [[Kouenon|C'houenon]] a dreuz Felger.
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Felger''|gwalarn=[[Eskuz]]|norzh=|biz=[[Kernoanig]]|kornôg=[[Eskuz]]|reter=[[Belzeg]]|gevred=[[Kell-Loezherieg]]|su=[[Yaoueneg]]|mervent=|enklozadur=}}
== Anv ==
* Erwan Vallerie (1995) ː ''Filgerense'', 1075 ; ''Feugueriis'', ''Filgueriis'', 1189 ; ''Filgeriis'', ''Foucheriis'', ''Fougeriis'', 1230 ; ''Feugeriis'', 1233.
== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason Fougères fr.svg|60px]]
|
:''En aour e blantenn raden a dri fezh diwriziet en geoted ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.''
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Gant lezenn ar 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Felger da benn un distrig&lt;ref&gt;{{fr}}J. B. Duverger, ''Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat'', Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106&lt;/ref&gt;. 
* Emgannoù etre ar Chouaned hag ar Republikaned.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== Stourmoù sokial ====
* Harzoù-labour e 1906-1907, 1968 ha 1975 el labouradegoù botaouerezh.
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 638 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 2,88% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=346 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Al lu alaman a erruas e Felger d'ar 17 a viz Even [[1940]].
* Bombezet e voe Felger d'ar 6 a viz Even 1944, d'an 9 a viz Even e voe lazhet 300 den gant bombezadeg aerluioù ar Re Gevredet, an [[Royal Air Force|RAF]], aerlu ar [[Rouantelezh-Unanet]], hag an [[United States Army Air Forces|USAAF]], aerlu [[SUA]].
* Dieubet e voe Felger d'an 3 a viz Eost 1944 gant an 79{{vet}} Rannlu Troadegiezh [[SUA]]at.
* Mervel a reas 53 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, estreget ar re lazhet gant ar bombezadegoù&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=346 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Drouklazhet e voe c'hwec'h yuzev eus ar gumun e [[Kamp-diouennañ|kamp-diouennañ]] [[Auschwitz-Birkenau]] gant an [[Trede Reich|nazied]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=113945&amp;dpt=35 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Trizek soudard a varvas&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=346 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Seizh milour a varvas&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=346 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Brezel Korea]] ====
* Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun e [[Myojang Myon]] d'ar [[6 a viz Here]] [[1952]]. Douaret e voe e [[Busan]].&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6707000 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. 
== Monumantoù ha traoù heverk ==
Roet eo bet al label [[Kêrioù ha Broioù Arz hag Istor]] da Felger.
&lt;gallery&gt;
Château fougères vue générale.jpg|[[Kastell Felger]].
&lt;/gallery&gt;
* [[Kastell Felger|Ar c'hastell]].
&lt;gallery&gt;
BefrezFelger.jpg|Ar befrez.
&lt;/gallery&gt;
* An tour-ged (befrez), 1397.
&lt;gallery&gt;
IlizkatolikSantSulpiciuseFelger01.jpg|Iliz ''Sant Sulpicius''. 
KeurilizkatolikSantSulpiciuseFelger.jpg|Ar c'heur.
MaenfontilizkatolikSantSulpiciuseFelger.jpg|Ar maen-font.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Sulpicius''. 
&lt;gallery&gt;
Bretagne Ille Fougeres8 tango7174.jpg|Talbenn reter iliz ''Sant Leonard''.
Aoter-veurilizkatolikSantLéonardFelger.jpg|An aoter-veur, 1882. 
Kador-brezegilizkatolikSantLéonardFelger.jpg|Ar gador-brezeg, 1716.
RozennilizkatolikSantLéonardFelger.jpg|Ar rozenn.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Leonard'', iliz orin bet savet en {{XIIvet kantved}}, adsavet adalek 1407 betek 1636, adkempennet a-galz en {{XIXvet kantved}}.
&lt;gallery&gt;
KastellFelger06.jpg|Porzh an Intron-Varia.
C'hoarivaFelger.jpg|Ar c'hoariva.
MonumantarrevarveFelger.jpg|Monumant ar re varv.
&lt;/gallery&gt;
* Porzh an Itron-Varia.
* Ar c'hoariva, 1888.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&amp;id_source=346 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. Dioueliet e voe d’ar [[17 a viz Here]] [[1920]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/7681/fougeres-place/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik ''Sant Sulpicius'', luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=55428&amp;dpt=35 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakenn ar yuzevion eus ar gumun drouklazhet e [[Kamp-diouennañ|kamp-diouennañ]] [[Auschwitz-Birkenau]] gant an [[Trede Reich|nazied]], luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=113945&amp;dpt=35 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Poblañs ==

=== Emdroadur ar boblañs 1793-2020 ===
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize  = width:900 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:26700
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData= 
  bar:1793 text:93
  bar:1800 text:1800
  bar:1806 text:06
  bar:1821 text:21
  bar:1831 text:31
  bar:1836 text:36
  bar:1841 text:41
  bar:1846 text:46
  bar:1851 text:51
  bar:1856 text:56
  bar:1861 text:61
  bar:1866 text:66
  bar:1872 text:72
  bar:1876 text:76
  bar:1881 text:81
  bar:1886 text:86
  bar:1891 text:91
  bar:1896 text:96
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:06
  bar:1911 text:11
  bar:1921 text:21
  bar:1926 text:26
  bar:1931 text:31
  bar:1936 text:36
  bar:1946 text:46
  bar:1954 text:54
  bar:1962 text:62
  bar:1968 text:68
  bar:1975 text:75
  bar:1982 text:82
  bar:1990 text:90
  bar:1999 text:99
  bar:2007 text:2007
  bar:2010 text:10
  bar:2012 text:12
  bar:2017 text:17
  bar:2020 text:20
PlotData=
  color:barra width:14 align:left
  bar:1793 from:0 till: 7177
  bar:1800 from:0 till: 7297
  bar:1806 from:0 till: 7443
  bar:1821 from:0 till: 7600
  bar:1831 from:0 till: 7677
  bar:1836 from:0 till: 9384
  bar:1841 from:0 till: 9182
  bar:1846 from:0 till: 9931
  bar:1851 from:0 till: 9083
  bar:1856 from:0 till: 9344
  bar:1861 from:0 till: 9470
  bar:1866 from:0 till: 9580
  bar:1872 from:0 till: 11201
  bar:1876 from:0 till: 11873
  bar:1881 from:0 till: 14325
  bar:1886 from:0 till: 15578
  bar:1891 from:0 till: 18221
  bar:1896 from:0 till: 20735
  bar:1901 from:0 till: 20952
  bar:1906 from:0 till: 23537
  bar:1911 from:0 till: 22178
  bar:1921 from:0 till: 21167
  bar:1926 from:0 till: 21061
  bar:1931 from:0 till: 21033
  bar:1936 from:0 till: 20432
  bar:1946 from:0 till: 19281
  bar:1954 from:0 till: 23151
  bar:1962 from:0 till: 24279
  bar:1968 from:0 till: 26045
  bar:1975 from:0 till: 26610
  bar:1982 from:0 till: 24362
  bar:1990 from:0 till: 22239
  bar:1999 from:0 till: 21779
  bar:2007 from:0 till: 20678
  bar:2010 from:0 till: 19779
  bar:2012 from:0 till: 20040
  bar:2017 from:0 till: 20418
  bar:2020 from:0 till: 20505
&lt;/timeline&gt;
*Mammenn : Cassini hag [[EBSSA]].
{|align=&quot;center&quot; class=&quot;wikitable&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!align=&quot;left&quot;|Felger
!1800!!1836!!1856!!1881!!1901!!1921!!1936!!1954
!1962!!1968!!1975!!1982!!1990!!1999!!2006!!2011!!2016!!2017!!2020
|-align=&quot;right&quot;
!align=&quot;left&quot;|Poblañs
| || || || || || || || ||{{formatnum:24279}}||{{formatnum:26045}}||{{formatnum:26610}}||{{formatnum:24362}}||{{formatnum:22239}}||{{formatnum:21779}}||{{formatnum:20941}}||{{formatnum:19775}}||{{formatnum:20194}}||{{formatnum:20418}}||{{formatnum:20505}}
|-
!colspan=&quot;20&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;small&gt;poblañs hep kontañ doubl&lt;/small&gt;
|}
=== Tud ===
&lt;gallery&gt;
DelwennanAbadBrideleFelger.jpg|Delwenn Louis Bridel e Felger.
&lt;/gallery&gt;
* [[Louis Bridel]] (1880-1933), beleg katolik, bet savet sindikadoù kristen ha meur a gevelouri gantañ e Felger.
* [[Hardouin de Chartres]].
* [[Jean-Marie Bachelot de La Pylaie]].
* [[Jean Ambroise Baston de Lariboisière|Jean Baston de la Riboisière]] ([[1759]]-[[1812]]).
* [[François-René de Chateaubriand]].
* [[Honoré de Balzac]].
* [[Victor Hugo]].
* [[Jean Guéhenno]] ([[1890]]-[[1978]]): kazetenner, skrivagner.
* [[Georges Franju]].
==== Tud bet ganet eno ====
&lt;gallery&gt;
DelwenngenidikArmandTuffinarRouerieFelger.jpg|Delwenn ar Roueri e Felger.
PlakennouzhtigenidikArmandTuffinarRouerieFelger.jpg|Plakenn ouzh ti genidik ar Roueri.
PlakennouzhtigenidikJeanBaptisteLeTaillandiereFelger.jpg|Plakenn ouzh ti genidik Jean Baptiste Le Taillandier.
PlakennouzhtigenidikanAmiraldeGuicheneFelger.jpg|Plakenn ouzh ti genidik an Amiral de Guichen.
&lt;/gallery&gt;
* [[Luc Urbain du Bouëxic]], kont Gwizien, d'an [[21 a viz Mezheven]]) [[1712]], amiral.
* [[Armand Tuffin ar Roueri]], brogarour breton, [[13 a viz Ebrel]] [[1751]].
* [[Aimé-Casimir-Marie Picquet du Boisguy]], jeneral chouan, [[15 a viz Meurzh]] [[1776]].
* [[Jean Baptiste Le Taillandier]], d'an [[8 a viz Kerzu]] [[1788]], teologour.
* [[Juliette Drouet]] (Julienne Gauvain hec'h anv gwir), komedianez, gwreg kleiz [[Victor Hugo]] hogos 50 vloaz-pad, [[10 a viz Ebrel]] [[1806]].
* [[Emmanuel de La Villéon]], [[29 a viz Mae]] [[1858]].
* [[Jorj ar Rumeur]], barzh ''Mathaliz'', skrivagner brezhonek hag emsaver, [[28 a viz Eost]] [[1882]].
* [[Françoise Élie]], resistantez, 1906-1968.

==== Ardamezeg ar familhoù ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Baston.gif|60px]]
|
:;Baston
:Jean, kannad Felger ouzh Breujoù Gwened e 1581 ; ivez ur c'honestabl Felger e 1733.
:''En aour e gebrenn en gul, heuliet gant teir melchonenn c'heotet.''
|}
==Melestradurezh==
{{DilennadDeroù|Titl=Roll ar vaered}}
{{Dilennad|Deroù=[[29 Mezheven]] [[2007]]|Penn=([[2026]])|Anv=Louis Feuvrier&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.lachroniquerepublicaine.fr/2014/04/06/diapo-photos-louis-feuvrier-reelu-maire-lors-du-premier-conseil-municipal/ ''La Chronique Républicaine'', 6 Ebrel 2014].&lt;/ref&gt;|Strollad=Kleiz diseurt|Karg=[[Kuzul-departamant Il-ha-Gwilun|Kuzulier-departamant Il-ha-Gwilen]]}}
{{Dilennad |Deroù=[[13 Meurzh]] [[1983]]|Penn=29 Mezheven 2007|Anv=Jacques Faucheux|Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]]|Karg=Dileuriad e [[Kuzul-rannvro Breizh]]}}
{{Dilennad |Deroù=[[21 Meurzh]] [[1971]] |Penn=13 Meurzh 1983|Anv=Michel Cointat|Strollad=[[Rassemblement pour la République|RPR]]|Karg=Kannad}}
{{Dilennad|Deroù=[[21 Meurzh]] [[1965]] |Penn=21 Meurzh 1971|Anv=Jean Madelain|Strollad=|Karg=}}
{{Dilennad|Deroù=[[29 Mezheven]] [[1944]] |Penn=[[26 Here]] [[1947]] |Anv=Henri Rebuffé |Strollad=|Karg=}}
{{DilennadPenn}}
== Sevenadur ==
=== Brezhoneg ===
* Ur skol [[Diwan]] zo bet digoret e 2013 gant 14 bugel (0,7% eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).
* E distro-skol 2024 e oa 25 skoliad enskrivet er skol [[Diwan]] (1,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;{{fr}}[https://web.archive.org/web/20150419065150/http://www.opab-oplb.org/98-kelenn.htm Ofis Publik ar Brezhoneg]&lt;/ref&gt;.
=== Sport ===
==== Darvoudoù-sport a bep seurt ====
* [[1añ Gouere|1{{añ}} a viz Gouere]] [[1985]] : 3&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1985|Tro Bro-C'hall]] etre [[Gwitreg]] ha Felger (a-benn d'an eur dre skipailh) ; trec'h eo [[La Vie Claire]].
* [[2 a viz Gouere]] [[1985]] : loc'hañ a ra 4&lt;sup&gt;e&lt;/sup&gt; tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1985|Tro Bro-C'hall]] eus Felger war-du [[Pont-Audemer]] ([[Eure]]).
* [[11 a viz Gouere]] [[2013]] : loc'hañ a ra 12&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2013|Tro Bro-C'hall]] eus Felger war-du [[Teurgn]] ([[Indre-et-Loire]]).
*[[10 a viz Gouere]] [[2015]] : degouezhout a ra 7&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2015|Tro Bro-C'hall]] e Felger. Trec'h eo ar Manavad [[Mark Cavendish]].
*[[29 a viz Even]] [[2021]] : erruout a ra 4&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 2021|Tro Bro-C'hall]] e Felger. Trec'h eo Mark Cavendish adarre.
== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| {{Alamagn}}
| [[Bad Münstereifel]]
| [[1967]]
|-
| {{Bro-Saoz}}
| [[Ashford]]
| [[1984]]
|-
| {{Nicaragua}}
| [[Somoto]]
| [[1986]]
|-
| {{Burkina Faso}}
| [[Ouargaye]]
| [[2001]]
|}
== Levrlennadur ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Fougères}}
*{{fr}}[http://www.fougeres.fr Lec'hienn ar gumun]
*{{fr}}[https://web.archive.org/web/20080122061333/http://www.ot-fougeres.fr/francais.htm Ti an Douristed Felger]
*{{fr}}[https://web.archive.org/web/20070529160330/http://www.fougeres-web.com/ Lec'hienn Bro Felger]
*{{fr}}[https://web.archive.org/web/20070614165307/http://www.fougeres.maville.com/ Ul lec'hienn diwar-benn Felger hag e vro] liammet ouzh [http://www.ouest-france.fr/ Ouest-France]
*{{fr}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/villes-fiche.asp?insee_ville=35115 Fougères / Felger] war al lec'hienn [http://www.geobreizh.com geobreizh, géographie de Bretagne]
*{{fr}}[http://www.ign.fr/affiche_rubrique.asp?rbr_id=1087&amp;CommuneId=36066 Felger war lc'hienn an Institut géographique national]
*{{fr}}[http://www.lion1906.com/Pages/ResultatLocalisation.php?InseeVille=350115 Felger war ur gartenn Frañs hag ar parrezioù war-dro]
*{{fr}}[http://www.mapquest.com/maps/map.adp?latlongtype=decimal&amp;latitude=48.3525&amp;longitude=-1.19861111111111&amp;zoom=8  Kartenn Felger gant Mapquest]
*{{fr}}[http://assoc.wanadoo.fr/memoiredeguerre/ Les Anciens combattants d'Ille-et-Vilaine - Le réseau Gallais de Fougères]
*{{fr}}[http://www.casteland.com/pfr/chateau/bretagne/illevil/fougeres/fougeres_description.htm Kastell Felger gant casteland.com]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
[[Rummad:Felger]]</text>
      <sha1>44snzixinmmchkn3udqfq3ikgf070pt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kankaven</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30077</id>
    <revision>
      <id>2188402</id>
      <parentid>2167116</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T13:19:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14495" sha1="fmpj33ve8zt34uujggwufd0rbj2orgd" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Kankaven
| anvYezh = Cauncall
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = Cancale
| skeudenn = Pointe du Groin - Sémaphore.JPG
| alc'hwez = Beg an Trein.
| ardamezioù = Blason ville fr Cancale (Ille-et-Vilaine).svg
| bro = {{Bro-Sant-Maloù}}
| departamant = {{Il-ha-Gwilen}}
| arondisamant = [[Arondisamant Sant-Maloù|Sant-Maloù]]
| kanton = [[Kanton Sant-Maloù-1|Sant-Maloù-1]]
| etrekumuniezh = [[Sant-Maloù Tolpad-kêrioù]] &lt;small&gt;(sez)&lt;/small&gt;
| bro velestradurel = [[Bro Sant-Maloù]]
| maer = Pierre-Yves Mahieu
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 37.19
| hedred = -1.82638888889
| ledred = 48.6794444444
| uk = 
| ubi = 0
| ubr = 45
| lec'hienn web = [http://www.ville-cancale.fr/ www.ville-cancale.fr]
}}
'''Kankaven''' zo ur [[Kumun c'hall|gumun]] e [[Biz (roud-avel)|biz]] [[Breizh]]. Ur [[Porzh (bagoù)|porzh]] pesketa eo. Anavezet eo gant e [[istr]]. E departamant an [[Il-ha-Gwilen]] hag e [[kanton Sant-Maloù-1]] emañ.

== Douaroniezh ==
War aod [[Bro-Sant-Maloù]] emañ Kankaven, etre [[Sant-Maloù]] ha [[menez Mikael ar Mor]]. Eus Kankaven betek Sant-Maloù ez eus 15 kilometr. E [[Norzh]] Kankaven emañ [[Beg an Trein]] e-lec'h ma c'haller gwelout ar [[Kab Frehel|C'hab Frehel]] er [[Kornôg|C'hornôg]] ha [[Granville]] er [[Reter]]. Er reter dezhi emañ an [[Enez Rimen]]. [[Inizi Kalzenez]] a c'haller gwelout ivez.

== Anv ==
* Erwan Vallerie : ''Chancavena'', 1032 ; ''Cancavena'', 1038 ; ''Cancaura'', 1172 ; ''Cancavria'', 1184 ; ''Cancala'', 1199 ; ''Cancavna'', 1210 ; ''Cancale'', {{XVIvet kantved}} ; ''Cancalle'', 1779.

== Ardamezioù ==
''En glazur, e viskin en sabel gwisket en argant, mordoant war ur mor geotet, heuliet gant daouzek istr en aour ouzh c'houremm, balirant, e c'hrenngonk en argant karget gant un erez daoubennek en sabel pigoset hag iziliet en gul.''

== Istor ==
[[Restr:Cancale - Photographie de la houle en 1896.jpg|thumb|left|Porzh an Houl e 1896]]
[[Restr:Cancale - port en 1903.jpg|thumb|left|Kartenn-bost porzh Kankaven e miz Du/Kerzu 1903]]
[[Restr:Le Georges Clémenceau dernier Trois-Mâts construit à Cancale.JPG|thumb|left|Ar &quot;Georges Clemenceau&quot;, an [[teirgwern]] diwezhañ bet savet e Kankaven, 1919]]
===[[Henamzer]]===
* Stummet e veze ar [[Henroma|Romaned]] gant istr Kankaven.
==={{VIvet kantved}}===
* Diazezet eo bet ar gêriadenn-se gant [[Sant Meven]] moarvat war-dro [[545]].
==={{XVIIvet kantved}}===
* Eus Kankaven ez eas kuit listri [[Daniel de La Touche]], Aotrou ar Ravardière d'an [[19 a viz Meurzh]] [[1612]] evit [[Brazil]]. Daniel de La Touche a ziazezas kêr [[São Luís (Maranhão)|São Luís]] er [[Maranhão (stad)|Maranhão]] e Brazil&lt;ref&gt;Mammenn: http://bresil2000.free.fr ; testenn Dominique Stoenesco diwar-benn Renevezerezh Sao Luis ar Maranhao&lt;/ref&gt;.
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: nac'het e voe al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person&lt;ref&gt;{{fr}}''Adhésion de Messieurs les Recteurs, Curés et autres ecclésiastiques du diocèse de Saint-Malo, en Bretagne, A l'exposition des principes sur la Constitution du Clergé, adressée à MM. les Evêques députés à l'Assemblée nationale'', Imprimerie de Crapart, place Saint-Michel, Pariz, Bro-C'hall, p.19 &lt;/ref&gt;.
==={{XXvet kantved}}===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* 197 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv , da lavaret eo 2,58% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; pemp anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en [[Emgann Rossignol]] e [[Belgia]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14410 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. 
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 36 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14410] Monumant ar re varv - Memorial Genweb &lt;/ref&gt;.
* D'ar [[17 Mezheven|17 a viz Even]] [[1944]] e kouezhas un nijerez ''Junkers Ju 88 G-1'' eus an [[aerlu]] [[alaman]] (''[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]'') e donvor [[Kankaven]]; tri nijour ar varvas, daou anezhe a zo douaret e [[Marigny]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesluftwaffe.html Pertes Luftwaffe]&lt;/ref&gt;.
==== [[Brezel Korea]] ====
* Lazhet e voe ur soudard eus ar gumun e [[Pochum Dong]] e rannvro [[Myojang Myon]] d’a [[21 a viz C'hwevrer]] [[1953]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6941799  Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas daou vilour eus ar gumun er [[Viêtnam]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14410 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. 
==== [[TOE]] ====
* Mervel a reas daou soudard.
==== Morskorneg e 1963 ====
* Yen-skorn e oa an amzer ar bloaz-se: -16[[Derez Celsius|°C]] e-pad an noz etre an 19 hag an 20 a viz Genver [[1963]]. Sac'het e voe ar porzh e-pad ur sizhunvezh gant ar [[morskorneg|vorskorneg]].

== Brezhoneg ==
* 5,7 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 336&lt;/ref&gt;.

==Darvoudoù sport a bep seurt==
* [[4 a viz Gwengolo]] [[1911]] : tapet rekord ar bed an [[uhelder]] (3 950 m) gant ar nijer [[Bro-C'hall|gall]] [[Roland Garros]] goude dibradañ diouzh traezhenn Kankaven.
* [[10 a viz Gouere]] [[1982]] : 7{{vet}} tennad-hent [[Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn 1982|Tro Bro-C'hall]] etre Kankaven ha [[Konk-Kerne]] ; trec'h eo [[Pol Verschuere]] ([[Belgia]]).

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Cancale eglise Saint-Meen.jpg|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Meven''.
&lt;gallery&gt;
Cancale - Le monument aux morts B.jpg|Ar monumant.
&lt;/gallery&gt;
* Monumant ar re varv e bord ar mor, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&amp;id_source=14410 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; ha kartenn-bost&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/cpa/com.php?insee=35049&amp;dpt=35&amp;comm=Cancale Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. Dioueliet e voe d’ar [[15 a viz Du]] [[1931]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/15775/cancale-autre/ Université de Lille]&lt;/ref&gt;.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=32785&amp;dpt=35 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&amp;id_source=29614 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Monumant ar c’hwec’h den marvet e [[1944]], luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&amp;id_source=67625 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Armerzh ==
=== Pesketa ===
Ar gumun a oa rannet e daou : 
* en traoñ porzh an Houl bet savet ar [[chaoser]] anezhañ e [[1836]],
* e krec'h ar vourc'h e-lec'h ma oa o chom ar genwerzherien hag ar baramantourien betek diskrog-labour bras paotred an Douar-Nevez e [[1911]].
Tud Kankaven a besketae ar [[moru]] en [[XVIvet kantved]] betek deroù an {{XXvet kantved}}.
Adsavet eo bet ar [[biskinenn|viskinenn]] [[Ar Gankavenadez]] e [[1987]].
=== Obererezhioù ===
* Labour-douar (kaol-fleur).
* Gounit [[istr]]
* [[Pesketaerezh]] meret e borzh gant Kambr Kenwerzh ha Greanterezh Bro Sant-Maloù.
* [[Touristerezh]]
[[Restr:Cancale - Hôtel Duguesclin 1903.jpg|thumb|Kartenn-bost al Leti Duguesclin e 1903, ur bloaz goude bezañ digoret]]
&lt;gallery&gt;
Image:France Oyster Harvest bordercropped.jpg|Lennoù istr
Image:France Cancale bordercropped.jpg|Ar porzh
&lt;/gallery&gt;
=== An deiz a hiziv ===
* Diorroet eo bet an [[touristerezh]], ar restaorantoù ha gwerzhañ an istr.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!align=&quot;left&quot;|
!1793!!1800!!1806!!1820!!1831!!1836!!1841!!1846!!1851!!1856!!1861!!1866!!1872!!1876
|-align=&quot;right&quot;
!align=&quot;left&quot;|Poblañs
|3&amp;nbsp;177||3&amp;nbsp;003||3&amp;nbsp;414||4 121||4 880||5 151||5 230||5 065 ||5 826||6&amp;nbsp;105||6&amp;nbsp;352||6&amp;nbsp;400||6&amp;nbsp;654||6 239
|-
!colspan=&quot;15&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;small&gt;poblañs hep kontañ doubl&lt;/small&gt;
|}
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto; margin-top:10px;&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!align=&quot;left&quot;|
!1881!!1886!!1891!!1896!!1901!!1906!!1911!!1921!!1926!!1931!!1936!!1946!!1954!!1962
|-align=&quot;right&quot;
!align=&quot;left&quot;|Poblañs
|6 523||6 721||6 578||6 641||6 549||7 061||7 627||6 635||6 340||6 029||5 635||5 569||5 463||5 236
|-
!colspan=&quot;15&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;small&gt;poblañs hep kontañ doubl&lt;/small&gt;
|}
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto; margin-top:10px;&quot;
|-align=&quot;center&quot;
!align=&quot;left&quot;|
!1968!!1975!!1982!!1990!!1999!!2006!!2007!!2013
|-align=&quot;right&quot;
!align=&quot;left&quot;|Poblañs
|5 019||4 780||4 638|||4 910||5 203||5 285||5 293||5 208
|-
!colspan=&quot;8&quot; align=&quot;center&quot;|&lt;small&gt;poblañs hep kontañ doubl&lt;/small&gt;
|}
&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:8000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData= 
  bar:1793 text:1793
  bar:1800
  bar:1806
  bar:1820
  bar:1831
  bar:1836 text:1836
  bar:1841
  bar:1846
  bar:1851
  bar:1856
  bar:1861 text:1861
  bar:1866
  bar:1872
  bar:1876
  bar:1881
  bar:1886 text:1886
  bar:1891
  bar:1896
  bar:1901
  bar:1906
  bar:1911 text:1911
  bar:1921
  bar:1926
  bar:1931
  bar:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954
  bar:1962
  bar:1968 text:1968
  bar:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990
  bar:1999
  bar:2006 text:2006
  bar:2007 
  bar:2013 text:2013
PlotData=
  color:barra width:14 align:left
  bar:1793 from:0 till: 3177
  bar:1800 from:0 till: 3003
  bar:1806 from:0 till: 3414
  bar:1820 from:0 till: 4121
  bar:1831 from:0 till: 4880
  bar:1836 from:0 till: 5151
  bar:1841 from:0 till: 5230
  bar:1846 from:0 till: 5065
  bar:1851 from:0 till: 5826
  bar:1856 from:0 till: 6105
  bar:1861 from:0 till: 6352
  bar:1866 from:0 till: 6400
  bar:1872 from:0 till: 6654
  bar:1876 from:0 till: 6239
  bar:1881 from:0 till: 6523
  bar:1886 from:0 till: 6721
  bar:1891 from:0 till: 6578
  bar:1896 from:0 till: 6641
  bar:1901 from:0 till: 6549
  bar:1906 from:0 till: 7061
  bar:1911 from:0 till: 7627
  bar:1921 from:0 till: 6635
  bar:1926 from:0 till: 6340
  bar:1931 from:0 till: 6029
  bar:1936 from:0 till: 5635
  bar:1946 from:0 till: 5569
  bar:1954 from:0 till: 5463
  bar:1962 from:0 till: 5236
  bar:1968 from:0 till: 5019
  bar:1975 from:0 till: 4780
  bar:1982 from:0 till: 4638
  bar:1990 from:0 till: 4910
  bar:1999 from:0 till: 5203
  bar:2006 from:0 till: 5286
  bar:2007 from:0 till: 5293
  bar:2013 from:0 till: 5208
&lt;/timeline&gt;
• Mammenn : [[EBSSA]]
&lt;/div&gt;

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{Dilennad |Deroù=1833 |Penn= |Anv= Jean Marie Merdrignac |Strollad=  |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=1871 |Penn= |Anv= Prudent Fortin |Strollad=  |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=1945 |Penn= |Anv= Adolphe Robin |Strollad=  |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=1965 |Penn= 1977 |Anv= Olivier Biard |Strollad=  |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=1978 |Penn= 1989 |Anv= Jean Raquidel |Strollad=  |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=1989 |Penn= 2001 |Anv= Joseph Pichot |Strollad= Tu dehoù |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=2001 |Penn= 2008 |Anv= Maurice Jannin |Strollad= Tu kleiz bennak |Karg= }}
{{DilennadBremañ |Deroù=Meurzh 2008 |Anv=Pierre-Yves Mahieu|Strollad= Tu dehoù|Karg=}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==

* [[Jeanne Jugan]], diazezerez kumuniezh [[C'hoarezed Vihan ar Re Baour]]
* [[Olivier Roellinger]], keginer
* [[Auguste Denis-Brunaud]], liver
* [[René Vautier]], filmer, en deus bevet eno un darn eus e vuhez
* {{en}} [[:en:Jacques-Eugene Feyen|Eugène Feyen]] (1815-1908) liver Kankaven
*[[Erwan ar Menga]] (1909 - 1998), beleg ha skrivagner.
* [[Yves Laloy]] (1920 - 1999) liver surrealist

=== Ardamezeg ar familhoù ===

== Monumantoù ha lec'hioù heverk ==

* an aod ([[Beg an Trein]], [[Menez-Mikael-ar-Mor|Menez-Mikael]])
* Mirdi ar c'hoadoù skultet
* porzh an Houl
* ti-feurm ar mor (diwar-benn an istr hag ar grogenn)
* Mirdi an Arzoù ha Hengounioù ar Bobl
* ti [[Jeanne Jugan]]

== Gevelliñ ==
* [[Arnstein]], [[Bayern]], [[Alamagn]]
* [[Mittelwihr]], [[Roen-Uhel]], [[Elzas]], [[Bro-C'hall]]
* [[Les Saisies]], [[Savoie (departamant)|Savoie]], [[Savoia]], [[Bro-C'hall]]

{{Commonscat|Cancale}}

== Levrlennadur ==

* F. Bouleuc, ''Cancale son origine et son histoire'', La Decouvrance éditions.
* Éditions du Phare, ''à Cancale''.
* Léo Kerlo et René Le Bihan, ''Peintres de la Côte d'Émeraude'', Le Chasse-Marée/ArMen 1998.
* René Le Bihan, Léo Kerlo, édition Chasse-Maree Estran ''Cancale''
*Annick Rouxel, ''Cancale - Étude démographique. 1757-1800'', 1970, (Archives départementales d'Ille-et-Vilaine - Mémoire '''2 J 10''').
*Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

== Lec'hiennoù ofisiel ==

*{{fr}}{{en}} [https://web.archive.org/web/20220324090832/http://www.ville-cancale.fr/ Lec'hienn kêr Kankaven]
*{{fr}} [http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&amp;FIELD_1=INSEE&amp;VALUE_1=35049 Pezhioù savouriezh rummet e Kankaven] war lec'hienn [[Ministrerezh ar Sevenadur (gall)]]
*{{fr}} [http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/palissy_fr?ACTION=CHERCHER&amp;FIELD_1=INSEE&amp;VALUE_1=35049 Pezhioù arrebeuri rummet e Kankaven] war lec'hienn [[Ministrerezh ar Sevenadur (gall)]]

== Lec'hioù all ==

*[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=35049 Kankaven war al lec'hienn ''Geobreizh'']
*{{fr}} [http://armorance.free.fr/valarmor/valest/cancale1.htm Kankaven war al lec'hienn ''Armorance'']
*{{fr}} [http://perso.orange.fr/cancamuse Kevredigezh mignoned ar biskinennoù hag ar c'hKankaven kozh]

== Notennoù, mammennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Sant-Maloù]]
[[Rummad:Kankaven]]
[[Rummad:Porzhioù Breizh]]
[[Rummad:Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>fmpj33ve8zt34uujggwufd0rbj2orgd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fìobha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30721</id>
    <revision>
      <id>2188579</id>
      <parentid>2185134</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3832" sha1="g1jc7i6k3fkfdjlapwwwq18obcsofgt" xml:space="preserve">[[Restr:Fife council.PNG|thumb|upright 1.2|''Fìobh'', pe Fife, ur rann velestradurel eus Skos]]
'''Fìobha''' (''Fife'' e [[saozneg]]) zo ur c'h-[[rannadurioù Skos|''county council'']] en [[arvor]] reter [[Bro-Skos]], ur seurt [[ledenez]] etre ar [[Firth of Forth]] ha [[Firth of Tay]]. A-stok emañ ouzh [[Perth and Kinross]] ha [[Clackmannanshire]]. Ur gontelezh e oa betek 1975, hag ur [[Rannvroioù Skos|rannvro]] etre 1975 ha 1996, hag anvet ''Fifeshire'' er c'hartennoù saoz a-wechoùigoù.&lt;br /&gt;
Ur vro digor war ar mor hag ar pesketa eo bet a-viskoazh ha tuet d'ober kenwerzh gant tud an [[douar-bras]] eo ivez. [[Gleann Rathais]] eo ar pennlec'h.

== Kêrioù pennañ ==
* [[Dùn Phàrlain]] pe ''Dunfermline'', 
* [[Cill Rìmhinn]] pe ''St Andrews'',
* [[Cathair Challdainn]] pe ''Kirkcaldy'' : 48,108 a dud e 2006.
== Kêrioù all ==
* [[Abercrombie (Fife)|Abercrombie]], [[Aberdour]], [[Anstruther]], [[Arncroach]], [[Auchterderran]], [[Auchtermuchty]], [[Auchtertool]]
* [[Balfarg]], [[Ballingry]], [[Balmalcolm]], [[Balmerino]], [[Balmullo]], [[Benarty]], [[Blairhall]], [[Blebo Craigs]], [[Buckhaven]], [[Burntisland]]
* [[Cairneyhill]], [[Cardenden]], [[Carnbee Parish, Scotland|Carnbee]], [[Carnock]], [[Cellardyke]], [[Ceres, Scotland|Ceres]], [[Chance Inn]], [[Charlestown, Fife|Charlestown]], [[Cluny, Fife|Cluny]], [[Coaltown of Balgonie]], [[Collessie]], [[Comrie]], [[Cowdenbeath]], [[Craigrothie]], [[Crail]], [[Crombie]], [[Crossford]],[[Crossgates]], [[Crosshill, Fife|Crosshill]], [[Culross]], [[Cupar]], [[Cupar Muir]]
* [[Dairsie]], [[Dalgety Bay]], [[Donibristle]], [[Dunbog]], [[Dunfermline]], [[Dysart (Skos)|Dysart]]
* [[Earlsferry]], [[East Wemyss]], [[Elie]]
* [[Falkland (Skos)|Falkland]], [[Freuchie]], [[Forgan (Fife)|Forgan]]
* [[Gateside]], [[The Gauldry]], [[Glenrothes]], [[Grange of Lindores]], [[Guardbridge]]
* [[Hillend, Fife|Hillend]]
* [[Inverkeithing]]
* [[Jamestown (Skos)|Jamestown]]
* [[Kelty]], [[Kemback]], [[Kennoway]], [[Kettlebridge]], [[Kilconquhar]], [[Kilmany]], [[Kilrenny]], [[Kincardine]], [[Kinghorn]], [[Kinglassie]], [[Kingsbarns]], [[Kingseat]], [[Kingskettle]], [[Kirkcaldy]]
* [[Ladybank]], [[Largoward]], [[Leslie, Fife|Leslie]], [[Leuchars]], [[Leven (Skos)|Leven]], [[Letham]], [[Limekilns]], [[Lindores]], [[Lochgelly]], [[Lower Largo]], [[Lumphinnans]], [[Lundin Links]], [[Luthrie]]
* [[Markinch]], [[Methil, Fife|Methil]], [[Methilhill]], [[Mountfleurie]]
* [[Newburgh, Fife|Newburgh]], [[Newton of Falkland]], [[Newport-on-Tay]], [[North Queensferry]], [[Newburn Parish, Fife|Newburn]]
* [[Oakley, Fife|Oakley]]
* [[Peat Inn]], [[Pickletillum]], [[Pitlessie]], [[Pitscottie]], [[Pittencrief]], [[Pittenweem]],
* [[Rosyth]], [[Rockwood]]
* [[Saline, Fife|Saline]], [[Springfield, Fife|Springfield]], [[Cill Rìmhinn|St Andrews]], [[St Monans]], [[Stratheden]], [[Strathkinness]], [[Strathmiglo]], [[Star, Fife|Star]]
* [[Tayport]], [[Thornton, Fife|Thornton]], [[Torryburn]], [[Teasses]]
* [[Upper Largo]]
* [[Wellwood, Fife|Wellwood]], [[West Wemyss]], [[Windygates]], [[Woodhaven, Fife|Woodhaven]], [[Wormit]]
* High and Low [[Valleyfield, Fife|Valleyfield]]

== Istor ==
Unan eus ar rouantelezhioù pikt, ha komzet e vez c'hoazh eus ''Rouantelezh It Fìobh'' e Bro-Skos.
[[Mary Stuart]] zo bet bac'het e kastell [[Loch Leven]].

A-raok an adreizhañ melestradurel e 1975 e oa Kinrosshire unan eus kontelezhioù bihanañ [[Bro-Skos]]. 

== Tud ==
* [[Ian Anderson]] , soner eus ar strollad [[Jethro Tull (strollad)|Jethro Tull]]
* [[Gordon Brown]], kentañ ministr [[Breizh-Veur]]
* [[Andrew Carnegie]], greantour
* [[Jim Clark]], karrvleiner
* [[Alexander Selkirk]], moraer, poltredet e [[Robinson Crusoe]]
* [[Adam Smith]], armerzhour

{{Kuzulioù Skos}}

[[Rummad:Rannoù Bro-Skos]]
[[Rummad:Rannvroioù Bro-Skos]]
[[Rummad:Kontelezhioù Bro-Skos]]</text>
      <sha1>g1jc7i6k3fkfdjlapwwwq18obcsofgt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kurwerz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30898</id>
    <revision>
      <id>2188422</id>
      <parentid>2057564</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T19:05:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>/* Skouerioù */ liamm, La Chanson d'Aiquin</comment>
      <origin>2188422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2414" sha1="gdpb548w1qcj3vds2ewa3sfmglvwmnb" xml:space="preserve">[[Restr:Enluminure manuscrit BNF 24369 Coronement Loois.png|thumb|upright 1.4|''Li coronemenz Looïs'', BnF 24369 f° 75r°]]
Ur '''gurwerz''' zo ur [[gwerz|werz]] savet en enor da gurioù un [[haroz]] bennak.

Miret e vez an anv evit pezhioù hir e [[galleg]] eus ar [[Krennamzer|Grennamzer]], ar skridoù a anver ''chansons de gestes'' e galleg. Lod zo e [[komz-plaen]], lod all e gwerzennoù.

*[[Meurgan]]où a reer kentoc'h eus an ''[[Iliada]]'', a gan kurioù harozed [[brezel Troja]], pe eus '''barzhoniezh''' an [[Hanternoz kozh]], hini [[Aneirin]] pe [[Taliesin]].

==Skouerioù==
*~ 1101-1106 : ''Voyage de saint Brendan'', yezh angl-ha-norman, gwerzaouet &lt;ref&gt;{{fr}} [http://saintbrendan.d-t-x.com/pages/page01.html ''Voyage de saint Brendan'']&lt;/ref&gt;
*~ 1125 : ''Le charroi de Nîmes'', galleg, gwerzaouet &lt;ref&gt;{{fr}} Lachet, Claude (kinniger). ''Le Charroi de Nîmes – Chanson de geste du Cycle de Guillaume d'Orange''. Paris : Folio, 1999 {{ISBN|978-2-07-038769-4}}&lt;/ref&gt;
*~ 1128 : ''[[Cantar de mio Cid]]'', spagnoleg
*~ 1135 : ''Pèlerinage de Charlemagne'', galleg, gwerzaouet &lt;ref&gt;{{fr}} {{ru}} [http://www.russianplanet.ru/filolog/epos/roland/frenchepos/roi/pelerinage01.htm ''Pèlerinage de Charlemagne'']&lt;/ref&gt;
*~ 1137 : ''Li coronemenz Looïs'' (&quot;Kurunidigezh Loeiz&quot;), galleg, gwerzaouet &lt;ref&gt;{{fr}} Lachet, Claude (kinniger). ''Le couronnement de Louis, chanson de geste du XIIe siècle''. Paris : Honoré Champion, 2020 {{ISBN|978-2-38096-004-4}}&lt;/ref&gt;
*~ 1140 : ''La chanson de Guillaume'', galleg, gwerzaouet &lt;ref&gt;{{fr}} Henry, Albert : ''Chrestomathie de la littérature en ancien français''. Berne : Éditions A. Francke, 1978, pp. 42-46 {{ISBN|978-3-7720-1395-9}}&lt;/ref&gt;
*~ 1150 : ''[[La Chanson de Roland]]'', yezh angl-ha-norman, gwerzaouet &lt;ref&gt;{{fr}} [https://fr.wikisource.org/wiki/La_Chanson_de_Roland/Manuscrit_d%E2%80%99Oxford/Transcription_Wikisource ''Wikisource'']&lt;/ref&gt;
*~ 1180-1190 : ''La chanson d'Aspremont'', galleg, gwerzaouet &lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.russianplanet.ru/filolog/epos/roland/frenchepos/roi/pelerinage01.htm ''La chanson d'Aspremont'']&lt;/ref&gt;
*~ 1190-1195 : ''La chanson des Saisnes'' (&quot;Kan ar Saksoned&quot;), galleg, gwerzaouet, savet gant [[Jean Bodel]] &lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.e-codices.unifr.ch/en/description/fmb/cb-0040 ''La chanson des Saisnes'']&lt;/ref&gt;
*''[[La Chanson d'Aiquin]]''

==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Lennegezh]]
[[Rummad:Kurwerzioù]]</text>
      <sha1>gdpb548w1qcj3vds2ewa3sfmglvwmnb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aberaeron</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31308</id>
    <revision>
      <id>2188457</id>
      <parentid>2184990</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1262" sha1="7e55tppwz8xyj5pvr8m0ixkm20sm4w9" xml:space="preserve">{{infobox UK place
|country =                 Kembre
|welsh_name= 
|official_name= Aberaeron       
|english_name= Aberaeron
|static_image= [[Skeudenn:AberaeronHouses.jpg|230px]]             
|latitude=             52.2421
|longitude=              -4.2576 
|map_type=
|unitary_wales=           Ceredigion
|community_wales= Aberaeron
|constituency_welsh_assembly= [[Ceredigion]]
|constituency_westminster=[[Ceredigion]]  
|post_town=  Aberaeron
|postcode_district =       SA46
|postcode_area=              
|dial_code=      
|os_grid_reference= SN46SE15
|population=    1390    
}}

Ur gêr eus [[Kembre]] eo Aberaeron, etre [[Aberystwyth]] hag [[Aberteifi]], ha sez [[Kontelezhioù Kembre|kontelezh]] [[Ceredigion]] eo. Savet e oa bet e [[1805]] gant Alban Thomas Jones war ribl ar stêr [[Aeron]], a zo bet ledanaet da grouiñ ur porzh.

Hervez niveradeg [[2001]] e vez komzet [[kembraeg]] gant 70% eus an dud eno.

== Tud ==
*[[Geraint Evans]] (1922 – 1992), kaner [[c'hoarigan]] brudet, zo bet o chom er gumun.

==Liammoù diavaez==
{{commonscat}}
[https://web.archive.org/web/20070706054656/http://tourism.ceredigion.gov.uk/saesneg/aberaeron.htm Lec'hienn ofisiel]

{{Kêrioù Ceredigion}}

[[Rummad:Kêrioù Ceredigion]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Ceredigion]]</text>
      <sha1>7e55tppwz8xyj5pvr8m0ixkm20sm4w9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Les Contes de ma Mère l'Oye</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31334</id>
    <revision>
      <id>2188439</id>
      <parentid>2055580</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T02:43:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5126" sha1="qag4m1gltgn1s84q1iyt19tffclqhwx" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''Les Contes de ma Mère l'Oye''}}
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Perrault - Contes - Manuscrit 1695 - Frontispice.jpg|thumb|Ur bajenn eus an dornskrid, a-raok an embannadur.]]
[[Restr:Puss-in-Boots-1695.jpg|thumb|Un embannadur eus ''Les Contes de ma Mère l'Oye'', oberenn [[Charles Perrault]], e 1695.]]
[[Restr:Perrault1.jpg|thumb|''Ma Mère l'Oy''e, skeudennet gant [[Gustave Doré]]]]
[[Restr:Baum_poster_1b.jpg|thumb|upright 1.4|Skritell da vrudañ oberennoù ar skrivagner amerikan Baum a skrive ''Popular Books For Children'' [[1901]]. War ar skritell e welomp anv eus ''Father Goose'']]
{{commonscat}}
'''''Les Contes de ma Mère l'Oye''''' zo un dastumad eizh kontadenn c'hallek e [[komz-plaen]] skrivet gant [[Charles Perrault]] e [[1697]], a zo bet embannet dindan an titl ''Histoires ou contes du temps passé, avec des moralités : Contes de ma mère l'Oye''. Hiziv ez eo un oberenn glasel el lennegezh evit ar vugale, ma'z eo damankouaet oberennoù all ar skrivagner.

== Talbenn ==
''Ma Mère l'Oye'' zo un anv ijinet, hini ar goueriadez a gont an istorioù, ur vaouez eus ar seurt a oa anavezet gant lennerien an oberour.

Kentañ meneg eus ''Ma Mère l'Oye'' a gaver e [[1660]] en ur gelaouenn sizhuniek anvet ''La Muse Historique'' dindan pluenn [[Jean Loret]]. Gant Perrault eo e vo brudet ar vaouez kaezh.

== Ar c'hontadennoù ==
* ''[[Ar Goantenn e Koad ar C'housk]]'' (''La Belle au Bois Dormant'')
* ''[[Kabellig Ruz]]'' (''Le Petit Chaperon rouge'')
* ''[[Paotr e varv glas]]'' (''Barbe Bleue'')
* ''[[Kazh e heuzoù]]'' (''Le chat botté'')
* ''[[Ar Boudiged]]'' (''[[Les fées]]'')
* ''[[Luduennig]]'' (''Cendrillon ou la petite pantoufle de verre'')
* ''[[Bechenneg]]'' (''Riquet à la houppe'')
* ''[[Meudig]]'' (''[[Le Petit Poucet]]'')
Teir danevell, bet skrivet a-raok, zo bet staget ouzh an dastumad.
* ''[[La Marquise de Saluces ou la patience de Grisélidis]]'' ([[1691]])
* ''[[Les Souhaits Ridicules]]'' ([[1694]])
* ''[[Kroc'hen Azen]]'' (''Peau d'Âne'') (1694), ha n'hall ket ar vugale kompren en he stumm orin, met embannet eo bet en ur stumm azasaet outo.

===E brezhoneg===
An holl gontadennoù-se zo bet embannet e stumm pe stumm e brezhoneg evit ar vugale. Lod a gaver e dastumad [[Levrioù ar vugale]], embannet er [[bloavezhioù 1950]] ha [[bloavezhioù 1960|1960]] gant [[Per Denez]] e ti [[Al Liamm]].

== Orin ==
Lakaet e oa bet al levr dindan anv mab an oberour (ganet e [[1678]]) pa voe embannet. Oberennoù all a zeuas a-zindan pluenn Charles Perrault, met homañ eo an hini vrudetañ.

N'en deus ket ijinet ar c'hontadennoù, met gwisket en deus en un doare lennegel koñchennoù a veze kontet d'ar vugale en e amzer gant mitizhien ha magerezed diwar ar maez. Eveltañ e reas [[Anatol ar Braz]] pa dapas brud gant ''La Légende de la Mort'', al levr savet diwar gontadennoù brezhonek klevet gantañ.

Awenet eo bet Perrault ivez gant kontadennoù ar skrivagner [[italia]]n [[Giambattista Basile]], en doa dastumet kontadennoù e [[Kreta]] ha savet ul levr ganto.

== E saozneg ==
E [[1729]] e voe embannet e saozneg troidigezh levr Perrault, ''Histories or Tales of Past Times, Told by Mother Goose''. Diwar neuze e teuas ''Mother Goose'' da vezañ mamm an holl gontadennoù hag an holl rimadelloù.

== Ar penntudennoù ==
;Ar roñfl
Ar roñfl n'en deus ken c'hoant nemet debriñ an haroz. Skeudenniñ a ra ar c'hoant dall a zegas distruj ha war un dro an tad a ranker diskar da zont e-maez ar vugaleaj.
;Ar [[gwrac'h|wrac'h]]
Skeudenn ar vamm hek eo-hi, kemmesket a-wechoù gant hini al [[lezvamm]], a harz karantez an tad ouzh e vugale. Mirout ouzh an haroz a vont war-raok a venn ober, distruj anezhañ a-wechoù, dre gwidreoù ha troioù hud.
;Ar briñsez hag ar priñs yaouank koant
Ar briñsez n'eus ket dezhet dezhi c'hoazh petra eo ar garantez. Ret eo dezhi erruout en oad ar gaezouregezh a-raok. Gwadañ a-greiz-holl a ra Koantenn Koad ar C'housk pa vroud he biz gant un nadoz, evel ma wad ar plac'hig pa zegouezh hec'h amzerioù kentañ, met ur pennad e rank gortoz c'hoazh, evel ar Goantenn gant he fennad kousk hir, a-raok ma vo prest da amprouiñ ar garantez en he c'hig. 
*''Gwelout ar pennadoù [[gwerc'h]] ha [[dimezell]].''
;Ar Bleiz
==Ar skrid==
== Liammoù diavaez==
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20070516232949/http://www.childrensnursery.org.uk/ ''19th century illustrated Mother Goose, 6 complete versions from different authors/publishers'']
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20041108053610/http://www.geocities.com/utherworld/seasons/mothergoose.html ''The Real Mother Goose'']
*{{en}}[http://www.antiquebooks.net/cgi-bin/bookfront?book=14&amp;cookie=no&amp;userid=1155502953a ''Baby's Mother Goose from Golden Books Publishing'']
*{{en}}[http://www.gutenberg.org/etext/17208 ''The Tales of Mother Goose by Charles Perrault'']
*{{en}}[http://www.gutenberg.org/etext/10607 ''The Real Mother Goose'']
*{{en}}[http://www.gutenberg.org/etext/4901 ''The Only True Mother Goose Melodies'']
*{{en}}[http://www.gutenberg.org/etext/5312 ''Mother Goose in Prose'']

[[Rummad:Contes de ma mère l'Oye|*]]
[[Rummad:Levrioù ar XVIIvet kantved]]</text>
      <sha1>qag4m1gltgn1s84q1iyt19tffclqhwx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jakarta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31691</id>
    <revision>
      <id>2188635</id>
      <parentid>2185194</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2250" sha1="3hbdp4hoirvoju8xwsu4cj06kwlt133" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Jakarta''' pe '''Djakarta''' zo ur gêr e [[Indonezia]], bet  kêr-benn ar vro betek 2024 ma voe [[Nusantara (kêr)|Nusantara]] dibabet en e lec’h evit abegoù a denn da [[Tommadur ar blanedenn|dommadur ar blanedenn]]&lt;ref name=fi24&gt;{{fr}} {{cite web |url=https://www.francetvinfo.fr/replay-radio/le-monde-est-a-nous/cela-prend-beaucoup-de-temps-l-indonesie-inaugure-sa-nouvelle-capitale-deplacee-pour-des-raisons-environnementales_6676794.html |title= &quot;Cela prend beaucoup de temps&quot; : l'Indonésie inaugure sa nouvelle capitale, déplacée pour des raisons environnementales |publisher=France Info |year=2024 |month=Eost}}&lt;/ref&gt;. Emañ war [[enez]] [[Java]], war aod hanternoz an enezenn-se. E [[2004]] e oa 8.792.000 a dud o vevañ e kêr, ha milionoù a dud all a oa tro-dro.

E Djakarta emañ Yalc'h Indonezia ha pennsekretourva [[Kevredigezh Broadoù Gevred Azia]] (ASEAN).

== Darempredoù gevelliñ ==
Jakarta zo gevellet gant kêrioù ha rannvroioù zo :
* [[Restr:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] [[Jeddah]], [[Arabia Saoudat]]
* [[Restr:Flag of the People's Republic of China.svg|20px]] [[Beijing]], [[Republik Pobl Sina]]
* [[Restr:Flag of Germany.svg|20px]] [[Berlin]], [[Alamagn]]
* [[Restr:Flag of Turkey.svg|20px]] [[Istanboul]], [[Turkia]]
* [[Restr:Flag of the United States.svg|20px]] [[Los Angeles]], [[Stadoù-Unanet]]
* [[Restr:Flag of Australia.svg|20px]] Stad [[Sukembre Nevez]], [[Aostralia]]
* [[Restr:Flag of France.svg|20px]] [[Pariz]], [[Bro-C'hall]]
* [[Restr:Flag of the Netherlands.svg|20px]] [[Rotterdam]], an [[Izelvroioù]]
* [[Restr:Flag of England.svg|20px]] [[Manchester]], [[Bro-Saoz]]
* [[Restr:Flag of South Korea.svg|20px]] [[Seoul]], [[Sukorea]]
* [[Restr:Flag of Japan.svg|20px]] [[Tokyo]], [[Japan]]
&lt;br clear=all&gt;

== Tud ==
* [[Sukarno]] (1901-1970), marvet e Djakarta, prezidant ar republik kentañ ar vro,
* [[Suharto]] (1921-2008), marvet e Djakarta, milour ha diktatour,
* [[Anggun]], ganet e Djakarta e 1974, kanerez indoneziat-ha-gall,
* [[Agnes Monica]], ganet e Djakarta e 1986, aozerez-kompozerez-kanerez indoneziat-ha-stadunanat.

{{Commonscat}}

== Liamm diavaez ==
* [https://www.jakarta.go.id Lec'hienn ofisiel Djakarta]

==Daveoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kêrioù Indonezia]]</text>
      <sha1>3hbdp4hoirvoju8xwsu4cj06kwlt133</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gaoth Dobhair</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32724</id>
    <revision>
      <id>2188583</id>
      <parentid>2185138</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="721" sha1="pzh5icu6s351gyp3uc21eh9xhk1ulb3" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Preparing to land at Donegal - geograph.org.uk - 1159605.jpg|220px|thumb|Gaoth Dobhair, dirak menez [[An Earagail]].]]
'''Gaoth Dobhair''' ([[saozneg]]: ''Gweedore'') a zo ur barrez e gwalarn [[Iwerzhon]], e kontelezh [[kontelezh Dún na nGall|Donegal]], war an aod. 
Gaoth Dobhair eo ar barrez pobletañ e [[Gaeltacht]] Iwerzhon ({{formatnum:4065}} a dud). Eno emañ burevioù [[Raidió na Gaeltachta]] evit Dún na nGall. Meur a geriadenn zo : Croithlí, Dún Lúiche, An Bun Beag, Doirí Beaga ha Cnoc Fola. 

== Tud ==
* [[Clannad]], strollad
* [[Enya]], kanerez
* [[Moya Brennan]], kanerez
* [[Mairéad Ní Mhaonaigh]], kanerez ([[Altan]])

[[Rummad:Kêrioù kontelezh Dún na nGall]]
[[Rummad:Gaeltacht]]</text>
      <sha1>pzh5icu6s351gyp3uc21eh9xhk1ulb3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frioul</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32752</id>
    <revision>
      <id>2188578</id>
      <parentid>2185132</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="888" sha1="q8nl2dn4j48ccy69iljgx6z8u6cyoc9" xml:space="preserve">[[Restr:Bandiere dal Friûl.svg|150px|Banniel Frioul]]
'''Frioul''' (''Friûl'' e [[friouleg]], ''Friaul'' en [[alamaneg]], ''Furlanija'' e [[sloveneg]] ha ''Friuli'' en [[italianeg]]) a zo ur rannvro istorel e biz [[Italia]] a c'holo un darn vras eus ar rannvro emren [[Friuli-Venezia Giulia]]. [[Udin]] eo ar gêr-benn. Eno e komzer ur yezh romanek distag diouzh an [[italianeg]], ar [[friouleg]]. [[Alamaneg]] a vez komzet en un nebeud traoñiennoù war-dro Val Canale.

== Tud ==
* [[Restr:Berengar I, Holy Roman Emperor.jpg|thumb|Beranger Iñ a Frioul]]Beranger Iñ a Frioul, impalaer ar C'hornog eus 915 da 924

==Gwelout==
*[[Friuli-Venezia Giulia]]

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Friuli}}
[https://web.archive.org/web/20070710120823/http://www.regione.fvg.it/ Gouarnamant rannvro emren Friuli-Venezia Giulia]


[[Rummad:Douaroniezh Italia]]
[[Rummad:Rannvroioù Europa]]</text>
      <sha1>q8nl2dn4j48ccy69iljgx6z8u6cyoc9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>John</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32975</id>
    <revision>
      <id>2188644</id>
      <parentid>2185203</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2508" sha1="9rqnjp4ju71drm6q2sxz091a7rs8l9u" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
'''John''' eo an [[anv-bihan saoznek]] stankañ, betek hon amzer, savet diwar an anv [[Bibl|biblek]] [[Johannes]], stumm [[henc'hresianek]] un anv [[hebreek]] a orin, ha kar d'an anv-bihan [[brezhonek]] [[Yann]].

==Stummoù all==
* ''[[Joan]], [[Joanna]], [[Jane]]'' eo ar furmoù gwregel 
*''[[Johnny]]'' ha ''[[Jack]]'', eo ar stummoù bihanaat

==Yezhoù all==
*[[Giovanni]], en italianeg
*[[Jean]], e galleg
*[[João]], e portugaleg
*[[Joan]], e katalaneg
*[[Jon]], en euskareg, albaneg ha saozneg
*[[Juan]], e spagnoleg
*[[Yann]], e brezhoneg

== Tud == 
[[Restr:Two JFKs.jpg|thumb|[[John Kennedy]] gant [[John F. Kennedy Jr.|John John]] en [[Ti Gwenn]].]]
Evel ma'z eo an anv saoznek stankañ ne vo ket graet ul listenn eus an dud en anv-se. Menegomp memestra:
*ar roue saoz brudet, ''John Lackland'', anvet ivez [[Yann Dizouar]] e brezhoneg, ar roue ''John'' nemetañ en istor ar Saozon,
*[[John Cabot]] pe Giovanni Caboto (1440-1498), merdeer
*[[John Locke]] (1632-1704), prederour saoz
*[[John Everett Millais]] (1829-1896), livour saoz
*[[John Gerrard Keulemans]] (1842-1912), livour ha skeudennaouer [[izelvroat]]
*[[John Muir]] (1838-1914), naturour skosat ha stadunanat
*[[John William Waterhouse]] (1849-1917), livour saoz

==={{XXvet}} kantved===
*[[John Ronald Reuel Tolkien]] (1892-1973), skrivagner saoz
*[[John Steinbeck]] (1902-1968), skrivagner stadunanat
*[[John von Neumann]] (1903-1957), matematikour ha fizikour hungarat ha stadunanat 
*[[John Fitzgerald Kennedy]] (1917-1963), bet prezidant [[SUA]], muntret
**[[John F. Kennedy Jr.]] (1960-1999), e vab, lesanvet &quot;John-John&quot;
*[[John le Carré]], anv-pluenn [[David John Moore Cornwell]] (1931-2020) , romantour saoz, 
*[[John Boorman]] (ganet e 1933), filmsevenour saoz
*[[John Lennon]] (1940-1980), kaner ar stollad sonerezh poblek saoz [[The Beatles]], muntret
*[[John Travolta]] (1954-), aktour stadunanat

==Anv-tiegezh==
John zo ivez un anv-tiegezh a gaver e meur a vro, en o zouez ro-Alamagn ha Bro-Gembre.

Diwar an anv-bihan '''John''' eo bet savet an anv-tiegezh [[Jones]], stankoc'h e [[Kembre]] eget e lec'h all.
&lt;br /&gt;
[[Johns]] zo anavezet ivez, ha [[Johnson]].

==Lesanv==
Diwar John eo bet savet [[Johnny]], hag al lesanv [[Johnniged]], pe ''Jonied'' graet eus ar Vretoned a werzhe [[ognon]], poent zo bet, e [[Breizh-Veur]].

==Pennadoù kar==
*[[Jon]]
hag ivez:
*[[John Davies]]
*[[John Jones]]
*[[John Ford]]
*[[John Roberts]]
*[[John Smith]]
*[[John Williams]]

[[Rummad:anvioù-bihan saoznek]]</text>
      <sha1>9rqnjp4ju71drm6q2sxz091a7rs8l9u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Giovanni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32976</id>
    <revision>
      <id>2188597</id>
      <parentid>2185150</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11244" sha1="ap9k87dysybvnrzi0808e8xb3xhbqsw" xml:space="preserve">[[File:Andrea del Castagno Giovanni Boccaccio c 1450.jpg|thumb| ''[[Giovanni Boccaccio]]'',  gant [[Andrea del Castagno]],  [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]. ]]
'''Giovanni''' eo an [[anv-bihan italianek]] hag a glot gant [[Yann]] e [[brezhoneg]]. An eil anv boutinañ en [[Italia]] eo war-lerc'h [[Giuseppe]].

===Stummoù all ===
*Giovannino, Giovannico, Iovanni.
**Diwar '''Giovanni''': 
***[[Giovanni Battista]], ''Giovanbattista, Giovambattista, Giobattista, Giobatta'' a glot gant Yann-Vadezour;
*** ''Giovanmaria,Giovammaria, Giomaria, Giommaria,'' 
***Giovannantonio, 
***Giovancarlo, Giancarlo, 
***Gianfranco, 
***Gianluca, 
***Giampietro, Giampiero, 
***Gianmario, 
***Gianmarco. 
*[[Gianni]], Giannetto, Giannino, Giannello, Gianno, Giani, Gianello, Gianetto, Giannico, Giannozzo.
**[[Nanni]], Nannino, Nani.
**[[Vanni]], Wanni, Vannio, Vanno, Vani, Vanetto, Vannino, Vanino, Vanuccio.
**[[Nino]], Ninetto, Ninuccio. 
**[[Zani]], Zanello, Zanetto, Zannetto.
**[[Ivano]], Ivan, Ivanio.

===Rannyezhoù italian===
*E [[Veneto]] e reer ivez gant ''Nane'', ha gwechall gant ''Zan'' (alese ''Zanetto''), pe &quot;Gianni&quot; ha diwar-se 
*E [[Liguria]] ha [[Lombardia]] e veze graet, poent zo bet, gant ''Giuan'' pe ''Giuanin'' ha''Gioan''. 
*E Naplez e reer gant ''Giuann''.

===Furm wregel===
* [[Giovanna]]

===E yezhoù arall ===
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
*[[alamaneg]]: Johannes, Johann, Joann, Jan, Hans
*[[albaneg]]: Gjon
*[[arabeg]]: يحيى (Yaḥyā), يوحنا (Yuḥanna) 
*[[belaruseg]]: Ян (Jan), Янка (Janka), Іван (Ivan) 
*[[bulgareg]]: Яни, Янко (Jani, Janko), Иван (Ivan) 
*[[katalaneg]]: Joan, Jan
*[[tchekeg]]: Jan
*[[sinaeg]]: 約翰, yüē-hàn, en XVIIIvet kantved “yo-han”; deuet e sinaeg dre levezon misionerien [[jezuit]] alaman 
*[[estoneg]]: Jaan
*[[finneg]]: Johannes
*[[galleg]]: Jean
*[[gresianeg]]: Γιαννης (Yannis), Γιαννη (Yanni), Γιαννος (Yannos), hag ar berranv Γιαννακης (Yannakis)
*[[saozneg]]: [[John]], hag ar berranvioù Johnny, Jack, Jacky, Jock 
*[[iwerzhoneg]]: Seán, Sinéad, Siobhán 
*[[islandeg]]: Jóhannes, diminutivi: Jóhann, Jón, Jens, Hannes, Hans 
*[[letoneg]]: Janis
|
*[[lituaneg]]: Jonas
*[[nederlandeg]]: Johannes, Johan, Jan, Joop
*[[poloneg]]: Jan, Janusz
*[[portugaleg]]: João
*[[roumaneg]]: Iancu, iona, Ion, Ionel, Ionuţ, Nelu, Ionică 
*[[ruseg]]: Иван (Ivan), Ваня (Vanja) 
*[[serbeg]]: Jovan
*[[slovakeg]]: Jan, Ivan, femminile: Ivana.
*[[sloveneg]]: Janez
*[[spagnoleg]]: Juan
*[[svedeg]]: Jona
*[[turkeg]]: Yahya 
*[[ukraineg]]: Іван (Ivan), diminutivo Івась (Ivas'), Івасик, (Ivasyk) 
*[[hungareg]]: János, Jani, Jan, Jancsi, Janika
*[[veneteg]]: Joàni
|}
==Gerdarzh==
Gwelout ar pennad [[Yann]].

==Tud==
===Sent italian===
[[Restr:San Giovanni Bosco.jpg|thumb|[[San Giovanni Bosco]], anavezet evel ''Dom Bosco'', pe ''Yann Bosco'']]
*[[San Giovanni Battista de Rossi]], beleg
*[[San Giovanni Battista della Concezione]], beleg 

===Pibien===
*23 [[pab|fab]], hag un [[eneppab]], zo bet anvet ''Giovanni'', anavezet holl evel [[Yann]] e brezhoneg.
*Daou bab zo bet anvet ''Giovanni Paolo'', anavezet evel [[Yann-Baol]] e brezhoneg.
*[[San Giovanni il Buono]], eskob Milano 

===Rouaned, duged ===
*Giovanni Iañ, anv meur a zen (gwelout [[Yann Iañ]])
*Giovanni II, anv meur a zen (gwelout [[Yann II]])
*[[Giovanni Iañ del Monferrato]]
*[[Giovanni II del Monferrato]]
*[[Giovanni III del Monferrato]]
*[[Giovanni IV del Monferrato]]
*[[Giovanni Iañ di Napoli]], dug
*[[Giovanni Mocenigo]], doge veneziat.
*[[Giovanni II Participazio]], doge veneziat
&lt;!--
==Onomastico==
Per i cattolici:
* il [[24 giugno]] ([[San Giovanni Battista]]) 
* il [[27 dicembre]] ([[San Giovanni apostolo ed evangelista]]).
Per gli ortodossi:
* l' [[8 maggio]] ([[Giovanni apostolo ed evangelista]])

Nel contesto [[Cattolicesimo|cattolico]] e [[Ortodossia|ortodosso]] sono oltre trecento i beati ed i santi che hanno portato questo nome, tuttavia il nome Giovanni è ricondotto soprattutto a San Giovanni Battista e a San Giovanni apostolo ed evangelista. 

Altri santi in ordine alfabetico:
*[[Papa Giovanni I|San Giovanni I]], Papa e martire, ricordato il [[18 maggio]].
*[[Santi Giovanni e Paolo|San Giovanni]], martire a Roma con il fratello Paolo, commemorato il [[26 giugno]].
*[[Santi Ciro e Giovanni|San Giovanni]], martire con Ciro ad Alessandria d'Egitto, commemorato dal [[Martirologio romano]] il [[31 gennaio]].
*[[San Giovanni Alcober]], domenicano, martire, festeggiato il [[9 luglio]].
*[[San Giovanni Berchmans]], religioso, patrono della gioventù studiosa, festeggiato il [[13 agosto]].
*[[San Giovanni Bono]], vescovo di Milano, patrono di [[Recco]], festeggiato il [[10 gennaio]].
*[[San Giovanni Bosco]], sacerdote, festeggiato il [[31 gennaio]].
*[[San Giovanni Calibita]], commemorato il [[15 gennaio]]. 
*[[San Giovanni Calabria]], sacerdote e fondatore, commemorato l'[[8 ottobre]].
*[[San Giovanni Cassiano]], monaco, commemorato il [[23 luglio]] dalla Chiesa cattolica e il [[29 luglio]] da quella ortodossa.
*[[San Giovanni Climaco]], conosciuto anche come Giovanni della Scala, Giovanni Scolastico e Giovanni Siniate, monaco, commemorato il [[30 marzo]].
*[[San Giovanni Crisostomo]], detto anche Giovanni d'Antiochia, vescovo, [[Padri della Chiesa|Padre]] e [[Dottore della Chiesa]], commemorato il [[13 settembre]].
*[[San Giovanni d'Avila]], sacerdote, mistico e predicatore spagnolo, Apostolo dell'Andalusia, festeggiato il [[10 maggio]].
*[[San Giovanni da Capestrano]], sacerdote, patrono dei cappellani militari, festeggiato il [[23 ottobre]].
*[[San Giovanni da Colonia]], sacerdote domenicano e martire, festeggiato il [[9 luglio]].
*[[San Giovanni da Kety]], sacerdote, commemorato il [[23 dicembre]].
*[[San Giovanni da Matera]], abate, festeggiato il [[20 giugno]].
*[[San Giovanni da Parma]], abate, commemorato il [[22 maggio]].
*[[San Giovanni da Triora]], sacerdote missionario, martire in Cina, ricordato dal Martirologio romano il [[7 febbraio]].
*[[San Giovanni Damasceno]], sacerdote e dottore della Chiesa, commemorato il [[4 dicembre]].
*[[San Giovanni de Britto]], presbitero della Società di Gesù e martire in India, commemorato dal Martirologio romano il [[4 febbraio]].
*[[San Giovanni de Matha]], sacerdote, fondatore dell'[[Ordine della Santissima Trinità]] (Tinitari), commemorato il [[17 dicembre]].
*[[San Giovanni della Croce]], sacerdote fondatore dell'[[Ordine dei carmelitani scalzi]] e dottore della Chiesa, festeggiato il [[14 dicembre]].
*[[San Giovanni di Dio]], religioso, patrono degli ospedali, festeggiato l'[[8 marzo]].
*[[San Giovanni di Gorze]], abate, festeggiato il [[27 febbraio]]. 
*[[San Giovanni di Kronstadt]], venerato dalla Chiesa ortodossa russa che ne celebra la memoria l'[[8 giugno]] e il [[20 dicembre]].
*[[San Giovanni di Montemarano]], vescovo, festeggiato il [[14 aprile]]. 
*[[San Giovanni di Mosca]], &quot;folle in Cristo&quot;, venerato dalla Chiesa ortodossa russa che ne celebra la memoria il [[3 luglio]].
*[[Giovanni di Tobolsk|San Giovanni di Tobolsk]], metropolita, venerato dalla Chiesa ortodossa russa che ne celebra la memoria il [[10 giugno]].
*[[San Giovanni Gualberto]], abate, fondatore della [[Congregazione dei Vallombrosani]], commemorato il [[12 luglio]].
*[[San Giovanni il Chiomato]], &quot;folle in Cristo&quot;, asceta russo, venerato dalla Chiesa ortodossa che lo ricorda il [[3 settembre]].
*[[San Giovanni Jones]], sacerdote e martire inglese, festeggiato il [[12 luglio]].
*[[San Giovanni Leonardi]], sacerdote fondatore dell'[[Ordine dei Chierici regolari della Madre di Dio]] (Leonardini), festeggiato il [[9 ottobre]].
*[[San Giovanni Nepomuceno]], sacerdote e martire, patrono della [[Boemia]], commemorato il [[16 maggio]].
*[[San Giovanni Nepomuceno Neumann]], vescovo di [[Philadelphia (Pennsylvania)|Philadelphia]], commemorato il [[5 gennaio]]. 
*[[San Giovanni Teofane Venard]], presbitero della Società Parigina per le Missioni Straniere, martire in Cina, ricordato dal Martirologio romano il [[2 febbraio]].
*[[San Giovanni Vincenzo]], vescovo ed eremita, edificatore della Sacra di San Michele in Val di Susa, commemorato il [[27 novembre]].
*[[San Giovanni Wall]], sacerdote e martire inglese, commemorato il [[22 agosto]].
*[[San Giovanni Yi Mun-u]], martire coreato, ricordato dal Martirologio romano il [[1 febbraio]].
*[[San Giovanni Yi Yun-il]], padre di famiglia, agricoltore e catechista, martire coreano, commemorato dal Martirologio romano il [[21 gennaio]].
*[[San Giovanni Battista Nam Chong-sam]], martire coreano, commemorato dal Martirologio romano il [[7 marzo]].
*[[San Giovan Giuseppe della Croce]], frate francescano, commemorato il [[5 marzo]].
*[[San Giovanni Maria Muzei]], martire ugandese, commemorato dal Martirologio romano il [[27 gennaio]].
*[[San Giovanni Pietro Neel]], presbitero della Società Parigina delle Missioni Straniere, subì il martirio in Cina assieme ai compagni San Giovanni Zhang Tianshen e San Giovanni Chen Xianheng. Il Martirolorio romano li commemora il [[18 febbraio]].
*Beato [[Papa Giovanni XIII]], commemorato il [[3 giugno]].
*Beato [[Giovanni da Montecorvino]], missionario in Cina, commemorato il [[1 gennaio]]. 
*[[San Giovanni da Sahagun]]
*[[San Giovanni Gbec'i]], eremita
*[[San Giovanni Grande]] 
*[[San Giovanni l'Elemosiniere]], vescovo patriarca di Alessandria d'Egitto 
*[[San Giovanni Ogilvie]], martire
*[[San Giovanni Sarkander]], martire 
*[[San Giovanni Soan di Gotò]], gesuita martire in Giappone 
*[[San Giovanni Theristi]], monaco 
*[[Angelo Roncalli]], ovvero [[Papa Giovanni XXIII]], soprannominato dai fedeli [[Cattolicesimo|cattolici]] ''il Papa buono''.

===Regnanti===
*[[Giovanni d'Aragona]].
*[[Giovanni d'Aragona (viceré)|Giovanni d'Aragona]], viceré di [[Napoli]]
*[[Giovanni I di Bisanzio]].
*[[Giovanni II di Bisanzio]].
*[[Giovanni III di Bisanzio]].
*[[Giovanni IV di Bisanzio]].
--&gt;

== Tud ==
=== {{XIVvet kantved}} ===
*[[Giovanni Boccaccio]] (1313-1375), skrivagner

=== {{XVvet kantved}} ===
*[[Giovanni Bellini]], livour [[veneziat]]
*[[Giovanni Caboto]] pe John Cabot, merdeer
*[[Giovanni Pico della Mirandola]], den a zeskadurezh

=== {{XVIvet kantved}} ===
*[[Giovanni da Verrazano]], merdeer
*[[Giovanni dalle Bande Nere]], [[condottiero]]
*[[Giovanni Pierluigi da Palestrina]]
*[[Giovanni Francesco Straparola]] (1480-1558), skrivagner

=== {{XVIIIvet kantved}} ===
*[[Giovanni Antonio Scopoli]] ([[1723]]-[[1788]]), [[mezeg]] ha [[naturour]] [[aostria]]n ([[italia]]n e sevenadur koulskoude)
*[[Giovanni Battista Tiepolo]], pe Giambattista Tiepolo ( 1696 – 1770) livour
 
=== {{XIXvet kantved}} ===
*[[Giovanni Verga]], skrivagner

=== {{XXvet kantved}} ===
*[[Gianni Agnelli|Giovanni Agnelli detto Gianni]] hag e zad-kozh [[Giovanni Agnelli (senior)|Giovanni Agnelli]], eus an tiegezh e penn ar gompagnunezh [[FIAT]]
*[[Giovanni Guareschi]], tad [[Don Camillo]] ha [[Peppone]]
*[[Giovanni Leone]], prezidant Republik Italia
*[[Giovanni Battaglin]], marc'hhouarner
*[[Giovanni Falcone]], barner lazhet gant ar [[Mafia]]
*[[Giovanni Spadolini]], den a stad

== Oberennoù ==
* ''[[Don Giovanni]]'', c'hoarigan gant Mozart

==Pennad kar==
*[[San Giovanni]]

[[Rummad:anvioù-bihan italianek]]</text>
      <sha1>ap9k87dysybvnrzi0808e8xb3xhbqsw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Juan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32977</id>
    <revision>
      <id>2188645</id>
      <parentid>2185204</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1113" sha1="t1oo72rahsdi5lyqp3h012bzbrmjxmc" xml:space="preserve">'''Juan''' a zo :
* un anv-bihan roet d'ar baotred a gaver stank er broioù [[kastilhanek]]. Kar da [[Yann]] eo. [[Juana]] eo ar stumm gwregel.
* un anv-bihan roet d'ar baotred en [[Enez-Vanav]], kar da Yann.
* un anv-bihan roet d'ar merc'hed e [[Sina]].

== Tud ==
[[Restr:Juan Gabriel --- Pepsi Center --- 09.26.14 (cropped).jpg|300px|dehou|thumb|Juan Gabriel.]]
=== Er broioù kastilhanek ===
* [[Juan Ponce de León]] (1460-1521), ergherzhour spagnol
* [[Juan Pérez de Montalbán]] (1602–1638), dramaour, barzh ha romantour spagnol
* [[Juan Domingo Perón]], jeneral ha politikour arc'hantinat
* [[Juan Gabriel]], kaner ha sonaozer mec'hikan
* [[Juan Ramón Jiménez]], barzh spagnol
* [[Juan Manuel Fangio]], blenier kirri arc'hantinat
* [[Juan Manuel Santos]], prezidant Kolombia
* [[Juan Perón]] (1895-1974), prezidant Arc'hantina
* [[Juan Rulfo]] (1917-1986), skrivagner mec'hikan

=== E Enez Manav ===
* [[Juan Noa]], barzh manevek

== Sevenadur ==
* [[Don Juan]], un dudenn a gaver e meur a oberenn

[[Rummad:Anvioù-bihan spagnolek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan manevek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan sinaek]]</text>
      <sha1>t1oo72rahsdi5lyqp3h012bzbrmjxmc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Logivi-Lannuon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33123</id>
    <revision>
      <id>2188713</id>
      <parentid>2185285</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5467" sha1="pcn2ikmk1i7fids08z73wvp43o93956" xml:space="preserve">[[Restr:Église de Loguivy-lès-Lannion 04.JPG|thumb|300px|Iliz katolik Logivi.]]
Ur gumun gozh a [[Breizh|Vreizh]] e bro Lannuon, eo '''Logivi-Lannuon''' (anvet ''Loguivy-lès-Lannion'' e [[galleg]]). Ul lodenn eus [[Lannuon]] ([[Bro-Dreger]] - [[Aodoù-an-Arvor]]) eo bremañ.
== Douaroniezh == 
== Istor ==
* Un [[trev (anv-lec'h)|drev]] eus [[Ploulec'h]] e oa Logivi a-raok an [[Dispac'h gall]], ha stag e oa ouzh [[Eskopti Dol]].
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* E 1790 e voe krouet kumun Logivi-Lannuon.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas trizek gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,35 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29537 Plakenn en iliz katolik - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29537 Plakenn en iliz katolik - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Lannuon ====
* E 1961 e oa bet staget kumun Logivi-Lannuon ouzh kumun [[Lannuon]].
== Monumantoù ha traou heverk ==
* Iliz katolik ''Sant Ivi'', {{XVIvet}}-{{XVIIvet kantved}}&lt;ref&gt;{{fr}}Régis de Saint-Jouan, ''Dictionnaire des communes du département des Côtes d'Armor. Eléments d'histoire et d'archéologie'', 1990, pajenn 297&lt;/ref&gt;, [[porzh-iliz]] ha [[feunteun]]ioù. Teir feunteun a zo, unan er porzh-iliz, unan en diavaez hag unan all dindan an iliz, war vord al [[Leger]]. Gouestlet int holl da sant [[Ivi]].
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29537 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1831 ==
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:a value:gray(0.9)
  id:b value:gray(0.7)
  id:c value:rgb(1,1,1)
  id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)

ImageSize  = width:700 height:200

PlotArea   = left:50 bottom:20 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:450
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:c

BarData=
  bar:1831 text:1831
  bar:1836 text:1836
  bar:1841 text:1841
  bar:1846 text:1846
  bar:1851 text:1851
  bar:1856 text:1856
  bar:1861 text:1861
  bar:1866 text:1866
  bar:1872 text:1872
  bar:1876 text:1876
  bar:1881 text:1881
  bar:1886 text:1886
  bar:1891 text:1891
  bar:1896 text:1896
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:1906
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1926 text:1926
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954 text:1954

PlotData=
  color:d width:20 align:left
  bar:1831 from:0 till:  342
  bar:1836 from:0 till:  394
  bar:1841 from:0 till:  370
  bar:1846 from:0 till:  384
  bar:1851 from:0 till:  375
  bar:1856 from:0 till:  395
  bar:1861 from:0 till:  412
  bar:1866 from:0 till:  420
  bar:1872 from:0 till:  419
  bar:1876 from:0 till:  388
  bar:1881 from:0 till:  369
  bar:1886 from:0 till:  362
  bar:1891 from:0 till:  352
  bar:1896 from:0 till:  339
  bar:1901 from:0 till:  334
  bar:1906 from:0 till:  340
  bar:1911 from:0 till:  299
  bar:1921 from:0 till:  307
  bar:1926 from:0 till:  309
  bar:1931 from:0 till:  311
  bar:1936 from:0 till:  292
  bar:1946 from:0 till:  294
  bar:1954 from:0 till:  262
PlotData=
  bar:1831 at: 342 fontsize:S text: 342 shift:(-10,5)
  bar:1836 at: 394 fontsize:S text: 394 shift:(-10,5)
  bar:1841 at: 370 fontsize:S text: 370 shift:(-10,5)
  bar:1846 at: 384 fontsize:S text: 384 shift:(-10,5)
  bar:1851 at: 375 fontsize:S text: 375 shift:(-10,5)
  bar:1856 at: 395 fontsize:S text: 395 shift:(-10,5)
  bar:1861 at: 412 fontsize:S text: 412 shift:(-10,5)
  bar:1866 at: 420 fontsize:S text: 420 shift:(-10,5)
  bar:1872 at: 419 fontsize:S text: 419 shift:(-10,5)
  bar:1876 at: 388 fontsize:S text: 388 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 369 fontsize:S text: 369 shift:(-10,5)
  bar:1886 at: 362 fontsize:S text: 362 shift:(-10,5)
  bar:1891 at: 352 fontsize:S text: 352 shift:(-10,5)
  bar:1896 at: 339 fontsize:S text: 339 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 334 fontsize:S text: 334 shift:(-10,5)
  bar:1906 at: 340 fontsize:S text: 340 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 299 fontsize:S text: 299 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 307 fontsize:S text: 307 shift:(-10,5) 
  bar:1926 at: 309 fontsize:S text: 309 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 311 fontsize:S text: 311 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 292 fontsize:S text: 292 shift:(-10,5)
  bar:1946 at: 294 fontsize:S text: 294 shift:(-10,5)
  bar:1954 at: 262 fontsize:S text: 262 shift:(-10,5)
&lt;/timeline&gt;
{{clear|left}}
&lt;/div&gt;
&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=19828# Cassini - EHESS]&lt;/ref&gt;
== Melestradurezh ==
* Briant a oa maer e 1837 ha Perrot e 1860&lt;ref&gt;{{fr}}Société d'Emulation des Côtes -du-Nord, ''Annuaire des Côtes-du-Nord (1805-1880)'', pajennoù 91 ha 310&lt;/ref&gt;.
== Tud ==
* [[Yves-Marie Gabriel Laouenan]] (1781-1862), ofiser er morlu, barner a beoc'h, skrivagner brezhonek, ganet eno.
==Sellet ivez==
* [[Lannuon]]
==Liammoù diavaez==
* {{fr}}[http://www.infobretagne.com/loguivy-les-lannion.htm Infobretagne]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Lannuon]]
[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Parrezioù ezklozet Eskopti Dol]]</text>
      <sha1>pcn2ikmk1i7fids08z73wvp43o93956</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jacques</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33519</id>
    <revision>
      <id>2188634</id>
      <parentid>2185192</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3415" sha1="muum1jdeaz9ol1iyljvi1if8gvcfwsp" xml:space="preserve">'''Jacques''' zo un [[anv-bihan gallek]], o tonet eus an anv [[hebreek]] [[Jakob]], ha diwarnañ e teu an anv-bihan brezhonek [[Jakez]]. 

==Berranvioù==
Kalzik a verranvioù zo d'an anv-bihan-mañ:
*''Jacot'', ''Jacquot'', 
*''Jacquou'', a gaver ivez e brezhoneg evel [[Jakou]]
*''Jachet'', 
*[[Jacquet]], a zo un anv-tiegezh gallek ivez
*[[Jacky]] ha [[Jackie]] a zo ivez ur berranv kenkoulz gwregel ha gourel er broioù saoznek. Gwregel eo Jackie ha gourel Jacky er broioù gallek. Roet eo bet da [[Jacqueline Kennedy]] er SUA ha da [[Jackie Sardou]] e Bro-C'hall.

==Stumm gwregel==
* ''Jacqueline'', an anv ofisiel, a anavezer ivez dindan ar stumm [[Jakelina]] e brezhoneg
* ''Jacotte'', a denn un tamm d'an anv brezhoneg [[Jaketa]] 
* [[Jackie]] e gallek, diwar ar saoznek

== Stummoù kevrennek ==
An hini brudetañ eo [[Jean-Jacques]], ''Yann-Jakez'' e brezhoneg. Kavout a reer ivez Louis-Jacques, Jacques-André, Hervé-Jacques, Jacques-Yves, Jacques-Henri hag all.

==Yezhoù all==
*[[Giacomo]], en italianeg
*[[Jaime]], e spagnoleg
*[[Jakez]], e brezhoneg
*[[Jakob (anv-tud)|Jakob]], en alamaneg ha yezhoù all,
*[[James]], e saozneg
*[[Jaume]], e katalaneg.

== Tud ==
==={{Belgia}}===
* [[Jacques Brel]] (1929-1978), kaner
==={{Breizh}}===
[[Restr:9 allée des Tanneurs (Nantes) 01.jpg|thumb|Troet e oa arroudoù ''[[Jacquot de Nantes]]'' e porzh ar c'harrdi Demy, 9 alez ar Givijerien e Naoned. Kontañ ar ra ar film-mañ yaouankiz [[Jacques Demy]] e-pad an Eil Brezel-bed.]]
* [[Jacques Collebaut]] (marvet e 1559), sonaozer
* [[Jacques Cassard]] (1679-1740), kourser
* [[Jacques Cambry]] (1749-1807), skrivagner brezhoneg ha galleg
* [[Jacques de Thézac]] (1862-1936), moraer ha tudoniour
* [[Jacques Vaché]] (1895-1919), skrivagner
* [[Jacques Demy]] (1931-1990), filmaozer
* [[Jacques Briard]] (1933-2002), istorour ha hendraour
* [[Jacques Botherel]] (g. e 1946), marc'hhouarner
* [[Jacques Pellen]] (1957-2020), gitarour ha sonaozer 
==={{Bro-C'hall}}===
[[Restr:Jacques Doriot.jpg|thumb|Jacques Doriot e 1929 pa yae e kevezerezh ouzh [[Maurice Thorez]] evit bezañ sekretour meur ar [[Strollad Komunour Gall]].]]
* [[Jacques Offenbach]] (1819-1880), sonaozour
* [[Jacques Doriot]] (1898-1945), politikour komunour ha kenlabourer
* [[Jacques Prévert]] (1900-1977), barzh ha senarioour
* [[Jacques Tati]] (1907-1982), filmaozer
* [[Jacques Massu]] (1908-2002), jeneral
* [[Jacques Chirac]] (1932-2019), prezidant ar Republik
* [[Jacques Tardi]] (g. e 1946), aozer bannoù-treset
==={{Kanada}}===
* [[Jacques Villeneuve]] (g. e 1971), blenier kirri
==={{Suis}}===
* [[Jacques Chessex]] (1934-2009), skrivagner ha livour
 
==Anv-tiegezh==
Un [[anv-tiegezh]] gallek eo ''Jacques'' ivez, evel kalz a anvioù-bihan.

Anaout a reer ivez an adstumm ''Jacq'', evel en anv ar rezistant [[Fernand Jacq]] (1908-1941) hag ar skrivagner brezhonek [[Yann-Fañch Jacq]].

==Lec'hioù==
Meur a lec'h zo anvet [[Saint-Jacques]] e galleg. Hag ivez :
* [[Jacque]] : [[kumun c'hall]] e [[departamant gall|departamant]] an [[Hautes-Pyrénées]]

==Sevenadur==
[[Restr:Frères Jacques, Pic, 1.jpg|thumb|[[Les Frères Jacques]] o kanañ ''Le fric'' e 1968.]]
*''[[Frère Jacques]]'', kanaouenn
* [[Les Frères Jacques]], pevarad kanerien
* ''[[Jacquot de Nantes]]'', film gant [[Agnès Varda]]

==Ger brezhonek==
Ar ger [[jak]] a deu eus an anv gallek ''Jacques''{{Daveoù a vank}}.

[[Rummad:anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>muum1jdeaz9ol1iyljvi1if8gvcfwsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Henwig-ar-C'houenon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33849</id>
    <revision>
      <id>2188617</id>
      <parentid>2185174</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18140" sha1="7fg50ipyxnmb8yr9zc3dapdfezq2y9k" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Henwig-ar-C'houenon
| anvYezh = ''Vioez-Vic''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Vieux-Vy-sur-Couesnon''
| skeudenn = Mairie Vieux-Vy-Sur-Couesnon.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù = 
| bro = {{Bro-Roazhon}}
| departamant = {{Il-ha-Gwilen}}
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Sant-Albin-Elvinieg]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro Elvinieg]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| cp = 35490
| maer = Pascal Dewasmes
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2026]]
| gorread = 21.56
| hedred = -1.48833333
| ledred = 48.3425
| uk = 65
| ubi = 22
| ubr = 107
| lec'hienn web = [http://www.vieux-vy-sur-couesnon.fr/ www.vieux-vy-sur-couesnon.fr]
}}
''' Henwig-ar-C'houenon ''' (''''Vioez-Vic'''' e [[gallaoueg]], ''Vieux-Vy-sur-Couesnon'' an anv gallek ofisiel) zo ur gumun e [[Breizh]] e [[Kanton Sant-Albin-Elvinieg]], e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
Ur vourc'h e biz Breizh eo, lec'hiet nepell eus marzhoù ar vro, treuzet gant ar stêr [[Kouenon]] hag hec'h adsterioù an Alleron hag ar Mined. Lec'hiet eo Henwig-ar-C'houenon war-hed 33 km eus [[Roazhon]], 23 eus [[Felger]] ha 35 eus [[Menez Mikael ar Mor]].

Ar c'humunioù amezek zo (en ur dreiñ a-du gant nadozioù un eurier, adalek an Norzh) : [[Rovazil]], [[Kelvinieg]], [[Sant-Kristol-Gwalen]], [[Sant-Owen-an-Alloz]], [[Magoerioù-ar-C'houenon]], [[Gwaharzh]], ha [[Sen]].

A-fet douarouriezh en em gav ar gumun en domani Nozh-Armorika (kelc'hiad kadomian) ha diwar al lec'hiadur ez eo anvet ar sinklinal lec'hel : Sinklinal Henwig-ar-C'houenon.

Sevel a ra lec'h uhelañ ar gumun da 107 m (el Lannn Pavezet), hag an hini izelañ da 22 m (e pennkêr La Mondrais). Liesdoare eo an torosennadur, etre an uhelgompezennoù er c'hornôg, er reter hag er c'hreisteiz, ha traoñienn ar C'houenon he diribinoù serzh. Rak-se ez eo deuet Henwig da vezañ ul lec'h brudet evit redadegoù [[Marc'hhouarnerezh|marc'h-houarn]], gant e gravoù sonn etre ar vourc'h eus un tu, ha Bre (war hent Kelvinieg) pe al Lann Pavezet (war hent Felger) eus un tu all.

==Anv==
=== Stummoù skrivet ===
* Dauzat &amp; Rostaing (1963-1978)  : ''de Veteri Vico'',  war dro 1330.
* Jean-Yves Le Moing (1990) : ''Vetus Vicum'', 1040.
* Erwan Vallerie (1995) : ''Parrochia Veteris Vici'', 1030 ; ''de Veteri Vico'', 1092 ; ''Vielvy sur Coaynon'', 1430 ; ''Vieulxvy'', 1542.

=== Gerdarzh ===
Dont a ra an anv gallek eus al [[latin]] ''Vetus Vicus'', &quot;bourc'h kozh&quot;. Dindan an anv-se e oa meneget e [[1020]], [[1040]] ha [[1063]], dindan ar stumm ''parochia Veteris Vici'' e [[1030]], ''ecclesia de Veteri Vico'' e [[1092]], ''Vielvy'' e [[1413]], ''Vielvy-sur-Coaynon'' e [[1430]], ''Viezvy'' e [[1461]], ''Vieuxlvy-sur-Coarznon'' e [[1542]], ''Vieuxvy-sur-Couasnon''.

En {{XXvet kantved}} e oa bet goveliet an anv Henwig-ar-C'houenon war ar memes patrom ha hini kumun [[Henvig]] e [[Bro-Leon]].

== Ragistor ==
* Roudoù a gaver eus annezadurioù adalek [[oadvezh an houarn]] ({{VIIIvet_kantved}}-{{Vvet_kantved}} kent JK). An orin anezho a c'haller displegañ dre al lec'hiadur azas, a valir a-us ar C'houenon hag e roudouroù. Aspadennoù ur c'hamp advenet e pennkêr Orañj (da lavaret eo ur skoilh, naturel pa galvezadel, aozet evit difenn ur savlec'h) a ziskouez un tiraozañ a-hed an amzer hag an ec'honder. Annezet e voe al lec'h adarre gant ar [[Henroma|Romaned]] hag a savas ur c'hamp eno.
== Istor ==
=== [[Krennamzer]] ===
* Er Grennamzer e kreskas ar vourc'h tro-dro d'an iliz, bet savet war ur bladenn a-us ar C'houenon. Met ned eas ar boblañs war baotaat ken nemet pa zeuas un diwezh da skrapadegoù an [[Normaned]] er {{IXvet_kantved}} ha {{Xvet_kantved}}. D'an ampoent-se e oa div voudenn [[Gladdalc'helezh|gladdalc'hel]] er barrez, unan en Orañj hag eben e Bourgel. Goude bezañ bet lodenn eus domani prevez duged kozh Breizh e voe lakaet Henwig dindan beli milourel aotrounez Orañj, anezho gwizien baroned Felger. Edo ar barrez e dalc'h relijiel eskopti Roazhon. Dindan levezon div veurgêr en em gavas Henwig enta. Da varoned Felger rag-eeun e oa domani al Lann Pavezet, a yeas diwezhatoc'h d'un domani roueel em lede etre kêriadenn [[Sant-Kristol-Gwalen|Gwalen]], parrez [[Sant-Owen-an-Alloz|Sant-Owen]], ha glannoù ar C'houenon. Er {{XVIvet_kantved}} ez eo bet rannet al lann etre parrezioù Henwig, [[Sant-Owen-an-Alloz|Sant-Owen]] ha [[Sant-Kristol-Gwalen|Sant-Kristol]].
* Gant an Normaned e oa bet distrujet manati amezek Sant-Superi [[Gwaharzh]] (a oa e dalc'h abati Marmoutiers, e [[Touren]]). Fellout a reas da venec'h Marmoutiers e adsevel, met dre ma oa berr o feadra ec'h ejont da gaout dug Breizh. Evit o skoazellañ e voe roet parrez Henwig da vanati Sant-Superi Gwaharzh war-dro ar bloavezh 1030 gant an dug [[Alan III]]. An annezidi a savas evit difenn o gwirioù hag o identelezh e-skoaz abati Gwaharzh avat. En diwezh e voe aotreet an donezoniñ-se e 1040 gant ar briñsed Eudes hag Alain ha gant eskob Roazhon : « ''Doctiam plenariam justitium de tota illa verra ''» (&quot;Reiñ a ran justis leun war an holl zouaroù-se&quot;), da lavaras an dug Alan III. Met war un dro e tapas parrezianiz Henwig ar saviad a &quot;barrez keodedel&quot;, an hini gentañ e Breizh. Ret e voe da venec'h Gwaharzh tremen gant div drederenn hepken eus deogoù parrez Hewnig, &quot;an div drederenn eus deogoù edoù a gement seurt a gresk eno&quot; evel m'eo diferet gant un anzav dom Richarzh a Sant-Krespin, priol Gwaharzh e 1319. Er bloavezh-se e save o deogoù da 60 minoù ed —— 360 poezell pe tregont sestier ——, gant profoù Nedeleg, Pask hag ar C'horaiz bihan, hag e veze dilaosket an nemorant da berson ar barrez. E roll an eskopti (ds. 1646) ez eo deroet 400 lur leve da berson Henwig.
=== {{XVvet kantved}} ===
* Nepell eus marzhoù Breizh emañ lec'hiet Henwig, ha dre se e voe liammet ouzh unan eus abadennoù mantrusañ istor Breizh. D'ar sadorn 26 a viz Gouere 1488 e voe gronnet Henwig gant bagadoù niverus. Birvilh a oa tro-dro d'ar maner gladdalc'hel m'edo Jehan a Chateaubriand, hêr ar re Orañj diwezhañ. E penn gward-adreñv arme Breizh edo Jehan ha gantañ e oa bet roet degemer d'an dug [[Charlez a Orleañs]], d'an aotrou Albret ha da bennoù pouezusañ arme Breizh. Ar soudarded (7 000 Breton, 800 Alaman, 900 Saoz, 1 600 Spagnol ha 2 500 Gwaskon), hag a oa war-nes stourm ouzh arme Frañs, o doa savet o c'hamp etre an hanva roman kozh, difennoù Bourgel, an torgennoù amezek hag ar gompezenn en em zispleg war glannoù an Alleron ; kampoù soudarded a voe staliet e Sautoger, La Ménardais ha la Fontaine d'Abîme. Alese eo loc'het arme Breizh antronoz evit mont d'emgannañ e [[Emgann Sant-Albin-an-Hiliber|Sant-Albin-an-Hiliber]].
==={{XVIIIvet_kantved}}===
* E dibenn an {{XVIIIvet_kantved}} ec'h ae ar milinoù da bourchas ur [[greanterezh]] bleunius. Obererezh ar paperaerezh er milinoù-se staliet war ribloù ar C'houenon en deus merket start dremm adeiladourel ar gumun.
=== {{XIXvet kantved}} ===
* En {{XIXvet_kantved}}, an obererezh armerzhel a zalc'he gant e lañs a-drugarez d'ar [[mengleuz]]ioù [[greunvaen]] da gentañ, ha diwezhatoc'h da [[mengleuz|vengleuz]] [[plom]] [[arc'hant]]us an [[Dosenn]] e Bre.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 65 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 5,26 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;MG&quot;&gt;{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=37180 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Repuidi Brezel Spagn e Breizh]] ====
* Repuidi republikan eus [[Brezel Spagn]] a voe degemeret adalek deroù ar bloavezh 1939 e savadurioù dilezet ar vengleuz ha re an danvez ospis (biskoazh n'eo bet digoret)&lt;ref&gt;{{fr}} Raymond San Geroteo, ''Les oliviers de l'exil'', Cairn 2012 {{ISBN|9782350682747}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}} Isabelle Le Boulanger, ''L'exil espagnol en Bretagne – Bretagne et altérité 1937-1940'', Coop Breizh, 2016, pp. 289 ha 360 {{ISBN|9782843467967}}&lt;/ref&gt;. Lod anezho a chomas eno betek kreiz ar [[bloavezhioù 1950]]. Da c'houde e voe savet er vengleuz ur c'hamp yaouankizoù bodet ennañ bugale gourdrouzet.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
[[Restr:Monument à la mémoire d'Yvonnick Laurent.jpg|thumb|Monumant da Y. Laurent]]
* Mervel a reas seizh den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;MG&quot; /&gt;.
* Er vengleuz e voe heberc'hiet ur strollad [[Rezistañs|rezistanted]], enframmet en « [[FTPF]] », ma voe Yvonnick Laurent un ezel anezhañ. D'an 8 a viz Gouere 1944 diouzh beure e voe kelc'hiet atant « Roc'h-ar-Mouilc'hi » gant degadoù a [[Milice française|Vilisianed]] deuet a [[Roazhon]] ; jahinet ha fuzuilhet e voe ar Rezistanted gante&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5442449 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb ]&lt;/ref&gt;.
Kreñv a-walc'h e oa bet ar Rezistañs en Eil Brezel-bed, kaset ma oa gant Louis &quot;Loulou&quot; Pétri, a oa bet o stourm e-ser ar Brigadennoù Etrebroadel a-du gant ar republikaned spagnol. Ret e oa d'ar Rezistañted reiñ goudor kuzh da Rezistanted enket, da zisujidi ouzh an STO (''Service du Travail Obligatoire''), da bennoù an FTPF (''Francs Tireurs et Partisans Français''), hag o magañ. En atant La Roche aux Merles e voe staliet strouezheg Pavé goude divac'hadur ar perc'henn evit abegoù yec'hed. Diskuliet e voe ar strouezheg d'an Alamaned, a lakaas tan-gwall en atant kent jahinañ ur strouezhegourbetek ma varvfe d'an 8 a viz Gouere 1944&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5442449 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; ; ur monumant zo bet savet eno e koun an den-se, Yvonnick Laurent e anv.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Moger kiklopek Orañj ([[oadvezh an houarn]]).
* Iliz katolik ''Saint-Germain'', ar bras anezhi eus an {{XVIvet_kantved}}, gant lodennoù eus an {{XIvet kantved}}. Savet eo bet an [[ograoù]] e 1883.
* Ul [[laour-vaen]] greunvaen, meneget ken abred ha 1020 ouzh dor an iliz, dezhi stumm un [[nev]].
* A-hed ar C'houenon hag e adster ar Mined en em gave 8 milin, an holl anezho war-bouez unan gouestlet da fardañ paper. En ur heuliañ ar C'houenon (eus ar Su betek an Norzh, well-wazh) e kaver tro-ha-tro milin ar Menec'h (an hini nemetañ a vale greun, n'eus ket anezhañ ken), Milin Orañj, milin ar Pont, ar Milinoù Meur, milin Roudour Meven, milin Bre ha milin Roudour Morin.
* Milin ar Mined, a zo savet war ar stêr Mined, nebeut a-raok ar wazh-dour-se en em deurel er C'houenon, en argrec'h da Vilin Bre.
* Kastell ar Milinig, bet savet er {{XIXvet kantved}}.
* Mougev Bre dediet da ''Itron Varia Gwir-Sikour hag al Labour''
* Monumant ar re varv e Leurgêr an Iliz katolik, luc’hskeudenn &lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=37180&amp;dpt=35 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakennoù ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=77840&amp;dpt=35 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot; caption=&quot;An iliz&quot;&gt;
Vieux-Vy-sur-Couesnon (35) Église Saint-Germain - Extérieur - 01.jpg|An iliz
Vieux-Vy-sur-Couesnon (35) Église Saint-Germain - Intérieur - 01.jpg|Gwel eus enkerzh an iliz
Vieux-Vy-sur-Couesnon (35) Église Saint-Germain - Intérieur - 03.jpg|Gwareg roman en tu dehou
Vieux-Vy-sur-Couesnon (35) Église Saint-Germain - Intérieur - 02.jpg|An aoter vras
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;heights=&quot;180px&quot;  caption=&quot;Monumant ar re varv&quot;&gt;
Vieux-Vy-sur-Couesnon (35) Monument aux morts - 01.jpg
Vieux-Vy-sur-Couesnon (35) Monument aux morts - 02.jpg
Vieux-Vy-sur-Couesnon (35) Monument aux morts - 03.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Armerzh ==
===Labour-douar===
Gant gounit boued-chatal ha desevel loened ec'h a ar braz eus gorread gounezadus ar gumun (37 atant war 1 377 hektar). Pradeier ha koadeier zo ivez.

===Greanterezh===
* Mengleuz plom arc'hantus Bre, a zo bet korvoet el lec'h An Dosenn e anv.
Digoret eo bet e 1879, ha korvoet eo bet da gentañ evit ur spledad plom. Etre 1880 ha 1894 e vo eztennet kailh diaoz (blend pe maen-zink, galen ha pirit). E 1890 e voe krouet « Kevredad mengleuzioù arc'hantus an Dosenn » evit merañ ar goñsedadenn ; divodet e voe e 1894. Er [[bloavezhioù 1900]] e voed krog en-dro da gorvoiñ. An taol-mañ e voe enfredet betek 350 goprad gant ar Gevredad merour, ha da 12 000 tonnenn plom arc'hantus bep bloaz e savas ar c'henderc'had. E 1907 e paouezas adarre an obererezh evit abegoù arc'hantel.

Trede pennad greantel evit al lec'hienn : e 1927, ur gevredad a grogas da gorvoiñ ar spledad, hag a savas ar geoded micherour a weler c'hoazh hiziv an deiz. E 1929 e voe divontet ar greizenn [[tredan]] dre aezhenn paour a oa bet savet e 1903 evit liammañ al lec'hienn ouzh ar rouedad tredan hollek. Freuz-stal a eure ar gevredad er bloaz-se, ha paouezet e voe gant ar c'horvoiñ.

Erziwezh, etre 1941 ha 1951, e voe korvoet ar vengleuz evit ar pevare gwech, dindan ren an ac'huber alaman, ha da c'houde gant « Kompagnunez an Dyr ». E 1956 e voe serret da vat, ha ret e voe gortoz betek 2009 evit ma vefe darempredet adarre al lec'hienn, evit an douristed hepken ar wech-mañ.

E-doug an Eil Brezel-bed e talvezas ar vengleuz evit degemer da gentañ repuidi spagnol, da c'houde ur « c'hamp yaouankizoù ». Pa voe digoret en-dro evit bastañ da ezhommoù an Alamaned, a gorvoe an piriteg, e voe renet gant « Kompagnunezh Mengleuzioù Breizh ». Da strouezheg e troas goude.
*Mengleuz al Lann Pavezet n'eo ket korvoet ken
*Ur vengleuz greuvaen (Henry Frères hec'h anv) zo korvoet bepred er biz, nepell eus ar vengleuz plom arc'hantus kozh, war hent Roudour Morin.
*Ur vengleuz [[grouan]] (Orbello Granulats Ouest hec'h anv) zo korvoet e pennkêr Sautoger er mervent, sko ouzh harzoù kumunioù Gwaharzh ha Sen

===Dezougen===
*Un arsav [[tren]]ioù zo er vourc'h war al linenn [[Karr-boutin|kirri-boutin]] ([[Roazhon]] – [[Entraven]], niverenn 4 er rouead Ilenoo renet gant an departamant).

== Emdroadur ar boblañs 1962-2012 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1300
|passo1=200
|passo2=50
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2020
|p1=1023
|p2=941
|p3=928
|p4=835
|p5=863
|p6=861
|p7=1043
|p8=1119
|p9=1267
|mammenn=EBSSA
}}

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar vaered}}
{{DilennadBremañ |Deroù=[[2014]] |Anv=Pascal Dewasmes |Strollad= |Karg=Klañvdiour}}
{{Dilennad |Deroù=[[2008]] |Penn=4 2014 |Anv=Joël Hardy||Strollad= |Karg=Soudard war e leve}}
{{Dilennad |Deroù=[[1982]] |Penn=[[2008]]|Anv=Yves Maillard |Strollad= |Karg=Kiger}}
{{Dilennad |Deroù=[[1965]] |Penn=[[1982]]|Anv=Armand Carnet|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[1944]] |Penn=[[1965]]|Anv=Pierre Baudoin|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[1933]] |Penn=[[1944]]|Anv=Théophile Harlais|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[1932]] |Penn=[[1932]]|Anv=Pierre Baudoin|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[1919]] |Penn=[[1931]]|Anv=François DAMY|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[1915]] |Penn=[[1919]]|Anv=M. Clairay|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[1891]] |Penn=[[1915]]|Anv=Louis Jolivet|Strollad= |Karg=Greantour}}
{{Dilennad |Deroù=[[1879]] |Penn=[[1891]]|Anv=Joseph Gauton|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[1876]] |Penn=[[1879]]|Anv=Pierre Roussin|Strollad= |Karg=Oberier paper}}
{{Dilennad |Deroù=[[1874]] |Penn=[[1876]]|Anv=Magloire Dorange|Strollad= |Karg=Perc'henn font}}
{{Dilennad |Deroù=[[1863]] |Penn=[[1874]]|Anv=Pierre Roussin|Strollad= |Karg=Oberier paper}}
{{Dilennad |Deroù=[[20 Eost]] [[1848]] |Penn=[[1863]]|Anv=Pierre Lécuyer|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[16 Ebrel]] [[1841]] |Penn=[[20 Eost]] [[1848]]|Anv=Pierre Bondiguel|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[26 Kerzu]] [[1831]] |Penn=[[16 Ebrel]] [[1841]]|Anv=Joseph Coudray|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[27 Gwengolo]] [[1830]] |Penn=[[26 Kerzu]] [[1831]]|Anv=Jacques Louis|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[15 Genver]] [[1822]] |Penn=[[27 Gwengolo]] [[1830]]|Anv=Christophe Morin|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[3 Gwengolo]] [[1815]] |Penn=[[15 Genver]] [[1822]]|Anv=Pierre Coudray|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[7 C'hwevrer]] [[1808]] |Penn=[[3 Gwengolo]] [[1815]]|Anv=Jacques Louis|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[6 Genver]] [[1793]] |Penn=[[7 C'hwevrer]] [[1808]]|Anv=Pierre Hubert|Strollad= |Karg=Surjian}}
{{Dilennad |Deroù=[[17 Du]] [[1791]] |Penn=[[6 Genver]] [[1793]]|Anv=Charles Pahier|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=[[21 Du]] [[1790]] |Penn=[[17 Du]] [[1791]]|Anv=Michel Levannier|Strollad= |Karg=Oberier paper}}
{{Dilennad |Deroù=[[9 Meurzh]] [[1790]] |Penn=[[21 Du]] [[1790]]|Anv=Pierre Hubert|Strollad= |Karg=Surjian}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==
* Jean Lizé, paperaer ar {{XVvet kantved}}.
* Pierre Hubert, surjian, kentañ maer ar gumun (1790).
* Zacharie Roussin (1827-1894), kimiour brudet war dachenn al livuzennoù.
* Yvonnick Laurent (1923-1944), rezistant merzher, fuzuilhet d'an 8 a viz Gouere 1944 d'an oad a 21 bloaz.
* Jeneral Pierre Vallerie (1903-1988), Kontroller meur an Armeoù, eilmaer Sant-Maloù (1967-1977).

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{|
|-
|[[Restr:De la Belinaye.jpg|60px]]
|
:;De la Belinaye
:Aotrounez Oranges, er barrez-se.
:''En argant e dri arbenn-tourzh en sabel.''
|}
== Levrlennadur ==
* {{fr}} BANEAT, Paul. ''Le département d'Ille-et-Vilaine, Histoire, Archéologie, Monuments''. Rennes : J. Larcher, 1929, p. 312-316. * {{fr}} ''Vieux-Vy-sur-Couesnon d'hier à aujourd'hui''. Association socio-culturelle de Vieux-Vy-sur-Couesnon, sl, 1990.
* {{fr}} ''Le patrimoine des communes d'Ille-et-Vilaine''. Paris : Flohic éditions 2000, 2 levrenn, (Le patrimoine des communes de France), p. 1402-1409.

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Vieux-Vy-sur-Couesnon}}
* {{fr} }[http://www.vieux-vy-sur-couesnon.fr/ Lec'hienn web ar gumun]
== Daveoù ha notennoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
[[Rummad:Repuidi Brezel Spagn e Breizh]]</text>
      <sha1>7fg50ipyxnmb8yr9zc3dapdfezq2y9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kavan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33909</id>
    <revision>
      <id>2188418</id>
      <parentid>2167132</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T16:54:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6116" sha1="ezcn10wnbebgjjfc6p7hie7cr2gogtm" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anvYezh = Chavayn
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = Chavagne
| skeudenn = Chavagne - vue aérienne 20170808.jpg
| alc'hwez = Gwel a-zioc'h.
| ardamezioù = 
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Reuz|Reuz]]
| etrekumuniezh = [[Roazhon Meurgêr]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = René Bouillon
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 12.44
| hedred = -1.78446910
| ledred = 48.05415916
| uk = 
| ubi = 16
| ubr = 38
}}

'''Kavan''' (''{{lang|fr|Chavagne}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Anv ==

* Erwan Vallerie ː '''Cavana''', 1030; '''Cabana''', 1034; '''Chavenne''', 1158

== Ardamezioù ==
N'ez eus ket evit ar poent

== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas ugent gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 3,03% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911; daou anezhe a varvas d'an 22 a viz Eost 1914 en [[Emgann Rossignol]] e [[Belgia]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=32919 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas un den ag ar gumun abalamour d'ar brezel d'an [[18 a viz Even]] [[1940]] e [[Blois]] ([[Bro-C'hall]])&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=4401289 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* D'ar [[14 Mezheven|14 a viz Even]] [[1944]] e kouezhas ur c'harr-nij ''[[Republic P-47 Thunderbolt|P-47]]D'' (anvet ''Ginny'', marilhet 42-76479 ha kodet K4-?) eus [[aerlu]] [[SUA]] (''[[United States Army Air Forces]]'') e &quot;La Noë Gérard&quot; e Kavan; lazhet e voe e sturier, douaret eo er [[Brittany American Cemetery and Memorial|Brittany American Cemetery]] e [[Montjoie-Saint-Martin]] e departamant [[Manche]] e [[Bro-C'hall]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.absa3945.com/airfield/pertesusaaf.html Pertes USAAF]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] ===== 
* Mervel a reas ur milour d'an [[8 a viz Mae]] [[1954]] e [[Ðiện Biên Phủ]] en [[Tonkin]] uhel er [[Viêt Nam]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6018035 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Brezhoneg ==
* 4,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 340&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Chavagne - Château des Fontenelles.jpg|Ar c'hastell.
&lt;/gallery&gt;
* Kastell ''Les Fontenelles''.
&lt;gallery&gt;
Chavagne-FR-35-cimetière-1.jpg|Chapel ''Sant Nikolaz''.
Chavagne - église.jpg|An iliz katolik.
Chavagne-FR-35-église-5.jpg|Ar vered hag an iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Chapel ''Sant Nikolaz'' gant ur vered.
* Iliz katolik ''Sant Varzhin'', 1865-1869.
* Monumant ar re varv er vered, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&amp;id_source=32919 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;. 
* Plakenn an nijour [[SUA]]at ouzh monumant ar re varv, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=992819&amp;dpt=35 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&amp;id_source=100065 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=4200 
|passo1=1000
|passo2=200
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006 
|bl8=2007
|bl9=2011
|bl10=2013
|bl11=2017
|p1=639 
|p2=874 
|p3=1667
|p4=2244 
|p5=2844
|p6=3091 
|p7=3689
|p8=3701
|p9=3717
|p10=3681
|p11=4015
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
&lt;gallery&gt;
Mairie_de_Chavagne.jpg|Ar maerdi.
&lt;/gallery&gt;
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar maerioù}}
{{Dilennad |Deroù= Kerzu 1919&lt;ref&gt;{{fr}}''[http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k646025d/f4 Les élections des maires : arrondissement de Rennes]'', [[L'Ouest-Éclair]], 11 Kerzu 1919, niv. 7269.&lt;/ref&gt; |Penn= ?? |Anv= Pierre Thomas |Strollad= }}
{{Dilennad|Deroù= ?? |Penn= ?? |Anv= ?? |Strollad= }}
{{Dilennad |Deroù= Mae 1945 |Penn= Meurzh 1977 |Anv= Noël Dupont&lt;ref name=&quot;OF-1977&quot;&gt;[[Ouest-France]], 21 Meurzh 1977.&lt;/ref&gt; |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= Meurzh 1977 |Penn= Even 1995 |Anv= Armand Bagot&lt;ref name=&quot;OF-1977&quot; /&gt; |Strollad= Dehoù-diseurt |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= Even 1995 |Penn= Meurzh 2008 |Anv= Loïc Blin |Strollad= [[Unvaniezh evit ul Luskad Poblel|UMP]] |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= Meurzh 2008 |Penn= Ebrel 2016 |Anv= André Crocq |Strollad= Kleiz-diseurt |Karg= Ijinour endro}}
{{DilennadBremañ|Deroù= Ebrel 2016 |Anv= René Bouillon |Strollad= [[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Becdelièvre.gif|80px]]
|'''Becdelièvre'''
Aotrounez Bury
|''En sabel a ziv c'hroaz en argant, an troad hesanket, ha melionek, heuliet gant ur c'hregilhenn ivez en argant ouzh beg''

Sturienn ː ''Hoc tegmine tutus''
|-
|[[Restr:Bidé de la Bidéaie.gif|80px]]
|'''Bidé'''
Aotrounez ar barrez
|''En argant e leon en sabel krabanet ha teodet en gul, heuliet ouzh kab a-zehoù gant ur greskenn en glazur, ouzh kab a-gleiz gant ur steredenn en gul, hag ouzh beg gant ur steredenn ivez en gul.'' 
|-
|
|
|
|-
|
|
|
|}

== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Chavagne}}
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20161027081856/http://www.ville-chavagne.fr/ Lec’hienn ofisiel]
* {{br}}[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=35076 Kavan war Geobreizh].

== Levrlennadur ==

* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
[[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]]</text>
      <sha1>ezcn10wnbebgjjfc6p7hie7cr2gogtm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Acre (stad)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34016</id>
    <revision>
      <id>2188465</id>
      <parentid>2184998</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2083" sha1="mse9j2qgc1ndnps12e8b5j337guic3e" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Acre|abcdef|talbenn map|000}}
|-
!width=&quot;50%&quot; style=&quot;padding-top:15px&quot;;| [[Restr:Bandeira do Acre.svg|100px|border]]
!width=&quot;50%&quot; | [[Restr:Brasao Acre.png|100px|]]
|-
!width=&quot;50%&quot; | [[Banniel]]
!width=&quot;50%&quot; | [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]]
|-
!colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:Trevo BR-364.2.jpg|240px|Acre]]&lt;hr&gt;
|-
!colspan=2 | [[Restr:Acre in Brazil.svg|240px|Kartenn Brazil]]&lt;hr&gt;
|-
| '''[[Riezh]]'''
| {{Brazil}}
|-
| '''[[Kêr-benn]]'''
| [[Rio Branco (Acre)|Rio Branco]]
|-
| '''Kêr vrasañ'''
| Rio Branco
|-
| '''[[Gorread]]'''
| 152&amp;nbsp;189 [[kilometr karrez|km²]] 
|-
| '''[[Poblañs]]'''
| 732&amp;nbsp;793 ([[2010]])
|-
| '''Stankter'''
| 4,8 ann./km²
|-
| '''[[MDD]]''' ([[2005]])
| 0,697 – &lt;span style=&quot;color:#fc0;&quot;&gt; etre
|-
| '''[[Gwerzhid-eur]]'''
| [[UTC]]-4
|-
| '''[[ISO 3166-2:BR]]'''
| BR-AC
|}

{{pennad zo|Acre}}

'''Acre''' (distagadur portugalek: [ˈakɾi]) zo unan eus ar 26 [[stadoù Brazil|stad]] a ya d'ober [[Brazil|Bro-Vrazil]]. War harzoù [[Perou]] ha [[Bolivia]] emañ, e penn kornaoueg ar vro. Er [[rannvroioù Brazil|rannvro]] [[Norte]] emañ. Anvet eo diwar-lerc'h anv ar stêr [[Acre (stêr)|Acre]]. 152 581,4 km² zo dezhi, hag un tamm bihanoc'h eget [[Tunizia]] eo. [[Rio Branco (Acre)|Rio Branco]] eo ar gêr-benn. 

== Kêrioù ==
Sed ar c'hêrioù tudet ar muiañ:
* Rio Branco, kêr-benn ar stad, 314.127 a dud enni, 8.831 km² dezhi
* [[Cruzeiro do Sul]]: 86.725 a dud enni, 8.816 km² dezhi
* [[Feijó]]: 39.365 a dud enni, 27.964 km² dezhi
* [[Sena Madureira]]: 33.614 a dud enni, 23.732 km² dezhi
* [[Tarauacá]]: 30.711 a dud enni, 20.199 km² dezhi
* [[Senador Guiomard]]: 21.000 a dud enni, 2.321 km² dezhi.

== Istor ==
E 1903 e voe kemeret douaroù Acre gant Brazil digant [[Bolivia]].

== Tud ==
* [[Chico Mendes]], [[seringueiro]], lazhet gant ar berc'henned vras.

==Gwelet ivez==
*[[Listenn kumunioù Acre]]

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Acre (state)}}
* {{pt}} [http://www.ac.gov.br/ Gouarnamant stad Acre]

{{Stadoù Brazil}}
[[Rummad:Stadoù Brazil]]
[[Rummad:Acre]]</text>
      <sha1>mse9j2qgc1ndnps12e8b5j337guic3e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bazeleg-ar-Veineg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34284</id>
    <revision>
      <id>2188494</id>
      <parentid>2185028</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3447" sha1="n9woqy8wl7u589fy9ip6vfvfiplch6g" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Bazeleg-ar-Veineg
 | anvYezh           = ''Bazój-la-Pérózz''
 | Yezh              = gallaouek
 | anvOfisiel        = ''Bazouges-la-Pérouse''
 | skeudenn          = Bazouges-la-Pérouse (35) Mairie - 01.jpg
 | alc'hwez          = An ti-kêr.
 | ardamezioù        = Blason ville fr Bazouges-la-Pérouse (Ille-et-Vilaine).svg
 | bro               = [[Bro Roazhon]]
 | departamant       = [[Il-ha-Gwilen]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Felger-Gwitreg|Felger-Gwitreg]]
 | kanton            = [[Kanton Entraven|Entraven]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Felger]]
 | maer              = Pascal Hervé
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | gorread           = 58.18
 | hedred            = -1.57305555556
 | ledred            = 48.4269444444
 | uk                = 108
 | ubi               = 10
 | ubr               = 116
}}

'''Bazeleg-ar-Veineg''' (''{{lang|fr|Bazouges-la-Pérouse}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Entraven]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].

== Anv ==
Jean-Yves Le Moing, Erwan Vallerie ː '''Basilgis''', XIt; '''Basocha''', 1292&lt;ref&gt;Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995&lt;/ref&gt;
== Ardamezioù ==
''En arc'hant e deir wezenn geotet, e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.''
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 156 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,66% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11324&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas trizek den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11324&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Lazhet e voe ur  milour eus ar gumun d’ar [[26 a viz Mae]] [[1959]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5265544 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Brezhoneg ==
* 3,6 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 323&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
*Kastell ar Ballue
&lt;gallery&gt;
Bazouges-la-Pérouse (35) Église Saint-Pierre et Saint-Paul Extérieur 21.jpg|Iliz katolik ''Sant Pêr ha Sant Pol''
&lt;/gallery&gt;

== Emdroadur ar boblañs 1962-2007 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=2500
|passo1=500
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2007 
|p1=1841 	 	 	 	 	 		
|p2=2055
|p3=1999
|p4=2029
|p5=1951
|p6=1854
|p7=1840 
|p8=1853
|mammenn=EBSSA 
}}

== Melestradurezh ==
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
===Tud bet marvet eno===
* [[Angèle Marie Thérèse Vannier|Angèle Vannier]], barzhez [[breizh|vreizhat]], [[2 a viz Kerzu]] [[1980]].

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|
|
|
|
|-
|
|
|
|}

== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Bazouges-la-Pérouse}}
*[http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=35019 Bazeleg-ar-Veineg war lec'hienn Geobreizh (e brezhoneg)]

== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]</text>
      <sha1>n9woqy8wl7u589fy9ip6vfvfiplch6g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kreneg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34292</id>
    <revision>
      <id>2188430</id>
      <parentid>2081108</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T21:06:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5828" sha1="ezp5f4ptk35zfd2kve4jkvsxdrxpzrk" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Kreneg
 | anvYezh           = ''Tranblàe''
 | Yezh              = gallaouek
 | anvOfisiel        = ''Tremblay''
 | skeudenn          = Tremblay (35) Mairie - 01.jpg
 | alc'hwez          = An ti-kêr
 | ardamezioù        = 
 | bro               = [[Bro Roazhon]]
 | departamant       = [[Il-ha-Gwilen]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Felger-Gwitreg|Felger-Gwitreg]]
 | kanton            = [[Kanton Entraven|Entraven]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Felger]]
 | cp                = 35460
 | maer              = Brigitte Mariau
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2018]]
 | gorread           = 36.22
 | hedred            = -1.47472222222
 | ledred            = 48.4230555556
 | uk                = 58
 | ubi               = 10
 | ubr               = 116
 | lec'hienn web     = {{fr}}[http://www.mairie-de-tremblay.fr/ www.mairie-de-tremblay.fr]
|poblañs = 1542
|deiziad-poblañs = 2016
}}
[[Restr:Tremblay_-_panoramio.jpg|thumb|upright 1.3|Straed an Doktor Bertin]]
'''Kreneg''' a oa ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Entraven]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].

Kendeuzet e oa bet gant teir c'humun all d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2019 d'ober ur gumun nevez : [[Traoñ-Kouenon]]&lt;ref&gt;{{fr}} [http://raa.bretagne.sit.gouv.fr/sit_1_ALK/upload/raa_35_ALK/acte/23929/update_word23929.pdf ''Arrêté préfectoral du 28 septembre 2018 portant création de la commune nouvelle de &quot;Val-Couesnon&quot; à compter du 1er janvier 2019''.]&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 102 waz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, eleze 4,68% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;MG&quot;&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.phpidsource=11330 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; ; daou anezhe a varvas e miz Eost 1914 e [[Belgia]] :
** d’an 21 e [[Fosses-la-Ville|Fosses]], ur soudard eus ar [[70vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|70{{vet}} Rujumant Troadegiezh]]&lt;ref&gt;{{fr}}
[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5813830 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;,
** d’an 22 e [[Virton]], ur soudard eus ar [[130vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|130{{vet}} Rujumant Troadegiezh]]&lt;ref&gt;{{fr}}
[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5816436 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas nav den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;MG&quot; /&gt;.
* Lazhet e voe tri soudard poloniat en un emgann ouzh an [[Trede Reich|Alamaned]] d'an [[18 a viz Even]] [[1940]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=994251&amp;dpt=35 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Dieubet e voe Kreneg d'ar [[1 Eost|1{{añ}} a viz Eost]] [[1944]] gant [[US Army|lu ar Stadoù-Unanet]].
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Ur c’horporal eus ar [[21añ Rujumant Troadegiezh Drevadennel|21{{añ}} Rujumant Troadegiezh Drevadennel]] a varvas er Post 180 e [[Bac Giang]] er [[Viêtnam]] d'an [[13 a viz Gouhere]] [[1954]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=571376 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Ur c’hanolier eus ar [[51vet Rujumant Kanolierezh (lu gall)|51{{vet}} Rujumant Kanolierezh]] a varvas e [[Berrouaghia]] (departamant [[Medea]]) d'an [[30 a viz Kerzu]] [[1956]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5335848 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
===== [[Tchad]] =====
* Ur soudard eus ar [[6vet RIAOM|6{{vet}} RIAOM]] a varvas d'ar [[7 a viz Gwengolo]] [[1969]] e [[Fada N'Gourma]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6366795 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Tremblay_(35)_Église_Saint-Martin_Façade_méridionale_01.JPG|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Varzhin''.
&lt;gallery&gt;
Tremblay (35) Logis de la Garenne - 01.jpg|An ti.
&lt;/gallery&gt;
* Lojeiz ''La Garenne''.
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=11330 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=71653 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Bez&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=990185 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; ha monumant&lt;ref&gt;{{fr}} [https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=994251 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; an tri soudard poloniat lazhet e miz Even 1940.
==Tud==
;Tud ganet er gumun
*[[1750]] : [[René Desfontaines|René Louiche Desfontaines]], naturour ha [[louzawouriezh|louzawour]].
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=1800
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2016
|p1=1707
|p2=1707
|p3=1736
|p4=1624
|p5=1453
|p6=1423
|p7=1492
|p8=1537
|p9=1542
|mammenn=EBSSA
}}
== Pennadoù kar ==
* [[Ar Fantanig]],
* [[Entraven]],
* [[Sant-Owen-Reoger]],
* [[Traoñ-Kouenon]].
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Tremblay (Ille-et-Vilaine)}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20160525130454/http://www.mairie-de-tremblay.fr/ Lec'hienn web ar gumun]
* {{br}}[http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?numero_paysbreton=1&amp;insee_ville=35341 Kreneg war al lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Il-ha-Gwilen]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Roazhon]]</text>
      <sha1>ezp5f4ptk35zfd2kve4jkvsxdrxpzrk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Baen-Veur</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34427</id>
    <revision>
      <id>2188492</id>
      <parentid>2185026</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7958" sha1="c3zjpq333pk8gxk1ysgsu0m2zb488pd" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Baen-Veur
| anvYezh = ''Boéin''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Bain-de-Bretagne''
| skeudenn = Town hall of Bain-de-Bretagne.JPG
| alc'hwez = An ti-kêr.
| ardamezioù = Blason ville fr Bain-de-Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg
| bro = {{Bro-Roazhon}}
| departamant = {{Il-ha-Gwilen}}
| arondisamant = [[Arondisamant Redon|Redon]]
| kanton = [[Kanton Baen-Veur|Baen-Veur]] &lt;small&gt;(''[[pennlec'h]]'')&lt;/small&gt;
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh-kumunioù bro Kreiz ar Gwilen hag ar Sevnon]]
| bro velestradurel = [[Bro Traoñiennoù ar Gwilen]]
| cp = 35470
| maer = Dominique Bodin
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 64.77
| hedred = -1.6805555555555555
| ledred = 47.84305555555556
| uk = 
| ubi = 17
| ubr = 114
| lec'hienn web = [https://www.baindebretagne.fr/ baindebretagne.fr]
}}
'''Baen-Veur''' (''Bain-de-Bretagne'' e galleg, ''Boen de Bertaèyn'' e gallaoueg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Pennlec'h [[Kanton Baen-Veur]] 
eo.
== Douaroniezh ==
* War lez ar stêr [[Sevnon]] emañ Baen-Veur.
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Baen-Veur''|gwalarn=[[Plegastell]]|norzh=([[Polinieg]]),&lt;br&gt;[[Plegastell]]|biz=[[Pantieg]], [[Bosenn]],&lt;br&gt;{{Splannañ|#CCEAFF|''[[Sevnon]]''}}|kornôg=[[Mezeg (kumun)|Mezeg]]|reter=[[Herzieg-Mez]]|gevred=[[Sant-Suleg-al-Lann]]|su=[[Doveneleg]]|mervent=[[Ar Wazh-Wenn]]|enklozadur=}}

== Anv ==
=== Stummoù skrivet ===
* Marteville et Varin (1843) : &quot;'''ecclesia de Baino'''&quot;.
* J.-Y. Le Moing (1990) : '''Baionum''', 832; '''Baim''', 1138
* Erwan Vallerie (1995) : '''Baiocum''', 1040; '''Baionum''', 1050; '''Baym''', 1231.

=== Gerdarzh ===
* Embannadurioù Flohic (2000)  : &quot;eus al latin ''baius'' pe ''bainus,'' kouronk.
* Hervé Abalain (2000) : &quot;'''Baiocum''' ''e 1040, &lt; balneum,'' kouronk.

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Blason ville fr Bain-de-Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg|100px]]
|
:''« Talbennanek etre argant ha gul »''
*Sturienn : Ardamezioù familh Baen (siell 1199)
|}
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Baen-Veur da benn un distrig&lt;ref&gt;J. B. Duverger, ''Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat'', Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.106&lt;/ref&gt;. 
=== {{XIXvet}} kantved ===
==== [[Brezel Unvanidigezh Italia]] ====
* Ur gwaz a gollas e vuhez e [[Cremona]] e miz Gouhere 1859 abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=23633] Monumant ar re varv - Memorial GenWeb&lt;/ref&gt;.
==== [[Brezel Krimea]] ====
* C'hwec'h gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
==== [[Brezel 1870-1871]] ====
* Eizh gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
==== Aljeria ====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
=== {{XXvet}} kantved ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 207 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lâret eo 4,32 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 30 den eus ar gumun abalamour d'ar brezel, tri anezhe a oa tud nann-soudard&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
* Dieubet e voe Baen-Veur d'an [[3 Eost|3 a viz Eost]] [[1944]] gant ar &quot;Combat Command A&quot; eus ar 4{{re}} Rannlu Hobregonet eus tirlu [[SUA]]&lt;ref&gt;[http://memoiredeguerre.pagesperso-orange.fr/convoi44/rennes-lib.htm Mémoire de guerre]&lt;/ref&gt;.
== Brezhoneg ==
* 6,5 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 323&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Château de la Robinais 5.JPG|Kastell La Robinais.
Bain-de-Bretagne - Moulin de Pomméniac.jpg|Milin Pomméniac.
01. Croix quadrilobée - Bain-de-Bretagne.jpg|Kroaz ar vered.
L'eglise de bain de bretagne - panoramio.jpg|Iliz katolik ''Sant Varzhin''.
&lt;/gallery&gt;
* Kastell La Robinais.
* Milin Pomméniac.
* Kroaz ar vered.
* Iliz katolik ''Sant Varzhin'', 1848-1851.
* [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=23633  Monumant ar re varv].

== Emdroadur ar boblañs 1793-2012 ==
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize  = width:700 height:300
PlotArea   = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:8000
TimeAxis   = orientation:vertical
AlignBars  = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:200 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData= 
  bar:1793 text:1793
  bar:1800
  bar:1806
  bar:1821
  bar:1831
  bar:1836 text:1836
  bar:1841
  bar:1846
  bar:1851
  bar:1856
  bar:1861 text:1861
  bar:1866
  bar:1872
  bar:1876
  bar:1881
  bar:1886 text:1886
  bar:1891
  bar:1896
  bar:1901
  bar:1906
  bar:1911 text:1911
  bar:1921
  bar:1926
  bar:1931
  bar:1936
  bar:1946 text:1946
  bar:1954
  bar:1962
  bar:1968
  bar:1975
  bar:1982 text:1982
  bar:1990
  bar:1999
  bar:2006 
  bar:2012 text:2012
PlotData=
  color:barra width:14 align:left
  bar:1793 from:0 till: 3126
  bar:1800 from:0 till: 3447
  bar:1806 from:0 till: 3062
  bar:1821 from:0 till: 3364
  bar:1831 from:0 till: 3490
  bar:1836 from:0 till: 3585
  bar:1841 from:0 till: 3476
  bar:1846 from:0 till: 3638
  bar:1851 from:0 till: 4159
  bar:1856 from:0 till: 3869
  bar:1861 from:0 till: 4175
  bar:1866 from:0 till: 4353
  bar:1872 from:0 till: 4266
  bar:1876 from:0 till: 4299
  bar:1881 from:0 till: 4932
  bar:1886 from:0 till: 4999
  bar:1891 from:0 till: 4907
  bar:1896 from:0 till: 4920
  bar:1901 from:0 till: 4788
  bar:1906 from:0 till: 4873
  bar:1911 from:0 till: 4786
  bar:1921 from:0 till: 4303
  bar:1926 from:0 till: 4215
  bar:1931 from:0 till: 4044
  bar:1936 from:0 till: 4245
  bar:1946 from:0 till: 4040
  bar:1954 from:0 till: 3901
  bar:1962 from:0 till: 3936
  bar:1968 from:0 till: 4468
  bar:1975 from:0 till: 4970
  bar:1982 from:0 till: 5241
  bar:1990 from:0 till: 5257
  bar:1999 from:0 till: 5516
  bar:2006 from:0 till: 6890
  bar:2012 from:0 till: 7455
&lt;/timeline&gt;
&lt;/div&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
Pierre de la Marzelière, marc'heg, kuzulier ha kambrelan an dug Fañch Iñ, aotret an 19 a viz Du 1442 gant an dug de greñvaat e c'hastell ar Fretay.

Ar memes hini a zo gopret, gant ar roue Charlez VII, an 19 a viz Ebrel 1450, eus ul leve a 100 lur&lt;ref&gt;J.-B. Ogée ː ''Dictionnaire historique et géographique de Bretagne''. 1780. p. 65, col. 2&lt;/ref&gt;.

=== Tud bet ganet eno ===
* [[Adolphe Pierre Julien Orain]], [[istor]]our [[Bro-C'hall|gall]] ha dastumer folklor [[breizh]]at, [[19 a viz Ebrel]] [[1834]].
=== Tud bet marvet eno ===
* [[Adolphe Pierre Julien Orain]], [[istor]]our [[Bro-C'hall|gall]] ha dastumer folklor [[breizh]]at, [[27 a viz Ebrel]] [[1918]].

=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:De Bain.png|80px]]
|'''de Bain''',
aotrounez ar barrez
|''Talbennanek etre argant ha gul''
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Bain-de-Bretagne}}
{{Wikeriadur}}
* {{Fr}} [https://www.baindebretagne.fr/ baindebretagne.fr], lec'hienn ofisiel ar gumun
== Levrlennadur ==
* Michel Froger &amp; Michel Pressensé ː ''Armorial des communes des Côtes-d'Armor &amp; Ille-et-Vilaine''. 2008
* Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
[[Rummad:Pennlec'hioù distrigoù Breizh]]</text>
      <sha1>c3zjpq333pk8gxk1ysgsu0m2zb488pd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kintin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34915</id>
    <revision>
      <id>2188659</id>
      <parentid>2185221</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6696" sha1="m74cqy16z6671kkna3dqxbbxd610tl5" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Kintin
| anvYezh = ''Qeintein''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Quintin''
| skeudenn = Panorama quintin.jpg
| alc'hwez = Gwel eus kêr gant al lenn, ar c'hastell ha tour an iliz.
| ardamezioù = Blason Famille Botherel de Quintin.svg
| bro = {{Bro-Sant-Brieg}}
| departamant = {{Aodoù-an-Arvor}}
| arondisamant = [[Arondisamant Sant-Brieg|Sant-Brieg]]
| kanton = [[Kanton Kintin|Kintin]] &lt;small&gt;(betek 2015)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;[[Kanton Pleuloc'h|Pleuloc'h]] &lt;small&gt;(abaoe 2015)&lt;/small&gt;
| etrekumuniezh = [[Sant-Brieg Arvor Tolpad-kêrioù]]
| bro velestradurel = [[Bro Sant-Brieg (Voynet)|Bro Sant-Brieg]]
| cp = 22800
| maer = Nicolas Carro
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 3.12
| hedred = -2.9081
| ledred = 48.4044
| uk = 174
| ubi = 154
| ubr = 220
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.quintin.fr/ Ti-kêr]
}}
'''Kintin''' a zo ur gumun eus departamant [[Breizh]] en [[Aodoù-an-Arvor]]. Pennlec'h [[Kanton Kintin]] e oa betek 2015.
== Douaroniezh ==
* Ar stêr [[Goued]] a dreuz Kintin.
=== Kumunioù amezek ===
{{Lec'hiadur kêr|kêr=''Kintin''|norzh=[[Ar Fouilh]]|kornôg=[[Ar Fouilh]],&lt;br&gt;([[Bourc'h-Kintin]])|reter=[[Sant-Vedan]]|su=[[Sant-Vedan]],&lt;br&gt;([[Lanfeun]])|mervent=([[Sant-Bic'hi]])}}
== Dezougen ==
&lt;gallery&gt;
69240 QUINTIN 29 07 2006 1960 W.jpg|Ar porzh-houarn.
&lt;/gallery&gt;
* War al linenn hent-houarn [[Hent-houarn Pondi Sant-Brieg|Pondi Sant-Brieg]] emañ Kintin.
== Anv ==
* Erwan Vallerie ː '''Quintonis''', 1163; '''Castelli Novi de Quintin apud Plenevenitre''', 1202; '''Quintin''', '''Chintin''', 1215; '''Kintin''', 1249; '''de Quintino''', 1330; '''Quintin''', 1368, 1453; '''Quintinn''', 1516; '''Quintin''', 1598
'''Gerdarzh''' ː
== Ardamezioù ==
{|
|[[Restr:Blason Famille Botherel de Quintin.svg|80px]]
|''En argant e gab en gul karget gant un drailhenn en aour a dri zamm.''&lt;ref&gt;Deveret diouzh skoed an tiegezh Kintin (1388), e zrailhenn a bevar zamm.&lt;/ref&gt;
|-
|}
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* 133 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,71 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=22262&amp;dpt=22&amp;idsource=20283&amp;table=bp&amp;maxligne=156 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; mervel a reas  daou  anezhe e [[Belgia]] e miz [[Eost]]  [[1914]] , e penn- kentañ ar brezel: d’an [[21 a viz Eost|21]], ur penn-adjudant  eus ann [[71vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|71vet Rujumant Troadegiezh]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=976926 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt; ha d’an [[22 a viz Eost|22]] e [[Neufchâteau (Luksembourg Belgia)|Neufchâteau]], ur soudard eus an  [[2vet Rujumant Troadegiezh Trevadennel]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=7031283 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; d’an [[22 a viz Ebrel]] [[1915]] e varvas ur serjant eus ar  [[74vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel (lu gall)|74vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel]] e [[Boezinge]] e [[Flandrez]] [[Belgia]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=976964 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas triwec'h den eus ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
==== Trevadennoù ====
===== [[Maroko]] =====
* Daou vilour a varvas.
===== Brezelioù didrevadennañ =====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas tri milour er [[Viêtnam]].
== Brezhoneg ==
* 28,5 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 387&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Menhir de la Roche-Longue, Quintin, France-3.jpg|Ar peulvan.
&lt;/gallery&gt;
* Peulvan ar Roc'h-Hir.
&lt;gallery&gt;
101 Quintin (Côtes-d'Armor).jpg|Ar c'hastell.
&lt;/gallery&gt;
* Kastell Kintin.
&lt;gallery&gt;
Quintin (22) Basilique 07.JPG|Ar benniliz.
&lt;/gallery&gt;
* Penniliz katolik ''an Itron-Varia''.
* Monumant foran ar re varv, luc’hskeudennoù ha kartenn-bost&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=20283 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=22&amp;id_source=20283 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Monumant katolik ar re varv (1914-1918 ha 1939-1945) en iliz, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=21602 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Poblañs ==
=== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=3000
|passo1=500
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=2593 		 			 	
|p2=2727 
|p3=2857
|p4=2814 
|p5=2602 
|p6=2611
|p7=2797
|p8=2826
|mammenn=EBSSA 
|bl9=2016|bl10=2020|bl11=2021|p9=2815|p11=2783|p10=2822}}
== Brezhoneg==
* E distro-skol 2024 e oa 33 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (7,3 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;{{br}}[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Kelenn]&lt;/ref&gt;.
== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* [[Alexandre Glais-Bizoin]], [[alvokad]] ha [[politikourezh|politikour]] [[breizh]]at (ha [[Bro-C'hall|gall]]), [[9 a viz Meurzh]] [[1800]].
===Tud bet marvet eno===
* René Le Roux ([[Meven Mordiern]] diouzh e anv-pluenn), [[Skrivagnerien vrezhonek|skrivagner brezhonek]] ha yezhour [[brezhoneg|brezhonek]], [[4 a viz C'hwevrer]] [[1949]].
=== Ardamezeg ar familhoù ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Baron du Taya.gif|80px]]
|'''Baron du Taya''',
Ur senesal Kintin, bet noblet e 1785
|''En argant e zaou leon en gul, penn ouzh penn, o skorañ ur vrizhenn erminig en sabel''
|}

== Gevelliñ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Brittany.svg|border|25px]] [[Breizh]] ([[Treger]])
| [[Perroz-Gireg]]
|
|}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Quintin}}
* {{fr}} [http://www.quintin.fr/ Lec'hienn ofisiel Kintin]
* {{fr}} [http://www.chateaudequintin.fr Kastell Kintin]
* {{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075254/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22262 Kintin war lec'hienn Geobreizh.]
== Levrlennadur ==
* {{fr}}Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014
* {{br}}Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Sant-Brieg]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Oueloù]]</text>
      <sha1>m74cqy16z6671kkna3dqxbbxd610tl5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Caroline</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35088</id>
    <revision>
      <id>2188525</id>
      <parentid>2185063</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11186" sha1="8l1xz579l9vjxufsi9hj0daxygzurkh" xml:space="preserve">{{Disheñvelout anvioù-tud}}

'''Caroline''' zo un [[anv-bihan]] [[alamanek]], [[gallek]] ha [[saoznek]] (a-wechoù ''Karoline, Carolin'', ''Carolyne'', pe ''Carolyn'', ''Carleen'', ''[[Charlene]]'', e broioù zo), roet d'ar merc'hed, ha kar-tost d'an anv [[Carolina]]. &lt;br /&gt;

==Orin==
Dont a ra an daou anv eus an anv-bihan paotred [[Carl]], pe [[Karl]], hag a orin alaman e seblant bezañ evel [[Carla]] ha [[Karla]], pe gentoc'h eus ar stumm latin deveret, ''Carolus'', gant an dibenn latin ''-ina'', aet da ''-ine''.&lt;br /&gt;
An anvioù-gwan latin ''carolinus,  carolina'' a denne d'an impalaer Karl Veur da gentañ, ha goude da gement roue anvet [[Charlez]]. 

==Yezhoù all==
===En alamaneg===
En alamaneg e kaver ''Caroline'' koulz ha ''[[Carolin]]'' pe [[Karoline]]'', ha ''[[Carolina]]'' koulz ha ''[[Karolina]]''.&lt;br /&gt;

Kar-tost eo [[Charlotte]].

===E galleg===
Lakaet e oa bet an anv diouzh ar c'hiz gant tad ha mamm ar briñsez [[Caroline de Monaco]] (''Caroline de Hanovre'' hec'h anv ofisiel), a zo kaoz da c'hiz an anv-bihan er broioù gallek er bloavezhioù 1960. Met war a seblant eo ret klask orin an anv e saozneg.
===E saozneg===
====Istor====
E saozneg eo stag an anv ouzh an [[anv-gwan]] deveret diwar anv ar roue [[Charlez Iañ]] (1625-1649) pa vez kaoz eus ''Caroline Age'', pe ''Caroline literature''. Met anavezet eo ivez an anv-gwan all ''Carolean '' pa gomzer eus ''Carolean style''. 

E [[Stadoù-Unanet Amerika]] e anavezer stummoù damheñvel o distagadur ha skrivet disheñvel:
* ''Carolyn'',
** evel [[Carolyn Carlson]], dañserez amerikan
* ''Carol-Lynn''
** evel [[Carol Lynn Pearson]], skrivagnerez amerikan
* ''Carlene'' 
** evel [[Carlene Carter]], kanerez &quot;country&quot; amerikan.

====Distagadurioù====
Anavezet eo ''Caroline'' evel anv-bihan [[saoznek]] (''Carolyne'' a-wechoù), gant un distagadur disheñvel, evel 
*en anv ar skingomz [[Radio Caroline (Breizh-Veur)|Radio Caroline]]
*er ganaouenn ''Sweet Caroline'', gant [[Neal Diamond]].

Met [[Carolina]] a vez implijet ivez e [[saozneg]] evel e yezhoù latin ([[spagnoleg]] pe [[italianeg]]) ha gant an distagadur-se. 

&lt;!--Un toullad stummoù faltizius a gaver ivez e SUA: ''Carlene, Carol-Lynn'', ha re all.
--&gt;
===Nederlandeg===
E [[nederlandeg]] e skriver ivez ''Carolien''.

==Anvioù deveret==
*[[Marie Caroline]]

== Tud ==
===Sentezed===
* [[Caroline Gerardhinger]], gwenvidigez katolik, marvet en [[1879]].
* [[Karolina Kozka]], gwenvidigez katolik, marvet en [[1914]].

===Priñsezed===
[[Restr:Caroline Wilhelmina of Brandenburg-Ansbach by Charles Jervas cropped.jpg|thumb|150px|[[Caroline von Brandenburg-Ansbach]], [[gwreg]] [[George II]], [[roue Breizh-Veur]].]]
[[Skeudenn:Carolinemathildedenmark.jpg|thumb| [[Caroline Mathilde von Hannover]] (1751–1775), [[rouanez Danmark]] ha [[rouanez Norge|Norge]] . ]]
[[Image:Giuseppe Cammarano 001.jpg|225px|thumb|right|[[Maria Annunziata Carolina Buonaparte]], pe '''Caroline Murat''', Rouanez Naplez, en dilhad ur goueriadez napolitan. Poltred gant [[Giuseppe Cammarano]], e 1813.]]
* [[Caroline von Brandenburg-Ansbach]] (1683–1737), ur briñsez alaman ganet en [[Ansbach]], e [[Bavaria]], [[pried]] [[George II]], [[roue Breizh-Veur]]. Ne seblant ket an anv bezañ bet gwall anavezet en istor araozi (n'eus bet kavet nemet ur vaouez all anvet [[Karoline]]), met berzh a ray diwar neuze.
*[[Caroline Mathilde von Hannover]] (1751–1775), priñsez saoz, [[rouanez Danmark]] ha [[rouanez Norge|Norge]], 
*[[Friederike Caroline Luise von Hessen-Darmstadt]] (1752-1782), dugez [[Mecklenburg-Strelitz]] 
*[[Caroline von Braunschweig-Wolfenbüttel|Caroline Amalie Elisabeth von Braunschweig-Wolfenbüttel]] (1768–1821), a zimezas d'ar roue saoz [[George IV]]; rouanez Breizh-Veur.
*''Caroline Bonaparte'', pe Caroline Murat, anvioù ofisiel gallek [[Maria Annunziata Carolina Buonaparte]] (1782-1839), [[c'hoar]] d'an impalaer [[Napoleone Buonaparte]], dimezet da [[Joachim Murat]], rouanez [[Naplez]] adalek [[1808]] betek [[1814]].
* [[Caroline Danmark]] (1793-1881), 
* [[Caroline Gibert]] de Lametz (1793-1879), priñsez [[Monako]].
* [[Caroline Amalie von Schleswig-Holstein-Sonderburg-Augustenburg]] (1796 -1881), eil pried ar roue [[Christian VIII Danmark]].
* [[Caroline von Hessen-Homburg]] (1819−1872), priñsez Reuß-Greiz pe [[Reuß ältere Linie]].
* [[Carolyne Sayn-Wittgenstein]] (1819-1887), c'hoar d'an [[tsar]], hag a vevas gant [[Frantz Lizt]] 
*''Caroline Fredrika Franciska Stephanie Amalia Cecilia'', anavezet ivez evel [[Carola Wasa]] (1833-1907), a oa ur briñsez svedat deuet da vout rouanez [[Saks]].
* [[Caroline de Monaco]], priñsez a Hannover (ganet en [[1957]]).

===Tud all===
====XVIIvet kantved====
*[[Friederike Caroline Neuber]] (1697 –1760) aktourez alaman

====XVIIIvet kantved====
[[Image:Caroline de la Motte Fouqué.jpg|thumb|[[Caroline Philippine de la Motte Fouqué]] e [[1800]].]]
*[[Caroline Lucretia Herschel]] (1750 -1848) steredourez alaman.
* [[Caroline Schelling]] (1763&amp;ndash;1809), Alamanez a zeskadurezh 
*[[Caroline von Wolzogen]], pe '''Caroline von Lengefeld''' hervez hec’h anv plac’h yaouank (1763 –1847), skrivagnerez alaman, c’hoar-gaer da [[Friedrich Schiller]]
*[[Caroline Auguste Fischer]] (1764 e Braunschweig; 1842 e Frankfurt am Main), skrivagnerez alamanek.
*[[Caroline von Humboldt]] (1766- 1829), pried ar yezhour alaman Wilhelm von Humboldt 
==== XIXvet kantved====
*[[Caroline Vanhove]] (1771-1860), aktourez c’hall, pried an aktour [[Talma]]. 
*[[Caroline Philippine de la Motte Fouqué]] (1773 -1831), skrivagnerez alamanek en XIXvet kantved
*[[Caroline Bardua]] (1781-1864), livourez alaman
*[[Caroline Ridderstolpe]] (1793-1878), kanerez svedat 
*[[Caroline Ernst]] (1819–1902), kentañ Alamanez aet da chom da Vro-Texas
*[[Carolyne zu Sayn-Wittgenstein]] (1819-1887), kontez polonat, pried-kleiz [[Franz Liszt]] .
*''Caroline Lavinia Scott Harrison'' (1832 -1892), pried [[Benjamin Harrison]], [[prezidant SUA]].
*[[Caroline Espinet]] (1844-1912), livourez c'hall
*[[Caroline von Gomperz-Bettelheim]] (1845 -1925), anavezet ivez evel Caroline Bettelheim, pianoourez ha kanerez aostrian-hungarat
*[[Caroline Rémy de Guebhard]] ( [[1855]] -[[1929]]) kazetennerez c’hall, difennerez gwirioù ar merc’hed.

====XXvet ha XXIañ kantved====
[[File:Caroline D'Amore 2009.jpg|thumb| [[Caroline D'Amore]].]]

*[[Caroline Lacroix]] (1883–1948), serc'h d'ar roue [[Leopold II Belgia|Leopold II]], [[Roue Belgia]] 
*[[Caroline Anthonypillai]] (1908 – 2009), politikourez eus an tu-kleiz e Sri Lanka
*[[Caroline Muhr]] (1925 -1978 ) skrivagnerez alaman 
*[[Caroline Graham]] (1931-) skrivagnerez romantoù-polis saoz 
*[[Caroline Janice Cherry]] (1942 ) skrivagnerez skiant-faltazi stadunanat
*[[Caroline Munro]] (1949) aktourez saoz
*[[Caroline Louise Flint]] (1961-) politikourez saoz (Labour Party) 
*[[Caroline Fayard]] (1978), politikourez stadunanat, eus Louiziana
*[[Caroline Trentini]] (1987-), dougerez dilhad eus Brazil

*[[Caroline D'Amore]], dougerez dilhad
*[[Caroline Graham]]
*[[Caroline Kennedy]], merc'h da [[John F. Kennedy]] (1917-1963),
*[[Caroline Lufkin]], kanerez japanat, eus Okinawa
* [[Caroline Winberg]], dougerez dilhad
*[[Caroline Wozniacki]], tenniserez danat
* [[C. C. Catch]], kanerez izelvroat
*''Carolien van Kilsdonk'', sportourez izelvroat.
*[[Carolyn Graham]].
*[[Caroline Dhavernas]], aktourez kanadian

&lt;!--
**[[Caroline (écriture)|caroline]] est le caractère minuscule employé depuis le {{VIIIe siècle}} (époque de Charlemagne), 
** ''La Caroline'' était le code juridique de l'empereur [[Charles Quint]], rédigé entre [[1530]] et [[1532]], en vigueur dans de nombreux pays d'Europe jusqu'au {{XIXe siècle}}.
*Caroline est aussi le nom des minis éclairs au chocolat ou au café que l'on trouve dans les petits fours;

* [[Sarolta|Caroline]], prénom donné à la mère du roi [[Étienne Ier de Hongrie]].

==Toponymes==
Divers lieux géographiques s'appellent ''Caroline'' :

* [[Caroline (Alberta)|Caroline]], ville de l'État d'Alberta au [[Canada]].
* [[Île Caroline]], un atoll corallien désert de la région centrale de l'[[océan Pacifique]], faisant partie de [[Kiribati]].
* [[Îles Carolines]], un archipel à l'ouest de l'[[océan Pacifique]], au nord-est de la [[Nouvelle-Guinée]].

Aux [[États-Unis]], l'expression [[les Carolines]] désigne l'ensemble de ces deux États.
*[[Fort Caroline]]
* [[Plaque des Carolines]], [[plaque tectonique]].

==Culture==
* [[Caroline (label de musique)|Caroline]], un label de musique indépendant.
* ''Caroline'' est une chanson de [[MC Solaar]], parue sur l'album ''Qui Sème le Vent Récolte le Tempo'', reprise par le chanteur belge [[Marka (chanteur)|Marka]].
* [[Caroline (série télévisée)|Caroline]]'', série télévisée [[Québec|québécois]]e diffusée en [[1979]] et [[1980]].

==Divers==
* [[Affaire Caroline]], un incident de frontière en [[1837]] entre les États-Unis et le Canada (qui doit son nom au bateau à vapeur ''Caroline'').
* [[Radio Caroline]], une station radio pirate du [[Royaume-Uni]], qui émettait depuis un navire ancré en mer du Nord. Le film &quot;''Good morning England''&quot; sorti en [[2009]] s'inspire de cette histoire.

* '''Carolina, North America''' = Between [[1663]] and [[1729]] Carolina was the united and singular [[North America|North American]] [[Kingdom of Great Britain|British]] [[colony]] of the '''[[Province of Carolina]]'''.  The Province of Carolina was ultimately split into two colonies, '''[[North Carolina]]''' and '''[[South Carolina]]''' and it originally included much of [[Georgia (U.S. state)|Georgia]] and [[Tennessee]], all of which are now [[U.S. state|states]] in the [[United States|United States of America]].
*The '''[[University of North Carolina at Chapel Hill]]''' and the '''[[University of South Carolina]]''' are commonly called '''Carolina''', especially when referring to their athletic teams.

== Voir aussi ==
* '''[[Carolina (movie)]]''' = [[2003]] film featuring [[Julia Stiles]]
--&gt;

==Lec'hanvadurezh==
Caroline zo anv meur a lec'h:
* ''Caroline'', trevadenn c'hall en [[Amerika]], war aod ar [[Meurvor Atlantel]], krouet e 1562 gant ar [[Gall]] [[Jean Ribault]], kaset gant ar roue gall [[Charlez IX]], hag a roas an anv ''Caroline'' d'ar vro, diwar anv e roue; 
** deuet da vout proviñs saoz, [[Proviñs Carolina]], rannet e 1711 etre div broviñs, a zeuy da vout div [[stad]] e [[SUA]]
**[[Carolina an Norzh]] 
**ha [[Carolina ar Su]], 

* [[Caroline (New York)|Caroline]], kêr eus [[stad New-York]], e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. 
* ''Caroline'', kêr eus [[stad]] [[Alberta]] e [[Kanada]]. 
* ''[[Enez Caroline]]'', un [[enezenn]] didud e-kreiz ar [[Meurvor Habask]], perc'hennet gant [[Kiribati]]. 
* [[Inizi Caroline]], un [[enezeg]] e kornôg ar Meurvor Habask, e biz [[Ginea Nevez]].

== Skingomzoù ==
* [[Radio Caroline (Breizh-Veur)]], ur skingomz vreizhveuriat e-maez al lezenn
* [[Radio Caroline (Breizh)]], ur skingomz a c'haller selaou e [[Bro Sant-Maloù]], [[Bro Roazhon]] ha [[Bro Wened]].

==Pennadoù kar==
*[[Carl]]
*[[Carla]]
*[[Carole]]
*[[Carolina]]
*[[Karoline]]

[[Rummad:anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>8l1xz579l9vjxufsi9hj0daxygzurkh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35209</id>
    <revision>
      <id>2188524</id>
      <parentid>2185062</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3090" sha1="59s7y6dhlornqzhb5raw1q114y3nd2o" xml:space="preserve">'''Carl''', pe '''Karl''', un [[anv-bihan]] [[germanek]], [[alamanek]], [[svedek]] ... a vez roet d'ar baotred, hag a glot gant [[Charlez]] e [[brezhoneg]]. 

==Adstummoù==
[[Carla]] pe [[Karla]] eo ar stumm gwregel.

==Anvioù kevrennek==
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2&quot;&gt;
*[[Karl Alexander]]
*[[Karl August]]
*[[Karl-Christian]]
*[[Karl Friedrich]]
*[[Karl-Heinz]]
*[[Karl Ludwig]]
*[[Karl Wilhelm]]
* [[Friedrich Karl]]
&lt;/div&gt;
==E yezhoù all==
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2&quot;&gt;
*[[Carlo]] en italianeg
*[[Carlos]] e spagnoleg
*[[Carol]]
*[[Carolus]] e latin
*[[Charles]] e galleg ha saozneg
*[[Charlez]] e brezhoneg
*[[Cathal]], pe [[Cormac]] en iwerzhoneg a vez implijet a-wechoù da glask hevelebekaat
*[[Karel]] ha [[Karol]] e yezhoù slavek
*[[Siarl]] e kembraeg
&lt;/div&gt;
== Tud ==
===Carl===
* [[Carl Friedrich Gauss]] (1777-1855), matematikour, steredoniour ha fizikour alaman
* [[Carl Michael Bellman‎]], barzh ha sonaozour svedek
* [[Carl Heinrich Bloch]], livour danat
* [[Carl Gotthard Langhans]], tisavour prusian
* [[Carl von Linné]], skiantour svedat
* [[Carl Jung]] (1875-1961), bredvezeg suis

===Karl===
* [[Karl August Sveden‎]]
* [[Karl Wilhelm Ferdinand von Braunschweig]]
* [[Karl Liebknecht]], politikour alaman
* [[Karl Marx]], prederour alaman
* [[Karl May]], skrivagner alaman
* [[Karl von Frisch]] (1886-1982), etologour aostrian hag alaman
* [[Karl Popper]] (1902–1994), prederour saoz genidik eus Aostria
* [[Karl Adolph Gjellerup]], skrivagner danek
* ''Karl Ernst Ludwig Marx Planck'', anavezet evel [[Max Planck]], fizikour alaman.

===Impalaered ha rouaned===
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2&quot;&gt;
*[[Karl Iañ]]
*[[Karl II]]
*[[Karl III]] 
*[[Karl IV]] 
*[[Karl V]] 
*[[Karl VI]]
&lt;/div&gt;
====Impalaered====
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2&quot;&gt;
* ''Karl Iañ'', pe [[Karl Veur]], roue ar Franked hag impalaer
* ''Karl II'', pe [[Karl Voal]], roue ar Franked hag impalaer
* [[Karl III (Impalaer ar C'hornôg)]] pe ''Karl Dev''
* [[Karl IV an Impalaeriezh Santel]] 
* [[Karl V an Impalaeriezh Santel]] ha [[roue Spagn]], anavezet evel ''[[Carlos Iañ Spagn|Carlos Quinto]]'' e [[Spagn]]
* [[Karl VI an Impalaeriezh Santel]]
&lt;/div&gt;
====Rouaned====
* [[Karl Martel]], roue ar Franked
* e Sveden, 16 roue zo bet anvet Karl.

==Anvioù-tiegezh==
Un toullad anvioù tiegezh zo savet diwar '''Carl''' pe '''Karl''':
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2&quot;&gt;
* [[Carlsen]]
* [[Carlson]]
* [[Carlsson]]
* [[Carlton]]
* [[Karlsen]]
* [[Karlson]]
* [[Karlsson]]
&lt;/div&gt;
==Lec'hanvadurezh==
*Karlburg/[[Karlsburg]],
*[[Karlsbad]],
*Carlsfeld/Karlsfeld,
*Karlshausen,
*Karlingen,
*[[Karlsruhe]],
*[[Karlstadt]]/Carlstadt/Karlsstadt

==Liammoù==
*[[Special:Prefixindex/Carl|Listenn ar pennadoù diwar-benn tud anvet Carl er wikipedia brezhonek]].
*[[Special:Prefixindex/Karl|Listenn ar pennadoù diwar-benn tud anvet Karl er wikipedia brezhonek]].

[[Rummad:Anvioù-bihan svedek]]</text>
      <sha1>59s7y6dhlornqzhb5raw1q114y3nd2o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leon (anv-bihan)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35577</id>
    <revision>
      <id>2188684</id>
      <parentid>2185253</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2625" sha1="hqlz6d4xqaesj7d80vxrjj50icldf6d" xml:space="preserve">{{disheñvelout}}
* ''Gwelout [[Leon]] evit sterioù ha stummoù all an anv.''&lt;hr&gt;
'''Leon''' zo un [[anv-bihan brezhonek]] deuet eus an anv [[latin]] [[Leo]] hag a dalv kement ha [[Leon (loen)|leon]]. Nebeut implijet eo e brezhoneg, nemet da vrezhonekaat an anv-bihan a gaver e yezhoù all.

==Gerdarzh==
Dont a ra eus ar ger latin ''leo'', a zo ivez un [[anv-bihan saoznek]]. N'eo ket kar tamm ebet d'an anvioù germanek [[Leonard]] ha [[Leopold]] eta

== E yezhoù all ==
* [[Galleg]]: ''[[Léo]]'', pe ''Léon'', pe ''Léonce'', ''Léone'', ''Léonie'', [[Léa]], evit ar merc'hed
* [[Ruseg]]: ''Лeв'' (''Lyev''), skrivet ''[[Lev]]'' peurvuiañ
* [[Saozneg]]: ''Leon'' ha ''[[Leo]]''
* [[Spagnoleg]]: ''[[León]]'', ''Leona'' evit ar merc'hed

== Tud ==
=== Pibien ===
Pevarzek [[pab]] zo bet anvet '''Leon'''. 
* [[Leon Iañ (pab)|Leon I{{añ}}]], 440-461, lakaet da sant, anvet ivez ''sant Leon Meur'' 
* [[Leon II]], 682-683
* [[Leon III]], 795-816
* [[Leon IV]], 847-855
* [[Leon V]], 903
* [[Leon VI]], 928
* [[Leon VII]], 936-939
* [[Leon VIII]], 963-965
* [[Leon IX]], 1049-1054
* [[Leon X]], 1513-1521
* [[Leon XI]], 1605
* [[Leon XII]], 1823-1829
* [[Leon XIII]], 1878-1903
* [[Leon XIV]], 2025-

=== Impalaerien Bizantion ===
C'hwec'h [[impalaer]] anvet''' Leon''' zo bet e [[Bizantion]] 
* [[Leon I (impalaer)]], 457-474
* [[Leon II (impalaer)]], 474
* [[Leon III (impalaer)]], 717-741
* [[Leon IV (impalaer)]], 775-780
* [[Leon V an Armenian]], 813-820
* [[Leon VI ar Fur]], 886-912

=== Rouaned Armenia ===
C'hwec'h roue zo bet anvet Leon en [[Armenia]]
* [[Leon I Armenia]], roue Kilikia (&quot;Señor de la Montaña&quot;) e 1129-1140
* [[Leon II Armenia]], roue Armenia e 1187-1219
* [[Leon III Armenia]], roue Armenia e 1270-1289
* [[Leon IV Armenia]], roue Armenia e 1301-1307
* [[Leon V Armenia]], roue Armenia e 1320-1341
* [[Leon VI Armenia]], roue Armenia e 1374-1393

=== Tud all ===
* [[Leon (eskob)|Leon]], eskob [[Teurgn]] e Bro-C'hall e 526-527
* [[Leon ar Berr]] (1874-1946), kelaouenner ha skrivagner
* [[Léon Bloy]], skrivagner gallek
* [[Léon Bureau]], greantour breizhat ha dastumer [[brezhoneg Bourc'h-Baz]]
* [[Léon Fleuriot]], istorour ha yezhour breizhat
* [[Léon Gambetta]], politikour gall
* [[Léon M'ba]] (1902-1967), prezidant kentañ [[Gabon]]
* [[Léon Le Calvez|Leon ar C'halvez]] (1909-1995), marc'hhouarnour breizhat
* [[Léon Blum]], politikour gall

== Lec'hioù ==
Anv meur a gêr eo [[León]] er bed [[spagnolek]].

== Filmoù ==
* [[Léon (film, 1994)|Léon]], ur film gall sevenet gant [[Luc Besson]] e 1994. 

== Pennad kar ==
* [[Leo]]

[[Rummad:Anvioù-bihan brezhonek]]</text>
      <sha1>hqlz6d4xqaesj7d80vxrjj50icldf6d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Frank</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35815</id>
    <revision>
      <id>2188577</id>
      <parentid>2185129</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2811" sha1="nalobf5fib44zbzrn1ea802h199dyvb" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
Daou [[ger|c'her]] [[brezhonek]] zo, [[Frank]] ha [[frank]]. Liammet ez int gant ar [[frankiz]], a-dost pe a-bell, o-daou. 

== Anv-kadarn ==
Frank, [[Franked]], anv ur bobl [[germanek]] a aloubas ul lodenn eus [[Galia]], hag a savas meur a [[rouantelezh]] enni da gentañ, hag un [[impalaeriezh]] goude e kreiz [[Europa]] an [[IXvet kantved]].

== Anv-tud ==
[[Restr:Frank Sinatra (1957 studio portrait close-up).jpg|thumb|[[Frank Sinatra]] [[circa|c.]] miz Here 1957, e-pad enrolladenn e albom ''Come Fly with Me''.]]
An [[anv-familh]] hag ar [[raganv]] Frank zo a orin [[alamanek]]. Ar raganv a vez kavet stank a-walc'h er broioù [[saoznek]] hag aet eo da vezañ roet muioc'h-muiañ er re-all. Frankie zo ur berranv implijet er Stadoù-Unanet dreist-holl.

Implijet e vez Frank evel ur berranv eus [[Francis]] ivez er broioù saoznek.

=== Tud === 
*[[Anne Frank]] (1929-1945), skrivet ganti un [[deizlevr]] e-pad an [[Ac'huberezh]]
*[[Frank Darcel]], soner, skrivagner ha politikour breizhat
*[[Frank Gorshin]] (1933-2005), aktour ha fentigellour stadunanat
*[[Frank Herbert]], skrivagner skiant-faltazi stadunanat
*[[Frank Lampard]] (g. e 1978), c'hoarier mell-droad saoz
*[[Frank Lloyd Wright]], saver stadunanat
*[[Frank Belknap Long]] (1901-1994), skrivagner skiant-faltazi, spont, [[moliac'h]], barzh ha senarioour comics stadunanat
*[[Frank Marshall]] (1877-1944), meurc'hoarier echedoù
*[[Frank Miller]] (g. e 1957), aozer [[comics]] stadunanat 
*[[Frank Sinatra]], kaner stadunanat
*[[Frank-Walter Steinmeier]] (g. e 1956), prezidant Republik Alamagn
*[[Frank Zappa]], soner rock stadunanat.

== Anv-gwan ==
Meur a ad[[ster]] en deus, hag implijet eo e meur a droienn :
#''frank'' a denn d'ar [[Franked]] pe d'ur Frank;
#''frank'' zo bras, ledan : ''frank eo an ''ti''''
#:*evel er [[krennlavar|c'hrennlavar]] : ''Ar c'hlask a zo stank, ar c'havoud n'eo ket frank''
#:*evel en droienn: ''Digor-frank''
#:*evel el [[lesanv]] [[gast]] ''Chanig Digor-Frank''
#:*evel en droienn ''Frank eo toull e [[gouzoug|c'houzoug]]'', diwar-benn ul lonker 
#''frank'' a zo un anv-gwan a glot gant an anv-kadarn [[frankiz]], hag a dalv kement ha ''distag, diere, diliamm, dishual, diac'hub'', 
#:*ur [[micher frank|vicher frank]] a zo ur vicher a c'hell bezañ sevenet hep bezañ dindan [[urzh]]ioù un den all
#:*evel en ur [[poellad frank]], pe ''meziant frank'', a zo frankiz d'e implijout pe d'e gemmañ
#:* ur [[porzh frank]], koulz hag un [[takad frank]], a zo lec'hioù ma ne vez ket [[taos]]où da baeañ d'ober [[kenwerzh]]

== Gwelout ivez ==
* [[Franz]], anv-bihan alamanek
* [[Franck]], anv-tiegezh germanek ha doare-skrivañ gallek an anv-bihan
* [[Frañsez]], anv-bihan brezhonek
* [[Francis]], anv-bihan saoznek

[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh alamanek]]</text>
      <sha1>nalobf5fib44zbzrn1ea802h199dyvb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Chanson d'Aiquin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36604</id>
    <revision>
      <id>2188421</id>
      <parentid>1973533</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T18:59:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Leonzia</username>
        <id>88972</id>
      </contributor>
      <comment>liamm, kurwerz evit &quot;werz-veur&quot;</comment>
      <origin>2188421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11507" sha1="5oa4l3hpl9qkn4hjgg7saqsu3nlto9v" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|''La Chanson d'Aiquin''}}
''Le roman d'Aquin, ou La conqeste de la Bretaigne par le Roy Charlemaigne'', anavezet dre an anv '''''La Chanson d'Aiquin''''', zo anv ur [[Kurwerz|werz-veur]] [[gallek|c'hallek]] a zo bet kavet e dismantroù manati [[Sezambr]], a-dal da [[Sant-Malo]], a voe bombezet ha distrujet gant ar [[Saozon]] e [[1693]].&lt;br&gt;
Ar c'hoshañ [[barzhoneg]] c'hallek e lennegezh Breizh eo, bet savet en {{XIIvet kantved}} hag unan eus oberennoù meur ar [[Krennamzer|Grennamzer]].

Un eilskrid bet fardet er {{XVvet kantved}} eo an dornskrid a zo bet kavet e Sezambr (niv. 2233 er &lt;abbr title=&quot;Bibliothèque nationale de France&quot;&gt;BnF&lt;/abbr&gt;), ennañ 3&amp;nbsp;087 gwerzenn skrivet war 56 follenn ; unnek gwerzenn hepken zo war an hini ziwezhañ, hep meneg pe arouez ebet eus dibenn ar skrid.
==Danvez==
Aiquin, ur roue [[Vikinged|viking]] a zo [[Inconus]] e gwirionez, a zeu da aloubiñ Breizh. Ysoré, [[eskob|arc'heskob]] [[Dol]] (Wicohen e gwirionez)&lt;ref&gt;Gwelout ar pennad [[Konan Iañ]].&lt;/ref&gt;, a vod tro-dro dezhañ an aotrouien vrezhon hag a venn stourm evit frankiz Breizh.&lt;br&gt;
Dizale ez erru [[Karl Veur]] gant e [[lu]] da skoazellañ ar Vretoned en ur brezel taer evit adperc'hennañ o bro, eus [[Aled]] da [[Dinarzh|Zinarzh]], eus Sezambr da [[Brest|Vrest]] hag eus [[Karaez]] da [[Menez C'homm|Venez C'homm]].&lt;br&gt;
Nesmes, dug Breizh ([[Nevenoe]]) a red ivez war-lerc'h ar Vikinged a-dreuz [[Arvorig]].&lt;br&gt;
[[Kaourintin (sant)|Sant Kaourintin]], bet skarzhet eus e [[Peniti|beniti]], a zegas d'an arme gristen an titouroù rekis evit gounit an emgann diwezhañ.
==Dibun==
;Gwerzennoù 1-34
Karl Veur a ziviz skoazellañ ar Vretoned. Gant e lu e loc'h eus [[Enez-Frañs (proviñs)|Enez-Frañs]] hag e tremen tre e [[Normandi]] ; un arsav a ra en [[Avranches]] hag e ro ur prof da [[abati]] [[Menez Mikael ar Mor]].
;35-164
Erru e Dol e kej Karl Veur ouzh Ysoré hag an aotrouien vrezhon. An eskob a c'houlenn sikour digant ar roue enep Aiquin hag en deus staliet e lez en Aled a-raok aloubiñ Breizh ha bro ar [[Franked]]. A-du gant ar Vretoned e sav Karl Veur.
;165-434
Diwar intrudu Ysoré e kas Karl Veur pevar c'hannad davet Aiquin : ra vo badezet ar Viking, anez e vo brezel. Nac'hañ a ra Aiquin, ha kadarnaat e vennozh da aloubiñ an div vro. Kuitaat ar palez a ra ar gannaded en ur lazhañ pep a
Viking. War o lerc'h e red gwazed Aiquin, met a-drugarez d'ur burzhud a-berzh [[Doue]] e c'hall ar gannaded distreiñ da gamp Karl Veur.
;435-848
War ali Nesmes e tiviz Karl Veur lakaat seziz war Aled, met setu erru rederien ar gannaded er c'hamp ; an holl war-bouez unan zo lazhet gant ar Franked. Diouzhtu e kas Aiquin an enepstourm. Pa nac'h adarre bezañ kristenaet e krog seziz Aled. Tri c'hant Frank zo prizoniet gant ar Vikinged en deiz kentañ, daou vil Viking gant ar Franked. Antronoz eo gloazet niz Aiquin gant ur Brezhon hag Aiquin a chom en Aled.
;849-926
Goude an emgann e kont Hoes kozh istor e wreg, a oa mennet da lakaat sevel un hent a Garaez da [[Pariz|Bariz]] pa welas ur [[moualc'h|voualc'h]] varv ; pa gomprenas ar goullo eus a oberoù mab-den e tilezas he raktres. Intañv eo Hoes abaoe tost da gant vloaz, ha ne fell ket dezhañ addimeziñ rak ne c'hall ket ur c'hozhiad bezañ karet gant ur vaouez yaouank. A-du gantañ e sav ar Franked.
;927-1055
En Aled e tou Aiquin e lakaio Karl Veur da zianzav e [[relijion]] dindan boan a varv. Daeet eo gant an impalaer, hag e-kerzh an duvell e kouezh an daou stourmer war an douar. War-nes bezañ prizoniet emañ Karl Veur ; saveteet eo gant e varc'heien kaset gant Nesmes. Distreiñ da Aled a ra Aiquin. Broudet gant e wreg e kas un eil enepstourm. Pevar c'hant Frank zo lazhet, ha gloazet meur a benn-bras. Semplañ a ra Karl Veur diwar boan, met goude bezañ bet frealzet gant Nesmes e kas e lu war-lerc'h ar Vikinged, a dec'h kuit ; ha distro Aiquin da Aled ur wech c'hoazh. Eno e lavar d'e wreg e tegaso roue ar Franked dezhi, bev pe varv.
;1056-1070
Da noz e tistro ar Franked d'an dachenn-emgann evit beziañ o c'hamaladed varv. Karl Veur a laka sevel un iliz gouestlet da [[Stefan (kentañ merzher)|sant Stefan]].
;1071-1179
Da c'hortoz donedigezh soudarded fresk e treuzkas Karl Veur e gamp da Gastell-Maloù&lt;ref&gt;Ur c'harter e [[Sant-Maloù]] hiziv.&lt;/ref&gt;, nepell diouzh al lec'h ma kostezas [[Maloù]] ; istor buhez ar sant.
;1180-1250
Ysoré a laka sevel un iliz d'ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]] kent lakaat seziz war Dinarzh abalamour ma oa bet lazhet unan eus e soudarded gant ar Vikinged. War-nes kodianañ gant an eskob emañ an alouberien.
;1251-1354
Ar penn viking hag a zalc'h Dinarzh a vroud e wazed da zistreiñ d'an emgann. Buan avat e voe tangwallet ar wikadell gant ar Franked a-drugarez d'o [[Tan gresian|zan gresian]]. Treuziñ ar [[Renk (stêr)|Renk]] a ra ar Vikinged, Ysoré war o lerc'h, ha kavout goudor en Aled.
;1355-1370
Taget Aled gant Karl Veur adarre, e-pad tri devezh. Kalz kristenien zo lazhet, ha paket tri c'hant Frank gant ar Vikinged.
;1371-1417
Emañ ul lestraz viking o tont da zegas pourvezioù da Aiquin ; paket eo gant Ysoré, a zarnaou ar preizh etre e soudarded.
;1418-1454
Evit na c'hellfe ket Aiquin tec'hel kuit eus Aled ez a Nesmes d'en em staliañ war Enez Sezambr gant e vignon Fagon.
;1455-1857
Taget Sezambr gant arme Aiquin da serr-noz, ha drouklazhet ar rannarme gristen ; gloazet garv eo Nesmes, met gant skoazell Fagon e teu a-benn da dizhout an douar bras. Tra ma chom Nesmes war an aod ez a Fagon da gelaouiñ Karl Veur ; hemañ a erru war an aod dik a-raok ma vefe beuzet dug Breizh.
;1858-2028
Taget Aled gant Karl Veur adarre, met buan e rank kilañ. Chom a ra war an aod, ma laka sevel ur chapel da [[Serf|sant Servan]] ; er chapel e laka ur groaz ne c'hallo den falsleañ dirazi hep na vefe gwallerru gantañ pe ganti.
;2029-2209
War ali ur marc'heg kozh, ar Franked a ampoezon an andon nemeti a gas dour da Aled. Buan e c'houzañv ar Vikinged diwar sec'hed ha naon. Tec'hel kuit a ra Aiquin dre vor davit sikour ; aochañ a ra betek [[Beg Lokmazhe]], chom e Brest e-pad un nozvezh kent mont da Garaez ma laka kreñvaat ar mogerioù-difenn. Tregont mil Viking a zeu eus [[Naoned]] d'e skoazellañ.
;2210-2372
Kodianañ gant Karl Veur a ra ar Vikinged a zo chomet en Aled, hag asantiñ d'ar [[badeziant]]. Divac'het eo ar brizonidi frank, ha Karl Veur a laka sevel ur gouent ma lid Ysoré un [[oferenn]] kent bezañ lakaet e penn kêr.
;2374-2618
Gant Karl Veur ez a Nesmes da lakaat seziz war ur gêr anvet &lt;q&gt; Gardoyne &lt;/q&gt;&lt;ref&gt;A vije [[Sant-Suliav]] ; gwelout [https://www.pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00090881 ''Enceinte médiévale dite &quot;L'Huitrière&quot;''].&lt;/ref&gt;. Petrak bennak ma'z int bountet kuit gant ar Vikinged e teu ar gristenien a-benn da dizhout troad ar voger-zifenn. Ar penn viking a glask lakaat truaj warno, met ne oar ket emañ Aled e dalc'h ar Franked. Adlañset an emgann eta, ha pan erru Karl Veur gant e soudarded ez a ar Vikinged da glask goudor e kêr ; gloazet eo roue ar Franked, ha war-nes bezañ prizoniet.
;2619-2712
Dre bediñ e c'houlenn Karl Veur digant Doue distrujañ Gardoyne. Diouzhtu e tarzh ur barrad arnev spontus, ha liñvet eo kêr. Un nebeud kristenien zo beuzet. Goude ur bedadenn gant Ysoré e paouez ar barrad.
;2713-2763
Donedigezh ur rannarme bet kaset gant ar [[pab]].
;2764-2837
Hag eñ gloazet e tiviz Karl Veur mont da lakaat seziz war kêr Garaez m'emañ Aiquin. Gant o roue lakaet en ur c'harr e treuz ar Franked ar Renk hag ez eont war-du ar Su dre [[Kersaout|Gersaout]], ma tapont kalz prizonidi.
;2838-2912
Un emgann meur zo e Karaez ; trec'het eo Aiquin gant Nesmes, met a-drugarez d'e wazed n'eo ket lazhet ar roue viking.
;2913-2969
Techel kuit gant e wreg a ra Aiquin. Redek war e lerc'h a ra Nesmes, ha pakañ ar rouanez viking kent he c'has dirak Karl Veur ; asantiñ a ra-hi d'ar badeziant.
;2970-3023
Aiquin a gav repu en ur c'hastell war Menez C'homm. Eno en em gav sezizet gant ar Franked, a zo erru dre Goad Neved e [[Kerlaz]] ; ar Vikinged a glask kuitaat ar c'hastell, en aner avat met lazhet eo kannad ar pab en emgann. Evit e zialañ e laka Karl Veur tangwall er [[Kreñvlec'h|c'hreñvelc'h]].
;3024-3074
Dont a ra Aiquin a-benn da dec'hel kuit dre vor, ha pan erru e peniti Kaourintin e c'hall an danvez sant achap kuit a-drugarez Doue. Dizale e kav Kaourintin an armead Franked hag en o c'has betek al lec'h m'emañ an enebourien.
;3075-3087
Un emgann all zo. Duvelliñ a ra Nesmes hag ar Viking Aliafin — ''(amañ ez echu an dornskrid 2233)''.
==Oad ar werz-veur==
Koshoc'h a-galz eget an dornskrid a zo deuet betek ennomp eo ''La Chanson d'Aiquin'' ; kenemglev zo etre ar grennamzerourien evit lavarout e oa bet aozet a-raok dibenn an {{XIIvet}} kantved, un tri c'hant bloaz goude an darvoudoù. Meur a elfenn a harp kement-se :
*n'eus meneg ebet er skrid eus mojennoù ar [[roue Arzhur]], a oa en o barr en {{XIIIvet kantved}} ;
*n'eus meneg ebet eus an drougiezh etre [[Dugelezh Breizh]] ha [[Dugelezh Normandi]], neuze e voe skrivet a-raok ma vefe aloubet [[Bro-Zol]] gant [[Yann Dizouar]] etre [[1197]] ha [[1203]] ;
*a-du gant gwirioù iliz Dol enep hini Sant-Maloù e sav ar skrid, hogen ne voe adlakaet Dol en he frankiz nemet etre [[1155]] ha [[1187]] a-drugarez d'ar bibien [[Adrian IV]], [[Aleksandr III]] ha [[Lucius III]] harpet gant ar roue [[Herri II (Bro-Saoz)|Herri II Bro-Saoz]] ;
*meur a wech e vez lakaet Ysoré da ''arcevesque'' (arc'heskob)&lt;ref&gt;''Tretouz estoint o le bon Ysoré, / Ly arcevesque de Doul l'arcevesché'' 765-66 ; ''Quant fut logé l'emperiere sené, / Donc se logea l'arcevesque Ysoré'' 1180-81 ; ''Quar moult les griesve l'arcevesque Ysoré'' 1249.&lt;/ref&gt;, neuze e voe savet ar skrid a-raok [[1199]], ar bloaz ma voe tennet digant Dol he renk a gêr a benneskob gant ar pab [[Inosant III]] ;
*meneg zo eus kontelezh [[Daoulaz]]&lt;ref&gt;''Et de Dolas quens Morin le Breton'' 84.&lt;/ref&gt;, a droas da abati e [[1173]] ; 
*meneg zo eus Hamon, aotrou [[Montroulez]]&lt;ref&gt;''Et sy y est de Mont Releys Hamon'' 81 ; ''Hamon y est qui est de grant beaulté / De Mourellés est sere et avoué'' 755-56.&lt;/ref&gt;, padal ez eas an aotrouniezh-se da get e [[1179]] ;
*a-hed ar skrid e vez kunujennet garv ar baganiz&lt;ref&gt;Da skouer : ''la gent haye'' (&quot;an noueañs kasaet&quot;) 561 ; ''la chenaille'' (&quot;ar bagad chas&quot;) 729 ; ''les traïstre(s) mâtin(s)'' (&quot;ar chas trubard&quot;) 3037, 3040.&lt;/ref&gt;, ar pezh a c'hellfe bezañ en abeg d'an trede [[Kroaziadegoù|kroaziadeg]] da zont ([[1189]]–[[1192]]).
==Levrlennadur==
*JOÜON DES LANGRAIS, Fréféric : ''Le roman d'Aquin, ou La conquête de la Bretaigne par le Roy Charlemaigne : chanson de geste du XIIe siècle'', Société des Bibliophiles bretons, Naoned, 1880 – [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k81586s.r=.langFR En-linenn]
*JACQUES, Francis : ''Aiquin ou la Conquête de la Bretagne par le roi Charlemagne - Edition du manuscrit 2233 de la B.N.F'' – Université de Provence, 1979 {{ISBN|978-2-901104-07-0}}
*''La Chanson d'Aiquin – Traduction et présentation de Jean-Claude Lozac'hmeur et Maud Ovazza'' – Éditions Jean Picollec, 1985 {{ISBN|978-2-86477-064-0}} – Embannet gant skoazell [[Skol-Uhel ar Vro]].
*LENOIR, Nicolas : ''Étude sur la Chanson d'Aiquin ou La conquête de la Bretagne par le roi Charlemagne'', Honoré Champion, 2009 {{ISBN|978-2-7453-1772-8}}
==Liammoù diavaez==
*[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b9058992h/f1.image.r=manuscrit%202233 An dornskrid]
==Notennoù==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Lennegezh Breizh]]
[[Rummad:Kurwerzioù gallek]]</text>
      <sha1>5oa4l3hpl9qkn4hjgg7saqsu3nlto9v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Landen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>37393</id>
    <revision>
      <id>2188672</id>
      <parentid>2185240</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="237" sha1="epu76ihocy1bo8zevsyb98pc1uhjosb" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Landen''' zo ur gumun e [[Flandrez]] [[Belgia]], e proviñs [[Brabant Flandrez]]. 

== Tud ==
* [[Pepin Landen]], [[maer ar palez]] en amzer Rouaned ar [[Franked]], anvet da sant.

{{commonscat}}
[[Rummad:Kêrioù Belgia]]</text>
      <sha1>epu76ihocy1bo8zevsyb98pc1uhjosb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Agoitz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39561</id>
    <revision>
      <id>2188467</id>
      <parentid>2185001</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="402" sha1="rik3v6urs8302rn901mpqqg8jpzmnmz" xml:space="preserve">[[Image:Navarra_-_Mapa_municipal_Aoiz.svg|right|250px|thumb|Sede pelec'h emañ Agoitz]]

''' Agoitz ''' (stumm euskarek ofisiel), pe ''Aoiz'' (hervez ar stumm spagnolek kenofisiel) zo ur gumun e [[Nafarroa]] en [[Euskal Herria]]. E 2004 e oa 1892 a dud o chom eno.

== Tud ==
*''Patxi Eugi Cabodevilla'' (1971-), [[pelotari]]. 

{{Komark Agoitz}}
{{Kumunioù Nafarroa}}


[[Rummad:Kumunioù Nafarroa]]</text>
      <sha1>rik3v6urs8302rn901mpqqg8jpzmnmz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Irunberri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>39762</id>
    <revision>
      <id>2188625</id>
      <parentid>2185183</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1391" sha1="moo7bpp7dh1r5z2d38p4ltmbqs03ztz" xml:space="preserve">&lt;!-- N'eus ket a gartenn--&gt;
[[Skeudenn:Foz lumbier.jpg|250px|thumb|left|[[Foz Irunberri]], tostik da Irunberri.]]
''' Irunberri ''' ( pe ''Lumbier'' hervez ar stumm [[spagnolek]] ofisiel) zo ur gumun e reter [[Nafarroa]] en [[Euskal Herria]], etre ar stêrioù [[stêr Irati| Irati]], ha [[Stêr Zaraitzu |Zaraitzu]] a weler o kemberiñ etre kêr Irunberri ha [[Foz Irunberri]] pelloc'hik. 


== Poblañs==
{| class=&quot;wikitable centre&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;11&quot;| Kresk-digresk ar boblañs 
|-
! [[1996]] !! [[1998]] !! [[1999]] !! [[2000]] !! [[2001]] !! [[2002]] !! [[2003]] !! [[2004]] !! [[2005]] !! [[2006]] !! [[2007]] 
|-
| align=center| 1 420 || align=center| 1 405 || align=center| 1 414 || align=center| 1 434 || align=center| 1 430 || align=center| 1 422 || align=center| 1 413 || align=center| 1 426 || align=center| 1 409 || align=center| 1 383 || align=center| 1 373 
|- 
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;11&quot;|&lt;small&gt; Dihelloù: [http://www.navarra.es/home_es/Navarra/272+Municipios/entidad.htm?IdEnt=434 Lumbier] ha [http://www.cfnavarra.es/estadistica/index.html Instituto de Estadística de Navarra]&lt;/small&gt;	 
|}

== Tud ==
*[[Joaquín Larregla y Urbieta]], sonaozour

==Pennad kar==
*[[Foz Irunberri]]

{{Kumunioù Nafarroa}}

[[Rummad:Kumunioù Nafarroa]]</text>
      <sha1>moo7bpp7dh1r5z2d38p4ltmbqs03ztz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koumoul</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40720</id>
    <revision>
      <id>2188404</id>
      <parentid>2115331</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T14:01:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Koumoul uhel (Familh A) */ vk</comment>
      <origin>2188404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10749" sha1="gu9o3wewy5xs3smxryj276efqtb7234" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{Databox}}
[[Restr:Above the Clouds.jpg|thumb|Stratocumulus perlucidus.]] 
Ar '''c'houmoul''' (eus al [[latin]] ''cumulus'') , pe ar '''c'hoabr''', a zo anezho un [[tolpad]] [[partikulenn]]où, [[banne|bannigoù]] [[dour]] pe [[skorn]] [[kristal]]ekaet, hag a chom toueziet en aer en [[oabl]]. Kemm a ra neuz ar c'houmoul hervez ar [[gouloù]] , ha hervez kementad, ment ha dasparzhañ ar partikulennoù.&lt;br /&gt;
Eus [[glizhennadur]] [[aezhenn]] dour a zo en aer e teu ar bannigoù dour. Hervez ar [[temperadur]] e c'hell an aer endelc'her muioc'h a aezhenn ha pa vez tomm e c'hell tapout muioc'h a aezhenn, houmañ ur seurt gaz diwel. Ar [[kelenn|c'helenn]] pennañ a bled gant ar c'houmoul a zo an [[oablouriezh]] gant un iskelenn, ar [[koumoulouriezh|c'houmoulouriezh]]. Houmañ a zo ivez lodenn an [[hinouriezh]], dezhi ar pal studiañ an hinoù, ar re a zo hiziv hag ar re a zo bet.

== Anvioù ar c'houmoul e [[brezhoneg]] ==
E toleadoù zo e vez anvet ar c'houmoul ''kogus(enn)''.&lt;br /&gt;
Hervez ar rummatadur kozh e vez anvet ar rummadoù koumoul e brezhoneg :
* ar c'houmoul du (nimbus) a vez lostoù-kizhier anvet ''duadenn(où)'', ''tapon glav''
* ar c'houmoul uhel hag hir (cirrus) ''lostoù-kizhier''
* ar c'houmoul uhel ha du (nimbo-stratus) ''malkenn(où)''
* ar c'houmoul uhel-tre ha ront (cirro-stratus) ''kaouled(enn)'', ''deñvedigoù'', ''steuñvienn(où)'', ''steuñvaj''
* ar c'houmoul uhel-tre hag ingal o neuzioù (stratus) a vez anvet ''kanibl'', ''lizenn(où)''
* ar c'houmoul uhel-tre ha ledan (strato-cumulus) a vez anvet ''koabrenn'' ha [[braj]]
* ar c'houmoul goeñvet ha du (cumulo-nimbus) teñvaladenn(où), ''kastellioù''
* ar c'houmoul uhel ha geñvet (alto-cumulus) ''gwennadenn(où)''
* ar c'houmoul uhel hag ingal o neuzioù (alto-stratus) ''koc'henn''

An [[halo]] a vez graet kog-heol, pe kog-neñv, anezhañ.

== Furmadur ar c'houmoul ==
{| align=&quot;right&quot;
|[[Restr:Clouds edited.jpg|thumb|Ur goumoulen war gresk.]]
|-
|[[Restr:CloudOpticalThickness.jpg|thumb|Tolpadoù koumoul e Ebrel 2001]]
|}

Pa ya ur [[volum]] aet war [[yen]]aat e c'hoarvez ma ya da [[glizh]] un tamm eus an aezhenn a zo ennañ. Ma teu ar yenaat eus al leur douar e sav ur [[brumenn|vrumenn]]. En [[aergelc'h]], hervez reolennoù ar gazoù, ez a war al lae hag ez a war yenaat ur gaz pa ya ar gwask war zigresk. Er c'hontrol ez a da aezhenn ar bannigoù dour pe skorn pa ya o zemperadurioù war gresk.&lt;br /&gt;
E degouezhioù zo (ma 'z eus mikropartikulennoù enno) e laosk ar c'houmoul un tamm eus o [[kementad]]où dour ha diouzh-se e kouezh ar [[glav]]eier, ar [[grizilh]] hag an [[erc'h]] war al leur douar.

Prouet eo bet e diwezh an XXvet kantved ne c'hell ket ar [[glizhennadur]] mont betek an dour liñvel pe ar skorn ma n'eus ket mikropartikulennoù solut (an [[aerosol]]où) evit krouiñ kalonennoù glizhennadur pe kalonennoù [[skornidigezh]]. Evit gwir p'eo pur an aergelc'h ne ya ket an dour da skorn a-us da - 40 ° C hag e c'hell ar bannigoù dour chom e stad an [[usteuzidigezh]], met pa ya an dour dindan 0 ° C da stekiñ ouzh kalonennoù glizhennadur ez a diouzhtu da gouezhañ. Pa teu an dour gant mikropartikulennoù tost ouzh al leur douar skornet ez eus ur [[brumenn-frimañ|vrumenn-frimañ]]. 

E derou ar glizhennadur eo bihan-tre ar partikulennoù ha n'eo ket dre an tolpadur e kreskont, met dre ar [[fenomenn]] anvet an ''[[efed Bergeron]]''. P'eo izeloc'h gwask saturadur ar skorn eget hini an dour liñvel, an aezhenn a ya war ar skorn. Ar yenadur a laka ar bannigoù dour da c'hlizennañ ha da vont uheloc'h ha dre-se da vezañ usteuziet ken e savont betek stekiñ ouzh kalonennoù glizhennadur.

Savidigezh an dour (pe ar skorn) a reer ar [[gorroidigezh]] [[konvektadur]] eus anezhañ a c'hell bezañ lañset pa ya ar c'houmoul da stekiñ ouzh an [[torosennadur]] (ar [[menez]]ioù) pe gant [[dinamik an aergelc'h]] pa teu ar gwagennoù baroklinek, anvet ivez an [[Talbenn (oablouriezh)|talbennoù meteorologel]].

== [[Rummatadur]] ar c'houmoul ==

En XIXvet kantvet e veze renket ar c'houmoul nemet diouzh o neuz hag pep a seurt koumoul a oa anvet e latin hervez o stummoù hag o livioù. Hiziv e vez renket ar c'houmoul e daou rumm : ar c'houmoul dre gorroidigezh konvektadur hag ar c'houmoul dre gorroidigezh kenwel. Miret eo bet un darn eus an anvioù latin.

* Dre ar [[gorroidigezh konvektadur]] e vez savet war ar prim koumoul uhel-tre ha bihan gorread o diazezoù. Ar ''cumulusoù'' a vez graet eus anezho.

* Dre ar ''[[gorroidigezh kenwel]]'' e teu ur seurt dever koumoul a vezont savet pazenn ha pazenn. P'eo stabil an aergelc'h e en em led ar reizhiad koumal war ur gorread bras-tre (miliadoù km2) gant un neuz ingal. Ar ''stratusoù'' a vez graet eus ar seurt koumoul-se. A-wechoù ez eus un distalbilded lec'hel hag e vez mesket koumoul dre konvektadur ha koumoul stratus.

[[Restr:Cloud_types_fr.svg|thumb|Rummatadur dre an uhelded ma teuont]]
Ar rummoù ''cumulus'' ha ''stratus'' a vez rannet e 4 isrumm hervez uhelded o diazez Ar c'houmoul uhelañ a zo ar''cirrusoù'' hag ar re el live kreiz a zo an ''altusoù''. ''Cirrus'' ha ''stratus'' a c'hell bezañ implijet evel rakger, met ne vez ket graet evit ar c'houmoul izel. Kinniget eo bet ar rummatadur-se gant Luke Howard e [[1802]]. 

=== Koumoul uhel (Familh A) ===
En tu all da 5000 metr er [[troposfer]]. Gant ar ger pe ar rakger ''cirro-'' pe [[cirrus]] e vezont anvet. Gant [[kristal]]ioù skorn e vezont graet peurvuiañ :

* [[Cirrus]] : [[cirrus castellanus]], [[cirrus duplicatus]], [[cirrus fibratus]], [[cirrus floccus]], [[cirrus intortus]], [[cirrus Kelvin-Helmholtz]], [[cirrus spissatus]], [[cirrus vertebratus]], [[cirrus uncinus]].
* [[Cirrocumulus]] : [[cirrocumulus castellanus]], [[cirrocumulus floccus]], [[cirrocumulus lenticularis]], [[cirrocumulus lacunosus]], [[cirrocumulus undulatus]].
* [[Cirrostratus]] : [[Cirrostratus duplicatus]], [[Cirrostratus fibratus]], [[Cirrostratus nebulosus]], [[Cirrostratus undalatus]].
* [[Roud glizhennadur]] : Koumoulennig hir ha moan a weler goude lost un nijerezh reaktadur (jet).

&lt;gallery&gt;
Image:Cirrus over Warsaw, June 26, 2005.jpg|Cirrus
Image:Cirrocumulus_to_Altocumulus.JPG|Cirrocumulus
Image:Close Cirrostratus.jpg|Cirrostratus
Image:Contrails in Haarlemmermeer.jpg|Roud c'hlizhennadur
&lt;/gallery&gt;

=== Koumoul etre (Familh B) ===
Kavet etre 2000 et 5000 metr hag anvet diouzh ar [[rakger]] ''[[alto]]-''. Bannigoù dour hepken :

* [[altostratus]] : [[altostratus duplicatus]], [[altostratus lenticularis]], [[mammatus|altostratus mammatus]], [[altostratus opacus]], [[altostratus praecipitatio]], [[altostratus radiatus]], [[altostratus translucidus]], [[altostratus undulatus]]

* [[altocumulus]] : [[altocumulus castellanus]], [[altocumulus duplicatus]], [[altocumulus floccus]], [[altocumulus lacunosus]], [[altocumulus opacus]], [[altocumulus perlucidus]], [[altocumulus radiatus]], [[altocumulus stratiformis]], [[altocumulus translucidus]], [[altocumulus undulatus]], [[altocumulus virga]], [[altocumulus lenticularis]]

* [[nimbostratus]] : [[nimbostratus floccus]], [[nimbostratus opacus]], [[nimbostratus pannus]], [[nimbostratus praecipitatio]], [[nimbostratus virga]]

&lt;gallery&gt;
Image:As 1.jpg|Altostratus
Image:Altocumulus1.jpg|Altocumulus
Image:Ns1.jpg|Nimbostratus
&lt;/gallery&gt;

=== Koumoul izel (Familh C) ===
Etre al leur douar betek 2000 metr gant stratus pe cumulus en o anvioù. Diouzh ar stratus e teu ar vrumenn :

* [[stratocumulus]] : [[stratocumulus castellanus]], [[stratocumulus duplicatus]], [[stratocumulus floccus]], [[stratocumulus lacunosus]], [[stratocumulus lenticularis]], [[mammatus|stratocumulus mammatus]], [[stratocumulus opacus]], [[stratocumulus perlucidus]], [[stratocumulus praecipitatio]], [[stratocumulus radiatus]], [[stratocumulus translucidus]], [[stratocumulus undulatus]]

* [[stratus]] : koumoul izel tre : [[stratus fractus]], [[stratus lenticularis]], [[stratus nebulosus]], [[stratus opacus]], [[stratus praecipitatio]], [[stratus translucidus]], [[stratus undulatus]]

* [[cumulus (nuage)|cumulus]] : [[cumulus arcus]], [[cumulus castellanus]], [[cumulus congestus]], [[cumulus fractus]], [[cumulus humilis]], [[cumulus mediocris]], [[cumulus orographic]], [[cumulus pannus]], [[cumulus pileus]], [[cumulus praecipitatio]], [[cumulus radiatus]], [[cumulus tuba]], [[cumulus velum]]

&lt;gallery&gt;
Image:Some clouds in blue sky.jpg|Stratocumulus
Image:St1.jpg|Stratus
Image:Cumulus clouds in fair weather.jpeg|Cumulus
&lt;/gallery&gt;

=== Koumoul a-sonn (Familh D) ===

E pep seurt uhelded hag enno ez eus redennoù a-sonn a gas anezho da vezañ c'houezhet pell diouzh o liveoù diazez :

* [[cumulonimbus]] : koumoul [[konvektadur]] dezho an uhelañ ment, a zo lec'h orin an arnevioù ([[cumulonimbus arcus]], [[cumulonimbus calvus]], [[cumulonimbus capillatus]], [[cumulonimbus incus]], [[mammatus|cumulonimbus mammatus]], [[cumulonimbus pannus]], [[cumulonimbus pileus]], [[cumulonimbus praecipitatio]], [[cumulonimbus roll]], [[cumulonimbus scud]], [[cumulonimbus shelf]], [[cumulonimbus spissatus]], [[cumulonimbus tuba]], [[cumulonimbus velum]]).
* [[pyrocumulus]]

&lt;gallery&gt;
Image:Cumulonimbus-tav.jpg|Cumulonimbus
Image:Gewitterwolke superzelle.jpg|[[Cumulonimbus]]
&lt;/gallery&gt;

=== Rummoù all ===
Un nebeud koumoul a vez kavet er [[troposfer]], en [[stratosfer]] hag er [[mezosfer]], ar [[koumoul noz lufrus|c'houmoul noz lufrus]] en o zouez.

== [[Arnev]]ioù : [[luc'hed]], [[kurun]] ha [[tanfoeltr]] ==
Er c'humulo-nimbus ez eus diforc'hioù energiezh tredan bras-tre etre an [[diazez]] hag ar vegenn. Dre diskargoù tredan e teu al luc'hed hag ez a ganton son an darzhadenn graet diwar an diskarg, ar son eo hini ar [[kurun|gurun]].&lt;br /&gt;
A wechoù ez eus un diskarg tredan etre al leur douar hag ar goumoulenn hag e vez kaset ur [[red tredan|redenn elektronoù]], an tanfoeltr, dezho ar galloud tredan a vilionoù [[volt]]. Gant an tanfoeltr e c'hell c'hoarvezout [[gwalldarvoud]]où grevus : tud lazhet pe gloazet, savadurioù dispennet, [[tan-gwall]]ioù (traoù, koadegoù, gwez, plantennoù).

== Livioù ar c'houmoul ==

== Panorama ==
[[Restr:Mammatus cloud panorama.jpg|thumb|center|upright 1.4|Mammatus o goeñviñ.]]

== Sellet ivez ==
=== Pennadoù all ===
* [[oabl]]
* [[oablouriezh]]

=== Liammoù diavaez ===
{{Raktresoù all|
  commons=Category:Clouds|
  wikt=Koumoul| &lt;!--Wiktionnaire--&gt;
}}
* [http://www.on.ec.gc.ca/canwarn/clouds-f.html Arselladurioù Environnement Canada]
* [https://web.archive.org/web/20080126155045/http://jornolsen.com/mammatus_slideshow/index.htm Koumoul mammatus ]
* [https://web.archive.org/web/20070928093648/http://www.alertes-meteo.com/divers_pheno/nuages_nocturnes.htm Koumoul en noz (galleg) ]

{{dour}}

[[Rummad:Oablouriezh]]
[[Rummad:Koumoul|*]]</text>
      <sha1>gu9o3wewy5xs3smxryj276efqtb7234</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Listenn olifanted istorel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43276</id>
    <revision>
      <id>2188415</id>
      <parentid>2162847</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T16:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>kempenn</comment>
      <origin>2188415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2225" sha1="psexxz4dj77eb0vz0yu0sacmfi2bmsi" xml:space="preserve">[[Restr:Chunee.jpg|320px|thumb|right|Tresadenn a ziskouez marv Chunee e 1826]]

Un toullad olifanted brudet zo en istor:
== A ==
* [[Abul-Abbas]] - olifant [[Karl Veur]] 
* [[Annabelle an olifantez livourez]] - olifantez eus India, gounezet en ur genstrivadeg, roet da [[loenva]] [[Anchorage (Alaska)|Anchorage]], [[Alaska]] e 1964.

== B ==
* [[Batyr]] (1970-93) - an olifant a gomze, e loenva [[Karaganda]] e [[Kazakhstan]].

== C ==
[[Restr:Castororpollux.jpg|thumb|right|Lazhadenn unan eus daou olifant ul loenva e Pariz e miz Kerzu 1870.]]
* [[Castor ha Pollux (olifanted)|Castor ha Pollux]] - debret gant an dud pinvidik e [[Pariz]] e-kerzh [[seziz]] 1870.
* [[Chunee]] - un olifant en ul loenva en [[Exeter Exchange]], fuzuilhet gant soudarded eus [[Somerset House]] e miz Meurzh 1826 

== H ==
* [[Hannon]] - olifant ar pab [[Leon X]]
* [[Hansken]] - a reas tro [[Europa]] etre 1637 ha 1655 da ziskouez troioù ouesk 
* [[Icy Mike]] - un olifant a vevas hag a varvas war ar [[Menez Kenya]], 4.4km a-us da live ar mor, un dra divoaz, a zebr kalz nerzh.
* [[John L. Sullivan (olifant)]] (1860 ? - 1932) - un olifant dornataer e sirk [[Adam Forepaugh]].
* [[Jumbo]] - Olifant [[P. T. Barnum]]; diwar e anv e teu ar ger a gaver e ''jumbojet''.
* [[Lallah Rookh]] - un olifant e sirk [[Dan Rice]]. Mervel a reas e 1860 goude treuziñ an [[Ohio (stêr)|Ohio]] war neuñv.
*Mamie - olifantez afrikan e [[zoo Knoxville]], marvet d'an [[10 a viz Meurzh]] [[2006]] d'he 45 bloaz.
*[[Skeudenn:Elephantmary.jpg|right|thumb|240px|Mary, krouget e 1916. An olifantez nemeti en istor.]]
* [[Norma Jean (olifant)]]-- foeltret gant ul [[luc'hedenn]] war-dro 1972, e-kerzh un dibunadeg sirk en [[Oquawka, IL]]. Beziet e voe war al lec'h.

== O ==
* [[Olifant brezel|Olifanted brezel]] [[Hannibal]] - Er bloaz [[-218|218 kent JK]] e tremenas [[Hannibal]] dreist an [[Alpoù]] gant 37 olifant.

== Z ==
* [[Ziggy]] - un olifant 6.5 tonenn chadennet e loenva [[Brookfield (Illinois)|Brookfield]] en Illinois e-pad 30 vloaz, ha dichadennet d'ar [[4 a viz Gouhere]], [[1973]].

==Daveoù==
{{daveoù}}

== Gwelet ivez ==
*[[Olifant]]
*[[Loened faltazi]]
*''Shooting an Elephant'', un istor gant [[George Orwell]]

[[Rummad:Olifanted brudet]]</text>
      <sha1>psexxz4dj77eb0vz0yu0sacmfi2bmsi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gisela</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44245</id>
    <revision>
      <id>2188598</id>
      <parentid>2185151</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2743" sha1="tp3dzpoivk4oevug2civbqaladc37th" xml:space="preserve">'''Gisela''' zo un [[anv-bihan alamanek]]. Savet eo diwar ar ger germanek ''gisil'', a dalv kement ha ''saezh.'' 

==E brezhoneg==
* [[Brezhoneg]] : ''Gizela'' (evel Gizela Étienne, c'hoariourez ha leurennerez e Kastellin).

==Er yezhoù arall==
* [[Galleg]] : ''Gisèle'' pe ''Giselle'' (distagañ Jizêl)
* [[Alamaneg]] : ''Gisela'' pe ''Giesela'' ( distagañ Gizela), ''Giselberta'' 
* [[Italianeg]] :''Gisella'' ( distagañ Djisella)

==Istor==
Roet e veze er familhoù [[Franked|frank]] ivez e Galia.

== Tud ==
[[File:Bone_of_Giselle_of_Bavaria.jpg|thumb|upright|Askorn da Gisela Bavaria, miret en iliz [[Veszprem]] en Hungaria]]
[[File:Gisele Bundchen2.jpg|thumb|upright|Gisele Bündchen]]
[[File:Gisela (singer) (cropped).jpg|thumb|upright|Gisela Lladó Cánovas]]
&lt;!--Hervez urzh ar bloavezhioù ganedigezh--&gt;
* ''Gisela'', merc'h da [[dug Gwaskogn]], a zimezas da [[Caribert II]], mab da [[Klotar II]].
* [[Gisela Akitania]], mamm [[Bertrada Laon]], lesanvet ''Berta an Droadegez''.
* [[Gisela (757-810)|Gisela]] ([[757]]-[[810]]), merc'h [[Pepin Grenn]] ha [[Bertrada Laon]], [[c'hoar]] da [[Karl Veur|Garl Veur]], a oa bet roet dezhi anv he mamm-gozh Gisela Akitania.
* [[Gisela (merc'h da Garl Veur)|Gisela]] ([[781]]-ap.[[814]]), merc'h da Garl Veur.
* [[Gisela (merc'h da Loeiz an Deol )|Gisela]] (?-war-lerc'h [[874]]), merc'h da [[Loeiz an Deol]], merc'h-vihan da Garl Veur. Ganti e voe diazezet abatioù [[Somain]] ha [[Cysoing]] en hanternoz [[Bro-C'hall]] a hiziv.
**Ur verc'h he doe hag a voe anvet ''Gisela'' ivez, hag ac'h eas da leanez.
* [[Gisela Bourgogn]] (952-1006), dugez [[Bavaria]], mamm Gisela Bavaria.
* [[Gisela Bavaria]] (war-lerc'h [[985]]-[[1060]]), rouanez [[Hungaria]], [[gwenvidig]]ez katolik.
* [[Gisela Swabia]] (989 pe 990 – 14 a viz C'hwevrer 1043), merc'h da [[Herman II Swabia]] ha d'e bried [[Gerberga Bourgogn]].
* [[Gisela Aostria]] (1856–1932), merc'h d'an impalaer [[Franz Joseph Iañ]] ha d'e bried [[Elisabeth von Österreich-Ungarn]] (lesanvet [[Sissi]]).

===XIXvet kantved===
*[[Gisela von Arnim]] (1827-1889), skrivagnerez alamanek.

===XXvet kantved===
* [[Gisèle Halimi]], ([[1927]]-[[2020]]), [[alvokad]]ez ha [[skrivagner]]ez c'hall.
* [[Gisela Lladó Cánovas]] ([[1979]]—), kanerez [[Katalonia|katalan]].
* [[Gisele Bündchen]] ([[1980]]—), dougerez dilhad eus [[Brazil]].
* [[Beyoncé Giselle Knowles-Carter]] ([[1981]]—), kanerez [[stadunanat]].
* [[Gisela João]] ([[1983]]—), kanerez ''[[fado]]'' [[portugal]]at.

== En arz ==
* ''[[Giselle (barrez)|Giselle]]'', [[barrez]] gant [[Jean Coralli]] ha [[Jules Perrot]], sonerezh gant [[Adolphe Adam]], skrid gant [[Théophile Gautier]] ([[1841]])


[[Rummad:anvioù-bihan frankek]]
[[Rummad:anvioù-bihan alamanek]]</text>
      <sha1>tp3dzpoivk4oevug2civbqaladc37th</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fersen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44549</id>
    <revision>
      <id>2188566</id>
      <parentid>2185118</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1492" sha1="gef33sqfkve8ahpt79a6b47xby5gxut" xml:space="preserve">{{disheñvelout anvioù-tud}}
'''Fersen''', pe '''von Fersen''', zo un anv-tiegezh brudet eus [[Sveden]].

== Tud ==
*Simon Verssen (1420)
*Henning Verssen (1515)
*Lorenz Verssen (1546)
==XVIIvet kantved==
*Reinhold von Fersen (1609)
*Hermann von Fersen d.ä. (1654)
*[[Otto Wilhelm von Fersen]] (1623–1703), soudard svedat 
*[[Hans von Fersen d.ä.]] (1625–1683)
*[[Fabian von Fersen]] (1626–1677), soudard svedat, kenderv da Otto 
*[[Reinhold Johan von Fersen]] (1646-1716)
*[[Hans von Fersen]] (1683–1736)
*Herman von Fersen ar Yaouankañ (1674–1709)
* [[Johann Hermann von Fersen]] (marvet e 1801), jeneral en arme Rusia

==XVIIIvet kantved==
* [[Carl Reinhold von Fersen]], (1716–1786)
* Fredrik Axel von Fersen, [[Axel von Fersen an Henañ]] (1719–1794)
* [[Ulrika von Fersen]] (1749-1810)
* [[Hedvig Eleonora von Fersen]] (1753–1792), keniterv da Ulrika
* [[Augusta von Fersen]] (1754–1846)
* Hans Axel von Fersen, [[Axel von Fersen ar Yaouankañ]] (1755–1810)
* e c'hoar [[Sophie von Fersen]] (1757–1816)
* Fabian Reinhold von Fersen (1762–1818)

==XIXvet kantved==
* [[Axel von Fersen]] (1798–1838)
* Gustaf Hans von Fersen (1802–1839)
* Hedvig Wilhelmina Augusta Sofia Maria Teresia Lovisa von Fersen (1816–1879)
* [[Vasili Fersen]] (1858-1937), amiral rus.
* [[Jacques d'Adelswärd-Fersen]] (1880-1923), romantour ha barzh gall-svedat, kar da Hans Axel

==XIXvet kantved==

==Tud all==
*[[Thomas Fersen]], kaner gall

[[Rummad:anvioù-tiegezh Sveden]]</text>
      <sha1>gef33sqfkve8ahpt79a6b47xby5gxut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Augsburg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44584</id>
    <revision>
      <id>2188490</id>
      <parentid>2187797</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="632" sha1="m50gz711rdsh5i5jjvndrvvxfyb9zbf" xml:space="preserve">[[Restr:The Town Hall of Augsburg.jpg|300px|thumb|Ar Rathaus (an ti-kêr) en '''Augsburg''']]
'''Augsburg''' zo ur gêr e [[Bavaria]], e mervent [[Alamagn]], war ribl ar stêr [[Lech]].

Savet e oa bet kêr gant ar Romaned, er bloavezh [[-15]], dindan an anv ''Augusta Vindelicorum'', en enor d'an impalaer [[Aogust (impalaer)|Augustus]]. An iliz-veur zo eus an {{Xvet kantved}}. Ur gêr zieub e oa en [[Impalaeriezh Santel Roman]].

== Tud ==
* [[Hans Holbein an Henañ]], livour
* [[Hans Holbein ar Yaouankañ]], livour
* [[Bertolt Brecht]], skrivagner

{{Patrom:Kêrioù Alamagn}}
{{Porched Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Bavaria]]</text>
      <sha1>m50gz711rdsh5i5jjvndrvvxfyb9zbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Malcolm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44916</id>
    <revision>
      <id>2188725</id>
      <parentid>2185301</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1246" sha1="t6wprixj495hikoi8g0pd0k2mdwm16v" xml:space="preserve">'''Malcolm''', '''Máel Coluim''' pe '''Maol Choluim''', zo un [[anv-bihan gouezelek]], hag a dalv kement ha &quot;diskibl, touzet e vlev, da [[Sant Koulm]]&quot;. 


== Tud ==

===Tud jentil skosat===
* [[Máel Coluim, kont Atholl]], Mormaer Atholl etre 1153/9 hag ar bloavezhioù 1190
* [[Máel Coluim (Strat Clut)]], roue [[Strat Clut]]
* [[Máel Coluim of Moray]], Mormaer Moray

* [[Malcolm Bro-Skos]], anv meur a roue 
** [[Malcolm Iañ Bro-Skos]], Roue ar Skosiz eus 1005 d'e varv
** [[Malcolm II Bro-Skos]], Roue ar Skosiz eus 1005 d'e varv
** [[Malcolm III Bro-Skos]], Roue ar Skosiz
** [[Malcolm IV Bro-Skos]], Roue ar Skosiz

* [[Maol Choluim, Kont Angus]], Mormaer Angus
* [[Maol Choluim Iañ, Kont Fife]], Mormaer Fife
* [[Maol Choluim I, Kont Lennox]], Mormaer
* [[Maol Choluim II, Kont Fife]], Mormaer
* [[Maol Choluim II, Kont Lennox]], Mormaer

=== Tud vrudet all ===
* [[Malcolm X]], ur politikour [[stadunanat]] du
* [[Malcolm Forbes]] (1919-1990), embanner ''Forbes magazine''

== Sinema ==
* [[Malcolm X (film)]], ur film gant [[Spike Lee]] diwar-benn buhez Malcolm X

==Lec'hanvioù e [[SUA]]==
*Malcolm, [[Maryland]] 
*Malcolm, [[Nebraska]], e [[Lancaster County]]

[[Rummad:Anvioù-bihan gouezelek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]</text>
      <sha1>t6wprixj495hikoi8g0pd0k2mdwm16v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lekunberri (Nafarroa Garaia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45010</id>
    <revision>
      <id>2188681</id>
      <parentid>2185250</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1556" sha1="k50b08ubg7n42xgrw0mccwcckqb19oq" xml:space="preserve">* ''Ul [[Lekunberri (Nafarroa Beherea)|Lekunberri]] all zo e [[Nafarroa Izel]].'' 

[[Skeudenn:Navarra - Mapa municipal Lekunberri.svg|thumb|right|260px|Sede pelec'h emañ Lekunberri, gronnet gant [[Larraun]].]]

'''Lekunberri''' (euskareg ha stumm ofisiel; ''Lecumberri'' hervez ar stumm [[spagnolek]]) zo anv ur gumun [[euskarek]] eus [[Nafarroa Uhel]], en [[Euskal Herria]], un 30 km eus [[Iruñea]], war hent [[Donostia]]. Gronnet eo penn-da-benn gant kumun [[Larraun]].
[[Skeudenn:Plazaola 007.JPG|thumb|kleiz|260px|An ti-hent-houarn kozh]]
{{clr|left}}


== Poblañsouriezh ==
{| align=&quot;center&quot; rules=&quot;all&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;4&quot; style=&quot;border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom:2px solid #999&quot;
|+ style=&quot;font-weight: bold; font-size: 1.1em; margin-bottom: 0.5em&quot;| Emdroadur ar boblañs
! [[1897]] !! [[1900]] !! [[1930]] !! [[1940]] !! [[1950]] !! [[1960]] !! [[1970]] !! [[1975]] !! [[1981]] !! [[1991]] !! [[1999]] !! [[2005]] !! [[2006]] !! [[2007]] !! [[2008]]
|-
| align=center| - || align=center| - || align=center| - || align=center| - || align=center| - || align=center| - || align=center| - || align=center| - || align=center| - || align=center| - || align=center| 834 || align=center| 1050 || align=center| 1085 || align=center| 1178 || align=center| 1295
|}

== Tren ==
Dre eno e tremene an tren eus Donostia da Iruña, anvet tren ar Plazaola. Amañ evel e meura lec'h eo bet troet da ''hentglas''.
 
== Tud ==
* Ar strollad rock [[Berri Txarrak]].

{{Kumunioù Nafarroa}}

[[Rummad:Kumunioù Nafarroa]]</text>
      <sha1>k50b08ubg7n42xgrw0mccwcckqb19oq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Louis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45523</id>
    <revision>
      <id>2188717</id>
      <parentid>2185289</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4803" sha1="lnmeo4khrunlmehou3za341wc41hn25" xml:space="preserve">'''Louis''' zo un [[anv-bihan gallek]], a orin [[frankek]], tremenet e [[saozneg]], kevatal da [[Loeiz]] e [[brezhoneg]]. 

==Gerdarzh==
Dont a rafe eus ''Chlodwech'', savet diwar ''Chlod'' (klodus) ha ''wech'' (emgann) hag e talvezje kement ha &quot;brezelour illur&quot;. Damheñvel outañ eo an anv ''Chlothar'', troet da [[Lothar]], kollet ar son skrivet gant ''ch'' ivez. &lt;br /&gt;
Troet eo an anv Chlodwech da g-[[Clovis]] ha da ''[[Ludovicus]]'' ha neuze da ''Louis'' e galleg, goude ma'z eus un adstumm gallek, [[Ludovic]].

==Adstummoù==
*''Louison'', evit ar baotred, ha ''[[Loulou]]''.
*''Louie'', adstumm amerikanek.
*''[[Louise]], Louisette'', evit ar merc'hed, ha ''Zézette''.

==E yezhoù all==
Kavout a reer stummoù all d'an anv en holl yezhoù [[Europa]].
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2&quot;&gt;
*[[Loeiz]], e brezhoneg.
*[[Ludovicus]] e [[latin]] 
*[[Louis]] ha [[Ludovic]] e [[galleg]], ha [[Clovis]] hag [[Aloysius]]; 
** [[Louise]], ''Louisette, Louisa, Louison'', evit ar merc'hed; 
** [[Lou]], [[Loulou]] eo ar berranvioù;
*[[Lewis]], e [[saozneg]] (met '''Louis''' ha Louise zo anavet ivez) hag e [[kembraeg]]
*[[Luis]], e [[spagnoleg]] ([[Luisa]] evit ar merc'hed), hag en [[euskareg]], portugaleg, sardeg, 
*[[Luís]] e [[portulaleg]]; 
*[[Lluís]], e [[katalaneg]] 
*''Lluis, Lluiso'' e [[valañseg]]
*[[Luigi]], en [[italianeg]]
*[[Ludwig]], ''Alois, Luis'', en [[alamaneg]] 
*[[Lodewijk]], en [[izelvroeg]]
*''Ludwik'' e [[poloneg]] hag e [[tchekeg]],
*''Loudovikos'' e [[gresianeg]]
*[[Lajos]] en [[hungarek]]
* [[Ľudovít]] e [[slovakeg]]
* Людовик (Ludovik) e [[ruseg]] 
* Ludvig e [[svedeg]]:
* [[Loís]] en [[okitaneg]] 
* [[Loïc]] e [[provañseg]] 
* لويسية en [[arabeg]]
*''Liangyong'' e [[sinaeg]].
&lt;/div&gt;
==Anv-kevrennek==
*[[Jean-Louis]], Pierre-Louis

== Tud ==
===Rouaned c'hall===
Triwec'h [[roue gall]], pe danvez-roue, a voe anvet Louis. [[Louis XVII]] avat ne voe ket kurunennet na ne renas ket. 

===Tud all===
[[Skeudenn:Louis-René de Caradeuc de La Chalotais.jpg|thumb|200px|Loeiz ar Chalotez.]]
==== {{Breizh}} ====
* [[Louis-Marie Grignion de Montfort]] (1673-1713), misioner
* [[Louis-René Caradeuc de la Chalotais]] (1701-1785), prokulor e [[Breujoù Breizh]] gwelet evel an emsaver kentañ
* [[Louis de Sol de Grisolles]] (1761-1836), jeneral chouan
* [[Louis Lefèvre-Utile]] (1858-1940), greantour, krouet ganti ar [[Petit-Beurre]]

====={{XXvet}} kantved===== 
* [[Louis-Marie Désiré-Lucas]] (1869-1949), livour
* [[Roparz Hemon|Louis-Paul Nemo]], skrivagner brezhonek
* [[Louison Bobet]], marc'hhouarner
* [[Louis-Jacques Suignard]], kaner brezhonek

==== {{Bro-C'hall}} ====
* [[Louis de France]], pe [[Loeiz Bro-C'hall]], anv meur a briñs gall
* [[Louis Aragon]], barzh
* [[Lou Tchimoukow|Louis Bonin]] ([[1878]]-[[1963]]), den a sinema
* [[Louis Blériot]], karrnijer
* [[Louis de la Bourdonnais]], echedour
* [[Louis Braille]], a ijinas ar skritur [[braille]] evit an [[dall]]ed
* [[Louis de Broglie]], matematikour ha fizikour
* [[Louis de Funès]], aktour
* [[Louis Daquin]] ([[1908]]-[[1980]]), filmaozer ha saver senario
* [[Louis Desaix]], jeneral
* [[Louis Garrel]] ([[1983]]-), aktour ha filmaozer
* [[Louis Lefebvre (aktour)|Louis Lefebvre]] ([[1919]]-[[1968]]), aktour sinema
* [[Louis Malle]], filmaozour
* [[Louis Pasteur]], medisin
* [[Louis Picquet du Boisguy]], ofiser chouan
* [[Louis Seigner]], aktour (c'hoariva, sinema ha skinwel)
* [[Louis Vuitton]], oberour malizennoù
* [[Louis-Antoine de Bougainville]], merdeer
* [[Louis Jean Pierre Vieillot]] ([[1748]]-[[1831]]), [[evnoniour]]
* [[Jacques-Louis Lions]], matematikour

==== {{Bro-Skos}} ====
* [[Robert Louis Stevenson]], skrivagner skosat saoznek

==== {{SUA}} ====
* [[Louis Armstrong]], trompilher
* [[Louis Farrakhan]] (g. e 1933), penn bras al luskad relijiel ha politikel [[Nation of Islam]]

== Louis evel anv-tiegezh ==
* [[Émile Louis]], muntrer gall
* [[Joe Louis]], dornataer stadunanat
* [[Joseph-Dominique Louis]], ministr gall
* [[Pierre Louÿs]], Pierre Louis e wir anv, barzh gall
* [[Pierre-Charles Alexandre Louis]] ([[1787]]—[[1872]]), fizikour gall
* [[Robert Louis]], ardamezour gall

==Lec'hanvadurezh==
* [[Saarlouis]] (Sarrelouis e galleg), ur gêr en [[Alamagn]], e [[Saar]]
* &quot;Louis-Gentil&quot;, anv kozh [[Youssoufia]] e [[Maroko]], enni mengleuzioù fosfat
* [[Louisiana]], stad e [[SUA]]
* [[Port-Louis]], anv a gaver e [[Gwadloup]], [[Breizh]] ([[Porzh-Loeiz]] e brezhoneg), [[Moris|Enez Vaoris]]
* [[Saint-Louis]], anv meur a lec'h
* [[Louisville (disheñvelout)|Louisville]], anv meur a gêr
* [[kenkiz Louisic]], ur c'henkiz kouronkañ rummet er [[Ar Baol-Skoubleg|Baol-Skoubleg]].

==Pennadoù kar==
*[[Lou]]
*[[Loulou]]

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]
[[Rummad:Lec'hanvadurezh c'hallek]]</text>
      <sha1>lnmeo4khrunlmehou3za341wc41hn25</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Craig</title>
    <ns>0</ns>
    <id>45981</id>
    <revision>
      <id>2188539</id>
      <parentid>2185082</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1126" sha1="rey0bx4v8823rv11vf99d5b6yyi7336" xml:space="preserve">'''Craig''' zo un anv, bihan pe diegezh, a orin gouezelek. Evit gwir e teu eus [[gouezeleg Skos]] ''creag'' pe eus an [[iwerzhoneg]] ''carraig'', an daou o talvezout [[karreg]]. Ar ger [[saoznek skosat]] [[crag]] a dalv un dorgenn roc'hek bihan war tachenn an [[douarouriezh]].

== Tud ==
=== Anv bihan ===
*[[Craig David]] (ganet e 1981), ur c'haner R&amp;B saoz
* [[Craig Armstrong]] (ganet e 1959), un aozer skosat sonerezh laz-seniñ, filmoù hag [[electronica]]

=== Anv tiegezh ===
* [[Daniel Craig]] (ganet e 1968), un aktour saoz
* [[Carl Craig]] (ganet e 1969), un DJ ha produer sonerezh techno eus [[Detroit]]

== Lec'hanvioù ==
E [[Stadoù-Unanet Amerika]]:
*[[Craig (Alaska)]], ur gêr
*[[Craig (Colorado)]], ur gêr
*[[Craig (Iowa)]], ur gêr
*[[Craig (Missouri)]], ur gêr
*[[Craig (Nebraska)]], ur geriadenn
*[[Kontelezh Craig (Virginia)]]
E [[Bro-Skos]]:
*[[Ailsa Craig]], e gouezeleg ''Creag Ealasaid'', un enezenn

== Tudennoù faltazi ==
*[[South Park|Craig]], an dudenn o tont ingal en heuliadenn South Park


[[Rummad:Anvioù-bihan gouezelek]]
[[Rummad:Anvioù-tud skosat]]
[[Rummad:Anvioù-tud iwerzhonat]]</text>
      <sha1>rey0bx4v8823rv11vf99d5b6yyi7336</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bullecourt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>48973</id>
    <revision>
      <id>2188518</id>
      <parentid>2185057</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8103" sha1="f4fiwman609ow02lc5hmi4cmu6fec06" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #adafda&quot; |'''Kumunioù Frañs'''
|-
|- align=&quot;center&quot;
|Anv 
|Bullecourt
|- align=&quot;center&quot;
|Skoed
|[[Restr:Blason Bullecourt.svg|90px]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
|{{Frañs}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Rannvro]] 
|{{FR-NPDC}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Departamant]] 
|{{FR-Pas-de-Calais-skoed}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Bro hengounel]] 
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Arondisamant]] 
|[[Arondisamant Arras|Arras]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Etrekumuniezh]] 
|Communauté de communes du Sud Arrageois
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kanton]] 
|[[Kanton Croisilles|Croisilles]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod INSEE]] 
|62185
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod post]] 
|62128 
|- align=&quot;center&quot;
|Maer 
|Jules Laude 
|- align=&quot;center&quot;
|Amzer-gefridi 
|[[2008]]-[[2014]]
|- align=&quot;center&quot;
|Gorread
|6,43&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
|Led
|50° 11' 35&quot; Norzh 
|- align=&quot;center&quot;
|Hed
|02° 55' 43&quot; Reter
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder kreiz 
|92 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder bihanañ 
|74 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder brasañ 
|104 m
|- align=&quot;center&quot;
|Poblañs hep kontoù doubl
|242 &lt;small&gt;(2007)&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Stankter
|37 a./km²
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn ar gumun
|
|}
'''Bullecourt''' a zo ur gumun eus departamant [[Pas-de-Calais]] ([[Bro-C'hall]]).
== Istor ==
{|
|[[Restr:Bundesarchiv Bild 146-1988-001-17, Frankreich, eroberte Stellung.jpg|left|thumb|Fozelloù-brezel [[Alamagn|alaman]] e-tro [[Croisilles]] ha '''Bullecourt''', 1917]]
|}
* [[Brezel-bed kentañ]]: emgannoù kalet a voe e miz Ebrel ha miz Mae 1917 etre an [[Aostralia]]ned hag al Lu [[Alamagn|alaman]]; roet e voe ar [[Kroaz-brezel 1914-1918|Groaz Brezel 1914-1918]] d'ar gumun e [[1920]]&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20170303083543/http://pages14-18.mesdiscussions.net/pages1418/forum-pages-histoire/communes-decorees-guerre-sujet_7632_2.htm Pages 14-18]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-2007 ==
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;						
&lt;timeline&gt;						
Colors=						
  id:lightgrey value:gray(0.9)						
  id:darkgrey value:gray(0.7)						
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)						
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)						
ImageSize = width:800 height:350						
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50						
DateFormat = x.y						
Period =from:0 till:620						
TimeAxis = orientation:vertical						
AlignBars = justify						
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0						
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:20 start:0						
						 
BackgroundColors = canvas:sfondo						
BarData=						
  bar:1791						
  bar:1792						
  bar:1793						
  bar:1794						
  bar:1795						
  bar:1796						
  bar:1797						
  bar:1798						
  bar:1799						
  bar:1800 text:1800						
  bar:1801						
  bar:1802						
  bar:1803						
  bar:1804						
  bar:1805						
  bar:1806						
  bar:1807						
  bar:1808						
  bar:1809						
  bar:1810						
  bar:1811						
  bar:1812						
  bar:1813						
  bar:1814						
  bar:1815						
  bar:1816						
  bar:1817						
  bar:1818						
  bar:1819						
  bar:1820 text:1820						
  bar:1821						
  bar:1822						
  bar:1823						
  bar:1824						
  bar:1825						
  bar:1826						
  bar:1827						
  bar:1828						
  bar:1829						
  bar:1830						
  bar:1831						
  bar:1832						
  bar:1833						
  bar:1834						
  bar:1835						
  bar:1836						
  bar:1837						
  bar:1838						
  bar:1839						
  bar:1840 text:1840						
  bar:1841						
  bar:1842						
  bar:1843						
  bar:1844						
  bar:1845						
  bar:1846						
  bar:1847						
  bar:1848						
  bar:1849						
  bar:1850						
  bar:1851						
  bar:1852						
  bar:1853						
  bar:1854						
  bar:1855						
  bar:1856						
  bar:1857						
  bar:1858						
  bar:1859						
  bar:1860 text:1860						
  bar:1861						
  bar:1862						
  bar:1863						
  bar:1864						
  bar:1865						
  bar:1866						
  bar:1867						
  bar:1868						
  bar:1869						
  bar:1870						
  bar:1871						
  bar:1872						
  bar:1873						
  bar:1874						
  bar:1875						
  bar:1876						
  bar:1877						
  bar:1878						
  bar:1879						
  bar:1880 text:1880						
  bar:1881						
  bar:1882						
  bar:1883						
  bar:1884						
  bar:1885						
  bar:1886						
  bar:1887						
  bar:1888						
  bar:1889						
  bar:1890						
  bar:1891						
  bar:1892						
  bar:1893						
  bar:1894						
  bar:1895						
  bar:1896						
  bar:1897						
  bar:1898						
  bar:1899						
  bar:1900 text:1900						
  bar:1901						
  bar:1902						
  bar:1903						
  bar:1904						
  bar:1905						
  bar:1906						
  bar:1907						
  bar:1908						
  bar:1909						
  bar:1910						
  bar:1911						
  bar:1912						
  bar:1913						
  bar:1914						
  bar:1915						
  bar:1916						
  bar:1917						
  bar:1918						
  bar:1919						
  bar:1920 text:1920						
  bar:1921						
  bar:1922						
  bar:1923						
  bar:1924						
  bar:1925						
  bar:1926						
  bar:1927						
  bar:1928						
  bar:1929						
  bar:1930						
  bar:1931						
  bar:1932						
  bar:1933						
  bar:1934						
  bar:1935						
  bar:1936						
  bar:1937						
  bar:1938						
  bar:1939						
  bar:1940 text:1940						
  bar:1941						
  bar:1942						
  bar:1943						
  bar:1944						
  bar:1945						
  bar:1946						
  bar:1947						
  bar:1948						
  bar:1949						
  bar:1950						
  bar:1951						
  bar:1952						
  bar:1953						
  bar:1954						
  bar:1955						
  bar:1956						
  bar:1957						
  bar:1958						
  bar:1959						
  bar:1960 text:1960						
  bar:1961						
  bar:1962						
  bar:1963						
  bar:1964						
  bar:1965						
  bar:1966						
  bar:1967						
  bar:1968						
  bar:1969						
  bar:1970						
  bar:1971						
  bar:1972						
  bar:1973						
  bar:1974						
  bar:1975						
  bar:1976						
  bar:1977						
  bar:1978						
  bar:1979						
  bar:1980 text:1980						
  bar:1981						
  bar:1982						
  bar:1983						
  bar:1984						
  bar:1985						
  bar:1986						
  bar:1987						
  bar:1988						
  bar:1989						
  bar:1990						
  bar:1991						
  bar:1992						
  bar:1993						
  bar:1994						
  bar:1995						
  bar:1996						
  bar:1997						
  bar:1998						
  bar:1999						
  bar:2000 text:2000						
  bar:2001						
  bar:2002						
  bar:2003						
  bar:2004						
  bar:2005						
  bar:2006						
  bar:2007						
PlotData=						
 color:barra width:10 align:left						
 bar:1793 from:0 till: 490						
 bar:1800 from:0 till: 522						
 bar:1806 from:0 till: 522						
 bar:1821 from:0 till: 532						
 bar:1831 from:0 till: 583						
 bar:1836 from:0 till: 556						
 bar:1841 from:0 till: 601						
 bar:1846 from:0 till: 617						
 bar:1851 from:0 till: 593						
 bar:1856 from:0 till: 543						
 bar:1861 from:0 till: 503						
 bar:1866 from:0 till: 490						
 bar:1872 from:0 till: 527						
 bar:1876 from:0 till: 559						
 bar:1881 from:0 till: 547						
 bar:1886 from:0 till: 488						
 bar:1891 from:0 till: 512						
 bar:1896 from:0 till: 506						
 bar:1901 from:0 till: 458						
 bar:1906 from:0 till: 423						
 bar:1911 from:0 till: 396						
 bar:1921 from:0 till: 181						
 bar:1926 from:0 till: 273						
 bar:1931 from:0 till: 281						
 bar:1936 from:0 till: 288						
 bar:1946 from:0 till: 321						
 bar:1954 from:0 till: 330						
 bar:1962 from:0 till: 296						
 bar:1968 from:0 till: 264						
 bar:1975 from:0 till: 245						
 bar:1982 from:0 till: 248						
 bar:1990 from:0 till: 260						
 bar:1999 from:0 till: 251						
 bar:2006 from:0 till: 239						
 bar:2007 from:0 till: 242						
						
TextData=						
  fontsize:S pos:(50,10)						
  text:Cassini hag EBSSA					
&lt;/timeline&gt;						
&lt;/div&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
*[[Vindicianus]], sant frank.
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kumunioù Pas-de-Calais]]
[[Rummad:Kroaz-brezel 1914-1918 (kumunioù Pas-de-Calais)]]</text>
      <sha1>f4fiwman609ow02lc5hmi4cmu6fec06</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kapelle (Zeeland)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49063</id>
    <revision>
      <id>2188651</id>
      <parentid>2185210</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1087" sha1="jujdhtkr2akc4b94d3jdj79qyw1e8od" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Flag of Kapelle.svg|thumb|right|200px|Banniel Kapelle]]
[[Skeudenn:Coat_of_arms_of_Kapelle_(Netherlands).svg|thumb|right|200px|Skoed-ardamez Kapelle]]
[[Skeudenn:LocatieKapelle.png|thumb|right|200px|Lec'hiadur Kapelle e Zeeland]]
'''Kapelle''' zo ur gumun hag ur gêr eus proviñs [[Zeeland]], en [[Izelvroioù]], e ledenez [[Zuid-Beveland]]. 49.66 km² eo gorread ar gumun (douar : 37,14 km² dour : 12,52 km²). D'ar [[1añ a viz Genver]] [[2007]] e oa 12 014 annezad enni (stankter : 323 annezad/km²).

==Kêrioù ar gumun==
*[[Biezelinge]]
*Kapelle
*[[Schore (Izelvroioù)|Schore]]
*[[Wemeldinge]]

== Tud ==
*[[Annie M.G. Schmidt]] - skrivagnerez bet ganet e Kapelle
*[[Jan Peter Balkenende]] - bet kentañ ministr an Izelvroioù, ganet e Biezelinge
*[[Jan Kees de Jager]] - ministr an argant

==Liammoù diavaez==
*[http://www.kapelle.nl Lec'hienn ofisiel]
*[https://web.archive.org/web/20051231134101/http://www.plattegronden.nl/gemeentekapelle/ Kartenn]

{{Commons|Category:Kapelle, Zeeland}}
{{Proviñs Zeeland}}
{{Porched Izelvroioù}}

[[Rummad:Kumunioù Zeeland]]</text>
      <sha1>jujdhtkr2akc4b94d3jdj79qyw1e8od</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Guadalajara (Mec'hiko)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49786</id>
    <revision>
      <id>2188610</id>
      <parentid>2185164</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2855" sha1="6jpvsmf0m9wzuebml8qhpaalxoaflra" xml:space="preserve">[[Skeudenn:BoysFountainMorelosStGDL.JPG|thumb|right|250px|Straed ha feunteun e Guadalajara]]
'''Guadalajara''' ([ɡwaðalaˈxaɾa]) zo ur gêr vras e [[Mec'hiko]], eil kêr vrasañ ar vro, ha kêr-benn stad [[Jalisco]].  

Gant kumunioù [[Zapopan]], [[Tlaquepaque]], [[Tonalá]], [[Tlajomulco de Zúñiga]], [[Zapotlanejo]] hag [[Ixtlahuacán del Río]] en-dro dezhi ez eus anezhi ur veurgêr a  4,1 milions a dud ( hervez niveradeg 2005). He 814 km2 eo ar brasañ gorread d'ur gumun. 


&lt;gallery&gt;
Country1.JPG|'
GWTC1.JPG|'
Multiva1.jpg|
Tapatio tour bus.jpg|
15mpalace.JPG|
Plaza de Armas, Guadalajara, Jalisco, México.jpg|
Palacio de gobierno1.jpg|
Plazadeliberacion1.jpg|
Pedromoreno1.jpg|
FotoCH 32.JPG|
Morelos1.jpg|
Centro Histórico 20 (6-Agosto-2004).JPG|
CH2Uni.jpg|
FotoCH 17.JPG|
Escudo1.jpg|
Línea 3 del Sistema de Tren Eléctrico Urbano de Guadalajara.jpg
Los Arcos, Guadalajara.jpg
&lt;/gallery&gt;
== Gevelliñ ==

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Kêrioù gevellet
!Banniel &amp; Bro
!Kêr
!Bloaz
|-
|{{Costa Rica}}
|[[Alajuela]]
|1983
|-
|{{SUA}}
|[[Albuquerque]]
|1985
|-
|{{Perou}}
|[[Arequipa]]
|
|-
|{{SUA}}
|[[Atlanta]]
|2009
|-
|{{Filipinez}}
|[[Batangas]]
|
|-
|{{Venezuela}}
|[[Caracas]]
|1976
|-
|{{Filipinez}}
|[[Cebu City|Cebu]]
|1976
|-
|{{Spagn}}
|[[Ceuta]]
|
|-
|{{Spagn}}
|[[Cigales]]
|1992
|-
|{{SUA}}
|[[Cleveland (Ohio)|Cleveland]]
|1976
|-
|{{SUA}}
|[[Compton, California|Compton]]
|
|-
|{{Brazil}}
|[[Curitiba]]
|1995
|-
|{{Sukorea}}
|[[Daejeon]]
|1997
|-
|{{Filipinez}}
|[[Dagupan]]
|
|-
|{{SUA}}
|[[Downey]]
|1960
|-
|{{SUA}}
|[[Duarte (California)|Duarte]]
|1972
|-
|{{Alamagn}}
|[[Frankfurt am Main]]
|2011
|-
|{{Spagn}}
|[[Guadalajara (Spagn)|Guadalajara]]
|1982
|-
|{{Guam}}
|[[Hagåtña]]
|1976
|-
|{{SUA}}
|[[Kansas City (Missouri)|Kansas City]]
|1993
|-
|{{Jamaika}}
|[[Kingston]]
|1976
|-
|{{Pologn}}
|[[Kraków]]
|1978
|-
|{{Japan}}
|[[Kyoto]]
|1978
|-
|{{SUA}}
|[[Lansing (Michigan)|Lansing]]
|1990
|-
|{{Perou}}
|[[Lima]]
|1976
|-
|{{Mec'hiko}}
|[[Magdalena de Kino]]
|1984
|-
|{{Ginea ar C'heheder}}
|[[Malabo]]
|1976
|-
|{{Spagn}}
|[[Málaga]]
|
|-
|{{Italia}}
|[[Milano]]
|1976
|-
|{{Mec'hiko}}
|[[Nochistlán]]
|1997
|-
|{{Euskal Herria}}
|[[Oñati]]
|2002
|-
|{{Panama}}
|[[Panama City]]
|1976
|-
|{{SUA}}
|[[Portland (Oregon)]]
|1983
|-
|{{SUA}}
|[[Saint Louis (Missouri)|Saint Louis]]
|1993
|-
|{{Rusia}}
|[[Sant-Petersbourg]]
|
|-
|{{SUA}}
|[[San Antonio]]
|1974
|-
|{{Costa Rica}}
|[[San José (Costa Rica)|San José]]
|
|-
|{{El Salvador}}
|[[San Salvador]]
|1976
|-
|{{Republik Dominikan}}
|[[Santo Domingo]]
|
|-
|{{Spagn}}
|[[Sevilla]]
|1977
|-
|{{Honduras}}
|[[Tegucigalpa]]
|1976
|-
|{{Pologn}}
|[[Wrocław]]
|1995
|-
|{{Sina}}
|[[Xiamen]]
|
|}

== Tud ==
* [[Maná]], strollad rok dazeilek
* [[Guillermo del Toro]] (g. e 1964), filmaozer
* [[Sergio Pérez]] (g. e 1990), bleiner kirri


[[Rummad:Jalisco]]</text>
      <sha1>6jpvsmf0m9wzuebml8qhpaalxoaflra</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaouenneg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50171</id>
    <revision>
      <id>2188650</id>
      <parentid>2185209</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2269" sha1="0khdq7zt7w8sv7hx4ebiwjk0f1icuif" xml:space="preserve">'''Kaouenneg''' a zo ur gumun a-wezhall eus [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]]. Ul lodenn eus kumun [[Kaouenneg-Lanvezeeg]] eo bremañ. 
== Douaroniezh ==
* War lez ar [[Gindi]], e Bro-Dreger, emañ.
== Istor ==
* Gwechall-gozh e oa un drev e parrez [[Kawan]], en eskopti [[Treger]]. 
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* E 1790 e voe krouet kumun Kaouenneg.
=== {{XIXvet}} kantved ===
=== {{XXvet}} kantved ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas c’hwezek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,23% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=104501&amp;dpt=22 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; unan anezhe a  voe lazhet e [[Boezinge]] e [[Flandrez]] [[Belgia]] d’an [[22 a viz Ebrel]] [[1915]], soudard e oa en [[73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel (lu gall)|73vet Rujumant Troadegiezh Tiriadel]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6096271 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Kendeuziñ ====
* Staget e oa bet ouzh [[Lanvezeeg]] e 1974 da vont d'ober kumun [[Kaouenneg-Lanvezeeg]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Caouennec. Eglise. Sud.jpg|An iliz katolik ha monumant ar re varv.
Caouënnec. Croix courte de l'église avec bruyere.jpg|Ar groaz.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Intron-Varia'', bet savet er {{XVvet}} kantved&lt;ref&gt;{{fr}}Archives des Côtes d’Armor 1E 2167&lt;/ref&gt;, adsavet e 1865, en ur viret an tour-iliz bet savet e 1760. Distrujet e oa bet tour an iliz gant ar gwallamzer e miz C'hwevrer 1881 hag adsavet e oa bet da c'houde. 
* Ur groaz e-tal an iliz.
* Monumant ar re varv dirak an iliz katolik, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=22&amp;id_source=14373  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.  
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
* Le Fiblec a oa maer e 1837 ha Brichet e 1860&lt;ref&gt;{{fr}}Société D'Emulation des Côtes -du-Nord, ''Annuaire des Côtes-du-Nord (1805-1880)'', pajennoù 91 ha 310&lt;/ref&gt;.
== Tud ==
* [[Ernest ar Barzhig]] a oa bet ganet e Kaouenneg.
== Pennadoù kar ==
* [[Kaouenneg-Lanvezeeg]],
* [[Lanvezeeg]].
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]</text>
      <sha1>0khdq7zt7w8sv7hx4ebiwjk0f1icuif</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fowydh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51369</id>
    <revision>
      <id>2188575</id>
      <parentid>2185127</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2118" sha1="9up0tjo01ro0kroi553ze152rqwzgke" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; align=&quot;right&quot; width=&quot;30%&quot;
!colspan=2| Fowydh
|-
!colspan= 2| [[skeudenn:Fowydh_(Fowey)_locator.svg|300px]]
|-
!colspan=2| Melestradurezh
|-
| Broad
| [[Kernev-Veur]]
|-
! colspan= 2| [http://www.foweytowncouncil.gov.uk/ Lec'hienn ofisiel Ti-Kêr Fowydh]
|-
!colspan= 2| Douaroniezh
|-
| Gorread
| km2
|-
| Poblañs (2001)
| 2 273 annezad
|-
| Tudegezh
| ann./ km2
|-
!colspan= 2| Dilennadegoù
|-
| Pastell dilennel da Di ar C'humunioù
| [[Pastell Dilennel Gevred Kernev-Veur (Ti ar C'humunioù)|Gevred Kernev-Veur]]
|-
| Pastelloù dilennel da Guzul Kernev-Veur
| 
|-
| Pastelloù dilennel da Guzul-kêr Fowydh
| 
|-
!colspan=2|Pellgehenterezh
|-
|[[Boneg post]]
| PL 23
|-
|[[Kêr-dave post]]
| Fowydh
|-
|Kod pellgomz
| 01726
|}
Ur gêr eus arvor kreisteiz [[Kernev-Veur]] eo '''Fowydh'''.

Eno emañ &quot;maen Tristan&quot;, skrivet warnañ an enskrivadur [[latin]] ''Drustans hic iacet Cunomori filius'', eleze &quot;Emañ amañ en e c'hourvez [[Tristan]] mab [[Konomor]]&quot;, Konomor o vezañ anvet ivez &quot;ar Roue Mark&quot; (pe : [[Marc'h]]).

== Tud ==
*[[Mary Bryant]], kondaonet d'ar galeoù ha kaset da [[New South Wales]], en [[Aostralia]]. Tec'hout a reas alese hag erruout, gant ur vagad galeourien all en enez [[Timor]]. Eno e voe harzet ha kaset gant Izelvroiz da Vreizh-Veur en-dro&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110525092625/http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A010157b.htm ''Australian Dictionary of Biography'']&lt;/ref&gt;.
* [[Kenneth Grahame]] (1859–1932), skrivagner saoznek, aozer ''[[The Wind in the Willows]]'' (1908)&lt;ref&gt;[http://www.online-literature.com/grahame/ ''The Literature Network'']&lt;/ref&gt;.
* [[Daphne du Maurier]] (1907–1989), skrivagnerez saoznek ganet Fowydh. Brudet eo he oberennoù ''Rebecca'', ''Jamaica Inn'' hag ur bern danevelloù evel ''The Birds'' pe ''Don't Look Now'' hag a zo bet graet filmoù ganto.

==Skeudennoù==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Fowey Harbour - geograph.org.uk - 1131914.jpg|Fowydh
The Tristan Stone by A3082 Fowey - geograph.org.uk - 800074.jpg|Maen [[Tristan]]
&lt;/gallery&gt;


==Notennoù==
 {{Daveoù}}

[[Rummad:Kêrioù Kernev-Veur]]</text>
      <sha1>9up0tjo01ro0kroi553ze152rqwzgke</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lemojez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51930</id>
    <revision>
      <id>2188682</id>
      <parentid>2185251</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8887" sha1="jfcg7efm7tns8d6ylkl32h03fkzpytl" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Lemojez
 | anvYezh           = Limòtges
 | Yezh              = okitaneg
 | anvOfisiel        = Limoges
 | skeudenn          =
 | alc'hwez          = An ti-gar.
 | ardamezioù        = Heraldique blason ville fr Limoges.svg
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Akitania-Nevez]]
 | departamant       = [[Haute-Vienne]] &lt;small&gt;(prefeti)&lt;/small&gt;
 | arondisamant      = [[Arondisamant Lemojez|Lemojez]]
 | kanton            = [[pennlec'h]] eus c'hwezeg kanton
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération Limoges Métropole &lt;small&gt;(sez)&lt;/small&gt;
 | bro velestradurel = 
 | insee             = 87085
 | cp                = 87000, 87100, 87580
 | maer              = Alain Rodet
 | amzer-gefridi     = 2008-2014
 | poblañs           = {{PoblansKumun|87|85}}
 | deiziad-poblañs   = {{PoblansKumun|87|deiziad}}
 | gorread           = 78.03
 | hedred            = 1.25
 | ledred            = 45.85
 | uk                = 
 | ubi               = 209
 | ubr               = 431
 | lec'hienn web     = [http://www.ville-limoges.fr/ www.ville-limoges.fr]
}}

'''Lemojez''' ('''Lemòtges''' en [[okitaneg]] klasel, '''Limòtges''' e rannyezh al lec'h, ''Limoges'' e [[galleg]]) zo ur gêr e-kreiz [[Bro-C'hall]], pennlec'h departamant an [[Haute-Vienne]] ha kêr-benn [[Bro-Lemojez]]. Bez' e oa betek 2015 kêr-benn ar rannvro [[Limousin]]. Emañ bremañ er rannvro [[Akitania-Nevez]]. 
== Douaroniezh ==
War ar stêr Vienne emañ Lemojez

== Anv ==
;Stummoù skrivet
* ''Augustoritum'' (''It. Ant.'')
* ''Ausritum'' (''Table de Peutinger'')
* ''Civitas Lemovicum'' (''Not. Gall.'', XII, 3)
* ''Urbs Lemovicumn'' ha ''Lemovicina, Lemovica, Lemovicae, Lemovicas'' (Grégoire de Tours)
* ''Lemmovix Agustoredo'' (Prou 1934 e 629 / 639)&lt;ref name=&quot;FP&quot;&gt;Françoise Prevot. p. 71-72.&lt;/ref&gt;

=== Gerdarzh ===
#''Augustoritum'' : [[latin]] ''*Augusta-'' = impalaer (amañ evit [[Aogust (impalaer)|Aogust]], impalaer roman kentañ) ; keltieg ''*rit-'' = roud. Da lavarout ː ar gêr dindan anv an impalaer, e-kichen ar roud.
#''Lemovices civitas'' = kêr(-benn) al [[Lemovices]].

== Ardamezioù ==
{|
|-
|[[Restr:Heraldique blason ville fr Limoges.svg|60px]]
|
:''En gul e hantergorf Sant Marsial gwisket ha kelc'hiet en aour, hebiaet ouzh dehoù gant un S en aour hag ouzh kleiz gant un M ivez en aour ; e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|}

== Istor ==
War a seblant, ne oa ket anezhi kent ar [[Impalaeriezh roman|Romaned]]. Savet e vije bet gant ar Romaned da vare a Impalaer [[Aogust (impalaer)|Oktav Aogust]] (-27 / 14).

[[Eskopti]] Lemojez zo meneget evit ar wech kentañ e 475, da vare [[Sidonius Apollinaris]]. Er bloaz-se, abalamour d'an &quot;emglev mezhus&quot; etre [[Julius Nepos]] hag [[Alarig Iañ], Lemojez zo bet staget ouzh rouantelezh [[Wizigoted]] ''[[Gallia Aquitania]]'', Alarig o vezañ ar roue.

An eskob kentañ meneget e oa Ruricius, war dro 485&lt;ref&gt;Faustus a Riez (''Ep.'' 5).&lt;/ref&gt;

Adalek an {{Xvet kantved}} e voe Lemojez rannet etre div gêr vogeriet, an eil enep eben ː ar Gêr, azezet war Krec'h Sant-Stefan, ha Kastell Sant-Marsial, en-dro d'an [[abati]] ''Sanctus Martialis'', diazezet er bloaz 848, hag annezlec'h ar c'hont&lt;ref name=&quot;FP&quot; /&gt;.

Ar pont roman kentañ a voe diskaret e 1182 hag adsavet war an diazezoù roman.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Abati Sant Marsial a zo bet diskaret ha dismantret e-kerzh an Dispac'h gall. Un dresadenn a-blad diouti e 1784 a chom&lt;ref name=&quot;FP&quot; /&gt;.

=== Skeudennaoueg ===
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Limoges bridge Saint Martial.JPG|Pont Sant Marçau 
Limoges Les Halles.jpg|Ar marc'had toet 
Limoges Place de la République sous la neige.jpg|Leurgêr ar Republik dindan an [[erc'h]].
&lt;/gallery&gt;
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1793 ==
&lt;timeline&gt;
Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:150000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:25000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
  bar:1793 text:93
  bar:1800 text:1800
  bar:1806 text:06
  bar:1821 text:21
  bar:1831 text:31
  bar:1836 text:36
  bar:1841 text:41
  bar:1846 text:46
  bar:1851 text:51
  bar:1856 text:56
  bar:1861 text:61
  bar:1866 text:66
  bar:1872 text:72
  bar:1876 text:76
  bar:1881 text:81
  bar:1886 text:86
  bar:1891 text:91
  bar:1896 text:96
  bar:1901 text:1901
  bar:1906 text:06
  bar:1911 text:11
  bar:1921 text:21
  bar:1926 text:26
  bar:1931 text:31
  bar:1936 text:36
  bar:1946 text:46
  bar:1954 text:54
  bar:1962 text:62
  bar:1968 text:68
  bar:1975 text:75
  bar:1982 text:82
  bar:1990 text:90
  bar:1999 text:99
  bar:2006 text:2006
  bar:2007 text:07
  bar:2008 text:08
  bar:2020 text:20
PlotData=
 color:barra width:10 align:left 
 bar:1793 from:0 till: 20864
 bar:1800 from:0 till: 20255
 bar:1806 from:0 till: 21757
 bar:1821 from:0 till: 24992
 bar:1831 from:0 till: 27070
 bar:1836 from:0 till: 29706
 bar:1841 from:0 till: 29870
 bar:1846 from:0 till: 38119
 bar:1851 from:0 till: 41630
 bar:1856 from:0 till: 46564
 bar:1861 from:0 till: 51053
 bar:1866 from:0 till: 53022
 bar:1872 from:0 till: 55134
 bar:1876 from:0 till: 59011
 bar:1881 from:0 till: 63765
 bar:1886 from:0 till: 68477
 bar:1891 from:0 till: 72697
 bar:1896 from:0 till: 77703
 bar:1901 from:0 till: 84121
 bar:1906 from:0 till: 88597
 bar:1911 from:0 till: 92181
 bar:1921 from:0 till: 90187
 bar:1926 from:0 till: 98209
 bar:1931 from:0 till: 92577
 bar:1936 from:0 till: 95217
 bar:1946 from:0 till: 107857
 bar:1954 from:0 till: 105990
 bar:1962 from:0 till: 118576
 bar:1968 from:0 till: 133019
 bar:1975 from:0 till: 143725
 bar:1982 from:0 till: 140418
 bar:1990 from:0 till: 133486
 bar:1999 from:0 till: 133924
 bar:2006 from:0 till: 136539
 bar:2007 from:0 till: 138882
 bar:2008 from:0 till: 140138
 bar:2020 from:0 till: 130592

TextData=
  fontsize:S pos:(50,10)
  text:Mammennoù Cassini-EHESS hag EBSSA
&lt;/timeline&gt;

== Melestradurezh ==
{{DilennadDeroù |Titl= Roll ar maered}}
{{DilennadBremañ |Deroù= [[1990]] |Anv= Alain Rodet |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg=Kannad &lt;small&gt;(abaoe 1981)&lt;/small&gt; }}
{{Dilennad |Deroù=[[1956]] |Penn= 1990 |Anv= Louis Longequeue |Strollad=[[Parti Socialiste (Frañs)|PS]] |Karg= Senedour &lt;small&gt;(1977-1990)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Kannad &lt;small&gt;(1958-1977)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Prezidant ar C'huzul rannvroel Limousin &lt;small&gt;(1981-1986)&lt;/small&gt;}}
{{Dilennad |Deroù= [[1947]] |Penn= 1956 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1945]] |Penn= 1947 |Anv= Georges Guingouin |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1944]] |Penn= 1945 |Anv= Henri Chadourne |Strollad=[[Strollad Komunour Gall|PCF]]|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1941]] |Penn= 1944 |Anv= André Faure |Strollad=Dehou diseurt|Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= [[1912]] |Penn= 1941 |Anv= Léon Betoulle |Strollad=[[SFIO]] |Karg= Kannad &lt;small&gt;(1906-1924)&lt;/small&gt;&lt;br/&gt;Senadour &lt;small&gt;(1924-1940)&lt;/small&gt;}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

== Tud ==
* Sant Marsial, eskob kentañ Lemojez, war dro fin ar {{Iañ kantved}}. Gouel ː 1{{añ]] Gouere&lt;ref&gt;M.N. Bouillet ː ''Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie''. Hachette &amp; Cie. 1863&lt;/ref&gt;.
;Tud bet ganet eno
* [[René Navarre]], aktour (c'hoariva ha sinema) [[Bro-C'hall|gall]],  [[8 a viz Gouere]] [[1877]].
;Tud bet ganet ha marvet eno
* [[Jean-Marie Desgranges]], beleg katolik ha kannad ar [[Mor-Bihan]] e [[Kambr an deputeed]],  ([[12 a viz Genver]] [[1874]]-[[10 a viz Gwengolo]] [[1958]])&lt;ref&gt;Annik Le Guen, ''Le Morbihan sous le Gouvernement de Vichy'', Miz Kerzu 1993&lt;/ref&gt;.

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg|border|25px]] [[Belarus]]
| [[Hrodna]]
| 1982
|-
| {{Tchekia}}
| [[Plzeň]]
| 1987
|-
| {{Alamagn}}
| [[Fürth]]
| 1992
|-
| {{SUA}}
| [[Charlotte (North Carolina)|Charlotte]]
| 1992
|-
| {{Japan}}
| [[Seto]]
|2003
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Limoges}}
* [https://web.archive.org/web/20110220012801/http://www.ville-limoges.fr/ Lec'hienn an ti-kêr]

== Levrlennadur==
* Françoise Prévot ː ''Topographique chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VI. Province ecclésiastique de Bourges (Aquitania Prima)''. De Boccard. 1989.
*Claude-Youenn Roussel ː ''La mainmise des Bretons sur le Limousin-Périgord 1274-1522''. Guénégaud. 2002

== Daveoù ha notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kumunioù Haute-Vienne]]
[[Rummad:Kêrioù Okitania]]</text>
      <sha1>jfcg7efm7tns8d6ylkl32h03fkzpytl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kiel (Alamagn)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52794</id>
    <revision>
      <id>2188658</id>
      <parentid>1950275</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2609" sha1="2656cpo82rysmcy87jdbs46hr1rvsan" xml:space="preserve">[[Restr:KielerInnenFoerdeLuftaufnahme.jpg|thumb|right|Kiel]]

'''Kiel''' zo ur gêr eus hanternoz [[Alamagn]], e ''land'' (stad) [[Schleswig-Holstein]]. Ouzhpenn 240 000 a dud zo o chom enni. Emañ kêr hag ar pozh e penn an aber anvet Kieler Förde, 17 km dezhi.

==Istor==
Diazezet e voe en {{XIIIvet kantved}} (etre ar bloavezhioù [[1233]] ha [[1242]] moarvat). E [[1283]] e teuas da vezañ unan eus kêrioù Kevre an [[Hansa]] ; e 1665 e voe savet ar [[skol-veur]] ; hag e 1895 e voe toullet [[Kanol Kiel]] etre ar [[Mor Baltel]] ha [[Mor an Hanternoz]]. 

Pa voe staget Schleswig ha Holstein ouzh [[Prusia]] en 1866, e voe kaset ar morlu brezel eus Dantzig da borzh Kiel, gant ar roue [[Wilhelm Iañ]], ma teuas Kiel da vout porzh-brezel bras Prusia er Mor Baltek. 

Bremañ ez eo Kiel ur porzh-mor modern, e goueled [[fjord Kiel]]. Abaoe [[1860]] ez eo Kiel ar porzh brezel pouezusañ zo en Alamagn. Liammoù stank he devez Kiel gant porzhioù bras hanternoz Europa : [[Oslo]] ([[Norvegia]]), [[Göteborg]] ([[Sveden]]), [[Klaipėda]] ([[Lituania]]), [[Tallinn]] ([[Estonia]]), [[Turku]] ([[Finland]]), [[Kaliningrad]] ha [[Sant Petersbourg]] ([[Rusia]]).

[[Kanol Kiel]], 98 kilometr he hed, a gas eus Kiel war ribl ar Mor Baltel da v-[[Brunsbüttel]], e genoù ar stêr [[Elbe]], war ribl [[Mor an Hanternoz]].

Brudet eo kevezadegoù bigi-dre-lien Kiel (''Kieler Woche''). Eno ivez e oa bet aozet ar c’hevezadegoù bigi evit [[C'hoarioù Olimpek]] [[1936]] (C’hoarioù [[Berlin]]) ha re [[1972]] ([[München]]).

== Tud ==
* an tsar [[Pêr III Rusia]] a oa bet ganet e Kiel, mab d’un noblañs eus Schleswig-Holstein ha d’ur briñsez eus Rusia (''Karl Peter Ulrich von Schleswig-Holstein-Gottorf'' e oa e anv, a-raok dezhañ mont da impalaer Rusia).
* [[Ernst von Salomon]], skrivagner alaman.

== Kêrioù gevellet ==
Gevellet eo Kiel gant kêrioù :
* [[Restr:Flag of Brittany.svg|20px]] [[Brest]] (1964)
* [[Restr:Flag of England.svg|border|20px]] [[Coventry]], [[Bro-Saoz]] (1967)
* [[Restr:Flag of Finland.svg|border|20px]] [[Vaasa]], [[Finland]] (1967)
* [[Restr:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Gdynia]], [[Polonia]] (1985)
* [[Restr:Flag of Estonia.svg|border|20px]] [[Tallinn]], [[Estonia]] (1986)
* [[Restr:Flag of Germany.svg|20px]] [[Stralsund]], [[Alamagn]] (1987)
* [[Restr:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Kaliningrad]], [[Rusia]] (1992)
* [[Restr:Flag of Russia.svg|border|20px]] [[Sovetsk]], [[Rusia]] (1992)
{{commons|Kiel}}
{{Patrom:Kevre Hansa}}
{{Patrom:Kêrioù Alamagn}}
{{Porched Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Schleswig-Holstein]]
[[Rummad:Porzhioù ar Mor Baltel]]</text>
      <sha1>2656cpo82rysmcy87jdbs46hr1rvsan</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aberdyfi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53041</id>
    <revision>
      <id>2188460</id>
      <parentid>2184993</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1065" sha1="2hah7yrw4uodx1nf6a4vxx91mrjdidg" xml:space="preserve">[[Image:Aberdyfi across estuary - 2008-03-01.jpg|thumb|Aberdyfi]]
'''Aberdyfi''' zo ur gêr e kreisteiz [[Kontelezh Gwynedd|Gwynedd]] (gwechall e [[Sir Feirionnydd]]), en hanternoz [[Kembre]]. E lez hanternoz [[aber]] ar [[stêr]] [[Dyfi]] emañ, etre [[Pennal]] ha [[Machynlleth]] er reter ha [[Tywyn]] en hanternoz. Forzh touristed a ya di en hañv abalamour d'an draezheg hir. 

==Tren==
Daou di hent-houarn zo. 

[[File:Aberdyfi from Ynyslas Sand Dunes.jpg|thumb|left|600px|Aberdyfi hag ar stêr [[Dyfi]] gwelet eus [[Ynyslas]], e miz Ebrel 2011]]

== Tud ==
*[[Ieuan Dyfi]] ([[1461]] - [[1500]]), barzh.
*Thomas Francis Roberts ([[1860]] - [[1919]]), kelenner ha penn skol-veur [[Aberystwyth]] .

==Liammoù diavaez==
* {{en}} [http://www.bbc.co.uk/wales/northwest/sites/aberdyfi/ Aberdyfi, e lec'hienn ar BBC]
* {{en}}[http://www.bbc.co.uk/legacies/myths_legends/wales/w_mid/article_1.shtml Cantre'r Gwaelod, e lec'hienn ar BBC]
* [http://www.aberdyfi.org/ Lec'hienn Aberdyfi]

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:kêrioù Gwynedd]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>2hah7yrw4uodx1nf6a4vxx91mrjdidg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanuwchllyn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53062</id>
    <revision>
      <id>2188707</id>
      <parentid>2185278</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1234" sha1="adg12ro33k8iqti1px8rzapnxwsbfwa" xml:space="preserve">[[Image:Llanuwchllyn.jpg|thumb|200px|right|Kreiz ar gêriadenn e  2007]]
'''Llanuwchllyn''' (''Lan-us-(al)lenn'') zo ur gêriadenn e [[kontelezh Gwynedd]], en hanternoz [[Kembre]], er c'hreisteiz d'al lenn anvet [[Llyn Tegid]], hag er penn uhelañ anezhañ, nepell diouzh [[Y Bala]], a zo er penn izelañ. E 2001 e oa 834 a dud enni&lt;ref&gt;[http://neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadTableView.do;jsessionid=ac1f930bce66c7fa0c1702242f79e11cbecaf424426.e38PbNqOa3qRe34Pc38RbhyTbx50n6jAmljGr5XDqQLvpAe?a=0&amp;b=5939542&amp;c=LL23+7ES&amp;d=14&amp;e=13&amp;g=413430&amp;i=1x1003x1004&amp;m=0&amp;r=0&amp;s=1197735874343&amp;enc=1&amp;dsFamilyId=67&amp;bhcp=1 Llanuwchllyn Census 2001] National Office of Statistics&lt;/ref&gt;, ha 81% anezho a gomze kembraeg&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20041112091110/http://www.bwrdd-yr-iaith.org.uk/download.php/pID=5210.4 Welsh-speaking statistics] Welsh Language Board&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Ifan ab Owen Edwards]] (1895-1970), ganet amañ, savet gantañ [[Urdd Gobaith Cymru]] 
*[[Owen Morgan Edwards|O. M. Edwards]] (1858-1920), e dad, a labouras kalz evit yezh ha sevenadur Kembre
*[[Michael D. Jones]] (1822-1898), brogarour, saver [[Y Wladfa]] e Suamerika.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Sir Feirionnydd]]</text>
      <sha1>adg12ro33k8iqti1px8rzapnxwsbfwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53132</id>
    <revision>
      <id>2188496</id>
      <parentid>2185030</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2282" sha1="royx5e0joaic1mku1vwoowu53dux8kx" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot;
|-
{{Infobox/Titl|Bearn|efe44f|talbenn map|4a74eb}}
|-
| colspan=&quot;2&quot;| [[File:Flag of Béarn.svg|100px|center]]
----
|-
| colspan=&quot;2| [[File:Mapa Bearn.png|220px|center|border]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;| {{legend|#ff0|Bearn e Bro-C'hall}}
|}
'''Bearn''' (''Bearn'', ''Biarn'' en [[okitaneg]] ; ''Béarn'' e galleg) zo ur vro zizalc'h kozh er [[Pireneoù]] a-raok dont da vezañ ur [[proviñsoù Bro-C'hall|broviñs]] kozh e [[Bro-C'hall]]. [[Pau]] eo ar gêr-benn (abaoe [[1270]] ; [[Morlans]] e oa a-raok).

A-gevret gant an teir froviñs [[Lapurdi]], [[Nafarroa Beherea]], [[Zuberoa]] a ya d’ober [[Ipar Euskal Herria|Hanternoz Euskal Herria]], ha gant un tamm bihan eus [[Gwaskogn]], ez eo aet d’ober [[Departamant gall|departamant]] ar [[Pireneoù-Atlantel]] (64).

En-dro da Vearn e emañ neuze hanternoz Euskadi ([[Iparralde]]) er c’hornôg, Lanneier Gwaskogn hag [[Armanhac]] en hanternoz, [[Bigorra]] er reter, hag [[Aragon]] ([[Spagn]]) er c’hreisteiz.

En {{IXvet kantved}} e voe savet [[kontelezh|beseskontelezh]] Bearn, a voe dizalc’h e-pad pell ha gant he moneiz dezhi. E [[1485]] e tremenas Bearn dindan aotrouniezh [[rouantelezh Navarra]]. E [[1589]] e teuas Herri Navarra da vezañ roue Bro-C’hall dindan an anv [[Herri IV (Bro-C'hall)|Henri IV]], ha staget e voe Bearn ouzh ar rouantelezh c’hall dre un emglev sinet d’an [[20 a viz Here]] [[1620]]. E [[1790]] e voe savet departamant ar ''[[Pireneoù-Atlantel]]'' diwar Bearn ha lodenn hanternoz Iparralde.

An doare [[gwaskoneg]] (ur rannyezh eus an [[okitaneg]]) a gomzer e Bearn, a zo zo anvet ''bearnés''.

== Tud ==
* Henri IV (1553-1610), roue Bro-C'hall etre 1589 ha 1610
* [[Karl XIV Johan]] (1763-1844), roue [[Sveden]] ha [[Norvegia]] etre 1818 ha 1844
* [[Gaston Planté]] (1834-1889), [[fizik]]our
* [[Pierre Bourdieu]] (1930-2022), sokiologour
* [[François Bayrou]] (1951 —), [[politiker]] gall

==Liammoù diavaez==
{{commonscat|Béarn}}
*[http://www.persee.fr/doc/espos_0755-7809_1994_num_12_3_1661 ''Caractères de la revendication ethnique en Béarn'', Jean Charles], ''Espace, populations, sociétés'', 1994, vol. 12, n° 3, pp. 363-370 

{{Rannvroioù Okitania}}
[[Rummad:Bearn]]
[[Rummad:Okitania]]
[[Rummad:Proviñsoù kozh Bro-C'hall]]</text>
      <sha1>royx5e0joaic1mku1vwoowu53dux8kx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bihar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55777</id>
    <revision>
      <id>2188508</id>
      <parentid>2185044</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1310" sha1="snzfu6e914hlwl7obam7ouuhxjkrt8v" xml:space="preserve">[[Restr:India Bihar locator map.svg|200px|thumb|'''Bihar''' en [[India]].]]

'''Bihar''' (बिहार en [[hindieg]], بہار en [[ourdoueg]]) zo unan eus [[Stadoù ha tiriadoù India|stad]]où [[India]], e biz ar vro. 

Emañ Bihar etre [[Nepal]] en hanternoz, ha stadoù all eus Unvaniezh India tro-dro : [[Uttar Pradesh]] er c'hornôg, [[Jharkhand]] er c'hreisteiz ha [[Kornôg Bengal]] er reter. Tremen 80 milion a annezidi zo o chom e Bihar, war ur gorread 94 164 km². [[Patna]] eo ar gêr-benn. Er bloavezh 2000 e voe savet stad [[Jharkhand]], gant ul lodenn eus douaroù Bihar.

[[Hindieg]] hag [[ourdoueg]] eo yezhoù ofisiel ar stad, met an darn vrasañ eus an annezidi a gomz unan eus ar [[yezhoù biharek]] : [[bodjpoureg]] (Bhojpuri), [[magadeg]] (Magadhi), [[maitileg]] (Maithili). Kar eo ar [[yezhoù biharek]] d'an hindieg met n'int ket rannyezhoù eus ar yezh-se evel ma veze soñjet gwechall.

E Bihar emañ [[Bodh Gaya]], al lec'h ma teuas [[Siddhartha Gautama]] da vezañ ar [[Bouda]], da lavaret eo an ''Hini Sklêrijennet''. E Bihar ivez e krogas [[Mahatma Gandhi]] gant e stourm evit frankiz India goude distroet eus [[Suafrika]].


== Tud ==
* [[Rajendra Prasad]], prezidant kentañ Republik India
* ar skrivagner [[Upamanyu Chatterjee]]

{{StadoùIndia}}

[[Rummad:Stadoù India]]</text>
      <sha1>snzfu6e914hlwl7obam7ouuhxjkrt8v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kayseri</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56004</id>
    <revision>
      <id>2188652</id>
      <parentid>2185212</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1738" sha1="c0iimsbwypzwj5yef85ym6u9yg8fpmk" xml:space="preserve">{{Kêr Turkia
|anv=Kayseri
|Skeudenn=[[Restr:Kayseri'deki Erciyes dağı ve Bürüngüz camii.JPG|300px|Menez Erciyes ha moskeenn Bürüngüz]]
|Proviñs=[[Kayseri (proviñs)|Kayseri]]
|Rannvro= [[Kreiz Anatolia (Rannvro)|Kreiz Anatolia]]
|Kod post=
|Maer= Mehmet Özhaseki (1994, 1999, 2004, 2009) (AKP)
|Vali (prefed)= Mevlüt Bilici (2007)
|hed=38°56' Norzh
|led=34°24' Reter
|uk= 
|gorread=
|gorreadkm²=
|poblañs=
|deiziad-poblañs=
|stankter=
|Lec'hienn internet ar gêr=[http://www.kayseri.bel.tr Ti-kêr Kayseri]
|Kartenn=[[Restr:Kayseri Turkey Provinces locator.gif|300px]]
|Displegadenn=
|}}

'''Kayseri''' zo unan eus kêrioù brasañ [[Turkia]], kêrbenn [[Kayseri (proviñs)|proviñs Kayseri]].

== Douaroniezh ==
Emañ e-harz [[menez Erciyes]] (''Argaeus'' ar C'hresianed ; ''Erciyes Dağı'' e turkeg).

Ouzhpenn 900.000 annezad zo enni.

== Istor ==
Da gentañ e oa anavezet gant an anv ''Mazaca'' pe ''Mazaka'', a c'hallje bezañ un anv armeniek. Goude e voe kêr-benn proviñs roman [[Kilikia]], hag anavezet e oa neuze evel Εὐσέβεια ἡ πρὸς τῷ Ἀργαίῳ (&quot;Eusebia Argaeus&quot;) e henc'hresianeg. Adanvet e voe ''Caesarea in Cappadocia'' (evit he disheñvelout diouzh ar c'hêrioù all anvet ''Caesarea'' en Impalaeriezh roman) en enor d'an impalaer [[Aogust (impalaer)|Caesar Augustus]] pa varvas er bloaz [[14]]. Mont a reas an anv-se da Καισάρεια (Kaisariyah) e gresianeg, ha da g-''Kayseri'' da c'houde e turkeg.

==Kêrioù gevellet==
Gevellet eo gant [[Saarbrücken]] ([[Alamagn]]) ha [[Humus]] ([[Siria]]).

== Tud ==
* [[Bazil (sant)|Sant Bazil Meur]], bet ganet e [[329]] ; aet da Anaon e 379. Lidet e vez d'an 2 a viz Genver ha d'ar 14 a viz Mezheven.

[[Rummad:Kêrioù Turkia]]</text>
      <sha1>c0iimsbwypzwj5yef85ym6u9yg8fpmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Biarritz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>64082</id>
    <revision>
      <id>2188506</id>
      <parentid>2185043</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2695" sha1="g2yf9lheao4wmb89b4vjygp9lqzvx07" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Biarritz
 | skeudenn          = Hôtel du Palais.jpg
 | alc'hwez          = Kenkiz Eugénie.
 | ardamezioù        = Blason Biarritz 64.svg
 | logo              = 
 | bro               = [[Lapurdi]]
 | rannvro           = [[Akitania-Nevez]]
 | departamant       = [[Pireneoù-Atlantel]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Baiona|Baiona]]
 | kanton            = [[Kanton Biarritz|Biarritz]] &lt;small&gt;(pennlec'h)&lt;/small&gt;
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh tolpad-kêrioù Bro-Euskadi]]
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Maider Arosteguy
 | amzer-gefridi     = 2020-2026
 | gorread           = 11.66
 | hedred            = -1.5561
 | ledred            = 43.4817
 | uk                = 
 | ubi               = 0
 | ubr               = 85
}}
'''Biarritz''' pe '''Miarritze''' (''Biàrritz'' en okitaneg; ''Biarritz'' e galleg hag ent-ofisiel) zo ur gumun eus [[Lapurdi]], war aod [[Iparralde]] [[Euskal Herria]]. 25 903 a dud a oa o vevañ enni e 2011.
[[Restr:France-Biarritz-Grande lage et Casino-2005-08-05.jpg|thumb|300px|kleiz|Brudet eo aod Biarritz.]]
{{clr|left}}

== Tud ==
* [[Eugénie de Montijo]] (1826 e [[Granada (Spagn)|Granada]] - 1920), impalaeriez ziwezhañ ar C'hallaoued, dre e eured gant [[Napoleon III]]. Mont a reas da chom e Biarritz. Eviti e voe savet kenkiz Eugénie e 1854 gant Napoleon III, leti ar Palez a-vremañ.
* [[Louison Bobet]] (1925 e [[Sant-Meven]] - 1983 e Biarritz), marc'hhouarner breizhat, bet trec'h teir gwech e [[Tro Bro-C'hall]]. Krouiñ a ra ur greizenn vorvezegiezh e Biarritz er bloavezhioù 1970.&lt;ref&gt;{{liamm web|url=http://tourisme.biarritz.fr/fr/idees-sejour/bien-etre|titl=La thalassothérapie à Biarritz|lec'hienn=tourisme.biarritz.fr|consulté le=21 septembre 2014}}.&lt;/ref&gt;
* [[Serge Blanco]], ganet e [[Caracas]] ([[Venezuela]]), c'hoarier [[rugby]] gall er skipailh broadel hag er [[Biarritz olympique]].&lt;ref&gt;{{liamm web|lec'hienn=[[Les Échos]]|titl=Serge Blanco, de l'ouvrier à l'homme d'affaires|aozer=Valéry Pothain|url=https://www.lesechos.fr/16/07/2009/LesEchos/20466-034-ECH_serge-blanco--de-l-ouvrier-a-l-homme-d-affaires.htm|date=16 juillet 2009|consulté le=15 octobre 2014}}.&lt;/ref&gt;

== Gevelliñ ==
Gevellet eo Biarritz gant :
*{{gevelliñ|Augusta|SUA|USA|bloaz=1992}}
*{{gevelliñ|Cascais|Portugal|Portugal|bloaz=1986}}
*{{gevelliñ|Ixelles|Belgia|Belgium|bloaz=1958}}
*{{gevelliñ|Jerez de la Frontera|Spagn|Spain|bloaz=1997}}
*{{gevelliñ|Zaragoza|Bro-Spagn|Spain|bloaz=1977}}

== Daveoù ==
{{daveoù}}

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Biarritz}}
* [http://www.biarritz.fr Lec'hienn ofisiel ar gumun]

{{Kumunioù Lapurdi}}

[[Rummad:Kumunioù Lapurdi]]</text>
      <sha1>g2yf9lheao4wmb89b4vjygp9lqzvx07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erfurt</title>
    <ns>0</ns>
    <id>65308</id>
    <revision>
      <id>2188561</id>
      <parentid>2154016</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5548" sha1="fhz6cxcduclojd9s1bln1mpe3pmwed6" xml:space="preserve">{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;1&quot; style=&quot;float:right; empty-cells:show; margin-right:0em; margin-left:1em; margin-bottom:0.5em; background:#e3e3e3; font-size:90%&quot; 
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;ddffdd&quot; | &lt;font size=&quot;+1&quot;&gt; Erfurt [[Restr:DEU Erfurt COA.svg|60px]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot; |[[Restr:Dom_und_Severikirche_in_Erfurt.JPG|300px| Iliz-veur Erfurt]]
|-
! colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;ddffdd&quot;| Lec'hiadur 
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
! align=&quot;center&quot; |[[Restr:Karte Erfurt in Deutschland.png|120px|Lec'hiadur Erfurt en Alamagn]] 
! align=&quot;center&quot; | [[Restr:LocationGermanyInEurope.png|center|150px]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|- bgcolor=&quot;ddffdd&quot;
|-
|- bgcolor=&quot;ddffdd&quot;
|- 
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|-
!colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;ddffdd&quot; | Titouroù
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Gorread]]''' || 269,17&amp;nbsp; km² 
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Poblañs]]''' || 203 333	 &lt;small&gt; (12/2008) &lt;/small&gt;
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Stankted ar boblañs|Stankted]]''' || 754 annezad/km² 
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Uhelder]]''' || 200 m
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Kod post]]''' || 99001-99198
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Evit pellgomz]]''' || +49-30
|-
!colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;ddffdd&quot; | Politikerezh
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Bro]]''' || [[Alamagn]] [[Restr:Flag of Germany.svg|25px]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Land]]''' || [[Thüringen]] [[Restr:Coat of arms of Thuringia.svg|25px]]
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Karterioù]]''' || 53 ''Stadtteile'' 
|-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''Oberbürgermeister''' (maer) || [[Andreas Bausewein]], [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]] 
 |-bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|'''[[Lec'hienn]]''' || [https://web.archive.org/web/20080821023946/http://www.erfurt.de/ www.erfurt.de]
|} 
'''Erfurt''' a zo ur gêr eus [[Alamagn]] krouet en {{VIIIvet kantved}}, ma tremen ar stêr [[Gera (stêr)|Gera]]. Kêrbenn [[Thüringen]] eo. Kêr vrasañ Thüringen eo ivez, hag unan eus an teir meurgêr a zo e [[Thüringen]], an div all o vezañ [[Gera]] ha [[Jena]]. Ouzhpenn servijoù melestradurel al ''Land'' e kaver enni lez-varn gevreadel al labour.
[[Restr:Schedel_erfurt.jpg|thumb|right|150px|Erfurt e [[1493]], tennet eus [[Kronikenn Nürnberg]]]]

== Istor ==
[[Restr:CollegiumMaius.jpg|thumb|right|150px|Ar skol-veur gozh]]
Meneget eo anv Erfurt evit ar wech kentañ en un diell ofisiel eus [[742]]. Nebeut amzer goude ma vefe bet savet e teuas da vezañ kêr bouezusañ Thüringen, daoust ma chomas e diavaez al land betek [[1944]]. E [[755]] e voe kendeuzet eskopti Erfurt ha hini Mainz. Erfurt a voe ul lodenn eus priñselezh Mainz betek [[1802]] ha goude-se e voe ul lodenn eus [[Prusia]], nemet etre [[1806]] ha [[1814]], ma voe renet gant ar C'hallaoued. 
[[Restr:Rathaus Erfurt 2006.jpg|thumb|right|150px|An ti-kêr]]
Da gouent Aogustined Erfurt ez eas [[Martin Luther|Luther]] d'ar [[17 a viz Gouere]] [[1505]]. Tri bloaz e chomas eno, hag ur wech lakaet da veleg ez eas da studiañ da [[Wittenberg]]. 
[[Restr:Krämerbrücke Erfurt.jpg|thumb|right|150px|Krämerbrücke]]
[[Restr:Alte Synagoge Erfurt.JPG|thumb|right|150px|Ar sinagogenn gozh]]
E [[1808]] en em gavas [[Napoleon]] hag an tsar [[Aleksandr Iañ Rusia|Aleksandr]] hag e tivizjont kenderc'hel gant an emglev a oa etrezo abaoe m'o doa sinet feur-emglev [[Tilsit]].

== Armerzh ==
Diazezet eo armerzh Erfurt war ar velestradurezh, al liorzhouriezh hag ar servijoù. En Erfurt e vez aozet ivez eil foar vrasañ [[Alamagn]], hini [[Leipzig]] o vezañ an hini vrasañ. En Erfurt e kaver ivez sez meur a vedium (hini ''Kinderkanals'' ha hini meur a chadenn skingomz hag a gazetenn bedemziek). 

== Da weladenniñ ==
En Erfurt e kaver [[sinagogenn]] goshañ Europa, hag a voe savet e-tro [[1100]]. Hiziv an deiz e c'haller gwelout enni Teñzor Erfurt. Brudet eo an div iliz ''Mariendom'' ha ''Severikirche'', hag a zo tost-tre an eil ouzh eben. Brudet eo ivez ar pont [[Krämerbrücke]], a-us d'ar stêr Gera. Warnañ ez eus 32 di. Savet e voe e [[1325]], hag en daou benn anezhañ e oa un iliz. Hiziv an deiz e vez implijet c'hoazh unan anezho, anvet ''Ägidienkirche''. 

== Deskadurezh ==
E [[1392]] e voe krouet skol-veur Erfurt. Serret e voe e [[1816]] ha digoret en-dro e [[1994]]. [[Martin Luther]] a studias enni.

== Tud ==
* [[Johann Jakob Bernhardi]], louzawour
* [[Alexander Beyer]], aktor
* [[Reinhard Gehlen]], jeneral
* [[Oskar von Hutier]], jeneral
* [[Alfred Weber]], sokiologour
* [[Max Weber]], sokiologour
* [[Richard Wetz]], sonaozer

== Gevellerezh ==
Liammoù he deus Erfurt gant ar c'hêrioù-mañ :
* {{Gevelliñ|Győr|Hungaria|Hungary|bloavezh=1971}} 
* {{Gevelliñ|Vilnius|Lituania|Lithuania|bloavezh=1972}} 
* {{Gevelliñ|Kalisz|Polonia|Poland|bloavezh=1982}}
* {{Gevelliñ|Mainz|Alamagn|Germany|bloavezh=1988}}
* {{Gevelliñ|Lille|Bro-C'hall|France|bloavezh=1991}} 
* {{Gevelliñ|Shawnee (Kansas)|Stadoù Unanet Amerika|United States|bloavezh=1993}}
* {{Gevelliñ|San Miguel de Tucumán|Arc'hantina|Argentina|bloavezh=1993}} 
* {{Gevelliñ|Lovech|Bulgaria|Bulgaria|bloavezh=1996}} 
* {{Gevelliñ|Haifa|Israel|Israel|bloavezh=2000}} 
* {{Gevelliñ|Bowling Green (Kentucky)|Stadoù Unanet Amerika|United States|bloavezh=2001}}
* {{Gevelliñ|Xuzhou|Republik Pobl Sina|China|bloavezh=2005}}


== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Erfurt}}
* [https://web.archive.org/web/20080821023946/http://www.erfurt.de/ Lec'hienn ofisiel Erfurt]
* [http://www.panorama-cities.net/erfurt/erfurt_germany.html Luc'hskeudennoù eus Erfurt]
{{Patrom:Kevre Hansa}}
{{Patrom:Kêrioù Alamagn}}
{{Porched Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Thüringen]]
[[Rummad:Thüringen]]</text>
      <sha1>fhz6cxcduclojd9s1bln1mpe3pmwed6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pierre Bottero</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66296</id>
    <revision>
      <id>2188433</id>
      <parentid>2183689</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T21:27:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>traouigoù</comment>
      <origin>2188433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5502" sha1="0opp1mv85g64jk00mf3jqj0osueqdf1" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = 
 | skeudenn         = Pierre Bottero 20080315 Salon du livre 1.jpg
 | ment             = 
 | alc'hwez   1      = Pierre Bottero e saloñs al écriteau 4- e Pariz e 2008
 | anv mat          = 
 | anv pluenn       = 
 | obererezh        = Romanter
 | deiziad ganet    = d'an 13 a viz C'hwevrer 1964
 | lec'h g2anet      = e [[Barcelonnette]], {{Provañs}}
 | deiziad marv     = d'an 8 a viz Du 2009
 | lec'h marv       = [[Ais de Provença]].
 | yezh             = galleg
 | luskad           = 
 | rumm             = [[Moliac'h]]
 | enorioù          = 
* Priz Krennarded Roazhon (2008)
* Priz Paille en queue (2008)
 | oberennoù pennañ = 
*Kelc'hiad  ''Ewilan'' (adalek 2003)
*Trilojienn ''l'Autre'' (2006-2007)
*Trilojienn ''le Pacte des Marchombres''
 | traoù ouzhpenn   = 
 | sinadur          = 
 | ment sinadur     = 
 | lec'hienn        = 
}}
'''Pierre Bottero''' (ganet ar {{Deiziad|13|C'hwevrer|1964|el lennegezh}} e [[Barcelonnette]], en [[Alpoù]], ha marvet {{Deiziad|8|Du|2009|el lennegezh}}) a zo ur skrivagner gall.

__TOC__

== Buhezskrid ==

Yaouank-tre ez eo aet da vevañ da [[Provañs|Brovañs]], ur rannvro n'en deus ket kuitaet abaoe. Lavaret a rae zoken n'halle ket tremen hep an heol nag ar [[mistral]].

Dimezet ha tad div blac'h, graet en deus e-pad pellig ar vicher [[kelenner]] a-raok kregiñ penn-da-benn da skrivañ. Plijout a ra dezhañ al lennegezh c'hall, kendrec'het gant galloud ijin ar gerioù, a-viken en deus huñvreet eus hollvedoù disheñvel, eus [[aerouant|erevent]] hag eus troioù hud.

Embannet en deus e destennoù kentañ e ti [[Flammarion]], en o zouez, ''Amies à vie'', e c'hentañ levr, a-raok embann e ti Rageot saga [https://web.archive.org/web/20081121212154/http://www.ewilan.com/ Ewilan], un deir-oberenn doubl, ha Ellana, un deir-oberenn, [[heroic fantasy]], ur rummad a blij dezhañ. Ar garantez-se evit al lennegezh faltazi a zeu eus oberenn [[J.R.R. Tolkien]], [[Philip José Farmer]], [[Roger Zelazny|Zelazny]], [[Robert E. Howard|Howard]], [[Marion Zimmer Bradley|Bradley]], [[Michael Moorcock|Moorcock]], [[Fritz Leiber (skrivagner)|Leiber]], hag all... Pa veze goulennet outañ eus pelec'h e teue e awen e tisklerie alies e oa levezonet gant e lennadurioù, oc'h ouzhpennañ ne ijine netra : &quot;Digeriñ a ran ar nor hag an istor a dremen eus va fenn d'an urzhiataer&quot;.

Gounezet en deus ar priz Ados Roazhon/Il-ha-Gwilen 2008 evit levr kentañ ''L'autre, le souffle de la hyène'' embannet e ti Rageot. Ar priz-mañ a zo deroet bep bloaz gant skolajidi departamant an [[Il-ha-Gwilen]] a rank votiñ evit ul levr e-touez an dek.

D'ar [[4 a viz Kerzu]] [[2008]] e resevas Pierre Bottero priz ar Paille en queue, da-geñver trede saloñs levrioù ar re yaouank ar meurvor Indian e [[Le Port (ar Reünion)|Le Port]] er [[La Réunion|Reünion]].

Pierre Bottero a zo marvet da 45 bloaz gant ur gwallzarvoud moto d'ar Sul 8 a viz Du 2008, e-tro seizh eur noz. Kollet en deus mestroni e varc'h-tan hag aet eo da stekiñ ouzh ur c'harr-samm war ar CD15 etre [[Lambesc]] ha [[Rognes]]&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20091207162009/http://www.purepeople.com/article/l-ecrivain-pierre-bottero-s-est-tue-a-moto-il-avait-45-ans_a43732/1 L'écrivain Pierre Bottero s'est tué à moto... Il avait 45 ans...], pennad war purepeople.com, lennet d'an 9 a viz Du 2009.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20091114055225/http://www.fantasy.fr/articles/view/11297/pierre-bottero-nous-a-quittes Pierre Bottero nous a quittés], pennad war fantasy.fr lennet d'an 9 a viz Du 2009.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.laprovence.com/articles/2009/11/09/960507-Region-en-direct-Litterature-Pierre-Bottero-est-decede.php Pierre Bottéro est décédé], pennad war La Provence, lennet d'an 9 a viz Du 2009.&lt;/ref&gt;.

== Oberennoù ==
;Levrioù liammet ouzh hollved Gwendalavir (tamm pe damm)
*''[[La Quête d'Ewilan]]'', trilojienn gant ''[[La Quête d'Ewilan|D’un monde à l’autre]]'', ''[[Les Frontières de glace]]'' ha ''[[L'Île du destin]]'' o stummañ anezhi.
*''[[Les Mondes d'Ewilan]]'', heuliad an oberenn meneget a-raok, trilojienn gant ''[[La Forêt des captifs]]'', ''[[L'Œil d'Otolep]]'' ha ''[[Les Tentacules du mal]]'' o stummañ anezhi.
*''[[Pacte des Marchombres|Le Pacte des Marchombres]]'', trilojienn gant ''[[Ellana]]'', ''[[Ellana l'envol]]'', ha ''[[Ellana la prophétie]] o stummañ anezhi.
*''[[L'Autre (livre)|L'Autre]]'', trilojienn gant ''[[Le Souffle de la hyène]]'', ''[[Le Maître des tempêtes]]'' ha ''[[La Huitième Porte]]'' o stummañ anezhi.

;Oberennoù all
*''[[Le Voleur de chouchous]]''
*''[[Tour B2, mon amour]]''
*''[[Un cheval en Irlande]]''
*''[[Zouck]]''
*''[[Fils de sorcières]]''
*''[[Le Garçon qui voulait courir vite]]''
*''[[Mon cheval, mon destin]]''
*''[[Amies à vie]]''
*''[[Météorite (romant)|Météorite]]''
*''[[Isayama]]'' (Album)
*''[[Les Aigles de Vishan Lour]]'' (e-barzh niverenn  261 JeBouquine)
*''Les âmes croisées'' (morse deuet er-maez, raktreset e oa evit miz C'hwevrer 2010)
*''Le chant du troll'' (romant grafek morse deuet er-maez, raktreset e oa evit Mae 2010)

== Daveoù ==
&lt;references/&gt;

== Liammoù diavaez ==

*[https://web.archive.org/web/20120302153403/http://www.lesmondesimaginairesderageot.com/ Lec'hienn an embanner war deir-oberennoù Bottero]


{{DEFAULTSORT:Bottero, Pierre}}
[[Rummad:Skrivagnerien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1964]]
[[Rummad:Marvioù 2009]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]</text>
      <sha1>0opp1mv85g64jk00mf3jqj0osueqdf1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188434</id>
      <parentid>2188433</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T21:35:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>traouigoù</comment>
      <origin>2188434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5544" sha1="ed1y64h5dppvvgn4atsn7yrwxgek1lx" xml:space="preserve">{{Infobox Skrivagner
 | anv              = 
 | skeudenn         = Pierre Bottero 20080315 Salon du livre 1.jpg
 | ment             = 
 | alc'hwez   1      = Pierre Bottero e saloñs al écriteau 4- e Pariz e 2008
 | anv mat          = 
 | anv pluenn       = 
 | obererezh        = Romanter
 | deiziad ganet    = d'an 13 a viz C'hwevrer 1964
 | lec'h g2anet      = e [[Barcelonnette]], {{Provañs}}
 | deiziad marv     = d'an 8 a viz Du 2009
 | lec'h marv       = [[Ais de Provença]].
 | yezh             = galleg
 | luskad           = 
 | rumm             = [[fantazi]]
 | enorioù          = 
* Priz Krennarded Roazhon (2008)
* Priz Paille en queue (2008)
 | oberennoù pennañ = 
*Kelc'hiad  ''Ewilan'' (adalek 2003)
*Trilojienn ''l'Autre'' (2006-2007)
*Trilojienn ''le Pacte des Marchombres''
 | traoù ouzhpenn   = 
 | sinadur          = 
 | ment sinadur     = 
 | lec'hienn        = 
}}
'''Pierre Bottero''' (ganet ar {{Deiziad|13|C'hwevrer|1964|el lennegezh}} e [[Barcelonnette]], en [[Alpoù]], ha marvet {{Deiziad|8|Du|2009|el lennegezh}}) a zo ur skrivagner gall evit ar yaouankiz, en doare [[fantazi]] e oberennoù pennañ.

== Buhezskrid ==
Yaouank-tre ez eo aet da vevañ da [[Provañs|Brovañs]], ur rannvro n'en deus ket kuitaet abaoe. Lavaret a rae zoken n'halle ket tremen hep an heol nag ar [[mistral]].

Dimezet ha tad div blac'h, graet en deus e-pad pellig ar vicher [[kelenner]] a-raok kregiñ penn-da-benn da skrivañ. Plijout a ra dezhañ al lennegezh c'hall, kendrec'het gant galloud ijin ar gerioù, a-viken en deus huñvreet eus hollvedoù disheñvel, eus [[aerouant|erevent]] hag eus troioù hud.

Embannet en deus e destennoù kentañ e ti [[Flammarion]], en o zouez, ''Amies à vie'', e c'hentañ levr, a-raok embann e ti Rageot saga [https://web.archive.org/web/20081121212154/http://www.ewilan.com/ Ewilan], un deir-oberenn doubl, ha Ellana, un deir-oberenn, [[heroic fantasy]], ur rummad a blij dezhañ. Ar garantez-se evit al lennegezh faltazi a zeu eus oberenn [[J.R.R. Tolkien]], [[Philip José Farmer]], [[Roger Zelazny|Zelazny]], [[Robert E. Howard|Howard]], [[Marion Zimmer Bradley|Bradley]], [[Michael Moorcock|Moorcock]], [[Fritz Leiber (skrivagner)|Leiber]], hag all... Pa veze goulennet outañ eus pelec'h e teue e awen e tisklerie alies e oa levezonet gant e lennadurioù, oc'h ouzhpennañ ne ijine netra : &quot;Digeriñ a ran ar nor hag an istor a dremen eus va fenn d'an urzhiataer&quot;.

Gounezet en deus ar priz Ados Roazhon/Il-ha-Gwilen 2008 evit levr kentañ ''L'autre, le souffle de la hyène'' embannet e ti Rageot. Ar priz-mañ a zo deroet bep bloaz gant skolajidi departamant an [[Il-ha-Gwilen]] a rank votiñ evit ul levr e-touez an dek.

D'ar [[4 a viz Kerzu]] [[2008]] e resevas Pierre Bottero priz ar Paille en queue, da-geñver trede saloñs levrioù ar re yaouank ar meurvor Indian e [[Le Port (ar Reünion)|Le Port]] er [[La Réunion|Reünion]].

Pierre Bottero a zo marvet da 45 bloaz gant ur gwallzarvoud moto d'ar Sul 8 a viz Du 2008, e-tro seizh eur noz. Kollet en deus mestroni e varc'h-tan hag aet eo da stekiñ ouzh ur c'harr-samm war ar CD15 etre [[Lambesc]] ha [[Rognes]]&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20091207162009/http://www.purepeople.com/article/l-ecrivain-pierre-bottero-s-est-tue-a-moto-il-avait-45-ans_a43732/1 L'écrivain Pierre Bottero s'est tué à moto... Il avait 45 ans...], pennad war purepeople.com, lennet d'an 9 a viz Du 2009.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20091114055225/http://www.fantasy.fr/articles/view/11297/pierre-bottero-nous-a-quittes Pierre Bottero nous a quittés], pennad war fantasy.fr lennet d'an 9 a viz Du 2009.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.laprovence.com/articles/2009/11/09/960507-Region-en-direct-Litterature-Pierre-Bottero-est-decede.php Pierre Bottéro est décédé], pennad war La Provence, lennet d'an 9 a viz Du 2009.&lt;/ref&gt;.

== Oberennoù ==
;Levrioù liammet ouzh hollved Gwendalavir (tamm pe damm)
*''[[La Quête d'Ewilan]]'', trilojienn gant ''[[La Quête d'Ewilan|D’un monde à l’autre]]'', ''[[Les Frontières de glace]]'' ha ''[[L'Île du destin]]'' o stummañ anezhi.
*''[[Les Mondes d'Ewilan]]'', heuliad an oberenn meneget a-raok, trilojienn gant ''[[La Forêt des captifs]]'', ''[[L'Œil d'Otolep]]'' ha ''[[Les Tentacules du mal]]'' o stummañ anezhi.
*''[[Pacte des Marchombres|Le Pacte des Marchombres]]'', trilojienn gant ''[[Ellana]]'', ''[[Ellana l'envol]]'', ha ''[[Ellana la prophétie]] o stummañ anezhi.
*''[[L'Autre (livre)|L'Autre]]'', trilojienn gant ''[[Le Souffle de la hyène]]'', ''[[Le Maître des tempêtes]]'' ha ''[[La Huitième Porte]]'' o stummañ anezhi.

;Oberennoù all
*''[[Le Voleur de chouchous]]''
*''[[Tour B2, mon amour]]''
*''[[Un cheval en Irlande]]''
*''[[Zouck]]''
*''[[Fils de sorcières]]''
*''[[Le Garçon qui voulait courir vite]]''
*''[[Mon cheval, mon destin]]''
*''[[Amies à vie]]''
*''[[Météorite (romant)|Météorite]]''
*''[[Isayama]]'' (Album)
*''Les Aigles de Vishan Lour'' (e-barzh niverenn  261 JeBouquine)
*''Les âmes croisées'' (morse deuet er-maez, raktreset e oa evit miz C'hwevrer 2010)
*''Le chant du troll'' (romant grafek morse deuet er-maez, raktreset e oa evit Mae 2010)

== Daveoù ==
{{daveoù}}

== Liammoù diavaez ==
*[https://web.archive.org/web/20120302153403/http://www.lesmondesimaginairesderageot.com/ Lec'hienn an embanner war deir-oberennoù Bottero]

{{DEFAULTSORT:Bottero, Pierre}}
[[Rummad:Skrivagnerien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1964]]
[[Rummad:Marvioù 2009]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]</text>
      <sha1>ed1y64h5dppvvgn4atsn7yrwxgek1lx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Greenpeace</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66304</id>
    <revision>
      <id>2188606</id>
      <parentid>2076456</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4920" sha1="054yco2z4vmgcdubxw4b80yq36vk6t6" xml:space="preserve">'''Greenpeace''' (o tont eus ar [[saozneg]] : ''peoc'h glas'') a zo un aozadur nann-gouarnamantel difeuls&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20081204162507/http://www.actualites-news-environnement.com/16687-viande-baleine-Greenpeace-Japon.html Pennad Actualité News Environnement]&lt;/ref&gt; a stourm evit [[gwareziñ an endro]]. Kavout a reer ar gevredigezh-se e muioc'h eget 55 bro dre ar bed a-bezh.

== An aozadur ==
[[Restr:Gp-esso.jpg|thumb|Un obererezh eus Greenpeace a-enep [[Esso]].]]
Greenpeace a zo bet krouet e [[Vancouver]] e [[1971]] pa'z eas ur strollad a drizek stourmer peoc'hgarour hag ekologour (John Cormack, Jim Bohlen, Paul Watson, Bill Darnell, Patrick Moore, Lyle Thurston, Dave Birmingham, Terry Simmons, Richard Fineberg, Robert Hunter, Ben Metcalfe, Bob Cummings ha Bob Keziere) e-barzh ur bag-roueder kozh, ar ''Phyllis Cormack'', evit herzel ouzh taolioù-esae nukleel en [[Amchitka]] en [[Alaska]]. Adalek [[1972]] e paouezas ar [[Stadoù Unanet]] gant an taolioù-esae nukleel en aer.

Klask a reas neuze ar strollad un anv a vefe arouezius eus o freder : ekologiezh ha peoc'hgarouriezh. Ar gerioù ''green'' (glas) et ''peace'' (peoc'h) eo ar re a glot ar muiañ gant o oberezhioù.

E [[1979]] e teuas Greenpeace da vezañ un aozadur etrevroadel pa'n em gav burevioù Europa, Amerika hag ar mor Habask asambles evit sevel ''Greenpeace International''.
Abaoe [[1989]] ez eo diazezet sez an aozadur en [[Amsterdam]] ([[Izelvroioù]]), e-lec'h ma vez termenet ha kenaozet labourioù an [[ANG]].

Hiziv an deiz ez eus e Greenpeace International tost da 3 milion a izili dre ar bed a-bezh.

=== Aozadurioù broadel ha rannvroel Greenpeace ===
Kavout a raer Greenpeace el lec'hioù da heul e miz Meurzh [[2007]] :

==== [[Okeania]] ====
* Greenpeace Aostralia Habask:
:[[Aostralia]], [[Fiji]], [[Papoua Ginea-Nevez]], [[Inizi Solomon]]
* Greenpeace Aotearoa Zeland-Nevez:
:[[Zeland Nevez]]

==== [[Europa]] ====
:[[Belgia]], [[Bro-C'hall]], [[Alamagn]], [[Gres (bro)|Gres]], [[Italia]], [[Luxembourg]], [[Izelvroioù]], [[Rusia]], [[Spagn]], [[Suis]], [[Rouantelezh-Unanet]], [[Portugal]]
* Greenpeace Nordic:
:[[Denmark]], [[Finland]], [[Norvegia]], [[Sveden]]
* Greenpeace Europa kreiz ha reter:
:[[Austria]], [[Hungaria]], [[Slovakia]], [[Polonia]], [[Republik Tchek]], [[Roumania]], [[Bulgaria]], [[Slovenia]], [[Serbia]], [[Montenegro]] and [[Bosnia-ha-Herzegovina|Bosnia]] (n'eus ket a oberezhioù disehan er pemp bro ziwezhañ)
* Greenpeace Kreizdouar:
:[[Republik Kiprenez]], [[Liban]], [[Israel]], [[Malta]], [[Tunizia]], [[Turkia]],

==== [[Amerika]] ====
:[[Kanada]], [[Chile]], [[Mec'hiko]], [[Stadoù Unanet]], [[Arc'hantina]]

==== [[Asia]] ====
:[[Sina]], [[India]], [[Japan]], [[Republik Korea]]
* Azia ar gevred:
:[[Filipinez]], [[Indonezia]], [[Thailand]]

==== [[Afrika]] ====
:[[Afrika ar Su]], [[Republik demokratel Kongo]], [[Senegal]]

== Al lestraz kanevedenn ==
[[Restr:Beluga II.jpg|thumb|[[Ar Beluga II]], unan eus bigi Greenpeace.]]
Abaoe ma 'z eo bet krouet ec'h implij Grenpeace bigi evit kas da benn e oberezhioù dre holl vorioù ar bed. M'en deus tro da sevel lod eus e vigi en deus an aozadur prenet ul lod anezho hag o daskemmet. Ar vag vrudetañ a zo ''[[Rainbow Warrior I]]'' [[Afer ar Rainbow Warrior|bet lakaet d'ar strad e 1985]] gant ur gwall daol gant ar servijoù kuzh gall. E [[2007]] o doa pemp bag :
* Ar ''[[Rainbow Warrior II]]'' ;
* An ''[[MV Arctic Sunrise]]'' ;
* An [[Argus / Moby Dick]]'' ;
* Ar [[Beluga II]] ;
* An ''[[MV Esperanza]]''.

== Rouedadoù ==

Greenpeace a zo e-barzh ar strollad &quot;Stop-[[EPR]]&quot; a sav a-enep ar raktres sevel un EPR e [[Olkiluoto]] ([[Finland]]) hag e [[Flamanville (Manche)|Flamanville]] ([[Manche]]).

Ezel eo bet Greenpeace Frañs eus ar strollad ''[[L'Alliance pour la planète]]'' etre 2006 ha 2012 gant kevredigezhioù all a zifenn an endro evel ''[[Les Amis de la Terre]]'' pe [[World Wide Fund for Nature|WWF]].

== Tud ==
* [[Bob Hunter]]
* [[Paul Watson]]
* [[David McTaggart]]
* [[Patrick Moore (ekologour)|Patrick Moore]]

== Levrioù ==
* ''Dans les coulisses de Greenpeace'', gant Philippe Lequenne, L'Harmattan, 1997, ISBN : 2 7384 5358 9

* ''La face cachée de Greenpeace'', gant Olivier Vermont, Albin Michel, [[1997]], ISBN : 2 226 08775 3

* ''Greenpeace - Le vrai visage des guerriers verts'', gant Pierre Kohler, Presses de la Cité, 2008, ISBN : 2 258 07354 8

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://www.greenpeace.org/ Lec'hienn ofisiel Greenpeace International]
* {{fr}} [http://www.greenpeace.org/france Greenpeace France]
* {{fr}} [http://www.greenpeace.ca/ Greenpeace Canada]
* {{en}} {{Liamm web|url=http://online.wsj.com/article/SB120882720657033391.html|titl=Why I Left Greenpeace|oberour=Patrick Moore, kendiazezer Greenpeace|embanner=[[The Wall Street Journal]]|lennet d'=ar 16 a viz Kerzu 2008}}

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Greenpeace|*]]
[[Rummad:Lobierezh]]</text>
      <sha1>054yco2z4vmgcdubxw4b80yq36vk6t6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ewenni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66394</id>
    <revision>
      <id>2188563</id>
      <parentid>2185112</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="760" sha1="t79gtn5ldm6py1e28kinecy4a86khof" xml:space="preserve">[[File:Wick Road, Ewenny - geograph.org.uk - 1146615.jpg|thumb|300px|dehou|Gwel eus Ewenni.]]
'''Ewenni''' zo ur gêriadenn e lez ar [[stêr Ewenni]] e [[Bro Morgannwg]], e kreisteiz Kembre, 5.6 km eus kêr [[Pen-y-bont ar Ogwr]]. 

Brudet eo abalamour d'ar [[prioldi]] kozh ha d'an iliz.

==Monumantoù==
*[[Prioldi Ewenni]]
*A pont kozh, pont roman hervez lod, pont krennamzerel kentoc'h.

== Tud ==
*[[Edward Mathews]], oberour ''Hanes Siencyn Penhydd'' (1850).

==Liammoù diavaez==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20060508215045/http://www.ewenny.org.uk/ Lec'hienn ar barrez]
* [http://www.britainexpress.com/wales/cardiff/abbeys/ewenny-p1.htm Luc'hskeudenn eus diabarzh prioldi Ewenni]

{{Kêrioù Morgannwg}}
[[Rummad:Kêriadennoù Bro Morgannwg]]</text>
      <sha1>t79gtn5ldm6py1e28kinecy4a86khof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ar C'hab (Suafrika)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66944</id>
    <revision>
      <id>2188480</id>
      <parentid>2185012</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1269" sha1="b10so3q4gj7vfbv4tb3l3ytlllw1dzn" xml:space="preserve">[[Restr:CapeTown CityHall.jpg|thumb|upright=1.2|Ti-kêr ar C'hab]]
[[Restr:ZA Cape Town language.gif|thumb|upright=1.2|Ar yezhoù e Kêr ar C'hab]]
Eil kêr vrasañ [[Suafrika]] eo '''Ar C'hab''' ([[khoekhoeeg]] : ''ǁHuiǃgaeb'' ; [[saozneg]] : ''Cape Town'' ; [[afrikaneg]] ; [[nederlandeg]] : ''Kaapstad'' ; [[xhosaeg]] : ''iKapa'') gant 3,5 milion annezad. Kêr-benn proviñs [[Kab ar C'hornaoueg]] eo. Kêr-benn-lezenniñ Suafrika eo ivez dre m'emañ sez [[Parlamant]] ar vro. 

Brudet eo kêr evit he forzh hag he lec'hiennoù naturel ([[Menez an Daol]], [[Cape Point]]).

== Tud ==
* [[John Maxwell Coetzee]], skrivagner ganet er C'hab e 1940, priz Nobel al lennegezh 2003
* [[Eirini Hellaz]], priñsez Gres ha Danmark, ganet e 1942
== Gevellerezh ==
*[[Aachen]], {{Alamagn}}
*[[Buenos Aires]], {{Arc'hantina}}
*[[Nice]], {{Bro-C'hall}}
*[[Londrez]], {{Bro-Saoz}}
*[[Pune]], {{India}}
*[[Haifa]], {{Israel}}
*[[Sankt Peterbourg]], {{Rusia}}
*[[San Francisco]], {{SUA}}
*[[Galveston]], SUA
*[[Tuniz]], {{Tunizia}}

== Liammoù diavaez ==
* [http://www.capetown.gov.za/ Lec'hienn ofisiel Kêr ar C'hab]
* [https://web.archive.org/web/20060711051503/http://www.capegateway.gov.za/ Cape Gateway, lec'hienn ofisiel Proviñs Western Cape]

[[Rummad:Kêrioù Suafrika]]</text>
      <sha1>b10so3q4gj7vfbv4tb3l3ytlllw1dzn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gaziantep</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67384</id>
    <revision>
      <id>2188588</id>
      <parentid>2185142</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="975" sha1="habtwk2i3p3wfqgyyi1o9hkq4tqgn5l" xml:space="preserve">{{Kêr Turkia
|anv=Gaziantep
|Skeudenn=[[Restr:Gaziantep street large.jpg|250px]]
|Proviñs=[[Gaziantep (proviñs)|Gaziantep]]
|Rannvro= [[Gevred Anatolia (rannvro)|Gevred Anatolia]]
|Kod post=
|Maer=Asım Güzelbey (2004)
|Vali (prefed)=Süleyman Kamçı (2006)
|hed=37°03' Norzh
|led=37°22' Reter
|uk= 
|gorread=
|gorreadkm²=
|poblañs=
|deiziad-poblañs=
|stankter=
|Lec'hienn internet ar gêr=[http://www.gaziantep-bld.gov.tr Ti-kêr Gaziantep]
|Kartenn=[[Restr:Gaziantep Turkey Provinces locator.gif|300px]]
|Displegadenn=
|}}

'''Gaziantep''' ('''Antep''' kent 1921, ha hiriv an deiz c'hoazh gant ar bobl) zo ur gêr e gevred [[Turkia]], kêrbenn [[Gaziantep (proviñs)|proviñs Gaziantep]].

C'hwec'hvet kêr vrasañ ar vro eo gant ouzhpenn 1.200.000 annezad enni.

== Tud ==
*[[Ahmet Ümit]], skrivagner.

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20110710000505/http://www.yavuzelihaber.com/ Keleier eus korn-bro Gaziantep]

[[Rummad:Kêrioù Turkia]]</text>
      <sha1>habtwk2i3p3wfqgyyi1o9hkq4tqgn5l</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bunnik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>67702</id>
    <revision>
      <id>2188519</id>
      <parentid>2185058</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="802" sha1="gpi1e8etvv7gp980hwn0h0143sntp5i" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Bunnik''' (distagañ : [http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5b/Nl-Bunnik.ogg]) zo ur gumune proviñs [[Utrecht]] en [[Izelvroioù]]. Ar c'hêrioù ha kêriadennoù da-heul a ya d'ober ar gumun : Bunnik, [[Odijk]], [[Werkhoven]].
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;BunnikNHkerk.jpg|Iliz Bunnik&lt;/gallery&gt;

==[[Politikerezh]]==
*[[Maer]] (''Burgemeester'') : Ruud van Bennekom ([[Partij van de Arbeid|PvdA]])
;Kuzul-ker
34 ezel zo.
*Zetels : 17
*P21 : 6
*CDA : 4
*VVD : 3
*D66 : 3
*Fractie-Visser : 1

== Tud ==
===Tud bet ganet eno===
* Annette Barlo (*[[1974]]), [[aktour]]ez
* Katja Schuurman (*[[1975]]), aktourez ha kanerez
* Jaap Stockmann (*[[1984]]), c'hoarier hoke war leton

{{commonscat}}
{{Proviñs Utrecht}}
{{Porched Izelvroioù}}

[[Rummad:Kumunioù Utrecht]]</text>
      <sha1>gpi1e8etvv7gp980hwn0h0143sntp5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brynbuga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>68778</id>
    <revision>
      <id>2188516</id>
      <parentid>2185055</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1152" sha1="cvvlyhhqddxlikorncbwdtar4luvxeu" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Usk, Wales.jpg|thumb|right|280px|Ur gwel eus Brynbuga.]]
'''Brynbuga''' (''Usk'' e saozneg) zo ur gêr vihan e gevred [[Kembre]], e [[Sir Fynwy]], war lez ar stêr [[Wysg]]. An anv [[predeneg|brezhonek kozh]] e oa &quot;Burrio&quot; (kembraeg ''bwr''), da lavarout eo ''kreñv'', ur c'hreñvlec'h roman zo bet, ha krediñ a reer e c'hall an anv-se bezañ troet d'an anv &quot;buga&quot;. 

Savet e voe ur c'hreñvlec'h gant ar Romaned, e [[55]], hag anvet ganto ''Burrium''.
* [[Klaudios Ptolemaios|Ptol]]. II, 3, 12 : BULLAEUM / BULLEUM / BULAEUM, ur gêr ar [[Silured]].
* [[Itinerarium Antonini|I.A]] 484&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt; (Iter XII), I.A 485&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; (Iter XIII) : BURRIO
[[Restr:Usk Bridge, Usk - geograph.org.uk - 1268258.jpg|thumb]]
Talvoudegezh, hervez Rivet &amp; Smith : diazezadenn dindan anv den ''*Burros''.

E 1403 e voe devet kêr gant [[Owain Glyndŵr]], met trec'h e voe ar Saozon warnañ en [[Emgann Pwll Melyn]], e-kichen Brynbuga, e [[1405]].

== Tud ==
* [[Adda o Frynbuga]] (Adam eus Brynbuga), kronikour er Grennamzer 
* [[Alfred Russel Wallace]], kimiour.

{{Kêrioù Sir Fynwy}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Fynwy]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Fynwy]]</text>
      <sha1>cvvlyhhqddxlikorncbwdtar4luvxeu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cheyenne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>69354</id>
    <revision>
      <id>2188427</id>
      <parentid>1928509</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T20:40:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>kempenn</comment>
      <origin>2188427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="780" sha1="o63whxj7mooynhj0mdsmedk7iy4i0x5" xml:space="preserve">'''Cheyenne''' eo anv :
* ur bobl [[amerindianed|amerindian]], [[Cheyened|Pobl ar Cheyened]].
* dezho ar [[cheyeneg]], da yezh.

Anv meur a lec'h eo ivez.

==Lec'hioù==
* [[Cheyenne (menez)|Cheyenne]], ur menez e [[Colorado]]
* [[Cheyenne (stêr)|Cheyenne]], ur [[stêr]] e [[Wyoming]] ha [[Sudakota]]
* [[Mirva Indian stêr Cheyenne]] e Sudakota
* [[Cheyenne (Wyoming)|Cheyenne]], kêrbenn [[Wyoming]]
* [[Cheyenne (Oklahoma)|Cheyenne]], ur gêr en [[Oklahoma]]
* [[kontelezh Cheyenne (Colorado)|kontelezh Cheyenne]], e [[Colorado]]
* [[kontelezh Cheyenne (Kansas)|kontelezh Cheyenne]], e Kansas
* [[kontelezh Cheyenne (Nebraska)|kontelezh Cheyenne]], e Nebraska
* [[Mirva Indian Cheyenne an Norzh]] e [[Montana]]
* [[Cheyenne Wells]], e Colorado

[[Rummad:Lec'hanvadurezh SUA]]</text>
      <sha1>o63whxj7mooynhj0mdsmedk7iy4i0x5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dominika (bro)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77878</id>
    <revision>
      <id>2188554</id>
      <parentid>2185101</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5660" sha1="4lbkh5qnegq75lglzxjknrcfvlztlse" xml:space="preserve">:''Ur bajenn disheñvelout [[Dominika]] zo ivez.''
:[[Restr:Confusion colour.svg|20px|]]''Arabat droukveskañ gant ar [[Republik Dominikan]].''
&lt;HR noShade&gt;
{{Databox}}
[[Restr:Map of Dominica.gif|thumb|300px|dehou|Kartenn an enez.]]
'''Dominika''' (''Dominica'' e saozneg, yezh ofisiel eno ; ''Donmnik'' e kreoleg dominikat ; ''Wai'tu kubuli'' e [[Karibed|kalinago]]), pe '''Kenglad Dominika''' ent-ofisiel, zo un enezenn hag ur vro er [[Mor Karib]]. Unan eus [[Inizi an Avel (Antilhez)|Inizi an Avel]] eo.

[[Roseau]] eo ar gêr-benn anezhi. D'an 3 a viz Du, deiziad an dizalc'hiezh, e vez lidet ar gouel broadel.

== Douaroniezh ==
Hanter-hent emañ etre [[Gwadeloup]] ha [[Martinik]].

== Istor ==
An Europad kentañ da zouarañ enni a voe [[Kristol Goulm]] e-pad e eil beaj e [[1493]].

Un drevadenn saoz eo bet, hogen dizalc'h eo abaoe 1978.

== Demografiezh ==
71 293 a annezidi a zo e Dominika hervez niveradeg 2011&lt;ref name=&quot;popcens.11&quot;&gt;{{Liamm web |yezh=en |stumm=pdf |aozer=Office central de statistique de la Dominique |titl=2011 Population and Housing Census Report |url=http://www.dominica.gov.dm/cms/files/2011_census_report.pdf |lec'hienn=dominica.gov.dm |deiziad=Gwengolo 2011 |gwelet d'an =13 a viz Gouere 2019|brisé le = 2024-02-25}}.&lt;/ref&gt;. E 2001, 86,8% eus ar boblañs en em zisklêrie [[Afrikaned|afrikan]]/du, 9,1% a orin &quot;kemmesk&quot;, 2,9% evel [[amerindian]]ed (Kalinago), ha 0,8% [[tud gwenn|gwenn]]. Kumuniezhioù bihan Indianed, Sinaiz ha Sirianed/Libaniz a zo ivez.&lt;ref name=&quot;cari.01&quot;&gt;{{Liamm web |yezh=en |stumm=pdf |aozer=Programme des statistiques régionales de la [[Communauté caribéenne]] (CARICOM) |titl=2000 Round of Population and Housing Census of the Caribbean Community |istitl=National Census Report, Dominica |url=http://statistics.caricom.org/Files/Publications/NCR%20Reports/Dominica.pdf |lec'hienn=statistics.caricom.org |deiziad=2009 |gwelet d'an=13 a viz Gouere 2019 |pajenn=32-40 (Chapitres 2.3 Groupe ethnique et 2.4 Appartenance religieuse)}}.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;cso.15&quot;&gt;{{Liamm web |yezh=en |stumm=pdf |aozer= Office central de statistique de la Dominique |titl=Statistics At a Glance 2005 |url=http://dominica.gov.dm/images/dominica_statistics_at_a_glance_2005.pdf |lec'hienn=dominica.gov.dm |gswelet d'an=13 a viz Gouere 2019|brisé le = 2024-02-25}}.&lt;/ref&gt;

Poblañs an enezenn ne gresk ket kalz, abalamour d'an divroañ evit ul lodenn. Poblañs Kalinago, 3 000 a dud anezhi, zo unan eus poblañsoù henvroat diwezhañ ar C'harib. Bevañ a reont bremañ en ur mirva krouet a-ratozh evito e 1903, [[Tiriad Kalinago]].&lt;ref&gt;{{Liamm web |yezh=en |titl=Kalinago Territory |istitl=About Us |url=http://kalinagoterritory.com/about-us/ |lec'hienn: kalinagoterritory.com |gwelet d'an=13 juillet 2019}}.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;CEFAN&quot;&gt;{{Liamm web |aozer1=[[Jacques Leclerc (yezhour)|Jacques Leclerc]] |titl=L'aménagement linguistique dans le monde |istitl=Dominique |url=http://www.axl.cefan.ulaval.ca/amsudant/Dominique.htm |lec'hienn: axl.cefan.ulaval.ca |lec'h=Kebek |embanner=CEFAN, [[Skol-veur Laval]] |deiziad=15 a viz Kerzu 2015 |gwelet d'an=13  viz Gouere 2019}}.&lt;/ref&gt;.

== Armerzh ==
An touristerezh hag al labour-douar eo an obererezhioù armerzhel pennañ. Al labour-douar, ar bananez dreist-holl, a ya d'ober 18% eus ar PDK hag a implij 28% eus an dud a vicher. Ar servijoù (an touristerezh en o zouez) a yae d'ober 58% eus ar PDK ha 40% eus an dud a vicher e 2002. Adreizhoù zo bet kaset da benn evit diorren ar servijoù arc'hant off-shore, evel inizi all ar rannvro. Ur [[banniel-lezober]] eo ivez.

Reiñ paseporzhoù Dominika d'an dud estren nann-annezidi, en eskemm ouzh 100 000 $ SUA, a vo muioc'h eget an hanter eus arc'hantaouiñ ar gouarnamant e 2023. Ment ar stignad-se en deus lakaet Breizh-Veur da adlakaat ar c'houlennoù viza evit mont e-barzh he ziriad&lt;ref&gt;Le Bilan du Monde, Pariz, Le Monde, 2024 {{ISBN|978-2-36804-159-8}}, p. 130.&lt;/ref&gt;. 

=== Raktres geotermek ===
Abaoe 2003 e vez prederiet gant gouarnamant Dominika, rannvroioù [[Gwadeloup]] ha [[Martinik]], [[Ajañs Frañs an Diorren]] (AFD), [[Ajañs an endro ha mestroni an energiezh|Ajañs Frañs An Endro ha Mestroni an Energiezh]] (AAEME, pe ADEME e galleg) ha Burev gall an Enklaskoù Douaroniel ha Mengleuziañ (BRGM) war ur raktres kenlabour evit diorren danvezioù gertermel Dominika. Ar pal a vefe ezporzhiañ an darn vrasañ eus an tredan produet dre funioù dindanvor d'an div enezenn c'hall nes (Gwadloup ha Martinik), a zo daou greizenn beveziñ tredan o kreskiñ buan er C'harib.

E 2005 e oa bet kaset da benn ur studiadenn teknikel hag ekonomikel kentañ etre Dominika hag [[EDF]] (embregerezh tredan gall), hag ivez meur a gevredad ekonomikel all. E 2013 e oa kroget ur prantad nevez gant toullañ ar poulloù kentañ. Ar fazenn prientiñ a zlefe kas da briziañ ar produiñ ha, da c'houde, da grouiñ un uzin produiñ.

Ar rakweledennoù ekonomikel 2018 kaset da benn gant ''[[The Economist]]'' a ziskouez eo Dominika ar vro gant ar c'hresk PDK uhelañ e-keñver ar bloaz a-raok, gant ur c'hresk a 8,8%&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.economist.com/blogs/graphicdetail/2018/01/daily-chart-3|The fastest-growing and shrinking economies in 2018]&lt;/ref&gt;..

== Tud ==
* [[Jean Rhys]] (1890-1979), skrivagnerez saoznek ganet e Roseau.

==Liammoù diavaez==
* [https://www.dominica.gov.dm Lec'hienn ofisiel]
* [http://presidentoffice.gov.dm/ Lec'hienn burev prezidant Kenglad Dominika]
* [https://dominica.gov.dm/about-dominica/head-of-government Lec'hienn ofisiel ar gouarnamant]
{{Commons|category:Dominica}}

== Notennoù ha daveoù ==
{{daveoù}}

{{Amerika NKK}}
{{Aozadur ar Stadoù Amerikan}}

[[Rummad:Dominika]]</text>
      <sha1>4lbkh5qnegq75lglzxjknrcfvlztlse</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Pistolenn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77997</id>
    <revision>
      <id>2188414</id>
      <parentid>2188360</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T16:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2188414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6403" sha1="higxypjde73poht67u2wfu97ddsuggx" xml:space="preserve">[[Restr:Cz75.jpg|thumb|Ur bistolenn [[CZ 75]].]]
Ur '''bistolenn''', pe '''pistolodenn''', zo un [[arm-dorn]] a vez atav linennet e [[Geriaoueg an armoù-tan#Kambr|gambr]] gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur [[revolver]]). Orinoù ar pistolennoù a zo er {{XVvet kantved}}, pa voe produet ar c'hentañ armoù-dorn en Europa. Ar pistolennoù implijetañ hiziv-an-deiz eo ar re damaotomatek dezhe ur c'hanol hepken, met betek an XIX{{Vet}} kantved e oa un-tenn ar braz eus ar pistolennoù. Lod a oa meur a ganol dezhe, evel ar [[Pebrouer (arm-tan)|pebroueroù]].

== Etimologiezh ==
''Pistolenn'' a zo deveret a-ziwar ar ger gallek ''pistolet'' (e-tro 1550). Meneget eo ar ger e brezhoneg er ''[[Le Sacré Collège de Jésus|Sacré Collège de Jésus]]'' savet gant an [[Juluan Maner|Tad Maner]] e 1659&lt;ref&gt;''[https://devri.bzh/dictionnaire/p/pistolenn/ Pistolenn]'' war Devri.&lt;/ref&gt;.

[[Restr:Swe army pistol m1907.svg|thumb|'''Pezhioù ur bistolenn svedat M1907'''
----
1. Beg ar c'hanol - 2. Riklerez - 3. Kanol  - 4. Kalonenn ar c'hanol - 5. [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] - 6. Skoer - 7. Morzhol - 8. Pluenn - 9. Gwinterell ar morzhol - 10. Ibil ar winterell-daspunerez - 11. Gwinterell-daspunerez - 12. [[Draen (armoù)|Draen]] - 13. Gwinterell ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]]]]
[[Restr:Stangenbüchsen bei Burgebelagerung 1475.jpg|thumb|[[Kanol-dorn]] Stangenbüchsen Alamagn e-tro [[1475]]]]

== Istor ==
Ar roud kentañ eus armoù-tan bihan a-awalc'h evit bezañ implijet gant un dorn hepken zo un urzhiad 500 arm, bihanoc'h evit ur [[rahouenn]] (war-dro 20 cm neuze), gant kêr [[Perugia]], en [[Italia]] a-vremañ, er XIV{{vet}} kantved. Ur sistem entanañ heñvel ouzh ar [[Koulerinenn|c'houlerinennoù]] a oa gante, da lavaret eo un toullig er c'hanol ma veze ensoc'het un dra domm-ruz (un orjalenn tommet da skouer) evit lakaat ar [[Poultr du|poultr]] da darzhañ. Diaes e oa kouskoude enaouiñ ar poultr ha bukañ war un dro&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, pp. 6-18&lt;/ref&gt;.

Donedigezh ar [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù an armoù kozh|platinennoù-mechenn]] e kreiz ar XV{{vet}} kantved a aotreas krouidigezh armoù-dorn gwir, aesoc'h da vukañ gante. An doareoù gwikefreoù all, evel ar platinennoù-kailhastr hag ar platinennoù-skeiñ, implijet betek trede kard an XIX{{vet}} kantved, a aesae dornata ar pistolennoù, met ne aotreent ket an tennata, evel ar revolverioù deuet war-wel er c'hantved-se, enne un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] meur a gambr dezhi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Div ijinadenn eus dibenn an XIX{{vet}} kantved a lakaas an traoù da cheñch : ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] metalek modern hag ar [[poultr divoged]]. A-drugarez dezhe e voe krouet ar pistolennoù [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|damaotomatek]]. An hini kentañ anezhe, ar [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]], a voe ijinet en [[Aostria-Hungaria|Aostria]] e 1892. Luziet e oa he gwikefre, ha nebeutoc'h evit un 30 skouerenn bennak a voe produet hepken&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{en}}''' SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, pp. 25-30&lt;/ref&gt;.

Daou arm-dorn damaotomatek alaman, ar [[Borchardt C93]] (1893) hag ar [[Mauser C96]] (1896), a reas muioc'h a verzh. Gwelet e vezont evel ar pistolennoù modern kentañ. Ar [[Browning M1900]], ijinet gant [[John Browning|John M. Browning]] ha produet gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]], zo ar bistolenn gentañ dezhi ur riklerez&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Gwellaat a reas tamm-ha-tamm perzhioù ar pistolennoù damaotomatek etre an daou vrezel-bed. Er bloavezhioù 1970 ha 1980 e erruas war ar marc'had pistolennoù lesanvet ''[[Wonder Nine]]'', kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] hag uhel endalc'h o c'hargerioù, evel ar [[CZ 75]], ar [[Glock (pistolenn)|Glock 17]], ar [[SIG Sauer P226]] hag ar [[Beretta 92]]. Ar braz eus ar pistolennoù modern, ne vern o c'halibr, zo dezhe ur sistem tennata dre argil.

=== Kalibroù ===
An 9 mm Parabellum eo ar c'halibr munisionoù implijetañ er pistolennoù a-vremañ e kalz broioù er bed. E broioù zo, evit abegoù istorel, e kaver kartouchennoù all, evel ar [[.45 ACP]] hag an [[.40 S&amp;W]] (er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]) pe an [[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]] (er broioù bet [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|soviedel]]). Ar [[6,35 mm Browning]] (anvet .25 ACP ivez) hag ar [[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning]] (.32 ACP) zo bet poblek-tre en XX{{vet}} kantved, met rouez eo kavout pistolennoù modern kambret evite. An [[.22 Long Rifle]], ar munision gwerzhetañ er bed, a vez implijet kalz er pistolennoù er [[sportoù tennañ]] pe evit ar [[Plinking|''plinking'']].

== Pistolennoù brudet ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
M1911a1.jpg|Ur [[Colt M1911]]
Walther P38 (6971798779).jpg|Ur [[Walther P38]]
M9-pistolet.jpg|Ur [[Beretta 92]]
Glock17.jpg|Ur [[Glock (pistolenn)|Glock 17]] trede remziad
&lt;/gallery&gt;
* [[Luger P08]] (1898, {{Impalaeriezh alaman}})
* [[Colt M1911]] (1911, {{Stadoù-Unanet Amerika}})
* [[Walther PP]] (1929, {{Alamagn}})
* [[SIG P210]] (1945, {{Suis}})
* [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] (1950, {{Frañs}})
* [[CZ 75]] (1975, {{Tchekoslovakia}})
* [[Beretta 92]] (1976, {{Italia}})
* [[Glock (pistolenn)|Glock 17]] (1980, {{Aostria}})
* [[Desert Eagle]] (1982, {{Israel}} ha {{Stadoù-Unanet Amerika}})

== Gwelet ivez ==
* [[Geriaoueg an armoù-tan]]
* [[Pistolenn aotomatek]]

[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Seurtoù armoù-tan]]

== Levrlennadur ==
* {{En}} Joseph E. Smith, ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 816 p., 1946 (embannadur kentañ)
* {{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, 271 p.
* {{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, 320 p.
* {{br}} Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022
* {{fr}} Chris McNAB, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, ISBN 979-1029509872, 304 p.
* {{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, ISBN 979-10-415-6214-5, 346 p.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Dafar milourel]]</text>
      <sha1>higxypjde73poht67u2wfu97ddsuggx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188416</id>
      <parentid>2188414</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T16:16:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2188416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6302" sha1="fji2wfipeplz8hq786cr2u1h7h6ipkj" xml:space="preserve">[[Restr:Cz75.jpg|thumb|Ur bistolenn [[CZ 75]].]]
Ur '''bistolenn''', pe '''pistolodenn''', zo un [[arm-dorn]] a vez atav linennet e [[Geriaoueg an armoù-tan#Kambr|gambr]] gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur [[revolver]]). Orinoù ar pistolennoù a zo er {{XVvet kantved}}, pa voe produet ar c'hentañ armoù-dorn en Europa. Ar pistolennoù implijetañ hiziv-an-deiz eo ar re damaotomatek dezhe ur c'hanol hepken, met betek an XIX{{Vet}} kantved e oa un-tenn ar braz eus ar pistolennoù. Lod a oa meur a ganol dezhe, evel ar [[Pebrouer (arm-tan)|pebroueroù]].

== Etimologiezh ==
''Pistolenn'' a zo deveret a-ziwar ar ger gallek ''pistolet'' (e-tro 1550). Meneget eo ar ger e brezhoneg er ''[[Le Sacré Collège de Jésus|Sacré Collège de Jésus]]'' savet gant an [[Juluan Maner|Tad Maner]] e 1659&lt;ref&gt;''[https://devri.bzh/dictionnaire/p/pistolenn/ Pistolenn]'' war Devri.&lt;/ref&gt;.

== Istor ==
Ar roud kentañ eus armoù-tan bihan a-awalc'h evit bezañ implijet gant un dorn hepken zo un urzhiad 500 arm, bihanoc'h evit ur [[rahouenn]] (war-dro 20 cm neuze), gant kêr [[Perugia]], en [[Italia]] a-vremañ, er XIV{{vet}} kantved. Ur sistem entanañ heñvel ouzh ar [[Koulerinenn|c'houlerinennoù]] a oa gante, da lavaret eo un toullig er c'hanol ma veze ensoc'het un dra domm-ruz (un orjalenn tommet da skouer) evit lakaat ar [[Poultr du|poultr]] da darzhañ. Diaes e oa kouskoude enaouiñ ar poultr ha bukañ war un dro&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, pp. 6-18&lt;/ref&gt;.

[[Restr:Swe army pistol m1907.svg|thumb|'''Pezhioù ur bistolenn svedat M1907'''
----
1. Beg ar c'hanol - 2. Riklerez - 3. Kanol  - 4. Kalonenn ar c'hanol - 5. [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] - 6. Skoer - 7. Morzhol - 8. Pluenn - 9. Gwinterell ar morzhol - 10. Ibil ar winterell-daspunerez - 11. Gwinterell-daspunerez - 12. [[Draen (armoù)|Draen]] - 13. Gwinterell ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]]|kleiz|220x220px]]Donedigezh ar [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù an armoù kozh|platinennoù-mechenn]] e kreiz ar XV{{vet}} kantved a aotreas krouidigezh armoù-dorn gwir, aesoc'h da vukañ gante. An doareoù gwikefreoù all, evel ar platinennoù-kailhastr hag ar platinennoù-skeiñ, implijet betek trede kard an XIX{{vet}} kantved, a aesae dornata ar pistolennoù, met ne aotreent ket an tennata, evel ar revolverioù deuet war-wel er c'hantved-se, enne un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] meur a gambr dezhi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Div ijinadenn eus dibenn an XIX{{vet}} kantved a lakaas an traoù da cheñch : ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] metalek modern hag ar [[poultr divoged]]. A-drugarez dezhe e voe krouet ar pistolennoù [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|damaotomatek]]. An hini kentañ anezhe, ar [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]], a voe ijinet en [[Aostria-Hungaria|Aostria]] e 1892. Luziet e oa he gwikefre, ha nebeutoc'h evit un 30 skouerenn bennak a voe produet hepken&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{en}}''' SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, pp. 25-30&lt;/ref&gt;.

Daou arm-dorn damaotomatek alaman, ar [[Borchardt C93]] (1893) hag ar [[Mauser C96]] (1896), a reas muioc'h a verzh. Gwelet e vezont evel ar pistolennoù modern kentañ. Ar [[Browning M1900]], ijinet gant [[John Browning|John M. Browning]] ha produet gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]], zo ar bistolenn gentañ dezhi ur riklerez&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Gwellaat a reas tamm-ha-tamm perzhioù ar pistolennoù damaotomatek etre an daou vrezel-bed. Er bloavezhioù 1970 ha 1980 e erruas war ar marc'had pistolennoù lesanvet ''[[Wonder Nine]]'', kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] hag uhel endalc'h o c'hargerioù, evel ar [[CZ 75]], ar [[Glock (pistolenn)|Glock 17]], ar [[SIG Sauer P226]] hag ar [[Beretta 92]]. Ar braz eus ar pistolennoù modern, ne vern o c'halibr, zo dezhe ur sistem tennata dre argil.

=== Kalibroù ===
An 9 mm Parabellum eo ar c'halibr munisionoù implijetañ er pistolennoù a-vremañ e kalz broioù er bed. E broioù zo, evit abegoù istorel, e kaver kartouchennoù all, evel ar [[.45 ACP]] hag an [[.40 S&amp;W]] (er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]) pe an [[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]] (er broioù bet [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|soviedel]]). Ar [[6,35 mm Browning]] (anvet .25 ACP ivez) hag ar [[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning]] (.32 ACP) zo bet poblek-tre en XX{{vet}} kantved, met rouez eo kavout pistolennoù modern kambret evite. An [[.22 Long Rifle]], ar munision gwerzhetañ er bed, a vez implijet kalz er pistolennoù er [[sportoù tennañ]] pe evit ar [[Plinking|''plinking'']].

== Pistolennoù brudet ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
M1911a1.jpg|Ur [[Colt M1911]]
Walther P38 (6971798779).jpg|Ur [[Walther P38]]
M9-pistolet.jpg|Ur [[Beretta 92]]
Glock17.jpg|Ur [[Glock (pistolenn)|Glock 17]] trede remziad
&lt;/gallery&gt;
* [[Luger P08]] (1898, {{Impalaeriezh alaman}})
* [[Colt M1911]] (1911, {{Stadoù-Unanet Amerika}})
* [[Walther PP]] (1929, {{Alamagn}})
* [[SIG P210]] (1945, {{Suis}})
* [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] (1950, {{Frañs}})
* [[CZ 75]] (1975, {{Tchekoslovakia}})
* [[Beretta 92]] (1976, {{Italia}})
* [[Glock (pistolenn)|Glock 17]] (1980, {{Aostria}})
* [[Desert Eagle]] (1982, {{Israel}} ha {{Stadoù-Unanet Amerika}})

== Gwelet ivez ==
* [[Geriaoueg an armoù-tan]]
* [[Pistolenn aotomatek]]

[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Seurtoù armoù-tan]]

== Levrlennadur ==
* {{En}} Joseph E. Smith, ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 816 p., 1946 (embannadur kentañ)
* {{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, 271 p.
* {{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, 320 p.
* {{br}} Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022
* {{fr}} Chris McNAB, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, ISBN 979-1029509872, 304 p.
* {{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, ISBN 979-10-415-6214-5, 346 p.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Dafar milourel]]</text>
      <sha1>fji2wfipeplz8hq786cr2u1h7h6ipkj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188426</id>
      <parentid>2188416</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T20:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Istor */</comment>
      <origin>2188426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6330" sha1="2nutymfr45jm7hx3dm739bra5sq0p5t" xml:space="preserve">[[Restr:Cz75.jpg|thumb|Ur bistolenn [[CZ 75]].]]
Ur '''bistolenn''', pe '''pistolodenn''', zo un [[arm-dorn]] a vez atav linennet e [[Geriaoueg an armoù-tan#Kambr|gambr]] gant e ganol (evit se eo disheñvel diouzh ur [[revolver]]). Orinoù ar pistolennoù a zo er {{XVvet kantved}}, pa voe produet ar c'hentañ armoù-dorn en Europa. Ar pistolennoù implijetañ hiziv-an-deiz eo ar re damaotomatek dezhe ur c'hanol hepken, met betek an XIX{{Vet}} kantved e oa un-tenn ar braz eus ar pistolennoù. Lod a oa meur a ganol dezhe, evel ar [[Pebrouer (arm-tan)|pebroueroù]].

== Etimologiezh ==
''Pistolenn'' a zo deveret a-ziwar ar ger gallek ''pistolet'' (e-tro 1550). Meneget eo ar ger e brezhoneg er ''[[Le Sacré Collège de Jésus|Sacré Collège de Jésus]]'' savet gant an [[Juluan Maner|Tad Maner]] e 1659&lt;ref&gt;''[https://devri.bzh/dictionnaire/p/pistolenn/ Pistolenn]'' war Devri.&lt;/ref&gt;.

== Istor ==
Ar roud kentañ eus armoù-tan bihan a-awalc'h evit bezañ implijet gant un dorn hepken zo un urzhiad 500 arm, bihanoc'h evit ur [[rahouenn]] (war-dro 20 cm neuze), gant kêr [[Perugia]], en [[Italia]] a-vremañ, er XIV{{vet}} kantved. Ur sistem entanañ heñvel ouzh ar [[Koulerinenn|c'houlerinennoù]] a oa gante, da lavaret eo un toullig er c'hanol ma veze ensoc'het un dra domm-ruz (un orjalenn tommet da skouer) evit lakaat ar [[Poultr du|poultr]] da darzhañ. Diaes e oa kouskoude enaouiñ ar poultr ha bukañ war un dro&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, pp. 6-18&lt;/ref&gt;.

[[Restr:Swe army pistol m1907.svg|thumb|'''Pezhioù ur bistolenn svedat M1907'''
----
1. Beg ar c'hanol - 2. Riklerez - 3. Kanol  - 4. Kalonenn ar c'hanol - 5. [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] - 6. Skoer - 7. Morzhol - 8. Pluenn - 9. Gwinterell ar morzhol - 10. Ibil ar winterell-daspunerez - 11. Gwinterell-daspunerez - 12. [[Draen (armoù)|Draen]] - 13. Gwinterell ar [[Karger (armoù-tan)|c'harger]]|kleiz|220x220px]]Donedigezh ar [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù an armoù kozh|platinennoù-mechenn]] e kreiz ar XV{{vet}} kantved a aotreas krouidigezh armoù-dorn gwir, aesoc'h da vukañ gante. An doareoù gwikefreoù all, evel ar platinennoù-kailhastr hag ar platinennoù-skeiñ, implijet betek trede kard an XIX{{vet}} kantved, a aesae dornata ar pistolennoù, met ne aotreent ket an tennata, evel ar revolverioù deuet war-wel er c'hantved-se, enne un [[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|daboulin]] meur a gambr dezhi&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

=== Pistolennoù modern ===
Div ijinadenn eus dibenn an XIX{{vet}} kantved a lakaas an traoù da cheñch : ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] metalek modern hag ar [[poultr divoged]]. A-drugarez dezhe e voe krouet ar pistolennoù [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|damaotomatek]]. An hini kentañ anezhe, ar [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]], a voe ijinet en [[Aostria-Hungaria|Aostria]] e 1892. Luziet e oa he gwikefre, ha nebeutoc'h evit un 30 skouerenn bennak a voe produet hepken&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;'''{{en}}''' SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, pp. 25-30&lt;/ref&gt;.

Daou arm-dorn damaotomatek alaman, ar [[Borchardt C93]] (1893) hag ar [[Mauser C96]] (1896), a reas muioc'h a verzh. Gwelet e vezont evel ar pistolennoù modern kentañ. Ar [[Browning M1900]], ijinet gant [[John Browning|John M. Browning]] ha produet gant an [[FN Herstal]] e [[Belgia]], zo ar bistolenn gentañ dezhi ur riklerez&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.

Gwellaat a reas tamm-ha-tamm perzhioù ar pistolennoù damaotomatek etre an daou vrezel-bed. Er bloavezhioù 1970 ha 1980 e erruas war ar marc'had pistolennoù lesanvet ''[[Wonder Nine]]'', kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]] hag uhel endalc'h o c'hargerioù, evel ar [[CZ 75]], ar [[Glock (pistolenn)|Glock 17]], ar [[SIG Sauer P226]] hag ar [[Beretta 92]]. Ar braz eus ar pistolennoù modern, ne vern o c'halibr, zo dezhe ur sistem tennata dre argil.

=== Kalibroù ===
An 9 mm Parabellum eo ar c'halibr munisionoù implijetañ er pistolennoù a-vremañ e kalz broioù er bed. E broioù zo, evit abegoù istorel, e kaver kartouchennoù all, evel ar [[.45 ACP]] hag an [[.40 S&amp;W]] (er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]) pe an [[9 × 18 mm Makarov|9 mm Makarov]] (er broioù bet [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel|soviedel]]). Ar [[6,35 mm Browning]] (anvet .25 ACP ivez) hag ar [[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning]] (.32 ACP) zo bet poblek-tre en XX{{vet}} kantved, met rouez eo kavout pistolennoù modern kambret evite. An [[.22 Long Rifle]], ar munision gwerzhetañ er bed, a vez implijet kalz er pistolennoù er [[sportoù tennañ]] pe evit ar [[Plinking|''plinking'']].

== Pistolennoù brudet ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
M1911a1.jpg|Ur [[Colt M1911]]
Walther P38 (6971798779).jpg|Ur [[Walther P38]]
M9-pistolet.jpg|Ur [[Beretta 92]]
Glock17.jpg|Ur [[Glock (pistolenn)|Glock 17]] trede remziad
&lt;/gallery&gt;
* [[Luger P08]] (1898, {{Impalaeriezh alaman}})
* [[Colt M1911]] (1911, {{Stadoù-Unanet Amerika}})
* [[Walther PP]] (1929, {{Alamagn}})
* [[SIG P210]] (1945, {{Suis}})
* [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] (1950, {{Frañs}})
* [[CZ 75]] (1975, {{Tchekoslovakia}})
* [[Beretta 92]] (1976, {{Italia}})
* [[Glock (pistolenn)|Glock 17]] (1980, {{Aostria}})
* [[Desert Eagle]] (1982, {{Israel}} ha {{Stadoù-Unanet Amerika}})

== Gwelet ivez ==
* [[Geriaoueg an armoù-tan]]
* [[Pistolenn aotomatek]]

[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Seurtoù armoù-tan]]

== Levrlennadur ==
* {{En}} Joseph E. Smith, ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 816 p., 1946 (embannadur kentañ)
* {{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, 271 p.
* {{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, 320 p.
* {{br}} Rann an Ordrenañs, USA, ''Deskrivadur ar bistolenn M1911'', [[Ar Granenn]], 2022
* {{fr}} Chris McNAB, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, ISBN 979-1029509872, 304 p.
* {{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, ISBN 979-10-415-6214-5, 346 p.

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Dafar milourel]]</text>
      <sha1>2nutymfr45jm7hx3dm739bra5sq0p5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Crucywel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82373</id>
    <revision>
      <id>2188540</id>
      <parentid>2185084</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1345" sha1="4fxyl51cv5ee6r9u1qmr3fndihk42u1" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Crickhowell streetscape by JScheppers.jpg|right|thumb|Ur straed e Crucywel]] '''Crucywel''' zo ur gêr eus Kembre e gevred [[Powys]], war lez ar stêr [[Wysg]], er ''&quot;Menez Du&quot;'' ([[Mynydd Du (Mynwy)|Mynydd Du]]).

Dont a ra anv ar gêr eus hini ar menez zo e-kichen, [[Crug Hywel]], diwar ar gerioù kembraek Crug, &quot;[[torgenn|tuchenn]]&quot; ha [[Hywel]], un anv den. E [[saozneg]] e reer gant ar stumm ''Crickhowell''.

E 2011 e oa poblet gant 2063 a dud, ha 169 anezho (8,3%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html| title=''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011''| publisher=Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')}}&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[George Everest]] (1790-1866), douaroniour ha kartennour, bet anvet ar [[Menez Everest]] diwarnañ, a zo ganet e Crucywel.

==Gevelliñ==
*{{Gevelliñ|Skaer|Breizh|Brittany|bloavezh=1992}}

==Liammoù diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20150823065231/http://www.visitcrickhowell.co.uk/ Lec'hienn Crucywel] {{en}}
*[http://www.crickhowell.net/index.html Lec'hienn douristel] {{en}}

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù_Powys}}

[[Rummad:Kêrioù Powys]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Powys]]</text>
      <sha1>4fxyl51cv5ee6r9u1qmr3fndihk42u1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanbradach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82492</id>
    <revision>
      <id>2188691</id>
      <parentid>2185261</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="952" sha1="6fdvpg2ua69yp3dczfi6f3d2lvevjjo" xml:space="preserve">[[File:Llanbradach railway station.jpg|thumb|dehou|Arsav an tren e Llanbradach.]]
'''Llanbradach''' zo ur gêriadenn e [[Kembre]], en hanternoz da g-[[Caerffili]] e [[Kontelezh Caerffili]]. Gwechall e oa e [[Gwent]]. 

==Gerdarzh==
Eus stumm [[kemmadurioù|kemmet]] ''glan'' (''lan'') (brezhoneg: ''glann''), treuzkomprenet evel [[llan]]&lt;ref&gt;Hywel Wyn Owen, Richard Morgan, ''Dictionary of the Place-names of Wales'', Gomer, 2007, p.221.&lt;/ref&gt;, ha [[Bradach]], anv ar stêr, ha marteze un anv den a orin gouezelek{{Daveoù a vank}}.

==Glaou==
Ur vengleuz [[glaou]] a voe digoret eno er bloavezhioù 1890 hag a yeas mat en-dro betek ar bloavezhioù 1930. Klozet eo bet e 1961.

== Tud ==
* [[Morgan John Rhys]]

==Gevelliñ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Brittany.svg|border|25px]] [[Breizh]]
| [[Ploubêr]]
| 1990
|}

==Notennoù ha daveennoù==
&lt;references/&gt;

{{Kêrioù Caerffili}}
[[Rummad:Kontelezh Caerffili]]</text>
      <sha1>6fdvpg2ua69yp3dczfi6f3d2lvevjjo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abergwaun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82591</id>
    <revision>
      <id>2188464</id>
      <parentid>2184997</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="961" sha1="tliml6gsmmbt22p4jvqcymhi35sr6t5" xml:space="preserve">[[File:Fishguard Harbour.JPG|250px|thumb|Porzh kozh Abergwaun]]
[[File:Fishguard pembrokeshire map.svg| thumb| Abergwaun, anvet ''Fishguard'' war ar c'hartennoù saoznek.]]

'''Abergwaun''' (''Fishguard'' e [[saozneg]]) zo ur gêr en arvor [[Sir Benfro]], e [[Kembre]]. Emañ en hanternoz [[Sir Benfro]], war aod [[bae Abergwaun]], a zo un darn eus [[Bae Ceredigion]]. 

==Gerdarzh==
Dont a ra anv ar gêr eus hini ar stêr [[Afon Gwaun|Gwaun]] en em daol er mor eno.

==Porzh==
Ul linenn listri zo etre porzh nevez Abergwaun, en [[Wdig]], ha porzh [[Ros Láir]] en [[Iwerzhon]]. Liammet eo Abergwaun ouzh [[Londrez]] war-bouez ul linenn hent-houarn hag ur gourhent. 

== Tud ==
*[[D. J. Williams]] (David John Williams), ur skrivagner brudet, o voe kelenner en Abergwaun e-pad bloavezhioù.

==Gevelliñ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
|-
| [[Restr:Flag of Brittany.svg |25px]] [[Breizh]]
| [[Loktudi]]
|}

{{Sir Benfro}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Benfro]]</text>
      <sha1>tliml6gsmmbt22p4jvqcymhi35sr6t5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lichtenrade</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82670</id>
    <revision>
      <id>2188687</id>
      <parentid>2185256</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2392" sha1="0dkkfo1kmcsgzcc8g7hmh16kzxvwm95" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Berlin Tempelhof-Schoeneberg Lichtenrade.png|thumb|right|200px|Lec'hiadur Lichtenrade e Tempelhof-Schöneberg]]
[[Skeudenn:Dorfkirche Lichtenrade.jpg|thumb|right|200px|Iliz Lichtenrade]]
'''Lichtenrade''' a zo ur c'harter ([[alamaneg]] ''Ortsteil'') en arondisamant [[Tempelhof-Schöneberg]] e [[Berlin]]. Betek [[2001]] e oa ul lodenn eus [[Tempelhof]]. 10,1&amp;nbsp;km² eo gorread Lichtenrade. E miz Even [[2008]] e oa annezad 49 451 ennañ (stankter : 4 896 annezad/km²).

==Istor==
Meneget e voe evit ar wech kentañ e [[1375]] gant an anv ''Lichtenrode''. Da vare [[Prusia]] e oa ur gumun emren e distrig [[Teltow (distrig)|Teltow]] ha kendeuzet e voe eBerlin e [[1920]]. Da vare an [[Eil Brezel-bed]] e oa ul lodenn eus [[kamp-kreizennañ Sachsenhausen]] e Lichtenrade&lt;ref&gt;[http://www.jewishgen.org/ForgottenCamps/Camps/MainCampsEng.html ]&lt;/ref&gt;. Azalek [[1941]] e voe bac'het prizonidi eus [[Ukraina]] er c'hamp. E-pad ar [[Brezel yen]] e oa e [[Berlin ar C'hornôg]]. War an harzoù etre Lichtenrade ha Brandenburg e tremene [[Moger Berlin]] ([[1961]] - [[1989]])&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20110719052354/http://www.kirchengemeinde-lichtenrade.de/Geschichte/pfr-klein.htm Istor Lichtenrade e lec'hienn &quot;Kirchgemeinde Lichtenrade&quot;]&lt;/ref&gt;.

==Lec'hiadur==
E bannlev su Berlin emañ Lichtenrade, tost ouzh [[Schönefeld]] (distrig [[Dahme-Spreewald]]), [[Blankenfelde-Mahlow]] ha [[Großbeeren]] (an daou diwezhañ e distrig [[Teltow-Fläming]]). Stok ouzh [[Marienfelde]], [[Mariendorf]] ha [[Buckow]] (distrig [[Neukölln]]) eo.

==Treuzdougen==
Linenn S-Bahn S2 e ti-gar Schichauweg hag e hini Lichtenrade.

==Skeudennoù==
&lt;gallery widths=125&gt;
Skeudenn:Mälzerei lichtenrade 2010.JPG|Malterez
Skeudenn:Dorfkirche Lichtenrade.jpg|Iliz
Skeudenn:Heinrich Missfeldt - Lichtenrade - Mutter Erde fec.jpg|Delwenn &quot;''Mutter Erde''&quot; gant [[Heinrich Mißfeldt]]
&lt;/gallery&gt;

== Tud ==
*[[Christian Fiedler]] (1975), c'hoarier mell-droad
*[[Klaus Wowereit]] (1953), politikour, [[Bourc'hvestr-gouarnour Berlin|maer Berlin]]&lt;ref&gt;[http://www.klaus-wowereit.de/zur_person/biografie/ Buhez Klaus Wowereit]&lt;/ref&gt;

==Notennoù==
{{Daveoù}}

==Levrlennadur==
*Barbara Gehrts: &quot;''Nie wieder ein Wort davon?''&quot;. Union Verlag, Stuttgart, 1975, ISBN 3-423-07813-8

{{Commons|category:Berlin-Lichtenrade|Lichtenrade}} 
{{Arondisamantoù ha karterioù Berlin}}

[[Rummad:Karterioù Berlin]]</text>
      <sha1>0dkkfo1kmcsgzcc8g7hmh16kzxvwm95</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Louis Armstrong</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82983</id>
    <revision>
      <id>2188419</id>
      <parentid>1639018</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T17:28:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>Astenn</comment>
      <origin>2188419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1873" sha1="8e3sihdsqhztheqa74scxsyx9ppczlt" xml:space="preserve">{{Infobox Sonerezh (arzour)
 | karta         = sonerezh, kan
 | anv           = Louis Armstrong  
 | anv orin      = Louis Daniel Armstrong  
 | alias         = 
 | skeudenn      = [[Restr:Louis Armstrong restored.jpg|220px]]
 | alc'hwez      = 
 | ganet         = d'ar [[4 Eost|4 a viz Eost]] [[1901]] 
 | lec'h gan     = [[Orleañs-Nevez]], [[SUA]] 
 | broadelezh    = [[Stadoù-Unanet Amerika]]
 | marv          = d'ar [[6 Gouere|6 a viz Gouere]] [[1971]] 
 | lec'h marv    = [[Corona (Queens)|Corona]], [[Queens]], [[kêr New York]], SUA

 | bloavezhioù   = tro [[1914]]-[[1971]]
 | doare         = [[Dixieland]], [[jazz]], [[Swing music|swing]], [[traditional pop]]
 | label         = 
 | endro         = [[Joe &quot;King&quot; Oliver]], [[Ella Fitzgerald]], [[Kid Ory]]
 | benveg        = [[trompilh (sonerezh)|trompilh]]  
 | doare mouezh  = 
 | micher        = [[trompilh (sonerezh)|trompilhour]],  [[kaner]]
 | lec'hienn     = 
}}
'''Louis Daniel Armstrong''' ([[4 Eost|4 a viz Eost]] [[1901]] en [[Orleañs-Nevez]], [[Louiziana]] - [[6 Gouere|6 a viz Gouere]] [[1971]] e [[Corona (Queens)|Corona]], [[Queens]], [[kêr New York]]) a oa un [[trompilh (sonerezh)|trompilher]] hag ur c'haner [[afroamerikan]], unan eus jazzmen pouezusañ e amzer hag istor ar [[jazz]].

Liv e vouezh aes da anaout diouzhtu, e zoare donezonet da seniñ trompilh, ar vezañs anezhañ war al leurenn hag e bersonelezh brokus o deus fardet e vrud etrebroadel. E-pad ouzhpenn daou-ugent vloaz e voe, a droiad da droiad, gwellañ kannadour ar jazz dre ar bed.

{|
|[[Restr:Bundesarchiv Bild 183-D0319-0024-011, Berlin, Pressekonferenz Louis Armstrong.jpg|left|thumb|200px|Louis Armstrong e Berlin-Reter, miz Meurzh 1965]]
|}
{{Commons|Category:Louis Armstrong}}
{{DEFAULTSORT:Armstrong, Louis}}

[[Rummad:Sonerien SUA]]
[[Rummad:Kanerien SUA]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1901]]
[[Rummad:Marvioù 1971]]</text>
      <sha1>8e3sihdsqhztheqa74scxsyx9ppczlt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chrzanów</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83435</id>
    <revision>
      <id>2188534</id>
      <parentid>2185074</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="603" sha1="42apgi7nxlpw9wqrirflgugzjp0mxf2" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Chrzanów''' zo ur gêr e rannvro Małopolska (Polonia vihan), e [[Polonia]].

== Tud ==
* [[Ewa Krzyżewska]], aktourez ([[1939]]-[[2003]] )
* [[Leszek Nowak]], soner ([[1964]])
* [[Zbigniew Wąsiel]], kizeller ([[1966]])
== Gevellerezh ==
* [[Nyékládháza]] — {{Hungaria}} 
* [[Harnes]] — {{Frañs}}
* [[Ivano-Frankivsk]] — {{Ukraina}}

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20120103203047/http://www.chrzanow.dk/ Chrzanovia Patria Parva] (e poloneg, saozneg)
* [http://www.chrzanow.pl/ Chrzanów] (e poloneg, saozneg)

{{commonscat}}
[[Rummad:Kêrioù Polonia]]</text>
      <sha1>42apgi7nxlpw9wqrirflgugzjp0mxf2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llangollen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84033</id>
    <revision>
      <id>2188701</id>
      <parentid>2185272</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="969" sha1="9wl1rh50taarshkz1xf4fhsj7yaebfz" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Llangollenviewfromstation.JPG|thumb|right|Llangollen hag ar stêr [[Dyfrdwy]].]]
'''Llangollen''' zo ur gêr eus biz [[Kembre]], e [[Sir Ddinbych]]. Emañ war lez ar stêr [[Dyfrdwy]]. Brudet eo abalamour d'he [[pont|font]] kozh ha d'he [[eisteddfod]] sonerezh etrebroadel a vez aozet bep bloaz ha ma vez sonerien ha kanerien eus ar bed a-bezh.

Savet e voe ar pont brudet dreist ar stêr Dyfrdwy e 1345 gant John Trevor, eskob [[Llanelwy]]. E-kichen Llangollen emañ rivinoù kastell [[Dinas Brân]].

Dont a ra anv Llangollen eus hini ur manac'h kembreat eus ar {{VIvet kantved}}, sant Collen, un anv a gaver ivez e lec'hioù all, evel [[Kolan]] (''Colan'') e [[Kerne-Veur]] ha [[Langolen]] e [[Breizh]].

== Tud ==
*[[Gruffudd Hiraethog]] (m. [[1564]]), barzh kembraek.
*[[Huw Morus (Eos Ceiriog)]], barzh eus ar {{XVIIvet kantved}}, ganet e Llangollen moarvat.

{{commons|Category:Llangollen}}

{{Kêrioù Sir Ddinbych}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Ddinbych]]</text>
      <sha1>9wl1rh50taarshkz1xf4fhsj7yaebfz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dinbych</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84047</id>
    <revision>
      <id>2188551</id>
      <parentid>2185098</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1874" sha1="1r6bxrrvtctnlegu09cp1vjcqin91ft" xml:space="preserve">[[Restr:Allotments and castle - geograph.org.uk - 142423.jpg|thumb|250px|right|Tiez e Dinbych hag ar c'hastell.]]
'''Dinbych''' (''Denbigh'' e [[saozneg]], distaget [ˈdɛnbi]) zo ur gêr gozh e [[Sir Ddinbych]], e [[Kembre]]. ''Kastell bihan'' eo ster an anv-lec'h (&quot;din&quot; = ''kreñvlec'h, kastell'') ha kavout a reer meneg eus Dinbych evit ar wech kentañ en ur skrid eus 1211, dindan ar stumm ''&quot;Dunbeig&quot;''. Arabat kemmeskañ Dinbych, e hanternoz Kembre, gant [[Dinbych-y-Pysgod]] e mervent Kembre.

== Istor ==
Ur c'hastell, [[Kastell Dinbych]], a gaver war lez kêr. Er c'hreisteiz d'ar c'hastell-se e oa an hini kentañ, savet war douar [[Llywelyn ap Iorwerth]], a brofas anezhañ d'e verc'h Gwenllian ; abalamour da se e voe graet anezhañ e-pad pell &quot;Llys Gwenllian&quot; (« Lez Gwenllian ») ha &quot;Hen Ddinbych&quot;. Ur [[moudenn-gastell|voudenn-gastell]] e oa&lt;ref&gt;Dictionary of Place-names gan Hywel Wyn Owen a Richard MorganGwasg Gomer, 2008&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20110710123617/http://homepage.mac.com/philipdavis/Welshsites/283.html&lt;/ref&gt;. E 1283 e voe roet urzh gant [[Edouarzh Iañ (Bro-Saoz)|Edouarzh I{{añ}}]] da sevel ur c'hastell nevez, an hini a weler e rivinoù bremañ.

== [[Eisteddfod Genedlaethol]] ==
Teir gwech eo bet aozet an [[Eisteddfod Vroadel]] e Dinbych : e [[1882]], [[1939]] ha [[2001]].

== Tud ==
*[[Thomas Gee]], embanner, saver an ti-embann [[Gwasg Gee]]
*[[Henry Morton Stanley]], ergerzher
*[[Kate Roberts]], skrivagnerez : tremen a reas an dibenn eus he buhez e Dinbych o labourat evit Gwasg Gee. Mervel a reas eno e [[1985]].
*[[Ieuan Wyn Jones]], politikour, ganet e kêr e [[1949]]

== Notennoù ==
&lt;references/&gt;

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Denbigh}}
* [http://www.bbc.co.uk/cymru/gogleddddwyrain/safle/dinbych/ Dinbych] e lec'hienn BBC Cymru

{{Kêrioù Sir Ddinbych}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Ddinbych]]</text>
      <sha1>1r6bxrrvtctnlegu09cp1vjcqin91ft</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanelli</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84420</id>
    <revision>
      <id>2188694</id>
      <parentid>2185265</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1137" sha1="fypcecw32k2y42qjtina392aovc1w2p" xml:space="preserve">[[Restr:Grade II listed Llanelli Town Hall (geograph 3054862).jpg|thumb|Ti-kêr Llanelli]][[Restr:St Elli, Llanelli (52049671469).jpg|thumb|Iliz-parrez sant Elli]]
'''Llanelli''' eo ar gêr vrasañ e [[Sir Gaerfyrddin]] hag e mervent [[Kembre]], war lez aber ar stêr [[Lliedi]], war-hed 15 km er c'hornôg da [[Abertawe]] hag 20 km er c'hreisteiz da [[Caerfyrddin|Gaerfyrddin]]. Bihan e oa chomet ar gêr-se betel an {{XIXvet kantved}} ha kresket kalz e oa d'ar mare-se, abalamour ma oa mengleuzioù [[glaou]] ha labouradegoù houarn-gwenn tro-dro. E dibenn an {{XXvet kantved}} e veze komzet kembraeg gant an hanter eus an annezidi.

Brudet eo Llanelli abalamour d'he c'hoarierien [[rugbi]].

== Tud ==
*[[Phil Bennett]], c'hoarier rugbi
*[[Gareth Jenkins]], c'hoarier rugbi
*Trefor hag [[Eileen Beasley]], stourmerien evit ar c'hembraeg a nac'has paeañ o zailhoù er [[bloavezhioù 1950]]
*[[Sophie Dee]], aktourez filmoù orgedus

==Gevelliñ==
Gevellet eo Llanelli gant :
*{{gevelliñ|Agen|Okitania|Occitania|bloavezh=1989}}

{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Gaerfyrddin]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>fypcecw32k2y42qjtina392aovc1w2p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Göttingen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84518</id>
    <revision>
      <id>2188613</id>
      <parentid>2185168</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2413" sha1="5gufy9m5awx5bwo11otar85cpg75hsb" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Goettingen Marktplatz Oct06 Antilived.jpg|300px|thumb|Ar ''Marc'hallac'h'' (Markplatz)]]
'''Göttingen''' zo ur gêr eus hanternoz [[Alamagn]], e stad [[Niedersachsen]], war ribl ar stêr [[Leine]]. E 2006 e oa poblet gant 129 686 a dud.

Kavout a reer meneg anezhi e skridoù eus ar bloavezh [[953]], gant an anv ''Gutingi''. Unan eus kêrioù [[Kevre an Hansa]] e voe etre [[1351]] ha [[1572]]. Ur [[skol-veur]] a voe savet e [[1737]].

&lt;gallery &lt;!-- historic centre --&gt; &gt;
File:Goettingen_Papendiek_17.jpg| &lt;!-- Papendiek&amp;nbsp;17 --&gt;
File:Goettingen_Papendiek_18.jpg| &lt;!-- Papendiek&amp;nbsp;18 --&gt;
File:Goettingen_Johannisstr_33.jpg| &lt;!-- Johannisstraße&amp;nbsp;33 --&gt;
File:Goettingen_Jüdenstr_30.jpg| &lt;!-- Jüdenstraße&amp;nbsp;30 --&gt;
File:Goettingen_Sonnenuhr_Wittig.jpg| &lt;!-- Jüdenstraße --&gt;
File:Goettingen_Spiellokomotive.jpg| &lt;!-- Weender Straße --&gt;
&lt;/gallery&gt;

== Tud ==
=== &lt;small&gt;Tud bet marvet eno&lt;/small&gt; ===
* [[Johann Friedrich Gmelin]], [[kimiour]] ha naturour [[Alamagn|alaman]], d'ar [[1añ a viz Du]] [[1804]]

== Göttingen er c'hanaouennoù ==
* ''Göttingen'' zo ur ganaouenn gant [[Barbara (kanerez)|Barbara]], gallek ha alamanek he doareoù. E 2002, pemp bloaz goude marv ar ganerez e oa bet anvet ur straed diwarni gaznt ti-kêr Göttingen, e karter Geismar&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.lefigaro.fr/mon-figaro/2013/01/20/10001-20130120ARTFIG00179--gottingen-un-trait-d-union-nomme-barbara.php Gottingen, un trait d'union nommé Barbara] war lec'hienn Le Figaro&lt;/ref&gt;.
* anv zo eus roz ar gêr er ganaouenn ''D'Allemagne'' gant al Lorenadez [[Patricia Kaas]].

== Gevelliñ ==
* {{gevelliñ|Cheltenham|Bro-Saoz|England|bloavezh=1951}}
* {{gevelliñ|Toruń|Polonia|Poland|bloavezh=1978}}
* {{gevelliñ|Pau|Bearn|Béarn|bloavezh=1982}}&lt;ref&gt;[http://www.afccre.org/fr/ Levr ar c'hêrioù gevellet]&lt;/ref&gt;
* {{gevelliñ|Wittemberg|Alamagn|Germany|bloavezh=1988}}
* {{gevelliñ|La Paz Centro|Nicaragua|Nicaragua|bloavezh=1989}} (un ''emglev kengred'' eo)

== Daveoù ha notennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Göttingen}}
* [http://www.goettingen.de/ Lec'hienn ofisiel Göttingen]
* [https://web.archive.org/web/20110317081733/http://stadtplan.goettingen.de/ stadtplan.goettingen.de] – skeudennoù
* [https://web.archive.org/web/20200511100910/http://www.wiki-goettingen.de/ Wiki-Göttingen]

{{Patrom:Kevre Hansa}}
{{Patrom:Kêrioù Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Saks-Izel]]</text>
      <sha1>5gufy9m5awx5bwo11otar85cpg75hsb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aberarth</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85049</id>
    <revision>
      <id>2188458</id>
      <parentid>2184991</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1055" sha1="kznzu6c6rfgtex4talo2xzchup2greg" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Aberarth and River Arth.jpg|thumb|250px|Aberarth hag ar stêr Arth]]
'''Aberarth''' zo ur gêr vihan e kornôg [[Kembre]], war aod [[Bae Ceredigion]], etre [[Aberystwyth]] hag [[Aberteifi]]. 

Evel m'en diskouez hec'h anv, emañ Aberarth e [[aber|genoù]] ar stêr [[Arth]].

Anavezet eo abaoe mare aloubadegoù an Normaned. Gant ar re-se e voe savet ur c'hastell, [[Kastell Dineirth]], pe Kastell ''Allt Craig Arth'', e-kichen Aberarth. Er {{XIIvet kantved}} eo dre ar porzh-se e voe degaset mein eus [[Bristol]] da vont da sevel [[Abati Ystrad Fflur]] pe ''Strata Florida'', war douaroù roet d'ar venec'h gant [[Rhys ap Gruffudd]], aotrou [[Deheubarth]]. 

Chanterioù sevel bigi a oa en Aberarth betek kreiz an {{XIXvet kantved}}, met aet eo an obererezh-se da get abaoe pell zo bremañ. 

== Tud ==
*[[Hywel Teifi Edwards]], istorour.
*[[Jac Lewis Williams]], arbennigour war an divyezhegezh
 
== Liamm diavaez ==
* [http://www.aberarth.internet-today.co.uk Lec'hienn Aberarth]

{{Kêrioù Ceredigion}}

[[Rummad:Kêriadennoù Ceredigion]]</text>
      <sha1>kznzu6c6rfgtex4talo2xzchup2greg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanbadarn Fawr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85253</id>
    <revision>
      <id>2188690</id>
      <parentid>2185260</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1558" sha1="hndzscr1dpcnu6ytr4td1p0n8tg6czq" xml:space="preserve">:''Ur bajenn disheñvelout [[Llanbadarn]] zo.''
[[Skeudenn:Llanbadarn Fawr Parish Church.jpg|thumb|250px|right|Iliz parrez Llanbadarn Fawr, gouestlet da sant Padarn ; un iliz eus 1257.]]

'''Llanbadarn Fawr''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] hag ur gêriadenn eus [[Kembre]], stag ouzh [[Aberystwyth]], e kontelezh [[Ceredigion]]. Er reter da greiz-kêr Aberystwyth emañ.

== Istor ha savadurioù ==
E-touez ar savadurioù dibar zo e Llanbadarn Fawr emañ an iliz-parrez, gouestlet da sant [[Padarn]] pe [[Padern]], un iliz vistr, romanek darn anezhi, savet en {{XIIIvet kantved}} e-lec'h un iliz koshoc'h bet savet gant sant [[Padarn]] (Paternus) er {{VIvet kantved}}.

Er vered, e-kichen an iliz, emañ [[bez]] ar c'heltiegour breizhat [[Arzel Even]], a dremenas un darn eus e vuhez e Kembre.

Dre Llanbadarn Fawr e tremen an [[tren]] bihan a ya eus Aberystwyth da [[Pontarfynach|Bontarfynach]], a-hed ar stêr [[Rheidol]].

== Tud ==
*[[Dafydd ap Gwilym]], ur barzh kembraek eus an {{XIIIvet kantved}}, a voe o vevañ e Llanbadarn Fawr. En unan eus e varzhonegoù anavezet, ''[[Merched Llanbadarn]]'', e kont penaos e selle ouzh ar merc'hed en iliz e-lec'h selaou ar beleg.
*[[Arzel Even]], yezhour brezhonek, a zo interet eno.

==Skeudennoù==
&lt;gallery&gt;
Image:TrenLlanbadarnFawr.JPG|Tren traoñienn ar Rheidol
Image:Gogerddan Arms, Llanbadarn Fawr.jpg|An davarn Gogerdann Arms
&lt;/gallery&gt;

==Liammoù diavaez==
* [http://www.stpadarns-llanbadarn.org.uk/ Lec'hienn iliz Sant Padarn]

[[Rummad:Aberystwyth]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Ceredigion]]</text>
      <sha1>hndzscr1dpcnu6ytr4td1p0n8tg6czq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Doire (kêr)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85265</id>
    <revision>
      <id>2188553</id>
      <parentid>2185100</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1813" sha1="bgekw2qejcjptuju0zzgpha6iea25q3" xml:space="preserve">*''Ur pennad [[Doire]] zo ivez.''
&lt;HR noShade&gt;
[[Restr:DerryMontage3.JPG|thumb|250px|Skeudennaoueg.]]
'''Doire''' (distaget: {{IPA|[ˈdorʲə]}}) pe '''Doire Cholm Cille''', ''Derry'' (distaget: {{IPA|[ˈdɛrɪ]}}) pe ''Londonderry'' e saozneg, zo ur gêr vras e [[Hanternoz Iwerzhon]], e [[kontelezh Doire]]. E saozneg e ra ar vroadelourien gant an anv ''Derry'', pa ra an unanourien (ar re a-du gant ar [[Rouantelezh Unanet]]) gant an anv ''Londonderry''.

Emañ ar gêr gozh war ribl kleiz ar stêr [[An Feabhal|Feabhal]]; bremañ en em astenn kêr en daou du d'ar stêr. Poblañs kêr hec'h-unan a oa 83 652 a dud e niveradeg 2001. En tolpad-kêrioù en em astenn war-hed 20 miltir (32 km) diouzh kreiz-kêr ez eus ouzhpenn 237 000 den (istimadur: 2008). Tost eo Doire da harzoù [[kontelezh Dún na nGall]] ha [[Republik Iwerzhon]]. Pevare brasañ kêr Iwerzhon an hini eo hag an eil e Norzhiwerzhon.

==An anv==
An anv &quot;Doire&quot; a dalvez kement ha &quot;derveg&quot;, &quot;dervenneg&quot;, hag a vije kar d'ar ger brezhonek [[derv]], pe gentoc'h d'ar stumm &quot;diri&quot; (kembraeg: ''deri'') a gaver en anvioù-lec'h, evel [[Plouziri]] pe [[Dirinonn]], hag a dalvez &quot;dervenned&quot;.

==Istor==
Kontañ a reer e oa bet savet kêr gant sant [[Koulmkell]] (Colm Cille), ur manac'h iwerzhonat eus ar {{VIvet kantved}}. An darvoudoù pouezusañ en istor ar gêr eo [[Seziz Doire]] e [[1688]]-[[1689]] hag ar ''[[Bloody Sunday|Sulvezh Gwadek]]'' d'ar Sul [[30 a viz Genver]] [[1972]], pa voe lazhet 13 manifester&lt;ref&gt;Ur pevarzekvet den a oa bet gwall c'hloazet a varvas pevar miz diwezhatoc'h.&lt;/ref&gt; gant soudarded saoz.

== Tud ==
* [[Seamus Heaney]], barzh saoznek
* [[John Hume]], politikour
* [[Martin McGuinness]], politikour

==Notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Kêrioù Norzhiwerzhon]]
[[Rummad:Kontelezh Doire]]
[[Rummad:Cúige Uladh]]</text>
      <sha1>bgekw2qejcjptuju0zzgpha6iea25q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lanvezeeg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85777</id>
    <revision>
      <id>2188677</id>
      <parentid>2185245</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1907" sha1="1quezszw2vk0pbzksefjl7ku7dye6ij" xml:space="preserve">'''Lanvezeeg''' a zo ur gumun a-wechall eus [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]], e [[kanton ar Roc'h-Derrien|kanton ar Roc'h]] d'an ampoent. Ul lodenn eus kumun [[Kaouenneg-Lanvezeeg]] eo bremañ. 
== Douaroniezh ==
== Istor ==
* Adalek [[1554]] e oa ur barrez distag, met a-raok ar mare-se e oa stag ouzh [[Kawan]] pe [[Prad]].
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* E [[1790]] e voe krouet kumun Lanvezeeg.
=== {{XIXvet}} kantved ===
=== {{XXvet}} kantved ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas nav gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 8,11% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=64357&amp;dpt=22 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Kendeuziñ ====
* Staget e voe ouzh [[Kaouenneg]] e [[1974]] da vont d'ober kumun Kaouenneg-Lanvezeeg. A-raok an unaniezh-se e oa ar gumun vihanañ en [[Aodoù-an-Hanternoz]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Caouënnec-Lanvézéac (22) Église Saint-Ézéchiel de Lanvézéac 02.JPG|An iliz katolik.
Caouënnec-Lanvézéac (22) Église Saint-Ézéchiel de Lanvézéac 04.JPG|Ar groaz.
&lt;/gallery&gt;
* Iliz katolik ''Sant Yehezkel'' gant ur groaz.
=== Lennegezh ===
* E-touez ar [[Kontadennoù ar Bobl|c'hontadennoù]] bet dastumet gant [[Fañch an Uhel]] e [[Bro-Dreger]] ez eus unan hag a zo anvet ''[[Person Lanvezeeg]]'', bet kontet gant [[Marc'harid Fulup]] d'an [[12 a viz Gwengolo]] [[1887]].
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* Ar skrivagner brezhonek [[Glaoda Rannou]] a oa bet ganet e Lanvezeeg e [[1808]].
*[[Marsel Klerg|Klerg]] bet person Bulien, Kaouenneg ha Lanvezeeg e-pad pell.
==Rimadell==
:Lanvezêg
:Triwec'h ozac'h ha naontek gwreg.
== Pennadoù kar ==
* [[Kaouenneg]],
* [[Kaouenneg-Lanvezeeg]].
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]</text>
      <sha1>1quezszw2vk0pbzksefjl7ku7dye6ij</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lannevez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87821</id>
    <revision>
      <id>2188676</id>
      <parentid>2185244</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1381" sha1="d29y24uvdptdcacmk5jkun8jxew22ne" xml:space="preserve">Ur gumun gozh a [[Breizh|Vreizh]] eo '''Lannevez'''. Ul lodenn eus kumun [[Plaeraneg]], e departamant [[Aodoù-an-Arvor]] eo bremañ. 
== Istor ==
* A-raok an [[Dispac'h gall]] e oa parrez Lannevez en [[eskopti Dol]], enklozet en [[eskopti Sant-Brieg]], ha da sant Jakez an Henañ e oa gouestlet an iliz-parrez. Stag e oa bet an iliz-se ouzh abati [[enez Sant-Rion]] da gentañ hag ouzh [[abati Boporzh]] war-lerc'h, adalek 1202. 
=== {{XVIIvet kantved}} ===
* E 1664 e oa deuet da vezañ un drev stag ouzh parrez [[Perroz-Hamon]].
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* E 1790 e voe krouet kumun Lannevez.
=== {{XIXvet kantved}} ===
* D'ar 14 a viz Ebrel 1824 e oa bet staget kumun Lannevez ouzh kumun [[Plaeraneg]].
[[Restr:Plan de Lannévez 1824.jpg|kreizenn|thumb]]

=== {{XXvet kantved}} ===
==Monumantoù==
* Iliz katolik ''Sant Jakez'', {{XVIIIvet kantved}}. 
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-1821 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=320
|passo1=50
|passo2=5
|bl1=1793 
|bl2=1800 
|bl3=1806 
|bl4=1821 
|p1=287 	 	 	 	 	
|p2=226
|p3=275
|p4=310
|mammenn= 
}}
&lt;ref&gt; [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18663 Cassini-EHESS] &lt;/ref&gt;

== Melestradurezh ==
== Tud ==
==Liammoù diavaez==
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Parrezioù ezklozet Eskopti Dol]]</text>
      <sha1>d29y24uvdptdcacmk5jkun8jxew22ne</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Inis Mór</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88152</id>
    <revision>
      <id>2188623</id>
      <parentid>2185181</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1761" sha1="msvulyjkglhq2ta0s008suoq5hsvpy1" xml:space="preserve">[[Restr:Aranislandssatmap.jpg|thumb|250px|Inizi Árainn]]
[[Restr:Inis Mor - Dun Aengus.JPG|thumb|250px|Aod kreisteiz Inis Mór, e-kichen [[Dún Aonghasa]].]]
'''Inis Mór''' pe '''Árainn''' (''Inishmore'' e [[saozneg]]) eo an hini vrasañ eus an [[Inizi Árainn]] e [[Bae Gaillimh]], en [[Iwerzhon]]. Ur gorread 31 km² he deus an enezenn.

''Árainn'' pe ''Árainn Mhór'' eo anv kozh an enezenn. Evit na vefe ket kemmesket gant enez [[Árainn Mhór]], zo e [[kontelezh Dún na nGall]], e voe kroget d'ober gant an anv Inis Mór (&quot;Enez Veur&quot;) en {{XIXvet kantved}} ha bremañ e vez implijet an anv-se ken e saozneg (skrivet ''Inishmore''), ken en iwerzhoneg. Hogen '''Árainn''' eo anv ofisiel an enezenn, hag ''Árainn'' ivez eo an anv implijet peurliesañ gant an enezourien. 

[[Cill Rónáin]] eo kêr vrasañ an enezenn, war-dro 50 km diouzh kêr [[Gaillimh]].

Unan eus lec'hioù kreñv an iwerzhoneg eo Inis Mór, evel an div enezenn all [[Inis Meáin]] hag [[Inis Oírr]]. Er [[Gaeltacht]] emaint. Meur a lec'hienn ragistorel zo en enez, evel da skouer [[Dún Aonghasa]], ur c'hreñvlec'h eus [[Oadvezh an Houarn]]. Abalamour da se e teu touristed e-leizh da weladenniñ an enezenn. Liammet eo Inis Mór ouzh an douar-bras gant bigi a zeu eus porzh [[Ros a' Mhíl]], e kontelezh Gaillimh, eus porzh Gaillimh e-unan, pe eus porzh [[Dúlainn]] e kontelezh An Clár, pe gant kirri-nij bihan a zibrad en [[Indreabhán]].

== Tud ==
* sant [[Éanna]], manac'h kristen (marv war-dro [[530]]).
* [[Máirtín Ó Direáin]], barzh iwerzhonek (1910-1988).
* [[Liam Ó Flaitheartaigh]], skrivagner saoznek hag iwerzhonek (1896–1984).
* [[Breandán Ó hEithir]], skrivagner ha kazetenner (1930–1990).

[[Rummad:Inizi kontelezh Gaillimh]]
[[Rummad:Gaeltacht]]</text>
      <sha1>msvulyjkglhq2ta0s008suoq5hsvpy1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Garazi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88359</id>
    <revision>
      <id>2188584</id>
      <parentid>2185139</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="935" sha1="507wvcok7qrsjwhhb1h47nkkw2iumgk" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Garaziesk kokapena.png|thumb]]
'''Garazi''' (''Pays de Cize'' e galleg) zo ur vroig e traonienn uhelañ ar stêr [[Errobi]], e [[Nafarroa Beherea]], unan eus teir froviñs [[Iparralde]], en [[Euskal Herria]]. 

=== Kumunioù===
Sed kumunioù Garazi&lt;ref&gt;BIDART, Pierre, ''Le Pays de Cize'', Saint-Étienne-de-Baïgorry, Izpegi, 1991, introduction, pp. 8-9.&lt;/ref&gt;:

{|valign=top width=60%
|valign=top width=25%|
* [[Ahatsa-Altzieta-Bazkazane]]
* [[Ainhize-Monjolose]]
* [[Aintzila]]
* [[Arnegi]]
* [[Behorlegi]]
* [[Buztintze-Hiriberri]]
* [[Donazaharre]]
* [[Donibane Garazi]]
* [[Duzunaritze-Sarasketa]]
* [[Eiheralarre]]
|valign=top width=25%|
* [[Ezterenzubi]]
* [[Gamarte]]
* [[Izpura]]
* [[Jatsu Garazi]]
* [[Lakarra]]
* [[Lekunberri (Nafarroa Beherea)|Lekunberri]]
* [[Mendibe]]
* [[Suhuskune]]
* [[Uharte Garazi]]
* [[Zaro]]
|}

== Tud ==
*[[Bernart Etxepare]]

==Notennoù==
&lt;references/&gt;

[[Rummad:Nafarroa Beherea]]</text>
      <sha1>507wvcok7qrsjwhhb1h47nkkw2iumgk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Koblenz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>88881</id>
    <revision>
      <id>2188661</id>
      <parentid>2185225</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1090" sha1="j7j86fn2fqtmrx67xr2k59falu2mxb9" xml:space="preserve">[[Restr:Altstadt Koblenz.jpg|thumb|upright=1.6|Kêr gozh Koblenz]]

'''Koblenz''' zo ur gêr eus [[Rheinland-Pfalz]] en [[Alamagn]]. Emañ e kember ar stêrioù [[Roen]] ha [[Mozel]], 92 km er gevred diouzh [[Köln]]. E 2006 e oa annezet gant war-dro 106 000 den.

== Istor ==
Krouet e oa bet Koblenz da vare ar Romaned, pa voe savet eno ur c'hamp anvet ''Castellum apud Confluentes'' gant ar jeneral roman [[Nero Claudius Drusus]], war-dro ar bloavezh [[-8|8 kent JK]]. Lidet e oa bet he daou vilved gant Koblenz eta e [[1992]]. Aspadennoù eus ur pont roman savet e [[49]] a c'haller gwelet.

Diwezhatoc'h e voe aloubet kêr gant ar [[Franked]]. E Koblenz an hini e voe breutaet etre ar mibien-vihan [[Karl Veur]] a sinas [[Feur-emglev Verdun]] goude-se, e [[843]]. E [[1018]] e teuas da vezañ e dalc'h arc'heskob [[Trier]].

== Tud ==
* [[Klemens Wenzel von Metternich]], diplomat ha politikour eus Aostria
* [[Clemens Brentano]], barzh alamanek
* [[Valéry Giscard d'Estaing]], prezidant republik Bro-C'hall (1974-1981)

{{Patrom:Kêrioù Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Rheinland-Pfalz]]</text>
      <sha1>j7j86fn2fqtmrx67xr2k59falu2mxb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ludwigshafen am Rhein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>89510</id>
    <revision>
      <id>2188720</id>
      <parentid>2185293</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1073" sha1="ktgu454d6z9yr1acw0jxib8ho6r0ah6" xml:space="preserve">[[Restr:Ludwigshafenmitte ausderluft.jpg|thumb|260px|right|Ludwishafen, gwelet eus an oabl]]
'''Ludwigshafen am Rhein''', pe '''Ludwigshafen''' ent-berr, zo ur [[kêr-arondisamant (Alamagn)|gêr-arondisamant]] (kreifreie Stadt) eus [[Rheinland-Pfalz]] e kornôg [[Alamagn]]. Emañ war lez ar stêr [[Roen]], a-dal da v-[[Mannheim]]. E 2007 e oa annezet gant 163 560 a dud. 

E Ludwigshafen emañ sez kreiz [[BASF]], ar gompagnunezh kimiek vrasañ er bed.

== Tud ==
* [[Ernst Bloch]], prederour
* [[Helmut Kohl]], bet kañseller Alamagn

== Gevelliñ ==
Gevellet eo Ludwigshafen gant 
* {{Gevelliñ|Pasadena (Kalifornia)|SUA|USA|bloavezh=1948}}
* {{Gevelliñ|An Oriant|Breizh|Brittany|bloavezh=1963}}
* {{Gevelliñ|London Borough of Havering|Bro-Saoz|England|bloavezh=1971}}
* {{Gevelliñ|Sumqayıt|Azerbaidjan|Azerbaijan|bloavezh=1987}}
* {{Gevelliñ|Dessau-Roßlau|Sachsen-Anhalt|Germany|bloavezh=1988}}
* {{Gevelliñ|Antwerpen|Belgia|Belgium|bloavezh=1999}}
* {{Gevelliñ|Gaziantep|Turkia|Turkey|bloavezh=2008}}

{{Kêrioù Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Rheinland-Pfalz]]</text>
      <sha1>ktgu454d6z9yr1acw0jxib8ho6r0ah6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dalarna</title>
    <ns>0</ns>
    <id>93768</id>
    <revision>
      <id>2188545</id>
      <parentid>2185090</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="783" sha1="3na0z38e5xciw6f01c7d4of1df3qzqh" xml:space="preserve">[[Restr:Sverigekarta-Landskap Dalarna.svg|thumb|Sede pelec'h emañ Dalarna e Sveden.]]
'''Dalarna''' zo ur [[Proviñsoù istorel Sveden|broviñs]] eus [[Sveden]] (''landskap'' e [[svedeg]]), e rannvro [[Svealand]]. 

[[Falun]] eo ar gêr vrasañ ha brudet eo mengleuzioù [[kouevr]] ar c’horn-bro hag al liv ruz graet ennañ da livañ an tiez koad anvet ''Faluröd'' (« ruz Falun »). 

En-dro da broviñs Dalarn emañ proviñsoù Dalarna [[Härjedalen]], [[Hälsingland]], [[Gästrikland]], [[Västmanland]] ha [[Västmanland]]. Er c’hornôg dezhi emañ [[Norvegia]].
[[Skeudenn:Dalarna vapen.svg|thumb|100px|left|Skoed Dalarna.]]
{{clr|left}}
== Tud ==
*[[Erik Axel Karlfeldt]], skrivagner


{{Commonscat|Dalarna}}
{{Proviñsoù istorel Sveden}}

[[Rummad:Proviñsoù Sveden]]</text>
      <sha1>3na0z38e5xciw6f01c7d4of1df3qzqh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De la Gardie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94181</id>
    <revision>
      <id>2188548</id>
      <parentid>2185093</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1360" sha1="k389l9v3roidbv9b4dafjcj20t5114i" xml:space="preserve">'''De la Gardie''' zo un tiegezh eus noblañs [[Sveden]], a orin gall.

== Tud ==
* [[Pontus De la Gardie]] (1520&amp;ndash;1585), Gouarnour [[Estonia Svedat]] (1574–1575) ha (1583–1585), dimezet d'ur vastardez da [[Johan III]], [[roue Sveden]]; 
* [[Jacob De la Gardie]] (1583&amp;ndash;1652), mab da Pontus, a gasas arme Sveden betek kêr [[Moskou]].
* [[Johan De la Gardie]] (1626 –1628), Gouarnour [[Estonia Svedat]]
* [[Magnus Gabriel De la Gardie]] (1622&amp;ndash;1686), mab da Jacob; diplomat.
* [[Maria Sofia De la Gardie]] (1627–1694), greanterez
* [[Axel Julius De la Gardie]] (1637&amp;ndash;1710), mab da Jacob; brezelour.
* [[Johanna Eleonora De la Gardie]] (1661–1708), [[dimezell a enor]] ha barzhez;
* [[Magnus Julius De la Gardie]] (1668&amp;ndash;1710), mab da Axel, jeneral ha diplomat; 
* [[Brita Sophia De la Gardie]] (1713–1797), aktourez
* [[Catherine Charlotte De la Gardie]] (1723–1763), harozez
* [[Eva Ekeblad|Eva De la Gardie]] (1724–1786), skiantourez
* [[Hedvig Catharina De la Gardie]] (1732–1800), merc'h da Magnus Julis, pried da [[Axel von Fersen an Henañ]], mamm 
**da [[Axel von Fersen ar Yaouankañ]]
**da [[Sophie von Fersen]]
* [[Hedvig Ulrika De la Gardie]] (1761–1832), [[dimezell a enor]], pried da [[Gustaf Mauritz Armfelt]].

==Pennad kar==
*[[Fersen]]
[[Rummad:Tiegezh De la Gardie]]
[[Rummad:Tiegezhioù Sveden]]</text>
      <sha1>k389l9v3roidbv9b4dafjcj20t5114i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hwlffordd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>96242</id>
    <revision>
      <id>2188620</id>
      <parentid>2185178</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="937" sha1="eqyu56fczgcbvqrqgu7s7us859nxo3m" xml:space="preserve">[[Restr:Haverfordwest Main Street South Wales.jpg|240px|right|Kreiz kêr Hwlffordd]]
'''Hwlffordd''' (''Haverfordwest'' e [[saozneg]]) zo ur gêr e [[Sir Benfro]], e mervent [[Kembre]]. Pennelec'h ar gontelezh eo hag ar gêr vrasañ enni. Poblet e oa gant 13 367 a dud e 2001;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070421211031/http://www.statistics.gov.uk/StatBase/ssdataset.asp?vlnk=8271&amp;Pos=2&amp;ColRank=1&amp;Rank=224 KS01 Usual resident population: Census 2001, Key Statistics for urban areas]&lt;/ref&gt;.

Emañ Hwlffordd war-hed 10 km diouzh an aod a zedenn miliadoù a douristed en hañv.

Gevellet eo Hwlffordd gant kêr [[Oberkirch (Baden)|Oberkirch]] en Alamagn.

== Eisteddfod Genedlaethol ==
[[Eisteddfod Vroadel]] Kembre a voe aozet e Hwlffordd e [[1972]]. 

== Tud ==
* [[Waldo Williams]], barzh kembraek, zo bet ganet eno.

== Notennoù ==
&lt;references/&gt;

{{Sir Benfro}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Benfro]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Benfro]]</text>
      <sha1>eqyu56fczgcbvqrqgu7s7us859nxo3m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Houston</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98038</id>
    <revision>
      <id>2188618</id>
      <parentid>2185176</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3816" sha1="ri8qhfql9z8sc7xru0njqvwvcccdkry" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Harris County Houston.svg|thumb|250px|]]
'''Houston''' eo kêr vrasañ stad [[Texas]] er [[Stadoù-Unanet]], ha pevare brasañ kêr ar [[Stadoù-Unanet]]. Er bloavezh [[2020]] e oa 2,3 milion a annezidi o chom enni (ar pevar brasañ kêr e SUA), ha 7,8 milion er [[meurgêr|veurgêr]] (ar pempvet vrasañ e SUA, an eil e Teksas goude hini [[Dallas]]).

== Armerzh ==
Diazezet eo ar [[Kreizenn egorel Lyndon B. Johnson|Greizenn egorel Johnson]], eus an [[NASA]], e Houston. Eno e kaver ivez an ''[[Texas Medical Center]]'', brasañ stankted ar bed aktourien genad ar yec'hed (arnodvaoù enklask hag all). An industriezh a gont obererezhioù evel ar [[michererezh|vichererezh]], an [[energiezh]], an [[treuzdougen]] hag an [[aerlestrerezh]]. Digoret eo ar porzh-mor, unan eus brasañ ar Stadoù-Unanet, war [[Pleg-mor Mec'hiko]].

== Sevenadur ha dudi ==
Birdivik eo buhezh sevenadurel Houston. 21 mirdi ha kreizennoù sevenadurel a zo en ''Houston Museum District'' lec'h ma'z eus diskouezadegoù ingal. En ''Houston Theater District'', e kreiz-kêr (''&quot;downtown Houston&quot;''), eo oberiant nav aozadur [[arzoù an arvest]]..&lt;ref&gt;&quot;{{liamm web |url=http://www.houston.org/pdf/research/20AW005.pdf |titl=Museums and Cultural Arts |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100711230112/http://www.houston.org/pdf/research/20AW005.pdf |archive-date=July 11, 2010 |df=mdy-all}}&amp;nbsp;{{small|(31.8&amp;nbsp;KB)}}&quot;, Greater Houston Partnership. Retrieved d'an 21 a viz Meurzh 2009.&lt;/ref&gt;

== Skeudennoù ==
&lt;gallery&gt;
Houston Texas CBD.jpg|
Williams Tower.jpg|
BPGroupplaceHouston.JPG|
MetroRail.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! 
|-
| {{Taiwan}}
| [[Taipei]]
| 1963
|-
| {{Spagn}}
| [[Huelva]]
| 1969
|-
| {{Japan}}
| [[Chiba]]
| 1973
|-
| {{Bro-C'hall}}
| [[Nisa]]
| 1973
|-
| {{Azerbaidjan}}
| [[Bakou]]
| 1976
|-
| {{Bro-Skos}}
| [[Grampian (rannvro)]]
| 1979
|-
| {{Norvegia}}
| [[Stavanger]]
| 1980
|-
| {{Aostralia}}
| [[Perth]]
| 1983
|-
| {{Turkia}}
| [[Istanbul]]
| 1986
|-
| {{Sina}}
| [[Shenzhen]]
| 1976
|-
| {{Ecuador}}
| [[Guayaquil]]
| 1987
|-
| {{Alamagn}}
| [[Leipzig]]
| 1993
|-
| {{Rusia}}
| [[Tyumen]]
| 1995
|-
| {{EAU}}
| [[Abu Dhabi]]
| 2001
|-
| {{Mec'hiko}}
| [[Tampico]]
| 2003
|-
| {{Angola}}
| [[Luanda]]
| 2003
|-
| {{Pakistan}}
| [[Karachi]]
| 2008
|-
| {{Aostralia}}
| [[Perth]]
| 1983
|}

== Tud ==
Tud vrudet liammet ouzh Houston :
=== Diduamant ===
* [[Wes Anderson]], filmaozer
* [[Hilary Duff]], aktour ha kaner
* [[Shelley Duvall]], aktourez
* [[Johnny Nash]], kaner
* [[Leven Rambin]], aktourez
* [[Matt Stone]], kengrouer ''[[South Park]]''
* [[Patrick Swayze]], aktour

=== Politikourien ===
* [[George H. W. Bush]], 43vet [[besprezidant Stadoù-Unanet Amerika|bezprezidant]] ha 41vet [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], tad George W. Bush
* [[George W. Bush]], bet [[gouarnour Teksas]] (1995–2000) ha 43vet prezidant SUA, mab da George H.W. Bush
* [[Jeb Bush]], bet [[gouarnour Florida]] (1999–2007), ha war ar rank e dilennadegoù prezidant SUA e 2016, breur George W. Bush

===Skiantoù ===
* [[Bonnie J. Dunbar]], astraer, ,kellener, rener Aerospace Engineering ha rener kreizenn STEM Skol-veur Houston
* [[Ellen Ochoa|Dr. Ellen Ochoa]], renr kreizenn egorel Johnson an NASA, astraer
* [[Richard Smalley]], kimiour, fizikour hag astraer, bet roet [[Priz Nobel ar Gimiezh]] dezhañ e 1996
* [[Robert Woodrow Wilson]], astraer, ganet e Houston, diplomet e Skol-veur Rice e 1957; bet roet [[Priz Nobel ar Fizik]] dezhañ e 1976

=== Sportoù ===
* [[Simone Biles]], jiminourez
* [[George Foreman]], boksour
* [[Brittney Griner]], c'hoarierez basketball

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://www.houstontx.gov/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveoù ==
{{daveoù}}
{{Commonscat}}

[[Rummad:Kêrioù Texas]]</text>
      <sha1>ri8qhfql9z8sc7xru0njqvwvcccdkry</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dallas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98046</id>
    <revision>
      <id>2188546</id>
      <parentid>2185091</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4544" sha1="rsxsu316tkh8zxu30om535aadaau6uk" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Xvisionx Dallas Stemmons.jpg|right|300px]]
[[Restr:Dallas County Texas Incorporated Areas Dallas highlighted.svg|right|300px|]]
'''Dallas''' zo ur gêr lec'hiet e biz [[Stadoù SUA|stad]] [[Texas]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Er bloavezh [[2020]] e oa 1,3 milion a annezidi o chom enni. 

Gennadoù armerzhel Dallas eo an [[Industriezh an Difenn|Difenn]], ar [[servij arc'hanterezh|servijoù arc'hanterezh]], [[teknologiezh ar c'helaouiñ]], ar [[pellgehentiñ]] hag an [[treuzdougen]].

== Istor ==
Meuriadoù indian a oa o chom e Norzh Teksas a-raok donedigezh ar re wenn : indianed [[Caddo]], [[Tawakoni]], [[Wichita people|Wichita]], [[Kickapoo people|Kickapou]] hag ar [[Comanched|Gomañched]].&lt;ref&gt;{{liamm web |url=https://www.star-telegram.com/news/local/fort-worth/article267106456.html |titl=Which indigenous tribes lived in North Texas? Find out with this interactive map |work=Fort Worth Star-Telegram |anv-tiegezh=Cardona |anv-bihan=Megan |date=October 10, 2022 |access-date=February 9, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{liamm web |url=https://www.dallasnews.com/news/curious-texas/2020/09/09/what-happened-to-native-american-tribes-that-once-existed-in-north-texas-curious-texas-investigates/ |titl=What happened to Native American tribes that once existed in North Texas? Curious Texas investigates |work=The Dallas Morning News |anv-bihan=Nataly |anv-tiegezh=Keomoungkhoun |deiziad=9 a viz Gwengolo 2020 |access-date=February 9, 2023}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{liamm web |url=https://www.dmagazine.com/frontburner/2021/11/tales-from-the-dallas-history-archives-honoring-native-american-heritage-month/ |titl=Tales from the Dallas History Archives: Honoring Native American Heritage Month |work=D Magazine |anv-tiegezh=Murray |anv-bihan=Brandon |deiziad=24 a viz Du 2021 |access-date=February 9, 2023}}&lt;/ref&gt; Disklêriañ a reas an drevadennerien spagnol e oa an tiriad e-barzh bes-roueelezh [[Spagn-Nevez]]. Diwezatoc'h e embanas Bro-C'hall e oa e-barzh he impalaeriaeh drevadennel met ne annezas ket al lec'h koulz lavaret. En holl e flojeas c'hwec'h banniel eno a-raok hag e-pad istor ar gêr : hini Bro-C'hall, hini Spagn, hini Mec'hiko, hini [[Republik Teksas]], ar [[Stadoù Kengevreet Amerika|banniel kengevreet]] ha [[Banniel ar Stadoù-Unanet|banniel Stadoù-Unanet Amerika]].&lt;ref&gt;{{liamm web|anv-tiegezh=Alvarado|anv-bihan=Catherine|titl=A brief history of the six flags over Texas — including the Confederate flag|url=https://www.statesman.com/news/20161012/a-brief-history-of-the-six-flags-over-texas--including-the-confederate-flag|access-date=August 14, 2020|lec'hienn=Austin American-Statesman|language=en}}&lt;/ref&gt;

Staget e voe Republik Teksas ouzh ar Stadoù-Unanet e [[1845]] ha krouet e voe [[kontelezh Dallas]] ar bloaz war-lerc'h.

Brudet eo ar gêr rak eno e voe [[Lazhadenn John F. Kennedy|lazhet ar prezidant John F. Kennedy]], gant [[Lee Harvey Oswald]] d'an 22 a viz Du [[1963]].

== Skeudennoù ==
&lt;gallery&gt;
Dallas Downtown.jpg|
M-Line Trolley; Uptown Dallas, Texas.jpg|
Dallas - Old Red Museum 01.jpg|
MADI Museum Night3.jpg|
&lt;/gallery&gt;

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
|-
| [[Restr:Flag of the Czech Republic.svg|25px]] [[Republik Tchek]]
| [[Brno]]
|-
| [[Restr:Flag of France.svg|25px]] [[Bro-C'hall]]
| [[Dijon]]
|-
| [[Restr:Flag of Mexico.svg|25px]] [[Mec'hiko]]
| [[Monterrey]]
|-
| [[Restr:Flag of Latvia.svg|25px]] [[Latvia]]
| [[Riga]]
|-
| [[Restr:Flag of Russia.svg|25px]] [[Rusia]]
| [[Saratov]]
|-
| [[Restr:Flag of the Republic of China.svg |25px]] [[Republik Sina|Taiwan]]
| [[Taipei]]
|}

== Tud ==
Tud vrudet zo liammet ouzh Dallas : 
*[[Jensen Ackles]] (g. e 1978), aktour
*[[Rex Brown]] (g. e 1964), soner
*[[George W. Bush]] (g. e 1946), bet [[gouarnour Teksas]] ha 43vet [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika]] 
*[[Henry Calvin]] (1918–1975), aktour (sarjant Garcia e ''Zorro'' gant Disney) 
*[[Gina Carano]] (g. e 1982), stourmerez MMA ha Muay Thai, aktourez
*[[Linda Darnell]] (1923–1965), aktourez
*[[Selena Gomez]] (g. e 1992), kanerez
*[[Alex Jones]] (g. e 1974), animatour skingomz ha stourmer politikel
*[[Demi Lovato]] (g. e 1992), kanerez, sonaozerez hag aktourez (ganet e Albuquerque)
*[[Jayne Mansfield]] (1933–1967), aktourez
*[[Lee Harvey Oswald]] (1939–1963), drouklazher ar prezidant [[John F. Kennedy]]
*[[Sly Stone]] (1943-2025), kaner
*[[Stevie Ray Vaughan]] (1954–1990), soner

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://www.dallascityhall.com/  Lec'hienn ofisiel]
{{Commonscat}}

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kêrioù Texas]]</text>
      <sha1>rsxsu316tkh8zxu30om535aadaau6uk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Coquainvilliers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98056</id>
    <revision>
      <id>2188538</id>
      <parentid>2185080</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188538</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2746" sha1="el8vjhv3jr23gg5gcdxpyw5ylbxloyt" xml:space="preserve">{| border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;4&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;&quot;
|+&lt;span style=&quot;font-size:large;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #adafda&quot; |'''Kumunioù Bro-C'hall'''
|-
|- align=&quot;center&quot;
|Anv 
|'''Coquainvilliers'''
|- align=&quot;center&quot;
|Skoed
|[[Skeudenn:Blason Coquainvilliers.svg|90px]]
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hiadur Coquainvilliers en [[Arondisamant Lisieux]]
|
|- align=&quot;center&quot;
|[[Riez]]
|{{Bro-C'hall}}
|- align=&quot;center&quot;
|[[Rannvro]] 
|[[Normandi (rannvro)|Normandi]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Departamant]] 
|[[Calvados (departamant)|Calvados]] 
|- align=&quot;center&quot;
|[[Bro hengounel]] 
|[[Auge]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Arondisamant]] 
|[[Arondisamant Lisieux|Lisieux]]
|- align=&quot;center&quot;
|[[Etrekumuniezh]] 
|Communauté de communes de Cambremer
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kanton]] 
|[[Kanton Blangy-le-Château|Blangy-le-Château]] 
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod INSEE]] 
|14177
|- align=&quot;center&quot;
|[[Kod post]] 
|14130 
|- align=&quot;center&quot;
|Maer 
|Yves Victor 
|- align=&quot;center&quot;
|Amzer-gefridi 
|[[2008]]-[[2014]]
|- align=&quot;center&quot;
|Gorread
|11,9&amp;nbsp;km²
|- align=&quot;center&quot;
|Led
|49° 12' 00&quot; Norzh 
|- align=&quot;center&quot;
|Hed
|00° 13' 00&quot; Reter
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder kreiz 
|35 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder bihanañ 
|22 m
|- align=&quot;center&quot;
|Uhelder brasañ 
|146 m
|- align=&quot;center&quot;
|Poblañs hep kontoù doubl
|841 &lt;small&gt;(2009)&lt;/small&gt;
|- align=&quot;center&quot;
|Stankter
|71 a./km²
|- align=&quot;center&quot;
|Lec'hienn ar gumun
| 
|-
|}
'''Coquainvilliers''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Calvados (departamant)|Calvados]]
e [[Bro-C'hall]].
== Gerdarzh ==
== Istor ==
=== {{XIXvet}} kantved ===
=== {{XXvet}} kantved ===
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Iliz katolik ''Sant Varzhin'', 1513&lt;ref&gt;[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/14/accueil_14177.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;.
* Feunteun ''Sant Varzhin''.
* Maner ar Pontif.
== Armerzh ==
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1962-2009 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=850 
|passo1=100 
|passo2=20
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2009 
|p1=415 
|p2=427
|p3=523
|p4=669
|p5=712
|p6=765 
|p7=841
|mammenn=EBSSA 
}}
&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120418224917/http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=14177-COM EBSSA]&lt;/ref&gt; 
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Paul Cornu]], ijinet ha savet gantañ ur [[biñsaskell|viñsaskell]], dibradañ a reas e Coquainvilliers d'an [[13 a viz Du]] [[1907]].

== Gevelliñ ==
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù Calvados]]</text>
      <sha1>el8vjhv3jr23gg5gcdxpyw5ylbxloyt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brownsville (Texas)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98124</id>
    <revision>
      <id>2188514</id>
      <parentid>2185053</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="900" sha1="m0qm267kaq18h9qr05ppd835h19c3jf" xml:space="preserve">[[Restr:Cameron County Brownsville Highlighted.svg|right|250px|border]]
'''Brownsville''' zo ur gêr e su [[Stadoù SUA|stad]] [[Texas]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Er bloavezh [[2010]] e oa 175 023 a annezidi o chom enni. 
	

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Brnelizand10thst.jpg
Brownsville &amp; Matamoros Bridge office.jpg
Signet Maritime, Brownsville,TX.jpg
Street Scene South Padre Island Texas.JPG
Southern Pacific Railroad Passenger Depot Brownsville Texas.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Kêrioù gevellet ==
* [[Barranquilla]], {{Colombia}}
* [[Matamoros (Tamaulipas)|Matamoros]], {{Mec'hiko}} (2009)

== Tud ==
* [[John Salmon Ford]] (1815-1987), maer ar gêr
* [[Pierre Yves Kéralum]] (1817–1872), beleg ha tisaver breizhat an iliz-veur

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20060820063807/http://www.cob.us/  Lec'hienn ofisiel]
{{Commonscat}}
[[Rummad:Kêrioù Texas]]</text>
      <sha1>m0qm267kaq18h9qr05ppd835h19c3jf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Savannah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98469</id>
    <revision>
      <id>2188428</id>
      <parentid>1956332</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T20:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>kempenn</comment>
      <origin>2188428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="6jzr3jsfo96p7ie4pwhlsqvbonpi6zv" xml:space="preserve">{{disheñvelout}}
'''Savannah''', anv ar [[savanenn]] e saozneg, zo un anv-lec'h saoznek ivez, deuet da vout un anv-tud.

==Lec'hioù==
==={{Jamaika}}===
* [[Savanna-la-Mar]], kêr-benn parrez Westmoreland

==={{SUA}}===
* [[Savannah (Georgia)|Savannah]], e Georgia
** [[stêr Savannah]], a dremen dre gêr Savannah
* [[Savannah (Kalifornia)|Savannah]], e Kalifornia
* [[Savannah (Missouri)|Savannah]], e Missouri
* [[Savannah (New York)|Savannah]], e stad New York
* [[Savannah (Tennessee)|Savannah]], e Tenessee
* [[Savanna (Illinois)|Savanna]], en Illinois
* [[Palo Alto (Mississippi)|Palo Alto]], anvet &quot;Savannah&quot; ivez, e Mississippi
* [[Savannah Township]], anv daou lec'h
* [[Savannah Town (Sukarolina)|Savannah Town]], e-kichen Augusta, Georgia

==={{Suafrika}}===
* Savanna, mirva chase e [[Sabi Sabi]]

==Tud ==
* ''Savannah'', anv-micher an aktourez stadunanat [[Shannon Michelle Wilsey]] (1970-1994), en em lazhet;
* Savannah, anv-micher ar c'hourenerez [[Angela Marie Fong]]
* [[Savannah Phillips]], gourverc'h d'ar rouanez saoz [[Elesbed II]]

==Istor==
* [[Seziz Savannah]], emgann 

==Listri==
Meur a lestr zo bet anvet Savannah, hag en o zouez :
* al lestr ''Savannah'', ar c'hentañ lestr dre vurezh da dreuziñ ar [[Meurvor Atlantel]]
* al lestr ''Savannah'', ar c'hentañ lestr-kenwerzh dre nerzh nukleel 

==Loened==
* [[Savannah (kazh)|Savannah]], ur ouenn kizhier
* [[Savannah Monitor]], ur glazard

== Sonerezh ==
* Savannah, ur gannoauenn eus [[Soldat Louis]]

[[Rummad:lec'hanvadurezh saoznek]]</text>
      <sha1>6jzr3jsfo96p7ie4pwhlsqvbonpi6zv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Akron (Ohio)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98531</id>
    <revision>
      <id>2188468</id>
      <parentid>2185002</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="920" sha1="hamvfckes0exo2ffrfemyj1d3nrpy46" xml:space="preserve">[[Restr:AkronOhioSky.jpg |thumb|250px|Ur sell war Akron]] 
[[Restr:OHMap-doton-Akron.png|thumb|250px|Lec'hiadur Akron en Ohio]]
''' Akron''' zo ur gêr lec'hiet e biz [[Stadoù SUA|stad]] [[Ohio]] e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Bez' e oa 199 110 a annezidi e 2010. Krouet eo bet anv Akron en ur mod ofisiel e [[1825]].

== Skeudennoù ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;180px&quot;&gt;
Downtown Akron Ohio.jpg |
AkronJohnKnightCenter.jpg |
AkronAmericanDoughBoy.jpg |
Lock2ParkAkron.jpg |
&lt;/gallery&gt;

== Tud ==
*[[Jim Jarmusch]], filmaozer bet ganet e 1953.

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr 
|-
| [[Restr:Flag of Germany.svg |25px]] [[Alamagn]]
| [[Chemnitz]]
|-
| [[Restr:Flag of Israel.svg |25px]] [[Israel]]
| [[Kiryat Ekron]]
|-
|}

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20110429193155/http://www.ci.akron.oh.us/  Lec'hienn ofisiel]

{{Commonscat}}
[[Rummad:Kêrioù Ohio]]</text>
      <sha1>hamvfckes0exo2ffrfemyj1d3nrpy46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kugant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98689</id>
    <revision>
      <id>2188667</id>
      <parentid>2185233</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3832" sha1="cygq0muwroayuwi5zvyz8333mfqr9i7" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Kugant
 | anvOfisiel        = Cugand
 | skeudenn          = G-85 Cugand Grotte 0988.JPG
 | alc'hwez          = Adskeudenn eus mougev [[Lourd]].
 | ardamezioù        = Blason ville fr Cugand (Vendée).svg
 | bro               = [[Marzioù dispartiañ Breizh ha Poatev|Marzioù Breizh]]
 | departamant       = [[Vande (departamant)|Vande]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant La Roche-sur-Yon|La Roche-sur-Yon]]
 | etrekumuniezh     = Kumuniezh Kumunioù Terres de Montaigu
 | bro velestradurel = 
 | kanton            = [[Kanton Montaigu|Montaigu]]
 | cp                = 85610
 | maer              = Cécile Barreau
 | amzer-gefridi     = 2020-2026
 | gorread           = 13.47
 | hedred            = -1.25333333333
 | ledred            = 47.0630555556
 | uk                = 
 | ubi               = 13
 | ubr               = 71
 | lec'hienn web     = [http://www.cugand.fr www.cugand.fr]
}}
'''Kugant''' ([[galleg]]: ''Cugand'') a zo ur [[kumun c'hall|gumun]], bremañ e departamant ar [[Vande (departamant)|Vande]], sko ouzh [[Klison]], hag a oa e [[Marzioù dispartiañ Breizh ha Poatev]] (er &quot;Marzioù boutin uhel&quot;) hag en eskobva Naoned.
== Douaroniezh ==
War lez ar [[Sevr]] emañ Kugant, e 28 km er Gevred da [[Naoned]] ha 29 km er Mervent da [[Cholet]].
== Dezougen ==
&lt;gallery&gt;
XGC à Cugand par Cramos.JPG
&lt;/gallery&gt;
Un THR ([[Tren Herrek Rannvroel]]) o kuitaat e porzh-houarn Kugant.
== Istor ==
* E-barzh &quot;Marzioù boutin Breizh ha Poatev&quot; e oa betek [[1789]], da lavaret eo kement e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]]. Pa oa bet savet an departamantoù e c'houlennas groñs bezañ staget ouzh Breizh, met ne voe ket graet hervez he mennad. Eus a-douez holl gumunioù ar Marzioù boutin uhel eo an hini a c'houlennas ar c'hreñvañ kement-se&lt;ref&gt;{{fr}}Louis Merle “Le partage des Marches communes de Bretagne et de Poitou”, ''Revue du Bas-Poitou'', 1941, p. 304&lt;/ref&gt;.
==== [[Brezel 1870-1871]] ====
* Mervel a reas daouzek gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv ar c’hanton, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=7860&amp;dpt=85 Mémorial Genweb]&lt;/ref&gt;{{,}}{{fr}}&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=7865 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
=== {{XXvet kantved}} ===
===== [[Brezel-bed kentañ]] =====
* Mervel a reas 128 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 4,10% eus ar boblañs e 1911,abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29032dpt=85 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== [[Eil Brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv
&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29032&amp;dpt=85  Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Monumant ar re varv, luc’hskeudennoù&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29032 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=85&amp;id_source=29032 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Iliz Sant-Pêr
* Milin-gomm Gaumier war ar [[Sevr]]
* Ar &quot;Grand'Maison&quot; : adti kastel [[Klison]], tour eus ar {{XVvet}} kantved
* Obeliskenn treset gant [[Mathurin Crucy]] ha savet e 1815
* Labouradeg ar Feuillée, war ribl ar Sevr
* Kenkiz ar Mont-Gallien
== Tud ==
* Julien Dubigeon (1711-1781), ganet e Kugant, krouer [[Chanterioù Dubigeon]] e 1745 e Naoned.
* [[Gwenael an Dug]] (1951-2006), krennamzerour ha sentvuhezour, marvet e Kugant.
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Cugand}}
*{{fr}} [http://www.cugand.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumun]
==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Vande]]
[[Rummad:Marzioù Breizh]]</text>
      <sha1>cygq0muwroayuwi5zvyz8333mfqr9i7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ti Gwenn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>98864</id>
    <revision>
      <id>2188411</id>
      <parentid>2155514</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T15:49:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>skeudenn doubl + astenn</comment>
      <origin>2188411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1195" sha1="slz13cl91aq6uklf7tacbdfj20uinyo" xml:space="preserve">{{implijoù all}}
{{databox}}
An '''Ti Gwenn''' ([[saozneg]]: ''White House'') eo annez ofisiel ha lec'h labour pennañ [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika]]. Emañ e kêr-benn ar vro, [[Washington D.C.]]. Savet eo bet etre [[1792]] ha [[1800]] diwar dresoù [[James Hoban]], genidik eus [[Iwerzhon]], en ur c'hiz nevezklasel&lt;ref&gt;[https://bidenwhitehouse.archives.gov/about-the-white-house/ &quot;Inside the White House: History&quot;.] war WhiteHouse.gov. Gwelet d'an 18 a viz Eost 2017.&lt;/ref&gt;. Servijout a ra evel ti ha burev prezidant ar Republik kevreadel abaoe [[John Adams (prezidant)|John Adams]] e 1800 pa voe dilec'hiet kêr-benn ar vro eus [[Philadelphia]] da Washington&lt;ref&gt;{{liamm web |titl=White House History |url=https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/glimpse/top.html |access-date=November 6, 2022 |lec'hienn=clintonwhitehouse4.archives.gov |archive-date=July 2, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220702020106/https://clintonwhitehouse4.archives.gov/WH/glimpse/top.html |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

&quot;1600 Pennsylvania Avenue NW, Washington D.C.&quot; eo ar chomlec'h e saozneg.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

{{Commons|White House}}
[[Rummad:Tiez]]
[[Rummad:Stadoù-Unanet Amerika]]</text>
      <sha1>slz13cl91aq6uklf7tacbdfj20uinyo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Adelaide (Aostralia)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99212</id>
    <revision>
      <id>2188466</id>
      <parentid>2184999</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1623" sha1="o9qlces2vbbxnrmz7bvsi162woh9xq6" xml:space="preserve">[[Restr:Adelaide skyline, December 2022.jpg|thumb|300px|Gwell a-zioc'h eus kreiz-kêr Adelaide.]]
'''Adelaide''' eo kêr-benn stad [[Aostralia ar Su]], ha pempvet brasañ kêr [[Aostralia]]. Hervez niveradeg [[2011]] e oa 1,23 milion a dud o vevañ eno. Emañ kêr nepell diouzh ar mor, war aod su ar vro, e [[Pleg-mor Sant-Visant]] ha [[Meurvor Indez]].

Diazezet e voe ar gêr e [[1836]] evit Breizhveuriz dieub (er c'hontrol d'ar peurrest eus Aostralia). Anvet e voe ar gêr diwar anv ar briñsez [[Adelaid Saks-Meiningen]] (1792–1849), gwreg [[Gwilherm IV ar Rouantelezh-Unanet|Gwilherm IV]], roue ar Rouantelezh-Unanet.

Sez gouarnamant ar Stad eo, hag ivez ensavadurioù gouarnamantel ha kenwerzhel staliet e kreiz-kêr dreist-holl, kostez boulouard North Terrace hag hini ar roue Gwilherm IV. 

Brudet eo Adelaide evit he festivalioù, he gwinoù, he skipailoù sport. Anavezet e vez ingal kalite ar vuhez a gaver eno evel unan eus ar re gwellañ.

== Tud ==
* en Adelaide eo bet diazezet [[News Corporation]] gant ar familh Murdoch, [[Rupert Murdoch]] en e benn, unan eus brasañ strolloù media ar bed.
* [[Ghil'ad Zuckermann]], yezhour israelat kelenner e skol-veur Adelaide.

== Gevelliñ ==
* {{gevelliñ|George Town (Penang)|Malaysia|Malaysia|bloavezh=1973}} 
* {{gevelliñ|Himeji|Japan|Japan|bloavezh=1982}}
* {{gevelliñ|Austin (Texas)|SUA|USA|bloavezh=1983}} 
* {{gevelliñ|Malmö|Sveden|Sweden|bloavezh=1988}} 
* {{gevelliñ|Ferrol|Galiza|Galicia|bloavezh=2008}}
* {{gevelliñ|Christchurch|Zeland-Nevez|New Zealand}}

{{Commons|Category:Adelaide}}
[[Rummad:Kêrioù Aostralia]]
[[Rummad:Aostralia ar Su]]</text>
      <sha1>o9qlces2vbbxnrmz7bvsi162woh9xq6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ivon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99466</id>
    <revision>
      <id>2188629</id>
      <parentid>2185187</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="475" sha1="mhel2oq3j3scmdojboy7ffjj2vh2hnb" xml:space="preserve">'''Ivon''' zo un anv-bihan brezhonek par da [[Yvon]] e galleg. Ivonet, Ivonig, Yvonig hag Yvonnick zo stummoù all. [[Ivona]] eo ar stumm gwregel.

== Tud ==
* [[Ivonet Omnes]], kloareg eus ar {{XIVvet kantved}}
* [[Ivonig Jikel]], bet prezidant [[Skol-Uhel Ar Vro]]
* [[Ivon Krog]], skrivagner brezhonek
* [[Ivonig Picard]], skrivagner brezhonek
* [[Ivonig ar Merdi]], emsaverez
* [[Yvonnig]], luc'hskeudenner
* [[Yvonnick Prené]], soner

[[Rummad:Anvioù-bihan brezhonek]]</text>
      <sha1>mhel2oq3j3scmdojboy7ffjj2vh2hnb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gary (Indiana)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99719</id>
    <revision>
      <id>2188587</id>
      <parentid>2017644</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1323" sha1="n8app2rgr70ai97u0v9261krs5x8uji" xml:space="preserve">[[Restr:Gary City Hall, 2009.jpg|thumb|right|250px|]]
[[Restr:Lake County Indiana Incorporated and Unincorporated areas Gary Highlighted.svg|thumb|right|200px|Lec'hiadur er gontelezh hag e stad Indiana]]
'''Gary''' zo ur gêr lec'hiet e gwalarn [[Indiana]] er [[Stadoù-Unanet]]. Er bloavezh [[2010]] e oa 80 294 a annezidi o chom enni. Krouet eo bet anv Gary en ur mod ofisiel e [[1906]].

== Skeudennoù ==
&lt;gallery perrow=&quot;4&quot;&gt;
Image:Lady Liberty of Gary 2.jpg |
Image:Gary, Indiana, U.S.A.jpg |
Image:City Hall and Superior Courthouse in Gary.jpg |
Image:Lagoon bridge Japanese.jpg |
&lt;/gallery&gt;

== Kêrioù gevellet ==
*[[Fuxin]], [[Restr:Flag of the People's Republic of China.svg |25px]] [[Republik Pobl Sina|Sina]]

== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
* [[Frank Borman]], [[astraer]] ([[14 a viz Meurzh]] [[1928]])
* [[Michael Jackson]], kaner, sonaozour, produer, dañser hag aktour ([[29 a viz Eost]] [[1958]] – †[[Los Angeles]], [[25 a viz Mezheven]] [[2009]])
* [[Joseph E. Stiglitz]], [[armerzh]]our, kenloread [[Priz Sveriges Riksbank war ar Skiantoù Ekonomikel en eñvor eus Alfred Nobel|Priz Nobel an Armerzh]] e [[2001]] ([[9 a viz C'hwevrer]] [[1943]])

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20110208033804/http://www.gary.in.us/  Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Kêrioù Indiana]]</text>
      <sha1>n8app2rgr70ai97u0v9261krs5x8uji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abererch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100281</id>
    <revision>
      <id>2188462</id>
      <parentid>2184995</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="358" sha1="9da09gcl4jz523t34cbfe6x3wwsw38t" xml:space="preserve">'''Abererch''' zo ur gêriadenn e [[Kontelezh Gwynedd|Gwynedd]], en hanternoz [[Kembre]],
[[Restr:Eglwys Cawrdaf Sant, Abererch - geograph.org.uk - 1289580.jpg|thumb|Iliz St Cawrdaf en Abererch]]
{{Kêrioù Gwynedd}}
== Tud ==
* [[John Elias]] (1774-1841), prezegenner kristen helavar: &quot;as if talking fire down from heaven&quot;.

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>9da09gcl4jz523t34cbfe6x3wwsw38t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bethel (Gwynedd)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100294</id>
    <revision>
      <id>2188504</id>
      <parentid>2185041</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="296" sha1="qc1j9ifpn905y0mx8bdeu12b8touuv7" xml:space="preserve">'''Bethel''' zo ur gêriadenn e [[kontelezh Gwynedd]], en hanternoz [[Kembre]]

== Tud ==
*[[William John Gruffydd|W. J. Gruffydd]] (1881-1954), barzh ha kelenner skol-veur.
*[[Selwyn Iolen]], pe Selwyn Griffith, arc'hdrouiz Gorsedd Kembre.

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>qc1j9ifpn905y0mx8bdeu12b8touuv7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Louisville (Kentucky)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>100743</id>
    <revision>
      <id>2188718</id>
      <parentid>2185290</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1688" sha1="hwkrlf497tyiehpw7dpbn10di4gb4xf" xml:space="preserve">{{adkas|Louisville}}
[[Restr:Louisville montage.jpg|thumb|250px|Ur sell war Louisville]]
[[Restr:Map of Kentucky highlighting Jefferson County.svg|right|250px|]]
'''Louisville''' ([[LFE|distagadurioù]] amerikanek: {{IPA|[ˈluːiːvɪl]}}, {{IPA|[ˈluːəvəl]}}, {{IPA|[ˈlʌvəl]}}) eo kêr vrasañ [[stad SUA|stad]] [[Kentucky]] er [[Stadoù-Unanet]]. Gant ar [[meurgêr|veurgêr]] tro-dro emañ e-touez 50 kêr vrasañ ar Stadoù-Unanet (an 42vet), gant 1 307 647 a dud (2010).

== Skeudennoù ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
A.Tacha Star Fountain night view.jpg |
City Hall Louisville Kentucky.jpg |
Churchhill downs Gate 1.jpg |
Louis XVI statue JCC.jpg |
&lt;/gallery&gt;

== Tud ==
*[[Zachary Taylor]], 12{{vet}} [[Prezidant Stadoù-Unanet Amerika]], beziet eno.
*[[Muhammad Ali]], bokser, ganet eno e 1942

== Kêrioù gevellet ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr 
|-
| [[Restr:Flag of Germany.svg|25px]] [[Alamagn]]
| [[Mainz]]
|-
| [[Restr:Flag of Russia.svg|border|25px]] [[Rusia]]
| [[Perm]]
|-
| [[Restr:Flag of France.svg |25px]] [[Bro-C'hall]]
| [[Montpelhièr]]
|-
| [[Restr:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] [[Republik Pobl Sina|Sina]]
| [[Jiujiang]]
|-
| [[Restr:Flag of Argentina.svg |25px]] [[Arc'hantina]]
| [[La Plata]]
|-
| [[Restr:Flag of Ecuador.svg|25px]] [[Ecuador]]
| [[Quito]]
|-
| [[Restr:Flag of Ghana.svg|25px]] [[Ghana]]
| [[Tamale]]
|-
| [[Restr:Flag of England.svg|border|25px]] [[Bro-Saoz]]
| [[Leeds]]
|-
| [[Restr:Flag of Turkey.svg|25px]] [[Turkia]]
| [[Adapazarı]]
|}

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20110225071018/http://louisvilleky.gov/  Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Kêrioù Kentucky]]</text>
      <sha1>hwkrlf497tyiehpw7dpbn10di4gb4xf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cwm Gwendraeth</title>
    <ns>0</ns>
    <id>101424</id>
    <revision>
      <id>2188541</id>
      <parentid>2185085</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1793" sha1="0ozvz02wheyhfct5675cgpm3gxcylc8" xml:space="preserve">[[file:Gwendraeth Valley from Mynydd-y-Garreg - geograph.org.uk - 42965.jpg|250px|thumb| Maezioù lodenn uhelañ Cwm Gwendraeth, e-tal-kichen [[Mynydd-y-garreg]].]]
Un tolead eus gevred [[Sir Gaerfyrddin]] eo '''Cwm Gwendraeth'''. 
Kaoz a vez eus Cwm Gwendraeth met div draonienn Gwendraeth zo e gwirionez, Cwm Gwendraeth Fawr ha Cwm Gwendraeth Fach, ma red ar stêrioù [[Gwendraeth Fawr]], eienet e [[Llyn Llech Owain]], ha [[Gwendraeth Fach]], eienet e torgennoù [[Dyffryn Tywi]]. 

En em astenn a ra an tolead etre [[Rhydaman]], [[Llanelli]] ha [[Caerfyrddin]].

Unan eus kreñvlec'hioù ar [[kembraeg|yezh]] eo, un darn eus pezh a anver ar [[Y Fro Gymraeg|Fro Gymraeg]].

E dibenn an {{XXvet kantved}} e oa bet savet [[Menter Cwm Gwendraeth]], un aozadur evit kas war-raok an implij eus ar yezh en tolead.

El lodenn uhelañ eus Cwm Gwendraeth, etre [[Y Tymbl]], [[Dre-fach (Cwm Gwendraeth)|Dre-fach]] ha [[Cross Hands]], emañ [[Parc Coetir y Mynydd Mawr]].

== Kêriadennoù ==
* [[Pen-y-groes (Sir Gaerfyrddin)|Penygroes]]
* [[Cross Hands]]
* [[Llandyfaelog]]
* [[Llangyndeyrn]]
* [[Crwbin]]
* [[Bancffosfelen]]
* [[Dre-fach (Cwm Gwendraeth)|Dre-fach]]
* [[Capel Seion]]
* [[Mynydd-y-garreg]]
* [[Pont-iets]]
* [[Pont-henri]]
* [[Pontyberem]]
* [[Porth-y-rhyd]]
* [[Trimsaran]]
* [[Y Tymbl]]
* [[Meinciau]]
* [[Cydweli]]

== Tud ==
* [[Carwyn James]]
* [[Ray Gravell]]
* [[Gareth Davies]]

==Liammoù==
* [http://www.bbc.co.uk/cymru/deorllewin/hanes/pages/bro_cwm_gwendraeth.shtml BBC Cymru] &quot;Hanes Cwm Gwendraeth&quot;
* [https://web.archive.org/web/20160406014546/http://www.mentercwmgwendraeth.org/ Menter Cwm Gwendraeth]
* [http://www.carmarthenshire.gov.uk/welsh/index.asp?locID=8107&amp;docID=-1 Kuzul Sir Gaerfyrddin]

[[Rummad:Douaroniezh Sir Gaerfyrddin]]
[[Rummad:saonennoù Kembre]]</text>
      <sha1>0ozvz02wheyhfct5675cgpm3gxcylc8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fieschi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102255</id>
    <revision>
      <id>2188570</id>
      <parentid>2185122</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="541" sha1="obl7n3i6r2a9r8t5vkgfvmmbtish2y0" xml:space="preserve">An tiegezh Fieschi zo unan eus koshañ tiegezhioù kêr Genova en Italia. War un dro gant ar re D'Oria, [[Spinola]] ha Grimaldi e voe unan eus ar pevar ziegezh a noblañs gladdalc'hel a verkas buhez politikel Republik Genova. Er Grennamzer e voe er gostezenn ''guelfi'' evel ar Grimaldi a-enep ar gostezenn ghibellina evel ar re Doria.


== Tud ==
===Pibien===
*[[Inosant IV]] (Sinibaldo Fieschi) (1195-1254)
*[[Adrian V‎]] (Ottobono Fieschi) (1205-1276)
===Tud all===
*[[Isabella Fieschi]], itron [[Milano]]


[[Rummad:Tiegezh Fieschi]]</text>
      <sha1>obl7n3i6r2a9r8t5vkgfvmmbtish2y0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ar Boderezh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103014</id>
    <revision>
      <id>2188479</id>
      <parentid>2185011</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2362" sha1="bnt2oefariy4mbhzzmlgq1y25kxh7zt" xml:space="preserve">'''Ar Boderezh''' a zo ur gumun a-wezhall eus [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]]. Ul lodenn eus kumun [[Lambal]] eo bremañ. 
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
=== {{XIXvet kantved}} ===
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== 
* Mervel a reas 26 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 4,48 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=8718  Monumant ar re varv - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;; unan anezhe a varvas e [[Belgia]] d’an [[22 a viz Eost]] [[1914]] e [[Emgann Rossignol|Rossignol]], soudard e oa er [[1añ Rujumant Troadegiezh Trevadennel]]&lt;ref&gt;{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6501795 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas pevar den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref name=&quot;memorialgenweb.org&quot;/&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’an [[29 a viz Mae]] [[1956]] e [[Setif]]&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=3463638 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Kendeuziñ ====
* D'ar 1{{añ}} a viz Genver 1973 e voe unvanaet kumunioù kozh Lambal, [[Maroue]], Ar Boderezh, [[Sant-Eran]] ha [[Tregonvael]] d'ober ur gumun hepken, kumun nevez [[Lambal]].
== Brezhoneg ==
* 5,0 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek&lt;ref&gt;Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 384&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
La Poterie - Château de La Moglais - AD22 - 16FI4522.jpg|Ar c'hastell.
Lamballe - Église Saint-Jean - 001.jpg|An iliz katolik.
Croix poterie 1.JPG|Ar groaz.
&lt;/gallery&gt;
* Kastell &quot;La Moglais&quot;.
* Iliz katolik ''Sant Yann''.
* Ar groaz.
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=8718 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Pennadoù kar ==
* [[Lambal]], 
* [[Maroue]], 
* [[Sant-Eran]],
* [[Tregonvael]]. 
== Liammoù diavaez ==
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]</text>
      <sha1>bnt2oefariy4mbhzzmlgq1y25kxh7zt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lanvigneg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103016</id>
    <revision>
      <id>2188678</id>
      <parentid>2185246</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1302" sha1="42gjmon6w9glyias3qqd7yz33p58t1y" xml:space="preserve">Ur gumun gozh a [[Breizh|Vreizh]] eo '''Lanvigneg'''. Ul lodenn eus kumun [[Pempoull]], e departamant [[Aodoù-an-Arvor]], eo bremañ. 
== Douaroniezh ==
== Istor ==
* Lanvigneg a oa un drev eus [[Perroz-Hamon]], ur barrez eus [[eskopti Dol]] gwechall, [[enklozadur|enklozet]] en [[eskopti Sant-Brieg]]. 
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* E 1790 e voe krouet kumun Lanvigneg.
=== {{XIXvet kantved}} ===
* E 1824 e voe staget kumun Lanvigneg ouzh kumun [[Pempoull]].
[[Restr:Extrait du plan de réunion de Paimpol et Lanvignec 1824.png|kreizenn|thumb]]
=== {{XXvet kantved}} ===
== Monumantoù ==
&lt;gallery&gt;
Lanvignec_02.jpg|An diavaez.
Autel chapelle de Lanvignec.JPG|An aoter.
&lt;/gallery&gt;
* Chapel ''Sant [[Winog]]'', bet iliz-parrez.

== Emdroadur ar boblañs 1793-1821 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=190
|passo1=20
|passo2=5
|bl1=1793 
|bl2=1800 
|bl3=1806 
|bl4=1821 
|p1=164 	 	 	 	 	
|p2=174
|p3=176
|p4=184
|mammenn= 
}}
&lt;ref&gt;{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18719 Cassini-EHESS] &lt;/ref&gt;
== Melestradurezh ==
* Joseph René Morand a voe maer e 1790. 
== Tud ==
==Liammoù diavaez==
== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references /&gt;

[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Pempoull]]
[[Rummad:Parrezioù ezklozet Eskopti Dol]]</text>
      <sha1>42gjmon6w9glyias3qqd7yz33p58t1y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bamberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103702</id>
    <revision>
      <id>2188493</id>
      <parentid>2185027</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2545" sha1="snwrmofk31pmtcvt7ef6ym7shlfana1" xml:space="preserve">[[Restr:Bamberg Altes Rathaus BW 1.JPG|200px|thumb|Ti-kêr kozh Bamberg (''Altes Rathaus'')]]
'''Bamberg''' zo ur gêr eus [[Bavaria]], en [[Alamagn]], e rannvro [[Oberfranken]]. Gant un tammig ouzhpenn 71 000 a dud o vevañ enni ez eo ur gêr a bouez evit ar c'henwerzh hag evit buhez sevenadurel hanternoz Bavaria (Franken). 

Ur gêr gozh eo Bamberg ha sez un eskopti eo. Savet e voe war seizh torgenn, e-kichen kember ar stêrioù [[Regnitz]] ha [[Main]]. A-hed ar c'hantvedoù eo deuet da vezañ ur gêrig vrav, dindan ren he friñsed-eskibien. E dibenn an [[Eil Brezel-bed]] e voe kalz nebeutoc'h a zistruj e Bamberg eget er c'hêrioù all eus Alamagn, rak ne oa ket diorroet nemeur ar greanterezh enni. Miret he deus eta an neuz a oa ganti gwechall, neuz ur gêr eus ar Grennamzer, ha brudet eo an iliz-veur Sant Pêr ha Sant Jord, savet etre an {{XIvet}} hag an {{XIIIvet kantved}}. Abalamaour da gement-se eo bet lakaet Bamberg war roll lec'hiennoù [[Glad bedel|Glad ar bed]] gant an [[UNESCO]], abaoe 1993.

Brudet eo Bamberg ivez abalamour d'ar [[bier]] a vez fardet enni. 

== Gevelliñ ==
Gevellet eo Bamberg gant ar c'hêrioù-mañ :
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of Austria.svg|25px]] [[Aostria]]
| [[Feldkirchen in Kärnten]]
| 1959
|-
| [[Restr:Flag of Austria.svg|25px]] [[Aostria]]
| [[Villach]]
| 1959
|-
| [[Restr:Flag of France.svg|25px]] [[Frañs]]
| [[Rodés]]
| 1965
|-
| [[Restr:Flag of England.svg|border|25px]] [[Bro-Saoz]]
| [[Bedford]]
| 1971
|-
| [[Restr:Flag of Hungary.svg|25px]] [[Hungaria]]
| [[Esztergom]]
| 1990
|-
| [[Restr:Flag of the Czech Republic.svg|border|25px]] [[Republik Tchek]]
| [[Praha]] (1añ arondisamant)
| 1991
|}

== Tud ==
* ar pab [[Klemañs II]] a voe eskob Bamberg.

&lt;br&gt;&lt;gallery class=center caption=&quot;Bamberg&quot;&gt;
Bamberg-Domplatz-02-2012-gje.jpg
Bamberg-Neue Residenz-Rosengarten-34-Daecher-2013-gje.jpg
Bamberg-Neue Residenz-Rosengarten-36-Michelsberg-2009-gje.jpg
Bamberg-Ausblick-82-Am Kranen-Regnitzufer-Bauamt-2018-gje.jpg
Bamberg-Obere Koenigstr-06-Nr10-Brauerei Spezial-Ausleger-2015-gje.jpg
Bamberg-Unterer Kaulberg-48-Jugendgaestehaus-2013-gje.jpg
Bamberg-Karmelitenkloster-22-St Theodor-2018-gje.jpg
Bamberg-Karmelitenkirche St Theodor-22-zum Chor-2018-gje.jpg
Bamberg-Karolinenstr-18-Nr8-2018-gje.jpg
Bamberg-Kasernstr-26-Nr5-11-2018-gje.jpg
&lt;/gallery&gt;

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Bamberg}}
*[https://www.stadt.bamberg.de/ Lec'hienn ofisiel Bamberg]

{{Glad bedel en Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Bavaria]]
[[Rummad:Glad bedel en Alamagn]]</text>
      <sha1>snwrmofk31pmtcvt7ef6ym7shlfana1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Greifswald</title>
    <ns>0</ns>
    <id>105170</id>
    <revision>
      <id>2188607</id>
      <parentid>2185160</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1331" sha1="4uvebgb8x0w7i17r1ow85vw56mnvp3e" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Greifswald Rathaus-am-Markt vom-Turm-des-Doms-St.-Nikolai-aus-gesehen April-2009 SL272482.JPG|thumb|Kreiz kêr Greifswald, gant ar Marc’hallac’h, an ti-kêr hag an iliz-veur]]
'''Greifswald''' (distaget [ˈɡʁaɪfsvalt] en alamaneg) zo ur gêr eus hanternoz [[Alamagn]], e [[Stadoù Alamagn|stad]] [[Mecklenburg-Vorpommern]].

Emañ Greifswald war ribl ar [[Mor Baltel]], hanter hent etre enez [[Rügen]] hag enez [[Usedom]]. Emañ war-hed 250 km pe war-dro diouzh [[Berlin]] ha kemend-all diouzh [[Hamburg]]. 

Annezet eo gant 55 000 a dud (e 2012). Brudet eo ar skol-veur zo eno (''Ernst-Moritz-Arndt-Universität Greifswald''), bet krouet e 1456, hag a ro bod da 12500 studier.

== Tud ==
*[[Caspar David Friedrich]], livour

== Kêrioù gevellet ==
Gevellet eo Greifswald gant :

* {{Gevelliñ|Kotka|Finland|Finland}} abaoe 1959
* {{Gevelliñ|Osnabrück|Alamagn|Germany}} abaoe 1988
* {{Gevelliñ|Lund|Sveden|Sweden}} abaoe 1990
* {{Gevelliñ|Hamar|Norvegia|Norway}} abaoe 1997
* {{Gevelliñ|Goleniów|Polonia|Poland}} abaoe 2006
* {{Gevelliñ|Newport News (Virginia)|Stadoù Unanet Amerika|United States}} abaoe 2007

== Liammoù diavaez ==
*[http://www.greifswald.de Lec’hienn ofisiel Greifswald]
{{Commons|Greifswald}}

{{Kevre Hansa}}
 
[[Rummad:Kêrioù Mecklenburg-Vorpommern]]
[[Rummad:Hansa]]</text>
      <sha1>4uvebgb8x0w7i17r1ow85vw56mnvp3e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Granada (Spagn)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>105355</id>
    <revision>
      <id>2188604</id>
      <parentid>2185158</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2729" sha1="1fw2buckobziz3xbz7ujgmhe6wugglu" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Vue Panoramique de Grenade.JPG|thumb|250px|Granada]]
[[Restr:Alhambra view.jpg|thumb|250px|An [[Alhambra]], e Granada]]

'''Granada''' zo ur gêr eus [[Spagn]], e kumuniezh [[Andalouzia]]. Kêr-benn [[proviñs Granada]] eo. Emañ e-harz menezioù ar [[Sierra Nevada (Spagn)|Sierra Nevada]], aradennad uhelañ Spagn. E 2009 e oa annezet gant 234 325 a dud, ha tost da 500 000 a dud a oa o chom en tolpad-kêrioù.

Savadur brudetañ Granada eo an [[Alhambra]], ur palez kaer savet er Grennamzer, d’ar mare ma oa rouantelezhioù muzulmat e su Spagn. Abalamour d’an Alhambra ha da savadurioù kaer all e teu e-leizh a douristed da c’h-Granada. Ur skol-veur anavezet eo ivez.
A-gozh eo annezet takad Granada, abaoe amzer ar [[Keltibered|Geltibered]] d’an nebeutañ. Da vare ar Romaned e veze graet &quot;Illiberis&quot; anezhi. Aloubet e voe gant arme muzulmat [[Tariq ibn-Ziyad]] e [[711]]. E [[1013]] e teuas rannvro Granada da vezañ ur [[Rouantelezh Granada|rouantelezh]] diouti hec’h-unan, renet gant ur sultan, hag adalek 1228 e voe renet gant an tiegezh nasrid. Int eo a lakaas sevel palez an Alhambra.

D’an [[2 a viz Genver]] [[1492]] e kodianas an emir [[Mohammed XII Grenada|Mohammed XII]], lesanvet Boabdil, dirak arme ar rouaned katolik, [[Fernando II Aragon|Fernando Aragon]] hag [[Izabel Iañ Kastilha|Izabel Kastilha]] hag echu e voe neuze gant rouantelezh Granada a voe staget ouzh Spagn.

Da vare ar rouantelezh vuzulmat eo an [[Alhambra]], liorzhoù ar [[Generalife]] ha karter an [[Albaicín]] hag a zo bet lakaet war [[Glad bedel|Roll lec’hiennoù glad ar bed]], abaoe 1984.

== Tud ==
* [[Leo Africanus]], douaroniour ha skrivagner (war-dro 1494 – war-dro 1554)
* [[Federico García Lorca]], skrivagner spagnolek
* [[Eugenia de Montijo]], gwreg [[Napoleon III]], impalaer Bro-C’hall

== Kêrioù gevellet ==
Gevellet eo Granada gant&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131002085610/http://www.granadatur.com/fr/guide-de-la-ville/especiales/ciudades-hermanadas/ Ciudades hermanadas]&lt;/ref&gt; :
* {{Gevelliñ|Ais de Provença|Okitania|Occitania}} 
* {{Gevelliñ|Belo Horizonte|Brazil|Brazil}}
* {{Gevelliñ|Coral Gables|Stadoù Unanet Amerika|United States}}
* {{Gevelliñ|Freiburg im Breisgau|Alamagn|Germany}}
* {{Gevelliñ|Marrakech|Maroko|Morocco}}
* {{Gevelliñ|Tetouan|Maroko|Morocco}}
* {{Gevelliñ|Tlemcen|Aljeria|Algeria}}

== Notennoù ==
&lt;references/&gt;

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Granada}}
* [http://www.granada.org/ Ti-kêr Granada]
* [https://web.archive.org/web/20090228132245/http://www.granadatur.com/en Lec’hienn ofis touristerezh Granada]

[[Rummad:Kêrioù Andalouzia]]
[[Rummad:Glad bedel e Spagn]]
[[Rummad:Granada]]

{{Kumunioù Proviñs Granada‎}}</text>
      <sha1>1fw2buckobziz3xbz7ujgmhe6wugglu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arequipa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>105580</id>
    <revision>
      <id>2188485</id>
      <parentid>2185019</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1674" sha1="f6sa8six5os483c2juimgrm7yfyfsgy" xml:space="preserve">[[Restr:AQP--01-178.jpg|thumb|280px|Arequipa e-harz ar menez-tan [[Misti]].]]
'''Arequipa''' (''Ariqipa'' e [[ketchwaeg]]) zo ur gêr vras eus [[Perou]], an eil kêr vrasañ goude ar gêr-benn, [[Lima]]. Pennlec’h [[rannvro Arequipa]] eo. Poblet eo gant 852 807 a annezidi (e 2013).

Emañ Arequipa 2325 metr a-us live ar mor. Er reter hag en norzh dezhi emañ an [[Andoù]], gant menezioù-tan evel ar menez [[Misti]], an hini brudetañ anezho, 5821 metr a uhelder dezhañ. 

Krouet e voe Arequipa gant ar [[Konkistador|gonkistadored]] spagnol d’ar 15 a viz Eost 1540, hag anvet e voe ar gêr nevez “''Villa Hermosa de Nuestra Señora de la Asunción''”. E 1541 e voe roet an anv ''Arequipa'' dezhi, war urzh roue Spagn [[Karl V an Impalaeriezh Santel|Carlos Iañ]].

En amzer [[Impalaeriezh trevadennel Spagn]] e oa ur gêr a bouez e [[Suamerika]]. Abalamour d’an istor-se ha d’ar savadurioù eus ar mare-hont eo bet lakaet war roll lec’hiennoù ar [[Glad bedel]] gant [[UNESCO]], abaoe ar bloavezh 2000. Kalz a douristed a zeu di, da weladennniñ ar gêr gozh hag ar vro tro-dro. E kreiz-kêr emañ [[manati Santa Catalina]], brasañ manati ar bed. 

== Tud ==
* [[José Luis Bustamante y Rivero]] (1894–1989), prezidant Perou etre 1945 ha 1948
*[[Mario Vargas Llosa]], skrivagner, tapet gantañ [[Priz Nobel al Lennegezh]] e 2010

==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Arequipa}}
* [https://web.archive.org/web/20131023132046/http://www.muniarequipa.gob.pe/institucional/ Lec'hienn Kumun Arequipa]
* {{en}} {{fr}} [http://whc.unesco.org/sites/1016.htm Pajenn diwar-benn kreiz-kêr Arequipa e lec'hienn UNESCO]

[[Rummad:Kêrioù Perou]]
[[Rummad:Glad bedel]]</text>
      <sha1>f6sa8six5os483c2juimgrm7yfyfsgy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanystumdwy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106157</id>
    <revision>
      <id>2188712</id>
      <parentid>2185283</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1837" sha1="kxzcfzcfiahcyp3kzc6ladue6d6jeb4" xml:space="preserve">[[Restr:Highgate Llanystumdwy - geograph.org.uk - 357830.jpg|thumb|Kreiz ar vourc'h]]
'''Llanystumdwy''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus hanternoz [[Kembre]], e korn-bro [[Eifionydd]], e [[kontelezh Gwynedd]]. Emañ etre [[Cricieth]] ha [[Pwllheli]], war ribloù an [[Afon Dwyfor]]. Talvezout a ra an anv-lec’h Llanystumdwy kement hag &quot;an iliz e kildroenn ar stêr Dwy&quot;. 

Brudet eo Llanystumdwy evel lec’h ganedigezh [[David Lloyd George]] a voe kentañ ministr ar [[Rouantelezh Unanet]]. Er gêriadenn e tremenas ar paotr Lloyd George e vugaleaj, betek an oad a 15 vloaz, gant e eontr Richard Lloyd. Enni ivez e varvas hag enni e voe douaret.

Un toullad tiez kozh eus ar {{XVIIvet}} hag an {{XVIIIvet kantved}} zo e Llanystumdwy, savet gant mein eus ar c’hornad. Ur pont eus ar {{XVIIvet kantved}} zo ivez, dreist ar stêr Dwyfor pe Dwyfawr.

== Tud ==
*[[Owen Gruffydd]] (war-dro 1643-1730), barzh hag hendraour.
*[[Robert Jones, Rhoslan]] (1745 - 1829), skrivagner, aozer al levr ''[[Drych yr Amseroedd]]'' (1820).
*[[David Owen (Dewi Wyn o Eifion)]] (1784-1841), barzh.
*[[Morris Williams (Nicander)]], barzh.
*[[David Lloyd George]], kentañ ministr ar Rouantelezh Unanet.
*[[William Samuel Jones]] (&quot;Wil Sam&quot;), skrivagner kembraek.

==Savadurioù==
*Ur [[mirdi]] diwar-benn buhez ha labour Lloyd George. Emañ e vez, treset gant an tisavour [[Clough Williams-Ellis]] ([[Portmeirion]]), e-maez ar gêriadenn, en tu all d’ar pont kozh.
* [[Tŷ Newydd]], ul lec’h ma vez desket skrivañ da zanvez skrivagnerien gembraek ha saoznek.

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Llanystumdwy}}
*[https://web.archive.org/web/20140107061453/http://llanystumdwy.com/  Lec’hienn Llanystumdwy] {{cy}} {{en}}

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>kxzcfzcfiahcyp3kzc6ladue6d6jeb4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aberdâr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106400</id>
    <revision>
      <id>2188461</id>
      <parentid>2184994</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1524" sha1="c1yallovjon8vu5x6tawxikpvdlkkvv" xml:space="preserve">:''Gant at ger ''Aberdare'' e tegouezher amañ.''
[[Restr:Aberdare-View from road to Ferndale.jpg|thumb|Aberdâr]] 
'''Aberdâr''' (''Aberdare'' e [[saozneg]]) zo ur gêr eus su [[Kembre]], e [[Traoñienn Cynon]], e kontelezh [[Morgannwg]] gwechall, e [[bwrdeistref sirol|tolead melestradurel]] [[Rhondda Cynon Taf]] bremañ. E 2001 e oa annezet gant 31 705 a dud.

Emañ Aberdâr er mervent da [[Merthyr Tudful|Ferthyr Tudful]], war-dro 30 km en norzh da [[Kêrdiz|Gêrdiz]], war lez ar [[stêr Cynon]]. 

E deroù an {{XIXvet kantved}} ne oa Aberdâr nemet ur gêr vihan war ar maez. Kreskiñ a reas kalz abalamour da c’hreanterezh nevez ar glaou hag an houarn er vro. Tremen a reas poblañs Aberdâr eus {{formatnum:1486}} den e [[1801]] da 36 112 e [[1871]]. Daoust ma n’eo ket ken pouezus labour ar mengleuzioù bremañ e chom ur gêr c’hreantel en hon amzer.

Dont a ra an anv Aberdâr eus an elfennoù &quot;aber&quot; a dalvez alies kement ha ''[[kember]]'' en anvioù-lec’h kembraek, ha &quot;dâr&quot;, anv un adstêr d’ar stêr Cynon, hag a zo kar d’ar ger ''derv'' moarvat.

Ur gêr savet e [[New South Wales]], en [[Aostralia]], zo bet anvet ''[[Aberdare (Aostralia)|Aberdare]]'' ivez, ha mengleuzioù glaou zo enni.

== Tud ==
* ar barzh saoznek [[Alun Lewis (Aberdâr)|Alun Lewis]].

== Kêrioù gevellet ==
Gevellet eo Aberdâr gant :
*{{Gevelliñ|Montélimar|Bro-C'hall|France}}
*{{Gevelliñ|Slagelse|Danmark|Denmark}}
*{{Gevelliñ|Ravensburg|Alamagn|Germany}}


{{Rhondda Cynon Taf}}

[[Rummad:Rhondda Cynon Taf]]</text>
      <sha1>c1yallovjon8vu5x6tawxikpvdlkkvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llangadfan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106412</id>
    <revision>
      <id>2188697</id>
      <parentid>2185268</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="637" sha1="jmjohc3ejnlnsnfbcoqftmmj4t2pirm" xml:space="preserve">[[Restr:St Cadfan's church, Llangadfan - geograph.org.uk - 509559.jpg|thumb|Iliz Sant Cadfan]]
'''Llangadfan''' zo ur gêriadenn eus [[Kembre]], e kornad [[Maldwyn]], e hanternoz [[Powys]]. Emañ e traoñienn ar stêr [[Banwy]], hanter-hent etre [[Y Trallwng]] er reter ha [[Dolgellau]] er c'hornôg. 

Anvet eo ar gêriadenn hag ar [[parrez|barrez]] diwar sant [[Cadfan (sant)|Cadfan]], ur [[sant]] a savas iliz [[Tywyn]] e [[Meirionnydd]] hag a voe [[abad]] kentañ manati [[Ynys Enlli]].

== Tud ==
* [[John Cadvan Davies]] (1846 - 1923), barzh, kantikour ha barner en [[eisteddfod]]où.

{{Kêrioù Powys}}

[[Rummad:Kêrioù Powys]]</text>
      <sha1>jmjohc3ejnlnsnfbcoqftmmj4t2pirm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanwrtyd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106416</id>
    <revision>
      <id>2188710</id>
      <parentid>2185281</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="712" sha1="gqq47tbg79u60irlmh6jn4agds19jev" xml:space="preserve">[[Restr:Llanwrtyd Wells.jpg|thumb|Llanwrtyd]]
'''Llanwrtyd''' zo ur gêr vihan eus [[Kembre]], e kornôg [[Kontelezh Powys|Powys]], war lez ar stêr [[Irfon]].

Annezet eo gant 850 a dud (e 2011). 18% eus an dud-se zo [[kembraeg]]erien.

Kreskiñ a reas Llanwrtyd en {{XIXvet kantved}}, pa grogas tud diavaez da zont gant an [[hent-houarn]] nevez-savet, davit dour-eien [[Ffynnon Ddrewllyd]]. Letioù e-leizh a voe savet e kêr. Hiziv c'hoazh e talc'h tud da zont di evit an dour-se.

== Tud ==
*[[William Williams Pantycelyn]] (1717-1791), saver kantikoù.
*[[Thomas Powel]] (1845-1922), kelenner war ar c'heltieg e skol-veur Kêrdiz.

{{Kêrioù Powys}}

[[Rummad:Kêrioù Powys]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Powys]]</text>
      <sha1>gqq47tbg79u60irlmh6jn4agds19jev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llangamarch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106426</id>
    <revision>
      <id>2188698</id>
      <parentid>2185269</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1123" sha1="fo7tjx75276pej57wpc27ntlfeg8uwq" xml:space="preserve">[[Restr:Llangammarch Wells Church - geograph.org.uk - 230357.jpg|250px|thumb|Iliz Sant Tysilio, Llangamarch.]]
'''Llangamarch''' zo ur gêriadenn eus [[Powys]], e [[Kembre]]. Emañ e kember ar stêr [[Irfon]] hag an [[Afon Cammarch]], etre [[Llanfair-ym-Muallt]] ha [[Llanwrtyd]]. Poblet eo gant 541 a dud (2011).

Er c'hreisteiz d'ar gêriadenn emañ torgennoù [[Mynydd Epynt]] a dap betek 474 m a uhelder.

Hervez ar richenn e voe savet ur [[peneti]] eno gant ur [[sant]] anvet Camarch pe Cammarch, unan eus mibien [[Gwynlliw]]. Met marteze ivez e teu anv ar gêriadenn eus anv ar stêr vihan anvet heñvel hag a dremen enni. Gouestlet eo an iliz-parrez da sant [[Tysilio]]. 

E saozneg e reer ''Llangammarch Wells'' eus ar gêriadenn ha brud a dapas abalamour d'he dour-eien er {{XIXvet kantved}}, evel kêrioù all eus Powys, Llanfair-ym-Muallt, [[Llandrindod]] ha Llanwrtyd. Ken anavezet e oa en amzer-se ma teuas an impalaer [[Gwilherm II (Alamagn)|Wilhelm II]] da dremen amzer eno e [[1912]].

== Tud ==
* [[John Penry]] ([[1559]]-[[1593]]), merzher protestant brudet.

{{Kêrioù Powys}}

[[Rummad:Kêrioù Powys]]</text>
      <sha1>fo7tjx75276pej57wpc27ntlfeg8uwq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llan-non (Ceredigion)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106433</id>
    <revision>
      <id>2188688</id>
      <parentid>2185258</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="795" sha1="fwd1fmwscxxg7evw7os2rrlpwtxxvxc" xml:space="preserve">*''Meur a lec'h zo anvet [[Llan-non]] e Kembre.''

[[Restr:Llanon strydfawr.jpg|250px|thumb|Llan-non]]
'''Llan-non''' (skrivet &quot;Llan Non&quot; a-wechoù ; ''Llanon'' e saozneg) zo ur gêriadenn eus [[Kembre]], e [[Ceredigion]]. Emañ war ribl [[Bae Ceredigion]], e-kichen [[Llansantffraid (Ceredigion)|Llansantffraid]], nepell ivez diouzh [[Aberaeron]]. 

Dont a ra anv ar gêriadenn hag ar barrez eus anv santez [[Nonn]], mamm sant [[Divi|Dewi]]. Desavet e oa bet ar paotrig e Llan-non, hervez a gonter.

E-kichen Llan-non emañ [[peulvan]] uhelañ Ceredigion (4,6 metr a uhelder).

Poblet eo Llan-non gant 5 270 a dud (e 2011). Tost da div drederenn anezho zo [[kembraeg]]erien (64,2% e 2011).

== Tud ==
* [[Catrin Finch]], telennourez

{{Kêrioù Ceredigion}}

[[Rummad:Kêriadennoù Ceredigion]]</text>
      <sha1>fwd1fmwscxxg7evw7os2rrlpwtxxvxc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanybydder</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106435</id>
    <revision>
      <id>2188711</id>
      <parentid>2185282</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="890" sha1="sps41p207snqhnjvu4uds939odrpglj" xml:space="preserve">[[Restr:Eglwys Sant Pedr Llanybydder - geograph.org.uk - 739953.jpg|thumb|Iliz Llanybydder]]
'''Llanybydder''' zo ur gêr eus [[Kembre]], e hanternoz [[Sir Gaerfyrddin]], war harzoù [[Ceredigion]]. War lez an [[Afon Teifi]] emañ, un dek kilometr bennak diouzh [[Llanbedr Pont Steffan]]. Emañ [[Mynydd Pencarreg]] (415 m) er gevred d'ar gêr.

Brudet eo Llanybydder abalamour d'ar foarioù [[marc'h|kezeg]] a vez enni d'ar Yaou diwezhañ eus ar miz. Ne vez ket kement a dud er foarioù-se bremañ ha ma veze gwechall, met derc'hel a reont da sachañ gwerzherien ha prenerien eus [[Breizh-Veur]] a-bezh hag eus [[Iwerzhon]].

== Tud ==
*[[Dafydd Jones (Dewi Dywyll)]] (1803-1868), kaner bale-bro.
*[[Lewys Glyn Cothi]], barzh

==Pennadoù kar==
*[[Lec'hanvadurezh Kembre]]
*[[llan]]

{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Gaerfyrddin]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>sps41p207snqhnjvu4uds939odrpglj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llangennech</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106442</id>
    <revision>
      <id>2188700</id>
      <parentid>2185271</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="709" sha1="sk9osyprnytjiilhqt6whsge63t98nn" xml:space="preserve">'''Llangennech''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Kembre]], e kreisteiz [[Sir Gaerfyrddin]]. Emañ war ribl kornôk [[aber]] an [[Afon Llwchwr]], er biz da gêr [[Llanelli]], war hent [[Pontarddulais]]. 

Poblet eo Llangennech gant 4 964 a dud (e 2011). Gwechall e oa [[mengleuz]]ioù [[glaou]] eno hag ur vro a vicherourien e oa neuze.

== Tud ==
* [[Rhys Gabe]] (1880-1967), c'hoarier [[rugbi]]
* [[Huw Edwards]], kelaouenner, mab d'an istorour [[Hywel Teifi Edwards]].
* [[Eileen Beasley]] (1921 – 2012) hag he gwaz Trefor, stourmerien evit ar c'hembraeg

{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>sk9osyprnytjiilhqt6whsge63t98nn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brynaman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106482</id>
    <revision>
      <id>2188515</id>
      <parentid>2185054</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="724" sha1="sr5miyk3tqjcflsknx4mo5e4ooqs85g" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Brynaman''' zo ur gêriadenn e gevred [[Sir Gaerfyrddin]], e-kichen ar [[Mynydd Du (Sir Gaerfyrddin)|Mynydd Du]]. Kreskiñ a reas Brynaman abalamour da labour ar [[glaou]] hag an [[houarn]], en {{XIXvet kantved}}. Rannet eo ar gêriadenn e div lodenn gant ar stêr [[Aman]] : en hanternoz d'ar stêr emañ Brynaman Uchaf, e [[Sir Gaerfyrddin]], hag er c'hreisteiz emañ Brynaman Isaf, e [[Bwrdeistref sirol|tolead]] [[Castell-nedd Port Talbot]] (e kontelezh [[Morgannwg]] gwechall).

== Tud ==
* [[Bryan Martin Davies]], barzh.
* [[Dafydd Iwan]], kaner ha politikour, ganet e Brynaman e 1943.
* [[Watcyn Wyn]], barzh.

{{commonscat|Brynamman}}
{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>sr5miyk3tqjcflsknx4mo5e4ooqs85g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aberdaugleddau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106517</id>
    <revision>
      <id>2188459</id>
      <parentid>2184992</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="920" sha1="59jlo38th72t78nxq0fyf4lqi55cwvu" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Milford Haven Docks.jpg|thumb|Porzh Aberdaugleddau]]
'''Aberdaugleddau''' (''Milford Haven'' e [[saozneg]]) zo ur gêr eus [[Kembre]], e kreisteiz [[Sir Benfro]]. [[Porzh (bagoù)|Porzh]] brasañ Kembre eo. Emañ war ribl hanternoz en ur pleg-mor ec’hon a zo ur porzh naturel ma c’hall dont listri bras-bras. Meur a [[purerezh tireoul|burerezh tireoul]] zo eno. Poblet eo Aberdaugleddau gant tost da 14 000 den (13 907 e 2011). 

Dont a ra anv ar gêr eus hini ar stêr [[Cleddau]], a zo stummet diwar kember div stêr vihanoc’h anvet [[Cleddau Ddu]] ha [[Cleddau Wen]].

== Tud ==
* [[Hywel Davies]], (war-dro1690-1719), morlaer
* [[Helen Watts]] (1927-2009), kanerez opera

== Liammoù diavaez ==
* [http://www.mhpa.co.uk/ Porzh Aberdaugleddau] {{en}} 

{{Commons|Category:Milford Haven}}

{{Sir Benfro}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Benfro]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Benfro]]
[[Rummad:Porzhioù]]</text>
      <sha1>59jlo38th72t78nxq0fyf4lqi55cwvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Doc Penfro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106522</id>
    <revision>
      <id>2188552</id>
      <parentid>2185099</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1387" sha1="5pntku3a2fvxdvoude2qpm9a1m8rryf" xml:space="preserve">[[Restr:The Haven - geograph.org.uk - 381259.jpg|thumb|Porzh Doc Penfro]]
'''Doc Penfro''' (''Pembroke Doc'' e [[saozneg]]) zo ur gêr eus [[Kembre]], e kreisteiz [[Sir Benfro]]. Emañ e-kichen [[Penfro]], e goueled aber ar stêr [[Cleddau]], a-dal da gêr [[Neyland]]. An trede kêr vrasañ e Sir Benfro eo Doc Penfro, gant 9 753 a annezidi e 2011.

Savet e voe ar gêr e [[1814]] pa voe kroget gant [[Royal Navy|Morlu ar Rouantelezh]] da sevel liestri eno. Moret e voe an daou lestr kentañ, ''Valorous'' hag ''Ariadne'', e miz C’hwevrer [[1816]]. Dre ma oa ezhomm da zifenn ar chanter lestrsaverezh e teuas Doc Penfro da vezañ ur gêr leun a soudarded, gant kazarnioù savet e [[1844]]. Moret e voe al lestr diwezhañ e [[1922]], ha serret e voe ar chanter da vat e [[1926]].

E [[1931]] e voe savet un aerborzh gant [[Royal Air Force|Aerlu ar Rouantelezh]]. E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe un tan-gwall bras eno, d’an [[19 a viz Eost]] [[1940]], pa voe bombezet beolioù tireoul gant nijerezed alaman.

Aet eo an arme kuit bremañ hag uhelik eo feur an dilabour er vro. Oberiant eo ar porzh atav avat : gant ar gompagnunezh [[Irish Ferries]] ez eus listri-treizh da vont bemdez da [[Ros Láir]] en [[Iwerzhon]].

== Tud ==
*[[Phil Carradice]] (g. 1947), skrivagner saoznek

{{Sir Benfro}}

[[Rummad:Kêrioù Sir Benfro]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Benfro]]
[[Rummad:Porzhioù]]</text>
      <sha1>5pntku3a2fvxdvoude2qpm9a1m8rryf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Goginan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106632</id>
    <revision>
      <id>2188601</id>
      <parentid>2185154</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="855" sha1="i5ljh7688h6qm7epw2mxdrp4f5nkrme" xml:space="preserve">[[Restr:Goginan and Dollwen - geograph.org.uk - 36439.jpg|250px|thumb|Goginan.]]
'''Goginan''' zo ur gêriadenn vihan eus [[Kembre]], e-kreiz [[Ceredigion]]. Emañ er reter da gêr [[Aberystwyth]], etre kêriadennoù [[Capel Dewi (Aberystwyth)|Capel Dewi]] er c'hornôg ha [[Ponterwyd]] er reter.

Redek a ra an Afon Melindwr hebioù ar gêriadenn a-raok en em deurel er stêr [[Rheidol]] un tammig izeloc'h.

Ur [[bryngaer|c'hreñvlec'h kozh]] zo war un dorgenn e-kichen ar gêriadenn, anvet ''Hen Oginan'' (&quot;Goginan gozh&quot;).

== Tud ==
* [[Lewis Morris (1701-1765)|Lewis Morris]], ur barzh hag ul lenneg eus [[Enez Mon]], a zimezas hag a vevas gant ur vaouez eus Goginan. Mervel a reas eno e [[1765]].
* [[Ambrose Bebb|William Ambrose Bebb]], skrivagner ha politikour, ganet e Goginan e 1894.

{{Kêrioù Ceredigion}}

[[Rummad:Kêriadennoù Ceredigion]]</text>
      <sha1>i5ljh7688h6qm7epw2mxdrp4f5nkrme</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abergele</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106979</id>
    <revision>
      <id>2188463</id>
      <parentid>2184996</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1172" sha1="6ctzii1grlugiamsuahjntsnortxy7x" xml:space="preserve">[[Restr:AbergeleTownCentre.jpg|thumb|Kreiz kêr Abergele]]
'''Abergele''' zo ur gêr eus hanternoz [[Kembre]], e [[Sir Conwy]] (e [[Sir Ddinbych]] gwechall). Emañ war vord ar mor, en aber ar stêr [[Gele]], etre [[Bae Colwyn]] hag [[Y Rhyl]]. Un arsav eo war linenn hent-houarn Arvor Hanternoz Kembre. E-kichen ar gêr emañ douaroù izel ha gleborek [[Morfa Rhuddlan]].

Annezet e oa Abergele gant 10 577 a dud e 2011. War-dro 20% anezho a oa kembraegerien.

E [[1868]] e voe ur gwallzarvoud tren bras en Abergele, an hini gwashañ a oa bet biskoazh e Breizh-Veur betek neuze : 33 den a voe lazhet.

D’an [[30 a viz Mezheven]][[1969]], derc’hent kurunidigezh ar [[Charles, Priñs Kembre|priñs Charles]] da Briñs Kembre e [[Caernarfon]], e voe lazhet daou ezel eus ar strollad [[Mudiad Amddiffyn Cymru]], Alwyn Jones ha George Taylor, pa darzhas ar vombezenn a oant o lakaat dirak savadurioù ofisiel. 

== Tud ==
*[[Emrys ap Iwan |Robert Ambrose Jones (Emrys ap Iwan)]], ganet en Abergele d’ar 24 a viz Meurzh 1851. Roet eo bet e anv d’ar skol eil derez saoznek eno, ''Ysgol Emrys ap Iwan''.


{{Conwy}}

[[Rummad:Kêrioù Conwy]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Conwy]]</text>
      <sha1>6ctzii1grlugiamsuahjntsnortxy7x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cognac</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109137</id>
    <revision>
      <id>2188536</id>
      <parentid>2185079</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1946" sha1="2zws2dnfsw7f9icmqunpt61937fdgev" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Cognac
 | anvYezh           = 
 | Yezh              = 
 | anvOfisiel        = 
 | skeudenn          = Cognac stjac.JPG
 | alc'hwez          = Dor Sant-Jakez, e Cognac.
 | ardamezioù        = Blason de la ville de Cognac (Charente).svg
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Akitania-Nevez]]
 | departamant       = [[Charente (departamant)|Charente]] &lt;small&gt;''([[isprefeti]])''&lt;/small&gt;
 | arondisamant      = [[Arondisamant Cognac|Cognac]] &lt;small&gt;''([[pennlec'h]])''&lt;/small&gt;
 | kanton            = [[Pennlec'h]] daou ganton : [[Kanton Cognac-Norzh|Cognac-Norzh]] ha [[Kanton Cognac-Su|Cognac-Su]]
 | etrekumuniezh     = Communauté de communes du Grand Cognac
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Michel Gourinchas
 | amzer-gefridi     = 2014 − 2020
 | gorread           = 15.50
 | hedred            = -0.3292
 | ledred            = 45.6958
 | uk                = 
 | ubi               = 5
 | ubr               = 53
}}
'''Cognac''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] [[Bro-C'hall|c'hall]] hag un isprefeti en [[departamant gall|departamant]] [[Charente (departamant)|Charente]], er rannvro [[Akitania-Nevez]]. Emañ war lez ar stêr [[Charente (stêr)|Charente]]. Er bloavezh {{PoblansKumun|16|deiziad}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|16|102}}}} a annezidi hag a reer ''Cognaçais'' anezho e [[galleg]].

Anavezet eo Cognac abalamour d'an died anvet diwarnañ hag a reer en tolead, ar [[kognak|c'hognak]].

== Tud ==
* [[Frañsez Iañ (Bro-C'hall)|Frañsez I{{añ}}]], roue Bro-C'hall etre 1515 ha 1547, a voe ganet e kastell Cognac e 1494.
* [[Paul-Emile Lecoq de Boisbaudran]], kimiour, ganet e Cognac e 1838 (kavet gantañ an elfennoù kimiek [[galliom]] e 1875 ha [[samariom]] e 1878).
* [[Jean Monnet]], unan eus diazezerien ar pezh a zo deuet da vezañ [[Unaniezh Europa]], a voe ganet e Cognac e 1888.

{{Commonscat}}

[[Rummad:Kumunioù Charente]]</text>
      <sha1>2zws2dnfsw7f9icmqunpt61937fdgev</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Varenne</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109194</id>
    <revision>
      <id>2188671</id>
      <parentid>2185239</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4701" sha1="7r0yvyhpatnwzu1lnomzh6c1bjinamb" xml:space="preserve">*''Arabat droukveskañ gant [[Varenne]], [[Varennes]], pe [[Varennes-sur-Loire]].''

{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = La Varenne
 | anvYezh           = 
 | Yezh              = 
 | anvOfisiel        = 
 | alc'hwez          = Kember an adstêr Diwazh a-zehoù hag al Liger a-gleiz, gant kêriadenn La Varenne en diadreñv.
 | ardamezioù        = Blasonville fr La Varenne 49.svg
 | logo              = 
 | bro               = [[Marzoù Breizh]]-[[Anjev]]
 | rannvro           = [[Broioù-al-Liger]]
 | departamant       = [[Maine-et-Loire]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Cholet|Cholet]]
 | kanton            = [[Kanton Champtoceaux|Champtoceaux]]
 | etrekumuniezh     = Communauté de communes du canton de Champtoceaux
 | bro velestradurel =Pays des Mauges 
 | maer              = Jean-Charles Juhel
 | amzer-gefridi     = 2014-2015
 | gorread           = 14.19
 | hedred            = -1.32083333333
 | ledred            = 47.3133333333
 | uk                = 64
 | ubi               = 1
 | ubr               = 82
 }}

'''La Varenne''' a zo ur [[kumun c'hall|gumun c'hall]] gozh e [[departamant gall|departamant]] [[Maine-et-Loire]] e [[Rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Broioù-al-Liger]]. Abaoe miz Kerzu 2015 eo un darn eus kumun nevez [[Orée-d'Anjou]].

== Douaroniezh ==
Ur gumun eus Norzh ar [[Mauges]] e oa La Varenne, etre ribl su al [[Liger]] hag an [[Diwazh]], war an harzoù etre departamantoù [[Maine-et-Loire]] ha [[Liger-Atlantel]], war-hed 25 km diouzh [[Naoned]] er c'hornôg, 15 km diouzh [[Ankiniz]] er reter ha 70 km diouzh [[Añje]] er reter.

[[Champtoceaux]] e Maine-et-Loire, [[Bargazh]], [[Chapel-Baz-Meur]], [[Keller (kumun)|Keller]] hag [[Oudon]] e [[Liger-Atlantel]] eo ar c'humunioù amezek.

{{Lec'hiadur kêr
 | kêr        = ''La Varenne''
 | gwalarn    = [[Keller (kumun)|Keller]]
 | norzh      = [[Oudon]]
 | biz        = 
 | kornôg     = 
 | reter      = [[Champtoceaux]]
 | gevred     = 
 | su         = [[Bargazh]]
 | mervent    = [[Chapel-Baz-Meur]]
 | enklozadur = 
}}

== Kêraoz ==
Hervez ar rummadur savet gant EBSSA e 1999 e oa La Varenne ur [[unvez kêrel|gumun diwar ar maez]] [[tolead kêr|unpol]] hag a zo lod e [[tolead kêr Naoned]] hag e takad kêrel Naoned-Sant-Nazer (gwelet ar bajenn [[Kumunioù Liger-Atlantel]]) daoust dezhi bezañ en departamant Maine-et-Loire.

== Istor ==
Ent-istorel emañ La Varenne e-barzh [[Marzoù Breizh]]-[[Anjev]] (a ya eus takad [[Champtoceaux]] betek [[Montfaucon-Montigné|Montfaucon]]), er [[Mauges]]. 

En {{Xvet kantved}} e voe aloubet tiriadoù nevez gant [[Foulk Nerra]] hag astenn a reas Anjev er C'hornôg betek ar stêr [[Diwazh]] hag er Su dre aloubiñ ar [[Mauges]].

Er par tiriadel, gwirel ha politikel e kleve La Varenne ouzh dugelezh ha kontelezh Anjev.

Er par relijiel e chomas parrez La Varenne e dalc'h [[eskopti Naoned]] betek an [[Dispac'h Gall]], evel [[Champtoceaux]], [[Beuzid-an-Doured]], [[Landemont]], [[Liré]], [[Montfaucon-Montigné|Montfaucon]] hag un nebeud kêriadennoù anjevat all.
En 1790 e voe staget an holl gumunioù-se war-bouez [[Beuzid-an-Doured]] ouzh [[eskopti Añje]] hag ouzh an departamant nevez [[Maine-et-Loire]].

== Melestradurezh ==
=== Melestradurezh kêr ===
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered La Varenne}}
{{DilennadBremañ |Deroù=Meurzh 2014 |Anv=Jean-Charles Juhel |Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù=Meurzh 2008 |Penn=Meurzh 2014|Anv=Daniel Pinier |Strollad= |Karg=}}
{{Dilennad |Deroù=Meurzh 2001 |Penn=Meurzh 2008|Anv=Bernard Staub |Strollad= |Karg=Ijinour stlennegour}}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}

=== Etrekumuniezh ===
Ezel eo ar gumun eus [[communauté de communes du canton de Champtoceaux]]&lt;ref&gt;{{fr}} [[EBSSA]], [http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/zonages/zone.asp?zonage=EPCI&amp;zone=244900783 aozadur EPCI kanton Champtoceaux (244900783)], lennet d'an 3 Here 2013&lt;/ref&gt;, ezel eus sindikad kemmesk [[Pays des Mauges]] eo zoken.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Kastell La Varenne savet adal 1840 gant an tiegezh De La Bourdonnaye. Enskrivet e voe evel monumant istorel e 1992&lt;ref&gt;{{fr}} [http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&amp;FIELD_1=REF&amp;VALUE_1=PA00109452 Kastell La Varenne e lec'hienn ministrerezh ar sevenadur]&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
* [[Georges Brassens]] en deus kanet ur ganaouenn diwar-benn La Varenne.

== Gwelet ivez ==
=== Pennadoù kar ===
* [[Mauges]]
* [[Roll kumunioù Maine-et-Loire]]

=== Liammoù diavaez ===
{{Commonscat|La Varenne}}
* [https://web.archive.org/web/20140427032230/http://www.mairie-la-varenne.fr/ Lec'hienn an ti-kêr]

== Daveennoù ha notennoù ==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Varenne, La}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Maine-et-Loire]]</text>
      <sha1>7r0yvyhpatnwzu1lnomzh6c1bjinamb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llansanffraid Glyn Ceiriog</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109898</id>
    <revision>
      <id>2188705</id>
      <parentid>2185276</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1656" sha1="on474puhzy9c65l4hfnue98m419tu27" xml:space="preserve">{{infobox UK place
|country =                 Kembre
|welsh_name= 
|official_name= Llansanffraid Glyn Ceiriog       
|english_name= 
Llansantffraid Glyn Ceiriog|static_image=              
|latitude=             52.9322
|longitude=              -3.1839 
|map_type=
|unitary_wales=           Wrecsam
|community_wales= Llansanffraid Glyn Ceiriog
|constituency_welsh_assembly= [[De Clwyd]]
|constituency_westminster=[[De Clwyd]]  
|post_town=  Llangollen
|postcode_district =       LL20
|postcode_area=              
|dial_code=      
|os_grid_reference= SJ23NW05
|population=    1010    
}}
'''Llansanffraid Glyn Ceiriog''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[kontelezh Wrecsam]], e [[Kembre]], 213&amp;nbsp;km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 1010 a dud, ha 335 anezho (33,2%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html| title=''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011''| publisher=Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics| accessdate=2014-04-09}}&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Guto'r Glyn]] (war-dro 1412 - 1493). Daremprediñ a reas Glyn Ceiriog.
*[[Huw Morus]] ([[Eos Ceiriog]]) (1622 - 1709.
*[[Robert Elis (Cynddelw)]] (1812 - 1875), pastor, yezhoniour ha barzh en [[Eisteddfod]].
*[[Islwyn Ffowc Elis]]. Tremen a reas ar braz eus e vugaleaj en un atant e-kichen Glyn Ceiriog, daoust ma voe ganet e [[Wrecsam]].

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Wrecsam}}

[[Rummad:Kêriadennoù Wrecsam]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Wrecsam]]</text>
      <sha1>on474puhzy9c65l4hfnue98m419tu27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Betws-yn-Rhos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109906</id>
    <revision>
      <id>2188505</id>
      <parentid>2185042</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1568" sha1="71giwtyo2i693921cuf9p0rtdya0zvh" xml:space="preserve">{{infobox UK place
|country =                 Kembre
|welsh_name= 
|official_name= Betws yn Rhos       
|english_name= 
Betws yn Rhos|static_image=              
|latitude=             53.2472
|longitude=              -3.638 
|map_type=
|unitary_wales=           Conwy
|community_wales= Betws yn Rhos
|constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Clwyd]]
|constituency_westminster=[[Gorllewin Clwyd]]  
|post_town=  Abergele
|postcode_district =       LL22
|postcode_area=              
|dial_code=      
|os_grid_reference= SH97SW17
|population=    1020    
}}
'''Betw-yn-Rhos''', pe '''Betws yn Rhos''', zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[Sir Conwy|kontelezh Conwy]], e [[Kembre]], 227,6&amp;nbsp;km eus [[Kerdiz]]&lt;ref&gt;[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]&lt;/ref&gt; E 2011 e oa poblet gant 1020 a dud, ha 473 anezho (46,4%) a oa kembraegerien.&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html| title=''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011''| publisher=Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics| accessdate=2014-04-09}}&lt;/ref&gt;.

Emañ Betws-yn-Rhos er c'hreisteiz da gêrioù [[Abergele]] ha [[Bae Colwyn]], a zo en arvor.

== Tud ==
*[[Thomas Gwynn Jones]] (1871-1949), skrivagner ha skolveuriad, a voe ganet eno.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Conwy}}

[[Rummad:Kêriadennoù Conwy]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Conwy]]</text>
      <sha1>71giwtyo2i693921cuf9p0rtdya0zvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kumuniezh kumunioù bro Kastell-Geron</title>
    <ns>0</ns>
    <id>110051</id>
    <revision>
      <id>2188435</id>
      <parentid>1881502</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T21:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="991" sha1="16vay4pyjqpwialeoz18a3xfrsh7jlo" xml:space="preserve">{{Infobox etrekumuniezh
| anvOfisiel = communauté de communes du pays de Châteaugiron
| rannvro = [[Rannvro Breizh]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)]]
| amzer-gefridi = 2017-2020
| poblañs = 24423
| deiziad-poblañs = 2014
| gorread = 129.61
| kumun = 6
}}

'''Kumuniezh kumunioù bro Kastell-Geron''', a zo anezhi ur [[kumuniezh kumunioù|gumuniezh kumunioù]], e [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]], departamant [[Il-ha-Gwilen]] e Breizh. Krouet e voe e [[1993]].

Emañ he sez e Kastell-Geron. He frezidantez zo Françoise Gatel, maerez Kastell-Geron.

== Kumunioù ==
E Kumuniezh kumunioù bro Kastell-Geron ez eus 6 kumun :
* [[Domloup]]
* [[Kantieg]]
* '''[[Kastell-Geron]]'''
* [[Noal-ar-Gwilen]]
* [[Pereg (kumun)|Pereg]]
* [[Servon]]

== Liamm ==
*[https://web.archive.org/web/20110325024809/http://www.cc-payschateaugiron.fr/ Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh kumunioù]

[[Rummad:Kumuniezhioù kumunioù  Il-ha-Gwilen|Kastell-Geron]]</text>
      <sha1>16vay4pyjqpwialeoz18a3xfrsh7jlo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cefn-bryn-brain</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111941</id>
    <revision>
      <id>2188531</id>
      <parentid>2187307</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="416" sha1="0v4y09bnwbsxq8yj30roas703hxhm18" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Cefn-bryn-brain''' (a-wechoù '''Cefnbrynbrain''' pe '''Cefn Bryn Brain''') zo ur gêriadennig eus [[Sir Gaerfyrddin]] e Kembre, e [[Roll kumuniezhioù Kembre|kumuniezh]] [[Cwarter Bach]]. Tostik dezhi emañ kêriadennig [[Cwmllynfell]].

E 2001 e veze kaozeet kembraeg gant 83,29% eus an dud.

== Tud ==
* [[Derec Llwyd Morgan]]

{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>0v4y09bnwbsxq8yj30roas703hxhm18</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Guy Le Floch</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112568</id>
    <revision>
      <id>2188438</id>
      <parentid>2004570</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T22:14:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>rummad</comment>
      <origin>2188438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1096" sha1="6y5b98zs0037g0v7lchbo3egh8pek2s" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
[[File:Jean-Guy Le Floch - Armor-Lux.jpg|thumb|Jean-Guy Le Floch (2018)]]
'''Jean-Guy Le Floch''', bet ganet d'an [[9 a viz Du]] [[1953]] e [[Karaez]], a zo ur penn-embregerezh breizhat.

==Buhez==
Jean-Guy Le Floch a zo mab da skolaerien bublik. Pa oa en ''[[CentraleSupélec|École Centrale]]'' e [[Pariz]] ec'h emezelas e klub ar studierien vreizhat. Stag eo ouzh ar vro hag ar yezh. Ur ''Master of Sciences'' eus [[Skol-veur Stanford]] e [[Kalifornia]] en deus. 

Labouret en doa gant [[Vincent Bolloré]] a-raok dont da vezañ e penn [[Armor Lux]], bet &quot;Bonneterie d'Armor&quot;, diazezet e [[Kemper]], a zo deuet da vezañ ur merk dilhad anavezet abaoe [[1994]] m'emañ o ren an traoù.

== Enorioù==
*Breizhat ar bloaz ''[[Armor Magazine]]'' e [[1998]].
*Marc'heg al [[Lejion a enor]] e [[2009]]. 
*Resevet en deus [[Kolier an Erminig]] d'ar [[26 a viz Gwengolo]] [[2009]].

==Liammoù diavaez==
*[http://vimeo.com/14793242 Video kinnig Skol-Uhel ar Vro]

{{DEFAULTSORT:Lefloch, Jean-Guy}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1953]]
[[Rummad:Urzh an Erminig]]
[[Rummad:Embregerien Breizh]]</text>
      <sha1>6y5b98zs0037g0v7lchbo3egh8pek2s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fijac</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114298</id>
    <revision>
      <id>2188571</id>
      <parentid>2185123</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1413" sha1="af24f95mrzjbt6o6r4p3rk5c9yi90yn" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Fijac
 | anvYezh           = Fijac
 | Yezh              = okitanek
 | anvOfisiel        = Figeac
 | skeudenn          = 
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = Blason Ville Cahors fr (Lot).svg
 | logo              = 
 | bro               = {{Okitania}}
 | rannvro           = [[Midi-Pyrénées]]
 | departamant       = [[Lot (departamant)|Lot]] &lt;small&gt;''([[isprefeti]])''&lt;/small&gt;
 | arondisamant      = [[Arondisamant Fijac|Fijac]] &lt;small&gt;''([[pennlec'h]])''&lt;/small&gt;
 | kanton            = [[Pennlec'h]] daou ganton :&lt;br /&gt;[[Kanton Fijac-Kornôg|Fijac-Kornôg]] ha [[Kanton Fijac-Reter|Fijac-Reter]]
 | etrekumuniezh     = Communauté de communes du Grand Figeac
 | bro velestradurel = 
 | maer              = André Mellinger
 | amzer-gefridi     = 2014-2020
 | gorread           = 35.16
 | ledred            = 44.6086
 | hedred            = 2.0317
 | uk                = 
 | ubi               = 170
 | ubr               = 451
}}
'''Fijac''' (''Figeac'' e galleg) a zo ur gêr eus [[Carcin]], e [[Gwienna]] en [[Okitania]], hag ur [[kumun c'hall|gumun]] eus [[departamant gall|departamant]] an [[Lot (departamant)|Òlt]] er [[rannvro c'hall|rannvro]] [[Midi-Pyrénées|Kreisteiz-Pireneoù]].

== Tud ==
*[[Jean-François Champollion]]

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Figeac}}

[[Rummad:Kêrioù Okitania]]
[[Rummad:Kumunioù Lot]]</text>
      <sha1>af24f95mrzjbt6o6r4p3rk5c9yi90yn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Irkoutsk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114520</id>
    <revision>
      <id>2188624</id>
      <parentid>2185182</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2356" sha1="bipxtxty8378j13q4b8tsm799j7afae" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Industrial panorama in Irkutsk, Russia.jpg|300px|thumb|Gwel eus Irkoutsk.]]
'''Irkoutsk''' (Иркутск e rusianeg, distaget {{IPA|[ɪrˈkutsk]}}) a zo unan eus kêrioù brasañ [[Siberia]]. Pennlec'h [[Oblast Irkoutsk]] eo ha {{formatnum:606 137}} a dud a oa o vevañ enni e [[2013]]. 

== Douaroniezh ==
Emañ Irkoutsk 55 km eus ribloù Su al [[Lenn Baikal]] ha 182 km eus an harzoù gant [[Mongolia]]. E kember ar stêrioù [[Angara]] hag [[Irkout]] emañ, tennañ a ra he anv eus ar stêr diwezhañ-mañ.

Graet eo ar vro gant [[torgenn]]où goloet gant [[taiga]] Siberia ar reter, pa'z eo gweledva Siberia ar c'hôrnog ur [[stepenn]] digor ha kompez. 

== Istor ==
Ur c'hontouer evit ober kenwerzh ar feurioù gant ar v[[Bouriated]] a voe savet e [[1652]]. En em staliañ a reas [[Kozaked]] eno. Statud ur gêr a voe roet da Irkoutsk e [[1686]]. Ezporzhiet e veze aour, ivor ar vammouted ha [[sebelinez]] da Vro-Sina. 

Er XIXvet kantved e teue kalz marc'hadourien ha klaskerien aour da glask dastum danvez. An Tsared a gase ar brizonidi hag an eneberien bolitikel da labourat er houarnegi . Un tan-gwall a zistrujas ar gêr e 1879 hag adsavet e voe gant tiez e mein. E 1917 e c'hoarvezas stourmoù gwadek etre ar re wenn hag [[Lu Ruz|ar re ruz]]. Andishaet e oa [[Aleksandr Koltchak]], penn an arme enepbolchevik, e Irkoutsk e 1920.

== Demografiezh ==

== Hin ==
Etre un [[hin izarktikel]] ha [[hinad kevandirel|kevandirel]] emañ Irkoutsk. Miz Gouere eo an hini tommañ (gwerzverk keitat 18°C) ha miz Genver an hini yenañ (gwerzverk keitat -19°C).

== Tud ==
Bet ganet en Irkoutsk :
* [[Valéry Inkijinoff]] (1895-1973) aktour gall
* [[Mikhail Romm]] (1901-1971) filmaozer
* [[Natalia Saz]] (1903-1993), leurennerez
* [[Rudolf Noureev]] (1938-1993) dañsour steredenn, korollour
* [[Andrei Guelassimov]] (1965–) skrivagner
* [[Ivan Vyrypaev]] (1974–) senariour, leurenner, filmaozer, aktour
* [[Daria Dmitrieva]] (1993–) jiminasour
* [[Nina Kraviz]] (1981–) disk jockey
* Denis Matsouiev (1975-) pianoour
Bet marvet en Irkoutsk :
* [[Ivan Alexandrovitch Khoudiakov]] (1842-1876) folklorour ha dispac'hour

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Irkutsk}}
*{{ru}} [https://web.archive.org/web/20141204163638/http://www.admirk.ru/Pages/root.aspx Lec'hienn ofisiel kêr]

[[Rummad:Kêrioù Rusia]]
[[Rummad:Siberia]]</text>
      <sha1>bipxtxty8378j13q4b8tsm799j7afae</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Commercy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>116366</id>
    <revision>
      <id>2188537</id>
      <parentid>2187039</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2884" sha1="jg9ngh5tffnym8v65v7n5hgu07yrxqf" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Commercy
 | anvYezh           = 
 | Yezh              = 
 | anvOfisiel        = 
 | skeudenn          = 
 | alc'hwez          = Ar c'hastell.
 | ardamezioù        = Blason Commercy 55.svg
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine]]
 | departamant       = [[Meuse (departamant)|Meuse]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Commercy|Commercy]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
 | kanton            = [[Kanton Commercy|Commercy]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
 | etrekumuniezh     = Kumuniezh kumunioù Bro Commercy
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Philippe Rochat
 |{{PoblansKumun|55|122}}
 |{{PoblansKumun|55|deiziad}}
 | amzer-gefridi     = 2026-2032
 | gorread           = 35.37
 | ledred            = 48.7619
 | hedred            = 5.5926
 | uk                = 
 | ubi               = 227
 | ubr               = 280
}}
'''Commercy''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] en departamant [[Meuse (departamant)|Meuse]] e [[Loren]]. Er rannvro velestradurel [[c'hall]] [[Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine]] e oa, bremañ emañ e [[Grand Est]]. Pennlec'h [[arondisamant Commercy]] eo.
== Anv ==
An anv a zeu moarvat eus al latin « ''cum marchia'' » , « emvod harzoù » pe « lec'h emgav meur a stad »&lt;ref&gt;''Commercy (Meuse)'' gant Jacques Guillaume, 1985, p.1948.&lt;/ref&gt;. Anavezout a reer [[marz]]où rouantelezh ar Garolingidi.

''Commerciens'' a reer eus an annezidi e [[galleg]].
== Istor ==
N'eo ket testeniekaet ar gêr a-raok an IX{{vet}} kantved.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== Eil brezel-bed ==== 
Yuzevien Commercy a eleas dougen ar steredenn velen kerkent ha miz Gouere 1940, pa ne voe ret d'ar re all ober kement-se nemet d'at 7 a viz Even 1942 en tachad gouzalc'het.
== Brud == 
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Madeleines de Commercy.jpg|Madalennoù Commercy.&lt;/gallery&gt;
Brudet eo ar gêr gant ar wastell krouet eno er {{XVIIIvet kantved}}: ar [[madalen (kouign)|vadalen]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Kasteel Commercy.JPG|Fasadenn ar c'hastell.
Commercy.JPG|An ti-kêr kozh.
Commercy - église Saint-Pantaléon (03).JPG|An iliz katolik.
&lt;/gallery&gt;
* Ar c'hastell.
* Iliz katolik ''Saint Pantaléon''&lt;ref&gt;[http://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/55/accueil_55122_1.htm Clochers de France]&lt;/ref&gt;. 
== Douaroniezh ==
Treuzet eo gant ar [[Meuse (stêr)|Meuse]].
== Emdroadur ar boblañs ==
== Melestradurezh ==
== Tud ==
* [[Jean-François Paul de Gondi]] (1613-1679), kardinal Raez, en em stalias e Commercy etre 1660 ha 1678, lec'h ma skrivas e eñvorennoù brudet. 
== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Hockenheim|Alamagn|Germany|bloavezh=1970}}
== Notennoù ha daveennoù==
{{Daveoù}}

==Liammoù diavaez==
{{Commonscat}}
*[http://www.commercy.fr/ Lec'hienn ar gumun]

[[Rummad:Kumunioù Meuse|Commercy]]</text>
      <sha1>jg9ngh5tffnym8v65v7n5hgu07yrxqf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carpentràs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117056</id>
    <revision>
      <id>2188526</id>
      <parentid>2185064</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2125" sha1="csdq6h1jdlockoxchp7u9ewpu0mopk0" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = Carpentràs
 | anvYezh           = Carpentràs
 | Yezh              = okitanek
 | anvOfisiel        = Carpentras
 | skeudenn          = Carpentras par JM Rosier.JPG
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = Blason ville fr Carpentras (Vaucluse).svg
 | logo              = 
 | bro               = [[Comtat Venaissin]]
 | rannvro           = [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]]
 | departamant       = [[Vauclusa (departamant)|Vauclusa]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Carpentràs|Carpentràs]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
 | kanton            = Pennlec'h daou ganton :&lt;br /&gt;[[Kanton Carpentràs-Norzh|Carpentràs-Norzh]] ha [[Kanton Carpentràs-Su|Carpentràs-Su]]
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération Ventoux-Comtat Venaissin
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Francis Adolphe
 | amzer-gefridi     = 2014-2020
 | gorread           = 37.92
 | ledred            = 44.0558
 | hedred            = 5.0489
 | uk                = 95
 | ubi               = 56
 | ubr               = 212
}}
'''Carpentràs''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] en departamant [[Vauclusa (departamant)|Vauclusa]] hag er rannvro [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]], e gevred [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[arondisamant Carpentràs]] eo.

Er bloavezh {{PoblansKumun|84|deiziad}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|84|31}}}} a annezidi hag a reer ''Carpentrassiens'' anezho e [[galleg]].

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
Aqueduc du Canal de Carpentras 2.jpg|Doursan kanol Carpentràs.
Beffroi de Carpentras 2.JPG|Ar befrez.
St.Siffrein Westportal.JPG|An iliz-veur.
&lt;/gallery&gt;

== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Vevey|Suis|Switzerland|bloavezh=1985}}
* {{Gevelliñ|Seesen|Alamagn|Germany|bloavezh=1993}}
* {{Gevelliñ|Camaiore|Italia|Italy|bloavezh=2009}}

== Tud ==
* [[René Quillivic (engraver)|René Quillivic]] (1925-2016), engraver ha kizeller gall ganet e Carpentras.

==Notennoù ha daveennoù==
{{daveoù}}

==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Carpentras}}
*[http://www.carpentras.fr/ Lec'hienn ar gumun]

[[Rummad:Kumunioù Vaucluse|Carpentras]]</text>
      <sha1>csdq6h1jdlockoxchp7u9ewpu0mopk0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>L'Haÿ-les-Roses</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117592</id>
    <revision>
      <id>2188668</id>
      <parentid>2185236</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2081" sha1="77ergmgd4x4rir5j5x6mjfu3ts8ziz8" xml:space="preserve">{{Labour zo}}
{{Infobox kumunioù Frañs
 | anv               = L'Haÿ-les-Roses
 | anvYezh           = 
 | Yezh              = 
 | anvOfisiel        = 
 | skeudenn          = Le moulin (4563535828).jpg
 | alc'hwez          = Milin L'Haÿ-les-Roses.
 | ardamezioù        = Blason Haÿ-les-Roses 94.svg
 | logo              = 
 | bro               = 
 | rannvro           = [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]]
 | departamant       = [[Val-de-Marne]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant L'Haÿ-les-Roses|L'Haÿ-les-Roses]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
 | kanton            = [[Kanton L'Haÿ-les-Roses|L'Haÿ-les-Roses]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
 | etrekumuniezh     = Communauté d'agglomération du Val de Bièvre
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Vincent Jeanbrun
 | amzer-gefridi     = 2014-2020
 | gorread           = 3.9
 | ledred            = 48.7792
 | hedred            = 2.3372
 | uk                = 
 | ubi               = 42
 | ubr               = 109
}}
'''L'Haÿ-les-Roses''' zo ur [[kumun c'hall|gumun]] en departamant [[Val-de-Marne]] hag er rannvro [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]], e kreiz [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[arondisamant L'Haÿ-les-Roses]] eo.

Er bloavezh {{PoblansKumun|94|deiziad}} e oa {{formatnum:{{PoblansKumun|94|38}}}} a annezidi hag a reer ''L'Haÿssiens'' anezho e [[galleg]].

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery&gt;
L’Haÿ-les-Roses Saint-Léonard 24.JPG|Iliz Saint-Léonard.
Regard 8 - Aqueduc Médicis - L'Haÿ-les-Roses - 01.jpg|''Regard 8'' war doursan Medicis, savet er {{XVIIvet kantved}}.
Roseraielhay1.jpg|Rozeg ar Val-de-Marne.
&lt;/gallery&gt;

== Kêrioù gevellet ==
* {{Gevelliñ|Bad Hersfeld|Alamagn|Germany}}
* {{Gevelliñ|An Ómaigh|Rouantelezh Unanet|United Kingdom}}

== Tud ==
=== Tud bet marvet eno ===
* [[Marcelle Géniat]], aktourez [[Bro-C'hall|c'hall]], d'ar [[27 a viz Gwengolo]] [[1959]].

==Notennoù ha daveennoù==
&lt;references/&gt;

==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|L'Haÿ-les-Roses}}
*[http://www.lhaylesroses.fr/ Lec'hienn ar gumun]

[[Rummad:Kumunioù Val-de-Marne|Hay-les-Roses]]</text>
      <sha1>77ergmgd4x4rir5j5x6mjfu3ts8ziz8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Carraig na Siúire</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118182</id>
    <revision>
      <id>2188527</id>
      <parentid>2185065</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="653" sha1="50iu6fmik8xj5pbjbndy2wrxpbbw3n5" xml:space="preserve">[[Restr:The old bridge, Carrick on Suir, Co. Tipperary - geograph.org.uk - 206939.jpg|thumb|Ar Pont Kozh e Carraig na Siúire]]
'''Carraig na Siúire''' (''Carrick-on-Suir'' e [[saozneg]]) zo ur gêr eus [[Iwerzhon]], e [[kontelezh Tiobraid Árann]]. Emañ e gevred ar gontelezh-se, tost da harzoù kontelezhioù [[kontelezh Cill Chainnigh|Cill Chainnigh]] ha [[kontelezh Port Láirge|Port Láirge]]. Diazezet eo kêr en daou du d'ar stêr [[Siúr]]. E 2006 e oa {{formatnum:5906}} a dud o chom enni.

==Kêrioù gevellet==
*{{Gevelliñ|Tregon|Breizh|Brittany}}

== Tud ==
*[[Seán Kelly]], marc'hhouarner.

[[Rummad:Kêrioù kontelezh Tiobraid Árann]]</text>
      <sha1>50iu6fmik8xj5pbjbndy2wrxpbbw3n5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anaïs</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118564</id>
    <revision>
      <id>2188476</id>
      <parentid>2145931</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2315" sha1="t4s6p8twjd1xa8omhylszhfq72we2j4" xml:space="preserve">'''Anaïs''' zo un [[anv-bihan]] roet d'ar merc'hed. D'ar baotred e vez roet a-wechoù, e [[Venezuela]] pergen. 

==Gerdarzh==
Hervez an darn vuiañ eus an enklaskerion e teufe ''Anaïs'' eus [[Anahita]], [[doue]]ez ar [[karantez|garantez]] e [[Persia]]. Ouzhpenn da-se e vefe awenet gant an anv-bihan [[Anahit]], a zo doueez ar gened hag ar genel en [[Armenia]].

Hervez lod all avat e teufe kentoc'h eus un doare [[provañsek]] pe [[katalanek|gatalanek]] eus [[Anna]], a zo deuet eus an anv [[hebreek]] [[Hannah]], a dalvez &quot;[[kened]]&quot; ha &quot;kenedus&quot;.

== Doareoù all ==
Meur a zoare-skrivañ all zo : 
* Annaïs
* Anaís (e [[spagnoleg]])
* Anays
* Anahis
* Annaïse
* Anahys
* Aannahys
* Hanays
&lt;!--Relavar
==Yezhoù all==
*''Anaís'', e spagnoleg
--&gt;
== Tud ==

===XVIIIvet kantved===
* [[Anaïs de Raucou]] ([[1797]]-[[1850]]), istorour ha lenneg gall

===XIXvet kantved===
* [[Mademoiselle Anaïs]] ([[1802]]-[[1871]]), aktourez [[gall|c'hall]]
* [[Anaïs Fargueil]] ([[1819]]-[[1896]]), aktourez c'hall
* [[Anaïs Ségalas]] ([[1819]]-[[1895]]), dramaourez, barzhez ha romantourez c'hall

===XXvet kantved===
* [[Anaïs Allard-Rousseau]] ([[1904]]-[[1971]]), madoberourez [[Kebek (kêr)|kebekat]]
* [[Anaïs Barbeau-Lavalette]] ([[1979]]), aktourez ha filmaozourez kebekat
* [[Anaïs Bouton]], kazetennerez c'hall, renerez an abadennoù er chadenn [[skinwel]] ''[[Paris Première]]'' abaoe [[2012]]
* [[Anaïs Caradeux]] ([[1990]]), skierez ouesk, bet div wech kampionadez ar bed
* [[Anaïs Croze]] ([[1976]]), skrivagnerez, sonaozourez ha kanerez c'hall
* [[Anaïs Décamp]] ([[1992]]), [[volle]]erez c'hall
* [[Anaïs Delva]] ([[1986]]), aktourez actrice de comédies musicales française ;
* [[Anaïs Demoustier]] ([[1987]]), aktourez c'hall
* [[Anaïs Jeanneret]] ([[1967]]-), aktourez ha romantourez c'hall,
* [[Anaïs Nin]] ([[1903]]-[[1977]]), skrivagnerez c'hall
* [[Anaïs Nyl]] ([[1987]]), aktourez, kanerez, gobari ha luskerez c'hall
* [[Anaïs Perrière-Pilté]] ([[1809]]-[[1878]]), romantourez ha sonaozourez c'hall
* [[Anaïs Prosaïc]] ([[1950]]), vidoourez ha teulfilmaozourez c'hall
* [[Anaïs Tellenne]] ([[1987]]), aktourez c'hall
* [[Anaïs Vandevyvere]] ([[1988]]), [[taboulin]]ourez c'hall

==Pennad kar==
* [[Anais]]

{{Commonscat|Anaïs (given name)}}
[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>t4s6p8twjd1xa8omhylszhfq72we2j4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kenwerzh tric'horniek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>118894</id>
    <revision>
      <id>2188420</id>
      <parentid>2125334</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T17:50:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8992" sha1="2tgpz4jkzxckitubzyfgcjva047kie6" xml:space="preserve">[[Restr:Triangular trade.png|thumb|upright=1.4|Ar c'henwerzh etre Afrika, Amerika hag Europa.]]
[[Restr:Triangle trade2.png|thumb|upright=1.4|Lodennoù ar C'henwerzh tric'horniek]]
[[Restr:Slaveshipplan.jpg|thumb|Penaos e veze graet ar berniañ morianed (''stowage'' e saozneg) en ul lestr [[morianeta]] saoz.]]

'''Ar c'henwerzh tric'horniek''' a vez graet eus un hent kenwerzh dre ar [[meurvor Atlantel]] a oa adal ar {{XVvet kantved}} betek an {{XIXvet kantved}}. Tri forzh pe penn a oa d'an hent-se setu perak e vez kaoz eus un tric'horn.

Dre an hent-se e veze eskemmet sklaved eus [[Afrika]] ha produioù [[Amerika]] etrezek [[Europa]]. Un hent doare tric'horn damheñvel a oa dija, lesanvet [[volta do mar]]. Implijet e veze gant Portugaliz, a-raok beaj [[Kristol Goulm]]. Implijet e veze evit mont eus an [[Inizi Kanariez]] betek an [[Azorez]]. Kristol Goulm en doa astennet an hent evit reiñ an tu da Europiz da dizhout Amerika.

An tenn Atlantel a implije un hent tridoubl treuzatlantel evit ober eskemmoù – anvet a-gozh Kenwerzh tric'horniek – a oa bet etre Europa, Afrika, hag an Amerikaoù ha padet etre ar {{XVIvet kantved}} hag an {{XIXvet kantved}}. Al labourerien eus Europa a leunie bigi o loc'hañ eus Europa gant madoù savet en Europa evit eskemm anezho e Kornôg Afrika a-enep sklaved. Ar re-se a oa oa kaset betek an Amerikaoù, dreist-holl e Brazil hag Inizi Karib. E Kornôg Afrika, an Europeiz a eskemme pe gwerzhe madoù (fuzuilhoù, poultr, bravigoù, gwer...) eus Europa d'ar werzherien sklaved pe roueed afrikan. Goude-se e oa dezouget ar sklaved, ha peurrest ar madoù eus Europa, betek an Amerikaoù hag eno e oa gwerzhet ar sklaved kement hag ar madoù eus Europa da berc'hennerien ar plantadegoù. Ar varc'hadourien a brene danvezioù na oa ket en Europa evel ar sukr ha kaset ganto betek trevadennoù Norzhamerika (deuet da vezañ [[Stadoù-Unanet Amerika]]), eno ar varc'hadourien a werzhe peurrest ar madoù europat hag ar sklaved, kement hag ar sukr hag ar melaz prenet e Suamerika d'ar brenerien war blas. Evit echuiñ e oa prenet ganto madoù Norzhamerikan da vezañ gwerzhet en Europa, evel ar butun, sukr, kotoñs, rhum, riz, koad framm, ha krec'hin loened.

Evit an niver a sklaved bet dezouget ar broioù pennañ a oa ar Rouantelezh-Unanet, Portugal ha Bro-C'hall.

== Hent ar c'henwerzh tric'horniek ==
Bigi a loc'he eus porzhioù Europa ([[Naoned]], [[Bourdel]], [[Bristol]], [[Liverpool]], [[Londrez]] da skouer) da vont war-zu Afrika. Eno e veze eskemmet bitrakoù, gwiadoù, armoù hag alkool en eskemm ouzh sklaved. Ar sklaved a veze kaset etrezek Amerika evit labourat er parkeier dreist-holl. Ur wech gwerzhet ar sklaved evel chatal e veze prenet danvez evel kotoñs, butun ha sukr.

Stumm un tric'horn a oa gant an hent kenwerzhel-se, setu perak e voe lesanvet ar c'henwerzh tric'horniek :

1 Loc'hañ eus Europa

2 Prenañ sklaved en Afrika

3 Gwerzhañ ar sklaved en Amerika ha distreiñ da Europa gant madoù da werzhañ en ur priz uhel.

[[Liverpool]] zo bet lakaet evel porzh brasañ ar c'henwerzh tric'horniek, a-fet sklaved, a vloaz da vloaz betek nebeut amzer 'zo pa'z eo bet lakaet anat ne oa ket met hini [[Rio de Janeiro]].

== Ar sklaverezh ==
Pell eus ar skeudenn poblek, tapout sklaved a oa afer an Afrikaned pe an Arabed hepken, hervez ar skrivagner ha kazetenner amerikan [[Daniel Pratt Mannix]] (1911-1997) n'eus bet nemet 2% eus ar sklaved bet skrapet gant marc'hadourien wenn.

Al [[lançados]], tud hanter Afrikaned-hanter Portugaliz a oa ul liamm etre ar werzherien sklaved afrikan hag ar re wenn.

== Statistikoù ==
Hervez studioù gant [[Skol-veur Emory University]]&lt;ref&gt;[https://slavevoyages.org/assessment/estimates Slave Voyages], Trans-Atlantic Slave Trade - Estimates&lt;/ref&gt; ha gant [[Henry Louis Gates Jr.]], e vije e-tro 12,5 milion a sklaved a oa bet kaset eus Afrika etrezek an trevadennoù e [[Norzhamerika|Norzh]] ha [[Su Amerika]]. El lec'hienn internet [[Voyages: The Trans-Atlantic Slave Trade Database]] e vez kavet titouroù a-zivout ar beajoù sklaved o loc'hañ diouzh Afrika. Diskouez a ra e oa [[Portugal]], [[Rouantelezh-Unanet]], [[Bro-C'hall]], ha [[Spagn]] ar broioù o devoa gwerzhet ar muiañ a sklaved.

{| class=&quot;wikitable sortable mw-datatable&quot; style=text-align:right;
! !! colspan=7 | Bigi dezougen sklaved hervez ar vro !! 
|-
! Lec'h erruout !! Portugal !! Saoz !! Bro-C'hall !! Spagn !! Izelvroioù !! Amerika !! Danmark !! Hollad
|-
| scope=row style=text-align:left;| [[Brazil trevadennel|Brazil portugalek]] || 4,821,127 || 3,804 || 9,402 || 1,033 || 27,702 || 1,174 || 130 || 4,864,372
|-
| scope=row style=text-align:left;| [[British West Indies|British Caribbean]] || 7,919 || 2,208,296 || 22,920 || 5,795 || 6,996 || 64,836 || 1,489 || 2,318,251
|-
| scope=row style=text-align:left;| [[Antilhez gall]] || 2,562 || 90,984 || 1,003,905 || 725 || 12,736 || 6,242 || 3,062 || 1,120,216
|-
| scope=row style=text-align:left;| [[Hispanoamérica|Amerikaoù spagnol]] || 195,482 || 103,009 || 92,944 || 808,851 || 24,197 || 54,901 || 13,527 || 1,292,911
|-
| scope=row style=text-align:left;| [[Trevadenniñ an Amerikaoù gant an Izelvroioù|Amerikaoù izelvroek]] || 500 || 32,446 || 5,189 || 0 || 392,022 || 9,574 || 4,998 || 444,729
|-
| scope=row style=text-align:left;| [[Stadoù-Unanet Amerika]] || 382 || 264,910 || 8,877 || 1,851 || 1,212 || 110,532 || 983 || 388,747
|-
| scope=row style=text-align:left;| [[Inizi Gwerc'h Danat]] || 0 || 25,594 || 7,782 || 277 || 5,161 || 2,799 || 67,385 || 108,998
|-
| scope=row style=text-align:left;| [[Europa]] || 2,636 || 3,438 || 664 || 0 || 2,004 || 119 || 0 || 8,861
|-
| scope=row style=text-align:left;| [[Afrika]] || 69,206 || 841 || 13,282 || 66,391 || 3,210 || 2,476 || 162 || 155,568
|-
| scope=row style=text-align:left;| ''N'eo ket erruet'' || 748,452 || 526,121 || 216,439 || 176,601 || 79,096 || 52,673 || 19,304 || 1,818,686
|-
! scope=row style=text-align:left;| Hollad !! 5,848,266 !! 3,259,443 !! 1,381,404 !! 1,061,524 !! 554,336 !! 305,326 !! 111,040 !! 12,521,339
|}

== Tro-dro d'ar C'henwerzh tric'horniek ==
* E program skol ar c'hlasoù pevare klas e vez roet an tu d'ar skolajidi vreton da studiañ ar C'henwerzh tric'horniek&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160305010200/http://eduscol.education.fr/histoire-geographie/enseigner/ressources-par-niveau-et-programme/college/quatrieme/histoire.html?tx_cndpportdiscreqspec_pi1%5Bform_voirlasuite%5D=1&amp;tx_cndpportdiscreqspec_pi1%5Bform_id_req_spec_a_traiter%5D=51&amp;cHash=278b170b4c6dcc9108fe407ffec83c3b '' Eduscol program ar pevare klas en Istor Douaroniezh ha Deskadurezh Keodedel'']&lt;/ref&gt;.
* E-pad pell ez eo chomet mut an istorourien war plas an Afrikaned hag an Arabed er C'henwerzh tric'horniek, abeg da zizemglevioù istorourien ez eo c'hoazh&lt;ref&gt;[http://bernardlugan.blogspot.fr/2012/10/les-consequences-de-la-loi-taubira.html ''Bernard Lugan Les conséquences de la loi Taubira 14 a viz Here 2012'' ]&lt;/ref&gt;.
* Lod tud a orin eus Afrika a c'houlenn ur sammad arc'hant evit ar gwall dorfedoù graet dezho hervezo gant ar C'henwerzh tric'horniek. Dre al lezenn degaset gant [[Christiane Taubira Delannon]] e vefe rediet ar broioù o defe bet gounezet arc'hant da baeañ met n'eo ket sklaer piv a baefe nag evit piv, na penaos&lt;ref&gt;[http://www.jeuneafrique.com/Article/ARTJAWEB20130108183220/ ''Une descendante d’esclaves a porté plainte contre l'Etat pour crime contre l'Humanité'']&lt;/ref&gt;.
* Ur c'hounlec'h en eñvor d'ar sklaved bet gwerzhet er c'henwerzh tric'horniek a zo bet savet e kêr [[Naoned]] er bloavezh 2012, anvet [[Kounlec'h torridigezh ar sklaverezh]]&lt;ref&gt;http://memorial.nantes.fr/evenements-2012/&lt;/ref&gt;, hag unan all e porzh [[Brest]] e 2015&lt;ref&gt;[http://www.ouest-france.fr/commemoration-des-esclavages-la-sculpture-geante-enfin-brest-3378172 Pennad en Ouest-France, d'ar 4 a viz Mae 2015]&lt;/ref&gt;.

== Er sevenadur ==
==== Diell filmoù ====
* ''Slave route - Routes de l'esclave : une vision globale'' gant Sheila Walker ha Georges Collinet, Pariz UNESCO, 2010, 57 munutenn
==== Filmoù ====
* [[Amistad]] gant [[Steven Spielberg]], 25 a viz C'hwevrer 1998, 2 eur 28
==== Romantoù ====
* [[Roots: The Saga of an American Family]] gant [[Alex Haley]], [[12 a viz Gwengolo]] [[1976]]

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Triangular trade}}
* [http://www.unesco.org/archives/multimedia/?s=films_details&amp;pg=33&amp;id=1637 Slave route, diell film war lec'hienn an Unesco]
* {{en}} [http://www.slavevoyages.org/ ul lec'hienn gant istor ar C'henwerzh tric'horniek Atlantel kement hag ur renabliñ eus beajoù bigi sklaved.]
=== Breizh ===
* [https://hal.univ-reunion.fr/hal-03454087/document#:~:text=Ce%20total%20de%20195%20608,%C3%A9l%C3%A8ve%20%C3%A0%20823%20787.'' Kenwerzh ar sklaved adal Naoned etre 1763 ha 1793]

== Pennadoù kar ==
* [[Sklaverezh]]

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kenwerzh]]
[[Rummad:Kenwerzh tric'horniek]]
[[Rummad:Meurvor Atlantel]]
[[Rummad:Istor an ekonomiezh]]
[[Rummad:Sklavelezh]]</text>
      <sha1>2tgpz4jkzxckitubzyfgcjva047kie6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ardamezeg kêrioù Breizh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119192</id>
    <revision>
      <id>2188450</id>
      <parentid>2186863</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T08:42:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kontributor 2K</username>
        <id>75668</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/*L*/ svg</comment>
      <origin>2188450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="229579" sha1="ca94wz6yazxnjzpuv4okjwtndiv69y6" xml:space="preserve">__NOTOC__

Amañ emañ diskouezet skoedoù kêrioù [[Breizh]], gant o deskrivadur hervez reolennoù an [[ardamezouriezh]].
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] • [[#I|I]] • [[#J|J]] • [[#K|K]] • [[#L|L]] • [[#M|M]] • [[#N|N]] • [[#O|O]] • [[#P|P]] • [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] •[[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]]&lt;br/&gt; [[#Notennoù|Notennoù]] • [[#Levrlennadur|Levrlennadur]] 
|-
|}
== A ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Abarrez|ABARREZ]]
|[[Restr:Blason abbaretz.svg|110px]]
|''En gul, e groaz en sabel ;&lt;br/&gt;pevar c'honk ennañ : ouzh 1 e runell en argant, ouzh 2 e arbenn ejon en sabel, ouzh 3 e vanal ed ereet en aour, ouzh 4 en erminoù (evit Breizh) ;&lt;br/&gt;ouzh kondon : en argant, e greskenn en gul, eilet gant div heuzig en sabel ouzh kab, hag gant ur gargenn en sabel ouzh beg.''
|-
|[[Aentieg|AENTIEG]]
|[[Restr:Blason ville Eancé 35.svg|110px]]
|''En glazur, e valan ed en aour, liammet en gul ; e gab e ziv saezh geotet lamellet o treuziñ ur ruilhenn en sabel en e galon.''
|-
|[[Alaer|ALAER]]
|[[Restr:Blason ville fr Allaire (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e c'hudon nijant er c'hondon, un erezig en aour e pep konk.''
|-
|[[Algam|ALGAM]]
|[[Restr:Blason ville fr Augan (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e gastell kranellet en aour, mogeriet ha digoret en sabel, balirant war ur saezh en sabel, beg-ouzh-beg ;&lt;br/&gt;ar c'hastell karget en e zremm gant ur gregilhenn en aour, hebiaet a-zehou gant un delienn gelenn c'heotet, hag a-gleiz gant ul lav en-gwirion ; e gab en erminoù.''
|-
|[[An Alre|AN ALRE]]
|[[Restr:Blason ville fr Auray (Morbihan).svg|110px]]
|''En gul, e erminig tremenant, gwakoliet en erminoù; e gab en glazur, e deir flourdilizenn en aour.''
|-
|[[Anast|ANAST]]
|[[Restr:Blason ville fr Maure-de-Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En gul, e greskenn vrizhet.''
|-
|[[Ankiniz|ANKINIZ]]
|[[Restr:BlasonAncenis.svg|110px]]
|''En gul, e deir fempdelienn en argant, pep hini karget gant pemp erminig.''
|-
|[[Antr|ANTR]]
|[[Restr:Blason ville fr Indre (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|

|-
|[[Aradon|ARADON]]
|[[Restr:Blason ville fr Arradon (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en sabel, e deir zreustell en argant ;&lt;br/&gt;ouzh 2 en glazur, e lestr-dre-lien greet en argant, e heol en aour loc'hant ouzh konk a-gleiz ar c'hab ;&lt;br/&gt;ouzh 3 en sabel, e seizh mailhenn en argant, 3, 3, 1 ;&lt;br/&gt;ouzh 4, en argant e vrizhenn erminig.''
|-
|[[An Ardeven|AN ARDEVEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Erdeven (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1, talbennanek etre glazur hag aour ; ouzh 2, en gul e groaz en argant karget gant seizh mailhenn en gul ;&lt;br/&gt;e gab en argant karget gant seizh brizhenn erminig treustellet.''
|-
|[[An Arvor|AN ARVOR]]
|[[Restr:Blason ville fr Larmor-Plage (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e dour-iliz en aour, mogeriet en sabel, e sparaouez triliv war tu kleiz e leurdoenn ; e gab gwriet rannet ouzh 1 en gul e nav mailhenn en aour, ouzh 2 leun a erminoù.''&lt;ref&gt;Aozer : Loïc Ermoy ; Kuzul ar Gumun : [[1971]].&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;• Sturiad : ''&lt;q&gt; Bon vent à qui me salue &lt;/q&gt;''.
|-
|[[An Arvor-Baden|AN ARVOR-BADEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Larmor-Baden (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e ziv eilenn gommek en aour ; konk e gab en argant karget gant ur vrizhenn erminig en sabel, eilet gant div steredenn en aour.''&lt;ref&gt;Aozer : Bertrand Frelaut ; Kuzul ar Gumun : [[17 a viz Eost]] [[1990]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Argantreg-ar-Genkiz|ARGANTREG-AR-GENKIZ]]&lt;br/&gt;
|[[Restr:Blason ville fr Argentré-du-Plessis (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant, e groaz pavek en glazur.''
|-
|[[Argol|ARGOL]]
|[[Restr:Blason ville fr Argol officiel.svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1, en erminoù; ouzh 2, treustellet etre aour ha gul a c'hwec'h pezh ; ouzh 3, en aour e deir aval-pin en glazur, 1, 2 ; ouzh 4, en glazur e wezenn diwriziet geotet, ar c'hef karget gant un evn en sabel, en e veg ur bodig geotet ; er c'hondon : en gul e roue Gralon en aour, war ur marc'h en argant.''
|-
|[[Arned|ARNED]]
|[[Restr:Blason ville fr Anetz (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Gwezboellek etre gul hag argant.''
|-
|[[Arwerneg-Veur|ARWERNEG-VEUR]]
|[[Restr:Blason ville fr Grand-Auverné (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul, e gebrenn en aour, eilet gant teir flourdilizenn gevliv ; e gab en erminou.''&lt;br/&gt;• Sturiad : ''&lt;q&gt; Pax et bonum &lt;/q&gt;''.
|-
|[[Arwerneg-Vihan|ARWERNEG-VIHAN]]
|[[Restr:Blason petit auverné.svg|110px]]
|''En gul e gebrenn en erminoù''&lt;br/&gt;• Sturiad : ''&lt;q&gt; Aunus super rivos vernat &lt;/q&gt;''&lt;ref&gt;Aozet gant an abad Deniau hag an ao. Brisson ; Kuzul ar Gumun : [[22 a viz Ebrel]] [[1976]].&lt;/ref&gt;.
|-
|[[An Arzh|AN ARZH]]
|[[Restr:COA fr Ile-d'Arz.svg|110px]]
|''En argant e deir fempdiliaouenn en gul hag e erion en glazur.''
|-
|[[An Arzhanaou|AN ARZHANAOU]]
|[[Restr:Blason ville fr Arzano (Finistère).svg|110px]]
|''En gul, e groaz dentek en argant karget ouzh kab gant ur vrizhenn erminig skoret gant ur greskenn en gul, hag en e gondon ul leon leonparzhet en glazur, krabanet ha teodet en gul ; ur vailhenn en aour e pep konk ouzh kab.''
|-
|[[Arzhon-Raez|ARZHON-RAEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Arthon-en-Retz (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en glazur e forn-raz en argant mogeriet ha digoret en sabel ; ouzh 2 en glazur e zour-bont en aour, e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig ; ouzh 3 en gul e gleze sourinet, karget gant ur gammell wifrellet, an holl en aour, e gab en aour karget gant ur groazig en sabel ; ouzh 4, en glazur, e dri bern holen en argant, 2, 1.''
|-
|[[Arzhon-Rewiz|ARZHON-REWIZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Arzon (Morbihan).svg|110px]]
|''En aour e staon lestr en gul, dindan gouel en argant karget gant ur vrizhenn erminig, mordoant war ur mor en glazur.''
|-
|[[Azereg|AZEREG]]
|[[Restr:Blason ville fr Assérac (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Barlennet etre aour ha glazur a eizh pezh.''
|}

== B ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Baden|BADEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Baden (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e deir c'hregilhenn en aour ; e gab en erminoù.''
|-
|[[Baen-Ballon|BAEN-BALLON]]
|[[Restr:Blason ville fr Bains-sur-Oust (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En gul, e peul en erminoù, hebiaet gant div gadvouc'hal en aour, kein-ouzh-kein ; e gab gwriet en glazur e deir steredenn en argant.''
|-
|[[Baen-Veur|BAEN-VEUR]]
|[[Restr:Blason ville fr Bain-de-Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Talbennanek etre argant ha gul.''
|-
|[[Baez|BAEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Bais (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur, e deir bezantenn en argant ; e vevenn kenframmet etre sabel hag argant a c'hwezek pezh, ar sabel karget gant ur groazig pavek en aour hag an argant gant ur groazig krouget en sabel eilet gant daouzek torzhell gevliv en e c'houremb''
|-
|[[Bagar-Morvan|BAGAR-MORVAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Baguer-Morvan (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur, e helm serret en aour ; e gab en aour karget gant tri aval-pin en aour.''
|-
|[[Banaleg|BANALEG]]
|[[Restr:Blason de la ville de Bannalec (Finistère).svg|110px]]
|''Geotet e vodig banal teir bleunienn digor en aour ; e gab en erminoù karget gant ur greskenn en gul.''
|-
|[[Banaleg-ar-Gevred|BANALEG-ar-GEVRED]]
|[[Restr:Blason ville fr Geneston (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''E sabel, e oan-fask en argant e vanniel kevliv gant ur groazig en gul, eilet ouzh kab a-zehoù gant ur steredenn en aour.''
|-
|[[Banvre|BANVRE]]
|[[Restr:Blason ville fr Bonnoeuvre (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En glazur, e deir c'hreskenn dehouiadet.''
|-
|[[Baod|BAOD]]
|[[Restr:Blason ville fr Baud.svg|110px]]
|''En glazur, e bemp kanochenn en aour.''
|-
|[[Ar Baol-Skoubleg|AR BAOL-SKOUBLEG]]
|[[Restr:Blason ville fr La Baule-Escoublac (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En glazur, e dostal en aour ; e gab en erminoù.''&lt;br/&gt;• Sturiad : &lt;q&gt;''Labor, sol et mare fulgeant in unum''&lt;/q&gt;.
|-
|[[Bargazh|BARGAZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Barbechat (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En argant, e leonparzh en gul, eilet gant c'hwec'h kroazig, teir ouzh kab, teir ouz beg.''
|-
|[[Bazeleg-an-Dezerzh|BAZELEG-an-DEZERZH]]
|[[Restr:Blason ville fr La Bazouge-du-Desert (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur, e dri fenn-skod diwriziet en aour, o skorañ ur gerc'heiz kevliv ouzh kleiz.''
|-
|[[Bazeleg-ar-Veineg|BAZELEG-AR-VEINEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Bazouges-la-Pérouse (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant, e deir gwezenn-faou geotet ; e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|-
|[[Bear|BEAR]]
|[[Restr:Blason de la ville de Bégard (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Palefarzhet, ouzh 1 ha 4 en argant, ouzh 2 ha 3 en glazur karget gant ur bempdiliaouenn en aour.''
|-
|[[Begaon|BEGAON]]
|[[Restr:Blason ville fr Béganne (Morbihan).svg|110px]]
|''En argant, e erion en gul, e gab gwriet en glazur ; e groaz hesank pavek divouedet balirant e-kreiz-holl.''&lt;br/&gt;• Sturiad : ''&lt;q&gt; Je garde &lt;/q&gt;''.
|-
|[[Begerel|BEGEREL]]
|[[Restr:Blason ville fr Bécherel (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En gul, e groaz eoriek en argant, karget gant pemp brizhenn erminig.''&lt;ref&gt;Ardamezioù kozh ur familh a [[Dinan|Zinan]] ; ar re Jafrez a Vegerel e oa gant Gwilherm a Normandi en [[Emgann Hastings]], hag en em bet baret o deus war-lec'h.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Begnen|BEGNEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Bignan (Morbihan).svg|110px]]
|''Troc'het, ouzh 1 en aour e gebrenn en gul, eilet ouzh kab gant div joskenn gouezhoc'h en sabel, hag ouzh beg gant ur c'hadgi ivez en sabel ; ouzh 2 en glazur e deir sourin en erminoù.''
|-
|[[Belenieg|BELENIEG]]
|[[Restr:Blason belligné 44.svg|110px]]
|''En argant e gebrenn en gul eilet ouzh kab gant div voualc'henn en sabel, hag ouzh beg gant ur bern holen en erminig ;&lt;br/&gt;e vevenn troc'het : ouzh 1 en glazur hadet gant flourdiliz en aour, e hesank en gul, ouzh 2 en erminoù e hesank en glazur.''
|-
|[[Beler|BELER]]
|[[Restr:Blason ville fr Billiers (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e div roeñv en gul lammellet, leinet gant un eor en aour ha skoret gant ur boue en argant kordennet en gul.''
|-
|[[Belezeg|BELEZEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Balaze 35.svg|110px]]
|''En aour, e leon en sabel, eilet gant teir c'hanochenn gevliv, div ouzh kab, unan ouzh beg.''&lt;ref&gt;Kudennek eo al leon, hervez ar skoed !&lt;/ref&gt;
|-
|[[Beloen|BELOEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Baulon (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Brizhet, e lammell en gul.''
|-
|[[Belz|BELZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Belz (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e sourin gwriet en gul karget er c'hondon gant un horzh en aour, eilet ouzh kab hag ouzh beg gant un ibil, ivez en aour.''
|-
|[[Belzeg|BELZEG]]
|[[Restr:Blason ville Beaucé 35.svg|110px]]
|''En argant, e erez en sabel, pigoset hag iziliet en gul, e c'housourin en aour balirant.''&lt;ref&gt;Diwar ardamezioù an tiegezh Beaucé, {{XIIIvet kantved}}, gant ur sourinan.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Benac'h|BENAC'H]]
|[[Restr:COA fr Belle-Isle-en-Terre (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En gul, e greskenn en argant, eilet gant teir c'hregilhenn en aour.''
|-
|[[Benion|BENION]]
|[[Restr:Blason ville fr Beignon (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e wifrell gwriet en gul, karget gant ur gammell en aour, eilet a-zehoù gant un dervenn c'heotet diwriziet hag a-gleiz gant ur menez a dri zamm ; e gab en erminig.''&lt;br/&gt;• Sturiad : ''&lt;q&gt; Semper vivens &lt;/q&gt;''.
|-
|[[Benoded|BENODET]]
|[[Restr:Blason de la ville de Bénodet (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur, e vag dre lien en sabel, war ur mor en argant, gwisket gant ul lien vras kevliv hag gant ur spinaker en aour karget gant un delenn en glazur ; e wentenn en aour loc'hant ouzh kleiz ar c'hab.''
|-
|[[Berc'hed (Mor-Bihan)|BERC'HED]]
|[[Restr:Blason ville fr Sainte-Brigitte (Morbihan).svg|110px]]
|''En erminoù, e dour en aour mogeriet ha digoret en sabel ; e grenngonk en gul karget gant ur vailhenn en aour.''&lt;ref&gt;Aozerien : Bernard Le Ny - Jegat ; Kuzul ar Gumun : miz Du 1996.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Berrien|BERRIEN]]
|[[Restr:Blason de la commune Berrien (29).svg|110px]]
|''En argant, e deir eilenn en gul ; e c'hrenngonk en aour karget gant ul leon en sabel.''
|-
|[[Berrig|BERRIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Berric (Morbihan).svg|110px]]
|''En erminoù, e deir zreustell en glazur ; e gonk en aour karget gant ur wezenn diwriziet geotet.''
|-
|[[Beuzid-ar-C'hoadoù|BEUZID-AR-C'HOADOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr La Bouëxière (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur, e bont en argant a seizh gwareg kammigellet, mogeriet en sabel, skoret gant ur c'houdreustell ivez en argant hag eilet ouzh beg gant un dredeenn grommvegennek kevliv ; ar pont zo leinet a-zehoù gant ur c'hi choukant ouzh kleiz en aour, a-gleiz gant ul leon choukant en aour, o-daou o tougen ur skoed en argant karget gant ur groaz en sabel.''
|-
|[[Beuzid-an-Doured|BEUZID-AN-DOURED]]
|[[Restr:Blason ville fr La Boissière-du-Doré (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En aour e vodig beuz geotet, e vevenn ouzh dehoù en argant karget gant nav brizhenn erminig en sabel hag ouzh kleiz en glazur karget gant nav flourdilizenn en aour.''
|-
|[[Beuzid-Klison|BEUZId-KLISON]]
|[[Restr:Blason ville fr Boussay (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en glazur, e heolenn en aour ; ouzh 2 en aour, e flourdilizenn en glazur ; ouzh 3 en aour e vulzun en glazur ; ouzh 4 en glazur, e vanal ed en aour ; e gab en erminoù.''
|-
|[[Bezeg|BEZEG]]
|[[Restr:Blason ville fr bédée (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant, e deir arbenn-karv.''&lt;ref&gt;Skoed an tiegezh Bédée, {{XVvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Bignon|BIGNON]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Bignon (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul, e deir voutailh en aour.''&lt;ref&gt;[[1696]].&lt;/ref&gt;&lt;br/&gt;• Sturiad : ''&lt;q&gt; Sagesse et progrès &lt;/q&gt;''.
|-
|[[Binig|BINIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Binic (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur, e zaou besk en argant treustellet an eil dreist egile ; e gab en erminoù.''
|-
|[[Blaen|BLAEN]]
|[[Restr:Blason Eon (Eudon) de Blain seigneur de Pontchâteau.svg|110px]]
|''Brizhet, karget gant ur greskenn en gul.''
|-
|[[Blerwaz|BLERWAZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Bléruais 35.svg|110px]]
|''En sabel, e gleze en argant e bommell en gul hag aour ouzh beg, eilet gant teir steredenn ivez en argant.''&lt;ref&gt;Tiegezh Guichart, aotrounez Bléruais, {{XVIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Boc'harzh|BOC'HARZH]]
|[[Restr:Blason-Bohars.svg|110px]]
|''En aour, e vodad-gwez en-gwirion, war ur savenn c'heot ; e gab en glazur, e dri zour en aour.''
|-
|[[Bodiliz|BODILIZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Bodilis (Finistère).svg|110px]]
|''Treustellet etre sabel hag aour a c'hwec'h pezh, e leonerez en gul balirant e gab en argant, karget gant teir brizhenn erminig.''
|-
|[[Bohal|BOHAL]]
|[[Restr:Blason ville fr Bohal 1 (Morbihan).svg|110px]]
|''Pemp dremmad en aour kevatalet gant pevar en glazur ; e gab en gul karget gant ur groaz pavek en argant.''&lt;ref&gt;Tiegezh Bohal, [[1426]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Bolvronn|BOLVRONN]]
|[[Restr:Blason bouvron.svg|110px]]
|''Geotet e gebrenn en aour, eilet ouzh kab gant daou avank en argant tal-ouzh-tal, hag ouzh beg gant ur gleze en argant peuliet ouzh beg ; e gab en argant, karget gant nav brizhenn erminig, 5, 4.''
|-
|[[Bonn|BONN]]
|[[Restr:Blason ville fr Bouin (Vendée).svg|110px]]
|''En gul, e lestr en aour, greet en aour e ouel ha pennon en argant, war ur mor geotet, ur steredenn en aour sourinet en e gonk a-zehoù.''
|-
|[[Bouez|BOUEZ]]
|[[Restr:Blason ville 44 Bouaye.svg|110px]]
|''En glazur, e fempdiliaouenn en argant, e gonk en aour e groaz en sabel, war un dostalenn en argant.''
|-
|[[Boulvriag|BOULVRIAG]]
|[[Restr:CoA br Boulvriag.svg|110px]]
|''En argant, e ziv gadvouc'hal en gul peuliet kein-ouzh-kein.''&lt;ref&gt;Godefroy Le Voyer, [[1224]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Bourc'h-Baz|BOURC'H-BAZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Batz-sur-Mer (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en argant, e dri delfin vaganek en sabel ; ouzh 2 en glazur, e gammell en aour.''
|-
|[[Bourc'hnevez-Raez|BOURC'HNEVEZ-RAEZ]]
|[[Restr:Blason ville 44 Bourgneuf-en-Retz.svg|110px]]
|''En glazur e lestr en aour gwisket kevliv mordoant war ur mor en argant, ar ouel karget gant ur groaz en sabel ; e gab en gul skoret geotet, ha karget gant tri bern holen en argant war ar geot.''
|-
|[[Boursaout|BOURSAOUT]]
|[[Restr:Blason de la ville de Bourseul (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en argant karget gant un dervenn c'heotet ha meziet en gul ; ouzh 2  en gul e deir steredenn en argant ; ouzh 3  en gul e erminig tremenant en argant, gwakoliet gant kabestrell Breizh ; ouzh 4 troc'het milginet etre glazur hag erminoù.''
|-
|[[Bourvarred|BOURVARRED]]
|[[Restr:Blason ville Bourgbarré 35.svg|110px]]
|''En glazur, e deir c'hebrenn en aour, e zaou alc'hwez kein-ouzh-kein liammet gant ur chadenn en argant, eilet ouzh kab, a-zehoù hag a-gleiz, hag er c'hondon gant teir bezantenn en aour, hag ouzh kab er c'hreiz hag ouzh beg gant tri houarn saezh en argant ; e gab en aour, karget gant ul leon-leoparzhet en sabel.''
|-
|[[Bowidel|BOWIDEL]]
|[[Restr:Blason de la ville de Bobital (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur, e deir c'hregilhenn en argant.''&lt;ref&gt;Tiegezh Bobital, {{XIIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Brasparzh|BRASPARZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Braspart (Finistère).svg|110px]]
|''Geotet, ur penn marc'h diframmet en argant ; e gab dentek en argant a dri fezh.''&lt;br/&gt;• Sturiad : ''Digompez ha dispar''.
|-
|[[Breal-Moñforzh|BREAL-MOÑFORZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Bréal-sous-Montfort (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en aour, e delfin en glazur ; ouzh 2 ha 3 en erminoù.''
|-
|[[Bredual|BREDUAL]]
|[[Restr:Blason ville fr La Chapelle-Thouarault 35.svg|110px]]
|''En aour e iliz en glazur, mogeriet ha digoret en sabel, toet en glazur, difoupant diouzh ar beg ; e vevenn en gul plezhek en argant.''
|-
|[[Brehant-Monkontour|BREHANT-MONKONTOUR]]
|[[Restr:CoA fr Bréhand.svg|110px]]
|''En gul, e leonparzh en argant.''
|-
|[[Brelevenez|BRELEVENEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Merlevenez (Morbihan).svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1, rannet etre aour e varc'h distern war e gein daou varc'heg an Templ gant goafioù ha skoedoù, an holl en sabel, ha gul e vilin-avel en argant mogeriet en sabel ; ouzh 2 : en glazur e borched roman serret en argant, e c'houdreustell gommek en argant war al lodennadur.''
|-
|[[Brenn|BRENN]]
|[[Restr:Blason brains44.svg|110px]]
|''En aour e erez nijant esorant en sabel, e benn ouzh kleiz, skoret gant ur c'houdreustell gommek en glazur ouzh beg.''
|-
|[[Brennieg|BRENNIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Brignac (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en gul e deir zorzhell en erminoù ; ouzh 2 en argant e dreustell en sabel, eilet gant teir flourdilizenn en gul, 2, 1 ; e gab dentek en aour karget gant ur c'houdreustell gommek en glazur.''
|-
|[[Brest|BREST]]
|[[Restr:Blason ville fr Brest (Finistere).svg|110px]]
|''Rannet etre Frañs ha Breizh.''
|-
|[[Brezhiel|BREZHIEL]]
|[[Restr:Blason ville fr Breteil (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur, e joskenn en sabel, lagadet ha stilhonet en argant, eilet gant teir manal ed en aour liammet en sabel.''
|-
|[[Brieg|BRIEG]]
|[[Restr:Blason de la ville de Briec (Finistère).svg|110px]]
|''Tredeet-pleget kembaret, ar wriadurioù en argant : ouzh 1, en gul e groaz pavek en aour ; ouzh 2 geotet e rod dentek en aour ; ouzh 3 en glazur, e deir zañvoezenn en aour ; e gab amgranellet en argant e deir brizhenn erminig.''
|-
|[[Brielloù|BRIELLOÙ]]
|[[Restr:Blason de Brielles.svg|110px]]
|''En glazur, e Werc'hez gant he bugel en aour.''
|-
|[[Bronn (kumun)|BRONN]]
|[[Restr:COA fr Broons (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En argant, e erez daoubennek en sabel, krabanet ha pigoset en gul, e c'housourin en gul balirant.''
|-
|[[Broualan|BROUALAN]]
|[[Restr:Blason ville Broualan 35.svg|110px]]
|''En aour, e greskenn vrizhet ; e gab en gul karget gant peder gwerzhidenn genstag en argant.''
|-
|[[Brufer|BRUFER]]
|[[Restr:Blason ville fr La Bruffière (Vendée).svg|110px]]
|''En glazur, karget gant teir flourdilizenn ha teir mailhenn en aour, pebeil, teir ouzh kab, teir ouzh beg''
|-
|[[Bruzivili|BRUZIVILI]]
|[[Restr:Blason de la ville de Brusvily (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur, e sourin en argant, e ziv valvenn gevliv.''&lt;ref&gt;Tiegezh La Vallée.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Bruz|BRUZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Bruz (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Benet etre gul ha sabel, e c'houwrifrell gommek en glazur ; an 1 karget gant ur vodig brug geotet, an 2 karget gant Kroaz Brezel 1939-1945 e sterenn ruz-flamm ; e gab en erminoù.''
|-
|[[Bubri|BUBRI]]
|[[Restr:Blason ville fr Bubry (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 geotet e groaz koñchek en aour ; ouzh 2 en gul e alc'hwez en aour peuliek, an dleizenn ouzh kleiz ; e gab en erminoù.''
|-
|[[Bulad-Pestivien|BULAD-PESTIVIEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Bulat-Pestivien (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Brizhet etre argant ha sabel.''
|-
|[[Buelion|BUELION]]
|[[Restr:Blason ville fr Buléon (Morbihan).svg|110px]]
|''En gul, e gleze en argant ouzh beg, e vevenn en aour.''&lt;ref&gt;Tiegezh Lantivy, {{XIVvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|}

== C ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Ar C'haeoù|AR C'HAEOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Quiou 22.svg|110px]]
|
|-
|[[Chapel-al-Loc'h|CHAPEL-AL-LOC'H]]
|[[Restr:Blason ville fr LaChapelle-du-Lou (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur, e flourdilizenn en aour, eilet gant teir c'hregilhenn ivez en aour.''&lt;ref&gt;Tiegezh La Chapelle (CVt).&lt;/ref&gt;
|-
|[[Chapel-ar-Geunioù|CHAPEL-AR-GEUNIOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr La Chapelle-des-Marais (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Tredeet e doare kembar : ouzh 1, en aour e ''salais''&lt;ref&gt;{{fr}} [http://fr.geneawiki.com/index.php/44030_-_Blason_-_La_Chapelle-des-Marais ''GeneaWiki''] ; skoed bet aozet gant J.-P. Marzelière.&lt;/ref&gt; en sabel treustellet ; ouzh 2, en gul, e baner plezhek en aour ouzh beg ; ouzh 3, geotet e votez-koad en aour ouzh beg ; er c'hondon, balirant, en argant e arbenn ejon en sabel.''
|-
|[[Chapel-ar-Wern|CHAPEL-ar-WERN]]
|[[Restr:Blason la chapelle launay44.svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1, gwezboellek etre argant ha gul, pep argant karget gant ur vrizhenn erminig ; ouzh 2, rannet a-gleiz en glazur e gurunnenn markiz en aour, a-zehoù en argant e vodig gwern geotet gwifrellet ; e dostalan kommek goudreustrellet etre argant ha glazur a beder fezh balirant ouzh beg war al lodenn rannet.''
|-
|[[Chapel-Baz-Meur|CHAPEL-BAZ-MEUR]]
|[[Restr:Blason La Chapelle-Basse-Mer.svg|110px]]
|''En erminoù, e zrailhenn a deir fezh en glazur ouzh kab ; e vevenn en gul.''
|-
|[[Chapel-Erzh|CHAPEL-ERZH]]
|[[Restr:Blason Chapelle-Sur-Erdre.svg|110px]]
|''En glazur, ur gatellrodenn en argant, e gab en argant karget gant ur groaz eoriet en gul hebiaet gant div vrizhenn erminig.''
|-
|[[Chapel-Felgeriz|CHAPEL-FELGERIZ]]
|[[Restr:Blason ville fr La Chapelle-des-Fougeretz (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant e sourin en glazur, karget gant peder bezantenn en aour.''
|-
|[[Chapel-Glenn|CHAPEL-GLENN]]
|[[Restr:Blason chapelle glain44.svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en glazur e dañvoezenn ed en aour ; ouzh 2 en gul e vilin-avel en aour ; ouzh 3 en gul e rod en aour ; ouzh 4 en glazur e gebrenn blezhek en aour ; e gondon geotet e zaou zorn start.''
|-
|[[Chapel-Huelin|CHAPEL-HUELIN]]
|[[Restr:Blason ville fr La Chapelle-Heulin (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En erminoù, e dreustell divouedet en gul karget gant ur vlourdilizenn en aour.''
|-
|[[Chapel-Karozh|CHAPEL-KAROZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Derval (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en erminoù ;  ouzh 2 ha 3 en argant e ziv treustell en gul.''&lt;ref&gt;Heñvel eo skoed [[Derwal]] ; gwelit [https://web.archive.org/web/20150913073338/http://lachapellecaro.fr/ lec'hienn Chapel-Karozh] ha [http://www.derval.fr/ hini Derwal].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ar Chapel-Nevez (Mor-Bihan)|AR CHAPEL-NEVEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr La Chapelle-Neuve (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e daol-vaen en argant, skoret gant un dostalan geotet, eilet ouzh kab gant teir brizhenn erminig ; ouzh beg, ur mor en glazur kommek en argant.''
|-
|[[Chapel-ar-Salver|CHAPEL-AR-SALVER]]
|[[Restr:Blason ville fr La Chapelle-Saint-Sauveur (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En aour, e deir eilenn en glazur ; e vevenn en argant.''
|-
|[[Ar Chapel-Wagelin|AR CHAPEL-WAGELIN]]
|[[Restr:Blason ville fr La Chapelle-Gaceline (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en erminoù ; ouzh 2 geotet e zervenn diwriziet en aour ; ouzh 3 en argant e liz en aour digoret en gul ; ouzh 4 en argant e dri feul en glazur ; ar c'hondon en gul e groaz divouedet en argant, divnaerek en aour.''
|-
|[[Ar C'havr|AR C'HAVR]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Gâvre (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En erminoù, e dreustell en glazur, karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|-
|[[Ar C'hembod|AR C'HEMBOD]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Cambout (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En gul, e deir zreustell wezboellek etre argant ha glazur.''
|-
|[[Ar C'hour|AR C'HOUR]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Cours (Morbihan).svg|110px]]
|
|-
|[[Ar C'hrav-Sant-Laorañs|AR C'HRAV-SANT-LAORAÑS]]
|[[Restr:Blason ville fr La Grée-Saint-Laurent (Morbihan).svg|110px]]
|''En gul, e gebrenn krennet en argant, eilet ouzh kab gant un drailhenn en argant a beder fezh, karget gant peder brizhenn erminig en sabel, hag ouzh beg gant ur vailhenn en aour skoret gant ur c'houdreustell en argant.''
|}

== D ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Damgan|DAMGAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Damgan (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e eor en sabel ; un tour en argant digoret, mogeriet ha goulaouet en sabel balirant war an eor.''
|-
|[[Derwal|DERWAL]]
|[[Restr:Blason ville fr Derval (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en erminoù;  ouzh 2 ha 3 en argant e ziv treustell en gul.''&lt;ref&gt;Heñvel eo skoed [[Chapel-Karozh]] ; gwelit [http://www.derval.fr/ lec'hienn Derwal] ha [https://web.archive.org/web/20150913073338/http://lachapellecaro.fr/ hini Chapel-Karozh].&lt;/ref&gt; • Suriad : ''&lt;q&gt; Sans plus &lt;/q&gt;''.
|-
|[[Devrieg|DEVRIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Drefféac (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul, e nav fempdiliaouenn en aour, 3, 3, 3.''
|-
|[[Dinan|DINAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Dinan (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En gul, e gastell en aour leinet gant teir zourigan, e gab en erminoù.''&lt;ref&gt;Charles de Dinan, [[1370]] – D'Hozier, [[19 a viz Gouhere]] [[1697]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Dinarzh|DINARZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Dinard (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Geotet, e groaz en erminig, pep konk karget gant ur palouer en gul.''&lt;ref&gt;Skoed-ardamez ar prioldi bet krouet e [[1324]]gant an Drindedien.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Dineol|DINEOL]]
|[[Restr:Blason Ville fr Dinéault (Finistère).svg|110px]]
|''En aour, e c'houdreustell en glazur, gorreek, kranet a deir fezh, eilet ouzh kab gant div vrizhenn erminig, hag ouzh beg gant ur c'hirin boullheñvel en gul ; e vevenn kranellet en gul.''
|-
|[[Dirinonn|DIRINONN]]
|[[Restr:Blason ville fr Dirinon (Finistère).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en aour e leonparzh en gul ; ouzh 2 en glazur e gebrenn en argant, eilet gant teir c'hribell gevliv ; ouzh 3 en glazur e deir ruilhenn en argant ; ouzh 4 en aour e deir moualc'henn en sabel ; ar c'hondan en argant e lizherennoù bras N ha D engweek eilet ouzh kab gant ur gurunenn en gul hebiaet gant div vrizhenn erminig en sabel.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Sell Petra 'Ri &lt;/q&gt;''
|-
|[[Dol|DOL]]
|[[Restr:Blason ville fr Dol-de Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En aour e deir zalbennan e glazur, karget pep hini gant ur ganochenn en argant, adkarget gant ur vrizhenn erminig en sabel ; e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.''&lt;ref&gt;D'Hozier, [[28 a viz Gwengolo]] [[1698]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Doloù|DOLOÙ]]
|[[Restr:Blason de la ville de Dolo (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En gul, e zek kanochenn en argant, 4, 3, 2, 1.''&lt;ref&gt;Tiegezh Dolo, {{XIIIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Domloup|DOMLOUP]]
|[[Restr:Blason ville fr Domloup (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En aour, e gebrenn en sabel, eilet gant teir fempdiliaouenn gevliv ; e vevenn ivez en sabel.''
|-
|[[Donez|DONEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Donges (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Gwezboellek etre aour ha glazur.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Ad rivum ligeris labore nobile potens semper eris &lt;/q&gt;''&lt;ref&gt;Ardamezioù beskonted Donges, {{XIIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Douarnenez|DOUARNENEZ]]
|[[Restr:COA fr Douarnenez.svg|110px]]
|''En glazur e alc'hwez en aour peuliet war e enep, ar ruilhenn dalbennanek hag avalaouek, e dleizenn e skouer un eor.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Dalc'h mad &lt;/q&gt;''
|-
|[[Dovanieg|DOVANIEG]]
|[[Restr:Blason Ville fr Domagne 35.svg|110px]]
|''En argant e gebrenn en sabel, eilet gant teir bezantenn en gul.''&lt;ref&gt;Robert de Domaigné, {{XIIIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[An Dreneg|AN DRENEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Drennec (Finistere).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en glazur e draeneg en argant peuliek ; ouzh 2 en gul e benn gad en aour eilet gant teir fempdiliaouenn gevliv ; ouzh 3 en argant e ziv dreustell en sabel leinet gant un drailhenn en gul ; ouzh 4 en aour e wezenn diwriziet en glazur ; e gondon en aour e gembar en glazur, eilet gant teir brizhenn erminig en sabel.''
|-
|[[An Dre-Nevez|AN DRE-NEVEZ]]
|da c'hortoz
|''En argant, e zaou peul en glazur; e greiz holl, geotet e dañvoezenn ed en aour peuliet''

Aozer : Fons de Kort

Kuzul ar Gumun : 1983
|-
|[[An Drinded-Karnag|AN DRINDED-KARNAG]]
|[[Restr:Blason ville fr La Trinité-sur-Mer (Morbihan).svg|110px]]
|
|-
|[[An Drinded-Surzhur|AR DRINDED-SURZHUR]]
|[[Restr:Blason ville fr La Trinité-Surzur (Morbihan).svg|110px]]
|
|-
|[[An Drinded-Porc'hoed|AR DRINDED-PORC'HOED]]
|[[Restr:Blason ville fr La Trinité-Porhoët (Morbihan).svg|110px]]
|
|-
|[[Drougez|DROUGEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Drouges (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur e greskenn en argant, eilet gant teir melionenn en aour.''
|-
|[[Duaod|DUAOD]]
|[[Restr:CoA fr Duault.svg|110px]]
|''En argant, e leon geotet, krabanet ha teodet en gul, kurunet en aour.''
|}

== E ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Edig|EDIG]]
| [[Restr:Blason commune fr Hoedic.svg|110px]]
|
|-
|[[Egineg|EGINEG]]
|[[Restr:Acigné-blason2.jpg|110px]]
|''En erminig, e dreustell divouedet en gul, karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|-
|[[Eliant|ELIANT]]
|[[Restr:COA fr Elliant.svg|110px]]
|''En aour, e vailhenn c'heotet ; e gab en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel.''
|-
|[[An Elven|AN ELVEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Elven (Morbihan).svg|110px]]
|''En gul, e zaour dour en aour, digoret, sklêrijennet ha mogeriet en sabel, an hini a-zehou bihanaet ; e grenn-gonk en glazur karget gant dek bezantenn en aour, 4, 3, 2, 1.''
|-
|[[Elvinieg|ELVINIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Aubigné (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur, e deir fellenn.''
|-
|[[Enez-Eusa|ENEZ-EUSA]]
|[[Restr:COA fr Ouessant.svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4, en aour e dreustell en sabel ; ouzh 2 ha 3 leun en gul.''&lt;ref&gt;Markizelezh e [[1597]] evit an tiegezh Rieux.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Enez-Sun|ENEZ-SUN]]
|[[Restr:COA fr Ile de Sein.svg|110px]]
|''En glazur e bezantenn en argant karget gant ur vrizhenn erminig en sabel, eilet gant tri legestr en aour kembaret ouzh kondon.''&lt;br&gt; 
• Ger-stur : &quot;a sklêrikenn mardit ho sperejoù&quot;&lt;br&gt;
Aozer : Robert Louis
|-
|[[Enez-Tudi|ENEZ-TUDI]]
|[[Restr:Blason ville fr Île-Tudy 29.svg|110px]]
|
|-
|[[Enez-Vaz|ENEZ-VAZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Île de Batz (Finistère).svg|110px]]
|''En aour, e heol a zaouzek bann savet gant brizhennoù erminig hebiaet, karget gant ul leon kudennek savant, an holl en sabel.''
|-
|[[Enez-Vriad|ENEZ-VRIAD]]
|[[Restr:Blason ville fr Île-de-Bréhat 22.svg|110px]]
|''En erminig, e wifrell en gul.''
|-
|[[Enizenac'h|ENIZENAC'H]]
|[[Restr:Blason ville fr Île-aux-Moines (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur, e eor gwifrellet en aour, e neuenner karget gant ar gerioù &quot;IZ ENAH&quot; e lizherennoù meur en sabel, hag ur gammell abad sourinet ivez en aour, o-zaou lammellet, lakaet war un inizenn c'heotet war ur mor eoennek en argant ouzh beg ; e gab en erminig.''
|-
|[[Enorzh|ENORZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Nort-sur-Erdre (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul, e skaf ouzh kleiz livet en gwirion war gwagennoù en glazur ; e gab en erminig.''&lt;ref&gt;Aozer : Jorj Busson, [[1921]] ; Kuzul ar Gumun : [[27 a viz Ebrel]] [[1970]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Entraven|ENTRAVEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Antrain (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Tredennet e peul : glazur, argant, ha gul ; e gab en erminig.''
|-
|[[Erbigneg|ERBIGNEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Herbignac (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Geotet, e gastell gant teir zourigell en aour, kranellet, mogeriet ha digoret en sabel ; e vevenn barlennet etre aour ha glazur a 8 pezh.''&lt;ref&gt;Kuzul ar Gumun : [[4 a viz Ebrel]] [[1970]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Erieg|ERIEG]]
|[[Restr:CoA fr Éréac.svg|110px]]
|''En aour, e gab en sabel.''&lt;ref&gt;Tiegezh du Chastellier, [[1377]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Erge-ar-Mor|ERGE-AR-MOR]]
|[[Restr:CoA fr Erquy.svg|110px]]
|''Geotet, e vorganez en aour choukant evel al lizherenn vras E ; e gab en erminig.''
|-
|[[An Erge-Vras|AN ERGE-VRAS]]
|[[Restr:Blason ville fr Ergué Gabéric (Finistère).svg|110px]]
|''En gul, e groaz krouget en argant, konket gant peder c'hroazigan gevliv ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.''
|-
|[[Ervored|ERVORED]]
|[[Restr:Blason ville fr Erbrée (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En sabel, e zaou leon penn-ouzh-penn, o terc'hel er c'hondon ur skoed en argant e deir malvenn en sabel.''
|-
|[[Ervoreg|ERVOREG]]
|[[Restr:Blason ville fr Erbray (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En glazur e ziv dreustell en aour, ha daou beul en sabel balirant.''
|-
|[[An Eskevien|AN ESKEVIEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Esquibien (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur e eor kordennek en aour, leinet gant ur vintr gevliv he galonsoù en aour ha sabel, merkañ ur c'hab milginet geotet, karget a-zehoù hag a-gleiz gant ur vrizhenn erminig en aour.''
|-
|[[Eskuz|ESKUZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Lécousse (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 e ziv votez-koad en sabel, peuliet kein-ouzh-kein, an hini ouzh dehoù gouzizet ; ouzh 2 en sabel leun ; er c'hondon ur Sant Varzhin e rod-heol en aour, o lodenniñ e vantell en erminig, balirant war an holl.''&lt;ref&gt;&lt;q&gt; Sant-Varzhin-war-ar-Maezioù &lt;/q&gt; e oa Eskuz gwechall.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Evrann|EVRANN]]
|[[Restr:Blason de la ville de Évran (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur, e zek kanochenn en argant.''&lt;ref&gt;Tiegezh Beaumanoir.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Evriged|EVRIGED]]
|[[Restr:Blason ville fr Evriguet (Morbihan).svg|110px]]
|''En gul, e skoed gouzizet en argant e deir brizhenn erminig en sabel, ha leinet gant ur skrid &lt;q&gt;Evriguet&lt;/q&gt; en sabel.''
|}

== F ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Ar Faou|AR FAOU]]
|[[Restr:Blason ville fr LeFaou (Finistere).svg|110px]]
|''En glazur e leonparzh en aour.''
|-
|[[Ar Faoued|AR FAOUED]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Faouët (Morbihan).svg|110px]]
|''En argant e bemp gwerzhidenn en gul peuliet ha kenstag.''&lt;ref&gt;Tiegezh Boutteville, baroned ar Faoued, siell [[1275]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Faouell|FAOUELL]]
|[[Restr:Blason ville fr Fay-de-Bretagne (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en argant e faouenn c'heotet diwriziet, eilet gant seizh brizhenn erminig en sabel, 3 ouzh kab, 4 ouzh beg, 2 ha 2 ; ouzh 2 en gul e greskenn vrizhet.''
|-
|[[Fegerieg|FEGERIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Frégéac (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En sabel e deir flourdilizenn en argant ; e gab en glazur karget gant teir bezantenn en aour.''
|-
|[[Felger|FELGER]]
|[[Restr:Blason Fougères fr.svg|110px]]
|''En aour, e blantenn raden a dri fezh geotet diwriziet ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.''
|-
|[[Felgerieg-al-Lann|FELGERIEG-AL-LANN]]
|[[Restr:Blason ville fr Les-Fougerêts (Morbihan).svg|110px]]
|''En aour, e blantenn raden a dri fezh geotet diwriziet, e dostal troc'het ha kommek etre leun a erminig ha glazur e besk en argant ; e gab dentek geotet karget gant pemp peul maen-glas kenstag.''
|-
|[[Felgerieg-Veur|FELGERIEG-VEUR]]
|[[Restr:Blason ville fr Grand Fougeray-(Ille et Vilaine).svg|110px]]
|''En erminig, e dour en gul, karget gant un ejon tremenant en aour, al lost tremenant etre ar bavioù hag adsavant e peul ha forc'hek.''
|-
|[[Ferel|FEREL]]
|[[Restr:Blason ville fr Férel (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e Werc'hez gant he bugel en aour, e vevenn barlennet etre aour ha glazur.''
|-
|[[Ferreg|FERREG]]
|[[Restr:Blason ville fr Fercé (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul, plezhek en erminig.''&lt;ref&gt;Tiegezh de Coesmes, beskonted Ferreg, [[1270]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ar Folgoad|AR FOLGOAD]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Folgoët (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur e vleuñvenn elestreg en argant skoret deliaouet e geot, eilet gant teir fempdiliaouenn en aour ; e gab en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel.''
|-
|[[Ar Forest-Fouenant|AR FOREST-FOUENANT]]
|[[Restr:COA fr La Forêt-Fouesnant.svg|110px]]
|''En glazur e wezenn diwriziet en aour, ar boked evel un nijadenn gouelaned diniver, hebiaet a-zehou gant ur groaz pavek en aour, a-gleiz gant un eor ivez en aour ; e gab en argant, karget gant pemp brizhenn erminig en sabel.''
|-
|[[Ar Forest-Landerne|AR FOREST-LANDERNE]]
|[[Restr:Blason ville fr LaForest-Landerneau (Finistere).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en gul e nav mailhenn en argant, 3, 3, 3 ; ouzh 2 en aour e wezenn diwriziet en sabel deliaouet e geot ; ouzh 3 en aour e lestr en sabel gwisket en argant ; ouzh 4 en gul e nav brizhenn erminig en argant, 4, 3, 2.''
|-
|[[Fouenant|FOUENANT]]
|[[Restr:COA fr Fouesnant.svg|110px]]
|''En sabel e erez daoubennek dispaket en argant, krabanet ha pigoset e gul.''&lt;ref&gt;Tiegezh Fouenant, {{XIIIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ar Fouilhez|AR FOUILHEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr La Feuillée (Finistère).svg|110px]]
|''Geotet, e gab en aour dentek, karget gant div vrizhenn erminig geotet ; ur wezenn diwriziet ha meziet en aour balirant war an holl.''
|-
|[[Frehel|FREHEL]]
|[[Restr:Blason de la ville de Fréhel (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Frozieg|FROZIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Frossay (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En aour e groaz du, konkek ouzh 1 gant ur seizhenn en sabel roudennet en aour, ouzh 2 gant ul lestr en sabel ouzh kleiz, gwisket en gul, ouzh 3 gant ur vlokad greunwin en gul roudennet en aour, ouzh 4 gant daou alc'hwez lamellet en sabel, panoù ouzh kab.''
|}

== G ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Gavr|GAVR]]
|[[Restr:Blason ville fr Gâvres (Morbihan).svg|110px]]
|''En erminig, e c'havr en aour, eilet ouzh kab gant ul lizherenn veur G en gul ; e gab en glazur e sardinenn en argant.''
|-
|[[Gazilieg|GAZILIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr La Gacilly (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en aour hadet gant flourdiliz en glazur, e grenngonk en gul ; ouzh 2 brizhet etre glazur hag aour ; ouzh 3 peuliet etre aour ha gul a c'hwec'h pezh ; ouzh 4 en glazur e zek bezantenn en aour, 4, 3, 2, 1.''
|-
|[[Ar Gelveneg|AR GELVENEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Guilvinec (Finistère).svg|110px]]
|''Benet : ouzh 1 en aour e grank en gul dehouiet gant ur c'havr-mor kevliv ; ouzh 2 en gul e vag-pesketa en aour ; e sourin kommek etre argant ha glazur balirant.''
|-
|[[Ar Gemene|Ar GEMENE]]
|[[Restr:Blason ville fr Guémené-sur-Scorff (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en gul e nav mailhenn en aour ; ouzh 2 en erminig ; ouzh 3 geotet e dreustell gommek en glazur ; ouzh 4 en gul e groaz koñchek en aour.''
|-
|[[Gen (kumun)|GEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Gennes-sur-Seiches (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur e dri bleiz tremenant en aour''
|-
|[[Ar Genkiz-Yuzhael|AR GENKIZ-YUZHAEL]]
|[[Restr:Blason de la ville de Plessix-Balisson (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En gul e zaou leonparzh en aour, a''n eil dreist egile.''''
|-
|[[Gentieg|GENTIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Janzé (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|
|-
|[[Gevrezeg|GEVREZEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Gévézé (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur, e c'hwec'h kanochenn en argant urzhiet 3, 2 hag 1 ; e gab ivez en glazur, karget gant tri darskoed en argant ivez.''&lt;ref&gt;Tiegezh de L'Escu, {{XVvet kantved}}, aotrounez Beauvais e Gevrezeg.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Glenneg|GLENNEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Glénac (Morbihan).svg|110px]]
|''Skejet : ouzh 1 geotet e gerheiz ouzh kleiz en argant, pigoset hag iziliet en aour ; ouzh 2 en glazur e silienn gommek en argant hag angellek en aour ; ur wifrell en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel, balirant war ar lodennadur.''
|-
|[[Gored (kumun)|GORED]]
|[[Restr:Blason ville fr Gorges (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Rannet etre gul hag aour, e groaz bleuñvellek en erminig, konket :  ouzh 1 e leon en argant, kurunet, teodet, ha krabanet en aour ; ouzh 2 e bi-mengleuzier en glazur ; ouzh 3 e vlokad greunwin en argant skourret en aour ; ouzh 4 e flourdilizenn en glazur he zroad bouedek.''
|-
|[[Gorre|GORRE]]
|[[Restr:Loon Arms.svg|110px]]
|''Goudreustellet etre aour ha gul a zek pezh.''
|-
|[[Gorre-Goulen|GORRE-GOULEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Haute-Goulaine (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En aour e gastell leziet gant daou wardlec'h en sabel, digor ha goulaouet en maez, skoret gant ur c'houdreustell gommek en glazur ; ouzh beg ur vlokad greunwin skourrek ; e gab en erminig.''&lt;ref&gt;Aozer : Georges Brisson ; Kuzul ar Gumun : [[26 a viz Gwengolo]] [[1980]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Goudelin|GOUDELIN]]
|[[Restr:CoA fr Goudelin.svg|110px]]
|''En glazur e gleze ouzh beg en argant, krogennet en aour.''
|-
|[[Goueled-Goulen|GOUELED-GOULEN]]
|[[Restr:Blason Basse-Goulaine.svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1 en argant, karget gant ur peulvan hebiaet a-zehoù gant ur maen krenn, an holl en glazur ; ouzh 2 en glazur, e besk en argant treustellet.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Saxo diuturnor alacrio lucio &lt;/q&gt;''
|-
|[[Gouenac'h|GOUENAC'H]]
|[[Restr:COA fr Gouesnac'h.svg|110px]]
|''En argant e vevenn gouzizet en glazur ; en arbenn un tourzh en aour balirant er c'hreiz-holl, eilet gant teir brizhenn erminig en sabel, 2 ouzh kab, 1 ouzh beg.''
|-
|[[Gouenaer|GOUENAER]]
|[[Restr:Blason ville fr La Gouesnière.svg|110px]]
|''En argant, e leon en gul kurunet en aour.''
|-
|[[Gouenoù (kumun)|GOUENOÙ]]
|[[Restr:COA fr Gouesnou.svg|110px]]
|''En gul e dreustell en aour, eilet gant c'hwec'h torzhell ivez en aour, 3 ouzh kab, 3 ouzh beg.''
|-
|[[Ar Gouer|AR GOUER]]
|[[Restr:Blason ville La Couyère 35.svg|110px]]
|''En glazur, e deir manal ed en aour.''&lt;ref&gt;Tiegezh Gardin de la Gerberie, {{XVIIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gougleiz|GOUGLEIZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Coglès (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant e gi en sabel.''&lt;ref&gt;Hervez Froger &amp; Pressensé, ar c'hi zo &quot;gwakoliek en gul&quot; ; diwar skoed an tiegezh Coglez, [[1306]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gourhael|GOURHAEL]]
|[[Restr:Blason ville fr Gourhel (Morbihan).svg|110px]]
|''Troc'het kommek etre glazur hag aour, un driskin en aour ouzh kab, ur vrizhenn erminig en sabel ouzh beg.''
|-
|[[Gourin (kumun)|GOURIN]]
|[[Restr:Blason ville fr Gourin (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en argant e bemp gwerzhidenn en gul treustellet ha kenstag, eilet ouzh kab gant peder rozenn gevliv ; ouzh 2 ha 3 en glazur e groaz pavek divouedet en aour ; e gab en erminig.''
|-
|[[Gourlizon|GOURLIZON]]
|[[Restr:Blason ville fr Gourlizon (Finistère).svg|110px]]
|''Troc'het etre glazur hag aour : ouzh 1 e c'hustod en aour eilet gant div vrizhenn erminig kevliv ; ouzh 2 e gadgiez en sabel.''
|-
|[[Gouvene|GOUVENE]]
|[[Restr:Blason de la ville de Gomené (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En argant e flourdilizenn en sabel.''&lt;ref&gt;Tiegezh Le Voyer, aotrounez des Aulnays, {{XVvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Goven|GOVEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Goven (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Brizhet, e dreustell en gul karget gant ur gorn-hemolc'h en aour, louanek hag ereek en sabel.''
|-
|[[Ar Granneg|AR GRANNEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Tronchet (Ille-etVilaine).svg|110px]]
|''En sabel, e gammell en argant, hebiaet gant div flourdilizenn en aour''&lt;br&gt;
• D'Hozier, 1697
|-
|[[Gregam|GREGAM]]
|[[Restr:Blason ville fr Grand-Champ (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e gebrenn en aour ; e gab en erminig.''&lt;ref&gt;Ardamezioù abati Lanvaoz&lt;/ref&gt;.
|-
|[[Gregamp-ar-Feunteunioù|GREGAMP-ar-FEUNTEUNIOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr Grandchamp-des-Fontaines (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Geotet e c'houwrifrell en argant, eilet ouzh kab gant un dañvoezenn ed deliennet hag ouzh beg gant ur feunteun, an holl en argant ; e gab en argant karget gant ur vailhenn en gul eilet gant div vrizhenn erminig en sabel.''• Sturiad : ''&lt;q&gt; Traditions et progrès &lt;/q&gt;''
|-
|[[Ar Groazig|AR GROAZIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Croisic (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En argant e groaz en gul, eilet gant peder brizhenn erminig en sabel, unan e pep konk.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Crociliacis signum insigna &lt;/q&gt;''
|-
|[[Groe|GROE]]
|[[Restr:Blason ville fr Groix (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en argant e bemp brizhenn erminig en sabel lammellet ; ouzh 2 en glazur e vag-pesketa en argant goueliet en gul, eilet ouzh kleiz gant un dervenn c'heotet leinet gant un tour-tan en argant e c'houloù en gul ; e vevenn en argant. Un eor en sabel balirant war al lodennadur hag war ar vevenn, al lagadenn skoret war zehou gant ur morleon ha war gleiz gant ur rinkin, en argant o-daou.''
|-
|[[Ar Groez|AR GROEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Crouais (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En aour, e deir c'hroazig pavek en gul, 2, 1.''
|-
|[[Gwagenez|GWAGENEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Vue (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Rannet, ouzh 1 : en glazur karget gant teir kregilhenn en aour, ouzh 2 : en sabel, e annev difoupant ouzh beg, diwarni pezhioù o kouezhañ, eilet gant ur morzell aoureour, an holl en aour ; e gab en gul kranellet en argant, mogeriet en sabel.''&lt;br&gt;
• Aozer : Bertrand Geslin, 1880.
|-
|[[Gwaharzh|GWAHARZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Gahard (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant e groaz en gul, konket gant peder ruilhenn gevliv.''&lt;ref&gt;Prioldi Sant Exuper.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gwaien|GWAIEN]]
|[[Restr:Blason fr Audierne.svg|110px]]
|''En aour e eor en sabel, eilet gant daou legestr en gul hag ouzh beg gant ur merluz en glazur ; e gab en argant karget gant seizh brizhenn erminig en sabel treustellet.''
|-
|[[Gwaled|GWALED]]
|[[Restr:Blason ville fr Vallet (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul e winienn barret ha deliek en aour ; e gab en erminig.''
|-
|[[Gwared|GWARED]]
|[[Restr:Blason ville fr Varades (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En aour e deir c'hebrenn en sabel.''
|-
|[[Gwareg|GWAREG]]
|[[Restr:Blason de la ville de Gouarec (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En argant e besk en glazur peuliek ; e gab en gul karget gant teir mailhenn en aour.''
|-
|[[Gwazel|GWAZEL]]
|[[Restr:Blason ville fr Gaël (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En gul e groaz divoueded en argant, divnaerek en aour.''
|-
|[[Gwegon|GWEGON]]
|[[Restr:Blason ville fr Guégon (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en gul e dri zour-iliz en aour difoupant diouzh al lodennadur ; ouzh 2 en argant e ziv dreustell gommek en glazur ; ouzh 3 geotet e wifrell en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel ; ouzh 4 en gul e deir zañvouezenn ed en aour.''
|-
|[[Gweltaz-Lambrizig|GWELTAZ-LAMBRIZIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Gildas-des-Bois (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul e zelwenn Sant Weltaz, en e zorn dehoù ur gammell, en e zorn kleiz ul levr digor, an holl en argant.''&lt;ref&gt;Brevet d'Hozier.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gwened|GWENED]]
|[[Restr:COA fr Vannes 56.svg|110px]]
|''En gul e erminig gwazkoliet en erminig hag aour.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; À ma vie &lt;/q&gt;''
|-
|[[Gwengad|GWENGAD]]
|[[Restr:Blason ville fr Guengat (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur, e deir lav en argant.''
|-
|[[Gwengamp|GWENGAMP]]
|[[Restr:CoA br Gwengamp.svg|110px]]
|''Treustellet etre glazur hag argant a beder fezh.''&lt;ref&gt;[[1696]] pe [[1697]].&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Funiculus triplex difficile rumpitur &lt;/q&gt;''
|-
|[[Gwennel|GWENNEL]]
|[[Restr:Blason ville fr Vendel 35.svg|110px]]
|''En gul, e zeir maneg-houarn en argant peuliek''&lt;br&gt;
• Ardamezioù an tiegezh Gwennel (XVvet kantved).
|-
|[[Gwennenid|GWENNENID]]
|[[Restr:Blason ville fr Besné (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Ginvrizhet etre aour ha gul.''&lt;ref&gt;Tiegezh Besné.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gwennin|GWENNIN]]
|[[Restr:Blason ville fr Guénin (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e gebrenn en argant, eilet ouzh kab gant ur groazig lemmet ha barlennet etre sabel hag argant, hebiaet gant div rodell gammell en aour lammellet kein-ouzh-kein, hag ouzh beg gant ur bleiz tremenant en argant ; e erion en aour.''
|-
|[[Gwenrann|GWENRANN]]
|[[Restr:BlasonGuerande.svg|110px]]
|''En argant e bemzek brizhenn erminig, 5, 4, 3, 2, 1.''
|-
|[[Gwenred|GWENRED]]
|[[Restr:Blason ville fr Guenrouet (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En glazur e iliz en argant war un dostalan geotet, treuzet gant ur c'houdreustell gommek en argant karget gant tri fesk en gul.''
|-
|[[Gwenroc'h|GWENROC'H]]
|[[Restr:Blason de la ville de Guenroc (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En gul e zri roc'h-gwezboell en aour ; e erion en aour.''
|-
|[[Gwenvenez-Penfaou|GWENVENEZ-PENFAOU]]
|[[Restr:Blason ville fr Guémené-Penfao (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en gul e groaz velionek en aour ; ouzh 2 en glazur e wezenn diwriziet en argant ; e gab en erminig.''
|-
|[[Gwerc'h-Breizh|GWERC'H-BREIZH]]
|[[Restr:Blason ville fr La Guerche-de-Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En gul e dri leonparzh en argant, an eil dreist egile.''
|-
|[[Gwerial|GWERIAL]]
|
|
|-
|[[Gwerid|GWERID]]
|[[Restr:Blason ville fr Vritz (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En erminig, plezhek en gul''
|-
|[[Gwerliskin|GWERLISKIN]]
|[[Restr:Blason ville fr guerlesquin.svg|110px]]
|''En aour e dreustell en gul.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Red eo &lt;/q&gt;''
|-
|[[Ar Gwernoù|AR GWERNOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Guerno (Morbihan).svg|110px]]
|''Skejet etre argant e groaz pavek divouedet en gul, ha gul e groaz Malta en argant, e grenn-gonk a-gleiz en gul e deir mailhenn en argant.''
|-
|[[Gwern-Porc'hoed|GWERN-PORC'HOED]]
|[[Restr:Blason ville fr Guer (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e seizh mailhenn en aour, 3, 3, 1 ; e grenn-gonk balirant en argant plezhek en gul.''
|-
|[[Gwerzhav|GWERZHAV]]
|[[Restr:Blason ville fr Vertou (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En argant e binenn c'heotet, ur flourdilizenn en aour war he c'hef, hebiaet a-zehoù gant ur flourdilizenn en glazur skoret gant ur vrizhenn erminig en sabel, a-gleiz gant ur vrizhenn erminig en sabel skoret gant ur flourdilizenn en glazur.''
|-
|[[Gwez|GWEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Vay (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul, e greskenn en erminig, leinet gant ur groazig en aour.''&lt;br&gt;
• Kuzul ar Gumun : 9 Ebrel 1967 ; enrollet : 13 Mae 1970
|-
|[[Gwidel|GWIDEL]]
|[[Restr:Blason ville fr Guidel (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en glazur e chapel Itron-Varia en aour ; ouzh 2 en gul e nav mailhenn en aour ; ouzh 3 en argant e deir zreustell en gul ; ouzh 4 en glazur, e lestr en sabel, gwisket ha flammet en argant, ar ouelioù karget gant teir brizhenn erminig en sabel, mordoant war un dredeenn gommek en argant ouzh beg.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Leal ha fidel berped &lt;/q&gt;''
|-
|[[Gwiglann|GWIGLANN]]
|[[Restr:Blason ville fr Guiclan (Finistère).svg|110px]]
|''Troc'het bolzek etre aour e deir brizhenn erminig en sabel ha sabel e ezvev en aour.''
|-
|[[Gwikomm|GWIKOMM]]
|[[Restr:Blason ville fr Bourg-des-Comptes (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur e oan-fask en argant ; e gab en aour, karget gant ur galon treuzet gant ur saezh en argant sourinet.''&lt;ref&gt;Disklêriet gant Froger &amp; Pressensé.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gwikourvest|GWIKOURVEST]]
|[[Restr:Blason ville fr Plougourvest (Finistère).svg|110px]]
|''Melionek a dri fezh en aour ha geot ; an aour karget gant div groazig en sabel.''&lt;ref&gt;Kuzul ar Gumun : 6 Mezheven 1995.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gwilavez|GWILAVEZ]]
|[[Restr:Blason Ville fr Villamée 35.svg|110px]]
|''En aour, e groaz eoriek en gul''&lt;br&gt;
• Brevet d'Hozier, 1698.
|-
|[[Gwilde-Gwengalon|GWILDE-GWENGALON]]
|[[Restr:Blason Vildé-Guingalan.png|131x131px]]
|
|-
|[[Gwiler-Leon|GWILER-LEON]]
|[[Restr:Blason ville fr Guilers (Finistere).svg|110px]]
|''En glazur e groaz en aour, karget er c'hondon gant ul leon kudennet en sabel, konket ouzh kab gant daou ererig en argant hag ouzh beg gant c'hwec'h ruilhenn ivez en argant, 3 ha 3.''
|-
|[[Gwiler-Porc'hoed|GWILER-PORC'HOED]]
|[[Restr:Blason ville fr Guilliers (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e dri fenn bleiz diframmet en gul.''
|-
|[[Gwimaeg|GWIMAEG]]
|[[Restr:COA fr Guimaëc.svg|110px]]
|''Rannet etre argant e gleze en gul ouzh kab, ha gul e lestr en argant.''&lt;ref&gt;Diwar mennozh Bernarzh Kabon ; dibabet gant Kuzul ar Gumun d'an [[13 a viz Mae]] [[1987]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gwineventer|GWINEVENTER]]
|[[Restr:Blason ville fr Plounéventer (Finistère).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en glazur, e eilienn pleget ha ginbleget en aour staget ouzh kondon, eilet gant div flourdilizenn gevliv, unan ouzh kab, unan ouzh beg ; ouzh 2 en aour, un dañvoezenn ed kevliv, ur penn marc'h en sabel, ouzh kleiz, balirant war ar dañvoezenn ; e gab en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel ; e vevenn en argant he zeir c'hebrenn en glazur.''
|-
|[[Gwinevez|GWINEVEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Plounévez-Lochrist (Finistere).svg|110px]]
|''Palefarzhet lammellet : ouzh 1, en argant e vrizhenn erminig en sabel ; ouzh 2, en aour e benn leon kudennek diframmet en sabel ; ouzh 3, en aour e benn leon diframmet en glazur ; ouzh 4, en sabel e benn leon diframmet en argant.''&lt;ref&gt;Aozer : Bernard Le Brun ; ardamezioù aozet diwar re an tiegezhioù [[Ardamezioù familhoù Breizh#Kermavan|Kermavan]], [[Ardamezioù familhoù Breizh#Kersabieg|Kersabieg]], [[Ardamezioù familhoù Breizh#Pontantoul|Pontantoul]], ha diwar skoedoù [[Breizh]] ha [[Bro-Leon]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gwinien|GWINIEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Guignen (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En gul e helm en argant eilet gant tri fenn bleiz diframmet ivez en argant.''
|-
|[[Gwipavaz|GWIPAVAZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Guipavas (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur e rod dentek gwerzhidet en aour, hebiaet gant div askell en argant, skoret ouzh beg gant teir goudreustell gommek en argant.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Audaces fortunat juvat &lt;/q&gt;''
|-
|[[Gwiproñvel|GWIPROÑVEL]]
|[[Restr:Blason ville fr Guipronvel2 (Finistere).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en argant e rod dentek en sabel, leinet gant teir zañvouezenn ed en aour ha skoret gant teir goudreustell gommet en glazur ; ouzh 2 geotet e dour-iliz en argant ha sabel.''
|-
|[[Gwipri|GWIPRI]]
|[[Restr:Blason Guipry.svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en glazur e gab troc'het etre geot hag argant, e lestr ivez en argant war ur mor kevliv, ha balirant war argant ar c'hab ; ouzh 2 ha 3 en aour, e lammell en gul, eilet gant peder steredenn en sabel ; ouzh 4 en glazur, e gab troc'het etre geot hag argant, e deltenn dehouiaet gant un tan, balirant war ur goabrenn, an holl en argant, balirant war argant ar c'hab.''
|-
|[[Gwiseni|GWISENI]]
|[[Restr:Blason ville fr Guissény (Finistère).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en argant e c'harbenn karv en gul ; ouzh 2 en glazur e groaz pavek ha kebret en argant, eilet gant teir c'hregilhenn ivez en argant ; ouzh 3 en sabel e gebrenn en argant, eilet gant teir melionenn ivez en argant ; ouzh 4 en gul e benn marc'h en argant.''
|-
|[[Gwitalmeze|GWITALMEZE]]
|[[Restr:Blason ville fr Ploudalmézeau (Finistère).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1, en erminig ; ouzh 2, troc'het etre glazur karget gant pemp grizilhon en argant lammellet, ha treustellet etre aour ha gul a c'hwec'h pezh.'' • Ger-ardamez : ''&lt;q&gt; Mar car Doue, da vat ez ay &lt;/q&gt;''&lt;ref&gt;Aozerien : Ao. &amp; It. Caraes ; Kuzul ar Gumun : miz Du 1978.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gwitei|GWITEI]]
|[[Restr:Blason de la ville de Guitté (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur e groaz en argant.''&lt;ref&gt;Tiegezh Gwitei, [[1370]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Gwitreg|GWITREG]]
|[[Restr:Blason ville fr Vitré (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En gul e leon en argant kurunet en aour.''
|-
|[[Gwiver|GWIVER]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Vivier-sur-Mer.svg|110px]]
|''En glazur, e erez dispaket en aour''
|-
|[[Gwizien|GWIZIEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Guichen (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En aour e ziv binenn c'heotet, e dintenn en argant balirant ; e gab en glazur karget gant peder brizhenn erminig en aour.''
|}

== H ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[An Hae-Foazer|AN HAE-FOAZER]]
|[[Restr:Blason ville fr La Haye-Fouassière (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En glazur e wifrell gommek en aour, eilet a-zehoù gant ur vlokad greuwin deliek en aour hag a-gleiz gant ur foaz en aour ; e gab en erminig.''&lt;ref&gt;Aozet gant Henri Gaudin hag ar gumun ; Kuzul ar Gumun : [[11 a viz Kerzu]] [[1987]].&lt;/ref&gt;.
|-
|[[Hazhoù-Bazeleg|HAZHOÙ-BAZELEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Hédé (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant e gebrenn c'heotet, eilet gant teir brizhenn erminig en sabel ; e gab gwriet en erminig.''
|-
|[[Henant-Bihan|HENANT-BIHAN]]
|[[Restr:Blason Hénanbihen (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En aour e wifrell en glazur karget gant ur groaz eoriek en gul hebiaet gant div dañvoezenn ed liammet en aour hag ur bodig kerezenn geotet frouezhek en gul ; ar wifrell zo hebiaet gant div vrizhenn erminig en gul, an eil a-zehou o skorañ un daol-vaen en sabel, eben a-gleiz skoret gant ur gazeg ouzh kleiz hag e ebeul, en gwirion.''
|-
|[[Henant-Sal|HENANT-SAL]]
|[[Restr:Blason ville fr Hénansal (CôtesArmor).svg|110px]]
|''En gul, e beder gwerzhidenn en argant peuliek, pep hini karget gant ur vrizhenn erminig, eilet gant pemp bezantenn en argant, 3 ouzh kab, 2 ouzh beg, pep hini karget gant ur vrizhenn erminig.''
|-
|[[Henbont|HENBONT]]
|[[Restr:Blason ville fr Hennebont (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e lestr en sabel war ur mor en argant, e ouelioù en argant karget en erminig, ha spararoueziet en gul.''
|-
|[[An Hengleuz|AN HENGLEUZ]]
|[[Restr:Blason de la ville de Hinglé (Le) (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En argant e dri fenn Morian en sabel, talwedek en aour.''&lt;ref&gt;Disheñvel diouzh skoed an tiegezh Dibart de la Villetanet, ma vez kurennet ar pennoù Morian en aour. Gwelet Nicolas Viton, M. de Saint-Alais : [https://books.google.fr/books?id=m3ZUAAAAYAAJ&amp;pg=PA214&amp;lpg=PA214&amp;dq=dibart+de+la+villetanet+blason&amp;source=bl&amp;ots=UN1zFGxWR9&amp;sig=pJRguBW5_FRZ3l-e9G5cGaSEelw&amp;hl=fr&amp;sa=X&amp;ved=0CDMQ6AEwBGoVChMI74a8x5XdxwIVyD8aCh1DSwI7#v=onepage&amp;q=dibart%20de%20la%20villetanet%20blason&amp;f=false ''Dictionnaire encyclopédique de la noblesse de France, Voume 1''].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Hengoad|HENGOAD]]
|[[Restr:CoA fr Hengoat.svg|110px]]
|''E sabel e erez dispaket en argant.''
|-
|[[Hentieg|HENTIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Jans (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|
|-
|[[Henvig|HENVIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Henvic(29).svg|110px]]
|''En argant e leon kudennek en sabel, eilet gant teir rodig kentr ivez en sabel.''
|-
|[[Henwinieg|HENWINIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Vieillevigne (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En argant, e gougroaz koñchek lammellet, eilet gant peder ererig en sabel''

Stur : VIEILLE EN MON NOM, JEUNE EN MON COEUR

Skoed bet adnevezaet gant Michel Pressensé.

Kuzul ar Gumun : 1965
|-
|[[Hezin-ar-Mengleuzioù|HEZIN-AR-MENGLEUZIOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr Sion-les-Mînes (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul, e greskenn eilet gant c'hwec'h rodig-kentr, 3, 2, 1, an holl en argant''

Kuzul ar Gumun : 21 Meurzh 1969

Enrollet : 11 Ebrel 1969

|-
|[[Hezoù|HEZOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Hézo (Morbihan).svg|110px]]
|''Skejet : ouzh 1 en argant leun a erminig ; ouzh 2 en glazur e herlegon war un enezennig e vroenn o difoupañ ouzh beg, an holl en argant ; e wifrell kranellet a bevar fezh en aour balirant war al lodennadur.''&lt;ref&gt;Aozer : J.C. Renaud.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Hierig|HIERIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Héric (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En argant e sourin en sabel, karget gant teir rodig kentr en aour.''&lt;ref&gt;Aozer : an ao. Durivault, [[1961]] ; ardamezioù an tiegezh Colobet du Bot.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Hilion|HILION]]
|[[Restr:Blason ville fr Hillion (CôtesArmor).svg|110px]]
|''En gul e sourin en argant, karget gant teir brizhenn erminig.''&lt;ref&gt;Disheñvel diouzh ardamezioù Roland a Hilion, [[1278]] ; Kuzul ar Gumun : [[29 a viz Ebrel]] [[1989]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Hirel|HIREL]]
|[[Restr:Blason ville Hirel 35.svg|110px]]
|''En argant e wifrell en glazur, eilet ouzh beg gant ur groaz pavek en gul hag ouzh kab gant ur skoed en glazur e sourin en argant, karget gant teir zorzhell en gul hag heuliet ouzh kab gant ur steredenn a c'hwec'h terenn en argant.''
|-
|[[Hirwerneg|HIRWERNEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Longaulnay 35.svg|110px]]
|''En glazur, e lammell en arc'hant''

Ardamezioù tiegezh Longaulnay (XXXt). Guyon a Lonaulnay e eus peurwiriekaet feur-emglev Gwenrann
|-
|[[Houad (kumun)|HOUAD]]
|[[Restr:Blason ville fr Ile-d'Houat (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e lilienn-vor en argant.''&lt;ref&gt;Aozet gant an abad Marker.&lt;/ref&gt;
|}

== I ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[An Ignol|AN IGNOL]]
|[[Restr:Blason deLantivy.svg|110px]]
|''En glazur e 8 kanochenn en aour, 3, 2, 2 hag 1 ; e gonk en gul karget gant ur c'hleze en argant.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Qui désire n'a repos &lt;/q&gt;''&lt;ref&gt;Skoed an tiegezh Lantivy ; marteze emañ ar maez en glazur hag ar c'hanochennoù hepken war skoed ar gumun, hep konk an tiegezh ha hep ar sturiad.&lt;/ref&gt;.
|-
|[[Ilfentig|ILFENTIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Iffendic (Ille et Vilaine).svg|110px]]
|
|-
|[[Ilfinieg|ILFINIEG]]
|[[Restr:CoA fr Yffiniac.svg|110px]]
|''En aour e leon en gul, krabanet ha teodet en glazur.''
|-
|[[An Intel|AN INTEL]]
|[[Restr:Blason ville fr Etel (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet :  ouzh 1 hanterwelet en glazur e eor e aour ; ouzh 2 en erminig leun.''
|-
|[[Irodouer|IRODOUER]]
|[[Restr:Blason ville fr Irodouer (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant e sourin en gul, karget gant teir mailhenn en argant.''
|-
|[[Ivinieg|IVINIEG]]
|[[Restr:Blason Yvignac-la-Tour.svg|110px]]
|''En argant e div dreustell en sabel.''
|-
|[[Izeg|IZEG]]
|[[Restr:Blason issé.svg|110px]]
|''&quot;En gul, e ejon en aour, e lost etre e zivhar o tont war an uhel ha daoulostek e veg&quot;''
|}

== J ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Josilin|JOSILIN]]
|[[Restr:Blason ville fr Josselin (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en gul e leon en argant, kurunet en aour ; ouzh 2 en gul e gastell gant teir zourigell en aour, goulaouet en sabel ; e grenngonk en erminig.''&lt;ref name=&quot;D'Hozier, 1696&quot;&gt;D'Hozier, [[1696]].&lt;/ref&gt;
|}

== K ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Kaden|KADEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Caden (Morbihan).svg|110px]]
|''En aour e groaz en gul, ur valvaenn en sabel e pep konk.''
|-
|[[Kadeneg|KADENEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Chasné-sur-Illet (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Rannet etre glazur hag aour, e leon arbennlakaet.''&lt;ref&gt;Tiegezh de Chasné, {{XVvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kalanel|KALANEL]]
|[[Restr:Blason de la ville de Calanhel (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En aour kabellet en sabel ; e dour en sabel war ur menez a dri zamm en gul, hag eilet gant div vrizhenn erminig en gul balirant.''
|-
|[[Kalann|KALANN]]
|[[Restr:Blason ville fr Calan (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet etre gul ha glazur, ur vrizhenn erminig en argant war ar glazur.''
|-
|[[Kallag|KALLAG]]
|[[Restr:COA fr Callac.svg|110px]]
|''En argant e deir c'hebrenn en gul.''
|-
|[[Kalveg|KALVEG]]
|[[Restr:Blason chauvé44.svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en gul, e greskenn en argant karget gant teir brizhenn erminig, e gab en aour ; ouzh 2 en argant, e galon groaziganek en gul ; ouzh 3 en aour, e lazh geotet sourinet ; ouzh 4 en glazur, e iliz he zour torr en aour ; er c'hreiz-holl, ur groaz gorreek ha moanaet en sabel, karget en he c'hondon gant ul lammell en argant.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Tous unis &lt;/q&gt;''
|-
|[[Kambon|KAMBON]]
|[[Restr:Blason ville fr campbon 44.svg|110px]]
|''En gul e deir zreustell wezboellek etre argant ha glazur ; e vevenn en erminig.''
|-
|[[Kameled|KAMELED]]
|[[Restr:Blason ville fr Camaret-sur-mer (29).svg|110px]]
|''En glazur e lestr greet, gwisket, flammet en argant, mordoant war ur mor geotet, war e gleiz un tour en aour, mogeriet, digoret hag goulaouet en sabel ; e gab en erminig.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Custo orae aremoricae &lt;/q&gt;''&lt;ref&gt;Sturiad bet aotreet gant ar roue gall [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|Loeiz XIV]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kamorzh|KAMORZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Camors (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en argant e deir moualc'henn en sabel, e gab en gul karget gant teir fempdiliaouenn en argant ; ouzh 2 en sabel e seizh mailhenn en argant, 3, 3, 1 ; ouzh 3 en gul, e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3 ; ouzh 4 en aour e deir zreustell gommek en glazur, e gab en gul ; er c'hreiz-holl, goudreustellet etre argant ha glazur a zek pezh, karget gant teir c'hebrenn en gul balirant, an hini gentañ he beg krennet.''
|-
|[[Kampal|KAMPAL]]
|[[Restr:Blason ville fr Champeaux (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En aour e eilenn en glazur, eilet gant un drailhenn en gul a dri fezh.''
|-
|[[Kankaven|KANKAVEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Cancale (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur e viskinenn en sabel greet en aour ha gwisket en argant, mordoant war ur mor geotet, eilet en e c'hourem gant daouzek istrenn en argant ; e grenngonk balirant en argant e erez daoubennek en sabel pigoset hag iziliet en gul.''
|-
|[[Kaon|KAON]]
|[[Restr:Blason de la ville de Caulnes (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur e zek kanochenn doull en argant, 4, 3, 2, 1.''&lt;ref&gt;Skoed an tiegezh Sant-Pern, {{XIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kaouennieg|KAOUENNIEG]]
|[[Restr:Blason de la ville de Cohiniac (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en argant e deir brizhenn erminig ; ouzh 2 en glazur e greskenn en aour ; ouzh 3 en glazur e wifrell en aour, eilet gant div steredenn en argant ; ouzh 4 en argant e gaouenn en sabel pigoset hag iziliet en gul.''
|-
|[[Karaez-Plougêr|KARAEZ-PLOUGÊR]]
|[[Restr:Blason_ville_fr_Carhaix-Plouguer_(Finistère).svg|110px]]
|''En aour e darv tremenant en sabel.''&lt;ref&gt;Ardamezeg Hozier, [[1696]] ; disheñvel eo ar skoed diskouezet amañ diouzh an hini a weler war lec'hienn ofisiel Karaez-Plougêr, hag un trede skoed zo e Commons.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Karnag|KARNAG]]
|[[Restr:Blason ville fr Carnac (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e sourin gwriet en gul, karget gant c'hwec'h peulvan en aour, eilet ouzh kab gant un heol en aour, hag ouzh beg gant ul lestr en gul greet ha flammet en argant.''
|-
|[[Karanteg (kumun)|KARANTEG]]
|[[Restr:Blason de la ville de Carantec (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur e garreg a dri fezh en sabel, loc'han ouzh ur mor kommek en argant ; e gab e ginerminig.''
|-
|[[Karantoer|KARANTOER]]
|[[Restr:Blason ville fr Carentoir (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 geotet e iliz en aour, digoret ha sklêrijennet en gul, ur skeul toer en gul war an doenn ; ouzh 2 en sabel e dour en aour digoret ha mogeriet en sabel, lonket gant ur mor en glazur kommek en argant ; ur gammell en argant, skedet en aour, balirant war al lodennadur ; e gab en erminig karget gant ur groaz pavek divouedet en gul.''
|-
|[[Karnod|KARNOD]]
|[[Restr:Blason ville fr Chartres de Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en argant e deir eilenn en gul ; ouzh 2 geotet e bod dornek en aour ; ouzh 3 geotet e rod dentek en argant.''
|-
|[[Karnoed|KARNOED]]
|[[Restr:Blason de la ville de Carnoët (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En aour kabellet en gul ; e dour en sabel war ur menez a dri zamm en gul.''
|-
|[[Karozh|KAROZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Caro (Morbihan).svg|110px]]
|''En gul e garv tremenant en argant ; e gab en erminig.''
|-
|[[Kastellan-Gwennel|KASTELLAN-GWENNEL]]
|[[Restr:Blason ville fr Châtillon-en-Vendelais (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En gul e gastell en aour tourigellet gant tri zour.''
|-
|[[Kastellaodren|KASTELLAODREN]]
|[[Restr:Blason Châtelaudren.svg|110px]]
|''En argant e avalenn en sabel avalaouet en gul, e gab en gul gant teir brizhenn erminig en aour''&lt;ref&gt;[http://www.chatelaudren.fr/fr/actualite/665/le-blason-chatelaudren Lec'hienn an ti-kêr] ; treset gant Corinne Berot ; degemeret gant an ti-kêr e [[2008]] ; a-raok e rae ar gumun gant skoed an tiegezh Avaugour: ''« en argant e gab en gul »''.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kastell-Bourc'h|KASTELL-BOURC'H]]
|[[Restr:Blason ville fr Châteaubourg (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur e gebrenn en aour karget gant teir ruilhenn en gul ; eilet ouzh kab dehoù gant ur penn leon diframmet en aour teodet en gul, hag ouzh kab kleiz gant ur penn bleiz diframmet en aour, hag ouzh beg gant ur c'hastell en aour mogeriet en sabel ha digoret war liv ar maez.''
|-
|[[Kastell-Briant|KASTELL-BRIANT]]
|[[Restr:Blason ville fr Châteaubriant (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en glazur e deir flourdilizenn en aour, e sourinan krennet en gul er c'hondon ; ouzh 2 en erminig ; er c'hreiz-holl, en gul hadet gant flourdiliz en aour.''
|-
|[[Kasteller|KASTELLER]]
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Pôtan (CôtesArmor).svg|110px]]
|''En glazur e dreustell en argant, eilet gant teir flourdilizenn en aour, 2, 1.'''&lt;ref&gt;Tiegezh du Chestellier, {{XVvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kastell-Geron|KASTELL-GERON]]
|[[Restr:Blason ville fr Châteaugiron (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En aour e gab en glazur.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Pensez-y ce que voudrez &lt;/q&gt;''&lt;ref&gt;Tiegezh Châteaugiron, [[1376]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kastellin|KASTELLIN]]
|[[Restr:Blason ville fr Châteaulin (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur e gastell en argant, gwiblennek en aour, eilet ouzh beg gant un eog treustellet ivez en argant.''&lt;ref&gt;Lakaet da dalvezout adalek [[1878]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kastell-Nevez-ar-Faou|KASTELL-NEVEZ-AR-FAOU]]
|[[Restr:Blason ville fr Châteauneuf-du-Faou (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur e gastell digor en argant, goulaouet ha mogeriet en sabel, eilet ouzh beg gant un dreustell gommek en argant.''&lt;ref&gt;[[17 a viz Gouere]] [[1978]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kastell-Noez|KASTELL-NOEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Châteauneuf-d'Ille-et-Vilaine (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant e dri feul en gul ; e gab en glazur karget gant div bempdiliaouenn en argant.''&lt;ref&gt;Skoed an tiegezh Beringhen ag an [[Izelvroioù]], bet savet e [[1601]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kastell-Paol|KASTELL-PAOL]]
|[[Restr:Blason (fr) Saint-Pol de Léon.svg|110px]]
|Rannet :

- ouzh 1 : en aour, e leon kudennek en sabel, o zerc'hel ur gammell eskob en gul;

- ouzh 2 : en erminig, e c'houezhoc'h savant en sabel lagadek ha stilhonnek en arc'hant, gwakoliek gant ur gurunenn en aour, o skoran ouzh konk a-zehou un tour e dri tourig en gul.

Sturiad : NON OFFENDO SED DEFENDO
|-
|[[Kastell-Tepaod|KASTELL-TEPAOD]]
|[[Restr:Blason ville fr Châteauthébaud (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En sabel e greskenn en aour, eilet gant teir c'hroaz eoriek en argant.''&lt;ref&gt;Tiegezh Thébaud.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kavaneg|KAVANEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Chevaigné (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Daourannet : ouzh 1 en glazur e zaou benn gadgi, troc'het, gwakoliet en gul, blouget en argant ; ouzh 2 en argant e groaz divnaeret en glazur.''
|-
|[[Kawan|KAWAN]]
|[[Restr:CoA br Kawan.svg|110px]]
|''En aour e deir c'haouenn en sabel lagadet en aour.''
|-
|[[Kazon|KAZON]]
|[[Restr:Blason Casson.svg|110px]]
|''En argant e deir c'haouenn en sabel, pigoset, iziliet ha lagadet en gul.''
|-
|[[Kedilieg|KEDILIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Quédillac (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''&quot;Rannet :''

''- d'ar 1 : en arc'hant, e deir treustell en gul;''

''- d'an 2 : en gul, e deir sourin en arc'hant;''

''e-greiz holl : en arc'hant, e ezev en gul&quot;''

diwar ardamezhioù en em heuliet tiegezh Kedilieg (XIIIt)
|-
|[[Keiz-Raez|KEIZ-RAEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Cheix-en-Retz.svg|110px]]
|''Geotet en argant e stêr wifrellet, karget a-zehoù gant ur chapel en aour, hag a-gleiz gant ur vlokad greunwin skourret, deliaouet ha barret ivez en aour.''
|-
|[[Kelenneg-ar-Mewan|KELENNEG-AR-MEWAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Aigrefeuille-sur-Maine (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En glazur e deir delienn gerzhinenn en aour ; e gab en erminig.''
|-
|[[Keller (kumun)|KELLER]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Cellier (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul e vlokad greunwin en aour, hebiaet gant daou vordon, skoret gant ur c'houdreustell gommek, an holl en argant ; e gab en erminig.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Vino et aspectu juvat &lt;/q&gt;''
|-
|[[Kell-Loezherieg|KELL-LOEZHERIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr La Selle-en-Luitré 35.svg|110px]]
|''En argent, e div c'houwifrell geotet, en o c'hreiz ur vomm-skrivadur « LA SELLE EN LUITRE » en lizherennoù kromm en sabel, eilet ouzh kab gant teir brizhenn erminig en sabel sourinet hag ampennet, hag ouzh beg gant un delienn radenn geotet gwifrellet''

(diforc'hioù gant Froger &amp; Pressensé)
|-
|[[Kelvinieg|KELVINIEG]]
|[[Restr:Blason ville Chauvigné 35.svg|110px]]
|''En aour e beder gwerzhidenn en sabel, kenstag, peuliet, loc'hant ouzh lezioù ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig.''
|-
|[[Kempenieg|KEMPENIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Campénéac (Morbihan).svg|110px]]
|''En gul e deir c'hebrenn en erminig.''&lt;ref&gt;Tiegezh Trécesson, [[1256]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kemper|KEMPER]]
|[[Restr:Blason ville fr Quimper (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur e dourzh en argant troadek ha kerniek en aour, e gab en erminig.''
|-
|[[Kemper-Gwezhenneg|KEMPER-GWEZHENNEG]]
|[[Restr:Blason de la ville de Quemper-Guézennec (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En aour e groaz koñchek en gul.''
|-
|[[Kemperle|KEMPERLE]]
|[[Restr:COA fr Quimperlé (Finistère).svg|110px]]
|''En erminig e c'hilhog en gul, barvek, iziliet ha klipennet en aour''

d'Hozier; XVIIt Kvt.
|-
|[[Ar Genkiz-Yuzhael|AR GENKIZ-YUZHAEL]]
|[[Restr:Blason de la ville de Plessix-Balisson (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En gul e zaou leonparzh en aour, an eil dreist egile.''
|-
|[[Kerbod|KERBOD]]
|[[Restr:Blason ville fr Villepot (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Geotet, e c'hebrenn en aour divouedet war e eneb, leinet gant ur arbenn-karv en aour, ha skoret gant div flourdilizenn ivez en aour; ur groazig en argant a-us an arbenn-karv''

Aozer : Eugène Charron
|-
|[[Kerc'haoueg|KERC'HAOUEG]]
|[[Restr:Blason corcoué sur logne44.svg|110px]]
|
|-
|[[Kerc'hevrel|KERC'HEVREL]]
|[[Restr:La Chevrollière.png|110px]]
|''En aour e yourc'h tremenant en sabel war ur savenn c'heotet ; e gab en glazur karget gant ur begeg en argant eilet gant div vleunienn loa-zour ivez en argant deliennet en aour.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Aqua et terra novis sunt propitiae &lt;/q&gt;''
|-
|[[Kerc'hfaou|KERC'HFAOU]]
|[[Restr:Blason ville fr Carquefou (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul e zervenn diframmet geotet ha mezennek en aour ; e gab en erminig.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Quercus foliata semper virens &lt;/q&gt;'' 
|-
|[[Kerlaz|KERLAZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Kerlaz (Finistère).svg|110px]]
|''Tredeet kembaret : ouzh 1 en argant e deir brizhenn erminig en sabel ; ouzh 2 en glazur ; ouzh 3 en gul ; e gastell e deir zourigell en aour, digoret ha goulaouet en sabel, balirant war ar glazur ha war ar gul.''&lt;ref name=&quot;Aozet gant Tretinville&quot;&gt;Aozet gant Tretinville.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kerlouan|KERLOUAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Kerlouan (Finistère).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en aour e leon kudennek en sabel ; ouzh 2 geotet e ormel peuliet en argant ; ouzh 3 geotet e endivezenn peuliet en argant ; ouzh 4 en argant e ziv gebrenn en glazur ; ur groaz voan en gul balirant war al lodennadur.''&lt;ref name=&quot;Aozet gant Tretinville&quot;/&gt;
|-
|[[Kerlouevig|KERLOUEVIG]]
|[[Restr:Blason ville fr La Limouzinière (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 geotet e leon en aour, krabanet, teodet, ha kurunet en gul ; ouzh 2 en aour e deir zorzhell en gul ; enboudet ouzh beg en argant troc'het en glazur.''&lt;ref&gt;Tiegezh Chaffault eo 1, tiegezh La Touche-Limouzinière eo 2 ha prioldi Guignaud eo ar beg.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kernaskledenn|KERNASKLEDENN]]
|[[Restr:Blason ville fr Kernascléden (Morbihan).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en glazur e deir c'hebrenn en argant ; ouzh 2 en aour e deir mailhenn en gul ; ouzh 3 en aour e deir brizhenn erminig en sabel ; ouzh 4 en glazur e sourin gommek en argant ; ar c'hreiz-holl en gul e chapel diouzh al lec'h en argant goulaouet ha mogeriet en sabel.''
|-
|[[Kerniliz|KERNILIZ]]
|[[Restr:COA fr Kernilis.svg|110px]]
|''En aour e leon en glazur ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.''&lt;ref&gt;[[28 a viz Eost]] [[1981]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kernitron-al-Lann|KERNITRON-AL-LANN]]
|[[Restr:Blason ville fr Notre-Dame-des-Landes (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''&quot;tredeet kembaret:''

''- d'ar 1 : en arc'hant e delienn geotet;''

''- d'an 2 : geotet e Werc'hez gant he bugel Jezuz en archant, ar bugel kabelet en aour;''

''- d'an 3 : en aour e vleuñienn brug e gul;''

''e c'hab rannet etre sabel e rodig kentr en aour hag en arc'hant e vrizhenn erminig e sabel&quot;''

aozer : Ao. Masselin

Kuzul ar Gumun : 11 Genver 1990

Enrollet : 11 Mezheven 1990
|-
|[[Kernoanig|KERNOANIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Laignelet (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur e gab dentek en aour.''
|-
|[[Kernouez|KERNOUEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Kernouës (Finistère).svg|110px]]
|''En argant e ziv dreustell en sabel, eilet en e gondon gant ur vrizhenn erminig hebiaet gant div bempdiliaouenn, an holl en sabel.''&lt;ref&gt;Aozet gant Bernard Le Brun.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kerorgen|KERORGEN]]
|[[Restr:Blason de la ville de Calorguen (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur e c'hwec'h kanochenn en argant, 3, 2, 1 ; e gab en gul karget gant teir ruilhenn en aour ha dalc'het gant ur c'houdreustell gevliv.''
|-
|[[Kerravaot|KERRAVAOT]]
|[[Restr:Blason La Remaudière.svg|110px]]
|''En gul, e sourin kommek en arc'hant, eilet ouzh kab gant ur vodig rezin deliennek en aour, hag ouzh beg gant ul leon savant en arc'hant; e c'hab en arc'hant erminiget.''
|-
|[[Kerricharzh-an-Arvor|KERRICHARZH-AN-ARVOR]]
|[[Restr:Blason ville fr La Richardais (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Skejet etre gul ha geot; karget ouzh kab gant un diarenn en arc'hant karget gant un eor en aour peuliet; ouzh beg gant ur grufel en aour; ur c'houwifrell erminig war al lodennadur.''

Tiarenn St Klemens, patron ar besketerien;

Aozerien : A. Kervarrec &amp; M. Boislève

Kuzul ar Gumun : 17 Ebrel 1955

Diforc'h gant Froger &amp; Pressensé : e-lec'h ur grufel &gt; ul lestr en aour war ar stern.
|-
|[[Kerrouz|KERROUZ]]
|[[Restr:Blason ville fr La Rouxière (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En aour, e dreustell gwezboellek etre arc'hant ha gul, eilet gant gant daou pig mengleuzier lammellet en sabel ouzh kab, hag gant un dañvoezenn ed en sabel ouzh beg.''
|-
|[[Kerruer|KERRUER]]
|[[Restr:Blason ville fr Cherrueix (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant e leon en sabel.''
|-
|[[Kersoren|KERSOREN]]
|[[Restr:Blason ville fr Les Sorinières (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En argant, e c'hebrenn en gul, eilet ouzh kab gant div melionen geotet, hag ouzh beg gant ur c'hastell e zaou tour en glazur sparraouezek ha gwiblennek kevliv, mogeriet en aour, eilet gant teir brizhenn erminig en sable; e c'hab en argant, e gregilhenn hebiaet gant div kroaz huel melionek o droad hesank.''

Aozer : Ao. Durivault

Kuzul ar Gumun : 10 Gouere 1955

Diwar ardamezioù : Arquisrade, Abati Kernevez, Becdelièvre

|-
|[[Kervarc'h|KERVARC'H]]
|[[Restr:Blason ville fr Petit-Mars (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En arc'hant, e c'houdreustell kommek en glazur, eilet ouzh kab gant un tokarn roman e gul hebiaet gant div brizhenn erminig e sabel, hag ouzh beg gant tri c'hreskenn e gul, 2 ha 1, an hini ouzh beg war e eneb''

aozer : Dr Thobi, Ao. Durivault ha R. Louis.

Kuzul ar Gumun : 17 Here 1954
|-
|[[Kervegon|KERVEGON]]
|[[Restr:Blason ville 44 Bouguenais.svg|110px]]
|''En gul e sourin dentek en aour, eilet gant div rodig-kentr en aour.''&lt;ref&gt;Fournier de la Pinsonnière et de Bougon, [[1696]].&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Ad altas &lt;/q&gt;''
|-
|[[Kervernarzh|KERVERNARZH]]
|[[Restr:Blason de La Bernadiere (Vendée).svg|110px]]
|''Skejet etre argant ha gul, un dervenn balirant, eilet gant daou kastell, arbenn-lakaet.''
|-
|[[Kerverner-Raez|KERVERNER-RAEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr La Bernerie-en-Retz (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En aour e groaz en sabel karget er c'hondon gant un tour en argant mogeriet en sabel, adkarget gant ur vrizhenn erminig ; e gab en glazur karget gant ur &lt;q&gt;&amp;nbsp;[[:fr:Chatte (bateau)|chatte]]&amp;nbsp;&lt;/q&gt; en argant skoret gant ur c'houdreustell, an holl en argant.''
Sturiad : ''&lt;q&gt; Pictonum virtus Britonum fides&lt;/q&gt;''.
|-
|[[Kerveskont|KERVESKONT]]
|[[Restr:Blason de la ville de Vicomté-sur-Rance (La) (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 adpalefarzhet etre argant ha sabel, e drailhenn an eil en egile ; ouzh 2 ha 3 en aour e gab dentek en sabel.''
|-
|[[Kervignag|KERVIGNAG]]
|[[Restr:Blason ville fr Kervignac (Morbihan).svg|110px]]
|''En gul e gleze ouzh beg en aour, leinet gant ur gurunenn dug ivez en aour, o trebarzhiñ un aerouant en sabel, skantet, krabanet ha teodet en aour.''&lt;ref&gt;Aozet gant Loïc Ermoy ; Kuzul ar Gumun : [[1991]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kerwall|KERWALL]]
|[[Restr:Blason ville fr Malville (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En gul, e deir mailhenn en aour leinet gant un drailhenn en arc'hant''
|-
|[[Kerzhin|KERZHIN]]
|[[Restr:Blason ville fr Crédin (Morbihan).svg|110px]]
|''Tredeet : ouzh 1 en argant e bemp brizhenn erminig en sabel ; ouzh 2 en gul e bemp mailhenn en aour, 2, 2, 1 ; ouzh 3 en argant e dreustell gommek en glazur ; e gebrenn valirant war al lodennadur.''
|-
|[[Kever|KEVER]]
|[[Restr:Blason de la ville de Quévert (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Skejet etre geot ha gul, ar geot karget gant ur groaz pavek divouedet en argant, ar gul karget gant ur rod dentek en aour ; ur c'houwifrell en erminig balirant war ar skej ; e gab en argant plezhek en argant.''
|-
|[[Keverieg|KEVERIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Chéméré (Loire-Atlantique) v2.svg|110px]]
|''En argant e groaz divouedet en gul, eilet gant peder arbenn ejon, unan e pep konk.''
|-
|[[Kevrieg|KEVRIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Québriac (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur, e deir flourdilizenn en arc'hant.''

Ardamezhioù tiegezh Kevrieg (XIIIt)
|-
|[[Kez|KEZ]]
|[[Restr:Blason de la ville de Chèze (La) (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En gul e leon kurunet en argant.''&lt;ref&gt;Deveret diouzh skoed konestabl [[Klison]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kiberen|KIBEREN]]
|[[Restr:Blason quiberon.svg|110px]]
|''En glazur e eor en aour, gwisket ha flammet kevliv, ar ouel karget gant teir flourdilizenn en gul ; e gab gwriet en gul, e erminig tremenant, gwakoliet a Vreizh.''&lt;ref&gt;Aozet gant Loïc Ermoy ; Kuzul ar Gumun : [[1974]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kintin|KINTIN]]
|[[Restr:Blason Famille Botherel de Quintin.svg|110px]]
|''En argant e gab en gul karget gant un drailhenn en aour a dri zamm.''&lt;ref&gt;Deveret diouzh skoed an tiegezh Kintin (1388), e zrailhenn a bevar zamm.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kistinid|KISTENID]]
|[[Restr:Blason ville fr Quistinic (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet :''

''- d'ar 1 : geotet, ...''

''- d'an eil : rannet kommek etre gul hadet gant flourdiliz en aour, karget er c'hondon gant ... ivez en aour, hag aour.''
|-
|[[Kistreberzh|KISTREBERZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Questembert (Morbihan).svg|110px]]
|''En aour e gistinwezenn diwriziet geotet.''
|-
|[[Kledenn-ar-C'hab|KLEDENN-AR-C'HAB]]
|[[Restr:Blason ville fr Cléden Cap Sizun (Finistère).svg|110px]]
|''En gul e arbenn c'harv en aour, eilet ouzh kab gant teir brizhenn erminig ivez en aour, 2, 1 ; lavreget en aour, karget a-zehou gant teir flourdilizenn en gul hag a-gleiz gant teir rozenn en gul, an eil dreist eben.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Kleden ar C'hap bloavez mad &lt;/q&gt;''
|-
|[[Kleder|KLEDER]]
|[[Restr:Blason ville fr Cléder (Finistère).svg|110px]]
|''En gul e gastell daou dour ha div siminal en aour, digoret ha sklêrijennet diwar ar maez, un aerouant en sabel difoupant diouzh e borched, eilet ouzh kab gant teir artichaodenn en argant treustellet, hag ouzh beg gant ur vrizhenn erminig en argant.''
|-
|[[Klegereg|KLEGEREG]]
|[[Restr:Blason ville fr Cléguérec (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e gebrenn en aour karget gant teir brizhenn erminig en sabel, eilet ouzh kab a-zehou gant un arbenn karv, a-gleiz gant ur berwezenn, hag ouzh beg gant peder mailhenn lamellet, an holl en aour.''&lt;ref&gt;Aozet gant Pierre Le Denmat e [[1983]] ; Kuzul ar Gumun : [[1987]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Klion|KLION]]
|[[Restr:Blason ville fr Le clion-sur-mer (Loire-Atlantique).svg|121x121px]]
|
|-
|[[Klison|KLISON]]
|[[Restr:Blason Clisson.svg|110px]]
|''En gul e leon en argant, krabanet, teodet, ha kurunet en aour.''
|-
|[[Kloar-Karnoed|KLOAR-KARNOED]]
|[[Restr:Blason ville fr Clohars-Carnoët (Finistère).svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1, geotet e groaz avalaouek divouedet, balirant war c'hwec'h tañvoezenn ed, lamellet 3 ha 3, un aval e pep konk, an holl en aour ; ouzh 2 en aour e lestr en gul, gwisket en erminig, mordoant war un mor kommek geotet.''
|-
|[[Kloar-Fouenant|KLOAR-FOUENANT]]
|[[Restr:Blason ville fr Clohars Fouesnant (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur e groaz en aour karget gant pemp flourdilizenn en glazur, konket ouzh 1 ha 4 gant ur greskenn en aour, ouzh 2 ha 3 gant ur steredenn, an holl en aour.''
|-
|[[Kloued (kumun)|KLOUED]]
|[[Restr:Blason ville Clayes 35.svg|110px]]
|''En aour e wezenn c'heotet diwriziet.''
|-
|[[Koed-Keneg|KOAD-KENEG]]
|[[Restr:Blason Bois-de-Céné.svg|110px]]
|''Palefarzhet etre glazur ha geot :''

''- ouzh 1, karget gant ur vrizhenn erminig en aour,''

''- ouzh 2, karget gant ur wezhenn en argant,''

''- ouzh 3, karget gant un toiur en argant mogeriet en sabel,''

''- ouzh 4, karget gant ur vlourdilizenn en aour''

''- war an holl, ur skoed en aour karget gant ur c'halon dileun e gurunenn kont leinet gant ur groaz lartin, an holl geotet''
|-
|[[Koatreven|KOATREVEN]]
|[[Restr:COA fr Coatréven.svg|110px]]
|''Palefarzhet etre aour ha glazur, e deir c'hreskenn en gul er c'hreiz.''&lt;ref&gt;Tiegezh Koatreven, [[1415]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Koedlinez|KOEDLINEZ]]
|[[Restr:Blason de la ville de Collinée (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En arc'hant e dri aval-pin en gul, 2, 1.''&lt;ref&gt;Skoed an tiegezh Talhouet, aotrounez Bonamour, {{XVIIvet kantved}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Koedlogon|KOEDLOGON]]
|[[Restr:COA fr Coëtlogon.svg|110px]]
|''En gul e dri skoedig en erminig.''
|-
|[[Koedmaeg|KOEDMAEG]]
|[[Restr:COA fr Coëtmieux 22.svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en glazur e deir manal ed en aour liammet en sabel ; ouzh 2 en aour e zervenn diwriziet geotet.''
|-
|[[Koem|KOEM]]
|[[Restr:Blason ville fr Coësmes (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En gul, plezhek en erminig.''
|-
|[[Kolpoù|KOLPOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr Colpo (Morbihan).svg|110px]]
|''En argant e binenn c'heotet, frouezhet en aour, difoupant eus un tan en gul ouzh beg.''
|-
|[[Komborn|KOMBORN]]
|[[Restr:Blason ville fr Combourg (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Palefarzhet etre argant ha gul.''
|-
|[[Kombrid|KOMBRID]]
|[[Restr:Blason ville fr Combrit (Finistère).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en erminig ; ouzh 2 en glazur e dour torr, leinet gant ur Gwenn-ha-Du ; ouzh 3 en glazur e lestr en aour, goueliet en argant, mordoant war un dreustell gommek en argant ; ouzh 4 en sabel e beder fluñvenn paun en aour.''
|-
|[[Kommanna|KOMMANNA]]
|[[Restr:Blason ville fr Commana (Finistère).svg|110px]]
|''En argant e deir brizhenn erminig en sabel, e lenn c'hinet en gul he feder zreustell en aour, he leon leonparzhet ha kudennek balirant war ar beg.''
|-
|[[Konkerel|KONKEREL]]
|[[Restr:Blason ville fr Conquereuil (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En glazur e saezh ouzh beg en argant ; e gab en erminig.''
|-
|[[Konk-Kerne|KONK-KERNE]]
|[[Restr:Blason ville fr Concarneau (Finistère).svg|110px]]
|''En erminig e deir c'hadvouc'hal en gul, peuliek ha treustellet.''
|-
|[[Konk-Leon|KONK-LEON]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Conquet (Finistère).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en aour e dour en argant mogeriet en sabel hebiaet gant daou eor en gul ha skoret gant ur gregilhenn ivez en argant ; ouzh 2 en glazur e dri skrev en argant pigoset hag iziliet en gul ; ouzh 3  en argant e dreustell en glazur eilet gant daou besk kevliv ; ouzh 4 en gul e leon en argant ; ar c'hreiz-holl geotet e lestr e argant, ar ouelioù karget gant ur vrizhenn erminig en sabel, modoant war ur mor geotet.''
|-
|[[Konkored|KONKORED]]
|[[Restr:Blason ville fr Concoret (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en aour e zervenn c'heotet diwriziet meziet ag eizh frouezhennen ag ar maez ; ouzh 2 en gul e steredenn-vlevek en aour peuliek ; enboudet en erminig ouzh beg.''
|-
|[[Kordevez|KORDEVEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Cordemais (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Geotet e luc'hedenn en aour difoupant diouzh ar c'hab ha skoret gant ur mor en glazur ; e gab en erminig.''
|-
|[[Kore (kumun)|KORE]]
|[[Restr:COA fr Coray.svg|110px]]
|''Troc'het etre glazur ha sabel, e groaz varlennet balirant war an holl, ur vrizhenn erminig en aour e pep konk ouzh kab.''
|-
|[[Korle|KORLE]]
|[[Restr:COA fr Corlay.svg|110px]]
|''En gul e leon en aour e benn ouzh kleiz, eilet ouzh kab a-gleiz gant ur steredenn en argant.''&lt;ref&gt;Tiegezh Korle, [[1293]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Kornilieg|KORNILIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Cornille (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant e deir c'havan en sabel, pigoset hag iziliet en gul.''
|-
|[[Kornon|KORNON]]
|[[Restr:Blason ville fr Cournon (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e daol-vaen en argant skoret gant ur savenn en erminig ; e gab en aour e groaz keltiek en gul eilet gant div binenn c'heotet diwriziet.''
|-
|[[Kornuz|KORNUZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Corps-Nuds (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|&lt;ref&gt;''En sabel e deir fennzelwenn merc'hed en noazh'' e oa ar skoed kozh ; gwelit Commons.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Korzed|KORZED]]
|[[Restr:Blason ville 44 Corsept.svg|110px]]
|''En glazur e seizh kalon en aour, 3, 2, 1, 1.''
|-
|[[Koufeg|KOUFEG]]
|[[Restr:Blason couffé44.svg|110px]]
|''Skejet etre geot ha gul, ar geot karget gant ur c'houf en aour, ar gul karget gant daou alc'hwez lammellet en aour ; ur c'houwifrell en argant balirant war ar skej ; e gab en glazur karget gant ur groaz korzennek en argant.''
|-
|[[Koz-Meal|KOZ-MEAL]]
|[[Restr:Blason ville fr Coat-Méal (Finistère).svg|110px]]
|''En aour, karget ouzh kab gant un tour en sabel digor ha goualaouet war ar maez, hebiaet gant div vrizhenn erminig en sabel ; er vroudenn, rannet en glazur ha geot ; ur c'halvar en aour war ur savenn en aour difoupant diouzh beg ha balirant war ar glazur hag ar geot.''
|-
|[[Krac'h|KRAC'H]]
|[[Restr:Blason ville fr crach (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e benn marc'h en aour ; e gab gwriet en glazur karget gant peder flourdilizenn en aour treustellet.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Douar ha mor &lt;/q&gt;''
|-
|[[Kraozon|KRAOZON]]
|[[Restr:COA fr Crozon.svg|110px]]
|''En aour e leon kudennek en sabel, e vevenn en gul e deir mailhenn en aour, 1, 2.''
|-
|[[Krehen|KREHEN]]
|[[Restr:Blason de la ville de Créhen (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en gul e ziv werzhidenn peuliet en erminig, eilet gant c'hwec'h torzhell gevliv, 3 ouzh kab, 3 ouzh beg ; ouzh 2 ha 3 en glazur e unnek kanochenn en argant, 4, 3, 4 ; e greiz geotet e dour en argant.''
|-
|[[Kroazieg|KROAZIEG]]
|[[Restr:Blason crossac44.svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 en erminig ; ouzh 2 en gul e hanter gammell en aour peuliek ; ouzh 3 geotet e daol-vaen en argant ; ouzh 4, gweboellek etre glazur hag aour.''
|-
|[[Krugell (kumun)|KRUGELL]]
|[[Restr:Blason ville fr Cruguel (Morbihan).svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1, daourannet etre argant hag aour, e div bempdiliaouenn en sabel, kabellet e geot karget gant un vilin-avel en aour ; ouzh 2, daourannet en erminig hag en gul karget gant ur gammell hag ur bordon lammellet en aour ; un dreustellan gommek en glazur war al lodennadur.''
|-
|[[Kugant|KUGANT]]
|[[Restr:Blason ville fr Cugand (Vendée).svg|110px]]
|''En gul, e erez dispaket en argant, krabanet ha pigoset en glazur''
|}

== L ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Labouseg|LABOUSEG]]
|[[Restr:Blason ville fr La Boussac (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En argant, plezek en geot''
|-
|[[Lalieg|LALIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Laillé (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur e daou gleze ouzh beg en argant, dornet en aour ha lammellet ; e gab gwezboellet etre gul hag argant a ziv linenn ha daouzek pezh.''&lt;ref&gt;Brizhet diwar skoed an tiegezh Marboeuf, {{XIIIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lambal|LAMBAL]]
|[[Restr:Blason de la ville de Lamballe (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en erminig e vevenn en gul ; ouzh 2 ha 3 en glazur e dri manal ed en aour liammet en gul.''&lt;ref&gt;Eilpennet dehoù/kleiz eo ar skoed a zo diskouezet war Commons e-keñver an hini a zo war lec'hienn kêr Lambal, war [[Armor Magazine]] (Mae 1997) hag en ''Armorial des communes des Côtes-d'Armor'' Froger &amp; Pressensé, 2008, p. 34 ; Kuzul ar Gumun : [[16 a viz Here]] [[1994]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lambaol-Gwimilio|LAMBAOL-GWIMILIO]]
|[[Restr:Blason ville fr Lampaul-Guimiliau (Finistère).svg|110px]]
|''Geotet e rod-kamm givij en aour gwifrellet, eilet ouzh kab gant teir bezantenn en aour, 1 ha 2, hag ouzh beg gant teir bezantenn en aour, 2 hag 1 ; e gab en argant karget gant un aerouant en sabel.''&lt;ref&gt;Aozet gant Hubert Le Gall ; Kuzul ar Gumun : [[29 a viz Here]] [[1986]].&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Tevel hag ober &lt;/q&gt;''
|-
|[[Landaol|LANDAOL]]
|[[Restr:Blason ville fr Landaul (Morbihan).svg|110px]]
|''Troc'het : d'an 1 en erminig karget gant ur joskenn en sabel stilhonet en argant ; ouzh 2 en glazur e zek kanochenn en argant, 4, 3, 2, 1 ; e erion en gul karget gant eizh bezantenn en aour gouremet.''&lt;ref&gt;Aozet gant Jean-Claude Renaud.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Landeda|LANDEDA]]
|[[Restr:COA fr Landeda.svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1 en glazur e vag greet en argant e ouel karget gant ur groaz keltiek en sabel, eilet gant div denegezenn en aour ; ouzh 2 en aour e zaou beul en glazur ouzh lezioù.''&lt;ref&gt;Aozet gant Jacques Michel ; Kuzul ar Gumun : [[27 a viz Mezheven]] [[1985]].&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Douar aour, mor en e dro &lt;/q&gt;''
|-
|[[Landegon|LANDEGON]]
|[[Restr:Blason ville fr Langon 35.svg|110px]]
|''En argant e houarn tridentek en sabel ; kabellet ouzh dehoù en glazur e erminig en argant hag ouzh kleiz en gul e dañvouezenn ed en aour ; e dostal geotet, karget gant tri feulvan en-gwirion balirant.''
|-
|[[Landehen|LANDEHEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Landéhen (CôtesArmor).svg|110px]]
|''En glazur e ziv dreustell en argant, daou beul en sabel balirant.''
|-
|[[Landerne|LANDERNE]]
|[[Restr:Blason ville fr Landerneau (Finistère).svg|110px]]
|''En glazur e deirgwern greet en aour, e spararouez aros gant ardamezioù Roc'han, e spararouez kreiz gant ardamezioù Breizh, e spararouez diaragok gant ardemezioù Bro-Leon.''&lt;ref&gt;D'Hozier, [[1696]] ; aozet gant Bernard Le Brun.&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Dalc'h soñj, dalc'h mat &lt;/q&gt;''
|-
|[[Landevant|LANDEVANT]]
|[[Restr:Blason ville fr Landévant (Morbihan).svg|110px]]
|''En aour e luc'hedenn en aour wifrellet, eilet ouzh kab hag ouzh beg gant ur vrizhenn erminig en sabel.''
|-
|[[Landevenneg|LANDEVENNEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Landévennec (29).svg|110px]]
|''En erminig e gorniell en glazur karget ouzh kab gant ul lestr greet ha gwisket en aour hag ouzh beg gant ur gammell beuliek en aour.''&lt;ref&gt;Aozet gant Yves Clec'h ; Kuzul ar gumun : [[1añ a viz Du]] [[1986]].&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Da vro atav &lt;/q&gt;''
|-
|[[Landivizio|LANDIVIZIO]]
|[[Restr:Blason ville fr Landivisiau.svg|110px]]
|''En gul e eizh mailhenn gouremet, 3, 2, 3 ; e gondon en aour e leon kudennek en sabel.''&lt;ref&gt;Siell eus [[1482]] ; aozet gant J.E. Benoiston ; Kuzul ar Gumun : [[22 a viz Mae]] [[1981]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Landreger|LANDREGER]]
|[[Restr:Blason de la ville de Tréguier (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur e lestr en argant e ouelioù dispak, moroant war ur mor kevliv, eilet ouzh kab ouzh kleiz gant ur skoedig en erminig hag ouzh dehoù gant ur skoedig en glazur e deir flourdilizenn en aour, 2, 1.''&lt;ref&gt;D'Hozier, [[1696]] ; kemmet e [[1809]] ; karget gant skoedoù Breizh ha Frañs e [[1885]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Landrevarzeg|LANDREVARZEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Landrévarzec (Finistère).svg|110px]]
|''En argant e deir zreustell en gul, eilet ouzh kab gant ur rodell kammell en sabel hebiaet gant peder brizhenn erminig ivez en sabel ; e c'hourem en glazur, karget gant nav fempdeliaouenn en aour.''&lt;ref&gt;Hervez dielloù ar gumun eo an deskrivadur ; hervez Froger ha Pressensé ez eo ''En argant, e deir zreustell en gul, eilet ouzh kab gant ur rodell kammell en aour hebiaet gant div vrizhenn erminig en sabel'' ; gourem ebet hervez Froger ha Pressensé.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Landujan|LANDUJAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Landujan (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En glazur e dreustell werzhidet a beder fezh.'&lt;ref&gt;Disheñvel diouzh skoed an tiegezh Landujan, {{XVvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Langadiarn|LANGADIARN]]
|[[Restr:Blason de la ville de Languédias (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur e dreustell skoulmet en aour, eilet gant teir c'hregilhenn en argant, 2, 1.''
|-
|[[Langan|LANGAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Langan (Ille et Vilaine).svg|110px]]
|''En sabel e leonparzh kurunennet en argant.''&lt;ref&gt;Disheñvel diouzh skoed an tiegezh Langan.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Langedig|LANGEDIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Languidic (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e gebrenn en erminig, eilet ouzh kab gant div steredenn en aour hag ouzh beg gant ur vleuñienn aval, an holl en aour.''&lt;ref&gt;Aozet gant an abad Marquer ha H. Martin.&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Leuein ha frehin &lt;/q&gt;''
|-
|[[Langenan|LANGENAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Languenan (22).svg|110px]]
|
|-
|[[Langolen|LANGOLEN]]
|[[Restr:Blason ville fr Langolen (Finistère).svg|110px]]
|''En argant e ouezhoc'h redant en sabel lagadet ha stilhonet en argant, eilet ouzh kab gant ur greskenn en gul hebiaet gant div vrizhenn erminig en sabel ; e erion koñchek geotet&lt;ref&gt;Aozet gant Bernard Le Brun ; Kuzul ar Gumun : [[10 a viz Gouere]] [[1977]].&lt;/ref&gt;.''
|-
|[[Langoned|LANGONED]]
|[[Restr:Blason ville fr Langonnet (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e zaou gleze en aour lammellet ouzh kab, o skorañ un hengurunenn en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel.''&lt;ref&gt;Aozergant B. Frelaut ; Kuzul ar Gumun : [[1988]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Langorlae|LANGORLAE]]
|[[Restr:Blason de la ville de Langrolay-sur-Rance (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En argant e zek kanochenn en glazur, 4, 3, 2, 1.''&lt;ref&gt;Deveret diouzh skoed an tiegezh Beaumanoir, ''En glazur e unnek kanochenn en argant, 4, 3 ha 4.''&lt;/ref&gt;
|-
|[[Langourlae|LANGOURLAE]]
|[[Restr:Blason de la ville de Langourla (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur e deir sourin en aour.''&lt;ref&gt;Tiegezh Langourla, {{XIIIvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Langroez|LANGROEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr La Vraie-Croix (Morbihan).svg|110px]]
|''Geotet, e chapel diouzh al lec'h en argant war ur savenn en erminig, e vevenn en aour charget gant parzek pempdiliaouenn en gul en o c'hourem, e c'hrennkonk en gul balirant karget gant un arc'h-relegoù en aour troñsennet diouzh ar maez''

Aozer : J.P.Fernandez
|-
|[[Lanhervoed|LANHERVOED]]
|[[Restr:Blason ville fr La Harmoye (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En aour e groaz koñchek en glazur.''&lt;ref&gt;Tiegezhh La Ermouët, {{XVvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lanhouarne|LANHOUARNE]]
|[[Restr:Blason ville fr Lanhouarneau (Finistere).svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1 en sabel e groaz en aour karget en e gondon gant ur vrizhenn erminig en sabel, hag eilet gant peder bezantenn en aour ; ouzh 2 en aour e vleiz tremenant en sabel lagadet en aour.''&lt;ref&gt;Aozet gant Bernard Le Brun ; diviz kêr : [[1992]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lannarstêr|LANNARSTÊR]]
|[[Restr:Blason ville fr Lanester.svg|110px]]
|''En gul hadet gant erminig aour, e vantell en argant karget gant c'hwec'h goudreustell gommek en glazur.''&lt;ref&gt;Hervez Froger ha Pressensé : ''En argant goudreustellet-kommek en glazur, e galzadenn en gul hadet gant erminig en aour loc'hant diouzh beg ha balirant.'' Aozet gant Loïc Ermoy ; kuzul ar Gumun : [[20 a viz Kerzu]] [[1974]].&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Ensemble et pour tous &lt;/q&gt;''
|-
|[[Lannerell|LANNERELL]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Landreau (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en glazur e ziv wardreustell en aour, e gab en gul karget gant teir steredenn en argant ; ouzh 2 en argant e erez daoubennek en sabel, krabanet ha pigoset en aour.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Spes et fides &lt;/q&gt;''&lt;ref&gt;Skoed an tiegezh Péronneau eo ar rann 1, hini an tiegezh Bois-Géheneuc eo ar rann 2. Aozet gant an ao. Durivault ha Robert Louis.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lanneur|LANNEUR]]
|[[Restr:Blason de Lanmeur.png|110px]]
|''En argant e dreustell en gul, eilet gant teir brizhenn erminig en sabel, 2, 1.''&lt;ref&gt;Skoed ar barrez, koshoc'h eget [[1351]] ; Kuzul ar Gumun : [[26 a viz Mae]] [[1976]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lanneured|LANNEURED]]
|[[Restr:Blason ville fr Lanneuffret (Finistère).svg|110px]]
|''Geotet, e div gadvouc'hal en aour, peuliet kein-ouzh-kein ; e gab en argant karget gant teir brizhenn erminoù.''
|-
|[[Lanniliz|LANNILIZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Lannilis.svg|110px]]
|''En glazur e deir mailhenn en aour, 2, 1.''
|-
|[[Lannolon|LANNOLON]]
|[[Restr:COA fr Lanvollon.svg|110px]]
|''En gul, e gab en erminoù.''
|-
|[[Lannuon|LANNUON]]
|[[Restr:Blason de la ville de Lannion (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur e oan-fask gourvezet en argant, o tougen ur groaz-trec'h en aour e spararouez en gul merket &quot;Laus deo&quot; warnañ en aour.''&lt;ref&gt;Kontelezh Lannuon, [[1625]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lanrelaz|LANRELAZ]]
|[[Restr:Blason de la ville de Lanrelas (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur e zek kanochenn toull en argant, 4, 3, 2, 1.''&lt;ref&gt;Tiegezh Sant-Pern, [[1380]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lanreunan|LANREUNAN]]
|[[Restr:CoA fr Laurenan.svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1 ha 4 en gul e dri skoedig en erminig, 2, 1 ; ouzh 2 en sabel e seizh mailhenn genstag en argant, 3, 3, 1 ; ouzh 3 en argant e deir moualc'henn en sabel.''
|-
|[[Lanriware|LANRIWARE]]
|[[Restr:Blason ville fr Lanrivoaré (Finistère).svg|110px]]
|''Geotet e c'hebrig leinet gant ur groaz en aour, e seizh bezantenn en aour, karget pep hini gant ur vrizhenn erminig en sabel.'' • Sturiad : ''&lt;q&gt; Eeun ha kalonek &lt;/q&gt;''&lt;ref&gt;Kuzul ar Gumun : [[3 a viz Gouere]] [[1997]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lanseeg|LANSEEG]]
|[[Restr:Blason de la ville de Lancieux (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Rannet etre glazur ha gul, e vorganez en aour balirant ; e gab en erminoù.''
|-
|[[Lantilieg|LANTILIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Lantillac (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en ermino, ouzh 2 : troc'het da gentañ en gul e nav mailhenn en aour, 3, 3, 3 ha da eil en glazur e zek kanochenn en aour, 4, 3, 2, 1 ; ar c'hreiz-holl en argant e dreustell plezhek en aour eilet gant teir rozenn en gul, 2, 1.''
|-
|[[Lanvalae|LANVALAE]]
|[[Restr:Blason ville fr Lanvallay (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|
|-
|[[Lanvealgon|LANVEALGON]]
|[[Restr:Blason ville fr La Méaugon 22.svg|110px]]
|''En glazur e bont a deir bolz war daou peul en argant loc'hant ouzh kleiz, leinet gant ur c'hab en aour karget gant ur galon en gul hebiaet ouzh kleiz gant ur varr kelenenn a deir delienn geotet ha frouezhet en gul, ar pont skoret gant un tostal en aour pleget ha gouzizet ouzh dehou ha gorreek ouzh kleiz, an holl hebiaet ouzh dehou en gul karget gant teir mailhenn en aour an eil dreist eben.''
|-
|[[Lanvelor|LANVELOR]]
|[[Restr:Blason ville fr La Malhoure.svg|110px]]
|''En gul e gadgi tremenant, gwakoliet, skoret gant ur vrizhenn ginerminig hebiaet gant div dañvoezenn segal pleget ha liammet ouzh beg, an holl en argant.''
|-
|[[Lañveog|LAÑVEOG]]
|[[Restr:Blason ville fr Lanvéoc (29).svg|110px]]
|''Gwezboellek etre argant ha gul a c'hwezek dremmad, peder brizhell erminig en sabel sourinet war dremmadoù en argant ; e dostal en glazur karget gant un eor en aour divaskellet en argant.''&lt;ref&gt;Aozet gant Y. Clec'h, treset gant A. Dizerbo, [[1982]] ; prefeti : [[29 a viz Here]] [[1986]].&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Ene hag enor &lt;/q&gt;''
|-
|[[Lanveur-ar-Marzoù|LANVEUR-AR-MARZOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr Grand'Landes (Vendée).svg|110px]]
|''En argant, e danvoezhenn ed en aour, skoret gant div delienn-wini geotet liammet dre o garennoù, lavreget ivez en geot, karget ouzh-dehoù gant ur c'halon Vande en arc'hant hag ouzh kleiz gant ur penn barged diframmet ivez en argant''
|-
|[[Lanvezhon|LANVEZHON]]
|[[Restr:Blason ville fr Betton (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''En aour e groaz krouget en sabel, eilet gant ur vrizhenn erminig en sabel e pemp konk.''&lt;ref&gt;Skoed prioldi Lanvezhon&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lanvoe|LANVOE]]
|[[Restr:Blason ville fr Mouais (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''E gul, e ziv kammel kein ouzh kein, leinet gant ur vintr eskob, an holl en aour.''
|-
|[[Lanyugon (kumun dileuriet)|LANYUGON]]
|[[Restr:CoA fr Jugon-les-Lacs.svg|110px]]
|''En erminoù, e gastell en gul digoret ha goulaouet en sabel.''
|-
|[[Laozag|LAOZAG]]
|[[Restr:Blason ville fr Lauzach (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e gebrenn en aour adkarget gant unan all en gul hag eilet ouzh beg gant ur gregilhenn en gul ; e gab en erminoù.''&lt;ref&gt;Aozet gant Bernard Le Ny-Jegat ; Kuzul ar Gumun : [[2002]]&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lare|LARE]]
|[[Restr:Blason ville fr Larré (Morbihan).svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1 rannet en glazur e c'hwec'h ruilhenn en aour, 3, 2, 1 hag en glazur brizhet etre aour ha glazur ; ouzh 2 en gul karget gant teir c'hregilhenn en argant.''
|-
|[[Lavreer-Botorel|LAVREER-BOTOREL]]
|[[Restr:Blason ville fr Le Loroux-Bottereau (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Peuliaouet ha ginbeuliaouet en argant ha glazur troc'het an eil en egile, e ziv gebrenn en aour balirant e-kreiz an holl.''&lt;ref&gt;Kuzul ar gumun : [[12 a vie Genver]] [[1989]].&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Fortes in bello, in fide autem fortiores &lt;/q&gt;''
|-
|[[Laz|LAZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Laz (Finistère).svg|110px]]
|''Palefarzhet : ouzh 1  en argant e steredenn en gul a beder zeren, konkek gant peder zorzhell gevliv ; ouzh 2 geotet e groaz pavek ha divouedet, dalc'het gant ur ruilhenn gevliv hag eilet ouzh kleiz gant ur vazh pirc'hirin, an holl en aour ; ouzh 3  geotet e deir manal ed en aour ; ouzh 4  en argant e gorn-hemolc'h en gul, peuliet.''
|-
|[[Legneg|LEGNEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Ligné (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En aour e wezenn diwriziet geotet, e gab en erminoù ; e vevenn en gul karget gant pemzek bezantenn en argant.''
|-
|[[Lehon|LEHON]]
|[[Restr:Blason de la ville de Léhon (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En gul e sourin en erminù, hebiet ouzh dehou gant ur c'hastell hag ouzh kleiz gant ur gammell abad, an holl en aour.''
|-
|[[Lesneven|LESNEVEN]]
|[[Restr:Blason Lesneven.svg|110px]]
|''En aour e leon kudennek en sabel, etre e daou bav raok ur spararouez en glazur karget gant ur flourdilizenn en aour, troadet en gul.''&lt;ref name=&quot;D'Hozier, 1696&quot;/&gt;
|-
|[[Leuc'han|LEUC'HAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Leuhan 29.svg|110px]]
|''En argant, karget ouzh dehoù gant un tokarn rannet etre sabel ha gul, war e lez balirant dehoù ur skoed rannet etre sabel ha gul karget gant ur groaz latin en argant, warnañ advalirant ur maskl bleiz linennekaet rannet etre sabel ha gul, ha karget ouzh kleiz gant daou benn bleiz, an hini ouzh kab en gul, an hini ouzh beg en sabel balirant war an hini raok ; e gab en gul karget gant ar skrid LEUHAN e lizherennoù bras.''
|-
|[[Levieg|LEVIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Legé (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''Trochet : ouzh 1 en glazur e gastell gant teir zourigell en aour, mogeriet, digoret ha goulaouet en sabel ; ouzh 2 e mouk / limestra e deir flourdilizenn en argant treustellet.''&lt;ref&gt;Aozer : Jimmy.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lezardrev|LEZARDREV]]
|[[Restr:Blason de la ville de Lézardrieux (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Treustellet etre argant ha sabel, ar c'hentañ karget gant teir malvaenn en sabel.''
|-
|[[Liverieg|LIVERIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Liffré (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Skejet etre geot ha gul, karget gant peder steredenn en aour, lammellet, div war bep lodenn.''
|-
|[[Lizioù|LIZIOÙ]]
|[[Restr:Blason ville fr Lizio (Morbihan).svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1 troc'het en erminoù ha rannet etre aour e groaz pavek en gul, hag en glazur e gregilhenn en aour ; ouzh 2 en argant e zervenn diwriziet geotet ha meziet en aour.''&lt;ref&gt;Kuzul ar Gumun : [[1992]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Logunec'h|LOGUNEC'H]]
|[[Restr:Blason ville fr Locminé (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en glazur e eizh horzhig en aour, 2, 1, 2, 1, 2 ; ouzh 2 en argant plezhek en glazur, karget gant un arc'h-relegoù en aour balirant ; e gab en argant karget gant seizh brizhenn erminig en sabel ; e erion en aour, balirant ivez war al lodennadurioù.''
|-
|[[Lohieg|LOHIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Lohéac (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Brizhet etre argant ha glazur.''
|-
|[[Lokarn|LOKARN]]
|[[Restr:COA fr Locarn (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Goudreustellet etre argant ha gul a zek pezh.''&lt;ref&gt;Tiegezh Kelen, [[1372]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lokeltaz|LOKELTAZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Locqueltas (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e c'hebrenn en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel, eilet ouzh kab gant div vanal ed en aour, hag ouzh beg gant ur flourdilizenn-vor en argant.''&lt;ref&gt;Aozet gant J.C Renaud.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lokentaz|LOKENTAZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Gildas-de-Rhuys (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e sourin en arc'hant karget gant teir brizhenn erminig en sabel, eilet ouzh kab gant ur flourdilizenn mor en arc'hant hag ouzh beg gant ur rodell kammell en aour''

Kuzul ar Gumun : 4 Mae 1990

E koun sant Weltaz, VIt kantved
|-
|[[Lokfiliberzh|LOKFILIBERZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Philibert (Morbihan).svg|110px]]
|''En glazur e lestr ouzh kleiz en argant, e ouel gwisket en erminig ; e gab en aour karget gant teir c'hrogenn-istr geotet ha treustellet.''&lt;ref&gt;Aozet gant R. Le Bagousse.&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Men bro atao &lt;/q&gt;''
|-
|[[Lokmaria-Gregam|LOKMARIA-GREGAM]]
|[[Restr:CoA br Lokmaria-Gregam.svg|110px]]
|''En aour e garv tremenant en gul ; e gab en erminoù.''
|-
|[[Lokmaria-Kaer|LOKMARIA-KAER]]
|[[Restr:Blason Locmariaquer 56.svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1, troc'het ouzh 1 geotet e zaol-maen en argant hag ouzh 2 en erminioù; ouzh 2, en glazur e lestr greet ha flammet en aour.''
|-
|[[Lokmaria-Plouzane|LOKMARIA-PLOUZANE]]
|[[Restr:Blason Locmaria Plouzané.svg|110px]]
|''Geotet e deir zañvouezenn en aour e stumm ur flourdilizenn, war un dostal gommek en argant.''
|-
|[[Lokmelar|LOKMELAR]]
|[[Restr:Blason ville fr Locmélar (29).svg|110px]]
|''Rannet etre gul e droad en aour hag aour e bav en gul ; e gab en erminoù karget gant un dluzhenn en glazur.''&lt;ref&gt;Aozet gant [[Fons de Kort]] ; Kuzul ar Gumun : [[27 a viz Du]] [[1985]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lokmikael-an-Traezh|LOKMIKAEL-an-TRAEZH]]
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Michel-en-Grève 22.svg|110px]]
|''En glazur, e c'housourin en argant, eilet ouzh kab gant ur steredenn en aour, hag ouzh beg gant ur bempdiliaouenn ivez en aour.''&lt;ref&gt;Tiegezh Du Bois de Kerhuel, {{XVvet kantved}}.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lokmikaelig|LOKMIKAELIG]]
|[[Restr:Blason ville fr Locmiquélic (Morbihan).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en glazur e lestr en gul e ouelioù en argant, difoupant ouzh lez a-zehoù ; ouzh 2 ivez en glazur, e savadur en argant difoupant diouzh al lodennadur ; e gab en erminoù; un eor en sabel, hep ruilhenn, balirant war al lodennadur.''&lt;ref&gt;Kuzul ar Gumun : [[1970]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lokorn|LOKORN]]
|[[Restr:Blason ville fr Locronan (Finistère).svg|110px]]
|''E gul e gelc'hier krebrennet en argant, eilet gant div ganell bulzun en aour.''
|-
|[[Lokournan|LOKOURNAN]]
|[[Restr:Blason ville fr Saint Renan (Finistère).svg|110px]]
|''E aour, e varc'h distern en sabel''

diwar siell lez-varn an Dugelezh evit Lokournan (XIVt)

Kuzul ar Gumun : 30 Meurzh 1981
|-
|[[Loktudi|LOKTUDI]]
|[[Restr:Blason ville fr Loctudy (Finistère).svg|110px]]
|
|-
|[[Loperc'hed|LOPERC'HED]]
|[[Restr:Blason ville fr Loperhet (Finistère).svg|110px]]
|''Troc'het koñchek : ouzh 1 en argant e deir brizhenn erminig en sabel ha div velionenn c'heotet, 3, 2 ; ouzh 2 en glazur e vag dre lien en aour.''&lt;ref&gt;Aozet gant Bernard Le Brun, [[1991]].&lt;/ref&gt;
|-
|[[Loprevaler|LOPREVALER]]
|[[Restr:Blason ville fr Loc-Brévalaire (Finistère).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 en aour e leon kudennek ouzh kleiz o terc'hel ur gammel en gul balirant war al lodennadur ; ouzh 2 en argant e ziv dreustell en gul, un naer en glazur balirant ; e gab en argant e bemp brizhenn erminig en sabel.''
|-
|[[Lostenk|LOSTENK]]
|[[Restr:Blason Nostang.svg|110px]]
|''E glazur, e sourin en arc'hant karget gant pemp brizhenn erminig e sabel peuliek, eilet ouzh kab gant un dañvoezenn ed-Turki en aour e deliaou geotet, hag ouzh beg gant daou alc'houez en aour lammellet.''
|-
|[[Louad|LOUAD]]
|[[Restr:Blason ville fr Loyat (Morbihan).svg|110px]]
|''En sabel e dri erez en argant.''
|-
|[[Louaneg|LOUANEG]]
|[[Restr:Blason de la ville de Louannec (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''Rannet : ouzh 1 sourinet etre argant ha gul, karget gant ur manal ed balirant ; ouzh 2 en glazur e gebr en argant, eilet ouzh kab gant ur santenig en sabel, hag ouzh beg gant teir bezantenn en argant, amgempenn ; e gab en argant karget gant pemp brizhenn erminig.''
|-
|[[Loudieg|LOUDIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Loudéac (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|''En glazur e deir gwerzhidenn en argant ; e gab en gul, karget gant teir mailhenn en aour.''&lt;ref&gt;Eus skoed an tiegezh Roc'han e teu ar mailhennoù.&lt;/ref&gt;
|-
|[[Louvigneg-Baez|LOUVIGNEG-BAEZ]]
|[[Restr:Blason ville fr Louvigné-de-Bais (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|''Troc'het : ouzh 1 en argant e leon en gul difoupant diouzh al lodennadur ;ouzh 2 talbennanek etre gul hag aour, e groaz pavek en sabel balirant ; e vevenn en glazur karget gant nav mailhenn en aour gouremmet.''&lt;ref&gt;Tiegezhioù d'Espinay (leon), Le Vayer (talbennanek, Parthenay (kroaz pavek) ha Le Sénéchal (mailhennoù).&lt;/ref&gt;
|-
|[[Lufer|LUFER]]
|[[Restr:Blason ville fr Louisfert (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En aour hadet gant houarnioù goafioù e sabel ; en e gondon ur skoed en gul karget gant daou alc'hwez en argant kein-ouzh-kein.''&lt;ref&gt;Aozet gant abati Sant-Pêr a Solesmes ; Kuzul ar Gumunn : [[12 a viz Kerzu]] [[1968]].&lt;/ref&gt; • Sturiad : ''&lt;q&gt; Ferreus si locus aureum cor &lt;/q&gt;''
|-
|[[Luzevieg|LUZEVIEG]]
|[[Restr:Blason ville fr Lusanger (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|''En argant e ziv dorzhell en gul skoret gant ur greskenn en glazur.''
|}

== M ==
 
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|MACHIKOUL
|''En argant, e dri c'hebrenn en aour.

siell Olier Machikoul (raok 1270)
|[[Restr:Blason Olivier de Braine.svg|110px]]
|-
|MAERON
|''En gul, e leon en arc'hant, teodet en aour''
|[[Restr:Blason ville 44 La-Marne.svg|110px]]
|-
|MAEZ-GERAOD
|''En gul, e dreustell en argant, karget gant teir moualc'henn en sabel, hag eilet gant teir penn bleiz diframmet en aour. 
|[[Restr:CoA fr Les Champs-Géraux.svg|110px]]
|-
|MAEZON-AR-GWINI
|''En gul, e eilenn kommek, eilet ouzh kab gant ur vrizhenn ginerminig hag ouzh beg gant ur vlokad greuwin, an holl en aour''
|[[Restr:Blason ville fr Maisdon-sur-Sèvre (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MAEZON-AR-STÊR
|''En gul, e dour e aour digoret ha mogeriet en sabel, war ur menez en argant; e gab en erminig.
|[[Restr:Blason ville fr Moisdon-la-Rivière (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MAGOER
|''&quot;troc'het gourc'hrannellek,''

''- d'ar 1 : en argant e c'harv tremenant e gul, kerniellek en aour,''

''- d'an 2 : en glazur, e unnek kanochenn en argant, pep hini karget gant ur vrizhenn erminig, 4, 3, 4&quot;''

Aozer : G. Castel &amp; M. Haezbaert

Kuzul ar gumun : 20 Genver 1984

* c'harv : tiegezh Boishamon,
* kanochennoù : tiegezh Beaumanoir
* gourc'hrannellek : e koun gallo-roman ''Maceria'' = mogerioù
|[[Restr:Blason ville fr La Mezière (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MALASTRED
|''En gul, e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3.

Tiegezh Malastred; siell 1309
|[[Restr:Blason ville fr Malestroit (Morbihan).svg|110px]]
|-
|MALVEGON
|''Tredennet kembaret :''

''- d'ar 1 ; en erminig leun;''

''- d'an 2 : geotet, e c'harv tremenant en aour,''

''- d'an 3 : e gul, e alc'houez en aour ha e gleze en arc'hant krogennek en aour, lammellet.''
|[[Restr:Blason ville fr Maumusson (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MALVID
|''El limestra, e dostal en arc'hant, leinet gant un templ roman''
|[[Restr:Blason ville fr Mauves-sur-Loire (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MAODILON
|''&quot;e glazur, e henbont en aour e beder bolzenn dizingal; e c'hab en aour karget gant peder blokad greunwin ha teir delienn geotet&quot;''

aozer : Abab Taverson ha Dll Leroux.

Kuzul ar Gumun : 25 Here 1953

Enrollet : 18 Du 1953
|[[Restr:Blason ville fr Mouzillon (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MAORON
|''En gul, e leonparzh en argant.

Tiegezh Brec'hand; siell 1275

Kuzul ar Gumun : 26 Mezheven 1984
|[[Restr:Blason ville fr mauron (Morbihan).svg|110px]]
|-
|MARC'HALLEG-ROPERZH
|''En gul e leon en aour leinet gant un drailhenn ivez en aour''
|[[Restr:Blason ville fr Marcillé-Robert (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MARZEN
|''Palefarzhet :''

''- ouzh 1 ha 4, e glazur e bont teir bolzenn en arc'hant logeriet e sabel;''

''- ouzh 2 ha 3, e glazur e leon kudennek en arc'hant''
|[[Restr:Blason Marzan 56.svg|110px]]
|-
|MARZHEG
|''En gul, e c'houdreustell kommek en erminig; eilet ouzh kab gant ur gammell ha ur gleze lammellet, ha ouzh beg gant un aval deiliaouet, an holl en aour''
|[[Restr:Blason ville fr Marsac-sur-Don (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MARZHINIEG-HOUARNRUZ
|''En argant, e bempdiliaouenn e gul''
|[[Restr:Blason ville fr Martigne-Ferchaud.svg|110px]]
|-
|MATIGNON
|''En aour, e div treustell skoulmet en gul, eilet gant nav moualc'henn en gul, 4, 4, 1.
|[[Restr:Blason de la ville de Matignon (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|MERDRIGNEG
|''En aour, e leon kurunet en gul.
|[[Restr:CoA fr Merdrignac.svg|110px]]
|-
|MEGRID
|''En argant, e spafell nijant en sabel, krabanet, pigoset, stagellet ha grizilhonnet en aour.
|[[Restr:Blason de la ville de Mégrit (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|MELANN
|''&quot;e gul, e lammell en arc'hant; e c'hab en erminig&quot;''

Aozer : J.-Cl. Renaud

Tennet diwar ardamezioù Tiegezh Stanghingant (1426), gant kab Breizh.

(an dresadenn n'eo ket reizh !)
|[[Restr:Blason Meslan 56.svg|110px]]
|-
|MELED
|''En aour, e sourin, gwerhidet en sabel.

Tiegezh de Melesse; siell 1389
|[[Restr:Blason ville fr Melesse (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MELEREG-BREIZH
|''En gul, e deir gwenanenn en aour; e c'hab en erminig''

aozer : J.P. Marzelière

Kuzul ar Gumun : 17 Eost 1990
|[[Restr:Blason ville fr La Mailleraye-de-Bretagne (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MELINER
|''&quot;e glazur, e skoed e gul karget gant ur vlokad greunwin en arc'hant, eilet ouzh kab dehoù gant un alc'houez war e eneb, ouzh kab kleiz gant ur milin avel, hag ouzh beg gant ur valafenn, an holl en aour; e c'hab en erminig&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Monnières (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Mêl-Karaez|MÊL-KARAEZ]]
|''&quot;rannet; ouzh c'hentañ, en erminig e deir zreustell en gul; ouzh eil, en aour, e leon en gul, krabanet ha teodet en glazur.''
|[[Restr:Blason ville fr Maël-Carhaix.svg|110px]]
|-
|MELLAG
|''&quot;en arc'hant, e ziv vouc'hal e sabel, kein ouzh kein, karget ouzh beg gant ur greskenn e gul, e vevenn e gul karget gant ur chadenn en aour; e c'hab en arc'hant karget gant ur c'hilhog tremenant e gul, klipennek, iziliek ha pigosek en aour, eilet gant div brizhenn erminig e sabel&quot;''

aozer : Bernard Le Brun.

Kuzul ar Gumun : 5 Gouere 1979
|[[Restr:Blason ville fr Mellac (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Mêlrant|MÊLRANT]]
|''&quot;rannet :''

''- d'ar 1 : en erminig leun;''

''- d'an 2 : en aour, e c'halvar en-gwirion;''

''e c'hab geotet karget gant ul labourer-douar o vleniañ un arar stlejet gant un ejen, an holl e sabel&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Melrand (Morbihan).svg|110px]]
|-
|Ar MENEZ
|''&quot;troc'het :''

''- d'ar 1 : rannet etre aour e groaz du ha gul e eor e sabel;''

''- d'an 2 : en arc'hant e dreustell kommek e glazur&quot;''

enrollet 3 Here 1981
|[[Restr:Blason ville fr La Montagne (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MENEZALBAN
|''En gul, e seizh mailhenn en gul, 3, 3, 1; e drailhenn e argant a beder pezh.''

siell Alan Roc'han, aotrounez a Venezalban, XIIt kvd
|[[Restr:Blason Philippe de Montauban.svg|110px]]
|-
|MENEZ-DOL
|''&quot;e glazur, e bellen en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Mont-Dol (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MENEZGERVANT
|''&quot;talbennanek etre aour ha gul, e dreustell e glazur plezek en arc'hant&quot;''

ardamezioù tiegezh Montgermont (XVI)
|[[Restr:Blason ville fr Montgermont (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MERDRINIEG
|''En aour, e leon kurunet en gul.''
|[[Restr:CoA fr Merdrignac.svg|110px]]
|-
|MERENELL
|''&quot;en aour, e zaou kebrenn e gul; e c'hab e gul karget gant ul loen erminig en gwirion gwakoliet en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Mernel (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MERZHEREG
|''Rannet :''

''- ouzh 1, e gul, e gammell abad en arc'hant''

''- ouz 2, en aour, e c'hioc'h e sabel:''

''e c'hab en arc'hant, karget gant pep brizhenn erminig e sabel''
|[[Restr:Blason ville fr Massérac (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Ar Merzher-Salaun|AR MERZHER-SALAUN]]
|''En aour, e leon kudennek e sabel; e skoed e gul e nav mailhenn en aour, 3, 3, 3, balirant''
|[[Restr:Blason ville fr LaMartyre.svg|110px]]
|-
|MESKER
|En gul, plezhek en aour

Kuzul ar Gumun : 02.11.1971

Gin ardamezioù Y. Perraud, person Mesker (''en aour, plezhek e gul'')
|[[Restr:Blason ville fr Mesquer (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Mezansker|MEZANSKER]]
|''&quot;En arc'hant e deir moualc'henn e sabel&quot;''

Kuzul ar Gumunn : 12 meurzh 1976
|[[Restr:Blason ville fr Mésanger (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MEZEG
|''&quot;palefarzhet :''

''- d'ar 1 : e glazur e deir kreskenn en arc'hant;''

''- d'an 2 : en arc'hant, e c'herfalc'hun e sabel, pigoset hag iziliet e glazur;''

''- d'an 3 : en arc'hant, e deir beuzenn geotet;''

''- d'ar 4 : e gul, e leon en arc'hant, krabanet, teodet ha kurunete sabel;''

''a-greiz holl, en arc'hant, e vrizhenn erminig e sabel&quot;''

aozer : J.-Cl. Bourgeon.

Kuzul ar gumun : 1974

- kreskennoù : tiegezh des Aulnettes,

- gerfalc'hun : tiegezh Huart,

- beuz : tiegezh du Bouëxic

- leon : tiegezh Hardaz

- a greiz holl : tiegezh Boeuvres
|[[Restr:Blason ville fr Messac (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MILIZAG
|''&quot;rannet :''

''- d'ar 1 : en aour e deir treustell kommet e glazur, eilet ouzh kab gant div kregilhenn e sabel;''

''- d'an 2 : en arc'hant, e leon e sabel, teodet ha kurunet en aour&quot;''

Prefedi : 28 Here 1977
|[[Restr:Blason ville fr Milizac (Finistère).svg|110px]]
|-
|MINIEG-BEGEREL
|''e gul, e erez daoubennek en arc'hant, eilet gant seizh kanochenn kevliv, 4 ouzh kab, 3 ouzh beg&quot;''

(diforc'h diwar ardamezioù tiegezh Miniac)
|tresadenn kavet e Froger ha Pressensé. Ne vez ket kavet war ar rouedad.
|-
|MINIEG-MORVAN
|''&quot;e gul, e zaou alc'houez en aour lammellet kein ouzh kein&quot;''

Ardamezioù kanus tiegezh Le Clavier (XIIt)
|[[Restr:Blason ville fr Miniac-Morvan (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MOEZEG
|''&quot;en arc'hant, e c'hebrenn e glazur, eilet gant teir melionenn geotet&quot;''

Tiegezh Le Bariller (XVIt)
|[[Restr:Blason ville fr Mouazé (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MOLAN
|''&quot;tredeet gingembaret :''

''- d'ar 1 : e gul e deir rilhenn kentr en arc'hant peuliet, 2, 1;''

''- d'an 2 : en arc'hant, e deir brizhenn erminig, peuliet, 1, 2;''

''- d'an 3 : en aour, e deir sardinenn e glazur;''

''ur gammell en aour loc'hant diouzh ar c'hondon ha balirant peuliet war al lodennadur&quot;''

aozer : Yves Clec'h

Kuzul ar Gumun : 19 Mezheven 1982
|[[Restr:CoA br Molan.svg|110px]]
|-
|MOLENEZ
|
|[[Restr:Blason ville fr Île Molène (Finistère).svg|110px]]
|-
|MOÑFORZH
|''En argant, e groaz en gul divnaerek en aour.

Tiegezh Gaël, degouezhet ''Montfort-la-Canne'' e 1091.

Siell 1373
|[[Restr:Blason ville fr Montfort-sur-Meu (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MONKONTOUR
|''En gul, e leon en argant, krabanet, teodet ha kurunet en aour; e gab en erminig.
|[[Restr:COA fr Moncontour de Bretagne.svg|110px]]
|-
|MONTEVERZH
|''&quot;e gul, e sourin en aour karget gant ul leon e sabel, krabanet ha teodet e gul;'' ''e c'hab en arc'hant karget gant teir tañvouezenn ed liammet gant un delienn-wini frouezhet war e zehoù ha deliennet war e gleiz, hebiaet a-zehoù gant teir brizhenn erminig hag a-gleiz gant ur c'halon daougementet dileun ha kroaziganet, an holl e sabel&quot;''

aozer : Mr David; 1985

treset gant : Jimmy Nicolle
|[[Restr:Montbert 44102 v2.svg|110px]]
|-
|MONTROULEZ
|''En gul, e lestr en aour war ur mor en glazur, e c'houelioù kerget en erminig.
|[[Restr:Blason ville fr Morlaix (Finistère).svg|110px]]
|-
|MORZHELL
|''&quot;e gul, e greskenn en aour&quot;''

Ardamezioù tiegezh Mordelles. 1032
|[[Restr:Ecu de gueules au croissant d'or.svg|110px]]
|-
|MOTREV
|''&quot;e sabel, e c'hebrenn daougemmentet brizhet etre aour ha gul, eilet ouzh kab gant ul leon leonparzhet hebiaet gant div brizhenn erminig an holl en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Motreff (Finistère).svg|110px]]
|-
|MOULLEG
|''&quot;e gul, e seizh mailhenn en arc'hant, 3, 3, 1&quot;''
|[[Restr:Blason Molac 56.svg|110px]]
|-
|MOURIEG
|''&quot;Rannet :''

''- d'ar 1 : daourannet e gul e nav mailhenn en aour 3, 3, 3;''

''- dan 2 : troc'het etre glazur e groaz eorek en arc'hant, han arc'hant e deir treustell e gul&quot;''

Tiegezioù :
* 1 : Rohan
* 2 kab : Moreeg
* 2 beg : Lanvaux
|[[Restr:Blason ville fr Moréac (Morbihan).svg|110px]]
|-
|MOUSTEREL-an-IL
|''&quot;e glazur, e dreustell kommek gouzizet en arc'hant, eilet ouzk kab a-zehoù gant ur brec'h ouzh dehoù en aour e biz-yod stegnet, loc'hant ouzh dehou, ouzh kab a-gleiz gant ul lagad en arc'hant, hag ouzh beg gant un tour gwriet e sabel&quot;'' 
|[[Restr:Blason ville fr Montreuil-sur-Ille (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|MOUSTERLEZ
|''&quot;en aour, e deir eilenn sourinet&quot;''

Tiegezh Montrelais. Siell 1218
|[[Restr:Blason ville fr Montrelais (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MOUSTER-al-LOC'H
|''&quot;skejet :''

''- d'ar 1 : e glazur e zaou c'harr-nij chaseourien en arc'hant an eil dreist egile, loc'hant ouzh kleiz;''

''- d'an 2 : e gul e rod dentek en aour difoupant diouzh un dostal kommek en arc'hant;''

''e raosklenn en gwirion gwifrellet war al lodennadur;''

''e c'hab e sabel, karget gant pemp brizhenn erminig en arc'hant&quot;.''

aozer : Mr Charles Holmuak

Kuzul ar Gumun : 29.10.1971

enrollet : 19.07.1972
|[[Restr:Blason ville fr Montoir-de-Bretagne (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MOUSTERFIL
|''&quot;en arc'hant, e deir treustell e gul, e gleze en arc'hant krogennek en aour plantet war ur menez e sabel, ar gleze kleizet gant ur vrizhenn erminig en sabel balirant&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Monterfil 35.svg|110px]]
|-
|MOUSTEROÙ-RAEZ
|''&quot;e gul, e c'hastell en aour, garanet, digoret ha mogeriet e sabel, eilet gant teir penn kammell kevli, e vevenn gwriet e glazur&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Moutiers-en-Retz (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|MOUSTERRIN
|''&quot;Rannet, etre glazur e c'houlm en arc'hant nijant ouzh kleiz, hag geotet e beulven asket en aour; e c'hab en arc'hant karget gant teir kroaz (pavek ?  e sabel&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Monterrein (Morbihan).svg|110px]]
|-
|MOUSTOER-REMENGOL
|''&quot;rannet :''

''- d'ar 1 : geotet, e vanac'h en arc'hant en e azez o prederiañ dindan ur volzenn kevliv kabellet e sabel,''

''- d'an 2 : troc'het etre gul e dañvoezenn ed en arc'hant, ha glazur e deir brizhenn e sabel&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Moustoir-Remungol (Morbihan).svg|110px]]
|-
|MUR
|''En glazur e groaz koñchek en aour; ar c'honk kentañ gwriet en gul e beder mailhenn en aour, 2, 2.
|[[Restr:Blason Mûr-de-Bretagne.svg|110px]]
|-
|MUZILHEG
|''En gul, e leonparzh-leonek en erminig.

tiegezh Muzilheg; siell 1381
|[[Restr:Blason Famille Muzillac.svg|110px]]
|}
== N ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Naoned|NAONED]]
|''En gul, e lestren aour war ur mor geotet, e c'houelioù karget en erminig, e gab en erminig.
|[[Restr:Blason Nantes.svg|110px]]
|-
|[[Neant|NEANT]]
|''&quot;en arc'hant, e roc'hell e sabel leinet gant ur groaz latin en arc'hant ha skoret gant div delienn derv pleget geotet.''''E c'hab rannet etre :''

''- gul e seizh mailhenn en aour, 3, 3, 1, e drailhenn a beder pezh en arc'hant;''

''- glazur e lizherennoù bras M ha V kemmesket, leinet gant ur gleze ouzg beg, an holl en aour&quot;''

aozerien : J.-Cl. Renaud &amp; Y. Garaud.

Kuzul ar Gumun : 31 Here 1989
|[[Restr:Blason ville fr Néant-sur-Yvel (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Nivilieg|NIVILIEG]]
|''&quot;rannet :''

''- d'ar 1 : e glazur e dostal kommek en arc'hant, leinet gant ur savenn geotet en pouez-krec'h war zu ar c'hondon, o skorañ un pont en aour e deir bolzenn mogeriet e sabel;''

''- d'an 2 : en arc'hant e dañvoezenn ed en aour;''

''e c'hab en erminig&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Nivillac (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Noal-ar-Bruz|NOAL-AR-BRUZ]]
|''&quot;geotet, e c'housourin kommek en arc'hant, eilet ouzh kag gant ur wezhenn diwriziek en aour hag ouzh beg gant ur groazig en aour;''''e c'hab en arc'hant karget gant teir brizhenn e sabel&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Noyal-sur-Brutz (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Noal-ar-Gwilen|NOAL-AR-GWILEN]]
|''&quot;e sabel, e bordon en aour hebiaet gant div wezhenn en aour&quot;''

(e koun abatin sant Melen)
|[[Restr:Blason ville fr Noyal-sur-Vilaine (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|[[Noal-Pondi|NOAL-PONDI]]
|&quot;skejet :

- d'ar 1 : e glazur, e benn santez Noal en arc'hant dibennet o zerc'hel he penn etre he doaouarn;

- hanteret e gul e nav mailhenn en aour, 3, 3, 3&quot;

Aozerien : . Delhaye ha J.cl. Renaud
|[[Restr:Blason ville fr Noyal-Pontivy (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Noal-Kastellan|NOAL-KASTELLAN]]
|''&quot;e gul e gammell en aour hebiaet gant daou tarv e sabel, peuliek, tal ouzh tal ha liammet dre ar c'habestr gant ar gammel, kernielek, krabanek ha teodek en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Châtillon-sur-Seiche (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|[[Noal-Muzilheg|NOAL-MUZILHEG]]
|''&quot;benet, hanteret :''

''- d'ar 1 : e gul e leonparzh leonek erminiget;''

''- d'an 2 : en arc'hant e deir treustell e sabel&quot;''

Tiegezhioù Muzillac ha Le Closne
|[[Restr:Blason ville fr Noyal-Muzillac (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Noaloù|NOALOÙ]]
|&quot;benet :

- d'ar 1 : e gul, e rod levier e sabel;

- d'an 2 : e glazur, e dourdi lammañ pleget;

ur c'housourin en arc'hant karget gant pemp brizhenn erminig e sabel war zu ar c'housourin, balirant war al lodennadur&quot;
|[[Restr:Blason ville fr Noyalo (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Nozieg|NOZIEG]]
|''En gul, e groaz en aour, konkek gant pevar gouleon ivez en aour.

Tiegezh Nozay (Guy Le Borgne, 1668)

Kuzul ar Gumun : 8 miz Du 1971
|[[Restr:Blason ville fr Nozay (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|}

== O ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Onnod-Raez|ONNOD-RAEZ]]
|''En aour, e onenn en sabel war ur savenn kevliv.
|[[Restr:Blason ville fr Fresnay-en-Retz (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[An Oriant|AN ORIANT]]
|''En gul, e deirwern en arc'hant, greet ha flammet kevliv, war ur mor c'heotet, eilet war zu dehoù gant un heol en aour, savant drek teir menez en arc'hant difoupant diouzh ar mor; e c'hrenngonk en erminoù; e gab gwriet en glazur hadet gant bezantennoù en aour''

d'Hozier, 1744
|[[Restr:Blason ville fr Lorient (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Orvez|ORVEZ]]
|''En sabel, e sourin en argant gousourinet en aour, e c'houdreustell kommek en argant ouzh beg, hag e nein en aour.''

aozer : Michel Pressensé;

Kuzul ar Gumun : 4 Gouere 1966
|[[Restr:Blason ville fr Orvault (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Oskaleg|OSKALEG]]
|
|[[Restr:Aucaleuc.png|121x121px]]
|-
|[[Oudon|OUDON]]
|''En gul, e nav bezantenn en aour, 3, 3, 3''

ardamezioù tiegezh Malestroit, 1309
|[[Restr:Blason fam fr de Malestroit.svg|110px]]
|}

== P ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|AR PALEZ
|''En erminoù, e groaz pavek en gul''
|[[Restr:Blason ville fr Le Pallet (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|PALUD
|''&quot;Troc'het :''

''- ouzh 1 : rannet etre arc'hant karget gant un vrizhenn erminig en sabel, hag aour karget gant ur vlourdilizenn en glazur;''

''- ouzh 2 : en gul e c'halif en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Paulx (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|PAOLIEG
|''En arc'hant e deir moualc'henn en sabel''

(diwar ardamezioù tiegezh Peillac, XVt)
|[[Restr:Blason ville fr Peillac (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PARINIEG
|''En arc'hant, e groaz e sabel''

Ardamezioù tiegezh Parigné (XIVt)
|[[Restr:D'argent croix de sable.svg|110px]]
|-
|PARZHENEG
|''En glazur, e gebrenn kenframmek a seizh pezh etre arc'hant ha sabel, eilet ouzh kab gant un oged en aour difoutant ouzh ar gbrenn, hag ouzh beg gant ur skoed en argant karget gant ur groaz pavek divouedet en sabel&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Parthenay-de-Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|PAZIEG
|''&quot;en arc'hant e vrec'h ouzh kleiz troñsennet ha maneget e gul, o skoran ur falc'hun ouzh kleiz e sabel, krabanet en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Pacé 35.svg|110px]]
|-
|PEMBO
|''&quot;e glazur, e lestr greet en aour, skoret gant ur mor en arc'hant&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Paimboeuf (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|PEMPONT
|''&quot;en erminig, e dorzhell e glazur, karget gant teir kurunen dug en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Paimpont (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|PEMPOULL
|''En glazur, e lestr en aour ( ... argant ?) gwisket ha spararoueziet en argant, mordoant war ur mor en glazur.''
|[[Restr:Blason de la ville de Paimpol (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PENC'HERIEG
|''&quot;E sabel, e sourin en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Piriac-sur-Mer (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|PENGILLI
|''En aour, e deir flourdilizenn en gul.
|[[Restr:COA fr Penguily.svg|110px]]
|-
|[[Peniti-Koedrac'h|PENITI-KOEDRAC'H]]
|''En argant, e sourin en glazur.

familh Durfort (1706)
|[[Restr:Blason de la ville de Hermitage-Lorge (L') (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PENMARC'H
|''&quot;palefarzhet :''

''- d'ar 1 : e glazur e lestr en aour, e c'houel pleget;''

''- d'an eil : leun a erminoù;''

''- d'an 3 : en arc'hant e groaz du, eilet gant teir brizhenn erminig e sabel e pep konk;''

''- d'ar 4 : en aour, e penn marc'h&quot;''

Aozerien : R. Montfort &amp; B. Le Brun

Kuzul ar Gumun : 9 Ebrel 1984

NB :

- d'an 2 : Breizh

- d'an 3 : morlu Breizh

- d'ar 4 : baroned Penmarc'h, 1502
|[[Restr:CoA fr Penmarc'h.svg|110px]]
|-
|PENN-AR-RANN
|''&quot;en aour, e leon e sabel, leinet gant ur vrizhenn erminig e sabel, hag eilet gant teir rilhenn e glazur, 2, 1&quot;''

aozer : Bernard Le Brun. 1987
|[[Restr:CO -fr Pencran.svg|110px]]
|-
|PENNESTIN
|''&quot;En aour, e lestr greet en arc'hant, war ur c'houdreustell kommek e glaur; e vevenn barlennet etre aour ha glazur a eizh pezh&quot;''

Kuzul ar Gumun : 1965

Ar barlenn a zeu diwar ardamezioù tiegez Assérac.

NB : diforc'h a zo gant Froger &amp; Pressensé.
|[[Restr:Blason ville fr Pénestin (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Pentelloù|PENTELLOÙ]]
|''En glazur, e lestr greet en aour war ur mor en argant; e gab gwriet geotet karget gant teir kregilhenn en aour, an hini kreis war e eneb.

aozer : Ao. Ferrand

Kuzull ar Gumun : 24 Meurzh 1946
|[[Restr:Blason ville fr Le Pellerin (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|PEREG
|''&quot;en aour, e joskenn gouezhoc'h e sabel, diframmet e gul, stihonnek ha lagadek en arc'hant&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Piré-sur-Seiche (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|[[Perroz-Gireg|PERROZ-GIREG]]
|''&quot;palefarzhet etre aour ha glazur, e gab en glazur karget gant teir kregilhenn en aour.
|[[Restr:Blason de Perros Guirec.png|110px]]
|-
|PERWENAN
|''&quot;geotet, e gebrenn en argant, karget gant teir tintenn en gul, an eil dreist egile, hag eilet gant teir gwenanenn en aour; e gab en argant en erminig.''

''Froger-Pressensé : kab karget gant pemp brizhenn erminig.''

Aozer : J.P. Fernandez.
|[[Restr:CoA br Perwenan.svg|110px]]
|-
|AR PERZH
|hervez en dresadenn :

''&quot;en arc'hant, e groaz uheldadel en glazur&quot;''

hervez Froger &amp; Pressensé :

''&quot;en arc'hant, e groaz uheldadel en glazur, melionek ha kroaziganek&quot;''

(ardamezioù ar prioldi XIt)
|[[Restr:Blason ville fr Le Pertre (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|PLABENNEG
|''&quot;palefarzhet :''

''- d'ar 1 ha 4 : e glazur, e dour tourigellet en arc'hant, skoret gant un hanter-rod kevliv;''

''- d'an 2 ha 3 : e aour, e leon e glazur;''

''e c'hab en arc'hant karget gant pemp brizhenn e sabel&quot;''

aozer : Yann Nicolas

Kuzul ar Gumun : 16 Ebrel 1973
|[[Restr:Blason ville fr Plabennec (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Plaen-Raez|PLAEN-RAEZ]]
|''&quot;e glazur, e c'hwec'h pesk en arc'hant, 2, 2, 2,; e c'hab en aour, e gregilhenn e sabel gwifrellet gwazhiet en arc'hant&quot;''

aozer : Ao. Ferrand

Kuzul ar Gumun : 28 Ebrel 1946
|[[Restr:Blason ville 44 La Plaine-sur-Mer.svg|110px]]
|-
|PLAGAD
|''En gul, e dreustell en argant eilet gant teir pempdiliaouen kevliv.
|[[Restr:Blason de la ville de Plouagat (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLANFILI
|''&quot;e glazur, e c'hastell e daour dour en arc'hant mogeriet e sabel; e c'hab en erminig&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Pleine-Fougères (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|PLANGOED
|''En argant, e lammell en sabel, eilet gant peder rozenn en gul.
|[[Restr:CoA br Plangoed.svg|110px]]
|-
|PLANGONWAL
|''En gul, e c'hwec'k kanochenn en aour, 3, 2, 1; e gab en glazur, karget gant teir flourdilizenn en aour.
|[[Restr:Blason ville fr Planguenoual (CôtesArmor).svg|110px]]
|-
|AR PLANK
|''&quot;en arc'hant, e erez e sabel, eilei ouzh kab ouzh dehou gant ur vrizhenn erminig e sabel hag ouzh kleiz gant ur vlourdilizenn e glaur, hag ouzh beg gant ur vulzun e glazur&quot;''

Aozerien : Pressensé &amp; Richard

Kuzul ar gumun : 1973

Enrollet : 1976
|[[Restr:Blason ville fr La Planche (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|PLAÑVOUR
|''En glazur e lestr greet, goueliet, ha flammet en aour, war ur mor en argant; e gab en argant e deir brizhenn erminig en sabel.
|[[Restr:Blason ville fr Ploemeur (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLEAOL
|''&quot;en arc'hant, e c'houdreustell kommek e glazur ouzh beg, eilet ouzh kab gant ur binenn geotet dehouiadet gant ur voualc'henn e sabel;'e c'hrenngonk e gul karfet gant ur vrizhenn erminig en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Péaule (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLEDRAN
|''En aour, e seizh malihenn en glazur, 3, 3,1.''
|[[Restr:Blason ville fr Plédran (CôtesArmor).svg|110px]]
|-
|PLEGADEG
|Ginbrizhet etre aour ha geot

Aozerien : Bernard Le Ny - Jegat

Kuzul ar Gumunn : 1990

Diwar ardamezhioù aotrounien Rochefort (= brizhet)

(er c'hondon : kavet nemet war ar rouedad)
|[[Restr:Blason ville fr Pleucadeuc (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLEHEDEL
|''&quot;palefarhet :''

''- ouzh 1 ha 4, en gul e valvaenn en argant,''

''- ouzh 2 ha 3, en glazur.''
|[[Restr:Blason ville fr Pléhédel (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLEHENEG
|''&quot;Tredeet sourinet :''''- d'ar 1 : geotet e gwiñver en aour;''

''- d'an 2 : e gul karget ouzh kab gant ur peulven en aour;''

''- d'an 3 : e glazur karget gant ur pesk ouzh kleiz en aour;''

''e c'hab e glazur karget gant ur pont skourret e sabel loc'hant diouzh lezioù&quot;''

Aozer : Loïc Ermoy

Kuzul ar Gumun : 1976
|[[Restr:Blason ville fr Plouhinec (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLEIBEN
|''&quot;Rannet :''

''- d'ar 1 : e sabel e arbenn karv en aour;''

''- d'an 2 : e glazur e dañvoezenn ed en aour;''

''e wifrell en arc'hant karget gant teir brizhenn erminig e sabel&quot;.''
|[[Restr:Blason ville fr Pleyben (29).svg|110px]]
|-
|PLELANN-VEUR
|''&quot;En glazur, plezek en argant; ur greskenn en gul ouzh kab balirant&quot;''

diwar ardamezioù tiegezh Du Fossé (XVt)
|[[Restr:Blason de la ville de Plélan-le-Petit (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLELANN-VIHAN
|''En glazur plezhek en argant, ur greskenn en gul ouzh kab balirant''
|[[Restr:Blason de la ville de Plélan-le-Petit (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Pleneg-Nantraezh|PLENEG-NANTRAEZH]]
|''&quot;troc'het :''

''- ouzh 1, en sabel e leonparzh en archant, eilet gant seizh kregilhenn en argant, 4 ouzh kab, 3 ouzh beg;''

''- ouzh eil, en gul plezek en argant&quot;''
|[[Restr:COA fr Pléneuf-Val-André.svg|110px]]
|-
|PLENEVENTER
|''En glazur, e c'hwec'h kanochenn en argant, 3, 2, 1; e gab en erminig.
|[[Restr:Blason ville fr Plaintel (CôtesArmor).svg|110px]]
|-
|PLERGAR
|''&quot;e glazur, e varc'h gwinkant en arc'hant; e c'hab en arc'hant karget gant deliennoù eflenn ha bokedoù a deir kerezenn deliaou geotet&quot;'' 
|[[Restr:Blason ville fr Plerguer (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|PLERIN
|''En aour, e seizh mailhenn en glazur, 3, 1, 3.
|[[Restr:Blason ville fr Plérin (CôtesArmor).svg|110px]]
|-
|PLESKOB
|''&quot;en arc'hant, e dreustell e gul karget gant teir bezantenn en aour, eilet gant c'hwec'h brizhenn erminig, 3 ouzh kab, 3 ouzh beg&quot;''

ardamezioù Ao. de Pontsal, eskop Gwened hag eil-kañsellet Breizh, XVt, aotroo Kerdrean
|[[Restr:Blason ville fr Plescop (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLEULOC'H
|''En gul, e leonparzh en argant; e gonk kleiz ouzh kab en aour, e gebrenn en gul.
|[[Restr:Blason de la ville de Plélo (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLEURDUD
|''&quot;e gul, e dreustell en arc'hant karget gant kenweadurioù e sabel loc'hant ouzh lezioù, eilet ouzh kab gant div mailhenn en aour, hag ouzh beg gant ur bennzelwenn sant Iltud rod-heoliek en aour; e c'hab en arc'hant karget gant pemp brizhenn erminig e sabel&quot;''

Kuzul ar Gumun : 1992
|[[Restr:Blason ville fr Ploërdut (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLEURESTUD
|''&quot;palefarzhet :''

''- d'ar 1 : geotet e lest greet en aour;''

''- d'an 2 : e arc'hant, e ziv alc'houez lamellet e gul, ******* e sabel, eilet ouzh kab gant ur vrizhenn erminig e sabel;''

''- d'an 3 : en arc'hant, e manal ed en aour liammet e sabel;''

''- d'ar 4 : geotet e zivaskell en arc'hant, skoret gant ur ruilhenn en aour&quot;''

(diforc'hioù a zo gant Froger &amp; Pressensé)
|[[Restr:Blason ville fr Pleurtuit (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|[[Pleuveur-Bodoù|PLEUVEUR-BODOÙ]]
|''En glazur, e mor en argant, leinet gant ur steredenn en aour a beder terenn.''
|[[Restr:BlasonPleumeurBodou.svg|110px]]
|-
|PLEUWIGNER
|&quot;palefarzhet etre aour ha gul; e vevenn koñchek an eil en egile&quot;

Tiegezh Brec'h
|[[Restr:Blason ville fr Pluvigner (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLEZEVED
|''&quot;En gul, e bemp rodig kentr en aour, 2, 2, 1&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Plémet (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLISTIN
|da c'hortoz : kudenn a zo abalamour d'al livioù
|
|-
|PLOAREG
|''En glazur, plezek en erminig.

Tiegezh Plorec (XVt)
|[[Restr:Blason de la ville de Plorec-sur-Arguenon (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOENEG
|''&quot;Skejet :''''- d'ar 1 : e gul e manal ed;''

''-d'an 2 : geotet e doun en aour;''

''e wifrell en arc'hant e bemp brizhenn erminig e sabel&quot;''

Aozer : Henri Cabillic

Kuzul ar Gumun : 28 C'hwevrer 1997

(diforc'h a zo diwar liv an toun)
|[[Restr:Blason ville fr Plouhinec (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOERMAEL
|''En herminig, e leonparzh leonek en sabel, krunet en glazur, o zougen en e bav dehoù ur banniel en glazur karget gant pemp brizhenn erminig en argant, 3, 2.

d'Hozier, 1696
|[[Restr:Blason ville fr Ploërmel (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Ploveren|PLOVEREN]]
|''&quot;rannet :''

''- d'ar 1 : en arc'hant e zin treustell e sabel; e c'hab e gul karget gant uu horzh en aour;''

''- d'an 2 : e gul e c'hwec'h bezantenn en aour; e c'hab en erminig&quot;''

Kuzul ar Gumun : 1983
|[[Restr:Blason Ploeren.svg|110px]]
|-
|[[Plogastell-Sant-Jermen|PLOGASTELL-SANT-JERMEN]]
|''&quot;rannet etre aour ha gul, e c'hastell tourigellet gant tri tour kranellet, digoret ha dedoullet, eilet ouzh kab gant teir brizhenn erminig, 1, 2, an eil en egile&quot;''

Aozer: Bernard Le Brun
|[[Restr:Blason ville fr Plogastel-Saint-Germain (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOGONEG
|''En glazur, e dreustell en aour, karget gant ul leonparzh kudennek en gul, eilet ouzh kab gant teir kurunenn en aour hang ouzh beg gant teir brizhenn erminig ivez en aour&quot;''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 30 miz Kerzu 1980
|[[Restr:Blason ville fr Plogonnec (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOHEG
|''En erminig, e dri kebrenn en gul.''

Tiegezh Ploeuc-Tymeur (XIIIt)
|[[Restr:Blason de la ville de Plœuc-sur-Lié (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLONEIZ
|''&quot;en glazur, e dredeen koñchek en arc'hant ouzh beg, e heizez en aour tremenant e greizh holl. Ouzh kab, ur bezantenn en arc'hant karget gant ur vrizhenn erminig e sabel, eilet gant tri tilhenn kengreizhennek en aour&quot;''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 6 Meurzh 1990
|[[Restr:Blason ville fr Plonéis (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Ploneour-Lanwern|PLONEOUR-LANWERN]]
|''&quot;troc'het,''

''- d'ar 1 : e gul e daou penn leon diframmet en gul, dentek ha teodek e glazur;''

''- d'an 2 : e gul e manal ed en aour liammet en erminig&quot;''

aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 7 Eost 1987
|[[Restr:Blason ville fr Plonéour-Lanvern (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLONEVELL
|''&quot;Rannet etre aour ha gul, e zivaskell an eil en egile&quot;''

Aozer : R.Y Déniel

Prefedi : 24 Mezheven 1992
|[[Restr:Blason ville fr Plounévézel (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLONEVEZ-AR-FAOU
|''&quot;en aour, e dorzhell e gul karget gant un leon leoparzhet en aour, eilet ouzh dehoù gant ur bodig derv, ouzh kleiz gant ur bodig fav, an holl geotet, frouezhet en aour, o garennoù liammet; e c'hab e sabel karget gant seizh gwerzhidenn en arc'hant, an hini kreiz karget gant ur vrizhenn erminig e sabel&quot;''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar gumun : 21 Kerzu 1977 
|[[Restr:Blason ville fr Plonévez-du-Faou (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Plonevez-Porzhe|PLONEVEZ-PORZHE]]
|''&quot;palefarzhet :''

''- d'ar 1 : e glazur, e santez Anna o ziskouez ul levr digor da Itron Varia, an holl e aour;''

''- d'an 2 : geotet e deir tañvoezenn ed liammet ouzh beg;''

''- d'an 3 : geotet, e sourin en arc'hant karget gant teir brozhenn erminig e sabel;''

''- d'ar 4 : e glazur e mor kounaret treustellet;''

''e groaz en arc'hant balirant war al lodennadurioù&quot;''

aozer : Y. Clerc'h
|[[Restr:Blason ville fr Plonévez-Porzay (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Plonger|PLONGER]]
|''&quot;Troc'het :''''- d'ar 1 : daoudroc'het kommek etre aour ha glazur, ur c'huz-heol difoupant ouzh al lodennadeur;''

''- d'an 2 : en .... ? karget gant ............ ?. (diforc'hioù)''

''e greiz holl : ur skoed e glazur karget gant un draeneg en arc'hant peuliet, e vevenn amgrallet kevliv ouzh kab&quot;''

aozer : Atelier Arc en Ciel

Kuzul ar Gumun : 5 C'hwevrer 1988

Diwall : diforc'hioù 'zo gant Froger &amp; Pressense
|[[Restr:Blason ville fr Ploumoguer 29.svg|110px]]
|-
|[[Plouan|PLOUAN]]
|''&quot;sourinet etre argant ha gul a eizh pezh.'''

Tiegezh Koetken (1219)
|[[Restr:Blason de la ville de Plouasne (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOUARED
|''&quot;sourinet etre aour ha sabel a c'hwec'h pezh, e gonk brizhet etre argant ha gul.''

en iliz, abaoe 1616
|[[Restr:Blason ville fr Plouaret.svg|110px]]
|-
|PLOUARZHEL
|''&quot;troc'het kommek :''

''- d'ar 1, rannet etre aour e gregilhenn en arc'hant, ha glazur e c'huz-heol en aour, dremmwelet er c'hondon;''

''- d'an 2 : geotet, e ziv tañvouedenn ed en aour, o garennoù lammellet, leinet gant ur vrizhenn erminig e sabel&quot;''

Aozerez : Sylvie Quéré

Kuzul ar gumun : 1988
|[[Restr:Blason ville fr Plouarzel (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUDIERN
|''&quot;geotet, e vintr en arc'hant bevennet en aour, hebiat gant div tañvouezenn ed en aour, skoret gant ur pesk en arc'hant; e dostal kommek e glazur karget ouzh kab gant ur c'houdreustell en aour; e c'hab kommek en erminig&quot;''

Aozer : Y. Clerc'h
|[[Restr:Blason ville fr Plomodiern (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUE
|''&quot;geotet, e c'hember en aour; e gab en erminig karget gant ur c'houdreustell kommek en glazur&quot;''

Aozer : Kuzul ar Gumun, 1981
|[[Restr:Blason ville fr Plouay (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLOUEG-GRIFED
|''&quot;trochet etre geot hag erminig leun, e leon an eil en egile, krabanet, teodet, ha kurunet en aour, hag eilet ouzh kab gant div mailhenn en aour&quot;&quot;''

aozerien : Bernard Le Ny - Jégat

Kuzul ar Gumun : 1996
|[[Restr:Blason ville fr Pleugriffet (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLOUEG-AR-MOR
|''En glazur, e lestr teir gwern en aour gwisket en argant, war ur mor geotet; e gab en erminig.
|[[Restr:Blason de la ville de Plouézec (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOUESKAD
|''&quot;en gul, ouzh dehoù : en aour, e leon (kudenneg ?) en aour;''

''ouzh kleiz : ? ***********''

''leinet gant ur gurunenn kont en aour;''

''e c'hab en glazur, merket PLOUESCAT e galleg e lizherennoù meur&quot;''

(da c'hortoz pelloc'h !)
|[[Restr:Blason de Plouescat.jpg|110px]]
|-
|PLOUEZOC'H
|''&quot;en sabel plezhek en aour; e vevenn koñchek en gul&quot;''

ardamezioù Tiegezh Plouezoc'h, 1427
|[[Restr:Blason ville fr Plouezoc'h (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUFRAGAN
|''En glazur, e deir hregilhenn en argant; e gab gwriet en gul, karget gant teir kregilhenn en aour.
|[[Restr:COA fr Ploufragan (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Plouganoù|PLOUGANOÙ]]
|''&quot;en arc'hant, plezek e glazur&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Plougasnou (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUGASTELL-DAOULAS
|''&quot;palefarzhet lammellet, e glazur ouzh kab karget pep hini gant ur tenegezenn en gwirion, ha geotet ouzh lezioù, kargat pep hini gant ur sivienn en-gwirion;e lammell en arc'hant karget er c'hondon gant un tour en arc'hant, mogeriet ha karget gant ur vrizhenn erminig e sabel.''
|[[Restr:Blason ville fr Plougastel-Daoulas (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUGERNE
|''En aour e dreustell e gul, e sourin geotet karget gant teir bezantenn en arc'hant balirant; e c'hab en erminig''
|[[Restr:Blason ville fr Plouguerneau (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUGIN
|''&quot;Treustellet etre arc'hant hag aour a beder pezh, e zaou peul en glazur; e c'hab en aour karget gant teir brizhenn erminig en sabel&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Plouguin 29.svg|110px]]
|-
|PLOUGOÑ
|''&quot;e glazur, e heol en aour loc'hant ouzh beg, e dour-tan en erminig e zaou luc'hedenn en aour, war ur savenn e geot difoupant ouzh beg ha peuliet&quot;''

Aozerezh : Suzanne Gauthier

Enrollet : 10 C'hwevrer 1978
|[[Restr:Blason ville fr Plogoff (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUGONVELEN
|''&quot;geotet, e varc'h mor askellet en arc'hant; e c'hab kommek en aour karget gant teir melionenn e sabel&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Plougonvelin (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUGONVEUR
|''&quot;rannet :''

''- ouzh 1, brizhet etre aour ha gul;''

''- ouzh 2, en gul, e groaz en aour divouedet.''

ar 1, familh Bilsic (XVt); an 2, familh Kergorle (1312)
|[[Restr:Blason de la ville de Plougonver (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOUGONWAZ
|''En gul, e lammel e aour.
|[[Restr:Blason de la ville de Plouguenast (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOUGOULOUM
|''&quot;en gul, e goulm dispak en arc'hant, en e beg ur bodig olivezenn geotet;''''e c'hab en arc'hant, karget gant pemp brizhenn erminig en sabel&quot;''

Aozer : François Sévère

Kuzul ar Gumun : 5 Here 1980 ha 25 Mezheven 1981
|[[Restr:CoA fr Plougoulm.svg|110px]]
|-
|PLOUGRAZ
|''En argant, e groaz pavek en gul.

Tiegezh Plougraz, (XVt)
|[[Restr:Blason de la ville de Plougras (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOUHA
|''&quot;Rannet :''

''- ouzh c'hentañ : en gul e seizh mailhenn en aour, 3, 3, 1;''

''- ouzh eil : en glazur e seizh bezantenn en aour, 3, 3, 1, e gab en aour. 
|[[Restr:Blason ville fr Plouha (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOUHERN
|''&quot;palefarzhet :''

''- ouzh 1 h 4, en gul e c'hwec'h pempdiliaouenn en aour, 3, 2, 1;''

''- ouzh 2 ha 3, en argant e lammell en gul, eilet gant peder kanochenn kevliv.
|[[Restr:Blason de la ville de Plouër-sur-Rance (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOUIDER

|''&quot;Rannet :''''- d'ar c'hentan, en aour e vrizhenn erminig en sabel ouzh kab hag e arbenn buoc'h en sabel ouzh beg;''

''- d'an 2 : en glazur e vrizhenn erminig en arc'hant ouzh kab hag e arbenn buoc'h en arc'hant ouzh beg;''

''e groaz latin divouedet en arc'hant, karget gant ur gleze-leur en sabel ouzh beg, balirant&quot;''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 18 Genver 1980
|[[Restr:Blason ville fr Plouider (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUIGNO
|''&quot;Geotet, e groaz keltiek en aour&quot;''
|[[Restr:COA fr Plouigneau.svg|110px]]
|-
|PLOUILIO
|''En argant, e leonparzh en sabel, eilet gant teir kregilhenn kevliv.

Tiegezh Kemper a Lanaskol (XVt)
|[[Restr:Blason de la ville de Ploumilliau (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Plounevez-Kintin|PLOUNEVEZ-KINTIN]]
|''En glazur, e gebrenn en aour, eilet gant teir steredenn en aour.

Tiegezh a Blounevez (XIVt)
|[[Restr:Blason de la ville de Plounévez-Quintin (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOURC'HAN
|''En gul, e ziv gwifrell en argant''
|[[Restr:Blason de la ville de Plourhan (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOUVALAE
|''En argant, e sourin en gul karget gant teir mailhenn en aour, leinet gant ul leon en gul krabanet, teodet, ha kurunet en aour.

Tiegezh Plessis-Mauron (XIVt)
|[[Restr:CoA fr Ploubalay.svg|110px]]
|-
|PLOUVARA
|''&quot;rannet :''

''ouzh 1 : troc'het etre argant ha gul, e leon an eil en egile;''

''ouzh 2 : en argant e gab dentek en gul a bemp pezh.
|[[Restr:Blason de la ville de Plouvara (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLOUVIEN
|''&quot;en aour, e leon kudennek e sabel, kurunnet en aour, o zerc'hel ur gammel ivez en aour, karget ouzh beg gant ul lizherenn veur P en arc'hant; e c'hab kenframmek etre arc'hant ha gul a c'hwec'h pezh&quot;''

Aozerien : Yann ha Mone Nicolas
|[[Restr:Blason ville fr Plouvien (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUZANE
|''&quot;en gul, e dour en aour difoupant ouzh beg ha digoret ouzh kab da dizhout al lezioù, digoret hag goulaouet e gul, eilet ouzh dehou gant ul lunedenn-greskiñ en aour, hag ouzh kleiz gant un dañvoezenn ivez en aour;''''e c'hab kranellet en arc'hant, karget gant teir brizhenn erminig e sabel e-barzh ar c'hranelloù&quot;''

Aozerien : C. Graillot; A. Hébert; M. Le Bec; Cl. Fagnen
|[[Restr:Blason ville fr Plouzané (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUZENIEL
|''&quot;Troc'het milginet e deir pezh etre geot hag aour, karget ouzh kab gant teir bleuñv aval-douar treustellet en arc'hant, nozelek en aour, hag ouzh beg gant un arbenn karv e sabel&quot;''

Aozer : Jean-Edouard Benoiston

Kuzul ar Gumun : 16 C'hwevrer 1976
|[[Restr:Blason ville fr Ploudaniel (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOUZIRI
|''&quot;en aour, e zervenn diframmet e sabel, meziet e gul&quot;''

Aozer : Fons de Kort

Kuzul ar Gumun : 19 Kerzu 1983
|[[Restr:Blason ville fr Ploudiry (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOVAN
|''&quot;en aour e bastellegoù en gul, serret gant un dalwedenn a bemp pezh etre gul hag aour, a-us un helm en aour, leinet gant ul leon tremenant en gul; e c'hab en gul korzennek a 4 pezh, karget gant teir brizhenn erminig en aour; e beder torzhell en gul e-barzh korzhennoù ar c'hab&quot;''

aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 11 Mar 1996
|[[Restr:Blason ville fr Plovan (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOVEILH
|''&quot;en arc'hant, e aerouant en gul gwakoliet en erminig; e vevenn geotet&quot;''

Aozer : J. Charpy

Kuzul ar Gumun : 21 Here 1968
|[[Restr:Blason ville fr Plomelin 29.svg|110px]]
|-
|PLOVEUR
|''&quot;troc'het :''

''- d'ar 1 : en arc'hant, e zaou boned frijian e gul;''

''- d'an 2 : rannet etre gul hag aour&quot;''

Kuzul ar Gumun : 5 Mae 1978
|[[Restr:Blason ville fr Plomeur (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLOZEVED
|''&quot;en aour, e lestr teirwern, armet, greet ha sparraouezet en gul, eilet ouzh kab gant div brizhenn erminig ivez en gul;''''e c'hab (émanché ***?) krennet en gul, karget gant ur &quot;blumpaun&quot; en aour, eilet gant tri bezantenn en aour, ar re ouzh kab daougement hini ouzh beg&quot;''

aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 6 C'hwevrer 1993
|[[Restr:Blason ville fr Plozévet (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLUA
|''En aour e groaz konchek en glazur karget gant ur pesk en argant er c'hondon.''

Kuzul ar Gumun : 29 Here 1988
|[[Restr:CoA br Plua.svg|110px]]
|-
|PLUFUR
|''En gul, e deir pempdilhaouenn en argant; e vevenn hurennet ivez en argant.''

Kuzul ar Gumun : 11 C'hwevrer 2004
|[[Restr:Blason de la ville de Plufur (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLUGUEN
|''En glazur, e c'harv savant en aour; e vevenn kommek etre gul hag arc'hant''

aozer : Jakez Derouet

Kuzul ar Gumun : 27 Ebrel 1984
|[[Restr:Blason ville fr Pluguffan (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLUHERNIN
|''&quot;palefarzhet :''

''- d'ar 1 : en arc'hant karget gant ur groaz en glazur;''

''- d'an 2 : en gul, e horzh gwifrellet eilet ouzh kleiz gant un engraver peuliet, an holl en aour;''

''- d'an 3 : e gul, e beulven en aour;''

''- d'ar 4 : e vilin dileuniet en arc'hant, e rod e sabel, skoret gant un eilenn kommek en glazur&quot;''

aozer : Bernard Le Ny - Jegat

1992
|[[Restr:Blason ville fr Pluherlin (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLUNED
|''En aour, e dreustellan en sabel, ur palouer en glazur balirant, ur dintenn en argant balirant e greiz-holl.
|[[Restr:Blason de la ville de Pluzunet (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLUNIAV
|''&quot;En glazur, e gleze ouzh kab en arc'hant dornigellet en aour, eilet gant seizh rozenn aour ouzh gouremm&quot;''

aozer : Loïc Ermoy. 1979
|[[Restr:Blason ville fr Pluméliau (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLUSKELLEG
|''&quot;kebret etre argant ha gul a c'hwec'h pezh; e gab en glazur karget gant div goudreustell en aour.''

tennet eus ardamezhioù tiegezh Ploësquellec (1416)
|[[Restr:Blason Plusquellec.svg|110px]]
|-
|PLUVAELGAD
|''&quot;en glazur, e deir sourin en glazur&quot;''

Tiegezh Plumaelgad (1381)
|[[Restr:Blason de la ville de Plumaugat (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLUVAODAN
|''En argant, e gebrenn en gul eilet gant tri evn kevliv.

diforc'h diwar ardamezhioù familh Pluvaodan (1415)
|[[Restr:Blason de la ville de Plumaudan (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PLUVELEG
|''&quot;en aour, e gammell en arc'hant, hebiaet gant daou peul en glazur, pep hini hanter krouget ouzh kab, pep peul dardet a eizh pezh ha pep hanter-krougenn a ziv pezh; an hanter-krougenn a-zehou karget gant teir brizhenn ginerminig en arc'hant, an hini a-gleiz karget gant tri pesk en arc'hant treustellet an eil dreist egile&quot;''

, Aozer : R. Fachard
|[[Restr:Blason ville fr Plumelec (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLUVERGAD
|&quot;En arc'hant, e sourin e gul, eilet ouzh kab gant daouzek brizhenn herminig e sabel, 4, 4, 2, 2, ar seizhvet dileuniet, hag ouzh beg gant teir tañvouezenn segal geotet ha peuliek&quot;

aozerien : Ph. Tessier ha J. Le Palud

Kuzul ar Gumun : 21 miz Kerzu 1995
|[[Restr:Blason ville fr Plumergat (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PLUVERIN
|''&quot;En glazur, e lammell en aour, karget ouzh kondon gant ur vrizhenn erminig en sabel, hag eilet gant ur manal ed en aour e bep konk ouzh kab ha lezioù, hag gant ur vailhenn en aour ouzh konk beg&quot;''

Kuzul ar Gumun : 21 miz Du 1997
|[[Restr:Blason Plumelin.svg|110px]]
|-
|PLUWENN
|''&quot;Talbennanek etre sabel hag arc'hant, mantellet en arc'hant karget gant div brizhenn erminig e sabel; e vevenn geotet karget gant dek bezantenn en aour&quot;''

aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 29 miz Du 1994
|[[Restr:Blason ville fr Pleuven (Finistère).svg|110px]]
|-
|PLUWIGNER
|''&quot;palefarzhet etre aour ha gul, e vevenn koñchek an eil e egile.''

Tiegez Brec'h
|[[Restr:Blason ville fr Pluvigner (Morbihan).svg|110px]]
|-
|POLIEG
|&quot;rannet etre arc'hant ha glazur, e leon e gul kurunet ha teodet en aour, balirant&quot;

diwar ardamezioù tiegezh Poilley (XIt k)
|[[Restr:Blason ville fr Poilley (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|PONDI
|''En gul, e nav mailhenn en aour, 3, 3, 3.

d'Hozier, 26.03.1698

Tiegezh Roc'han; siell 1222
|[[Restr:COA fr Pontivy.svg|110px]]
|-
|[[Pont-ar-Veuzenn-Kimerc'h|PONT-AR-VEUZENN-KIMERC'H]]
|''&quot;e gul, e bont en aour er c'hondon, eilet gant peder steredenn flimminant a bemp terenn kevliv&quot;''

Aozer : M. Héry

Kuzul ar Gumun : 18 Kerzu 1952 
|[[Restr:Blason ville fr Pont-de-Buis-lès-Quimerc'h (Finistère).svg|110px]]
|-
|PONT-AVEN
|''&quot;E glazur e bont e ziv bolz en aour, mogeriet e sabel, eilet ouzh kab gant div rod milin en aour hag ouzg beg gant ur vezantenn en arc'hant karget gant ul lestr e gul goueliet en erminig&quot;''

Kuzul ar Gumun : 28 Eost 1981
|[[Restr:Blason ville fr Pont-Aven (Finistère).svg|110px]]
|-
|PONTEKROAZ
|''&quot;E glazur, e leon kudennek en arc'hant&quot;''
|[[Restr:COA fr Pont-Croix.svg|110px]]
|-
|PONTKASTELL-KEREN
|''&quot;Brizhet etre arc'hant ha glazur, e greskenn e gul&quot;''

XIt k.
|[[Restr:Blason fam FRA de Blain.svg|110px]]
|-
|PONT-MARZHIN
|''&quot;troc'het etre glazur hag arc'hant, e bont en aour balirant, mogeriet en sabel, e manac'h difoupant, ul loa-vañsoner en e zorn dehoù, eilet gant ur gistinenn-zour a-zehoù hag ur vlourdilizenn a-gleiz, an holl en aour&quot;''

Aozerien : M. Pressensé ha G. Brisson.

Kuzul ar Gumun : 28 Meurzh 1991
|[[Restr:Blason ville fr Pont-Saint-Martin (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Pont-'n-Abad|PONT-'N-ABAB]]
|''&quot;en aour, e leon e gul&quot;''

Prefedi : 15 Kerzu 1975

Tennet diwar ardamezioù tiegezh Pont an Abab (siell 1384)
|[[Restr:COA fr Pont-l'Abbé.svg|110px]]
|-
|PONT-PAGAN
|''&quot;e gul, e bont ur volzenn en arc'hant mogeriet e sabel ha loc'hant ouzh lezioù, difoupant diouzh un dostal kommek en aour, leinet gant daou leonparzh en aour tal ouzh tal loc'hant ouzh lezioù, o zerc'hell ur rod dentek e sabel karget gant ur pezh moneiz 1 lur en gwirion&quot;''

Pont gwir-treizh war ar steir Seiche (Sipia). Pezh 1 lur (= franc) 1986 pa 'z e oa bet krouet ar gumun.
|[[Restr:Blason ville fr Pont-Péan 35.svg|110px]]
|-
|PONTREV
|''En gul, e groaz koñchek en aour.

Ardamezhioù familh Kemper-Gwezenneg (XIIIt)
|[[Restr:Blason de la ville de Pontrieux (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|PONT-SKORF
|''En glazur e bont en argant a deir bolz, difoupañ diouzh al lezioù, eilet er c'hab a-gleiz gant teir bezantenn en aour hag ouzh beg gant ur vailhenn ivez en aour; e c'hrenngonk en aour e groaz en gul.
|[[Restr:Blason ville fr Pont-Scorff (Morbihan).svg|110px]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Pornizh|PORNIZH]]
|''&quot;En glazur, e eor sourinet, karget gant ur ganol gwifrellet, leinet gant ur steredenn, an holl en aour; eilet gant peder ginerminig en arc'hant, unan e pep konk&quot;''

Aozer : Ao. Durivault, 1946
|[[Restr:Ancien blason ville fr Pornic (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|(kumun nevez)
|[[Restr:Blason ville fr Pornic (Loire-Atlantique).svg|121x121px]]
|-
|PORNIZHAN
|''&quot;En glazur, e roc'hell en arc'hant skoet gant ar mor; e c'hab en arc'hant, e binenn geotet war ur savenn kevliv, eilet gant div kregilhenn en gul&quot;''

Aozerien : Aoz. Leray &amp; Chauvet.

Kuzul ar gumun : 18 a viz Du 1912
|[[Restr:Blason ville fr Pornichet (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|PORZH-KAROZH
|''&quot;En gul, e herlegon en arc'hant, pigoset hag iziliet e sabel&quot;''

diwar ardamezioù tiegezh Porzh-Karozh, XIIIt
|[[Restr:Blason ville fr Porcaro (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PORZH-LAE
|''Rannet etre Frañs ha Navarra''
|[[Restr:Blason Le Palais 56.svg|110px]]
|-
|[[Porzh-Loeiz|PORZH-LOEIZ]]
|''En glazur, e eor en argant, leinet gant teir flourdilizenn en our treustellet.
|[[Restr:Blason ville fr Port-Louis (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Porzh-Pêr|PORZH-PÊR]]
|''&quot;e gul, e dreustell kranellet en arc'hant, eilet ouzh kab gant un alc'houez en aour treustellet hang ouzh beg gant ur vrizhenn erminig e sabel&quot;''

Kuzul ar Gumun : 10 Mae 1978

Enrolletar 25 Ebrel 1979
|[[Restr:Blason ville 44 Port-Saint-Pere.svg|110px]]
|-
|POULDOURAN
|''En glazur, e zek kanochenn en aour, 4, 3, 2, 1; e gonk en gul karget gant ul leon en argant.
|[[Restr:Blason de la ville de Pouldouran (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|AR POULGWENN
|''&quot;En glazur e lestr ouzh kleiz en aour, gwisket ha greet kevliv; war un dredeenn kommek en arc'hant; e c'hab en erminig&quot;''

Aozer : Ao. Marcel Baudry.

Kuzul ar Gumun : 10 miz Du 1951

Enrollet ar 15 Mae 1952
|[[Restr:Blason ville fr Le Pouliguen (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|POULLANN
|''&quot;En glazur, e groaz pavek en arc'hant; ur manal ed en aour (liammet*) en gul e-greiz holl; e c'hab en arc'hant kommek, karget gant teir brizhenn erminig&quot;''

Aozer : Bernard Le Brun

Kueul ar Gumun : 28 Genver 1993
|[[Restr:Blason ville fr Poullan-sur-mer (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Poullaouen|POULLAOUEN]]
|&quot;En erminig, kebrennet e gul&quot;
|[[Restr:Blason ville fr Poullaouen (Finistère).svg|110px]]
|-
|PRADVAEL
|''&quot;Skejet etre gul ha geot,''''- d'ar 1 : un dañvad en aour e benn ouzh kleiz;''

''- d'an 2 : un delfin en aour peuliet;''

''e eor en arc'hant balirant war al lodennadur, un tric'horn kevliv en e veg;''

''e c'hab en arc'hant karget gant pemp brizhenn erminig e sabel&quot;''

Aozer : Ao. Paul Messac

Kuzul ar Gumun : 29 Mae 1946

Enrollet an 19 Gouere 1972
|[[Restr:Blason ville fr Préfailles (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|PREDERION
|''&quot;Troc'het :''

''- ouzh 1, en gul e ziv bolz gevellek en aour, en hini a-zehou ur groaz pavek en argant, en hini a-gleiz ur vrizhenn erminig en argant;''

''- d'a 2, geotet e dostal kommek, leinet dant ur c'hudon nijant, balirant war ur menez a beder pezh dileinet, an holl en argant&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Brandérion (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PRESPERIEG
|''&quot;geotet, e levr digor en aour, e dostal mogeriet e geot; e c'hab en erminig&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Pipriac 35.svg|110px]]
|-
|PREVEL
|''&quot;En glazur, mantellet en aour :''

''- dan 1, ur vazh hag un alc'houez a grenn-amzer en aour lammellet;''

''- d'an 2 : unneg torzhell en glazur gouremet, eilet gant teir brizhenn erminig en sabel peuliet&quot;''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : miz Kerzu 1987
|[[Restr:Blason ville fr Primelin (Finistère).svg|110px]]
|-
|PREVENKEL
|''&quot;Brizhet ha ginvrizhet etre aour ha gul; e c'hab en glazur karget gant un heol en aour difoupant&quot;''

Aozer : J.P Marzelière

Kuzul ar Gumun : 7 C'hwevrer 1971

Enrollet : 17 Meurzh 1971
|[[Restr:Blason ville fr Prinquiau (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|PRIZIEG
|''&quot;Troc'het :''''- d'ar 1 : rannet etre sabel karget grant ur groaz koñchek en arc'hant, ha gul garget gant ur gammel eskob en aour;''

''- d'an 2 : en arc'hant e div dreustell kommek en glazur, ur rod milin difoupant diouzh an dreustell ouzh beg ha balirant&quot;''

Kuzul ar Gumun : 13 Genver 1992 
|[[Restr:Blason ville fr Priziac (Morbihan).svg|110px]]
|-
|PUÑSEL
|''&quot;En gul, e veunteun en arc'hant mogeriet e sabel, eilet gant div bouc'hal a Henamzer en aour kein ouzh kein; e c'hab brizhet&quot;''

Aozer : Michel Pressensé

Kuzul ar Gumun : 21 Gwengolo 1995
|[[Restr:Blason ville fr Puceul (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|}

== R ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|RADENEG
|''&quot;palefarzhet :''

''- d'ar 1 : en arc'hant e deir brizhenn erminig sourinet en sabel;''

''- d'an 2 : en gul, e bemp mailhenn en aour kroaziet;''

''- d'an 3 : en sabel, e dorn peuliet Sant Gwilherm binnigañ;''

''- d'ar 4 : geotet, e chapel Sant Fiakr en arc'hant mogeriet ha toet en sabel, skoret gant un dreustell kommek en glazur;''

''E greiz holl, tres ar gumun linenneket en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Radenac (Morbihan).svg|110px]]
|-
|REDON
|''&quot;en glazur, e deirgwern en arc'hant, war gwagennoù kevliv; e c'hab en arc'hant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Redon (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|REGINI
|''&quot;palefarzhet :''

''- d'ar 1 : en gul e nav mailhenn en aour;''

''- d'an eil : en arc'hant, e sourin kommek en glazur, eilet gant teir melionenn geotet, unan ouzh kab, div ouzh beg;''

''- d'an 3 : en arc'hant erminiget;''

''- d'ar 4 : geotet, e c'hilhog en aour;''

''a greiz holl : en glazur, e gammel eskop en aour&quot;''

Aozer : Bertrand Frelaut

Kuzul ar Gumun : 07 Gouere 1996
|[[Restr:Blason ville fr Réguiny (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Ar Releg-Kerhuon|AR RELEG-KERHUON]]
|''&quot;En glazur, e lestr kerhor en sabel, greet ha goueliet en aour, e c'hab en arc'hant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel&quot;''
|[[Restr:Blason Ville fr Le Relecq-Kerhuon.svg|110px]]
|-
|REMENGOL
|''&quot;geotet e dreustell gwriet en glazur, e groaz balirant a bevar tour en sabel mogeriet en arc'hant, an hini ouzh kab toet; e skoed en aour karget gant santez Julid en arc'hant, balirant a greiz holl ouzh kalon, hag eilet ouzh kab dehou gant un tan en-gwirion, ouzh kab kleiz gant ur stouv gwer en arc'hant, ouzh beg dehou gant ur gordenn talwedek en aour, ouzh beg kleiz gant daou tour iliz sourinet en archant, toet en sabel, an hini ouzh beg balirant war egile&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Remungol (Morbihan).svg|110px]]
|-
|REOZ
|''&quot;En glazur e zek bezntenn en aour, 4 3, 2, 1&quot;''

Tiegezh Reoz. Siell 1351
|[[Restr:Blason ville fr Rieux (Morbihan).svg|110px]]
|-
|RESTER
|''&quot;en gul, plezhek en erminig&quot;''

Ardamezioù tiegezh Koem, aotrounez la Chenaudières e Rester (siell 1270)
|[[Restr:Blason ville fr Retiers (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|REUDIED
|''En glazur e lestr en aour gwisket en erminig, war gwagennoù geotet; e gab talbennanek etre gul hag argant, an argant karget gant peder goudreustell en glazur.

ger ardamez : &quot;RATIATUM. RESPECTE SON PASSE, ASSURE SON AVENIR&quot;

Aozer : Ao. Raffin. 1969

Kuzul ar Gumun : 30 Genver 1970
|[[Restr:Blason ville fr Rezé (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|REUZ
|''En argant e dreustell en gul eilet gant tri per en sabel, tanet en gul; e vevenn kenframmet a ugent dremmad etre sabel hag aour.

Tiegezh Appigné; siell 1285.
|[[Restr:Blason ville fr Le Rheu 35.svg|110px]]
|-
|RIALEG
|''&quot;geotet, e wifrell kommek, eilet ouzh kab gant ul ledsaezh hag ouzh beg gant un dañvouzhenn ed, an holl en argant.

aozerien : Ao. Ferré ha Pressensé

Kuzul ar Gumun : 26 Mezheven 1970
|[[Restr:Blason ville fr Riaillé (Loire-Atlantique ).svg|110px]]
|-
|RIANTEG
|''&quot;en glazur, e c'hebrenn en arc'hant karget gant teir brizhenn erminig en sabel, eilet ouzh kab gant div morvran dispak en aour, hag ouzh beg gant ur veunteun en aour digoret&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Riantec (Morbihan).svg|110px]]
|-
|RIEG
|''&quot;en aour, e dreustell kommek en glazur, karget gant teir istrenn en arc'hant, eilet ouzh kab gant ur vrizhenn erminig en sabel hebiaet gant div mailhenn en glazur, hag ouzh beg gant ul leonerer en guk&quot;''

Aozer : Yves Clerc'h

Kuzul ar Guun : miz Mae 1991
|[[Restr:Blason ville fr Riec-sur-Belon (Finistère).svg|110px]]
|-
|RIOLEG
|''En glazur, e dri pod dour en argant.''
|[[Restr:Blason de la ville de Rouillac (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Roazhon|ROAZHON]]
|''&quot;peuliet etre argant ha sabel a c'hwec'h pezh, e gab en erminig.''

d'Hozier. 19 Here 1697
|[[Restr:Blason Rennes.svg|110px]]
|-
|ROC'HAN
|''En gul, e nav mailhenn en aur, 3, 3, .

Tiegezh Roc'han (siell 1222)

Gwelout ivez Pondi
|[[Restr:COA fr Pontivy.svg|110px]]
|-
|[[Roc'h-an-Argoed|ROC'H-AN-ARGOED]]
|''&quot;brizhet etre aour ha glazur.

Tiegezh Rochefort; siell 1276
|[[Restr:Blason ville fr Rochefort-en-Terre (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Ar Roc'h-Bernez|AR ROC'H-BERNEZ]]
|''En aour, e erez daoubenek dispaket en sabel, iziliet, krabanet, ha pigoset en gul.
|[[Restr:Blason ville fr La Roche-Bernard 56.svg|110px]]
|-
|[[Ar Roc'h-Derrien|AR ROC'H-DERRIEN]]
|''En argant, e leon en gul.
|[[Restr:COA fr La Roche-Derrien.svg|110px]]
|-
|RODENT
|''&quot;en arc'hant, e rod horolaj en sabel&quot;''

Ardamezioù Prioldi Rodent, aotret an 9 miz Kerzu 1701.

Kuzul ar Gumun : 18 Meurze 1962

Enreollet : 19 Gouere 1972
|[[Restr:Blason ville 44 Rouans.svg|110px]]
|-
|ROSKAÑVEL
|''&quot;en glazur, e talbenn en aour a bevar derez difoupant ouzh beg karget gant ur vrizhenn erminig en gul&quot;''

Aozer : J.-E. Benoiston

Kuzul ar Gumun : 1977
|[[Restr:Blason ville fr Roscanvel (29).svg|110px]]
|-
|ROSKO
|''&quot;en glazur, e lestr greet en arc'hant, war ur mor kevliv, ar ouelioù dispak en erminig; e c'hab gwriet en erminig&quot;''
|[[Restr:CoA fr Roscoff.svg|110px]]
|-
|ROSPORDEN
|''&quot;en erminig, e c'houwrifrell en gul; e c'hab en glazur&quot;''

Aozer : J.E Benoiston

P.F : 8 Mae 1981
|[[Restr:Blason ville fr Rosporden (Finistere).svg|110px]]
|-
|ROSTRENENN
|''En erminig, e deir zreustell en gul.''
|[[Restr:Blason Rostrenen.svg|110px]]
|-
|ROVELIEG
|diforc'hioù 'zo gant Froger ha Pressensé
|[[Restr:Blason ville fr Romillé 35.svg|110px]]
|-
|ROVENIEG
|''&quot;palefarzhet :''

''- d'ar 1 ha 4 : en arc'hant, e deir erminig en sabel;''

''- d'an 2 : en aour, e joskenn en sabel lagadek ha stilhonek en arc'hant;''

''- d'an 3 : en aour, e radenn geotet&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Romagné (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|RUFIEG
|''&quot;en glazur, e groaz koñchek en aour, er konk ouzh kab a zehou ur penn bourc'h ivez en aour; en e c'hreiz ur skoed en gul karget gant tri bordon en aour, 2 hag 1&quot;''

Aozer : Jean-Paul Fernon

Kuzul ar Gumun : 27 Here 1988

diwar ardamezioù tiegezhioù de la Bourdonnaye, Mur, la Rivière, Couldebouc
|[[Restr:CoA fr Ruffiac.svg|110px]]
|-
|RUNONN
|''E sabel, e onenn en argant war ur savenn kevliv; e gab en gul e groaz en argant karget gant ur vrizhenn erminig ha skoret gant ur c'housourin kommek en argant.
|[[Restr:Blason ville fr Le Fresne-sur-Loire.svg|110px]]
|-
|RUVELIEG
|''&quot;Rannet :''

''- d'ar 1 : en arc'hant, e groaz pavek en gul, eilet ouzh kab dehoù gant ur steredenn ivez en gul;''

''- d'an 2 : e c'hastell teir tourigan en aour, digoret ha sklerijennet en glazur, eilet ouzh kab gant div brizhell ginerminig en arc'hant&quot;''

Aozerien : Chaloni Corbineau hag Ao. Michel Pressensé.

Kuzul ar Gumun : 11 Kerzu 1992 ha 22 Genver 1993

eus an Xt kantved betek ar 7 Eost 1777, Ruvelieg e oa diwar bevenn didan ar vro Poatev. 
|[[Restr:Blason ville fr Remouillé (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|RUZIEG
|''En gul, e groaz divouedet pavek en aour.''

aozer : Ao. Loeiz Renaud

brizhenn ardamezioù tiegezh a Rougé
|[[Restr:Blason ville fr rougé (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|RUZINIEG
|''&quot;en gul, e c'hebrenn en arc'hant eilet ouzh kab gant div flourdilizenn en aour, hag ouzh beg gant ur wezhenn troc'het; e c'hab en erminoù&quot;''

Aozer : Eugène Charron

Kuzul ar Gumun : 29 miz Du 1982

Enrollet : 3 Mae 1989
|[[Restr:Blason ville fr Ruffigné (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|}

== S ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|SANT-ALAR
|Trev Irvilhag

''&quot;En aour, e wezenn geotet, seizennet en gul, heuliet gant tri c'houarn marc'h en sabel, 2, 1&quot;''

Enrollet : 12 Gouere 1984
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Eloy (Finistère).svg|110px]]
|-
|SANT-ALBIN-AR-C'HESTELL
|''&quot;en arc'hant, e groaz eoriek, eilet ouzh kab dehou gant ur vrizhenn erminig, hag ouzh beg kleiz gant ur vlourdilizenn, an holl en gul&quot;''

Aozer : Michel Pressensé

Kuzul ar Gumun : 1968
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Aubin-des-Châteaux (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-ALBIN-ELVINIEG
|''&quot;Rannet :''

''- d'ar 1 : en gul, e beder gwerzhidenn treustellet en arc'hant eilet gant c'hwec'h bezantenn kevliv, tri ouzh kab, tri ouzh beg;''

''- d'an 2 : gwerzhidet etre aour ha geot;''

''e erion en arc'hant hag e roued en arc'hant balirant war al lodennadur&quot;''

Aozerien : J. Charpy &amp; S. Gauthier.

Kuzul ar Gumun : 24 Here 1980
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Aubin-d'Aubigné (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-ALBIN-AN-HILIBER
|''&quot;gwezboellek etre aour ha glazur, e c'hrennbalefarzh en erminoù&quot;''

Ardamezioù Pêr a Zreux
|[[Restr:Blason ville fr Saint Aubin du Cormier.svg|110px]]
|-
|SANT-ALEUSTR
|''&quot;trochet :''

''- d'ar 1 : en glazur e besk en aour, en e veg ur ruilhenn kevliv;''

''- d'an 2 : en erminoù&quot;''

Aozer : J. Cl. Renaud

Kuzul ar Gumun : 1991

* ruilhenn en aour sant Arnould
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Allouestre (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-ALVAN
|''&quot;geotet, e chapel Sant Jakez e argant mogeriet en sabel, skoret gant daou tañvoezenn ed en aour pleget ha liammet ouzh beg.''
|[[Restr:Blason ville fr St Alban.svg|110px]]
|-
|SANT-ANDREV-AN-DOUREIER
|''&quot;en glazur, e lammel en arc'hant, karget ouzh kondon gant ur vrizhenn erminig en sael, hag eilet gant peder moualc'henn en aour&quot;''

Aozer : Ao. J.P. Marzelière

Kuzul ar Gumun : 8 Mezheven 1982

Enrollet : 3 Mae 1989
|[[Restr:Blason ville fr Saint-André-des-Eaux (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Sant-Armael|SANT-ARMAEL]]
|
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Armel (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-BREWALAER
|''&quot;en sabel, e bordon en arc'hant, hebiaet gant lizherennoù meur S ha B en aour&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Broladre (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|[[Sant-Brewenn|SANT-BREWENN]]
|''&quot;Treuzpalefarzhet :''

''- d'ar 1 : en glazur, karget gant ur skoed en aour e groazh en sabel;''

''- d'an 2 : en aour, e wiñver choukant en gul;''

''- d'an 3 : en aour, e wezenn bin troc'het geotet;''

''- d'ar 4 : en glazur, e lestr en arc'hant war ur mor kevliv&quot;''

Aozer : Ao. Bouvier

Kuzul ar Gumun : 1946
|[[Restr:Blason ville 44 Saint-Brévin-les-Pins.svg|110px]]
|-
|SANT-BRIAG
|''&quot;en glazur, e bont kommek an arc'hant a deir bolzenn, mogeriet en sabel, loc'hant ouzh lezioù&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Briac-sur-Mer 35.svg|110px]]
|-
|SANT-BRIEG
|''&quot;En glazur, e leonerer en aour, krabanek, teodek, ha pigosek en gul&quot;''

Brevet Hozier 1698
|[[Restr:Blason Saint-Brieuc.svg|110px]]
|-
|SANT-BRIEG-MAORON
|''&quot;en erminoù e leon en gul&quot;''

Ardamezioù tiegezh Troussier (XIIt), beskont Gabetière e 1637

Kuzul ar Gumun : 1991
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Brieuc-de-Mauron (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-BRIZH-GOUGLEIZH
|''&quot;peuliet etre gul hag aour a c'hwec'h pezh&quot;''

Ardamezioù tiegezh Sant-Brizh (siell 1248)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Brice-en-Coglès 35.svg|110px]]
|-
|SANT-DENWAL
|''&quot;en gul, e unnek kanochenn en arc'hant, 4, 3, 4&quot;''

diwar ardamezioù tiegezh Sant-Denwal. XVt .
|[[Restr:Blason ville fr SaintDenoual (CôtesArmor).svg|110px]]
|-
|SANT-DERC'HEN
|karter eus Gwineventer

''&quot;en sabel, e aerouant en aour; e c'hab e c'hebrenn war e eneb, karget gant un helm troñsennet ha leinet gant ul leon kudennek en sabel, al loen war un dalwedenn a seizh pezh etre sabel hag aour, krogennek gant ur pastelleg ivez en sabel, e c'hourem en aour, hebiaet gant div brizhenn erminig en sabel&quot;''

Aozer : Bernard Le Brun. 1984

Kuzul ar Gumun : 11 Here 1986
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Derrien (Finistère).svg|110px]]
|-
|SANT-ELER-KALEON
|''E groaz e sabel karget er c'hondon gant ur skoed en arc'hant a c'halvar en sabel,eilet :''

''- ouzh konk 1 : en aour e dri tour en gul;''

''- ouzh konk 2 : en arc'hant e c'hwec'h erminig en sabel, 3, 2, 1''

''- ouzh konk 3 : en glazur, e deir flourdilizenn en aour, 2, 1;''

''- ouzh konk 4 : en gul, ur vintr hag ur gammel eskop en aour gwifrellet''

Aozer : R. Prat; 1946
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Hilaire-de-Chaléons (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-ELER-al-LANN
|''En erminioù e gab dentek en arc'hant''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Hilaire-des-Landes (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-ENION-AL-LENN-VEUR
|''&quot;en gul, e sourin en arc'hant, eilet gant teir mellionenn en arc'hant, div ouzh kab, unan ouzh beg&quot;''

Enrolet ar 17 Meurzh 1791

Ardamezhioù un eil-henañ Groheau (XVIt)
|[[Restr:Blason ville 44 Saint-Aignan-Grandlieu.svg|110px]]
|-
|SANT-ERVLAN
|''En gul, e deir ruilhenn kenweet; e gab en erminoù.''

aozer : Ao. Murail

Kuzull ar Gumun : 14 Meurzh 1980
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Herblain (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-ERVLON-ar-ROZ
|''En erminoù, e dreustell gwezboellek etre arc'hant ha gul''

Aozer : X. de Boisrouvray

Kuzul ar Gumun : 8 Mezheven 1979

Enrollet : 30 Here 1980
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Herblon (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-EVARZEG
|''&quot;en gul, e c'hastell e dri tour en arc'hant mogeriet en sabel, war ur roc'hell a dri damm en sabel, karget gant un arc'h-relegoù en arc'hant, e vaen prizius en glazur sternet en aour, hag e C'hrist war e groaz en arc'hant&quot;''

Aozer : Suzanne Gauthier

Enrollet : 26 Genver 1978
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Évarzec (Finistère).svg|110px]]
|-
|SANT-FIEG-ar-MEVAN
|''geotet, e vlokad greunwin deliaouet en arc'hant, kabellet en arc'hant, div brizhenn erminig en sabel''

Aozer : Michel Pressensé

Kuzul ar Gumun : 15 Kerzu 1970

Enrollet : 17 Meurzh 1971
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Fiacre-sur-Maine (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-FILBERZH-DEAZ
|''En glazur, e zor kêr digor ha leziet gant daou dour, an holl en argant mogeriet en sabel''

bet diskouezhet en 1895

bet enrollet an 13 Mae 1970
|[[Restr:Blason ville 44 Saint-Philbert-de-Grand-Lieu.svg|110px]]
|-
|SANT-GERENT
|En glazur plezhek en aour
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Géréon (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-GONDRAN
|''En gul, e bemp roc'h-gwezboell en arc'hant,  lammellet''

Diwar ardamezhioù diforc'het tiegezh Sant-Gondran.
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Gondran (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-GRAVEZ
|''En glazur, e c'hebrenn en aour, eilet gant teir talbennan kevliv''

tiegezh Gravez, 1698
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Gravé (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Sant-Gregor|SANT-GREGOR]]
|''En sabel, e ziv kleze en arc'hant lammellet ouzh beg''

tiegezh Brunels, XVt
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Grégoire (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|[[Sant-Gwênoù|SANT-GWÊNOÙ]]
|''Palefarzhet :''

''- ouzh 1 ha 4 : en arc'hant e sourin gwerzhidet en sabel;''

''- ouzh 2 ha 3 : en sabel, e zri pesk en arc'hant, an eil dreist egile''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Guinoux (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-HAELEN
|''Palefarzhet :''

''- ouzh 1 : en glazur e leonparzh en arc'hant eilet ouz kab gant div flourdilizenn kevliv;''

''- ouzh 2 : en arc'hant e flourdilizenn en sabel;''

''- ouzh 3 : en erminoù;''

''- ouzh 4 : en glazur, e deir kreskenn en arc'hant;''

''a greiz holl : en gul, e c'hastell tri tour, digoret en arc'hant, mogeriet en sabel.''
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Hélen (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-IDER
|''En arc'hant, plezhek en gul''

ardamezioù tiegezh Sant-Ider; XIIIt
|[[Restr:Héraldique - fretté.svg|110px]]
|-
|SANT-JERMEN-an-IL
|''En arc'hant, e menez tri damm en sabel difoupant eus ur maez kommek en glazur; e c'hab rannet :'' 
''- d'ar 1 en gul e vintr en aour''

''- d'an 2 en glazur, daou c'halwez lammellek karget gant ur gleze ouzh beg, an holl en arc'hant, eilet e pep konk gant ur vlourdilizenn en aour''

diwar ardamezioù abati Saint-Florent Saumur, anvad war an ilie adalek 1050
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Germain-sur-Ille 35.svg|110px]]
|-
|SANT-JILI-PLIJO
|En glazur, e ziv kregilhenn en arc'hant, ur geskenn en aour ouzh beg, un drailhenn en aour ouzh kab

Ardamezioù tiegezh Plijo. XIVt
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Gilles-Pligeaux (CôtesArmor).svg|110px]]
|-
|SANT-JILI-ROAZHON
|''En glazur hadet gant flourdiliz''

Ardamezioù tiegezh Sant-Jili; siell 1367
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Gilles (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-JULUAN-GOUWENT
|''En glazur, e gammell en aour hebiaet gant div flourdilizenn kevliv; e gab en argant, karget gant teir brizhenn erminig en sabel.''

Aozer : Ao. Eujen Charron
|[[Restr:Blason saint julien de vouvantes.svg|110px]]
|-
|SANT-KARADEG
|diforc'hioù a zo etre Froger ha Pressensé diouzh ar pezh a zo kavet war Internet.
En glazur, pe en gul ?
|[[Restr:Blason Saint-Caradec (Côtes-d'Armor).png|110px]]
|-
|SANT-KARNEG
|''&quot;en glazur kanochet en arc'hant, e sourin en arc'hant karget gant peder brizhenn erminig en sabel&quot;''

Ardamezioù tiegezh Ferron (siell 1377)
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Carné (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-KAST-ar-GWILDOU
|''&quot;rannet :''

''ouzh 1, en erminoù; ouzh 2, en glazur flourdilizet; e greiz-holl, en gul, e c'hloc'h en argant.''
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Cast-le-Guildo (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-KOGO
|Trev Alaer

''En glazur, e ziv sourin en arc'hant; er c'hondon ur gin-erminig en aour, eilet gant div gammell kevliv kein ouzh kein''

Aozer : Bernard Le Ny - Jegat

Kuzul ar Gumun : 20 Genver 1997
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Gorgon (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-KOULMAN
|''&quot;Palefarzhet etre geod hag arc'hant :''

''- ouzh 1 : e ziv eilenn kommek en arc'hant, peb goudreustell karget gant gant ur roued en glazur;''

''- ouzh 2 : e bennzelwenn Sant Koulm en gwirion, e vintr hag kammel e aour;''

''- ouzh 3 : e c'halon kroaziganet en gul;''

''- ouzh 4 : e vlokad rezin balirant war teir tañvoezenn gwifrellet, an holl en aour&quot;''

Kuzul ar Gumun : 6 Gwengolo 1985
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Colomban (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-KOULOUM
|''&quot;en glazur, e groaz en sabel karget gant ur gammell ouzh kleiz en arc'hant; e pep konk un ti e-giz Sant-Malo en aour, toet ha sklerijennet en sabel&quot;''

Aozer : S. Gauthier
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Coulomb (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-HAELEN
|''&quot;palefarzhet :''

''- ouzh 1, en glazur, e leon tremenant en argant eilet ouzh kab gant div flourdilizenn en argant;''

''- ouzh 2, en argant, e vlourdilizenn floransek en sabel;''

''- ouzh 3, en erminoù;''

''- ouzh 4, en glazur e deir hregilhenn en argant;''

''e greiz-holl en gul, e gastell tri dour spararoueziet en argant.''
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Hélen (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-JORD-GREHAN
|''En geot e bordon en aour eilet gant lizherennoù meur S ha G kevliv''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Georges-de-Gréhaigne (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-JORD-RESTEMBAOD
|''&quot;en glazur, e sourin en arc'hant karget gant teir delienn kelenenn geotet war zu ar sourin, eilet ouzh kab gant Sant Jord lazhañ an aerouant hag ouzh beg merveskennet en arc'hant&quot;''

Aozer : E. Evril.

diwar ardamezioù tiegezh d'Ardaine.

Kuzul ar Gumun : 1989
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Georges-de-Reintembault 35.svg|110px]]
|-
|SANT-JULUAN-GOUWENT
|''&quot;en glazur e gammell en aour, hebiaet gant div flourdilizenn kevliv; e c'hab en arc'hant karget gant teir brizhenn erminig en sabel&quot;''

aozer : Eujen Charron
|[[Restr:Blason saint julien de vouvantes.svg|110px]]
|-
|SANT-JULUAN-KANKELL
|''&quot;palefarzhet etre mouk (limestra) ha glazur :''

''- ouzh 1 : div sivienn en gul deliaouet en geot;''

''- ouzh 2 : ur vlokad rezin en mouk (limestra);''

''- ouzh 3 : ur vegeg ouzh kleiz pleget en arc'hant;''

''- ouzh 4 : ur wennilienn en sabel sourinet&quot;''

bet savet e 1982 evit ar vleuñadurioù Naoned
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Julien-de-Concelles (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-JULUAN-PENTEVR
|''&quot;rannet :''

''- ouzh 1, en argant e zaou bodig derv geotet e lammel, skoret gant ur eilenn kommek en glazur;''

''- ouzh 2, treustellet etre aour ha gul de zek pezh;''

''e chab en erminig.''
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Julien (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-KE-PORZH-OLUED
|diforc'hioù meur etre an dresadenn bet kavet war ar roueded ha gant Froger &amp; Pressensé. Ezhomm a zo da welout pelloc'h
|da c'hortoz
|-
|SANT-LAORAÑS-GRAENEG
|''Palefarzhet :''

''- ouzh 1 ha 4 : en gul e bemp bezanten lammellet''

''- ouzh 2 ha 3 : en geot, e groaz eoriek divoudet en aour''

aozer : J.-Cl. Renaud
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Laurent-sur-Oust 56.svg|110px]]
|-
|SANT-LEFER
|Rannet :

- ouzh 1 : en aour, e aerouant en gul;

- ouzh 2 : en gul, e gleze ouzh kab en aour;

- e c'hab en erminoù

Aozer : Ao. J.P. Marzellière

Kuzul ar Gumun : 1982
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Lyphard (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-LEVEN-ar-C'HOAD
|''En gul, e Sant-Leven e rod-heol en aour, war ur savenn geotet, hebiaet gant div blokad greunwin deliennek en aour; e c'hab en arc'hant gant tri houadez tremenant en sabel''

Aozer : Ao. abbad Boutin, 1945

Bet enrollet : 19 Gouere 1972
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Lumine-de-Coutais (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-LEVEN-KLISON
|''Geotet e c'houwifrell en gul, eilet ouzh kab gant ur vlokad greuwin deliennek en aour; hag ouzh beg gant ur manal ed ivez en aour, an holl gwifrellet''

Aozerien : It. M.-A. Brosseau ha P. Boureau

Bet enrollet : 28 Du 1993
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Lumine-de-Clisson (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-LEZER-ar-GWINIEGI
|''En gul, e gammell en aour sourinet dindan ur gleze en arc'hant krogennek en aour gwifrellet, eilet ouzh beg gant ur vlokad greunwin en aour; e erion en aour''

Aozer : Ao. an abbad Thibaud, 1943

Kuzul ar Gumun : 26 Ebrel 1970

Enrollet : 13 Mae 1970
|[[Restr:Blason ville 44 Saint-Léger-les-Vignes.svg|110px]]
|-
|SANT-LOUP
|''En glazur, e c'hwec'h ruilhenn en argant, 3, 2, 1.''

Aotroune Sant-Loup (XIIIè)
|[[Restr:Blason fam fr Lanloup.svg|110px]]
|-
|[[Sant-Luner|SANT-LUNER]]
|diforc'hioù etre an titouroù hag an tres; da c'hortoz
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Lunaire 35.svg|110px]]
|-
|SANT-MADEN
|''Gwezboellek etre glazur hag argant a c'hwec'h linenn.''

Tiegezh La Houssaye (siel 1411)
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Maden (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-MALGANT
|En glazur, e c'hebrenn en aour karget gant teir kroazig en glazur
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Maugan (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-MALON
|''En arc'hant, e dri gwiñver en gul''

Tiegezh Sant-Malon (siell 1398)
|[[Restr:CoA fr St-Malon-sur-Mel.svg|110px]]
|-
|[[Sant-Maloù|SANT-MALOÙ]]
|''En gul, e glouedenn en aour, leinet gant un erminig gwakoliet en aour hag en erminig.''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Malo.svg|110px]]
|-
|SANT-MALOÙ-BENION
|''En arc'hant, un erminig en sabel er konk 1 hag er konk 4; e groaz en glazur karget gant ur gammell eskob en aour, adkarget er c'hondon gant ur vintr ivez en aour''

Aozer : Bernard Le Ny - Jégat (1997)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Malo-de-Beignon (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-MALOÙ-AN-TEIR-FEUNTEUN
|''En arc'hant, e dreustell en gul, karget gant teir feunteun al lec'h en aour; eilet ouzh kab gant ul leonparzh en glazur, hag ouzh beg gant teir brizhenn erminig, 2, 1''

Aozer : Bernard Le Ny - Jégat
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Malo-des-Trois-Fontaines (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-MAODAN
|''En argant, e lammell en gul.''

''Tiegezh d'Estuer (1376)''
|[[Restr:CoA br Sant-Maodan.svg|110px]]
|-
|SANT-MAODEZ
|''Skejet :''

''- ouzh 1, en argant hadet gant erminoù en glazur dileuniet, e leon en gul kurunet en aour balirant;'''

''- ouzh 2, en glazur hadet gant ginerminigoù, e sant Vaodez treset en argant ha balirant, difoupant ouzh beg, skedet, e gammell eskob, an holl dileuniet.''

Aozerien : Y. Castel &amp; M. Audinet
|[[Restr:Blason ville fr St Maudez.svg|110px]]
|-
|SANT-MARZH-AR-C'HOAD
|En arc'hant e groaz en sabel, karget gant pemp kregilhenn en aour

Aozer : Ao. de Maupéou d'Albiège; bet treset gant Ao. Jorj Brisson

Kuzul ar Gumun : 6 Ebrel 1972

Enrollet : 12 Du 1972

Ardamezhioù tiegezh Croisil
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Mars-de-Coutais (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-MARZH-AR-C'HOUENON
|''En gul, e leonparzh en arc'hant, krabanet, teodet ha kurunet en aour''

Tiegezh Sant-Marzh (XVt)

tres da zisfaziañ !
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Marc-sur-Couesnon (Ille et Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-MARZH-AN-DEZERZH
|''En glazur e deir ruilhenn eur en aour, 2, 1''

Treser : Michel Pressensé

Ardamezioù kanus diwar re an tiegezh Cadran (XVIt)
|[[Restr:Blason saint mars du desert.svg|110px]]
|-
|SANT-MARZH-AN-Il
|''D'azur semé alternativement de fleurs de lys d'argent et de papillons d'or.''
''En glazur, hadet gant flourdiliz en aour ha balafaned en aour tro-ha-tro''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Médard-sur-Ille 35.svg|110px]]
|-
|SANT-MARZH-AN-OLIVENN
|''En aour, e leon leonparzhet en gul, eilet gant pemp kregilhenn en glazur; e gab en gul karget gant ur bodig olivezenn en argant.''

aozer : Ao. R. Louis

diwar ur siell eus 1300
|[[Restr:Blason saint mars la jaille44.svg|110px]]
|-
|SANT-MASEN-AR-PORZH
|''Coupé, au I d'or chaussé de sable, un cerf passant de gueules brochant sur la partition, au II d'azur au navire d'argent, la voile chargée d'une croix pattée de gueules.''

Troc'het :

- ouzh 1, en aour lavreget en sabel, e c'harv tremenant en sabel balirant;

- ouzh 2, en glazur e lestr en arc'hant, ar ouel karget gant ur groaz pavek en gul
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Même-le-Tenu (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Sant-Melar|SANT-MELAR]]
|
|[[Restr:Blason de Saint-Méloir-des-Bois.png|125x125px]]
|-
|SANT-MELEG
|Rannet :

- ouzh 1 : en glazur, e bav en arc'hant;

- ouzh 2 : en arc'hant e ziv teustell kommek geotet;

- c'hab en aour, karget gant ur flourdilizenn en gul, hebiaet gant div kregilhenn en arc'hant

Kuzul ar Gumun : miz Meurzh 1980
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Méloir-des-Ondes 35.svg|110px]]
|-
|SANT-MERVE
|Gwezboellek etre gul hag arc'hant, pep dremmad en arc'hant karget gant ur vrizhenn herminig en sabel

(an dresadenn n'eo ket reizh; da addresañ !)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-M'Hervé 35.svg|110px]]
|-
|SANT-MEVEN
|''En gul, e zri skoed en arc'hant karget pep hini gant teir brizhenn erminig en sabel''

Tiegezh Koedlogon (XIIt)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Méen-le-Grand 35.svg|110px]]
|-
|SANT-MIKAEL-KEVEGER
|''En gul, e c'hwec'h bezanten en aour, 4, 3, 2, 1; e gab en glazur skoret en aour''

Kuzul ar Gumun : 10 miz Du 1971
|[[Restr:Blason Ville 44 Saint-Michel-Chef-Chef.svg|110px]]
|-
|SANT-MIKAEL-PLELANN
|''En glazur, e c'housourin en argant, eilet ouzh kab gant ur steredenn en aour, hag ouzh beg gant ur bempdiliaouenn en argant''
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Michel-de-Plélan (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-MOLF
|''Palefarzhet :''
* ''ouzh 1, pemp dremmad en glazur pep hini karget gant ur vezantenn en aour ouzh beg, kevatallet gant pevar dremmad en argant;''
* ''ouzh 2 ha 3 : geotet;''
* ''ouzh 4 : en sabel, e arar en aour''
* ''e wifrell en erminoù balirant''

Aozer : J.P. Marzelière

Kuzul ar Gumun : 3 Here 1980
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Molf (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Sant-Nazer|SANT-NAZER]]
|''En gul e lestr greet en argant, war ur mor en glazur, ar ouel karget gant un alc'houez en sabel treustellet; e c'hab en argant karget gant pemp erminig en sabel, e alc'houez en aour balirant, an dleizenn ouzh kleiz hag ouzh beg''

Tresadenn diwar It. A. Baudry-Souriau

Kansellerezh : 1910

Studiadenn : Ao. Fernand Guériff, 1990
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Nazaire (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-NEVEN
|''En glazur, e werc'hez hag he bugel, en e goaze war ur gador goz, an holl en aour''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Méen (Finistère).svg|110px]]
|-
|SANT-NIKOLAZ-an-HENT
|''En aour, e div kammell en glazur, peuliet kein ouzh kein.''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Nicolas de Redon (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-NIKOLAZ-ar-PELEM
|''En argant, e sourin en gul karget gant teir mailhenn en aour.''

Tiegezh ar Pelem (XVIt)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Nicolas-du-Pélem CôtesArmor).svg|110px]]
|-
|SANT-NOLF
|''Brizhet etre aour ha sabel; e c'hrenngonk en gul, karget gant un erez en argant, pigoset, teodet, ha krabanet en aour''

Aozer : J.Cl. Renaud

Diwar tiegezhioù Gourvineg ha Kerboulard
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Nolff (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-OWEN-REOGER
|''En argant, e sourin en sabel, karget gant teir greskenn en arc'hant''

Ardamezioù tiegezh Tuffin

(seblant fazi a zo gant an dresadenn. N'eo ket reizh ar greskennoù. Gwelout Froger ha Pressensé, p.&amp;nbsp;106)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Ouen-la-Rouërie (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-PABU
|trev Gwitalmeze

''En glazur, e ziv gorniell en sabel karget pep hini gant un torzhell en aour, erionek en argant; ar c'hlazur karget en e c'hondon gant un torzhell en aour hag ouzh kab gant un diarenn pab hebiaet gant div brizhenn erminig, an holl en aour''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : Gwengolo 1988
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Pabu (Finistère).svg|110px]]
|-
|SANT-PEREG
|Trev Sant-Visant-an-Oud

''Skejet :''

''- ouzh kab, geotet, e gammell eskob hag e groaz pavek lammellet, e vintr eskob balirant, an holl en aour;''

''- ouzh beg, en erminoù,''

''- e wifrell kommek en glazur, karget gant ur silienn en aour ouzh kab''

(gortoz a zo war anv an aozer, ha diviz Kuzul ar Gumun)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Perreux (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-PÊR-KIBEREN
|''Rannet :''

''- ouzh 1 : en gul, div alc'houez lammellet, unan sourinet en arc'hant a-us unan gwifrellet en aour;''

''- ouzh 2 : en glazur, e lestr greet ha flammet en arc'hant, war ur mor geotet;''

''e c'hab en erminoù''

Kuzul ar Gumun : 1952
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Pierre-Quiberon (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-PERN
|''En glazur, e zek kanochenn toullet en arc'hant, 4, 3, 2, 1''
Ardamezhioù tiegezh Sant-Pern (XIt)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Pern (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-PÊR-PLEWENN
|''En arc'hant, e div alc'houez lammellet en sabel; e c'hab en erminoù''

Aozerien : Dielloù Departamant Il-ha-Gwilun hag Ao. P. Joubert.

Kuzul ar Gumun : 22 Mae 1987
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Pierre-de-Plesguen (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-PÊR-POUALED
|''En aour, e sourin en glazur hedet gant div gousourin kevliv''

Tiegezh Sant-Pêr (siell 1366)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Père-Marc-en-Poulet (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-PÊR-RAEZ
|''En aour, e groaz en sabel; konkek ouzh kab a-zehou gant daou alc'houez en sabel lammellet, ouzh beg a-gleiz gant ur groaz an Templ en gul''

Aozer : Ao. Ferrand

Kuzul ar Gumun : 30 Meurzh 1946
|[[Restr:Blason ville 44 Saint-Père-en-Retz.svg|110px]]
|-
|[[Sant-Postan|SANT-POSTAN]]
|''Palefarzhet :''

''- ouzh 1 ha 4 ; en glazur, e dreustell en aour, eilet gant teir flourdilizen ivez en aour;''

''- ouzh 2 ha 3 : en arc'hant e leon en gul, kurunet en aour''

Tiegezhioù Qant-Potan (sielle 1419) ha Gouyon (siell 1219)
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Pôtan (CôtesArmor).svg|110px]]
|-
|SANT-SAMZUN
|''&quot;rannet :''

''- ouzh 1, en argant, kevatalet a eizh dremmad en gul, ha gul karget gant ur c'hebrenn en aour;''

''- ouzh 2, en glazur e beulven en aour stouet ouzh kleie, skorret gant ur mor ivez en glazur, e bemp pempenn kommet en argant;''

''e gab en erminoù.''
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Samson-sur-Rance (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-SEBASTIAN-AN-ENK
|''En gul, e wifrell kommek en arc'hant karget gant teir brizhenn erminig en sabel, eilet ouzh kab gant ul leon en aour hag ouzh beg gant ul louzouaouenn-an-hañv en argant deilienet en aour''

Kuzul ar Gumun : 19 C'hwevrer 1985
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Sébastien-sur-Loire (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-SEGAL
|Stagadenn Pleiben :

''Geotet, e varc'h tremenant en argant; e c'hab kommek en argant, karget gant teir brizhenn erminig en sabel, adkarget gant ur saezhenn en gul treustellet''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun: 24 Ebrel 1987
|[[Restr:Blason ville fr Saint Segal (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Sant-Servant-an-Oud|SANT-SERVANT-AN-OUD]]
|Titouroù da c'hortoz !

Palefarzhet :

-ouzh 1 : en erminig, e leon e gul;

- ouzh 2 ; en glazur, e bont a deir bolzenn en arc'hant mogeriet en sabel, leinet gant ... ?

- ouz 3 : en archant, e vilin-vn sabel, eilet gant div *** ?, war ur savenn geotet;

- ouzh 4 : en aour, e *** ? en sabel
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Servant-sur-Oust (Morbihan).svg|110px]]
|-
|[[Sant-Stefan-Brengoloù|SANT-STEFAN-BRENGOLOÙ]]
|''En erminoù, e dreustell divouedet en gul, karget gant teir flourdilizenn en aour.''

Tiegezh Acigné.
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Etienne-de-Montluc (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-STEFAN-ar-C'HOAD
|''En glazur e wifrell en aour, karget ouzh kab gant ur c'halon Vande en gul peuliet, ouzh beg gant div palmezenn geotet lammellet, hag ouzh kondon gant div lizherenn S &amp; E en gul peuliek; eilet ouzh kab gant ur vlokad greuwin en aour deliaouet en geot, hag ouzh beg gant div delienn derv geotet o mez en aour''
|[[Restr:Blason Saint-Étienne-du-Bois.svg|110px]]
|-
|SANT-STEFAN-MELVEURZH
|''&quot;e aour, e groaz en sabel karget gant un iliz en arc'hant&quot;''

Aozer : an Ti-Kêr

Enrollet : 19 miz Du 1994
|[[Restr:Blason ville fr Saint Etienne de Mer Morte (Loire Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-STEFEN-ar-ROUDOUZ
|''En gul, e nav mailhenn en aour, 3, 3, 3, ur sourin en argant balirant.''
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Étienne-du-Gué-de-l'Isle (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-SULEG-ar-C'HOAD
|diforc'hioù gant Froger ha Pressensé
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Sulpice-la-Forêt 35.svg|110px]]
|-
|SANT-SULEG-al-LANNEIER
|Rannet :

- ouzh 1, rannet etre argant ha gul, e groaz eorek rannet an eil en egile, e c'hab rannet etre gul hag argant, karget gant pemp torzhell ivez an eil en egile;

- ouzh 2 : en argant, e wezenn-sapr geotet;

an holl leinet gant ur c'hab en erminoù
|[[Restr:Blason saint sulpice des landes44.svg|110px]]
|-
|SANT-TEGONEG
|Geotet, e vleiz tremenant en argant, e deot en gul; e c'hab en argant, karget gant teir kroazigenn en gul

Aozer : Suzanne Gauthier

Kuzul ar Gumun : 26 Mae 1976
|[[Restr:COA fr Saint-Thégonnec.svg|110px]]
|-
|SANT-TEVE
|''&quot;rannet :''

''- d'ar 1 : en gul, e vlourdilizenn en aour eilet gant teir kreskenn en aour, 2, 1;''

''- d'an 2, en arc'hant e deir pempdiliaouenn en gul, 2, 1;''

''e c'hab en erminoù&quot;''

Aozer : chaloni Danigo hag Henri Gautier

diwar ardamezioù tiegezioù Kreisker ha Trianteg
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Avé (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-TURIAV
|''En mouk / limestra, e c'hebrenn en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel, eilet ouzh kab dehoù gant ur melionenn, ouzh kab kleiz gant un houarn-kezeg, hag ouzh beg gant ur saprenn diframmet, an holl en argant''

Aozer : E.F. Le Breton

Kuzul ar Gumun : 1984
|[[Restr:CoA fr Saint-Thuriau.svg|110px]]
|-
|SANT-TURIAV-PORC'HOED
|
|[[Restr:Blason ville fr St-Thurial (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANT-VARZHIN-KORLE
|''En glazur, e erez en aour, eilet gant teir steredenn kevliv.''

Tiegezh Tangui de la Congraie
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Martin-des-Prés (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-VARZHIN-war-ar-MAEZ
|''En arc'hant, e rod kendentadur en gul; mantellet en gul, karget gant pemp bezantenn en aour, 3, 2''

Aozer : J.R. Benoiston

Enrollet : 5 Ebrel 1978
|[[Restr:Blason ville fr Saint Martin des champs (Finistère).svg|110px]]
|-
|SANT-VARZHIN-an-OUD
|''En glazur e Sant Marzhin en gwirion war gein e varc'h, gwisket gant ur vantell en gul hag e zroc'h gant un den paour gwisket en geot; e c'hab en erminoù''
Aozerien : Ao. Renaud, Morice, Bossis

Kuzul ar Gumun : 1983
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Martin-sur-Oust (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-VEDAN
|''palefarzhet :''

''&lt;nowiki/&gt;- ouzh 1, en aour, e gebrenn en gul eilet gant teir steredenn kevliv;''

''- ouzh 2, en glazur e groaz koñchek en aour, eilet ouzh kab a gleiz gant ur steredenn en aour''

''- ouzh 3, en sabel e leon en argant (aour ?)''

''- ouzh 4, en glazur, e seizh pempdiliaouenn en aour, 3, 3, 1;''

''a greiz-holl en argant e gebrenn divouedet en gul.''
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Brandan (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-VISANT-al-LANN
|''En arc'hant, e delienenn derv gant ur vezenn geotet, eilet ouzh kab gant div brizhenn erminig en sabel''

Aozerien : Aoz. Bouvier &amp; M. Pressensé

Kuzul ar Gumun : 10 Ebrel 1976
|[[Restr:Blason ville fr SAINT-VINCENT-DES-LANDES (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-VISANT-an-OUD
|''En aour, e eilenn kommek en glazur ***, eilet ouzh kab gant ur vrizhenn erminig en glazur; e c'hrenn-gonk geotet karget gant ur *** rann en aour''
Aozerien : B. Le Ny - Jégat.

Kuzul ar Gumun : Genver 1997
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Vincent-sur-Oust (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-WIDEL-SKOVRID
|''En aour, e groaz en sabel, karget gant ur gordon-c'houriz sant Vital en argant''

Aozer : Ao. Ferrand. 1946
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Viaud (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-YANN-BREVELE
|''&quot;palefarzhet :''

''- ouzh 1 : en sabel, e rodell kammell abati en aour;''

''- ouzh 2 : en gul e deir mailhenn en aour;''

''- ouzh 3 : brizhet etre argant ha glazur;''

''- ouzh 4 : en sabel e c'hilhog hardis en argant.''

Aozer : Ch. Gillet

Kuzul ar Gumun : 1987
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Jean-Brévelay (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANT-YANN-DROLIMON
|''&quot;en gul, e danvad tremenant en aour; e c'hab koñchek en aour, karget gant ur groaz pavek eilet gant div brizhenn erminig, an holl e gul&quot;''

Aozer : Bernard Le Brun; 1993
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Jean-Trolimon (Finistère).svg|110px]]
|-
|SANT-YANN-ar-GRANNEG
|''Troc'het :''
''- d'ar 1 : en glazur e chapel en aour hebiaet gant div brizhenn erminig en arc'hant;''

''- d'an 2 : en gul, e dreustell en arc'hant, eilet gant teir melionenn en arc'hant, 2, 1''

Aozer : chaloni Russon, diwar anzav 14 Eost 1629

Kuzul ar gumun : 29 Gwengolo 1961
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Jean-de-Boiseau (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANT-YOAN-an-ENEZ
|''En glazur, e deir gwerzhidenn en argant.''

Tiegezh Landujan (XVt)
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Jouan-de-l'Isle (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-YOWAN-an-ENEZ
|''&quot;en glazur, e beder gwerzhidenn en arc'hant&quot;''

Ardamezioù tiegezh Landujan (XVt)
|[[Restr:Blason de la ville de Saint-Jouan-de-l'Isle (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SANT-YOWAN-an-HAVREG
|''&quot;palefarzhet :''

''- ouzh 1 ha 4 : en arc'hant, e deir erminig amgempennet;''

''- ouzh 2, en glazur e gaolenn-bleuñv en aour;''

''- ouzh 3, en glazur e lestr gelt e aour ouzh kleiz skoret ur gammel en aour&quot;''

Kuzul ar Gumun : 28 Gouere 1977
|[[Restr:Blason ville fr St-Jouan des Guérets (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANTEZ-ANNA-ar-BRIVED
|''&quot;en gul, e div treustell gwezboellek etre arc'hant ha glazur; e c'hab e erminoù&quot;''

diwar ardamezioù tiegezh Coislin
|[[Restr:Blason sainte anne sur brivet.svg|110px]]
|-
|SANTEZ-ANNA-WENED
|''&quot;en glazur, e vrec'h maouez ouzh dehoù en gwirionn, en e dorn ur piled en arc'hant e flamm en gul skedet en aour, skoret gant ur menez a dri damm en sabel lezennet en aour; e c'hab en c'harchant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel&quot;''

Aozerez : Anne d'Audiffret

Kuzul ar Gumun : 21.03.1986
|[[Restr:Blason ville fr Sainte-Anne-d'Auray (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANTEZ-ELEN
|''&quot;Rannet :''

''- d'ar 1 : en glazur e gregilhenn istrenn en arc'hant;''

''- d'an 2 : trochet etre aour karget gant ur vrizhenn erminig en sabel, hag en geod karget gant un houarn marc'h en arc'hant;''

''ur c'haran e vaenevezh war ur roc'hell e dri tamm difoupañ diouzh beg, an holl en arc'hant, balirant war al lodennadur&quot;''

Aozer : M. Gicquel

Kuzul ar Gumun : 1994
|[[Restr:Blason ville fr Sainte-Hélène (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SANTEZ-LUSENN
|''&quot;en glazur e gleze en arc'hant krogennek en aour, karget gant un alc'houez en aour, o zaou lammellet; e vevenn en erminoù&quot;''

Aozerien : Talhouet ha Pressensé

Kuzul ar Gumun : 28 Ebrel 1976
|[[Restr:Blason ville fr Sainte-Luce-sur-Loire (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANTEZ-ONENN
|''En arc'hant e dorzhell bras en gul eilet gant teir kregilhenn kevliv, 2, 1''
|[[Restr:Blason ville fr Saint-Onen-la-Chapelle (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SANTEZ-PEZHENN
|''&quot;E groaz en sabel, en e gonkoù :''

''- 1 : en arc'hant, e vrizhenn erminig en sabel;''

''- 2 ha 3 : en aour, e bevar peul en gul;''

''- 4 : en gul, e dour en arc'hant mogeriet ha digoret en sabel&quot;''

Aozerien : Paul Greslé

Kuzul ar Gumun : 28 Gouere 1946

Enrollet : 25 Mae 1970
|[[Restr:Blason ville 44 Sainte-Pazanne.svg|110px]]
|-
|SANTEZ-ROUANEZ-BREIZH
|trev Pont-Kastell

''Gwezboellek etre aour ha glazur (pe gin ?) e groaz en gul balirant karget ouzh kondon gant un delwenn Santez Rouanez en argant skedet en aour, e dostal geotet; e gab eus Breizh''

gweboellek diwar beskontelezh Donez
|[[Restr:Blason ville fr Sainte-Reine-de-Bretagne (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SANTEG
|Trev minic'hi Kastell-Paol

''En aour, e sourin en arc'hant karget gant pemp brizhenn erminig lakaet war red ar sourin, eilet ouzh kab gant ur penn artichaod geotet, ur penn kaolenn-fleur en gwirion, hag gant ur voutell karotez ivez en gwirion, hag eilet ouzh beg gant ul lestr en gul, e ouelioù en erminig, war ur mor en glazur''
|[[Restr:Blason ville fr Santec.svg|110px]]
|-
|SAONER
|''Sourinet etre gul hag argant a c'hwec'h pezh, e leon en sabel, e gurunen en aour, en e bav dehou ur groazig pavek en sabel, balirant war an holl''

Diforc'hioù gant Froger ha Pressensé !

Aozerien : P. Charpy &amp; P. Joubert
|[[Restr:Blason ville fr Saulnières 35.svg|110px]]
|-
|SAOUDAN
|''Geotet, e c'hebrenn en argant, eilet ouzh kab gant div aval skouret ha deliennek en aour, hag ouzh beg gant ur vilin-avel ivez en aour; e c'hab en gul e groaz en argant karget ouzh kondon gant ur vrizhenn erminig en sabel, skoret gant ur c'houdreustell (kommek) en argant''

Aozerien : Az Eu. Charron ha R. Louis.

Kuzul ar Gumun : 27 Gwengolo 1959
|[[Restr:Blason ville fr Soudan (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SAOZON-SEVIGNEG
|''En gul, e gebrenn en argant, eilet gant deir kanochenn kevliv.''
|[[Restr:Blason ville fr Cesson-Sévigné (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SARZHAV
|''&quot;rannet :''

''- ouzh 1 : en glazur e deir flourdilizenn en aour (Frañs);''

''- ouzh eil, leun a erminoù (Breizh);''

''e gab en gul karget gant ul lestr greet, goueliet ha flammet en argant.''

Ardamezioù 1789

hervez Froget ha Pressensé, ar c'hab a zo balirant war an div rann
|[[Restr:Blason ville fr Sarzeau (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SAVENNEG
|''En argant, e c'hebrenn geotet, eilet gant teir melionenn kevliv, e c'hab en gul karget gant un erminig tremenant gwakoliet en erminig e zoubleür en aour; e vevenn en glazur, karget gant dek bezantenn en aour''

Diforc'hioù gant Froger ha Pressensé (12 bezantenn)

Aozer : Ao. Paol Lussan

Kuzul ar Gumun : 21 Here 1959
|[[Restr:Blason ville fr Savenay (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SAVERIEG
|''&quot;en glazur, e deir kroaz bleuñvellek en aour; e c'hab en aour&quot;''

Brevet d'Hozier (1696)
|[[Restr:Blason ville fr Saffré (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SEIZH
|''Geotet e groaz keltiek en aour hebiaet gant div branell ouzh beg en argant, skoret gant un dostal en sabel karget gant c'hwec'h pavez hent roman en argant, 3, 2, 1; e c'hab kommek en argant karget gant c'hwec'h brizhenn erminig en sabel''

Aozer : J.P. Fernandez

Kuzul ar Gumun : 25 Gwengolo 1995
|[[Restr:Blason fr ville Sixt-sur-Aff (35).svg|110px]]
|-
|SEN
|''Goudreustellet etre aour ha gul a zek pezh''

Ardamezioù Tiegezh Volvire, skoultrig Tiegezh Lusignan, XIIIt
|[[Restr:Blason ville fr Sens-de-Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SERENT
|''En aour, e deir pempdiliaouenn en sabel''

Tiegezh Serent; siell 1356
|[[Restr:Blason ville fr Sérent (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SEVEREG
|''En gul, e deir Kerc'heiz en argant, o maenevezhioù en aour''

Aozer : Ao. Le Gouvello

diwar skoed aotrounez Severeg
|[[Restr:Blason severac.svg|110px]]
|-
|SEVINIEG
|''En argant, e deir kadvouc'hal en sabel peuliek.''
|[[Restr:Blason de la ville de Sévignac (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|SINE
|''En glazur, e vag Sine en sabel e ouelioù en gul, dehouiadet gant ur peul geotet, e hirc'hareg en arc'hant, pigoset hag iziliet en sabel, war un dostal kommek en argant, e nein en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel''

Kuzul ar Gumun : 26 C'hwevrer 1993
|[[Restr:Blason ville fr Séné (Morbihan).svg|110px]]
|-
|SIZUN
|En argant, e seizh brizhenn erminig en sabel; e vevenn geotet karget gant eizh bezantenn gouremet

Aozerien : Yann &amp; Mona Nicolas

Prefedi : 12 Gouere 1984
|[[Restr:Blason ville fr Sizun (Finistere).svg|110px]]
|-
|SKAER
|''En aour, e peul kommek en glazur, hebiaet gant daou maen Koadri en sabel, peuliek; e c'hab en glazur karget gant ur arbenn tourzh en aour, heviaet gant daou kadvourc'hal en argant, kein ouzh kein''

Aozer : Yves Clec'h; 1989
|[[Restr:Blason ville fr Scaër (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Skiñvieg|SKIÑVIEG]]
|''Geotet e deir bleunienn skav nozelek en aour, e vevenn gwriet en glazur; e gab en erminig.''

diwar ardamezioù tiegezh Ar Meur a Gervenac'h
|[[Restr:Blason de la ville de Squiffiec (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Skirioù-Masen|SKIRIOÙ-MASEN]]
|''En argant, e dri tintenn e gul, eilet gant teir kroazig melioneg kevliv''
|[[Restr:Blason ville fr Maxent (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|SKOUVLANT
|''&quot;en gul, e naer geotet kommant difoupant diouzh ur c'halir en aour, eilet ouzh kab gant un dorn rediañ en gwirion, gwisket en aour, loc'hant ouzh lez dehou&quot;''

Brevet d'Hozier
|[[Restr:Blason ville fr La Regrippière (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SOULVAC'H
|trev Ruzieg

''Palefarzhet :''

''- ouzh 1 &amp; 4 : en argant, e vrizhenn erminig en sabel;''

''- ouzh 2 &amp; 3 : en glazur e flourdilizenn en aour;''

''e dour digoret, dedoullek ha mogeriet en sabel, war ur menez en argant dfoupant ouz beg ha balirant''

Aozer : Ao. Eu. Charron

Kuzul ar Gumun : 11 Gwengolo 1981

An tour, bet diskaret e 1915; an erminig evit Breizh, ar flourdilizenn evit Kastell-Briant.
|[[Restr:Blason ville fr Soulvache (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SPEIED
|Troc'het denchek :

- ouzh 1, (en aour ?) e bemp brizhenn erminig en sabel;

- ouz 2 : en sabel, e leon tremenant en aour

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 7 Meurzh 1979
|[[Restr:Blason ville fr Spézet (Finistère).svg|110px]]
|-
|STAOL
|''Barlennet etre argant ha gul a eizh pezh.''
|[[Restr:Blason ville fr Etables-sur-Mer (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|STERWENN
|''&quot;stlejet :''

''- d'ar 1: geotet hadet gant brizhennoù erminig e sabel;''

''- d'an 2 : e gul, e alc'houez gwifrellet ouzh beg eilet ouzh beg gant ur steredenn en arc'hant;''

''ur wifrella balirant war al lodennadur&quot;''
|[[Restr:Blason ville fr Monterblanc (56).svg|110px]]
|-
|STREDELL
|''En gul, e c'hleze ouzh kab, e ziv alc'hwez lamellet ha blalirant war ar c'hleze; e gab en erminoù.''
|[[Restr:Blason ville Étrelles 35.svg|110px]]
|-
|SULIEG
|''En glazur, e bont en argant loc'hant ouzh lezioù, skoret gant un dredeen kommek ivez en argant; e c'hab en argant, karget gant un delienn loa-zour geotet hebiaet gant div brizhenn erminig en sabel''

Aozerien : Az Ganuchaud &amp; M. Pressensé

Kuzul ar Gumun : 5 Meurzh 1981
|[[Restr:Blason ville fr Sucé-sur-Erdre (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|SULNIEG
|''Rannet, etre aour hag erminoù; e groaz pavek en gul''

Aozer : Bertrand Frelaut
|[[Restr:Blason ville fr Sulniac 56.svg|110px]]
|-
|SURZHUR
|''En argant, e sourin en gul, karget gant teir flourdilizenn en gwirion war zu ar sourin, eilet gant div brizhenn erminig en sabel, unan ouzh beg, unan ouzh beg; e c'hab kommek en glazur karget gant teir kregilhenn en aour''
|[[Restr:Blason ville fr Surzur (Morbihan).svg|110px]]
|}
== T ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|TADEN
|''En glazur, e wifrell en aour, eilet kab gant un lav en argant leinet gant ur steredenn en aour, hag ouzh beg gant un alarc'h neuñviant en argant.''
|[[Restr:CoA fr Taden.svg|110px]]
|-
|TALENSEG
|''En glazur, e deir gwerzhidenn en argant treustellet, pep hini leinet gant ur steredenn en aour''

Ardamezhioù tiegezh Talenseg (XVt)
|[[Restr:Blason ville fr Talensac (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|TAOLE
|''En sabel, e c'hab-peul en aour, hebiaet gant div brizhenn erminig en aour; ar peul karget gant ur vrizhenn erminig en sabel hag ar c'hab karget gant ul leon kudennek e sabel''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 27 Here 1989
|[[Restr:Blason ville fr Taulé (Finistere).svg|110px]]
|-
|TARVIEG
|Troc'het :

- ouzh 1, tannet, ouzh 1, en glazur e c'hebrenn en aour eilet gant teir rozenn kevliv, ouzh 2, en erminoù;

- ouzh 2, en glazur, e bont en aour a 7 bolzenn en aour, loc'hant ouzh lezioù, war un dostell kommek geotet

Kuzul ar Gumun : 19 Genver 1971
|[[Restr:Blason ville fr Thouaré-sur-Loire (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|TEIELEG
|Trev Merzhelieg

''En erminoù, e gab kommek en glazur e vag en aour, e skoedig en gul karget gant teir greskenn en argant ouzh kondon''
|[[Restr:Blason ville fr Théhillac (Morbihan).svg|110px]]
|-
|TEIZ
|''Benet etre gul hag argant e beder peul en glazur; ur c'housourin en argant karget gant pemp brizhenn erminig war zu ar c'housourin, ha balirant war al lodennadur''

Aozerien : B. Frelaut &amp; G. Piganneau

Kuzul ar Gumun : 1985
|[[Restr:Blason ville fr Theix.svg|110px]]
|-
|TEMPL-BREIZH
|''En erminoù, e groaz an Templ gorreek, divouedet, loc'hant ouzh beg, e vrec'h kleiz torret, en gwirion''

Aozerien : Ao. O. Cruau &amp; It. Y. Soudy

Kuzul ar Gumun : 1995
|[[Restr:Blason ville fr Le Temple-de-Bretagne (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[An Tergant|AN TERGANT]]
|Diforc'hioù bras etre Froger &amp; Pressensé hag an dresadenn e vez kavet ar war rouedad. Da c'hortoz pelloc'h.
|[[Restr:Blason ville fr Le Tiercent (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|TERRUG
|Peuliet etre argant ha glazur, e huderer en aour war e inorzenn kevliv, balirant

Kuzul ar Gumun : 02 C'hwevrer 1978
|[[Restr:Blason ville fr Telgruc-sur-mer (Finistère).svg|110px]]
|-
|TILHEG
|''En argant, e sourin en glazur karget gant teir brizhenn erminig en argant war zu ar sourin; eilet ouzh kab gant daou bodig en argant lammellet, unan eus derv, egile eus tilh, hag ouzh beg gant daou pikern mengleuz en gul lammellet''

Diforc'h gant Froger &amp; Pressensé : ar brizhelladurioù peuliek
|[[Restr:Blason ville fr Teillay (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|[[Tintenieg|TINTENIEG]]
|war ar seblant, ar skoed kavet war ar roueded a zo fazius. Da c'hortoz pelloc'h
|[[Restr:Blason ville fr Tinténiac (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|-
|TOLVEZ
|''Geotet, e c'hab-peul en aour, karget ouzh kondon gant ur gregilhenn Sant Jakez en gwirion''
|[[Restr:Blason ville fr Touvois (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|TONKEDEG
|''En gul, e seizh ruilhenn en argant.''

Tiegezh Coëtmen (1298)
|[[Restr:Blason Coëtmen-Tonquédec.svg|110px]]
|-
|AN DOSENNEG
|''En aour, e groaz en gul, ul leonig e pep konk, penn ouzh penn''

diwar skoed tiegezh Bril de la Brillère et Paris
|[[Restr:Blason ville fr Les Touches (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|TOURC'H
|''En arc'hant, e c'houezoc'h tremenant en sabel, lagadet ha stilhonnet en arc'hant, e vevenn en glazur; e c'hab en arc'hant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 16 Mezheven 1978
|[[Restr:COA fr Tourc'h.svg|110px]]
|-
|TOURC'HEG
|''Palefarzhet etre sabel hag argant, e leon kudennek an eil en egile, balirant''

Aozer : Ao. Masclet

(diwar tiegezhioù Sévigné ha Nétumières)

Kuzul ar Gumun : 25 Meurzh 1994
|[[Restr:Blason ville fr Torcé 35.svg|110px]]
|-
|TRABRIVAN
|''En erminig, e deir zreustell en gul, e drailhenn en glazur a deir pezh.''
|[[Restr:Blason ville fr Trébrivan (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|TREAL
|''En gul, e greskenn goudreustellet etre argant ha glazur, e veven koñchek en argant''

Ardamezioù tiegezh Treal (siell 1381), diforc'het gant ur vevenn
|[[Restr:Blason ville fr Tréal.svg|110px]]
|-
|TREANT-AN-ERZH
|''En glazur, e bont a deir bolzenn en aour mogeriet en sabel, loc'hant ouzh lezioù; e c'hrenngonk en argant karget gant teir brizhenn erminig en sabel''

Aozer : Ao. F. Picard-Destelan

Kuzul ar Gumun : 30 Mezheven 1988
|[[Restr:Blason ville fr Trans-sur-Erdre (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Treant-ar-C'hoad|TREANT-AR-C'HOAD]]
|''Palefarzhet :''

''- ouzh 1 &amp; 4 : en aour, e zervenn en gul deliaouet en geot;''

''- ouzh 2 ha 3 : geotet, e c'hadvouc'hal hag e gleze ouzh beg en argant lammellet''

Kuzul ar gumun : 26 Mezheven 1998
|en c'hortoz
|-
|TREBÊRAN
|''En gul, e sourin en erminoù.''
|[[Restr:Blason de la ville de Trébédan (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|TREBEURDEN
|''En gul, e erminig gwakoliet, eilet gant seizh kregilhenn en aour, 4 ouzh kab, 3 ouzh beg.''
|[[Restr:BlasonTrébeurden.svg|110px]]
|-
|TREDIARN
|''En gul, e groaz en argant, ur greskenn en argant e pep konk.''

Tiegezh du Bouays (du Boisrobert ha de la Pommeraye)
|[[Restr:Blason de la ville de Trédias (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|TREDION
|lodenn tennet diwar An Elven

''en erminoù e ziv delienn onnenn geotet sourinet, war zu ar c'hwifrell; e c'hrenngonk en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour; e vevenn en gul karget gant nav bezanten en aour gouremmet''

Aozer : Bernard Le Ny - Jégat

Kuzul ar Gumun : 30.09.1997
|[[Restr:Blason ville fr Trédion (Morbihan).svg|110px]]
|-
|TREFERMAEL
|''&quot;rannet etre glazur hag argant, ur c'housourin kommek arben-lakaet, skorret ouzh beg gant ur c'halir en aour balirant, hag o skorañ a zehou ur gregilhenn falun* en argant, hag a-gleiz gant un vleuñienn lin en glazur ha garennet e geot.''
* falun : ger provanseleg, evit kregin maenaet
|[[Restr:Blason de la ville de Tréfumel (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|TREFIEG
|''En gul, e greskenn en erminoù, leinet gant ur groazig en aour e vevenn en argant''

diforc'het diwar ardamezioù kêr Vay (da wellout war lec'h)
|[[Restr:Blason ville fr Tréffieux (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Trêgad|TRÊGAD]]
|''En gul, e leon en aour; e vevenn en aour karget gant c'hwec'h bezantenn en gul, eilet ouzh kab gant pemp brizhenn erminig ivez en gul''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 31 Mae 1996

diforc'h diwar ardamezioù Tiegezh Minven (XVt) 
|[[Restr:Blason ville fr Tréogat (Finistere).svg|110px]]
|-
|TREGAEG
|''&quot;tredeet treustellet :''

''- ouzh 1 : en glazur e ziv pempdiliaouenn en aour;''

''- ouzh 2 : en erminoù;''

''- ouzh 3 : en gul e bempdiliaouenn en aour.''
|[[Restr:COA fr Trégueux.svg|110px]]
|-
|TREGARANTEG
|''Geotet, ouzh kondon ur skoed en aour e leon kudennek en sabel, eilet ouzh kab, a zehou gant un tour en aour, digoret ha dedoullek en geot ha mogeriet en sabel, ouzh kleiz gant ur groazig en aour, hag eilet ouzh beg gant ur vintr eskob en argant gwisket en aour''

Treder : E. Pelleau

Kuzul ar Gumun : 19 Mae 2000
|[[Restr:Blason ville fr Trégarantec (Finistère).svg|110px]]
|-
|TREGARVAN
|Trev Argol

''Geotet, e lestr en aour, kabellet ivez en aour''

Aozer : Jos Le Doaré

Prefedi : 12 Ebrel 1978
|[[Restr:Blason Ville fr Trégarvan.svg|110px]]
|-
|TREGASTELL
|''En glazur, e deir zreustell kommek, e c'honk en gul karget gant un tour kranellet en argant ha mogeriet en sabel.''

Kuzul ar Gumun : 6 C'hwevrer 1987
|[[Restr:BlasonTrégastel22.png|110px]]
|-
|TREGENEG
|''En gul e bleiz tremenant en aour, lagadek en gul; e c'hab en glazur koñchek a bemp pezh, karget gant peder brizhenn herminig en aour ha skoret gant pemp bezantenn en aour''

Aozer : Bernard Le Brun.

Kuzul ar Gumun : 12 Mae 1991
|[[Restr:Blason ville fr Tréguennec (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Treglonoù|TREGLONOÙ]]
|''Palefarzhet :''

''- ouzh 1 : en glazur e bag en arc'hant war ur stêr en glaur, a gleiz ur roc'h en arc'hant, leinet gant un iliz en aour,  e c'hrenngonk en erminig;''

''- ouzh 2 : palefarzhet etre aour ha glazur, e c'hab amgranellet en gul;''

''- ouzh 3 : brizhet;''

''- ouzh 4 : en argant, e rod *** en sabel, eilet gant teir groazg ivez en sabel;''

''- ouzh kondon, ur skoed en aour karget gant ul leon kudennek en sabel''

Aozer : L. Le Guennec (1935)

Treser : Michel Gourvenec (2000)
|[[Restr:Blason ville fr Tréglonou (Finistère).svg|110px]]
|-
|TREGON-POUDOUR
|''En argant, lavreget-gorret e geot, e manal a dregon dañvoezenn ed en aour liammet en sabel; an ac'hant a zo karget gant dek brizhenn erminig, 4, 3, 2, 1; un dintenn war e eneb ha kommek en glazur balirant war al lodennadur.''
|[[Restr:Blason de la ville de Trégon (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|TREGONVEUR
|''&quot;palefarzhet :''

''- ouzh 1, en argant, e deir gadvouc'hal en sabel, 2 hag 1, an hini a-gleiz ouzh kleiz;''

''- ouzh 2 : en glazur, e seizh mailhenn en aour, 3, 3, 1, e c'hrenn-gonk en argant plezek en gul&quot;;''

''- ouzh 3 : en aour, e dreustell en glazur, leinet gant ur voualc'henn en glazur ;''

''- ouzh 4 : en gul, e groaz en argant, ur voualc'henn en argant e pep konk.''
|[[Restr:Blason de la ville de Trégomeur (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|TREGROM
|''treustellet kommek etre aour ha glazur, e seizh ruilhenn an eil en egile 3, 3, 1.''
|[[Restr:Blason de la ville de Trégrom (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|TRELÊWERN
|''sourinet etre erminoù ha gul a c'hwec'h pezh.''
|[[Restr:Blason de la ville de Trélévern (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|TRELIER
|''Rannet :''

''- ouzh 1 : en glazur, karget gant div alc'houez lammellet, unan en aour gwifrellet a-us egile sourinet en argant;''

''- ouzh 2 : en gul, e manal ed en aour, ereet en gul.''
|[[Restr:Blason ville fr Treillères (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|TRELIVAN
|''En glazur, e groaz en erminoù.''
|[[Restr:Blason de la ville de Trélivan (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Tremael|TREMAEL]]
|''palefarzhet; ouzh 1 ha 4, en glazur karget gant ur greskenn en aour; ouzh 3 ha 4 en aour karget gant ur wezenn en glazur. ''
|[[Restr:Blason ville fr Trémel (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Tremaen|TREMAEN]]
|''En gul, e sourin en erminioù eilet gant teir malvaen en aour, div ouzh kab, unan ouzh beg.''

Tiegezh de Lorgeril (XIIIt)
|[[Restr:Blason de la ville de Tramain (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Tremargad|TREMARGAD]]
|Trev Plounevez-Kintin

''rannet :''

''- ouzh 1 : en erminig e deir zreustell en gul;''

''- ouzh 2 : en aour, e joskenn gouezhoc'h en sabel stilhonek en argant.''
|[[Restr:Blason de la ville de Trémargat (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Tremeog|TREMEOG]]
|''En gul, e varc'h tremenant en aour; e c'hab en aour, karget gant teir brizhenn erminig en gul, teir saezh kevliz, treustellet ouzh dehoù, etre an div brizhenn a zrek hag hini a raok e kreiz''

Aozer : Bernard Le Brun

Kuzul ar Gumun : 24 Here 1996
|[[Restr:Blason ville fr Tréméoc (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Tremereg|TREMEREG]]
|da c'hortoz : diforc'hioù 'zo etre Froger ha Pressensé, war un tu, hag an dresadenn e vez kavet war ar roueded
|[[Restr:Blason de la ville de Tréméreuc (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Tremuzon|TREMUZON]]
|''En gul, e dour en argant mogeriet en sabel, war ur roc'hell geotet treuzet gant ur c'houdreustell kommek ivez en argant.''

da c'hortoz : diforc'hioù !
|[[Restr:COA fr Trémuson.svg|110px]]
|-
|[[Treogan|TREOGAN]]
|''En gul, e deir kregilhenn en aour.''

diwar ardamezioù tiegezh Treogan (siell 1356)
|[[Restr:CoA fr Tréogan.svg|110px]]
|-
|[[An Treoù-Kerne|AN TREOÙ-KERNE]]
|''En aour, e zri tour-iliz en sabel peuliet, skoret pep hini gant div rozenn-aer en gul nozelek en sabel,  skoret en geot ha lammellet; e nein en arc'hant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel ha skoret gant ur roued kevliv''
|[[Restr:Blason ville fr Le Trévoux (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Tresigne|TRESIGNE]]
|''En erminoù, e deir zreustell en sabel.''
|[[Restr:Blason de la ville de Tressignaux (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Treveneg|TREVENEG]]
|''geotet, e dreustell en aour, eilet gant tri helm kandailhek en aour war-dreuz''

Tiegezh Chrestien a Dreveneg (XIIIt)
|[[Restr:COA fr Tréveneuc.svg|110px]]
|-
|[[Treveron|TREVERON]]
|''Skejet kommek : ouzh 1, en glazur e groaz keltiek diouzh al lec'h; ouzh 2, geotet, e vlokad greunwin en gul, e zelienn en arc'hant; e c'houwrifrell kommek en arc'hant, balirant war al lodennadur; e gab en erminoù''
|[[Restr:Blason de la ville de Trévron (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Treveur (kumun)|TREVEUR]]
|''En glazur, e Sant Jorj en aour o lazhañ un aerouant kevliv.''
|[[Restr:Blason de la ville de Trémeur (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Trevlean|TREVLEAN]]
|''En glazur, e zek bezantenn en aour, 4, 3, 2, 1; e wifrell en erminoù balirant, dreist-karget ouzh kondon gant ur groaz pavek divouedet en gul''

Aozer : Bernard Le Ny - Jégat

Kuzul ar Gumnun : 1992
|[[Restr:BlasonTrefflean.svg|110px]]
|-
|[[An Trevoù|AN TREVOÙ]]
|''En argant, e leonparzh en sabel, eilet gant c'hwec'h moualc'henn en gourem.''
|[[Restr:Blason ville fr Trévou-Tréguignec (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[Treveron|TREVERON]]
|''&quot;skejet etre glazur ha geot, ur c'houwifrell kommek en argant balirant war al lodennadur; ar glazur karget gant ur groaz keltiek en aour, ar geot karget gant un delienn-wini en argant ha frouezhet en gul; e gab en erminoù.''
|[[Restr:Blason de la ville de Trévron (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|-
|[[An Turball|AN TURBALL]]
|''En glazur, e peder sardinenn en argant treustellet an eil dreist eben; e c'hab en argant karget gant pemp brizhenn erminig en sabel''

Kuzul ar Gumun : 13 Gouere 1972

Enrollet : 19 Gouere 1972
|[[Restr:Blason ville fr La Turballe (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|}

== U ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[An Uhelgoad|AN UHELGOAD]]
|''En gul, e c'harv tremenant en aour; e gab geotet karget gant ur vrizhenn erminig, eilet gant div karpenn treustellet tal ouzh tal, an holl en aour, un dreustellan kommek ivez en aour balirant war al lodennadur''
|[[Restr:Blason ville fr Huelgoat (Finistère).svg|110px]]
|-
|[[Uzel|UZEL]]
|''En glazur, e dri bezantenn en aour.
''Tiegezh Uzel (raok XIIIt)''
|[[Restr:Blason d'azur à trois besants d'or.svg|110px]]
|}

== V ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Ar Vourc'h-Wenn|AR VOURC'H-WENN]]
|''En aour, e dreustell en sabel, kommek ouzh beg, karget gant un aerouant en argant.''
|[[Restr:Blason de la ville de Bourg-Blanc (Finistère).svg|110px]]
|}
== Y ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
|[[Yaoued|YAOUED]]
|''En aour, e sourin kommek en glazur.
|[[Restr:Blason ville fr Joué-sur-Erdre (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Yaoueneg-ar-Mousterioù|YAOUENEG-AR-MOUSTERIOÙ]]
|
|[[Restr:Blason juigné des moutiers44.svg|110px]]
|-
|[[Yestinieg|YESTINIEG]]
|''En gul, e dañvoezenn ed en aour peuliek, dehouiet gant teir tañvoezenn all, pleget an eil dreist egile, a beder liammet, kleizet gant teir bulzun* en aour; e gab en sabel, karget gant pemp brizhenn erminig en argant.''
|[[Restr:Blason ville fr Gétigné (Loire-Atlantique).svg|110px]]
|-
|[[Ar Yeuc'h|AR YEUC'H]]
|''En argant, e leon krabanet ha teodet en gul.''
|[[Restr:Blason ville fr LeJuch 29.svg|110px]]
|}

== Z ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Zinzag-Lokrist|ZINZAG-LOKRIST]]
|''En glazur, e peul kommek en erminioù e huderer en aour war e inorzenn en gul balirant''

Ger-ardamez : « Dour ha tan »
|[[Restr:Blason ville fr Inzinzac-Lochrist (Morbihan).svg|110px]]
|}

== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù = 2}}

== Levrlennadur ==
* Jean Ogée (1780) : ''Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne, dédié à la Nation bretonne.'' 1780. Nouvelle version, revue et augmentée par MM. A. Marteville et P. Varin, 1843. Éditions Régionales de l'Ouest, Mayenne, 1993.
* Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes de Loire-Atlantique'', Froger SA, 1996.
* Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Morbihan.'' Froger SA, 1999.
* Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Finistère.'' Froger SA, 2001.
* Jean-Luc Ramel &amp; Alain Joseph Raude : ''Liste des communes du département de l'Ille-et-Vilaine. Rolaey dez comunn deu departamant de l'Ill e Vilaeyn. Roll komunioù an departamant Il-ha-Gwilen''. Maezoe-Heveziken, 2003.
* Michel Froger &amp; Michel Pressensé : ''Armorial des communes des Côtes d'Armor &amp; Ille-et-Vilaine'', Froger SA, 2008.

[[Rummad:Ardamezouriezh]]</text>
      <sha1>ca94wz6yazxnjzpuv4okjwtndiv69y6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fürth</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119327</id>
    <revision>
      <id>2188580</id>
      <parentid>2185135</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1222" sha1="5py6c16xw6a7stdjkdm20tial8bg4sf" xml:space="preserve">[[Restr:Fuerther Innenstadt Mrz 2020.jpg|thumb|Fürth, gwelet eus an oabl]]
'''Fürth''' zo ur [[Kêr-arondisamant (Alamagn)|gêr zizalc'h]] eus [[Alamagn]], e [[Franken]], e stad [[Bavaria]]. 

Tost-tre eo da gêrioù [[Nürnberg]] (7 km er reter) hag [[Erlangen]] (13 km en hanternoz). Bremañ e stumm un tolpad-kêrioù ganto.

En enep diouzh ar pezh a zo c'hoarvezet e meur a gêr alaman, ne oa ket bet graet kalz a zistruj e Fürth e dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. Abalamour da se eo chomet ar gêr gozh evel ma oa.

Al linenn [[hent-houarn]] kentañ a voe savet en Alamagn a oa etre Fürth ha [[Nürnberg]].

== Kêrioù gevellet ==
Gevellet eo Fürth gant ar c'hêrioù-mañ :
* {{Gevelliñ|Limoges|Bro-C'hall|France}}
* {{Gevelliñ|Renfrewshire|Bro-Skos|Scotland}}
* {{Gevelliñ|Marmaris|Turkia|Turkey}}
* {{Gevelliñ|Xylokastro|Gres|Greece}}

== Tud ==
* [[Ludwig Erhard]], kañseller [[Republik Kevreadel Alamagn (1949-1990)|Alamagn ar C'hornôg]] 
* [[Henry Kissinger]], Sekretour Stad e Stadoù Unanet Amerika
* [[Jakob Wassermann]], skrivagner

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Fürth}}
*[http://www.fuerth.de/Home.aspx Lec'hienn ofisiel Fürth]

{{Patrom:Kêrioù Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Bavaria]]</text>
      <sha1>5py6c16xw6a7stdjkdm20tial8bg4sf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cas-mael</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119366</id>
    <revision>
      <id>2188528</id>
      <parentid>2185066</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1221" sha1="26augqgls9tgza12cc3uigu3zyou9pd" xml:space="preserve">[[Restr:The Drovers Arms, Puncheston - geograph.org.uk - 393120.jpg|thumb|Cas-mael, an davarn]]
'''Cas-mael''', skrivet ivez '''Cas' Mael''' a-wechoù (''Puncheston'' e saozneg)&lt;ref&gt;[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd], Canolfan Bedwyr&lt;/ref&gt; zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Kembre]], e hanternoz [[Sir Benfro]]. Emañ er gevred da gêr [[Abergwaun]]. Ar barzh [[Waldo Williams]] a voe mestr-skol er gêriadenn e-pad ur pennad hag enni e skrivas e varzhoneg ''Ar Weun Cas' Mael''.

Ouzhpenn kêriadenn Cas-mael ez eus kêriadennoù all er gumuniezh : [[Castell Newydd Bach|Casnewydd-bach]], [[Castellhenri]], [[Cas-fuwch]]. E 2011 e oa 568 a dud o chom e kumuniezh Cas-mael ha 287 anezho a oa kembraegerien (52,2%)&lt;ref&gt;[http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru] Swyddfa Ystadegau Gwladol, 2012&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
* [[Evan Rees (Dyfed)]], barzh
* [[Bartholomew Roberts]] (Barti Ddu), morlaer

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Sir Benfro}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Benfro]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Benfro]]</text>
      <sha1>26augqgls9tgza12cc3uigu3zyou9pd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Inis Córthaidh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119381</id>
    <revision>
      <id>2188622</id>
      <parentid>2185180</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1401" sha1="2c3378gr9vm8r92lhnsqb0au00gsgiz" xml:space="preserve">[[Restr:800px-Enniscorthy.jpg|thumb|Inis Córtaidh]]
'''Inis Córthaidh''' (''Enniscorthy'' e saozneg) zo ur gêr eus [[kontelezh Loch Garman]], en [[Iwerzhon]]. An eil kêr vrasañ er gontelezh eo, goude [[Loch Garman]].

Ur gêr gozh eo, unan eus kêrioù koshañ Iwerzhon, pa gaver meneg anezhi er bloavezh [[465]]. ''[[Enezenn]]'' eo ster ar ger &quot;inis&quot; met ne ouzer ket gwall vat petra eo ster an eil elfenn a zo en anv-lec'h&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120527134501/http://www.logainm.ie/Viewer.aspx?text=Enniscorthy Bunachar Logainmneacha na hÉireann]&lt;/ref&gt;.
 
Hervez niveradeg 2011, e oa {{formatnum:10883}} a dud o chom e kêr Inis Córthaidh&lt;ref&gt;{{cite web | title = Census 2006 – Volume 1 – Population Classified by Area | work = Central Statistics Office Census 2006 Reports | publisher = Central Statistics Office (Ireland) |date=April 2007 | url = http://www.cso.ie/census/documents/census2006_volume_1_pop_classified_by_area.pdf |format=PDF| accessdate = 14 Mae 2011}}&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Colm Tóibín]], skrivagner 
*[[Anthony Cronin]], kazetenner ha skrivagner

==Kêrioù gevellet==
Gevellet eo Inis Córtaidh gant :
*{{Gevelliñ|Gimont|Okitania|Occitania}}

==Notennoù==
{{Daveoù}}

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Enniscorthy}}
*[https://web.archive.org/web/20071116052621/http://www.enniscorthy.ie/ec/ Lec'hienn ofisiel] {{en}}

[[Rummad:Kêrioù Iwerzhon]]</text>
      <sha1>2c3378gr9vm8r92lhnsqb0au00gsgiz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Clydau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119382</id>
    <revision>
      <id>2188535</id>
      <parentid>2185077</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1206" sha1="exhadbhtji96tgzfrljztcmi7db2rmp" xml:space="preserve">[[Restr:CEEglwysClydai.jpg|thumb|250px|Iliz Sant Clydai, Clydau]]
'''Clydau''' (skrivet ivez '''Clydai''') zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[Kembre]], e hanternoz [[Sir Benfro]]. Emañ etre [[Castell Newydd Emlyn]] hag [[Aberteifi]]. Eus an {{XIXvet kantved}} eo an iliz, iliz Sant Clydai, met kalz koshoc'h eo an [[kloc'hdi|tour-iliz]], eus an {{XIIIvet kantved}}. En iliz ez eus mein ha warno enskrivadurioù eus ar {{Vvet}} ha {{VIvet kantved}}, skrivet e latin hag en [[ogham]].

Ouzhpenn Clydau he-unan ez eus kêriadennoù all er gumuniezh, evel [[Tegryn]], [[Star (Sir Benfro)|Star]] ha [[Bwlchygroes]].

E 2011 e oa 715 a dud o chom e kumuniezh Clydau ha 352 anezho a oa kembraegerien (50,4%)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=2012-12-12}}.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Josiah Thomas Jones]] (1799-1873), pastor ha skrivagner.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Sir Benfro}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Benfro]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Benfro]]</text>
      <sha1>exhadbhtji96tgzfrljztcmi7db2rmp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Deiniolen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>119745</id>
    <revision>
      <id>2188549</id>
      <parentid>2185095</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1183" sha1="t6vt8eoxz0ponktmpobjuctg60n1ktz" xml:space="preserve">[[Restr:The Lower End of Y Stryd Fawr (High Street) , Deiniolen - geograph.org.uk - 235161.jpg|250px|thumb|Y Stryd Fawr (ar straed vras), Deiniolen]]
'''Deiniolen''' zo ur gêriadenn eus [[Kembre]], e hanternoz [[kontelezh Gwynedd]], etre [[Mynydd Llandygái]] ha [[Llanberis]] hag e-harz ar menez [[Elidir Fawr]]. E-kichen ez eus div gêriadenn vihan, [[Dinorwig]] ha [[Clwt-y-Bont]].

Er c'hreisteiz d'ar gêriadenn emañ mengleuz mein-glas Dinorwig ; kreskiñ kalz a reas Deiniolen abalamour da obererezh ar vengleuz en {{XIXvet kantved}}. Serret eo ar vengleuz-se abaoe ar bloavezhioù 1960 avat ha nebeutoc'h a obererezh zo e Deiniolen bremañ. Ur skol kentañ derez zo memes tra, Ysgol Gwaun Genfi.

Ul laz-seniñ binvioù kouevr anavezet zo ; savet e oa bet gant ar vengleuzierien e 1835 ha derc'hel a ra da gaout un tamm brud. Un [[eisteddfod]] a vez aozet bep bloaz er gêriadenn.
 
== Tud ==
* [[Gwenlyn Parry]] (1932-1991), skrivagner

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Deiniolen|Ddeiniolen}}
* [https://web.archive.org/web/20070929081536/http://www.cynnal.co.uk/einbro/deiniolen/index.html Ein bro: Deiniolen]

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>t6vt8eoxz0ponktmpobjuctg60n1ktz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jönköping</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120025</id>
    <revision>
      <id>2188647</id>
      <parentid>2185206</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1177" sha1="kyuxbkeljut7k1m4v7bgrg887d2kv7z" xml:space="preserve">[[Restr:Sofiakyrkan, Jönköping Maj 2006.jpg|thumb|Iliz santez Sofia, e Jönköping]]
'''Jönköping''' (distaget [{{IPA|ˈjœnːˈɕøːpiŋ}}] e [[svedeg]]) zo ur gêr eus kreisteiz [[Sveden]], annezet gant {{formatnum:61559}} a dud (e 2013). Emañ Jönköping war ribl unan brasañ lennoù Sveden, al lenn [[Vättern]]. Unan eus kêrioù brasañ ar vro eo Jönköping, hag asambles gant ar gêr nesañ [[Huskvarna]] hag ar bannlevioù ez a d'ober un tolpad-kêrioù ennañ {{formatnum:93662}} a annezidi e 2013.

Kêr-benn [[Proviñsoù istorel Sveden|proviñs kozh]] [[Småland]] eo ha pennlec'h [[kontelezh Jönköping]] (Jönköpings län) ivez. A-gozh ez eo Jönköping ur greizenn genwerzh a bouez, p'emañ en ur c'hroashent etre proviñsoù [[Östergötland]] and [[Västergötland]].

== Tud ==
*[[Dag Hammarskjöld]] (1905-1961), diplomat, bet sekretour meur [[Aozadur ar Broadoù Unanet]]
*[[Per Engdahl]] (1909-1994), penn ar gostezenn nazi e Sveden
*[[Carl Peter Thunberg]] (1743-1828), louzawour

==Liammoù diavaez==
{{Commonscat|Jönköping}}
*[http://www.jonkoping.se/ Lec'hienn kumun Jönköping] {{sv}}

{{DEFAULTSORT:Jonkoping}}
[[Rummad:Kêrioù Sveden]]</text>
      <sha1>kyuxbkeljut7k1m4v7bgrg887d2kv7z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ffestiniog</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120281</id>
    <revision>
      <id>2188568</id>
      <parentid>2185120</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1588" sha1="4otghunblyodaoqdt2wq4f9shxekhuu" xml:space="preserve">[[Restr:Blaena' and the Moelwynion hills from the quarrymen's path to Bowydd Quarry - geograph.org.uk - 581860.jpg|thumb|Blaena' Ffestinog]]
'''Ffestiniog''' zo ur barrez hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[kontelezh Gwynedd]], e [[Kembre]]. Emañ e-kichen [[Maentwrog]], e [[Cwm Ffestiniog]].

Alese e c'haller gwelet ar [[Moelwynion]], menezioù en [[Eryri]]. Er gumuniezh emañ kêriadennoù [[Blaenau Ffestiniog]], Llan Ffestiniog, [[Tanygrisiau]]. Drezi ivez e red ar stêr [[Afon Cynfal]].

Ur skol kentañ derez zo e kêriadenn Llan Ffestiniog, anvet ''&quot;Ysgol Bro Cynfal&quot;''. Gwechall e oa ul linenn [[hent-houarn]] a gase eus Blaenau Ffestiniog da [[Y Bala]], betek ar bloavezhioù 1960.

Liammet eo ar vro-se ouzh [[Blodeuwedd]], [[Lleu Llaw Gyffes]] ha [[Gronw Pebr]], a zo kaoz anezho e Pevar Skourr ar [[Mabinogi]]. E [[kantrev]] [[Ardudwy]] e oa Ffestiniog gwechall, a-raok bezañ e kontelezh [[Meirionnydd]].

E 2011 e oa {{formatnum:4875}} a dud o chom e kumuniezh Ffestiniog ha {{formatnum:3689}} anezho a oa [[kembraeg]]erien (78,6%)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=2012-12-12}}.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Huw Llwyd]], barzh kembraek
*[[Morgan Llwyd]] (1619-1659), skrivagner
*[[Geraint Vaughan Jones]], skrivagner

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Commons|Category:Ffestiniog}}

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kumuniezhoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>4otghunblyodaoqdt2wq4f9shxekhuu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanllyfni</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120282</id>
    <revision>
      <id>2188703</id>
      <parentid>2185274</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1515" sha1="s5vxwm1p3o9rigsa8xxufn5w5g7xz9t" xml:space="preserve">[[Restr:North side of Llanllyfni Parish Church (geograph 3454486).jpg|thumb|Iliz Llanllyfni.]]
'''Llanllyfni''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[kontelezh Gwynedd]], e hanternoz [[Kembre]]. Emañ e [[Dyffryn Nantlle]]. Er gumuniezh emañ kêriadennoù [[Drws-y-coed]], [[Nantlle]], [[Nasareth]], [[Nebo (Gwynedd)|Nebo]], [[Penygroes]], [[Talysarn]] ha Llanllyfni he-unan. Gant an [[Afon Llyfni]] eo dispartiet Penygroes diouzh Llanllyfni.

Gouestlet eo iliz ar gêriadenn da sant [[Rhedyw]]. Kontañ a reer e voe ganet Rhedyw en Arfon hag e teuas da vout beleg en Augustodunum ([[Autun]] hiziv) e [[Galia]]. Lidet e vez gouel sant Rhedyw bep bloaz e Llanllyfni, d'ar 6 a viz Gouere.

E 2011 e oa {{formatnum:4135}} a dud o chom e Llanllyfni ha {{formatnum:3156}} anezho a oa [[kembraeg]]erien (79,2%)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=2015-08-05}}.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Silyn Roberts]], barzh ha stourmer sokialour
*[[Mathonwy Hughes]], barzh ha kazetenner
*[[Bryn Fôn]], kaner hag aktor
*[[Bryn Terfel]], kaner opera

==Notennoù==
{{Daveoù}}

== Liamm diavaez ==
*[http://www.nantlle.com/hanes-llanllyfni.htm Istor ar gêriadenn e lec'hienn Dyffryn Nantlle]

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>s5vxwm1p3o9rigsa8xxufn5w5g7xz9t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llangelynnin (Gwynedd)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120294</id>
    <revision>
      <id>2188699</id>
      <parentid>2185270</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1189" sha1="0cam5er9u5q7gzw5a70n7iey46d9xuf" xml:space="preserve">[[Restr:Llangelynnin Church Meirionnydd.jpg|250px|thumb|Iliz Llangelynnin]]
'''Llangelynnin''' pe '''Llangelynin'''&lt;ref&gt;[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Cmyru]&lt;/ref&gt; zo ur gêriadenn vihan, ur barrez hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e gwalarn [[kontelezh Gwynedd]], e [[Kembre]]. Emañ en hanternoz da gêr [[Tywyn]], dreist ar mor. E kumuniezh Llangelynnin emañ ivez kêriadennoù [[Llwyngwril]] ha [[Rhoslefain]].

Eus an {{XIIIvet kantved}} eo an iliz-parrez, a zo gouestlet da sant [[Celynnin]].

E 2011 e oa {{formatnum:673}} a dud o chom e kumuniezh Llangelynnin ha 273 anezho a oa oa [[kembraeg]]erien (41,2%)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=2012-12-12}}.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Arise Evans]] (war-dro 1607 - goude 1660), diouganer.
*[[John Morgan (barzh)|John Morgan]] (1688-1733), barzh ha beleg.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>0cam5er9u5q7gzw5a70n7iey46d9xuf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cerrigydrudion</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120361</id>
    <revision>
      <id>2188532</id>
      <parentid>2185070</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="970" sha1="8ul2fn8oi3fqbodbnqttco8wv3i2dc7" xml:space="preserve">[[Restr:Cerrigydrudion - geograph.org.uk - 52323.jpg|thumb|Iilz Cerrig-y-drudion]]
'''Cerrigydrudion''' (pe '''Cerrig-y-drudion''') zo ur gêriadenn vihan hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[Sir Conwy]]. Emañ en torgennoù a zo er gwalarn da [[Corwen|Gorwen]].

Gouestlet eo an iliz-parrez da [[Mari Madalen (santez)|Vari Madalen]]. En torgennoù er gevred d'ar gêriadenn emañ [[bryngaer|kreñvlec'h]] [[Caer Caradog]].

E 2011 e oa poblet gant 740 a dud, ha 549 anezho (77,2%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=2012-12-12}}.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
* [[Jac Glan-y-gors]]

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Commons|Category:Cerrigydrudion}}

{{Conwy}}

[[Rummad:Kêriadennoù Conwy]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Conwy]]</text>
      <sha1>8ul2fn8oi3fqbodbnqttco8wv3i2dc7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Glanaman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120679</id>
    <revision>
      <id>2188600</id>
      <parentid>2185153</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="509" sha1="68a5sqqnueuakntftz5n9cwvl496gvu" xml:space="preserve">[[Restr:Outcrop at north end of Betws Mountain - geograph.org.uk - 64603.jpg|250px|thumb|Glanaman e-harz Mynydd y Betws.]]
'''Glanaman''' (skrivet ''Glanamman'' e saozneg) zo ur gêriadenn eus [[Kembre]], e gevred [[Sir Gaerfyrddin]]. Da vare niveradeg 2001 e oa 81% eus an annezidi a ouie [[kembraeg]]. Redek a ra ar stêr [[Aman]] dre ar gêriadenn.

== Tud ==
* [[Ryan Davies]] (1937-1977), kaner
* [[Shane Williams]], c'hoarier rugbi

{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>68a5sqqnueuakntftz5n9cwvl496gvu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dre-fach Felindre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120680</id>
    <revision>
      <id>2188557</id>
      <parentid>2185105</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="521" sha1="f7m8zdy29m7irt5d4pryszr8ygtlf8g" xml:space="preserve">[[Restr:Overlooking Drefach Velindre - geograph.org.uk - 5826.jpg|250px|thumb|Dre-fach Felindre.]]
'''Dre-fach Felindre''' zo ur gêriadenn eus [[Kembre]], e gwalarn [[Sir Gaerfyrddin]]. Emañ un tammig er gevred da [[Castell Newydd Emlyn|Gastell Newydd Emlyn]]. 

Gwechall e oa ur greizenn bouezus evit labour ar [[gloan]], hag eno emañ [[Mirdi Gloan Kembre]] (&quot;Amgueddfa Wlân Cymru&quot;). 

== Tud ==
*[[Aneirin Talfan Davies]], skrivagner ha barzh.

{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>f7m8zdy29m7irt5d4pryszr8ygtlf8g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>La Ferté-Imbault</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120802</id>
    <revision>
      <id>2188669</id>
      <parentid>2185237</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="781" sha1="enbx8qee95d09i0x58t11m8o85sux5t" xml:space="preserve">[[Restr:La ferte imbault chateau.JPG|250px|thumbnail|Ar [[kastell|c'hastell]]]]

'''La Ferté-Imbault''' a zo ur [[kumun|gumun]] e [[departamant gall|departamant]] [[Loir-et-Cher]], e [[kanton La Sologne]], en [[arondisamant Romorantin-Lanthenay]], e [[rannvro]] [[Centre-Val de Loire]]..

== Istor ==

== Monumantoù ha traoù heverk ==
* Kastell [[Jacques d'Étampes]]

== Douaroniezh ==

== Poblañs ==

== Melestradurezh ==
E 2014 e voe dilennet Isabelle Gasselin da [[maer|vaerez]].

== Tud ==
=== &lt;small&gt;Tud bet ganet eno&lt;/small&gt; ===
* [[Madeleine Sologne]], [[aktourez]] [[Bro-C'hall|c'hall]] ([[27 a viz Here]] [[1912]]).

== Gevelliñ ==

== Liammoù diavaez ==
[http://laferteimbault.fr/ Lec'hienn ofisiel]

{{DEFAULTSORT:Ferte-Imbault}}
[[Rummad:Kumunioù Loir-et-Cher]]</text>
      <sha1>enbx8qee95d09i0x58t11m8o85sux5t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ffair-fach</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120923</id>
    <revision>
      <id>2188567</id>
      <parentid>2185119</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="595" sha1="sa6i2p4lfqr24sgqysllrhgfhqpwata" xml:space="preserve">'''Ffair-fach''' (pe '''Ffairfach''', pe c'hoazh '''Ffair Fach''') zo ur gêriadenn vihan e reter [[Sir Gaerfyrddin]], e [[Kembre]]. Emañ er su da [[Llandeilo]] hag en norzh da [[Rhydaman]], etre ar stêrioù [[Afon Cennen]] hag [[Tywi (stêr)|Afon Tywi]].

Aozet e oa bet an [[Eisteddfod Genedlaethol]] e Ffair-Fach e 1996.

== Tud ==
*[[Melville Richards]] (1910-1975), skolveuriad, arbennigour war ar [[yezhoù keltiek]], ar [[krenngembraeg|c'hrenngembraeg]] hag al [[Lec'hanvadurezh Kembre|lec'hanvadurezh kembraek]].


{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>sa6i2p4lfqr24sgqysllrhgfhqpwata</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Garnant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120956</id>
    <revision>
      <id>2188585</id>
      <parentid>2185140</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="559" sha1="28l2ewyj4nud37g359sftwf94seg3uq" xml:space="preserve">[[Restr:Garnant - geograph.org.uk - 208806.jpg|250px|thumb|Garnant]]
'''Garnant''' zo ur gêriadenn eus [[Kembre]], e gevred [[Sir Gaerfyrddin]]. Emañ er reter da [[Rhydaman]], e-harz ar [[Mynydd Du (Sir Gaerfyrddin)|Mynydd Du]], hag e-barzh al lodenn gornôg eus [[Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog|Park Broadel Bannau Brycheiniog]]. E deroù an {{XXvet kantved}} e oa mengleuzioù [[glaou]] ha labouradegoù [[staen]]. 

== Tud ==
* [[John Cale]], soner.
* [[Hywel Bennet]], aktor.

{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>28l2ewyj4nud37g359sftwf94seg3uq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Glan-y-fferi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120967</id>
    <revision>
      <id>2188599</id>
      <parentid>2185152</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1200" sha1="b2ytqvlrgom6uqndx573mwxxvjeb94u" xml:space="preserve">[[Restr:Footpath down to the river, Llansteffan - geograph.org.uk - 1432669.jpg|250px|thumb|Glan-y-fferi, en aber an Tywi, gwelet eus Llansteffan.]]
'''Glan-y-fferi''' pe '''Glanyfferi''' (''Ferryside'' e [[saozneg]]) zo ur gêriadenn eus [[Kembre]] e kreisteiz [[Sir Gaerfyrddin]]. 

Emañ Glan-y-Fferi e kumuniezh [[Llanismel]], war aod aber an [[Tywi (stêr)|Tywi]], er su da gêr [[Caerfyrddin]]. Emañ [[Llansteffan]] en tu all d'an aber, er c'hornôg, ha deuet eo anv ar gêriadenn eus ar bagoù-treizh (''fferi'') a oa da vont eus an eil tu d'egile d'an aber. Gouzout a reer e voe treizhet an aber-se gant [[Gerallt Gymro]] pa reas e veaj en-dro da Gembre e [[1188]].

Kreskiñ a reas ar gêriadenn en {{XIXvet kantved}} dreist-holl, pa erruas an tren eno, al linenn etre Caerfyrddin hag [[Abertawe]]. Gwechall e oa pouezus ar [[kokez|c'hokesa]] war an aod eno. Bremañ c'hoazh e teu tud e-leizh da zastum kokez eno ha war aod [[Bae Caerfyrddin]] dre vras, pa vez aotre da gregina. 

== Tud ==
* ar jeneral [[Thomas Picton]], a voe o'n em gannañ en [[Emgann Waterloo]], a voe o chom e maner Plas Iscoed, er gêriadenn.
 

{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]</text>
      <sha1>b2ytqvlrgom6uqndx573mwxxvjeb94u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanwrin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122833</id>
    <revision>
      <id>2188708</id>
      <parentid>2185279</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="818" sha1="b09h0uccd4vyz8arugfdzm9lm7uki4w" xml:space="preserve">[[Restr:Eglwys Sant Ust a Sant Dyfrig, Llanwrin Church of St Ust and St Dyfrig, Llanwrin, Powys, Cymru Wales 03.JPG|thumb|Iliz-parrez Llanwrin]] 
'''Llanwrin''' zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez eus [[Kembre]], e gwalarn [[Powys]]. Emañ e traoñienn an [[Dyfi]], er biz da [[Machynlleth|Vachynlleth]].

Dont a ra anv al lec'h eus hini sant [[Gwrin]], ha ''Llanwrin yng Nghyfeiliog'' e oa an anv gwechall&lt;ref&gt;[http://www.cpat.org.uk/ycom/mont/llanwrin.pdf Lec'hienn Clwyd Powys Archaeological Trust]&lt;/ref&gt; met gouestlet eo an iliz-parrez bremañ da Sant Ust ha Sant Dyfrig.

== Tud ==
* [[Dafydd Llwyd o Fathafarn]], barzh (c.1395-1386).
* [[Daniel Silvan Evans]], geriadurour kembraek, a voe beleg e Llanwrin, eus [[1876]] da [[1903]].

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Powys}}

[[Rummad:Kêriadennoù Powys]]</text>
      <sha1>b09h0uccd4vyz8arugfdzm9lm7uki4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanwrthwl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122834</id>
    <revision>
      <id>2188709</id>
      <parentid>2185280</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1083" sha1="2eau792t3qdkxioisrtt6o2g6njcubb" xml:space="preserve">[[Restr:St. Gwrthwl's Parish Church, Llanwrthwl. - geograph.org.uk - 147764.jpg|thumb|Iliz Sant Gwrthwl, e Llanwrthwl]]
'''Llanwrthwl''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Kembre]], e-kreiz [[Powys]]. Emañ war ribl kornôg ar [[Gwy (stêr)|Gwy]], un tammig er c'hreisteiz da gêr [[Rhaeadr Gwy]]. Gouestlet eo an iliz da Sant Gwrthwl.

En em astenn a ra ar gumuniezh er c'hornôg d'ar gêriadenn hec'hunan, war torgennoù [[Elenydd]]. [[Drygarn Fawr]] (641 m) eo an dorgenn uhelañ.

E 2011 e oa 191 a dud o chom e kumuniezh Llanwrthwl hag 35 anezho a oa [[kembraeg]]erien (18,4%)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=}}.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
* [[John Davies (Brychan)]] (1784? - 1864), barzh, ganet e Llanwrthwl.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Powys}}

[[Rummad:Kêriadennoù Powys]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Powys]]</text>
      <sha1>2eau792t3qdkxioisrtt6o2g6njcubb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanfyllin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122894</id>
    <revision>
      <id>2188696</id>
      <parentid>2185267</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1908" sha1="5z7l6eyfip83o8ry1nydg25cj1bca8o" xml:space="preserve">[[Restr:Ffair Llanfyllin (8697317497).jpg|thumb|Ar foar e Llanfyllin gwechall]]
'''Llanfyllin''' zo ur gêr vihan, ur barrez hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Kembre]], e hanternoz [[Powys]]. Kêr vrasañ hanternoz [[Sir Drefaldwyn]] e oa ivez. Emañ nepell diouzh an [[Afon Cain]], un adstêr d'an [[Efyrnwy]], er c'hreisteiz da venezioù [[Y Berwyn]]. Emañ er mervent da [[Croesoswallt|Groesoswallt]].

A-gozh eo anavezet Llanfyllin abalamour d'ar feunteun vurzhudus a zo enni, &quot;Fynnon Coed y Llanin&quot;. Gouestlet eo ar feunteun-se da sant Myllin, ha kontañ a reer e veze badezet tud gantañ eno er {{VIvet kantved}}&lt;ref&gt;[http://www.britishlistedbuildings.co.uk/wa-8633-st-myllin-s-well-coed-y-llan-llanfyllin#.VTFEBJP5d-4 St.myllin's Well Coed Y Llan, Llanfyllin]&lt;/ref&gt; Gouestlet eo an iliz-parrez da sant Myllin ivez, ur sant hag a a vije deuet eus Iwerzhon, marteze. Hervez ar richenn emañ bez ar sant dindan aoter an iliz.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20150923210903/http://www.cpat.demon.co.uk/projects/longer/churches/montgom/16860.htm Church of Saint Myllin, Llanfyllin - CPAT]&lt;/ref&gt;. Eus 1706 eo ar savadur a zo bremañ avat, hag an hanter vrasoc'h eget an iliz kentañ.

==Poblañs==
E 2011 e oa 1532 a dud o chom e kumuniezh Llanfyllin hag 505 anezho a oa [[kembraeg]]erien (34,1%)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=}}.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
* [[William Morgan]] (1545 - 1604), troer ar Bibl e kembraeg, a voe person e Llanfyllin.
* [[Edward Davies (Iolo Trefaldwyn)]] (1819-1887), barzh kembraek.
* [[Ann Griffiths]], barzhez kembraek.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Powys}}

[[Rummad:Kêriadennoù Powys]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Powys]]</text>
      <sha1>5z7l6eyfip83o8ry1nydg25cj1bca8o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llandderfel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123315</id>
    <revision>
      <id>2188692</id>
      <parentid>2185263</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1216" sha1="0ijqddsy0d5lu6uenobu9b4hy98kx7w" xml:space="preserve">[[Restr:Llandderfel - geograph.org.uk - 65663.jpg|250px|thumb|Ar pont kozh dreist ar stêr [[Dyfrdwy]] e-kichen Llandderfel.]]
'''Llandderfel''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Kembre]], e [[kontelezh Gwynedd]]. Emañ er reter da [[Y Bala]], e pastell-vro [[Penllyn]], tost da [[Sarnau (Gwynedd)|Sarnau]] ha [[Cefnddwysarn]].

Kozh eo iliz Llandderfel ha gouestlet eo da sant [[Derfel]] pe [[Derfel Gadarn]] (fl. {{VIvet kantved}} marteze). Ur feunteun anvet ''Ffynnon Dderfel'' zo e-kichen an iliz.

E 2011 e oa {{formatnum:1095}} a dud o chom e kumuniezh Llandderfel ha 708 anezho a oa [[kembraeg]]erien (67,1%)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=}}.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Edward Jones (telennour)]] (1752-1824)
*[[Dewi Havhesp]] (1831-1884), barzh
*[[Huw Derfel]] (1816-1890), skrivagner
*[[Robert Jones Derfel]] (1824-1905), barzh

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>0ijqddsy0d5lu6uenobu9b4hy98kx7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mallwyd</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123804</id>
    <revision>
      <id>2188727</id>
      <parentid>2185303</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1377" sha1="7jksh34yc0s0rwjff4m4jcdw7us7929" xml:space="preserve">[[Restr:Eglwys Sant Tydecho Mallwyd Powys Cymru Wales 30.tif|thumb|Iliz Sant Tydecho, e Mallwyd.]]
'''Mallwyd''' zo ur gêriadenn vihan eus [[Kembre]], e gevred [[kontelezh Gwynedd]]. Emañ e traoñienn ar stêr [[Dyfi]], hanter-hent etre [[Dolgellau]] ha [[Machynlleth]]. En-dro dezhi emañ [[Dinas Mawddwy]], en hanternoz, hag [[Aberangell]], er c'hreisteiz. Kemberiñ a ra an [[Afon Dugoed]] gant an Dyfi e-kichen Mallwyd. 

==Istor==
Emañ ar gêriadenn war an harzoù etre kontelezhioù kozh [[Sir Feirionnydd]] ha [[Sir Drefaldwyn]]. Anv kozh ar gêriadenn e oa ''Tre'r llan'', hag eno e oa iliz parrez Mallwyd e [[kombod]] kozh [[Mawddwy]]. 

Kontañ a reer e voe savet iliz kentañ Mallwyd er {{VIvet kantved}} gant Sant [[Tydecho]], a oa deuet eus [[Kerne-Veur]]. An iliz a weler bremañ a voe savet er {{XIVvet kantved}} avat hag enni e kaver arrebeuri prenn eus ar {{XVIIvet kantved}}. Al lenneg [[John Davies (Mallwyd)|John Davies]] e oa person Mallwyd e-pad 30 vloaz e deroù ar XVIIvet kantved hag en iliz ez eus ur monumant e koun dezhañ, savet daou c'hant vloaz goude e varv.

== Tud ==
*[[Edward Urien]] (war-dro 1580–1614), barzh
*[[John Davies (Mallwyd)|John Davies]] (war-dro [[1567]] - [[1644]]), lenneg
*[[Hugh Jones]] ([[1749]] - [[1825]]), barzh 

==Liamm diavaez==
{{Commons|Category:Mallwyd}}

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>7jksh34yc0s0rwjff4m4jcdw7us7929</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Groeslon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124016</id>
    <revision>
      <id>2188608</id>
      <parentid>2185162</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="689" sha1="obzzu50dzm15d0k3i5z99amkebiw8vh" xml:space="preserve">'''Groeslon''' pe '''Y Groeslon''' zo ur gêriadenn eus [[Kembre]], e [[kontelezh Gwynedd]]. Emañ e [[Dyffryn Nantlle]], etre [[Caernarfon]] ha [[Penygroes]], un tammig er c'hornôg da gêriadenn [[Carmel (Gwynedd)|Carmel]] ha da dorgenn [[Moel Tryfan]]. 

Ur gêriadenn mengleuzierien e oa Groeslon, en amzer ma veze tennet mein-glas eus ar c'hornad.

E 2011 e oa {{formatnum:1256}} a dud o chom er gêriadenn.

== Tud ==
* [[John Gwilym Jones]], saver perzhioù-c'hoari
* [[Tom Huws]], barzh
* [[Eirug Wyn]], skrivagner

==Liammoù diavaez==
*[http://www.nantlle.com/y-groeslon-cymraeg.htm Istor Groeslon el lec'hienn nantlle.com]

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>obzzu50dzm15d0k3i5z99amkebiw8vh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Garndolbenmaen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124025</id>
    <revision>
      <id>2188586</id>
      <parentid>2185141</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="832" sha1="hamf93zjhta2id2ibfu7tpgjxuvo41c" xml:space="preserve">[[Restr:Garndolbenmaen village centre - geograph.org.uk - 119783.jpg|thumb|Garndolbenmaen : kreiz ar vourc'h]]
'''Garndolbenmaen''' zo ur gêriadenn e [[Kembre]], e [[kontelezh Gwynedd]]. Emañ er c'hornôg da gêr [[Porthmadog]], e [[Roll kumuniezhioù Kembre|kumuniezh]] [[Dolbenmaen]]. 

''Y Ffynnon'' eo anv kazetenn ar c'horn-bro. Ur skol kentañ derez zo e Garndolbenmaen, ma teu bugale eus ar c'hêriadennoù tro-dro, evel [[Pant Glas]], [[Bryncir]], [[Cwm Pennant]] ha [[Golan (Gwynedd)|Golan]]. Er gêriadenn ivez ez eus ur studio ma'z eus bet enrollet meur a bladenn gant sonerien ha kanerien gembraek. Un toullad tiez kozh zo aet d'ober tiez-hañv evit an douristed.

== Tud ==
* [[Peter Jones (Pedr Fardd)]] (1775-1845), barzh kembraek

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Gwynedd}}

[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]</text>
      <sha1>hamf93zjhta2id2ibfu7tpgjxuvo41c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brăila</title>
    <ns>0</ns>
    <id>124824</id>
    <revision>
      <id>2188517</id>
      <parentid>2185056</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="718" sha1="irfczgpbvv2qqqpfq53e85r4mug45bk" xml:space="preserve">[[Restr:Maria Filotti Braila.jpg|thumb|upright=1.4|Ar c'hoariva Maria Filotti, e Brăila]]
'''Brăila''' (distaget [{{IPA|brəila}}] e [[roumaneg]]) zo ur gêr vras e reter [[Roumania]], nepell diouzh [[Galați]]. Ur [[porzh (bagoù)|porzh]] eo war an [[Danav]].

Poblet eo gant {{formatnum:180302}} a dud.&lt;ref name=&quot;INSSER&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20181226001748/http://www.recensamantromania.ro/wp-content/uploads/2013/07/sR_TAB_3.xlsx Poblañs d'an 20 a viz Here 2011 - INSSE]&lt;/ref&gt;

== Tud ==
*[[Hariclea Darclée]]
*[[Ana Aslan]] 
*[[Juan Iliesco]]
*[[Panait Istrati]] 
*[[Iannis Xenakis]]

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

{{Commonscat}}

{{DEFAULTSORT:Braila}}
[[Rummad:Kêrioù Roumania]]
[[Rummad:Porzhioù]]</text>
      <sha1>irfczgpbvv2qqqpfq53e85r4mug45bk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maes-glas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>125735</id>
    <revision>
      <id>2188724</id>
      <parentid>2185299</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="555" sha1="d0yu1q5qrhd9kd6b067ayi02u6v81u2" xml:space="preserve">*''Ur pennad [[Maesglase]] zo ivez.''
[[Restr:Old Cotton Mill - geograph.org.uk - 668173.jpg|250px|thumb|Un nezerezh koton e Maes-glas.]]
'''Maes-glas''' (''Greenfield'' e saozneg) zo ur gêriadenn e [[Sir y Fflint]], e biz [[Kembre]]. Emañ en hanternoz da [[Treffynnon|Dreffynnon]], war an aod etre [[Mostyn]] er c'hornôg hag [[Y Fflint]] er reter. E-kichen ar gêriadenn emañ dismantroù [[Abati Dinas Basing]]. 

== Tud ==
* [[Henri Perri]] (1560-1617), beleg, skrivagner ha yezhour.

{{Kêrioù Sir y Fflint}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir y Fflint]]</text>
      <sha1>d0yu1q5qrhd9kd6b067ayi02u6v81u2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ffynnongroyw</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126046</id>
    <revision>
      <id>2188569</id>
      <parentid>2185121</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="996" sha1="khjyjgfie996tsvotzv4t7puqylg5bh" xml:space="preserve">[[Restr:Parish Church Ffynnongroyw - geograph.org.uk - 128331.jpg|250px|thumb|Iliz-parrez Ffynnongroyw.]]
[[Restr:Ffynnongroyw - geograph.org.uk - 128324.jpg|250px|thumb|Ar feunteun he deus roet hec'h anv d'ar gêriadenn.]]
'''Ffynnongroyw''' zo ur gêriadenn e hanternoz [[Sir y Fflint]], en arvor biz [[Kembre]]. Emañ er c'hreisteiz da gêriadenn [[Talacre]] war ribl [[Glannau Dyfrdwy]], war-dro hanter-hent etre [[Prestatyn]] er gornaoueg ha [[Mostyn]] er reter. E [[Roll kumuniezhioù Kembre|kumuniezh]] [[Llanasa]] emañ.

Anvet eo ar gêriadenn diwar ur [[feunteun]] (''ffynnon'' e kembraeg), a zo un nebeud mein hag ur gael en-dro dezhi.

A-dreñv ar gêriadenn emañ torgennoù kentañ [[Bryniau Clwyd]], hag a vevenn [[Dyffryn Clwyd]] er reter.

Tremen a ra [[Hent-houarn Arvor Hanternoz Kembre]] etre ar gêriadenn hag an aod, met n'eus arsav ebet eno.

== Tud ==
*[[Caryl Parry Jones]], kanerez kembraek ganet e 1958.

{{Kêrioù Sir y Fflint}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir y Fflint]]</text>
      <sha1>khjyjgfie996tsvotzv4t7puqylg5bh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Luzern</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126090</id>
    <revision>
      <id>2188722</id>
      <parentid>2185295</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1921" sha1="1p0nxruc5qnm9jfxnsknqypc99eyp89" xml:space="preserve">{{Infobox Kumunioù Suis
| kanton = [[kanton Luzern]]
| distrig = arondisamant Luzern-kêr
| anvDE = Luzern
| anvFR = Lucerne
| anvIT = Lucerna
| anvRM = Lucerna
| gorread = 29.06
| ledred = 47.0523
| hedred = 8.3059
|amzer gefridi = 2016-
}}
'''Luzern''' (distaget [{{IPA|luˈtsɛrn|}}] en alamaneg ; ''Lucerne'' [{{IPA|lysɛʁn|}}] e galleg; ''Lucerna'', [{{IPA|luˈtʃɛrna|}}] en italianeg ; ''Lucerna'' e romañcheg ; ''Lozärn'' e rannyezh ar c'hornad) zo ur gêr e-kreiz [[Suis]]. Kêr-benn [[kanton Luzern]] eo. E dibenn 2013 e oa {{formatnum:80501}} a dud o chom e kêr. Ur c'hroashent a bouez eo evit al lodenn-se eus Suis hag ur greizenn velestradurel. En-dro da Luzern ez eus un tolpad-kêrioù lec'hiet e tri [[Kantonioù Suis|c'hanton]] disheñvel, ma'z eus war-dro 250 000 a dud o vevañ en holl.

Dre m'emañ war ribl ul [[lenn (dour)|lenn]] vrav (''Vierwaldstättersee'' pe Lenn Luzern), e-harz menezioù kaer evel [[menez Pilatus]] ha [[Rigi]] en [[Alpoù Suis]], e vez desachet ur bern touristed da Luzern, a-gozh. Unan eus an traoù brudetañ e kêr eo ar c'h-''Kapellbrücke'', ur pont koad savet er {{XIVvet kantved}}.

An [[alamaneg]] eo ar yezh ofisiel e Luzern, met un doare [[Yezhoù alemanek uhel|alemaneg uhel]] eo ar yezh pemdeziek evit ar braz eus an dud.

== Tud ==
*[[Peter Bichsel]], skrivagner
*[[Hans Erni]], treser, livour, engraver ha kizeller
*[[Carl Spitteler]], skrivagner
*[[Siegfried Wagner]], sonaozer

==Kêrioù gevellet==
Gevellet eo Luzern gant ar c'hêrioù-mañ :
*{{gevelliñ|Bournemouth|Bro-Saoz|England|bloavezh=1981}} 
*{{gevelliñ|Chicago|Stadoù Unanet|United States|bloavezh=1999}} 
*{{gevelliñ|Cieszyn|Polonia|Poland|bloavezh=1994}} 
*{{gevelliñ|Guebwiller|Bro-C'hall|France|bloavezh=1978}} 
*{{gevelliñ|Olomouc|Tchekia|Czech Republic|bloavezh=1994}} 
*{{gevelliñ|Potsdam|Alamagn|Germany|bloavezh=2002}}

{{Commons|Category:Lucerne}}

[[Rummad:Kumunioù Suis]]</text>
      <sha1>1p0nxruc5qnm9jfxnsknqypc99eyp89</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llangynhafal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126605</id>
    <revision>
      <id>2188702</id>
      <parentid>2185273</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1132" sha1="bid0bvjgv2dwbbv8m0330vx8t6xv7p1" xml:space="preserve">[[Restr:St Cynhafal's Church - geograph.org.uk - 135338.jpg|thumb|320px|Iliz Llangynhafal]]
'''Llangynhafal''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Ddinbych]], e [[Kembre]]. Emañ er biz da [[Rhuthun]] hag er gevred da gêr [[Dinbych]].

An iliz, gouestlet da Sant [[Cynhafal]], zo e diavaez ar gêriadenn, nepell diouzh un ti-feurm.

E 2011 e oa 634 a dud o chom e Llangynhafal, ha 231 anezho (37,2%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;[http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics)]&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Nathaniel Cynhafal Jones]]
*[[John Williams (Ab Ithel)]]

===Daveoù===
{{Daveoù}}

==Liamm diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20100818062222/http://www.cpat.demon.co.uk/projects/longer/churches/denbigh/16875.htm Iliz Sant Cynhafal] {{en}}

{{Kêrioù Sir Ddinbych}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Ddinbych]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Ddinbych]]</text>
      <sha1>bid0bvjgv2dwbbv8m0330vx8t6xv7p1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanarmon-yn-Iâl</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126627</id>
    <revision>
      <id>2188689</id>
      <parentid>2185259</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1698" sha1="8hpzk71gl5dlfi1l6045m3bt3sj9nk8" xml:space="preserve">[[Restr:Llanarmon yn Iâl Church - geograph.org.uk - 207928.jpg|250px|thumb|Iliz Llanarmon-yn-Iâl]]
'''Llanarmon-yn-Iâl''' ('''Llanarmon''' hepmuiken e kembraeg komzet) zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Ddinbych]], e [[Kembre]]. Emañ er reter da gêr [[Rhuthun]], er c'hreisteiz da [[Yr Wyddgrug]]. Redek a ra ar stêr [[Alun (Dyfrdwy)|Alun]] hebiou ar gêriadenn hag emañ [[Gwenodenn Kleuz Offa|Gwennodenn]] [[Kleuz Offa]] un tammig pelloc'h er gornaoueg. 

Ouzhpenn kêriadenn Llanarmon ez eus kêriadennoù all bihanoc'h er gumuniezh, evel [[Eryrys]] ha [[Graeanrhyd]].

E 2011 e oa {{formatnum:1062}} a dud o chom e kumuniezh Llanarmon-yn-Iâl&lt;ref&gt;[http://www.neighbourhood.statistics.gov.uk/dissemination/LeadKeyFigures.do?a=7&amp;b=11125790&amp;c=CH7+4BF&amp;d=16&amp;e=62&amp;g=6489745&amp;i=1001x1003x1032x1004&amp;m=0&amp;r=0&amp;s=1462995575703&amp;enc=1&amp;nsjs=true&amp;nsck=false&amp;nssvg=false&amp;nswid=1536 Office for National Statistics - Key Figures for 2011 Census: Key Statistics]&lt;/ref&gt;

Gouestlet eo an iliz, eus ar {{XIVvet kantved}}, da Sant [[Garmon]] ([[Jermen Auxerre]]). War dreuzoù ar gêriadenn e weler aspadennoù eus ur [[moudenn-gastell|voudenn-gastell]] eus an {{XIIvet kantved}}, anvet ''Tomen y Faerdre''. Eno moarvat edo kreizenn aotrouien [[kombodoù Kembre|kombod]] [[Iâl]], e [[rouantelezh Powys]]. 

E kumuniezh Llanarmon ivez ez eus ur [[mougev|vougev]] ma'z eus bet kavet roud eus tud a oa o vevañ {{formatnum:10000}} bloaz zo, da vare [[Krennoadvezh ar maen]].

== Tud ==
* [[Robert Bryan]] (1858–1920), barzh ha sonaozer.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Sir Ddinbych}}

[[Rummad:Kêriadennoù Sir Ddinbych]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Ddinbych]]</text>
      <sha1>8hpzk71gl5dlfi1l6045m3bt3sj9nk8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cwm-cou</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126833</id>
    <revision>
      <id>2188542</id>
      <parentid>2185086</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="621" sha1="0ed4tdsc6oaqv7b155n05argvwhffdr" xml:space="preserve">'''Cwm-cou''' zo ur gêriadenn eus [[Kembre]], e kreisteiz [[Ceredigion]]. Emañ er gwalarn da gêr [[Castell Newydd Emlyn]]. E [[Roll kumuniezhioù Kembre|kumuniezh]] [[Beulah (Ceredigion)|Beulah]] emañ.

Emañ ar gêriadenn e-harz torgennoù izel war lez ar [[stêr Teifi]], el lec'h ma kej an [[Afon Dulas (Ceredigion)|Afon Dulas]] gant an Teifi.

== Tud ==
E Cwm-cou e voe ganet [[Theophilus Evans]] (1693-1797), en doa savet al levr brudet ''[[Drych y Prif Oesoedd]]'' ma veske an istor hag ar mojennoù evit kontañ deroù ar gristeniezh e Breizh-Veur.

{{Kêrioù Ceredigion}}

[[Rummad:Kêriadennoù Ceredigion]]</text>
      <sha1>0ed4tdsc6oaqv7b155n05argvwhffdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanddulas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127073</id>
    <revision>
      <id>2188693</id>
      <parentid>2185264</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="763" sha1="rgd5vj7xqe6zuem5pxlantrczb7t6rv" xml:space="preserve">[[Restr:Llanddulas beach and quarry jetties - geograph.org.uk - 7360.jpg|thumb|An aod e Llanddulas.]] 
'''Llanddulas''' zo ur gêriadenn en arvor hanternoz [[Kembre]], e [[Sir Conwy]]. Dont a ra hec'h anv eus an [[Afon Dulas (Rhos)|Afon Dulas]], a dremen drezi hag a eien e torgennoù [[Rhos (hanternoz Kembre)|Rhos]]. E [[Roll kumuniezhioù Kembre|kumuniezh]] [[Llanddulas a Rhyd-y-foel]] emañ.

Emañ Llanddulas etre [[Bae Colwyn]] er gornaoueg hag [[Abergele]] er reter. Tremen a ra an hent A55 hebiou ar gêriadenn, war ribl ar mor. An hent-houarn ivez, [[Rheilffordd Arfordir Gogledd Cymru]], a hed ar mor.

== Tud ==
*[[Lewis Valentine]], beleg, skrivagner ha politikour kembreat.

{{Commons|Category:Llanddulas}}

{{Conwy}}

[[Rummad:Kêriadennoù Conwy]]</text>
      <sha1>rgd5vj7xqe6zuem5pxlantrczb7t6rv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maenan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127126</id>
    <revision>
      <id>2188723</id>
      <parentid>2185298</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="653" sha1="c12p84j4zq7m54gavm6l0h616ac80ua" xml:space="preserve">[[Restr:MaenanAbbey.JPG|200px|thumb|Leti er pezh a oa [[Abati Aberconwy|Abati Maenan]].]]
'''Maenan''' zo ur gêriadenn hag ur barrez e hanternoz [[Kembre]], e [[Sir Conwy]]. Emañ en hanternoz da [[Llanrwst]] hag er c'hreisteiz da barrez [[Eglwysbach]]. E [[Roll kumuniezhioù Kembre|kumuniezh]] [[Llanddoged a Maenan]] emañ. 

Da v-Maenan e voe kaset [[Abati Aberconwy]], un [[abati]] [[sistersian]] eus ar Grennamzer a oa el lec'h m'emañ kêr [[Conwy (kêr)|Conwy]] hiziv. Troet eo bet ar savadur en ul leti pelloc'h.

== Tud ==
*[[Mary Vaughan Jones]], skrivagnerez kembraek.

{{Commons|Category:Maenan}}

{{Conwy}}

[[Rummad:Kêriadennoù Conwy]]</text>
      <sha1>c12p84j4zq7m54gavm6l0h616ac80ua</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanrhychwyn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127138</id>
    <revision>
      <id>2188704</id>
      <parentid>2185275</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1050" sha1="re3bsp0ty3tcgoim8u818o5rppwm9lw" xml:space="preserve">'''Llanrhychwyn''' zo ur gêriadenn vihan hag ur barrez e hanternoz [[Kembre]], e [[Sir Conwy]].

Emañ e-kichen [[Trefriw]]. Bras eo ar barrez hag enni emañ [[Betws-y-Coed]]. E-kichen ar gêriadenn ez eus ur c'hoadig anvet [[Coedwig Gwydyr]]. Er mervent emañ [[Llyn Geirionnydd]].

Da sant [[Rhychwyn]] eo gouestlet an iliz. Kozh eo. Hervez ar richenn e oa bet savet gant ar sant e-unan. Unan eus mibien [[Tyno Helig|Helig ap Glannog]] e oa hervez ar richenn, met ne ouzer netra muioc'h diwar e benn.

[[Restr:Llanrhychwyn Church - geograph.org.uk - 209644.jpg|250px|thumb|Iliz Llanrhychwyn]]
Kontañ a reer e veze skuizh ar briñsez [[Janed Bro-Saoz, priñsez Kembre|Siwan]], gwreg [[Llywelyn Fawr]], o vont eus al lez e [[Trefriw]] da iliz Llanrhychwyn. Neuze e voe savet un iliz nevez gant Llywelyn eviti e Trefriw er bloavezh [[1220]].
 
Lidet e vez gouel Rhychwyn d'an [[12 a viz Gouere]].

== Tud ==
* [[Robert Williams (Trebor Mai)]] (1830-1877), barzh kembraek.

{{Commons|Category:Llanrhychwyn}}

{{Conwy}}

[[Rummad:Kêriadennoù Conwy]]</text>
      <sha1>re3bsp0ty3tcgoim8u818o5rppwm9lw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llanfair Talhaearn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>127148</id>
    <revision>
      <id>2188695</id>
      <parentid>2185266</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1147" sha1="cpu11t9drggnm2fm5kyv3qbqfba3l7r" xml:space="preserve">[[Restr:Llanfair TH - geograph.org.uk - 23847.jpg|250px|thumb|Ar stêr Elwy ha pont Llanfair Talhaearn dreisti]]
'''Llanfair Talhaearn''' (skrivet ivez ''Llanfair Talhaiarn'') zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e hanternoz [[Kembre]], e [[Sir Conwy]]. Emañ er c'hreisteiz da gêr [[Abergele]]. E [[Sir Ddinbych]] e oa gwechall.

Redek a ra ar stêr [[Elwy]] dre ar gêriadenn, e-kreiz torgennoù koadek, gant Moel Unben (358 m) an hini uhelañ anezho, er c'hreisteiz.

E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:1070}} a dud, ha 465 anezho (44,5%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html| title=''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011''| publisher=Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics| accessdate=2014-04-09}}&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
* [[John Jones (Talhaiarn)]] (1810-1869), barzh kembraek ganet ha marvet er gêriadenn.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Conwy}}

[[Rummad:Kêriadennoù Conwy]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Conwy]]</text>
      <sha1>cpu11t9drggnm2fm5kyv3qbqfba3l7r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Algeciras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>128947</id>
    <revision>
      <id>2188471</id>
      <parentid>2185006</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1602" sha1="rwhpxndurq1ixtkwu9nj7k446gpx4f8" xml:space="preserve">[[Restr:Iglesia de Nuestra Señora de la Palma.JPG|thumb|upright=1.5|''Plaza Alta'' (Plasenn Uhel) hag iliz ''Nuestra Señora de la Palma'']]
'''Algeciras''' (distaget [{{IPA|alxeˈθiɾas}}] e [[spagnoleg]]) zo ur gêr vras hag ur [[Porzh (bagoù)|porzh-mor]] e [[Proviñs Cádiz]], en [[Andalouzia]], e kreisteiz [[Spagn]]. Pouezusañ porzh Spagn eo Algeciras hag unan eus pouezusañ porzhioù [[Europa]], goude [[Rotterdam]], [[Hamburg]], [[Antwerpen]] ha [[Bremen]].

Tost eo Algeciras da veg kreisteisañ Spagn, en hanternoz da [[strizh-mor Jibraltar]], hag a-dal da gêr [[Jibraltar]]. E 2021 e oa 122 982 a dud o vevañ e kêr. En tolpad-kêrioù, m'emañ ivez kumunioù [[Los Barrios]], [[La Línea de la Concepción]], [[Castellar de la Frontera]], [[Jimena de la Frontera]], [[San Roque (Cádiz)|San Roque]] ha [[Tarifa]] ez eus 263 739 a dud.

==An anv==
Dont a ra an anv ''Algeciras'' eus an anv [[arabek]] a voe roet d'ar gêr pa voe aloubet [[ledenez iberek|ledenez Iberia]] gant ar Vuzulmaned : &lt;big&gt;'''الجزيرة الخضراء'''&lt;/big&gt; ''al-jazīra al-khadrā'', &quot;an Enezenn C'hlas&quot;.

==Istor==
* [[Rouantelezh Algeciras]]
* [[Rouantelezh Algeciras ha Ronda]]
* [[Emgann Algeciras]]: anv meur a emgann

== Tud ==
*[[Pomponius Mela]], douaroniour hag istorour roman
*[[Almansor]], penn [[Kalifiezh Córdoba]]
*[[Adolfo Sánchez Vázquez]], prederour ha skrivagner
*[[Paco de Lucía]], gitarour ''[[flamenco]]''

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Algeciras}}
* {{es}} [http://www.algeciras.es/es/index.html www.algeciras.es]

[[Rummad:Kêrioù Andalouzia]]
{{Kumunioù Proviñs Cádiz}}</text>
      <sha1>rwhpxndurq1ixtkwu9nj7k446gpx4f8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ingelheim am Rhein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129371</id>
    <revision>
      <id>2188621</id>
      <parentid>2185179</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="479" sha1="e93py5sf1lfgfg3t2pw8imbekzglpe0" xml:space="preserve">[[Restr:Karte Ingelheim am Rhein.png|thumb|Lec'hiadur Ingelheim am Rhein]]
'''Ingelheim am Rhein''' berraet e '''Ingelheim''' a zo ur gêr e distrig Mainz-Bingen e [[Rheinland-Pfalz]], en Alamagn er gornôg d'ar [[Roen]]. Abaoe 1996 ez eo ar gêr vrasañ a gaver e distrig Mainz-Bingen. Ar gêr a zo sez an embregerezh louzoù [[Boehringer-Ingelheim]], gant 5 000 implijad.

== Tud ==
* [[Sebastian Münster]] 1488-1552 a zo ganet e Ingelheim

[[Rummad:Kêrioù Rheinland-Pfalz]]</text>
      <sha1>e93py5sf1lfgfg3t2pw8imbekzglpe0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll c'hoarierion echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>129431</id>
    <revision>
      <id>2188442</id>
      <parentid>2188047</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:42:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Astenn.</comment>
      <origin>2188442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106575" sha1="f82d1om45xoy1grxv5k15cetgg8qewg" xml:space="preserve">__NOTOC__
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
| &lt;big&gt;'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''&lt;/big&gt;
|}
== A ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973)
*[[Manuel Aaron]] (India, *1935)
*[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980)
*[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957)
*[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705)
*[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981)
*[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966)
*[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942)
*[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980)
*[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988)
*[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960)
*[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS)
*[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006)
*[[Jude Acers]] (SUA, *1944)
*[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981)
*[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009)
*[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971)
*[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963)
*[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965)
*[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987)
*[[András Adorján]] (Hungaria, *1950)
*[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952)
*[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947)
*[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954)
*[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951)
*[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967)
*[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966)
*[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986)
*[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968)
*[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983)
*[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961)
*[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957)
*[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983)
*[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971)
*[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974)
*[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986)
*[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923)
*[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987)
*[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920)
*[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945)
*[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946)
*[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939)
*[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956)
*[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973)
*[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974)
*[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850)
*[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949)
*[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974)
*[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001)
*[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823)
*[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976)
*[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985)
*[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937)
*[[Boris Alterman]] (Israel, *1970)
*[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994)
*[[Majed Altell]] (Palestina, *2005)
*[[Tunç Amarat]] (Aostria)
*[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909)
*[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988)
*[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987)
*[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978)
*[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946)
*[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970)
*[[An Yangfeng]] (Sina, *1963)
*[[Viswanathan Anand]] (India, *1969)
*[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938)
*[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980)
*[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879)
*[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951)
*[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990)
*[[Siranush Andriasian]]  (Armenia, *1986)
*[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989)
*[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986)
*[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968)
*[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962)
*[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994)
*[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002)
*[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962)
*[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878)
*[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970)
*[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941)
*[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941)
*[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936)
*[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980)
*[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971)
*[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968)
*[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964)
*[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967)
*[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986)
*[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961)
*[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966)
*[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009)
*[[Jon Arnason]] (Island, *1960)
*[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987)
*[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982)
*[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983)
*[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980)
*[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971)
*[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896)
*[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912)
*[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004)
*[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006)
*[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993)
*[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966)
*[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957)
*[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS)
*[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008)
*[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946)
*[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956)
*[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982)
*[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964)
*[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952)
*[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922)
*[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986)
*[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006)
*[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978)
*[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960)
&lt;/div&gt;

== B ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS)
*[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967)
*[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985)
*[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978)
*[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967)
*[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000)
*[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972)
*[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913)
*[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959)
*[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978)
*[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949)
*[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998)
*[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945)
*[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987)
*[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980)
*[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942)
*[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948)
*[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978)
*[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921)
*[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990)
*[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988)
*[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935)
*[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975)
*[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001)
*[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) 
*[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986)
*[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971)
*[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924)
*[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929)
*[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916)
*[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874)
*[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966)
*[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985)
*[[Dibyendu Barua]] (India, *1966)
*[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961)
*[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) 
*[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946)
*[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923)
*[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891)
*[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935)
*[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984)
*[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969)
*[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940)
*[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942)
*[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012)
*[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962)
*[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984)
*[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979)
*[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953)
*[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947)
*[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969)
*[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950)
*[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964)
*[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920)
*[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979)
*[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922)
*[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976)
*[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964)
*[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910)
*[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928)
*[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957)
*[[David Berczes]] (Hungaria, *1990)
*[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983)
*[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981)
*[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005)
*[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933)
*[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996)
*[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?)
*[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966)
*[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929)
*[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967)
*[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943)
*[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958)
*[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962)
*[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992)
*[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939)
*[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929)
*[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939)
*[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901)
*[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943)
*[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966)
*[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984)
*[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978)
*[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934)
*[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980)
*[[István Bilek]] (Hungaria, *1932)
*[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840)
*[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?)
*[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974)
*[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908)
*[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950)
*[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961)
*[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929)
*[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950)
*[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935)
*[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962)
*[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?)
*[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924)
*[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888)
*[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951)
*[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?)
*[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939)
*[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984)
*[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846)
*[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980)
*[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?)
*[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004)
*[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955)
*[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001)
*[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910)
*[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947)
*[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942)
*[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998)
*[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931)
*[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982)
*[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882)
*[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) 
*[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984)
*[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952)
*[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598)
*[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977)
*[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984)
*[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996)
*[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977)
*[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971)
*[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962)
*[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) 
*[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979)
*[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990)
*[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004)
*[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965)
*[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993)
*[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951)
*[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) 
*[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974)
*[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019)
*[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949)
*[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995)
*[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950)
*[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966)
*[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840)
*[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917)
*[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983)
*[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938)
*[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) 
*[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921)
*[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967)
*[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) 
*[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996)
*[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943)
*[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949)
*[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985)
*[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006)
*[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014)
*[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015)
*[[Marina Brunello]] (Italia, *1994)
*[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991)
*[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989)
*[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932)
*[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960)
*[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962)
*[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982)
*[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962)
*[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985)
*[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862)
*[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925)
*[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866)
*[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914)
*[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925)
*[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946)
*[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907)
*[[Simone Bussers]] (Belgia)
*[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989)
*[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976)
*[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928)
&lt;/div&gt;

== C ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) 
*[[Kler Çaku]] (Albania, *2010)
*[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988)
*[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004)
*[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010)
*[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957)
*[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999)
*[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981)
*[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992)
*[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986)
*[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942)
*[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) 
*[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937)
*[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000)
*[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958)
*[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990)
*[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982)
*[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647)
*[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA &amp; Italia, *1992)
*[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990)
*[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978)
*[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970)
*[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) 
*[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970)
*[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945)
*[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) 
*[[Altin Çela]] (Albania, *1975)
*[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957)
*[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?)
*[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) 
*[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928)
*[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951)
*[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892)
*[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956)
*[[Sandipan Chanda]] (India, *1983)
*[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960)
*[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960)
*[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983)
*[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900)
*[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968)
*[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001)
*[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955)
*[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965)
*[[Chen De]] (Sina, *1949)
*[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920)
*[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981)
*[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960)
*[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967)
*[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980)
*[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990)
*[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990)
*[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978)
*[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972)
*[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) 
*[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) 
*[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956)
*[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969)
*[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957)
*[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955)
*[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983)
*[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) 
*[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908)
*[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918)
*[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983)
*[[James Cobb]] (Kembre, *1977)
*[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878)
*[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918)
*[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913)
*[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983)
*[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983)
*[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932)
*[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001)
*[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964)
*[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?)
*[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943)
*[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934)
*[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) 
*[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) 
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) 
*[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942)
*[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995)
*[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941)
*[[Laura Costantini]] (Italia, *1985)
*[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) 
*[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780)
*[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936)
*[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963)
*[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994)
*[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967)
*[[István Csom]] (Hungaria, *1940)
*[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985)
*[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941)
*[[John Curdo]] (SUA, *1931)
*[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia)
*[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961)
*[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902)
*[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984)
&lt;/div&gt;

== C'H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982)
*[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968)
*[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006)
&lt;/div&gt;
== D ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000)
*[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001)
*[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968)
*[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544)
*[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961)
*[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978)
*[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944)
*[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934)
*[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970)
*[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961)
*[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015)
*[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960)
*[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875)
*[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) 
*[[Brenda Decorte]] (Belgia)
*[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Alain Defize]] (Belgia, *1953)
*[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992)
*[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930)
*[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?)
*[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962)
*[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955)
*[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974)
*[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909)
*[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802)
*[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) 
*[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983)
*[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005)
*[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) 
*[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847)
*[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980)
*[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981)
*[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979)
*[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971)
*[[André Diamant]] (Brazil, *1990)
*[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979)
*[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991)
*[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990)
*[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008)
*[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945)
*[[Ding Liren]] (Sina), *1992)
*[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925)
*[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970)
*[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966)
*[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981)
*[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909)
*[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979)
*[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974)
*[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964)
*[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959)
*[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983)
*[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920)
*[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933)
*[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957)
*[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958)
*[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959)
*[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988)
*[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952)
*[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955)
*[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969)
*[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969)
*[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) 
*[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981)
*[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981)
*[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984)
*[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939)
*[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899)
*[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996)
*[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927)
*[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893)
*[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954)
*[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975)
*[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954)
*[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946)
*[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979)
*[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015)
*[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957)
*[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960)
*[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965)
*[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947)
*[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978)
*[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949)
*[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949)
*[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979)
*[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958)
*[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987)
*[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944)
*[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976)
&lt;/div&gt;

== E ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[James Eade]] (SUA, *1957)
*[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985)
*[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960)
*[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995)
*[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962)
*[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958)
*[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956)
*[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909)
*[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986)
*[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000)
*[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965)
*[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966)
*[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997)
*[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983)
*[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919)
*[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005)
*[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992)
*[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981)
*[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980)
*[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967)
*[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897)
*[[David Enoch]] (Israel, *1900)
*[[Vladimir Epishin]] (Rusia, *1965)
*[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968)
*[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946)
*[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949)
*[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952)
*[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960)
*[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987)
*[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981)
*[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961)
*[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010)
*[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872)
*[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919)
*[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978)
*[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945)
&lt;/div&gt;

== F ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954)
*[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949)
*[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931)
*[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930)
*[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939)
*[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982)
*[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940)
*[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913)
*[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885)
*[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968)
*[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999)
*[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954)
*[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975)
*[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967)
*[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000)
*[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981)
*[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972)
*[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958)
*[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995)
*[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950)
*[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906)
*[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980)
*[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981)
*[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990)
*[[António Fernandes]] (Portugal, *1962)
*[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991)
*[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980)
*[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935)
*[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988)
*[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977)
*[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956)
*[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009)
*[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979)
*[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986)
*[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993)
*[[Ben Finegold]] (SUA, *1969)
*[[Gina Linn Finegold]] (SUA)
*[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008)
*[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968)
*[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951)
*[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926)
*[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937)
*[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959)
*[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890)
*[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931)
*[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882)
*[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983)
*[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983)
*[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007)
*[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923)
*[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952)
*[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963)
*[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930)
*[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935)
*[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946)
*[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964)
*[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988)
*[[Alfons Franck]] (Belgia)
*[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956)
*[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884)
*[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996)
*[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960)
*[[Friedhelm Freise]] (Alamagn)
*[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981)
*[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946)
*[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963)
*[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976)
*[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945)
*[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943)
*[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946)
*[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942)
*[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932)
*[[António Frois]] (Portugal, *1962)
*[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895)
*[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963)
*[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940)
*[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982)
*[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957)
*[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011)
*[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978)
*[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999)
*[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990)
*[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975)
&lt;/div&gt;

== G ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996)
*[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985)
*[[Luís Galego]] (Portugal, *1966)
*[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979)
*[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964)
*[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972)
*[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983)
*[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983)
*[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941)
*[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982)
*[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953)
*[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988)
*[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982)
*[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988)
*[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995)
*[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963)
*[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957)
*[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955)
*[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) 
*[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978)
*[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968)
*[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998)
*[[Uzi Geller]] (Israel, *1931)
*[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970)
*[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983)
*[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963)
*[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965)
*[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958)
*[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948)
*[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988)
*[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983)
*[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001)
*[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935)
*[[Alik Gershon]] (Israel, *1980)
*[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943)
*[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937)
*[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994)
*[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982)
*[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984)
*[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS)
*[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944)
*[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957)
*[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954)
*[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900)
*[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006)
*[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981)
*[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000)
*[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994)
*[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986)
*[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) 
*[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915)
*[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977)
*[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980)
*[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963)
*[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961)
*[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012)
*[[Jozef Gobert]] (Belgia)
*[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962)
*[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957)
*[[Michele Godena]] (Italia, *1967)
*[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879)
*[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934)
*[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953)
*[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989)
*[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) 
*[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983)
*[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920)
*[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965)
*[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980)
*[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924)
*[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898)
*[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973)
*[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971)
*[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995)
*[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978)
*[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858)
*[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990)
*[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970)
*[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002)
*[[Ângela Gonçalves]] (Portugal)
*[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913)
*[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985)
*[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969)
*[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012)
*[[José González García]] (Mec'hiko, *1973)
*[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968)
*[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958)
*[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955)
*[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977)
*[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986)
*[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976)
*[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907)
*[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967)
*[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933)
*[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983)
*[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962)
*[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965)
*[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) 
*[[Julio Granda]] (Perou, *1967)
*[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944)
*[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634)
*[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950)
*[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964)
*[[John Grefe]] (SUA, *1947)
*[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939)
*[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000)
*[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977)
*[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935)
*[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989)
*[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872)
*[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983)
*[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966)
*[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974)
*[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909)
*[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914)
*[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962)
*[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956)
*[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919)
*[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920)
*[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985)
*[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988)
*[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973)
*[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002)
*[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942)
*[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998)
*[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980)
*[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947)
*[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943)
*[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930)
*[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989)
*[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956)
*[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972)
*[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008)
*[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979)
*[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930)
*[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945)
*[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980)
*[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967)
&lt;/div&gt;

== H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984)
*[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976)
*[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989)
*[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS)
*[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971)
*[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967)
*[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921)
*[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954)
*[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946)
*[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972)
*[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944)
*[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990)
*[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006)
*[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876)
*[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988)
*[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923)
*[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886)
*[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964)
*[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850)
*[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950)
*[[Dronavalli Harika]] (India, *1991)
*[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986)
*[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907)
*[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884)
*[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947)
*[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900)
*[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971)
*[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998)
*[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) 
*[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945)
*[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958)
*[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957)
*[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939)
*[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964)
*[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007)
*[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981)
*[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910)
*[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988)
*[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900)
*[[Dan Heisman]] (SUA, *1950)
*[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930)
*[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937)
*[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975)
*[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963)
*[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956)
*[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959)
*[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969)
*[[Luc Henris]] (Belgia, *1959)
*[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962)
*[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954)
*[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995)
*[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963)
*[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963)
*[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970)
*[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?)
*[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971)
*[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992)
*[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970)
*[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940)
*[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940)
*[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823)
*[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896)
*[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963)
*[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975)
*[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950)
*[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980)
*[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944)
*[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913)
*[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? )
*[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956)
*[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006)
*[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935)
*[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990)
*[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010)
*[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944)
*[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973)
*[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885)
*[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892)
*[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981)
*[[Hou Yifan]] (Sina, *1994)
*[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976)
*[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980)
*[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936)
*[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990)
*[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989)
*[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970)
*[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956)
*[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917)
*[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972)
*[[Huang Qian]] (Sina, *1986)
*[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948)
*[[Werner Hug]] (Suis, *1952)
*[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017)
*[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951)
*[[Koneru Humpy]] (India, *1987)
*[[Isabel Hund]] (Alamagn)
*[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978)
*[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960)
*[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962)
&lt;/div&gt;

== I ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975)
*[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967)
*[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985)
*[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968)
*[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937)
*[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965)
*[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941)
*[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985)
*[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977)
*[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962)
*[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988)
*[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985)
*[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969)
*[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977)
*[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956)
*[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005)
*[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949)
*[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933)
*[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912)
*[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984)
&lt;/div&gt;
== J ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982)
*[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923)
*[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?)
*[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957)
*[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872)
*[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941)
*[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955)
*[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932)
*[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923)
*[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935)
*[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927)
*[[Vlastimil Jansa]] (Republik Tchek, *1942)
*[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914)
*[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932)
*[[Florian Jenni]] (Suis, *1980)
*[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986)
*[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928)
*[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983)
*[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980)
*[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007)
*[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010)
*[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959)
*[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940)
*[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975)
*[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938)
*[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986)
*[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021)
*[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983)
*[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009)
*[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991)
*[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024)
*[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906)
*[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945)
*[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978)
*[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921)
&lt;/div&gt;

== K ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019)
*[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932)
*[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942)
*[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971)
*[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959)
*[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991)
*[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS)
*[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003)
*[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987)
*[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974)
*[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978)
*[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886)
*[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004)
*[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005)
*[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945)
*[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950)
*[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981)
*[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008)
*[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998)
*[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976)
*[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964)
*[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990)
*[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012)
*[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982)
*[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994)
*[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951)
*[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985)
*[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979)
*[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963)
*[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995)
*[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982)
*[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995)
*[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940)
*[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943)
*[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924)
*[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948)
*[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938)
*[[Dieter Keller]] (Suis, *1936)
*[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921)
*[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993)
*[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978)
*[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925)
*[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959)
*[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878)
*[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975)
*[[Tim Kett]] (Kembre,*1962)
*[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981)
*[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963)
*[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994)
*[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966)
*[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987)
*[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014)
*[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973)
*[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974)
*[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984)
*[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006)
*[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975)
*[[Nino Khurtsidze]] (Georgia, *1975)
*[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914)
*[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975)
*[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853)
*[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922)
*[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983)
*[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970)
*[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944)
*[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974)
*[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939)
*[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895)
*[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990)
*[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930)
*[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876)
*[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010)
*[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994)
*[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973)
*[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953)
*[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919)
*[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978)
*[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993)
*[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988)
*[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956)
*[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993)
*[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974)
*[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993)
*[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914)
*[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940)
*[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916)
*[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982)
*[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967)
*[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899)
*[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941)
*[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000)
*[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938)
*[[Humpy Koneru]] (India, *1987)
*[[Imre König]] (Hungaria, Yugoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992)
*[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947)
*[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942)
*[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990)
*[[Danny Kopec]] (SUA, *1954)
*[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931)
*[[Akshayraj Kore]] (India 1988)
*[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985)
*[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969)
*[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977)
*[[J. Kornreich]] (Belgia) 
*[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970)
*[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999)
*[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985)
*[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984)
*[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963)
*[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950)
*[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943)
*[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964)
*[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974)
*[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981)
*[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996)
*[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958)
*[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) 
*[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990)
*[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942)
*[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983)
*[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941)
*[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938)
*[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966)
*[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972)
*[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932)
*[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972)
*[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934)
*[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004)
*[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975)
*[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963)
*[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004)
*[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935)
*[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990)
*[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976)
*[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957)
*[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941)
*[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987)
*[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962)
*[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944)
*[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973)
*[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930)
*[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939)
*[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942)
*[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983)
*[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986)
*[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938)
*[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959)
*[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955)
*[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976)
*[[Abhijit Kunte]] (India, *1977)
*[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970)
*[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949)
*[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947)
*[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013)
*[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013)
*[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946)
*[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962)
*[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939)
&lt;/div&gt;

== L ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Khelil Lagha]] (Tunizia)
*[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989)
*[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964)
*[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953)
*[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968)
*[[E. Lancel]] (Belgia)
*[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972)
*[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944)
*[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964)
*[[Lisa Lane]] (SUA, *1938)
*[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899)
*[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939)
*[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) 
*[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010)
*[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963)
*[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899)
*[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928)
*[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981)
*[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941)
*[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990)
*[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993)
*[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918)
*[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975)
*[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998)
*[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973)
*[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950)
*[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980)
*[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948)
*[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949)
*[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932)
*[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988)
*[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971)
*[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991)
*[[Dora Leal]] (Portugal, *1984)
*[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942)
*[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946)
*[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943)
*[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995)
*[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792)
*[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987)
*[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931)
*[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983)
*[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979)
*[[Robert Lemaire]] (Belgia)
*[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020)
*[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989)
*[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862)
*[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587)
*[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972)
*[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934)
*[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011)
*[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975)
*[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001)
*[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006)
*[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961)
*[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929)
*[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?)
*[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933)
*[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954)
*[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924)
*[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945)
*[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972)
*[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936)
*[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972)
*[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989)
*[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) 
*[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) 
*[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978)
*[[Li Shilong]] (Sina, *1977)
*[[Li Shongjian]] (Sina, *1939)
*[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967)
*[[Li Zunian]] (Sina, *1958)
*[[Liang Chong]] (Sina, *1980)
*[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960)
*[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937)
*[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874)
*[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984)
*[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980)
*[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010)
*[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962)
*[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) 
*[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983)
*[[Lin Ta]] (Sina, *1963)
*[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970)
*[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955)
*[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959)
*[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905)
*[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972)
*[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954)
*[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949)
*[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931)
*[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988)
*[[Liu Shilan]] (Sina, *1962)
*[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940)
*[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950)
*[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960)
*[[Louise Loeffler]] (Belgia)
*[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974)
*[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769)
*[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932)
*[[William Lombardy]] (SUA, *1937)
*[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580)
*[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880)
*[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969)
*[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876)
*[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909)
*[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904)
*[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940)
*[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911)
*[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958)
*[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530)
*[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973)
*[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948)
*[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917)
*[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988)
*[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954)
*[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984)
*[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969)
*[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971)
*[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS)
&lt;/div&gt;

== M ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974)
*[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973)
*[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977)
*[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891)
*[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965)
*[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) 
*[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976)
*[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969)
*[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965)
*[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989)
*[[Wim Maes]] (Belgia, *1972)
*[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958)
*[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988)
*[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972)
*[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] 
*[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993)
*[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903)
*[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968)
*[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977)
*[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980)
*[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025)
*[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963)
*[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957)
*[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920)
*[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988)
*[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974)
*[[Federico Manca]] (Italia, *1969)
*[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS)
*[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS)
*[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987)
*[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875)
*[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957)
*[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923)
*[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978)
*[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987)
*[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965)
*[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964)
*[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) 
*[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946)
*[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS)
*[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985)
*[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975)
*[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984)
*[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951)
*[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940)
*[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938)
*[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983)
*[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944)
*[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928)
*[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910)
*[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954)
*[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938)
*[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905)
*[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983)
*[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930)
*[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932)
*[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935)
*[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969)
*[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007)
*[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868)
*[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943)
*[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961)
*[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984)
*[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952)
*[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003)
*[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002)
*[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987)
*[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) 
*[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS)
*[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910)
*[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS)
*[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944)
*[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944)
*[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836)
*[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957)
*[[Roberto Messa]] (Italia, *1957)
*[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926)
*[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955)
*[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912)
*[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988)
*[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977)
*[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935)
*[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*)
*[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946)
*[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938)
*[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) 
*[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966)
*[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur)
*[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954)
*[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884)
*[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992)
*[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954)
*[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972)
*[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974)
*[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001)
*[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984)
*[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986)
*[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995)
*[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995)
*[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972)
*[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987)
*[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901)
*[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931)
*[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005)
*[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987)
*[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978)
*[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS)
*[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978)
*[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964)
*[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984)
*[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982)
*[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009)
*[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004)
*[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943)
*[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997)
*[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976)
*[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898)
*[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944)
*[[Jan Moeyersons]] (Belgia)
*[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962)
*[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904)
*[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967)
*[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980)
*[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921)
*[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888)
*[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943)
*[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956)
*[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995)
*[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980)
*[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985)
*[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987)
*[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939)
*[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?)
*[[Iván Morovic]] (Chile, *1963)
*[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009)
*[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977)
*[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884)
*[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975)
*[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966)
*[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962)
*[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979)
*[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968)
*[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978)
*[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910)
*[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971)
*[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989)
*[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971)
*[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970)
*[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929)
*[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975)
*[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941)
*[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959)
*[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996)
*[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938)
*[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008)
&lt;/div&gt;

== N ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972)
*[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985)
*[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959)
*[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953)
*[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997)
*[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992)
*[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987)
*[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986)
*[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001)
*[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952)
*[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995)
*[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940)
*[[Srinath Narayanan]] (India, *1994)
*[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025)
*[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003)
*[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012)
*[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001)
*[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985)
*[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989)
*[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984)
*[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Iris Neels]] (Belgia, *1980)
*[[Parimarjan Negi]] (India, *1993)
*[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931)
*[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985)
*[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990)
*[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007)
*[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953)
*[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010)
*[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990)
*[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988)
*[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906)
*[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881)
*[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969)
*[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962)
*[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974)
*[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990)
*[[Ni Hua]] (Sina, *1983)
*[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952)
*[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004)
*[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949)
*[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973)
*[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964)
*[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992)
*[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965)
*[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937)
*[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971)
*[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960)
*[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988)
*[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949)
*[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935)
*[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968)
*[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976)
*[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982)
*[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903)
*[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959)
*[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985)
*[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984)
*[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932)
*[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962)
*[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006)
*[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?)
*[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991)
*[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955)
*[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984)
*[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972)
*[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985)
*[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957)
*[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996)
&lt;/div&gt;

== O ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949)
*[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972)
*[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952)
*[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000)
*[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960)
*[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941)
*[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918)
*[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980)
*[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935)
*[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956)
*[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986)
*[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999)
*[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933)
*[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928)
*[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006)
*[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956)
*[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975)
*[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972)
*[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975)
*[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944)
*[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988)
*[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962)
*[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960)
*[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952)
*[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964)
*[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992)
*[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901)
*[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001)
&lt;/div&gt;

== P ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003)
*[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933)
*[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985)
*[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972)
*[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971)
*[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950)
*[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 )
*[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941)
*[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005)
*[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974)
*[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) 
*[[Davor Palo]] (Danmark, *1985)
*[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936)
*[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988)
*[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935)
*[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973)
*[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005)
*[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984)
*[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986)
*[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980)
*[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941)
*[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003)
*[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991)
*[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974)
*[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891)
*[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901)
*[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975)
*[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957)
*[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905)
*[[Simonne Peeters]] (Belgia)
*[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969)
*[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985)
*[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976)
*[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937)
*[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968)
*[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933)
*[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955)
*[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978)
*[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979)
*[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972)
*[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991)
*[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964)
*[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?)
*[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913)
*[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956)
*[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889)
*[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934)
*[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951)
*[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940)
*[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953)
*[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984)
*[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984)
*[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867)
*[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961)
*[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943)
*[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003)
*[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000)
*[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978)
*[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795)
*[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941)
*[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980)
*[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978)
*[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969)
*[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906)
*[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981)
*[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939)
*[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981)
*[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984)
*[[József Pintér]] (Hungaria, *1953)
*[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988)
*[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980)
*[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902)
*[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883)
*[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986)
*[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945)
*[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008)
*[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960)
*[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004)
*[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995)
*[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981)
*[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979)
*[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916)
*[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985)
*[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943)
*[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990)
*[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971)
*[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949)
*[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920)
*[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965)
*[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612)
*[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976)
*[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969)
*[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974)
*[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016)
*[[David Polland]] (SUA, *1915)
*[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896)
*[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995)
*[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931)
*[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983)
*[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796)
*[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987)
*[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941)
*[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959)
*[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918)
*[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996)
*[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909)
*[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988)
*[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937)
*[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) 
*[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947)
*[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981)
*[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926)
*[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982)
*[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921)
*[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981)
*[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988)
*[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?)
*[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987)
*[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981)
*[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913)
*[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966)
*[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967)
*[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942)
*[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958)
*[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976)
*[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004)
*[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935)
*[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979)
*[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935)
*[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997)
&lt;/div&gt;

== Q ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963)
*[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947)
*[[Qin Kanying]] (Sina, *1974)
*[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941)
*[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947)
&lt;/div&gt;
== R ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973)
*[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943)
*[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001)
*[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987)
*[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939)
*[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988)
*[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962)
*[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974)
*[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974)
*[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981)
*[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971)
*[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964)
*[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976)
*[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988)
*[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963)
*[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004)
*[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996)
*[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946)
*[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941)
*[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941)
*[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975)
*[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012)
*[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937)
*[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944)
*[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991)
*[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964)
*[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990)
*[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980)
*[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954)
*[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917)
*[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962)
*[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983)
*[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975)
*[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992)
*[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962)
*[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929)
*[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988)
*[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985)
*[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951)
*[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915)
*[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961)
*[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969)
*[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988)
*[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961)
*[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932)
*[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001)
*[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930)
*[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942)
*[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905)
*[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979)
*[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965)
*[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000)
*[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938)
*[[Ray Robson]] (SUA, *1994)
*[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972)
*[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970)
*[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989)
*[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945)
*[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960)
*[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947)
*[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953)
*[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973)
*[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977)
*[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959)
*[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983)
*[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952)
*[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943)
*[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964)
*[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979)
*[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, 
*[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989)
*[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999)
*[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) 
*[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987)
*[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985)
*[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947)
*[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922)
*[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965)
*[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942)
*[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909)
*[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928)
*[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954)
*[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902)
*[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988)
*[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947)
*[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009)
*[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975)
*[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920)
*[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986)
*[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870)
*[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977)
*[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955)
*[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963)
*[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013)
*[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987)
*[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008)
*[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903)
*[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016)
*[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961)
*[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?)
*[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910)
*[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931)
*[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974)
*[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994)
*[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947)
*[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919)
*[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944)
*[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987)
*[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959)
*[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979)
*[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967)
&lt;/div&gt;

== S ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918)
*[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932)
*[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968)
*[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974)
*[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979)
*[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970)
*[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?)
*[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872)
*[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003)
*[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974)
*[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981)
*[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973)
*[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?)
*[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003)
*[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964)
*[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962)
*[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640)
*[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930)
*[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920)
*[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975)
*[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991)
*[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935)
*[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981)
*[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000)
*[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977)
*[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968)
*[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943)
*[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976)
*[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977)
*[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978)
*[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999)
*[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964)
*[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992)
*[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983)
*[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990)
*[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964)
*[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906)
*[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988)
*[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819)
*[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973)
*[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960)
*[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978)
*[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981)
*[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950)
*[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967)
*[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005)
*[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958)
*[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007)
*[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951)
*[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919)
*[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996)
*[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951)
*[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922)
*[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904)
*[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940)
*[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918)
*[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974)
*[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897)
*[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928)
*[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984)
*[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943)
*[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910)
*[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970)
*[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934)
*[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850)
*[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909)
*[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940)
*[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950)
*[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875)
*[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953)
*[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) 
*[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908)
*[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976)
*[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942)
*[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953)
*[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910)
*[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921)
*[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975)
*[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986)
*[[Elena Sedina]] (Italia, *1968)
*[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009)
*[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960)
*[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970)
*[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967)
*[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951)
*[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909)
*[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969)
*[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961)
*[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970)
*[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969)
*[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969)
*[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979)
*[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967)
*[[Greg Shahade]] (SUA, *1978)
*[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980)
*[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005)
*[[Gauri Shankar]] (India, *1992)
*[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991)
*[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976)
*[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937)
*[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978)
*[[Shen Yang]] (Sina, *1989)
*[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933)
*[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951)
*[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?)
*[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966)
*[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952)
*[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013)
*[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987)
*[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960)
*[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983)
*[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935)
*[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975)
*[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881)
*[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986)
*[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871)
*[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952)
*[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947)
*[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011)
*[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954)
*[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950)
*[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968)
*[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965)
*[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982)
*[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975)
*[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971)
*[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959)
*[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902)
*[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993)
*[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979)
*[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976)
*[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003)
*[[Sam Sloan]] (United States, *1944)
*[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975)
*[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944)
*[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946)
*[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984)
*[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915)
*[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968)
*[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982)
*[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928)
*[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968)
*[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987)
*[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943)
*[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010)
*[[Wesley So]] (Filipinez, *1993)
*[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987)
*[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963)
*[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968)
*[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969)
*[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980)
*[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923)
*[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947)
*[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005)
*[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960)
*[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967)
*[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943)
*[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972)
*[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942)
*[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979)
*[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969)
*[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971)
*[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937)
*[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956)
*[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956)
*[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942)
*[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954)
*[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887)
*[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) 
*[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984)
*[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988)
*[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967)
*[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988)
*[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905)
*[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755)
*[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968)
*[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901)
*[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949)
*[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874)
*[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953)
*[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979)
*[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972)
*[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812)
*[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973)
*[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944)
*[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975)
*[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955)
*[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900)
*[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987)
*[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010)
*[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946)
*[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907)
*[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935)
*[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992)
*[[Marianne Stoffels]] (Belgia)
*[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943)
*[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963)
*[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974)
*[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947)
*[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920)
*[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916)
*[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984)
*[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001)
*[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904)
*[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000)
*[[David John Sully]] (Kembre, *1977)
*[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972)
*[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969)
*[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927)
*[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957)
*[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977)
*[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945)
*[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950)
*[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980)
*[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976)
*[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909)
*[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974)
*[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998)
*[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929)
*[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944)
*[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938)
*[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857)
*[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976)
*[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015)
*[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951)
*[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943)
&lt;/div&gt;

== T ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?)
*[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926)
*[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010)
*[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932)
*[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992)
*[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960)
*[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963)
*[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938)
*[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947)
*[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991)
*[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930)
*[[James Tarjan]] (SUA, *1952)
*[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934)
*[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956)
*[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938)
*[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919)
*[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?)
*[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980)
*[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961)
*[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) 
*[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936)
*[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925)
*[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948)
*[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985)
*[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006)
*[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983)
*[[Praveen Thipsay]] (India, *1959)
*[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988)
*[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972)
*[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870)
*[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855)
*[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983)
*[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937)
*[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985)
*[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951)
*[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958)
*[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973)
*[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973)
*[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940)
*[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930)
*[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969)
*[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987)
*[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?)
*[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972)
*[[Alice Tonini]] (Italia, ?)
*[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006)
*[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975)
*[[Zehra Topel]] (Bulgaria, turkia, *1987)
*[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951)
*[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978)
*[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921)
*[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974)
*[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943)
*[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985)
*[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984)
*[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941)
*[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936)
*[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971)
*[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934)
*[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948)
*[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942)
*[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941)
*[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959)
*[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980)
*[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000)
*[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983)
*[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942)
*[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000)
*[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965)
*[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942)
*[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943)
*[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947)
*[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011)
*[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914)
*[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954)
*[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946)
*[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998)
*[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954)
*[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993)
*[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962)
*[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979)
*[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978)
*[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968)
*[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977)
*[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990)
&lt;/div&gt;

== U ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912)
*[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991)
*[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935)
*[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939)
*[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979)
*[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971)
*[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952)
*[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006)
*[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933)
*[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985)
&lt;/div&gt;
== V ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990)
*[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951)
*[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942)
*[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949)
*[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983)
*[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967)
*[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966)
*[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982)
*[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004)
*[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973)
*[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994)
*[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945)
*[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972)
*[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959)
*[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954)
*[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956)
*[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987)
*[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897)
*[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948)
*[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994)
*[[Carl Van Schoor]] (Belgia)
*[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932)
*[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987)
*[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia)
*[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964)
*[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967)
*[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971)
*[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935)
*[[Martine Vanhecke]] (Belgia)
*[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976)
*[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887)
*[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS)
*[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970)
*[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933)
*[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989)
*[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933)
*[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951)
*[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014)
*[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979)
*[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927)
*[[Roeland Verstraeten]] (Belgia)
*[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978)
*[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950)
*[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) 
*[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987)
*[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962)
*[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980)
*[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969)
*[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979)
*[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952)
*[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930)
*[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933)
*[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987)
*[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963)
*[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000)
*[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987)
*[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997)
*[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957)
*[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951)
*[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963)
*[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974)
*[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986)
*[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926)
*[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991)
*[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988)
*[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938)
*[[Albana Vuji]] (Albania, *1969)
*[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003)
*[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942)
*[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975)
*[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941)
*[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000)
&lt;/div&gt;

== W ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008)
*[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998)
*[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997)
*[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992)
*[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942)
*[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959)
*[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953)
*[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976)
*[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902)
*[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879)
*[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940)
*[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981)
*[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989)
*[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975)
*[[Wang Pin]] (Sina, *1974)
*[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990)
*[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978)
*[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982)
*[[Wang Yue]] (Sina, *1987)
*[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971)
*[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891)
*[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945)
*[[John L. Watson]] (SUA, *1951)
*[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962)
*[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898)
*[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005)
*[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953)
*[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955)
*[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931)
*[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928)
*[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945)
*[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927)
*[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882)
*[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988)
*[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984)
*[[Guy West]] (Aostralia, *1958)
*[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944)
*[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988)
*[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913)
*[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975)
*[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963)
*[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945)
*[[Robert Willaert]] (Belgia)
*[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950)
*[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854)
*[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977)
*[[Henri Winants]] (Belgia, *1929)
*[[Luc Winants]] (Belgia, *1963)
*[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920)
*[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793)
*[[Peter Winston]] (SUA, *1958)
*[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955)
*[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906)
*[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884)
*[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894)
*[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963)
*[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938)
*[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987)
*[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006)
*[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943)
*[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951)
*[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931)
*[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907)
*[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968)
*[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963)
*[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989)
*[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961)
*[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969)
*[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976)
*[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896)
&lt;/div&gt;
== X ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Xie Jun]] (Sina, *1970)
*[[Xu Jun]] (Sina, *1962)
*[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981)
*[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976)
&lt;/div&gt;
== Y ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984)
*[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962)
*[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000)
*[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932)
*[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960)
*[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963)
*[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937)
*[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010)
*[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958)
*[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989)
*[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979)
*[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976)
*[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979)
*[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959)
*[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987)
*[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937)
*[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960)
&lt;/div&gt;
== Z ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928)
*[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941)
*[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948)
*[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994)
*[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965)
*[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988)
*[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971)
*[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938)
*[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985)
*[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945)
*[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981)
*[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978)
*[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896)
*[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958)
*[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Anna Zatonskih]] (Ukraina, SUA, *1978)
*[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935)
*[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986)
*[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987)
*[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965)
*[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923)
*[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986)
*[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980)
*[[Zhang Weida]] (Sina, *1949)
*[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989)
*[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978)
*[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986)
*[[Zhao Lan]] (Sina, *1963)
*[[Zhao Xue]] (Sina, *1985)
*[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968)
*[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935)
*[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988)
*[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986)
*[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976)
*[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979)
*[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975)
*[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003)
*[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954)
*[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979)
*[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944)
*[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942)
*[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977)
*[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954)
*[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962)
*[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979)
*[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951)
*[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943)
*[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982)
*[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888)
*[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976)
*[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014)
*[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882)
&lt;/div&gt;

==Tud arall==
Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ.
&lt;div style=&quot;column-count:3;&quot;&gt;
*[[Ben Affleck]]
*[[Claude Akins]]
*[[Alan Alda]]
*[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur)
*[[Sholem Aleichem]]
*[[Woody Allen]]
*[[Atahualpa]]
*[[George Airy]]
*[[Martin Amis]]
*[[Konrad von Ammenhausen]]
*[[LaVar Arrington]]
*[[Isaac Asimov]]
*[[Szymon Askenazy]]
*[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]]
*[[Lew Ayres]]
*[[Lauren Bacall]]
*[[Newell Banks]] (SUA)&lt;ref&gt;Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.&lt;/ref&gt;
*[[John Barrymore]]
*[[Lionel Barrymore]]
*[[Menachem Begin]]
*[[Clare Benedict]]
*[[Móric Beňovský]]
*[[Polly Bergen]]
*[[Ingmar Bergman]]
*[[Humphrey Bogart]]
*[[Bono]]
*[[Charles Boyer]]
*[[Marlon Brando]]
*[[Franz Brentano]]
*[[Mel Brooks]]
*[[Zbigniew Brzezinski]]
*[[Henry Thomas Buckle]]&lt;ref&gt;Istorour saoz.&lt;/ref&gt;
*[[Tony Buzan]]
*[[John Cage]]
*[[Nicolas Cage]]
*[[Gerolamo Cardano]]
*[[Roberto Carnevale]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Lewis Carroll]]
*[[Fidel Castro]]
*[[Miguel de Cervantes]]
*[[Jacobus de Cessolis]]
*[[Wilt Chamberlain]]
*[[Charlie Chaplin]]
*[[Aldo Clementi]]
*[[Joseph Conrad]]
*[[Aleister Crowley]]&lt;ref&gt;Kevrinour.&lt;/ref&gt;
*[[Bobby Darin]]
*[[Henry Darrow]]
*[[Steve Davis]]
*[[Olivia de Havilland]]
*[[Eugène Delacroix]]
*[[Dustin Diamond]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Anurag Dikshit]]
*[[Gustave Doré]]
*[[Tony Dow]]
*[[Marcel Duchamp]]
*[[Albert Einstein]]
*[[Arpad Elo]]
*[[Paul Erdős]]
*[[Erik Estrada]]
*[[Leonhard Euler]]
*[[Abraham ibn Ezra]]
*[[Douglas Fairbanks]]
*[[Morgan Fairchild]]
*[[Peter Falk]]
*[[Richard Farleigh]]
*[[Jose Ferrer]]
*[[Richard Feynman]]
*[[Heidi Fleiss]]
*[[Henry Fonda]]
*[[Hans Frank]]
*[[Benjamin Franklin]]
*[[Stephen Fry]]
*[[Zsa Zsa Gabor]]
*[[Jeremy Gaige]]
*[[Ava Gardner]]
*[[Carl Friedrich Gauss]]
*[[Johann Wolfgang Goethe]]
*[[Witold Gombrowicz]]
*[[Richard K. Guy]]
*[[GZA]]&lt;ref&gt;Dañser ''hip hop'' stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Yehuda Halevi]]
*[[Woody Harrelson]]
*[[Dominik Hašek]]
*[[Sefer Hasidim]]
*[[Katharine Hepburn]]
*[[David Hume]]
*[[Carl Icahn]]
*[[Inosant III]]
*[[Karl Veur]]
*[[Karl XII]]
*[[Karol Irzykowski]]
*[[Moses Isserles]]
*[[Kate Jackson]]
*[[Thomas Jefferson]]
*[[Yann-Baol II]]
*[[Mór Jókai]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Carmen Kass]]
*[[Wolfgang von Kempelen]]
*[[Omar Khayyám]]
*[[Ephraim Kishon]]&lt;ref&gt;Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.&lt;/ref&gt;
*[[Knut II Danmark]]&lt;ref&gt;Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.&lt;/ref&gt;
*[[Alfred Kreymborg]]
*[[Stanley Kubrick]]
*[[Edmund Landau]]
*[[Yosef Lapid]]
*[[Adrien-Marie Legendre]]
*[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]
*[[Stanisław Lem]]
*[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]]
*[[Leon XIII]]
*[[Lennox Lewis]]
*[[Myrna Loy]]
*[[Samuel Loyd]]
*[[Madonna (kanerez)|Madonna]]
*[[Maimonides]] (Rambam)
*[[Steve Martin]]
*[[Karl Marx]]
*[[Jerry Mathers]]
*[[Henri Matisse]]
*[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]]
*[[Dmitri Mendeleev]]
*[[Moses Mendelssohn]]
*[[Adam Mickiewicz]]
*[[Abraham de Moivre]]
*[[Patrick Moore]]
*[[Vladimir Nabokov]]
*[[Napoleon Iañ]]
*[[John von Neumann]]
*[[Victor Niederhoffer]]
*[[Jose Ortega y Gasset]]
*[[Grigori Perelman]]
*[[Gregor Piatigorsky]]
*[[Józef Piłsudski]]
*[[Grigori Alexandrovich Potemkin]]
*[[Sergei Prokofiev]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Anthony Quinn]]
*[[Rashi]]
*[[Basil Rathbone]]
*[[Man Ray]]
*[[Rembrandt]]
*[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Julia Roberts]]
*[[Mike Romanoff]]
*[[Albert Salomon von Rothschild]]
*[[Jean-Jacques Rousseau]]
*[[Bertrand Russell]]
*[[Rza]]
*[[Saladin]]
*[[Jonathan Sarfati]]&lt;ref&gt;Skiantour ha skrivagner aostralian.&lt;/ref&gt;
*[[Arnold Schwarzenegger]]
*[[George C. Scott]]&lt;ref&gt;Aktour stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Nathan Sharansky]]
*[[Will Smith]]
*[[Raymond Smullyan]]
*[[Juan Maria Solare]]&lt;ref&gt;Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.&lt;/ref&gt;
*[[George Soros]]
*[[Howard Stern]]
*[[Sting]]
*[[Teresa de Avila]]&lt;ref&gt;Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.&lt;/ref&gt;
*[[Peter Thiel]]
*[[Josip Broz Tito]]
*[[Leo Tolstoy]]
*[[Roland Topor]]
*[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]
*[[Marco Girolamo Vida]]
*[[Jacques Villon]]
*[[Billy Wilder]]
*[[George Washington]]
*[[John Wayne]]
*[[Boaz Weinstein]]
*[[H. G. Wells]]
*[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]]
*[[Charles Wreford-Brown]]
*[[Wu-Tang Clan]]
*[[Stefan Zweig]]
&lt;/div&gt;
== Mammenn ==
* Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù]]</text>
      <sha1>f82d1om45xoy1grxv5k15cetgg8qewg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188443</id>
      <parentid>2188442</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:45:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* K */</comment>
      <origin>2188443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106576" sha1="spbsy0r3r1t6jovujcu9k1hgon2zein" xml:space="preserve">__NOTOC__
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto;&quot;
|-
| &lt;big&gt;'''[[#A|A]]''' • '''[[#B|B]]''' • '''[[#C|C]]''' • '''[[#C'H|C'H]]''' • '''[[#D|D]]''' • '''[[#E|E]]''' • '''[[#F|F]]''' • '''[[#G|G]]''' • '''[[#H|H]]''' • '''[[#I|I]]''' • '''[[#J|J]]''' • '''[[#K|K]]''' • '''[[#L|L]]''' • '''[[#M|M]]''' • '''[[#N|N]]''' • '''[[#O|O]]''' • '''[[#P|P]]''' • '''[[#Q|Q]]''' • '''[[#R|R]]''' • '''[[#S|S]]''' • '''[[#T|T]]''' • '''[[#U|U]]''' • '''[[#V|V]]''' • '''[[#W|W]]''' • '''[[#X|X]]''' • '''[[#Y|Y]]''' • '''[[#Z|Z]]''' • '''[[#Tud arall|Tud arall]]'''&lt;/big&gt;
|}
== A ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jacob Aagaard]] (Danmark, Bro-Skos, *1973)
*[[Manuel Aaron]] (India, *1935)
*[[Damaris Abarca]] (Chile, *1980)
*[[Imed Abdelnabbi]] (Egipt, *1957)
*[[Abd al-Malik]] (Siria, 646-705)
*[[Zineb Dina Abdi]] (Aljeria, *1981)
*[[Arthur Abolianin]] (Belgia, *1966)
*[[István Abonyi]] (Hungaria, 1886-1942)
*[[Gerald Abrahams]] (Bro-Saoz, 1907-1980)
*[[Tatev Abrahamyan]] (Armenia, SUA, *1988)
*[[Leonardas Abramavičius]] (URSS, Lituania, a-raok 1912-1960)
*[[Nune Abrahamian]] (Armenia, URSS)
*[[Raji Abuazizah]] (Palestina, *2006)
*[[Jude Acers]] (SUA, *1944)
*[[Peter Acs]] (Hungaria, *1981)
*[[Ernestina Adam]] (Arc'hantina, *2009)
*[[Michael Adams]] (Kerne-Veur, *1971)
*[[Weaver Adams]] (SUA, 1901-1963)
*[[Utut Adianto]] (Indonezia, *1965)
*[[Ahmed Adly]] (Egipt, *1987)
*[[András Adorján]] (Hungaria, *1950)
*[[Yochanan Afek]] (Israel, *1952)
*[[Assem Afifi]], (Egipt, *1947)
*[[Vladimir Afromeev]] (Rusia, *1954)
*[[Naira Agababean]] (Moldova, URSS, *1951)
*[[Simen Agdestein]] (Norvegia, *1967)
*[[Evgeny Agrest]] (Belarus, Sveden, *1966)
*[[Georgy Agzamov]] (Ouzbekistan, 1954-1986)
*[[Carl Ahues]] (Alamagn, 1883-1968)
*[[James Macrae Aitken]] (Bro-Skos, 1908-1983)
*[[Ralf Åkesson]] (Sveden, *1961)
*[[Anna Akhsharumova]] (Rusia, SUA, *1957)
*[[Varuzhan Akobian]] (Armenia, SUA, *1983)
*[[Vladimir Akobyan]] (URSS, Armenia, *1971)
*[[Mohammed Al-Modiahki]] (Qatar, *1974)
*[[Yosra Alaa El Din]] (Egipt, *1986)
*[[Semyon Alapin]] (Lituania, 1856-1923)
*[[Vladimir Alatortsev]] (Rusia, 1909-1987)
*[[Adolf Albin]] (Roumania, 1848-1920)
*[[Lev Alburt]] (URSS, Rusia, SUA, *1945)
*[[Aleksandr Alec'hin]] (Rusia, Bro-C'hall 1892-1946)
*[[Alexei Alec'hin]] (Rusia, 1888-1939)
*[[Grace Alec'hin]] (SUA, Bro-Saoz, Bro-C'hall 1876-1956)
*[[Aleksej Aleksandrov]] (Belarus, *1973)
*[[Evgeni Alekseiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugh Alexander]] (Bro-Saoz, 1899-1974)
*[[Aaron Alexandre]] (Alamagn, Bro-C'hall, Bro-Saoz 1765-1850)
*[[Nana Alexandria]] (URSS, Jorjia, *1949)
*[[Silvia Alexieva]] (Bulgaria, Bro-C'hall, *1974)
*[[Mohamed Allam]] (Palestina, *2001)
*[[Johann Baptist Allgaier]] (Alamagn, Aostria, 1763-1823)
*[[Zoltán Almási]] (Hungaria, *1976)
*[[Izak Aloni]] (Polonia, Israel, 1905-1985)
*[[Yoel Aloni]] (Israel, *1937)
*[[Boris Alterman]] (Israel, *1970)
*[[Husam Al-Takrori]] (Palestina, *1994)
*[[Majed Altell]] (Palestina, *2005)
*[[Tunç Amarat]] (Aostria)
*[[Friedrich Amelung]] (Estonia, Latvia, 1842-1909)
*[[Stephanie Amed]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Bassem Amin]] (Egipt, *1988)
*[[Ivy Claire Amoko]] (Ouganda, *1987)
*[[Farouk Amonatov]] (Tadjikistan, *1978)
*[[Bruce Amos]] (Kanada, *1946)
*[[Claudia Amura]] (Arc'hantina, *1970)
*[[An Yangfeng]] (Sina, *1963)
*[[Viswanathan Anand]] (India, *1969)
*[[Erik Andersen (echedoù)|Erik Andersen]] (Danmark, 1904-1938)
*[[Frank Anderson (echedoù)|Frank Anderson]] (Kanada, 1928-1980)
*[[Adolf Anderssen]] (Alamagn 1818-1879)
*[[Ulf Andersson]] (Sveden, *1951)
*[[Dmitry Andreikin]] (Rusia, *1990)
*[[Siranush Andriasian]]  (Armenia, *1986)
*[[Zaven Andriasian]] (Armenia, *1989)
*[[Goretti Angolikin]] (Ouganda, *1986)
*[[Dejan Antic]] (Serbia, *1968)
*[[Rogelio Antonio Jr.]] (Filipinez, *1962)
*[[Vladimir Antoshin]] (URSS, Rusia, 1929-1994)
*[[Gabriela Antova]] (Bulgaria, *2002)
*[[Antonio Antunes]] (Portugal, *1962)
*[[Oskar Antze]] (Alamagn, *1878)
*[[Manuel Apicella]] (Bro-C'hall, *1970)
*[[Izaak Appel]] (Polonia, 1905-1941)
*[[Fricis Apšenieks]] (Latvia, 1894-1941)
*[[Lev Aptekar]] (Ukraina, Zeland-Nevez, *1936)
*[[Adlane Arab]] (Aljeria, *1980)
*[[José Joaquin Araiza]] (Mec'hiko, 1900-1971)
*[[Ketevan Arakhamia-Grant]] (Jorjia, *1968)
*[[Giovanna Arbunic]] (Chile, *1964)
*[[Walter Arencibia]] (Kuba, *1967)
*[[Alexander Areshchenko]] (Ukraina, *1986)
*[[Keith Arkell]] (Bro-Saoz, *1961)
*[[Ennio Arlandi]] (Italia, *1966)
*[[Romanas Arlauskas]] (Lituania, Australia, 1917-2009)
*[[Jon Arnason]] (Island, *1960)
*[[Dagur Arngrímsson]] (Island, *1987)
*[[Levon Aronian]] (Armenia, *1982)
*[[Lev Aronin]] (Unvanizh Soviedel, Rusia, 1920-1983)
*[[Farida Arouche]] (Aljeria, *1980)
*[[Maritza Arribas Robaina]] (Kuba, *1971)
*[[Andreas Ascharin]] (Estonia, Latvia, 1843-1896)
*[[Jacob Ascher]] (Bro-Saoz, Kanada, 1841-1912)
*[[Konstantin Aseev]] (URSS, Rusia, 1960-2004)
*[[Venka Asenova]] (Bulgaria, 1930-2006)
*[[Franc Ashiku]] (Albania, *1993)
*[[Maurice Ashley]] (Jamaika, SUA, *1966)
*[[Ludmila Aslanian]] (Armenia, URSS, *1957)
*[[Alis Aslanyan]] (Armenia, URSS)
*[[Karen Asrian]] (Armenia,URSS, 1980-2008)
*[[As-Suli]] ([[Kalifelezh]] an [[Abbasided]], ''c.'' 880 - 946)
*[[Lajos Asztalos]] (Aostria-Hungaria, Yougoslavia, Hungary, 1889-1956)
*[[Ekaterina Atalik]] (Rusia, Turkey, *1982)
*[[Suat Atalık]] (Turkia, *1964)
*[[Henry Atkins]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Arnold Aurbach]] (Polonia, Bro-C'hall, c. 1888 - 1952)
*[[Yuri Averbakh]] (URSS, Rusia, *1922)
*[[Valeriy Aveskoulov]] (Ukraina, *1986)
*[[Herbert Avram]] (SUA, 1913-2006)
*[[Boris Avrukh]] (Israel, *1978)
*[[Zurab Azmaiparashvili]] (Jorjia, *1960)
&lt;/div&gt;

== B ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hasmik Babaian]] (Armenia, URSS)
*[[Aleksandr Babourin]] (URSS, Rusia, Iwerzhon, *1967)
*[[Étienne Bacrot]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Paul Baender]] (Alamagn, Bolivia, 1906-1985)
*[[Giorgi Bagaturov]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Amir Bagheri]] (Iran, *1978)
*[[Camilla Baginskaite]] (URSS, Lituania, SUA, *1967)
*[[Vladimir Bagirov]] (URSS, Latvia, 1936-2000)
*[[Mary Bain]] (SUA, 1904-1972)
*[[David Graham Baird]] (SUA, 1854-1913)
*[[Jorge Gómez Baillo]] (Arc'hantina, *1959)
*[[Vladimir Baklan]] (Ukraina, *1978)
*[[Yuri Balashov]] (URSS, Rusia, *1949)
*[[Rosendo Balinas, Jr.]] (Filipinez, 1941-1998)
*[[Zoltán von Balla]] (Hungaria, 1883-1945)
*[[Csaba Balogh]] (Hungaria, *1987)
*[[János Balogh (echedoù)|János Balogh]] (Roumania, Hungaria, 1892-1980)
*[[Julio Balparda]] (Uruguay, ?-1942)
*[[Amikam Balshan]] (Israel, *1948)
*[[Hristos Banikas]] (Gres, *1978)
*[[Anatoly Bannik]] (URSS, Ukraina, *1921)
*[[Ana Filipa Baptista]] (Portugal, *1990)
*[[David Baramidze]] (Jorjia, Alamagn, *1988)
*[[Zsigmond Barász]] (Hungaria, 1878-1935)
*[[Abraham Baratz]] (Roumania, Bro-C'hall, 1895-1975)
*[[Gerardo Barbero]] (Arc'hantina, Hungaria, 1961-2001)
*[[Wim Barbier]] (Belgia, *1960) 
*[[Gedeon Barcza]] (Hungaria, 1911-1986)
*[[Olaf Barda]] (Norvegia, 1909-1971)
*[[Curt von Bardeleben]] (Alamagn, 1861-1924)
*[[Leonard Barden]] (Bro-Saoz, *1929)
*[[Evgeny Bareev]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Robert Henry Barnes]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez 1849-1916)
*[[Thomas Wilson Barnes]] (Bro-Saoz, 1825-1874)
*[[Aleksey Barsov]] (URSS, Ouzbekistan, *1966)
*[[Mateusz Bartel]] (Polonia, *1985)
*[[Dibyendu Barua]] (India, *1966)
*[[Cerdas Barus]] (Indonezia, *1961)
*[[Marcel Barzin]] (Belgia, 1891-1980) 
*[[Michael Basman]] (Bro-Saoz, *1946)
*[[Alberto Batori]] (Italia, 1884-1923)
*[[Christian Bauer]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Johann Bauer]] (Bohemia, Aostria, 1861-1891)
*[[Friedrich Baumbach]] (Alamagn, *1935)
*[[Albert Becker (echedoù)|Albert Becker]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina 1896-1984)
*[[Anjelina Belakovskaia]] (URSS, Ukraina, SUA, *1969)
*[[Liudmila Belavenets]] (URSS, Rusia, *1940)
*[[Sergey Belavenets]] (URSS, Rusia, 1910-1942)
*[[Ridha Belkadi]] (Tunizia, 1925-2012)
*[[Slim Belkhodja]] (Tunizia, *1962)
*[[Bilel Bellahcene]] (Bro-C'hall, Aljeria, *1984)
*[[Saâd Belouadah]] (Aljeria, * 1979)
*[[Aleksandr Belyavskiy]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1953)
*[[Jana Bellin]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, *1947)
*[[Fabio Bellini]] (Italia, *1969)
*[[Juan Bellón]] (Spagn, *1950)
*[[Bruno Belotti]] (Italia, *1964)
*[[Zdzisław Belsitzmann]] (Polonia, circa 1890-1920)
*[[Khalil Bengherabi]] (Aljeria, *1979)
*[[Levi Benima]] (Izelvroioù, 1837-1922)
*[[Clarice Benini]] (Italia, 1905-1976)
*[[Joel Benjamin]] (SUA, *1964)
*[[Francisco Benkö]] (Alamagn, Arc'hantina, *1910)
*[[Pal Benko]] (Bro-C'hall, Hungaria, SUA, *1928)
*[[Gary Benson]] (Aostralia, *1957)
*[[David Berczes]] (Hungaria, *1990)
*[[María Angélica Berea de Montero]] (Arc'hantina, 1914-1983)
*[[Emanuel Berg]] (Sveden, *1981)
*[[Bela Berger]] (Hungaria, Australia, 1931-2005)
*[[Johann Berger]] (Aostria, 1845-1933)
*[[Victor Berger]] (URSS? Ukraina, Bro-Saoz, 1904-1996)
*[[Nils Bergkvist]] (Sveden, 1900-?)
*[[Teodors Bergs]] (URSS, Latvia, 1902-1966)
*[[Hans Berliner]] (Alamagn, SUA, *1929)
*[[Ivar Bern]] (Norvegia, *1967)
*[[Karl Berndtsson]] (Sveden, 1892-1943)
*[[Jacob Bernstein]] (SUA, ?-1958)
*[[Osip Bernstein]] (Rusia, Ukraina, Bro-C'hall, 1882-1962)
*[[Sidney Norman Bernstein]] (SUA, 1911-1992)
*[[Yaacov Bernstein]] (Israel, *1939)
*[[Mario Bertok]] (Kroatia, *1929)
*[[Katarina Beskow]] (Sveden, 1867-1939)
*[[Louis Betbeder Matibet]] (Bro-C'hall, *1901)
*[[Kārlis Bētiņš]] (Latvia, 1867-1943)
*[[Siegmund Beutum]] (Aostria, 1890-1966)
*[[Vinay Bhat]] (SUA, *1984)
*[[Sergio Bianchi (echedoù)|Sergio Bianchi]] (1920-1978)
*[[Carlos Bielicki]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Martin Bier]] (Alamagn, 1854-1934)
*[[Horace Bigelow]] (SUA, 1898-1980)
*[[István Bilek]] (Hungaria, *1932)
*[[Paul Rudolf von Bilguer]] (Alamagn, 1815-1840)
*[[Maurice Billecard]] (Bro-C'hall, 1876-?)
*[[Reefat Bin-Sattar]] (Bangladesh, *1974)
*[[Henry Bird]] (Bro-Saoz, 1830-1908)
*[[Nathan Birnboim]] (Israel, *1950)
*[[Klaus Bischoff]] (Alamagn, *1961)
*[[Arthur Bisguier]] (SUA, *1929)
*[[Peter Biyiasas]] (Gres, Kanada, *1950)
*[[Dimitrije Bjelica]] (Serbia, *1935)
*[[Roy Turnbull Black]] (SUA, 1888-1962)
*[[Suzy Blackburn]] (Kembre,*?)
*[[Joseph Henry Blackburne]] (Bro-Saoz, 1841-1924)
*[[Armand Blackmar]] (SUA, 1826-1888)
*[[Joseph Henry Blake (echedoù)|Joseph Henry Blake]] (Bro-Saoz, 1859-1951)
*[[Abram Blass]] (Polonia, Israel, 1895-?)
*[[Ottó Bláthy]] (Hungaria, 1860-1939)
*[[Max Blau]] (Alamagn, Suis, 1918-1984)
*[[Ludwig Bledow]] (Alamagn, 1795-1846)
*[[Paweł Blehm]] (Polonia, *1980)
*[[Dirk Bleijkmans]] (Izelvroioù, Indonezia, 1875-?)
*[[Yaacov Bleiman]] (URSS, Lituania, Israel, 1947-2004)
*[[Calvin Blocker]] (SUA, *1955)
*[[Claude Bloodgood]] (SUA, 1937-2001)
*[[Oscar Blum]] (Lituania, Bro-C'hall, bet ganet kent 1910)
*[[Benjamin Blumenfeld]] (URSS, Belarus, Rusia, 1884-1947)
*[[Max Blümich]] (Alamagn, 1886-1942)
*[[Boris Blumin]] (Rusia, Kanada, SUA, 1907-1998)
*[[Milko Bobotsov]] (Bulgaria, *1931)
*[[Dmitry Bocharov]] (Rusia, *1982)
*[[Samuel Boden]] (Bro-Saoz, 1826-1882)
*[[Jozef Boey]] (Belgia, *1934) 
*[[Fedor Bogatyrchuk]] (Ukraina, Kanada, 1892-1984)
*[[Efim Bogolyoubov]] (Ukraina, Alamagn, 1889-1952)
*[[Paolo Boi]] (Italia, 1528-1598)
*[[Tamara Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Venera Boiakhchian]] (Armenia, URSS)
*[[Deyan Bojkov]] (Bulgaria, *1977)
*[[Jacobo Bolbochán]] (Arc'hantina, 1906-1984)
*[[Julio Bolbochán]] (Arc'hantina, 1920-1996)
*[[Isaak Boleslavskiy]] (URSS, Ukraina, 1919-1977)
*[[Viktor Bologan]] (Moldova, *1971)
*[[Victor Angel Bolzoni]] (Belgia, *1962)
*[[Giovanni Leonardo di Bona]] (Italia, 1542-1587) 
*[[Igor Bondarevsky]] (URSS, Rusia, 1913-1979)
*[[Eero Böök]] (Finland, 1910-1990)
*[[Anapaola Suri Borda Rodas]] (Arc'hantina, *2004)
*[[Ylvije Boriçi]] (Albania, *1965)
*[[Valentina Borisenko]] (Rusia, 1920-1993)
*[[Borislava Borisova]] (Bulgaria, Sveden, *1951)
*[[Nicolas Borouchowitz]] (Belgia, *1898) 
*[[Tea Bosboom-Lanchava]] (Izelvroioù, Jorjia, *1974)
*[[Harallamb Boshku]] (Albania, 1953-2019)
*[[George Steven Botterill|George Botterill]] (Bro-Saoz, Kembre, *1949)
*[[Mic'hail Botvinnik]] (URSS, Rusia, 1911-1995)
*[[Slim Bouaziz]] (Tunizia, *1950)
*[[Mahfoud Boudiba]] (Aljeria, *1966)
*[[Louis de la Bourdonnais]] (Bro-C'hall, 1795-1840)
*[[César Boutteville]] (Viêt-Nam, Bro-C'hall, *1917)
*[[Olena Boytsun]] (Ukraina, *1983)
*[[Julius Brach]] (Tchekoslovakia, 1881-1938)
*[[Stephen Brady]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Fernando Braga]] (Italia, *1958) 
*[[Gyula Breyer]] (Hungaria, 1893-1921)
*[[Alfred Brinckmann]] (Alamagn, 1891-1967)
*[[Sophie Brion]] (Belgia, *1985) 
*[[Milagros Tatiana Brizzi]] (Arc'hantina, *1996)
*[[Mirko Bröder]] (Hungaria, Yougoslavia, Serbia, 1911-1943)
*[[Miklós Bródy]] (Hungaria, Roumania, 1877-1949)
*[[Vladimir Bron]] (URSS, Ukraina, 1909-1985)
*[[David Bronstein]] (URSS, Ukraina, 1924-2006)
*[[Luis Bronstein]] (Arc'hantina, 1946-2014)
*[[Walter Browne]] (Aostralia, SUA, 1949-2015)
*[[Marina Brunello]] (Italia, *1994)
*[[Roberta Brunello]] (Italia, *1991)
*[[Sabino Brunello]] (Italia, *1989)
*[[Hazel Brunker]] (Kembre, *1932)
*[[Fabio Bruno]] (Italia, *1960)
*[[Agnieszka Brustman]] (Polonia, *1962)
*[[Lázaro Bruzón]] (Kuba, *1982)
*[[Stellan Brynell]] (Sveden, *1962)
*[[Bu Xiangzhi]] (Sina, *1985)
*[[Henry Thomas Buckle]] (Bro-Saoz, 1821-1862)
*[[Gerardo Budowski]] (Alamagn, Bro-C'hall, Venezuela, Costa Rica, *1925)
*[[Wincenty Budzyński]] (Polonia, Bro-C'hall, 1815-1866)
*[[Constant Ferdinand Burille]] (Bro-C'hall, SUA, 1866-1914)
*[[Amos Burn]] (Bro-Saoz, 1848-1925)
*[[Algimantas Butnorius]] (URSS, Lituania, *1946)
*[[Edoino Busetto]] (Italia, *1907)
*[[Simone Bussers]] (Belgia)
*[[Yelizaveta Bykova]] (URSS, Rusia, 1913-1989)
*[[Donald Byrne]] (SUA, 1930-1976)
*[[Robert Byrne (echedoù)|Robert Byrne]] (SUA, *1928)
&lt;/div&gt;

== C ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Viviane Caels]] (Belgia, *1968) 
*[[Kler Çaku]] (Albania, *2010)
*[[Jose Camacho Collados]] (Kembre, *1988)
*[[Luciano Cámara]](Arc'hantina, 1916-2004)
*[[Florencio Campomanes]] (Filipinez, 1927-2010)
*[[Daniel Cámpora]] (Arc'hantina, *1957)
*[[María José Campos]], (Arc'hantina, *1999)
*[[Esteban Canal]] (Perou, Italia, 1896-1981)
*[[Saúl Canessa]] (Arc'hantina, 1969-1992)
*[[Arianne Caoili]] (Aostralia, *1986)
*[[José Raúl Capablanca]] (Kuba, 1888-1942)
*[[Guido Cappello]] (Italia, 1933-1996) 
*[[Skënder Çarçani]] (Albania, ? - ?)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Rodolfo Tan Cardoso]] (Filipinez, *1937)
*[[Ruth Volgl Cardoso]] (Brazil, 1934-2000)
*[[Carl Carls]] (Alamagn, 1880-1958)
*[[Magnus Carlsen]] (Norvegia, *1990)
*[[Pontus Carlsson]] (Sveden, *1982)
*[[Horatio Caro]] (Bro-Saoz, Alamagn, 1862-1920)
*[[Berna Carrasco]] (Chile, 1914-2013)
*[[Pietro Carrera]] (Sikilia, 1573-1647)
*[[Fabiano Caruana]] (Div vroadelezh : SUA &amp; Italia, *1992)
*[[Alda Carvalho]] (Portugal, *1990)
*[[Abigail Cast]] (Kembre, *1978)
*[[Vincenzo Castaldi]] (Italia, 1916-1970)
*[[Ferruccio Castiglioni]] (Italia, 1921-1971) 
*[[Mariano Castillo]] (Chile, 1905-1970)
*[[Mišo Cebalo]] (Kroatia, *1945)
*[[Ekrem Cekro]] (Belgia, *1950) 
*[[Altin Çela]] (Albania, *1975)
*[[Giovanni Cenni]] (Italia, 1881-1957)
*[[Alfonso Ceron]] (Spagn, 1535-?)
*[[Louisa Ceulemans]] (Belgia, 1925-2007) 
*[[Oscar Chajes]] (Ukraina, Aostria, SUA, 1873-1928)
*[[Ferenc Chalupetzky]] (Hungaria, 1886-1951)
*[[Edward Chamier]] (Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1840-1892)
*[[Chan Peng Kong]] (Singapour, *1956)
*[[Sandipan Chanda]] (India, *1983)
*[[Chang Tung Lo]] (Sina, bet ganet a-raok 1960)
*[[Murray Chandler]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, *1960)
*[[Pascal Charbonneau]] (Kanada, *1983)
*[[Rudolf Charousek]] (Hungaria, 1873-1900)
*[[Hilda Chater]] (Kerne-Veur, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1874-1968)
*[[Chantal Chaudé de Silans]] (Bro-C'hall, 1919-2001)
*[[Valery Chekhov]] (Rusia, *1955)
*[[Vitalia Chekhover]] (Rusia, 1908-1965)
*[[Chen De]] (Sina, *1949)
*[[Ivan Cheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Mariana Cherati]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Alexander Cherepkov]] (URSS, Rusia, *1920)
*[[Irving Chernev]] (Rusia, SUA, 1900-1981)
*[[Alexander Chernin]] (URSS, Ukraina, Hungaria, *1960)
*[[Konstantin Chernyshov]] (URSS, Rusia, *1967)
*[[André Chéron]] (Bro-C'hall, 1895-1980)
*[[Adriano Chicco]] (Italia, 1907-1990)
*[[Marianna Chierici]] (Italia, *1990)
*[[Walid Chikhaoui]] (Tunizia, *1978)
*[[Aleksey Chirov]] (URSS, Latvia, Spagn, *1972)
*[[Duilio Collutiis]] (Italia, *1976) 
*[[Vladimir Chouchelov]] (URSS, Rusia, Belgia, *1969) 
*[[Larry Christiansen]] (SUA, *1956)
*[[Slavko Cicak]] (Montenegro, Sveden, *1969)
*[[Roberto Cifuentes]] (Chile, Izelvroioù, Spagn, *1957)
*[[Pavlina Čilingirova]] (Bulgaria, *1955)
*[[Victor Ciocâltea]] (Roumania, 1932-1983)
*[[Pieter Claesen]] (Belgia, *1971) 
*[[Hermann Clemenz]] (Estonia, 1846-1908)
*[[Albert Clerc]] (Bro-C'hall, 1830-1918)
*[[Viktorija Čmilytė]] (Lituania, *1983)
*[[James Cobb]] (Kembre, *1977)
*[[John Cochrane (echedoù)|John Cochrane]] (Bro-Saoz, 1798-1878)
*[[Erich Cohn]] (Alamagn, 1884-1918)
*[[Wilhelm Cohn]] (Alamagn, 1859-1913)
*[[Margarida Coimbra]] (Portugal, *1983)
*[[Niala Collazo Hidalgo-Gato]] (Kuba, Spagn, *1983)
*[[Edgard Colle]] (Belgium, 1897-1932)
*[[John W. Collins]] (SUA, 1912-2001)
*[[Eugene Ernest Colman]] (Bro-Saoz, 1878-1964)
*[[Zulema Colman]] (Arc'hantina, *?)
*[[Adrián García Conde]] (Mec'hiko, Bro-Saoz, 1886-1943)
*[[Ennio Contedini]] (Italia, *1934)
*[[Daniel Contin]] (Italia, Arc'hantina, *1962) 
*[[Stuart Conquest]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Gorik Cools]] (Belgia, *1964) 
*[[John Grantley Cooper]] (Kembre, *1954)
*[[Anya Corke]] (Bro-Saoz, Hong Kong, *1990) 
*[[Frants Cornelis]] (Belgia, *1942)
*[[Nicolaas Cortlever]] (Izelvroioù, 1915-1995)
*[[Juan Corzo]] (Kuba, 1873-1941)
*[[Laura Costantini]] (Italia, *1985)
*[[Roberto Cosulich]] (Italia, 1946-?) 
*[[Carlo Cozio]] (Italia, 1715-1780)
*[[Spencer Crakanthorp]] (Aostralia, 1885-1936)
*[[Pia Cramling]] (Sveden, *1963)
*[[Robert Crépeaux]] (Bro-C'hall, 1900-1994)
*[[Walter Cruz]] (Brazil, 1910-1967)
*[[István Csom]] (Hungaria, *1940)
*[[Miguel Cuéllar]] (Kolombia, 1916-1985)
*[[Josef Cukierman]] (Polonia, Bro-C'hall, 1900-1941)
*[[John Curdo]] (SUA, *1931)
*[[Elisabeth Cuypers]] (Belgia)
*[[Ognjen Cvitan]] (Kroatia, *1961)
*[[Hieronim Czarnowski]] (Polonia, Bro-C'hall, Aostria-Hungaria, 1834-1902)
*[[Moshe Czerniak]] (Polonia, Israel, 1910-1984)
&lt;/div&gt;

== C'H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Aleksandr C'halifman]] (URSS, Rusia, *1966)
*[[Ibragim C'hamrakoulov]] (Ouzbekistan, Spagn, *1982)
*[[Igor C'henkin]] (Rusia, Alamagn, *1968)
*[[Ratmir C'holmov]] (URSS, Lituania, 1925-2006)
&lt;/div&gt;
== D ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Arthur Dake]] (SUA, 1910-2000)
*[[Colm Daly]] (Iwerzhon, *1967)
*[[Mohammed Damaj]] (Palestina, *2001)
*[[Rui Damaso]] (Portugal, *1968)
*[[Damião de Odemira|Pedro Damiano]] (Portugal, 1480-1544)
*[[Mato Damjanović]] (Kroatia, 1927-2011)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Silvio Danailov]] (Bulgaria, *1961)
*[[Elina Danielian]] (Armenia, *1978)
*[[A. Polak Daniels]] (Izelvroioù, a-raok 1855-goude 1883)
*[[Gösta Danielsson]] (Sveden, 1912-1978)
*[[Dawid Daniuszewski]] (Polonia, 1885-1944)
*[[Klaus Darga]] (Alamagn, *1934)
*[[Alberto David]] (Luksembourg, *1970)
*[[Jacques Davidson]] (Izelvroioù, 1890-1961)
*[[Mary Elizabeth Davies]] (Kembre, 1925-2015)
*[[Nigel Rodney Davies|Nigel Davies]] (Kembre, Bro-Saoz, *1960)
*[[Frederic Deacon]] (Bro-Saoz, 1829-1875)
*[[Alba Decataldo]] (Italia, *1970) 
*[[Brenda Decorte]] (Belgia)
*[[Chakkravarthy Deepan]] (India, *1987)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Alain Defize]] (Belgia, *1953)
*[[Marigje Degrande]] (Belgia, *1992)
*[[Boris De Greiff]] (Kolombia, *1930)
*[[Odile de Heilbronner]] (Arc'hantina, 1930-?)
*[[Ann Teresa Delaney]] (Iwerzhon, *1962)
*[[Aleksander Delchev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Gunter Deleyn]] (Belgia, *1955)
*[[Mairelys Delgado Crespo]] (Kuba, Spagn, *1974)
*[[Eugene Delmar]] (SUA, 1841-1909)
*[[Ercole Del Rio]] (Italia, 1723 pe 1726-1802)
*[[Lucio Del Vecchio]] (1907-1980) 
*[[Yelena Dembo]] (Rusia, Israel, Hungaria, Gres, *1983)
*[[Arnold Denker]] (SUA, 1914-2005)
*[[Maria De Rosa]] (Italia, *1988) 
*[[Alexandre Deschapelles]] (Bro-C'hall, 1780-1847)
*[[Andrei Deviatkin]] (Rusia, *1980)
*[[Paul Devos]] (Belgia, 1911-1981)
*[[Mathias de Wachter]] (Belgia, *1979)
*[[Aleksandr Dgebouadze]] (Jorjia, URSS, Belgia, *1971)
*[[André Diamant]] (Brazil, *1990)
*[[Paulo Dias]] (Portugal, *1979)
*[[Wilsaida Diaz]] (Republik Dominikan, *1991)
*[[Emil Josef Diemer]] (Alamagn), 1908-1990)
*[[Mark Diesen]] (SUA, 1957-2008)
*[[Julius Dimer]] (Alamagn), 1871-1945)
*[[Ding Liren]] (Sina), *1992)
*[[Nathan Divinsky]] (Kanada, *1925)
*[[Rune Djurhuus]] (Norvegia, *1970)
*[[Maxim Dlugy]] (Rusia, SUA, *1966)
*[[Josef Dobiáš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1886-1981)
*[[Yosef Dobkin]] (Rusia, Israel, *1909)
*[[Tihomir Atanasov Dovramadjiev]] (Bulgaria, *1979)
*[[Stefan Docx]] (Belgia, *1974)
*[[Yury Dokhoian]] (Rusia, *1964)
*[[Sergey Dolmatov]] (Rusia, *1959)
*[[Lenier Dominguez]] (Kuba, *1983)
*[[Józef Dominik]] (Polonia, 1894-1920)
*[[Zadok Domnitz]] (Israel, *1933)
*[[Elena Donaldson]] (Rusia, Georgia, SUA, *1957)
*[[John W. Donaldson]] (SUA, *1958)
*[[Ivo Donev]] (Aostria, *1959)
*[[Jan Hein Donner]] (Izelvroioù, 1927-1988)
*[[Iossif Dorfman]] (Ukraina, Bro-C'hall, *1952)
*[[Ashote Draftian]] (Belgia, *1955)
*[[Alexei Dreiev]] (URSS, Rusia, *1969)
*[[Leonids Dreibergs]] (Latvia, SUA, 1908-1969)
*[[Petar Drenchev]] (Bulgaria, *1977) 
*[[Kurt Dreyer]] (Alamagn, Afrika ar Su), 1909-1981)
*[[Tihomil Drezga]] (Kroatia, SUA, 1903-1981)
*[[Yuri Drozdovskij]] (Ukraina, *1984)
*[[Leroy Dubeck]] (SUA, *1939)
*[[Serafino Dubois]] (Italia, 1817-1899)
*[[Daniil Dubov]] (Rusia, *1996)
*[[Andreas Dückstein]] (Hungaria, Aostria, *1927)
*[[Jean Dufresne]] (Alamagn, 1829-1893)
*[[Yves Duhayon]] (Belgia, *1954)
*[[Andreas Duhm]] (Alamagn, Suis, 1883-1975)
*[[Dietrich Duhm]] (Alamagn, Suis, 1880-1954)
*[[Hans Duhm]] (Alamagn, Suis, 1878-1946)
*[[Arthur Dunkelblum]] (Polonia, Belgia, 1906-1979)
*[[Joaquim Durão]] (Portugal, 1930-2015)
*[[Oldřich Duras]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1882-1957)
*[[Marc Dutreeuw]] (Belgia, *1960)
*[[Fyodor Duz-Khotimirsky]] (Ukraina, 1879-1965)
*[[Mark Dvoretsky]] (Rusia, *1947)
*[[Joanna Dworakowska]] (Polonia, *1978)
*[[Eduard Dyckhoff]] (Alamagn, 1880-1949)
*[[Viacheslav Dydyshko]] (Belarus, *1949)
*[[Boruch DynerBoruch Israel Dyner]] (Polonia, Belgia, Israel, 1903-1979)
*[[Semen Dvoirys]] (Rusia, *1958)
*[[Nana Dzagnidze]] (Jorjia, *1987)
*[[Roman Dzindzichashvili]] (Jorjia, Israel, SUA, *1944)
*[[Marat Dzhumaev]] (Ouzbekistan, *1976)
&lt;/div&gt;

== E ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[James Eade]] (SUA, *1957)
*[[Zahar Efimenko]] (Ukraina, *1985)
*[[Igor Efimov (Monako)|Igor Efimov]] (URSS, Jorjia, Rusia, *1960)
*[[Marsel Efroimski]] (Israel, *1995)
*[[Jaan Ehlvest]] (Estonia, *1962)
*[[Rakhil Eidelson]] (Belarus, *1958)
*[[Vereslav Eingorn]] (Ukraina, *1956)
*[[Louis Eisenberg]] (Ukraina, SUA, 1876-goude 1909)
*[[Bengt Ekenberg]] (Sveden, 1912-1986)
*[[Folke Ekström]] (Sveden, 1906-2000)
*[[Fouad El Taher]] (Egipt, *1965)
*[[Essam El-Gindy]] (Egipt, *1966)
*[[Erich Eliskases]] (Aostria, Alamagn, Arc'hantina, Brazil, 1913-1997)
*[[Pavel Eljanov]] (Ukraina, *1983)
*[[Moissei Eljaschoff]] (Lituania, 1870-1919)
*[[Jaime Emma]] (Arc'hantina, 1938-2005)
*[[John Emms (echedoù)|John Emms]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Elijah Emojong]] (Ouganda, *1992)
*[[Lucijs Endzelins]] (Estonia, Latvia, Aostralia, 1909-1981)
*[[Jens Enevoldsen]] (Denmark, 1907-1980)
*[[Ludwig Engels]] (Alamagn, Brazil, 1905-1967)
*[[Berthold Englisch]] (Aostria, 1851-1897)
*[[David Enoch]] (Israel, *1900)
*[[Vladimir Epishin]] (Rusia, *1965)
*[[Stefan Erdélyi]] (Hungaria, Roumania, 1905-1968)
*[[Hanna Ereńska]] (Polonia, *1946)
*[[Evgenij Ermenkov]] (Bulgaria, Palestina, *1949)
*[[Wilhelm Ernst (echedoù)|Wilhelm Ernst]] (Alamagn, 1905-1952)
*[[John Angus Erskine]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1873-1960)
*[[Yakov Estrin]] (Rusia, 1923-1987)
*[[Max Euwe]] (Izelvroioù, 1901-1981)
*[[Deborah Evans-Quek]] (Kembre, *1961)
*[[Larry Evans]] (SUA, 1932-2010)
*[[William Evans|William Davies Evans]] (Kembre, 1790-1872)
*[[Alexander Evensohn]] (Ukraina, 1892-1919)
*[[Mohamed Ezat]] (Egipt, *1978)
*[[Győző Exner]] (Hungaria, 1864-1945)
&lt;/div&gt;

== F ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Gisella Facchini]] (Italia, *1954)
*[[Samuel Factor]] (Polonia, SUA, 1883-1949)
*[[Louisa Matilda Fagan]] (Italia, Bro-Saoz, 1850-1931)
*[[Hugo Fähndrich]] (Hungaria, Aostria, 1851-1930)
*[[Hans Fahrni]] (Bohemia, Suis, 1874-1939)
*[[William Fairhurst]] (Bro-Saoz, Skos, Zeland-Nevez, 1903-1982)
*[[Sammi Fajarowicz]] (Alamagn, 1908-1940)
*[[Raphael Falk]] (Rusia, 1856-1913)
*[[Ernst Falkbeer]] (Aostria-Hungaria, 1819-1885)
*[[Roquelina Fandiño Reyes]] (Kuba, *1968)
*[[Yara Faqeeh]] (Palestina, *1999)
*[[Álvaro Faria]] (Portugal, *1954)
*[[Ali Farahat]] (Egipt, *1975)
*[[Stefan Fazekas]] (Hungaria, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1898-1967)
*[[Adham Fawzy]] (Egipt, *2000)
*[[Sergey Fedorchuk]] (Ukraina, *1981)
*[[Alexei Fedorov]] (Belarus, *1972)
*[[John Fedorowicz]] (SUA, *1958)
*[[Vladimir Fedoseev]] (Rusia, *1995)
*[[Movsas Feigins]] (Latvia, Arc'hantina, 1908-1950)
*[[Rafał Feinmesser]] (Polonia, *a-raok 1906)
*[[Florin Felecan]] (Roumania, SUA, *1980)
*[[Rubén Felgaer]] (Arc'hantina, *1981)
*[[Virgilio Fenoglio]] (Arc'hantina, 1902-1990)
*[[António Fernandes]] (Portugal, *1962)
*[[María Florencia Fernández]] (Arc'hantina, *1991)
*[[Diogo Fernando]] (Portugal, *1980)
*[[Arthur Feuerstein]] (SUA, *1935)
*[[Alexandr Fier]] (Brazil, *1988)
*[[Martha Fierro]] (Ecuador, *1977)
*[[Rubens Filguth]] (Brazil, *1956)
*[[Miroslav Filip]] (Tchekoslovakia, Republik Tchek, 1928-2009)
*[[Jakub Filipek]] (Belgia, *1979)
*[[Anton Filippov]] (Ouzbekistan, *1986)
*[[Reuben Fine]] (SUA, 1914-1993)
*[[Ben Finegold]] (SUA, *1969)
*[[Gina Linn Finegold]] (SUA)
*[[Julius Finn]] (Polonia, SUA, 1871-1931)
*[[Nick de Firmian]] (SUA, *1957)
*[[Bobby Fischer]] (SUA, Island, 1943-2008)
*[[Alex Fishbein]] (SUA, *1968)
*[[Giuliana Fittante]] (Italia, *1951)
*[[Alexander Flamberg]] (Polonia, 1880-1926)
*[[Alfred Flatow (echedoù)|Alfred Flatow]] (Alamagn, Aostralia, *1937)
*[[Glenn Flear]] (Bro-Saoz, *1959)
*[[Ernst Flechsig]] (Alamagn, 1852-1890)
*[[Bernhard Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1853-1931)
*[[Max Fleissig]] (Hungaria, Aostria, 1845-goude 1882)
*[[János Flesch]] (Hungaria, 1933-1983)
*[[Salomon Flor]] (URSS, Ukraina, Tchekoslovakia, Rusia, 1908-1983)
*[[Rodrigo Flores]] (Chile, 1913-2007)
*[[Alberto Foguelman]] (Arc'hantina, *1923)
*[[Jan Foltys]] (Tchekoslovakia, 1908-1952)
*[[George Salto Fontein]] (Izelvroioù, 1890-1963)
*[[Leó Forgács]] (Hungaria, 1881-1930)
*[[Győző Forintos]] (Hungaria, *1935)
*[[Greta Foulon]] (Belgia, *1946)
*[[Albert Fox]] (SUA, 1881-1964)
*[[Maurice Fox]] (Ukraina, Kanada, 1898-1988)
*[[Alfons Franck]] (Belgia)
*[[Zenon Franco]] (Paraguay, *1956)
*[[Selim Franklin (echedoù)|Selim Franklin]] (Bro-Saoz, SUA, 1814-1884)
*[[Janelle Mae Frayna]] (Filipinez, *1996)
*[[Michael Freeman (echedoù)|Michael Freeman]] (Bro-Saoz, Zeland-Nevez, *1960)
*[[Friedhelm Freise]] (Alamagn)
*[[Laurent Fressinet]] (Bro-C'hall, *1981)
*[[Sergey von Freymann]] (Rusia, URSS, Ouzbekistan, 1882-1946)
*[[Joel Fridlizius]] (Sveden, 1869-1963)
*[[Daniel Fridman]] (URSS, Latvia, Alamagn, *1976)
*[[Frederic Friedel]] (Alamagn, *1945)
*[[Gunnar Friedemann]] (Estonia, 1909-1943)
*[[David Friedgood]] (Suafrika, Bro-Saoz, *1946)
*[[Henryk Friedman]] (Polonia, 1903-1942)
*[[Alexander Fritz]] (Alamagn, 1857-1932)
*[[António Frois]] (Portugal, *1962)
*[[Severin From]] (Danmark, 1828-1895)
*[[Zirka Frómeta Castillo]] (Kuba, *1963)
*[[Achilles Frydman]] (Polonia, 1905-1940)
*[[Paulino Frydman]] (Polonia, Arc'hantina, 1905-1982)
*[[Ľubomír Ftáčnik]] (Tchekoslovakia, Slovakia, *1957)
*[[Andrija Fuderer]] (Yougoslavia, Vojvodina, Belgia, 1931-2011)
*[[Semyon Furman]] (Rusia, 1920-1978)
*[[Ivana Maria Furtado]] (India, *1999)
*[[Géza Füster]] (Hungaria, Kanada, 1910-1990)
*[[Roy Fyllingen]] (Norvegia, *1975)
&lt;/div&gt;

== G ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Susanna Gaboyan]] (Armenia, *1996)
*[[Vougar Gachimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Merab Gagunashvili]] (Jorjia, *1985)
*[[Luís Galego]] (Portugal, *1966)
*[[Aleksandr Galkin (echedoù)|Aleksandr Galkin]] (Rusia, *1979)
*[[Joseph Gallagher]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, Suis, *1964)
*[[Alisa Galliamova]] (URSS, Rusia, *1972)
*[[Lilit Galojan]] (Armenia, *1983)
*[[Surya Shekhar Ganguly]] (India, *1983)
*[[Nona Gaprindachvili]] (URSS, Jorjia, *1941)
*[[Valeriane Gaprindashvili]] (Jorjia, *1982)
*[[Carlos Garcia Palermo]] (Arc'hantina, Italia, *1953)
*[[Raimundo García]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Timour Gareev]] (Ouzbekistan, *1988)
*[[Eldar Gasanov]] (Ukraina, *1982)
*[[Vugar Gashimov]] (Azerbaidjan, 1986-2014)
*[[Anna Gasik]] (Polonia, *1988)
*[[Genric'h Gasparyan]] (Armenia, URSS, 1910-1995)
*[[Einar Gausel]] (Norvegia, *1963)
*[[Viktor Gavrikov]] (Lituania, Suis, *1957)
*[[Vladas Gefenas]] (URSS, Lituania, *1955)
*[[Steven Geirnaert]] (Belgia, *1984) 
*[[Tamaz Gelashvili]] (URSS, Jorjia, *1978)
*[[Boris Gelfand]] (URSS, Belarus, Israel, *1968)
*[[Efim Geller]] (URSS, Ukraina, 1925-1998)
*[[Uzi Geller]] (Israel, *1931)
*[[Petar Genov]] (Bulgaria, *1970)
*[[Ljubka Genova]] (Bulgaria, *1983)
*[[Ružka Genova]] (Bulgaria, *1963)
*[[Kiril Georgiev]] (Bulgaria, *1965)
*[[Krum Georgiev]] (Bulgaria, *1958)
*[[Antonina Georgieva]] (Bulgaria, *1948)
*[[Ernő Gereben]] (Hungaria, Suis 1907-1988)
*[[Regina Gerlecka]] (Polonia, 1913-1983)
*[[Eugenio German]] (Brazil, 1930-2001)
*[[Theodor Germann]] (Latvia, 1879-1935)
*[[Alik Gershon]] (Israel, *1980)
*[[Edward Gerstenfeld]] (Polonia, Ukraina 1915-1943)
*[[Georgy Geshev]] (Bulgaria, 1903-1937)
*[[Maria Gevorgyan]] (Armenia, *1994)
*[[Ehsan Ghaem Maghami]] (Iran, *1982)
*[[Tigran Gharamian]] (Bro-C'hall, *1984)
*[[Ameet Ghasi]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Vera Ghazarian]] (Armenia, URSS)
*[[Florin Gheorghiu]] (Roumania, *1944)
*[[Amédée Gibaud]] (Bro-C'hall, 1885-1957)
*[[Johannes Giersing]] (Danmark, 1872-1954)
*[[Ellen Gilbert]] (SUA 1837-1900)
*[[Jessie Gilbert]] (Bro-Saoz, 1987-2006)
*[[Karl Gilg]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1901-1981)
*[[Aivars Gipslis]] (URSS, Latvia, 1937-2000)
*[[Anish Giri]] (Izelvroioù, *1994)
*[[Angelo Giusti]] (Italia, 1901-1986)
*[[Alberto Giustolisi]] (Italia, 1928-1990) 
*[[Matteo Gladig]] (Italia, 1880-1915)
*[[Oleg Gladyszev]] (Rusia, *1977)
*[[Eduard Glass]] (Aostria, 1902 - goude 1980)
*[[Evgeny Gleizerov]] (URSS, Rusia, *1963)
*[[Igor Glek]] (URSS, Rusia, Alamagn, *1961)
*[[Svetozar Gligorić]] (Yougoslavia, Serbia, 1923-2012)
*[[Jozef Gobert]] (Belgia)
*[[Fernand Gobet]] (Suis, *1962)
*[[Rumjana Gočeva]] (Bulgaria, *1957)
*[[Michele Godena]] (Italia, *1967)
*[[Carl Goering]] (Alamagn, 1841-1879)
*[[Alphonse Goetz]] (Bro-C'hall, 1865-1934)
*[[Leonid Gofshtein]] (Israel, *1953)
*[[Jason Goh Koon-Jong]] (Singapour, *1989)
*[[Veronika Goi]] (Italia, *1980) 
*[[Goh Weiming]] (Singapour, *1983)
*[[Samuel Gold]] (Hungaria, Aostria, SUA, 1835-1920)
*[[Alexander Goldin]] (URSS, Rusia, *1965)
*[[Rusudan Goletiani]] (URSS, Jorjia, SUA, *1980)
*[[Celso Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1879-1924)
*[[Celso Golmayo Zúpide]] (Spagn, Kuba, 1820-1898)
*[[Manuel Golmayo Torriente]] (Kuba, Spagn, 1883-1973)
*[[Vitali Golod]] (URSS, Ukraina, Israel *1971)
*[[Harry Golombek]] (Bro-Saoz, 1911-1995)
*[[Alexander Goloshchapov]] (URSS, Ukraina, *1978)
*[[Alexander Ferdinand von der Goltz]] (Alamagn, 1819-1858)
*[[Valentina Golubenko]] (Estonia, Kroatia, *1990)
*[[Mikhail Golubev]] (URSS, Ukraina, *1970)
*[[Javiera Gómez]] (Chile, *2002)
*[[Ângela Gonçalves]] (Portugal)
*[[Aleksei Goncharov]] (Rusia, 1879-1913)
*[[Gong Qianyun]] (Sina, *1985)
*[[Jayson Gonzales]] (Filipinez, *1969)
*[[Soledad González de Huguet]] (Arc'hantina, 1934-2012)
*[[José González García]] (Mec'hiko, *1973)
*[[Juan Carlos González Zamora]] (Mec'hiko, *1968)
*[[David S. Goodman]] (Bro-Saoz, SUA, *1958)
*[[Johan Goormachtigh]] (Belgia, *1955)
*[[Irina Gorchkova]] (Belgia, *1977)
*[[Stephen J. Gordon]] (Bro-Saoz, *1986)
*[[Danny Gormally]] (Bro-Saoz, *1976)
*[[George H. D. Gossip]] (SUA, Bro-Saoz, 1841-1907)
*[[Solomon Gotthilf]] (URSS, Rusia, 1903-1967)
*[[Hermann von Gottschall]] (Alamagn, 1862-1933)
*[[Mic'hail Gourevitch (echedoù)|Mic'hail Gourevitch]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Tarek Goutali]] (Aljeria, *1983)
*[[Boris Grachev]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksander Graf]] (URSS, Ouzbekistan, Alamagn, *1962)
*[[Sonja Graf]] (Alamagn, Arc'hantina, SUA, 1908-1965)
*[[Rita Gramignani]] (Italia, *1943) 
*[[Julio Granda]] (Perou, *1967)
*[[Roberto Grau]] (Arc'hantina, 1900-1944)
*[[Gioacchino Greco]] (Italia, 1600 - c. 1634)
*[[Ewen McGowen Green]] (Zeland-Nevez, *1950)
*[[Alon Greenfeld]] (SUA, Israel, *1964)
*[[John Grefe]] (SUA, *1947)
*[[Bernhard Gregory]] (Estonia, Alamagn, 1879-1939)
*[[Gisela Kahn Gresser]] (SUA, 1906-2000)
*[[Helgi Gretarsson]] (Island, *1977)
*[[Richard Griffith (echedoù)|Richard Griffith]] (Bro-Saoz, 1872-1955)
*[[Nikolay Grigoriev]] (URSS, Rusia, 1895-1935)
*[[Avetik Grigoryan]] (Armenia, *1989)
*[[Vincent Grimm]] (Aostria, Hungaria, 1800-1872)
*[[Aleksandr Grichtchouk]] (URSS, Rusia, *1983)
*[[Efstratios Grivas]] (Gres, *1966)
*[[Henri Grob]] (Suis, 1904-1974)
*[[Aristide Gromer]] (Bro-C'hall, *1909)
*[[Adriaan de Groot]] (Izelvroioù, *1914)
*[[Ernst Grünfeld]] (Aostria, 1893-1962)
*[[Yehuda Gruenfeld]] (Polonia, Israel, *1956)
*[[James Grundy (echedoù)|James Grundy]] (Bro-Saoz, SUA, 1855-1919)
*[[Izaak Grynfeld]] (Polonia, Israel, *1920)
*[[Gu Xiaobing]] (Sina, *1985)
*[[Ion Gudju]] (Roumania, 1897-1988)
*[[Richard Guerrero]] (Spagn, *1973)
*[[Eduard Gufeld]] (URSS, Ukraina, SUA, 1936-2002)
*[[Ilse Guggenberger]] (Kolombia, *1942)
*[[Carlos Guimard]] (Arc'hantina, 1913-1998)
*[[Cemil Gulbas]] (Belgia, *1980)
*[[Boris Gulko]] (URSS, Rusia, SUA, *1947)
*[[Gunnar Gundersen (echedoù)|Gunnar Gundersen]] (Bro-C'hall, Norvegia, Aostralia, 1882-1943)
*[[Isidor Gunsberg]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1854-1930)
*[[Abhijeet Gupta]] (India, *1989)
*[[Dmitry Gurevich]] (URSS, Rusia, SUA, *1956)
*[[Ilya Gurevich]] (URSS, Ukraina, SUA, *1972)
*[[Mikhail Gurevich (echedoù)|Mikhail Gurevich]] (URSS, Ukraina, Belgia, Turkia, *1959)
*[[Bukhuti Gurgenidze]] (URSS, Jorjia, 1933-2008)
*[[Jan Gustafsson]] (Alamagn, *1979)
*[[Emanuel Guthi]] (Israel, *1930)
*[[Lev Gutman]] (URSS, Latvia, Israel, Alamagn, *1945)
*[[Fritz Gygli]] (Suis, 1896-1980)
*[[Alfred William Gyles]] (Zeland-Nevez, 1888-1967)
&lt;/div&gt;

== H ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mohamed Haddouche]] (Aljeria, *1984)
*[[Anna Hahn (echedoù)|Anna Hahn]] (Latvia, SUA, *1976)
*[[Anna Hairapetian]] (Armenia, *1989)
*[[Anna Hakobian]] (Armenia, URSS)
*[[Vladimir Hakobyan]] (Armenia, *1971)
*[[Vitalia Halberstadt]] (Ukraina, Bro-C'hall, 1903-1967)
*[[Alexander Halprin]] (Rusia, Aostria, 1868-1921)
*[[Ahmed Ibrahim Hamed]] (Egipt, *1954)
*[[Tunc Hamarat]] (Turkia, Aostria, *1946)
*[[Hicham Hamdouchi]] (Maroko, *1972)
*[[Rani Hamid]] (Bangladesh, *1944)
*[[Jon Ludvig Hammer]] (Norvegia, *1990)
*[[Taqwa Hamouri]] (Palestina, *2006)
*[[Carl Hamppe]] (Suis, Aostria, 1814-1876)
*[[Milton Hanauer]] (SUA, 1908-1988)
*[[James Hanham]] (SUA, 1840-1923)
*[[Hermann von Hanneken (echedoù)|Hermann von Hanneken]] (Alamagn, 1810-1886)
*[[Curt Hansen (echedoù)|Curt Hansen]] (Danmark, *1964)
*[[Wilhelm Hanstein]] (Alamagn, 1811-1850)
*[[Khosro Harandi]] (Iran, *1950)
*[[Dronavalli Harika]] (India, *1991)
*[[Pendyala Harikrishna]] (India, *1986)
*[[Max Harmonist]] (Alamagn, 1864-1907)
*[[Daniel Harrwitz]] (Alamagn, Bro-C'hall, 1823-1884)
*[[William Hartston]] (Bro-Saoz, *1947)
*[[Wolfgang Hasenfuss]] (Latvia, *1900)
*[[Stewart Haslinger]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Arnaud Hauchard]] (Bro-C'hall, *1971)
*[[Cécile Haussernot]] (Bro-C'hall, *1998)
*[[Stephane Hautot]] (Belgia, *1969) 
*[[Kornél Havasi]] (Hungaria, 1892-1945)
*[[Mark Hebden]] (Bro-Saoz, *1958)
*[[Jean Hebert]] (Kanada, *1957)
*[[Hans-Joachim Hecht]] (Alamagn, *1939)
*[[Jonny Hector]] (Sveden, *1964)
*[[Fenny Heemskerk]] (Izelvroioù, 1919-2007)
*[[Wolfgang Heidenfeld]] (Alamagn, Suafrika, Iwerzhon, 1911-1981)
*[[Jakub Heilpern]] (Polonia, 1850-1910)
*[[Herbert Heinicke]] (Brazil, Alamagn, 1905-1988)
*[[Arved Heinrichsen]] (Lituania, 1879-1900)
*[[Dan Heisman]] (SUA, *1950)
*[[Grigory Helbach]] (Rusia, 1863-1930)
*[[Karl Helling]] (Alamagn, 1904-1937)
*[[Johan Hellsten]] (Sveden, *1975)
*[[Hermann Helms]] (SUA, 1870-1963)
*[[Ron Henley (echedoù)|Ron Henley]] (SUA, *1956)
*[[Moriz Henneberger]] (Suis, 1878-1959)
*[[Walter Henneberger]] (Suis, 1883-1969)
*[[Luc Henris]] (Belgia, *1959)
*[[Deen Hergott]] (Kanada, *1962)
*[[Sigmund Herland]] (Roumania, 1865-1954)
*[[Róża Herman]] (Polonia, 1902-1995)
*[[Tania Regla Hernandez Alvarez]] (Kuba,Kostarika *1963)
*[[Yudania Hernández Estévez]] (Kuba, Spagn, *1963)
*[[Gilberto Hernández Guerrero]] (Mec'hiko, *1970)
*[[Sabina Hernandez Penna]] (Arc'hantina, *1973)
*[[Carla Herrera]] (Arc'hantina, *?)
*[[Laura Herrera]] (Arc'hantina, *1971)
*[[Abdelrahman Hesham]], (Egipt, *1992)
*[[Tiger Hillarp Persson]] (Sveden, *1970)
*[[Wilhelm Hilse]] (Alamagn, 1878-1940)
*[[Moshe Hirschbein]] (Polonia, 1894-1940)
*[[Moses Hirschel]] (Alamagn, 1754 - c. 1823)
*[[Philipp Hirschfeld]] (Alamagn, 1840-1896)
*[[Jóhann Hjartarson]] (Island, *1963)
*[[Gohar Hlghatian]] (Armenia, URSS, *1975)
*[[Slaheddine Hmadi]] (Tunizia, *1950)
*[[Hoang Thanh Trang]] (Viêt-Nam, Hungaria, *1980)
*[[Albert Hodges]] (SUA, 1861-1944)
*[[Julian Hodgson]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Leopold Hoffer]] (Hungaria, Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1842-1913)
*[[Karl Holländer]] (Alamagn, 1868-? )
*[[Edith Holloway]] (Bro-Saoz, 1868-1956)
*[[Krystyna Hołuj-Radzikowska]] (Polonia, 1931-2006)
*[[Walther von Holzhausen]] (Aostria, Alamagn, 1876-1935)
*[[Baldur Hönlinger]] (Aostria, Alamagn, 1905-1990)
*[[Bill Hook]] (SUA, British Virgin Islands, 1925–2010)
*[[Vlastimil Hort]] (Tchekoslovakia, Alamagn, *1944)
*[[Israel Horowitz]] (SUA, 1907-1973)
*[[Bernhard Horwitz]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1807-1885)
*[[Henry Hosmer]] (SUA, 1837-1892)
*[[Enamul Hossain]] (Bangladesh, *1981)
*[[Hou Yifan]] (Sina, *1994)
*[[Asma Houli]] (Aljeria, *1976)
*[[Jovanka Houska]] (Bro-Saoz, *1980)
*[[Clarence Howell]] (SUA, 1881-1936)
*[[David Howell (echedoù)|David Howell]] (Bro-Saoz, *1990)
*[[Manuel Leon Hoyos]] (Mec'hiko, *1989)
*[[Zbyněk Hráček]] (Republik Tchek, *1970)
*[[Karel Hromádka]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1887-1956)
*[[Vincenc Hrubý]] (Bohemia, Aostria, Italia, 1856-1917)
*[[Hsu Li Yang]] (Singapour, *1972)
*[[Huang Qian]] (Sina, *1986)
*[[Robert Hübner]] (Alamagn, *1948)
*[[Werner Hug]] (Suis, *1952)
*[[Beryl Hughes]] (Kembre, 1931-2017)
*[[Krunoslav Hulak]] (Kroatia, *1951)
*[[Koneru Humpy]] (India, *1987)
*[[Isabel Hund]] (Alamagn)
*[[Harriet Hunt]] (Bro-Saoz, *1978)
*[[Stuart James Hutchings]] (Kembre, *1960)
*[[Alexander Huzman]] (URSS, Ukraina, Israel, *1962)
&lt;/div&gt;

== I ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Hatim Ibrahim 1975]], (Egipt, *1975)
*[[Ildar Ibragimov]] (Rusia, SUA, *1967)
*[[Bella Igla]] (Rusia, Israel, *1985)
*[[Juan Iliesco]] (Roumania, Arc'hantina, 1898-1968)
*[[Rolando Illa]] (SUA, Kuba, Arc'hantina, 1880-1937)
*[[Miguel Illescas Córdoba]] (Spagn, *1965)
*[[Alexander Ilyin-Zhenevsky]] (Rusia, 1894-1941)
*[[Ernesto Inarkiev]] (Kirgizstan, Rusia, *1985)
*[[Viorel Iordachescu]] (Moldova, *1977)
*[[Nana Ioseliani]] (Jorjia, *1962)
*[[Valentin Iotov]] (Bulgaria, *1988)
*[[Andrei Istrăţescu]] (Roumania, *1985)
*[[Saidali Iuldachev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Vassily Ivanchuk]] (Ukraina, *1969)
*[[Ivan Ivanišević]] (Serbia, *1977)
*[[Alexander Ivanov (echedoù)|Alexander Ivanov]] (SUA, *1956)
*[[Igor Ivanov (echedoù)|Igor Ivanov]] (Rusia, Kanada, SUA, 1947-2005)
*[[Božidar Ivanović]] (Montenegro, *1949)
*[[Borislav Ivkov]] (Serbia, *1933)
*[[Stefan Izbinsky]] (Ukraina, 1884-1912)
*[[Zviad Izoria]] (Georgia, *1984)
&lt;/div&gt;
== J ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Jana Jacková]] (Republik Tchek, *1982)
*[[Egil Jacobsen]] (Danmark, 1897-1923)
*[[Ernst Jacobson]] (Sveden, ?-?)
*[[Michel Jadoul]] (Belgia, *1957)
*[[Carl Jaenisch]] (Finland, Rusia, 1813-1872)
*[[Charles Jaffé]] (Rusia, SUA, 1883-1941)
*[[Jerzy Jagielski]] (Polonia, Alamagn, 1897-1955)
*[[Dmitry Jakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Lora Jakovleva]] (URSS, Rusia, *1932)
*[[Dragoljub Janošević]] (Serbia, *1923)
*[[Chaim Janowski]] (Polonia, Alamagn, Japan, c. 1868 - 1935)
*[[Dawid Janowski]] (Polonia, Bro-C'hall, 1868-1927)
*[[Vlastimil Jansa]] (Republik Tchek, *1942)
*[[Nicolai Jasnogrodsky]] (Ukraina, Bro-Saoz, SUA, 1859-1914)
*[[Carlos Jauregui]] (Chile, Kanada, *1932)
*[[Florian Jenni]] (Suis, *1980)
*[[Stephen Jessel]] (Iwerzhon, *1986)
*[[Eleazar Jiménez]] (Kuba, *1928)
*[[Baadur Jobava]] (Jorjia, *1983)
*[[Leif Erlend Johannessen]] (Norvegia, *1980)
*[[Svein Johannessen]] (Norvegia, 1937-2007)
*[[Ingi Randver Jóhannsson]] (Island, 1936-2010)
*[[Darryl Johansen]] (Aostralia, *1959)
*[[Walter John]] (Polonia, Alamagn, 1879-1940)
*[[Hans Johner]] (Suis, 1889-1975)
*[[Paul Johner]] (Suis, 1887-1938)
*[[Jean-François Jolly]] (Breizh, *1986)
*[[Gawain Jones]] (Bro-Saoz, *1987)
*[[Iolo Ceredig Jones]] (Kembre, 1947-2021)
*[[Richard Stuart Jones]] (Kembre, *1983)
*[[T. Llew Jones]] (Kembre, 1915-2009)
*[[Ju Wenjun]] (Sina, *1991)
*[[Carlos Eleodoro Juárez]] (Arc'hantina, 1938-2024)
*[[Max Judd]] (Polonia, SUA, 1851-1906)
*[[Klaus Junge]] (Chile, Alamagn, 1924-1945)
*[[Otto Junge]] (Chile, Alamagn, 1887-1978)
*[[Miervaldis Jursevskis]] (Latvia, Kanada, *1921)
&lt;/div&gt;

== K ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Mejdi Kaabi]] (Tunizia, 1961-2019)
*[[Bernhard Kagan]] (Polonia, Alamagn, 1866-1932)
*[[Shimon Kagan]] (Israel, *1942)
*[[Victor Kahn]] (Rusia, Bro-C'hall, 1889-1971)
*[[Gregory Kaidanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, SUA, *1959)
*[[Osmo Kaila]] (Finland, 1916-1991)
*[[Lusik Kalashian]] (Armenia, URSS)
*[[Charles Kalme]] (Latvia, Alamagn, SUA, 1939-2003)
*[[Sigitas Kalvaitis]] (Lituania, *1987)
*[[Gata Kamski]] (URSS, Tatarstan, Rusia, SUA, *1974)
*[[Ilya Kan]] (URSS, Rusia, 1909-1978)
*[[Marcus Kann]] (Aostria, 1820-1886)
*[[Tarun Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2004)
*[[Trisha Kanyamarala]] (India, Iwerzhon *2005)
*[[Albert Kapengut]] (Belarus, *1945)
*[[Julio Kaplan]] (Arc'hantina, Puerto Rico, SUA, *1950)
*[[Darja Kapš]] (Slovenia, *1981)
*[[Nikola Karaklajić]] (Yougoslavia, 1926-2008)
*[[Silva Karapetian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona May Karff]] (Moldova, Rusia, Palestina, SUA, 1914-1998)
*[[Aída Karguer]] (Arc'hantina, 1931-1976)
*[[Sergei Kariakin (Estonia)|Sergei Kariakin]] (URSS, Estonia, *1964)
*[[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]] (Ukraina, Rusia, *1990)
*[[Ilir Karkanaqe]] (Albania, 1956-2012)
*[[Anastasiya Karlovich]] (Ukraina, *1982)
*[[Jalghoum Karmel]] (Palestina, *1994)
*[[Anatoliy Karpov]] (URSS, Rusia, *1951)
*[[Isaac Kashdan]] (SUA, 1905-1985)
*[[Rustam Kasimdzhanov]] (URSS,Ouzbekistan, *1979)
*[[Garry Kasparov]] (URSS, Azerbaijan, Rusia, *1963)
*[[Genrikh Kasparyan]] (URSS, Armenia, 1910-1995)
*[[Robert Katende]] (Ouganda, *1982)
*[[Miroslav Katětov]] (Tchekoslovakia, 1918-1995)
*[[Arthur Kaufmann]] (Roumania, Aostria, 1872-1940)
*[[Lubomir Kavalek]] (Tchekoslovakia, SUA, *1943)
*[[Bechir Kchouk]] (Tunizia, *1924)
*[[Raymond Keene]] (Bro-Saoz, *1948)
*[[Hermann Keidanski]] (Polonia, Alamagn, 1865-1938)
*[[Dieter Keller]] (Suis, *1936)
*[[Edith Keller-Herrmann]] (Alamagn, *1921)
*[[Rudolf Keller]] (Alamagn, 1917-1993)
*[[Brian Kelly (echedoù)|Brian Kelly]] (Iwerzhon, *1978)
*[[Emil Kemény]] (Hungaria, SUA, 1860-1925)
*[[Edvīns Ķeņģis]] (Latvia, *1959)
*[[Hugh Alexander Kennedy]] (Iwerzhon, Bro-Saoz, 1809-1878)
*[[Paul Keres]] (URSS, Estonia, 1916-1975)
*[[Tim Kett]] (Kembre, *1962)
*[[Alexander Kevitz]] (SUA, 1902-1981)
*[[Rohini Khadilkar]] (India, *1963)
*[[Erna Khalafian]] (Armenia, URSS)
*[[Mona Khaled]] (Egipt, *1994)
*[[Mir Sultan Khan]] (India, Pakistan, 1905-1966)
*[[Anahit Kharatyan]] (Armenia, *1987)
*[[Andrei Kharlov]] (Rusia, 1968-2014)
*[[Murtas Kazhgaleyev]] (Kazakstan, *1973)
*[[Abram Khavin]] (Ukraina, 1914-1974)
*[[Denis Khismatullin]] (Rusia, *1984)
*[[Ratmir Kholmov]] (Rusia, Belarus, Lituania, 1925-2006)
*[[Natalia Khoudgarian]] (Rusia, Kanada, *1975)
*[[Nino Khurtsidze]] (Georgia, *1975)
*[[Feliks Kibbermann]] (Estonia, a-raok 1914)
*[[Georg Kieninger]] (Alamagn, 1902-1975)
*[[Lionel Kieseritzky]] (Estonia, Bro-C'hall, 1806-1853)
*[[R.K. Kieseritzky]] (Estonia, Rusia, c. 1870 - goude 1922)
*[[Grace Kigeni]] (Ouganda, *1983)
*[[Daniel J. King|Daniel King]] (Bro-Saoz, *1963)
*[[Olof Kinnmark]] (Sveden, 1897-1970)
*[[Ove Kinnmark]] (Sveden, *1944)
*[[Georg Klaus]] (Alamagn, 1912-1974)
*[[Jan Kleczyński, Jr.]] (Polonia, 1875-1939)
*[[Jan Kleczyński, Sr.]] (Polonia, 1837-1895)
*[[Ernest Klein (echedoù)|Ernst Klein]] (Aostria, Bro-Saoz, 1910-1990)
*[[Paul Klein (echedoù)|Paul Klein]] (Alamagn, Ecuador, *1930)
*[[Josef Kling]] (Alamagn, 1811-1876)
*[[Jānis Klovāns]] (Latvia, 1935-2010)
*[[Gyula Kluger]] (Hungaria, 1914-1994)
*[[Hans Kmoch]] (Aostria, Izelvroioù, SUA, 1894-1973)
*[[Rainer Knaak]] (Alamagn, *1953)
*[[Viktor Knorre]] (Rusia, 1840-1919)
*[[Mikhail Kobalia]] (Rusia, *1978)
*[[Alexander Koblencs]] (Latvia, 1916-1993)
*[[Berthold Koch]] (Alamagn, 1899-1988)
*[[Alexander Kochyev]] (Rusia, *1956)
*[[Maja Koen]] (Bulgaria, *1993)
*[[Artur Kogan]] (Ukraina, Israel, *1974)
*[[Boris Kogan]] (Rusia, SUA, 1940-1993)
*[[Anton Kohler]] (Alamagn, *a-raok 1914)
*[[Stanisław Kohn]] (Polonia, 1895-1940)
*[[Friedrich Köhnlein]] (Alamagn, 1879-1916)
*[[Dmitry Kokarev (echedoù)|Dmitry Kokarev]] (Rusia, *1982)
*[[Atanas Kolev]] (Bulgaria, *1967)
*[[Ignác Kolisch]] (Slovakia, Aostria-Hungaria, 1837-1899)
*[[Jakub Kolski]] (Polonia, 1899-1941)
*[[George Koltanowski]] (Belgia, SUA, 1903-2000)
*[[Henrijeta Konarkowska-Sokolov]] (Polonia, Serbia, *1938)
*[[Humpy Koneru]] (India, *1987)
*[[Imre König]] (Hungaria, Yugoslavia, Bro-Saoz, SUA, 1899-1992)
*[[Jerzy Konikowski]] (Polonia, Alamagn, *1947)
*[[F. H. Königs]] (Belgia, 1849-1941 pe 1942)
*[[Alexander Konstantinopolsky]] (Ukraina, 1910-1990)
*[[Danny Kopec]] (SUA, *1954)
*[[Viktor Kortchnoy]] (URSS, Rusia, Suis, *1931)
*[[Akshayraj Kore]] (India 1988)
*[[Anton Korobov]] (Ukraina, *1985)
*[[Imre Korody]] (Hungaria, 1905-1969)
*[[Alexey Korotylev]] (Rusia, *1977)
*[[J. Kornreich]] (Belgia) 
*[[Yona Kosashvili]] (URSS, Jorjia, Israel, *1970)
*[[Gary Koshnitsky]] (Moldova, Aostralia, 1907-1999)
*[[Nadejda Kosintseva]] (Rusia, *1985)
*[[Tatiana Kosintseva]] (Rusia, *1986)
*[[Aleksandra Kostenyouk]] (Rusia, *1984)
*[[Boris Kostić]] (Aostria-Hungaria, Yugoslavia, 1887-1963)
*[[Silvia Kot]] (Arc'hantina, *1950)
*[[Jan Kotrč]] (Tchekoslovakia, 1862-1943)
*[[Vasilios Kotronias]] (Gres, *1964)
*[[Pavel Kotsur]] (Kazakstan, *1974)
*[[Aleksandr Kotov]] (URSS, Rusia, 1913-1981)
*[[Čeněk Kottnauer]] (Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1910-1996)
*[[Bachar Kouatly]] (Siria, Liban, Bro-C'hall, *1958)
*[[Aleksander Koukouch]] (Belgia) 
*[[Youriy Kouzoubov]] (Ukraina, *1990)
*[[Vlatko Kovačević]] (Kroatia, *1942)
*[[Alexander Kovchan]] (Ukraina, *1983)
*[[Boris Koyalovich]] (Rusia, 1867-1941)
*[[Valentina Kozlovskaya]] (Rusia, *1938)
*[[Zdenko Kozul]] (Kroatia, *1966)
*[[Jesse Kraai]] (SUA, *1972)
*[[Yair Kraidman]] (Israel, *1932)
*[[Adolf Kraemer]] (Alamagn, 1898-1972)
*[[Adolf Kramer]] (Alamagn, 1871-1934)
*[[Haije Kramer]] (Izelvroioù, 1917-2004)
*[[Vladimir Kramnik]] (URSS, Rusia, *1975)
*[[Michał Krasenkow]] (URSS, Rusia, Polonia, *1963)
*[[Beloslava Krasteva]] (Bulgaria, *2004)
*[[Orla Hermann Krause]] (Danmark, 1867-1935)
*[[Martyn Kravtsiv]] (Ukraina, *1990)
*[[Boris Kreiman]] (Rusia, SUA, *1976)
*[[Josef Krejcik]] (Aostria, 1885-1957)
*[[Leon Kremer]] (Polonia, 1901-1941)
*[[Mira Kremer]] (Alamagn, 1905-1987)
*[[Martin Kreuzer]] (Alamagn, *1962)
*[[Ljuba Kristol]] (URSS, Rusia, Israel, *1944)
*[[Stanislav Kriventsov]] (URSS, Rusia, SUA, *1973)
*[[Nikolai Krogius]] (Rusia, *1930)
*[[Paul Krüger (echedoù)|Paul Krüger]] (Alamagn, 1871-1939)
*[[Velichka Krumova]] (Bulgaria, *1942)
*[[Irina Krush]] (Ukraina, SUA, *1983)
*[[Yuriy Kryvoruchko (echedoù)|Yuriy Kryvoruchko]] (Ukraina, *1986)
*[[Arvid Kubbel]] (Rusia, 1889-1938)
*[[Leonid Kubbel]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Sergey Kudrin]] (Rusia, SUA, *1959)
*[[Adam Kuligowski]] (Polonia, *1955)
*[[Kaido Külaots]] (Estonia, *1976)
*[[Abhijit Kunte]] (India, *1977)
*[[Abraham Kupchik]] (Belarus, SUA, 1892-1970)
*[[Viktor Kupreichik]] (Belarus, *1949)
*[[Bojan Kurajica]] (Bosnia and Herzegovina, *1947)
*[[Igor Kurnosov]] (Rusia, 1985-2013)
*[[Alla Kushnir]] (Rusia, Israel, 1941-2013)
*[[Gennady Kuzmin]] (Rusia, *1946)
*[[Aloyzas Kveinys]] (URSS, Lituania, * 1962)
*[[Jan Kvicala]] (Tchekoslovakia, 1868-1939)
&lt;/div&gt;

== L ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Martín Labollita]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Khelil Lagha]] (Tunizia)
*[[Kateryna Lahno]] (Ukraina, *1989)
*[[Bogdan Lalić]] (Yougoslavia, Kroatia, Bro-Saoz, *1964)
*[[Erwin L'Ami]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Paul Adrian Lamford]] (Kembre, *1953)
*[[Frank Lamprecht]] (Alamagn, *1968)
*[[E. Lancel]] (Belgia)
*[[Konstantin Landa]] (Rusia, *1972)
*[[Salo Landau]] (Polonia, Izelvroioù, 1903-1944)
*[[Gary Lane]] (Bro-Saoz, Aostralia, *1964)
*[[Lisa Lane]] (SUA, *1938)
*[[Max Lange]] (Alamagn, 1832-1899)
*[[Salomon Langleben]] (Polonia, 1862-1939)
*[[Mario Lanzani]] (Italia, *1963) 
*[[Bent Larsen]] (Danmark, 1935-2010)
*[[Ernst Larsson]] (Sveden, 1897-1963)
*[[Baron Tassilo von Heydebrand und der Lasa]] (Prusia/Alamagn, 1818-1899)
*[[Berthold Lasker]] (Alamagn, 1860-1928)
*[[Edward Lasker]] (Polonia, Alamagn, SUA, 1885-1981)
*[[Emanuel Lasker]] (Alamagn, Rusia, SUA, 1868-1941)
*[[Khadidja Latreche]] (Aljeria, *1990)
*[[Sabrina Latreche]] (Aljeria, *1993)
*[[Milda Lauberte]] (Latvia, *1918)
*[[Bruno Laurent]] (Belgia, *1975)
*[[Leho Laurine]] (Estonia, Sveden, 1904-1998)
*[[Joel Lautier]] (Kanada, Bro-C'hall, *1973)
*[[Nora Laya Cabrera]] (Kuba, SUA *1950)
*[[Darwin Laylo]] (Filipinez, *1980)
*[[Fred Lazard]] (Bro-C'hall, 1883-1948)
*[[Gustave Lazard]] (Bro-C'hall, 1876-1949)
*[[Milunka Lazarević]] (Serbia, *1932)
*[[Viktor Laznicka]] (Republik Tchek, *1988)
*[[Kim Le Quang]] (Belgia, *1971)
*[[Lê Quang Liêm]] (Viêt-Nam, *1991)
*[[Dora Leal]] (Portugal, *1984)
*[[Sergey Lebedev (echedoù)|Sergey Lebedev]] (Rusia, 1868-1942)
*[[Julia Lebel-Arias]] (Arc'hantina, Bro-c'hall, Monako, *1946)
*[[Peter Lee (echedoù)|Peter Lee]] (Bro-Saoz, *1943)
*[[Peter Leepin]] (Suis, 1920-1995)
*[[Legall de Kermeur]] (Breizh, Bro-C'hall, 1702-1792)
*[[Damien Le Goff]] (Breizh, *1987)
*[[Anatoly Lein]] (Rusia, SUA, *1931)
*[[Catarina Leite]] (Portugal, *1983)
*[[Péter Lékó]] (Hungaria, *1979)
*[[Robert Lemaire]] (Belgia)
*[[Tatiana Lemačko]] (URSS, Bulgaria, Suis, 1948-2020)
*[[Alex Lenderman]] (SUA, *1989)
*[[James A. Leonard]] (SUA, 1841-1862)
*[[Giovanni Leonardo]] (Italia, 1542-1587)
*[[Ignatius Leong]] (Sina, Singapour, *1972)
*[[Paul Saladin Leonhardt]] (Polonia, Alamagn, 1877-1934)
*[[Konstantin Lerner]] (Ukraina, 1950-2011)
*[[Alexandre Lesiege]] (Kanada, *1975)
*[[Norman Lessing]] (SUA, 1911-2001)
*[[René Letelier]] (Chile, 1915-2006)
*[[Grigory Levenfish]] (Polonia, Rusia, 1889-1961)
*[[Aleksandr Levin]] (Rusia, 1871-1929)
*[[Jacob Levin (echedoù)|Jacob Levin]] (SUA, 1904-?)
*[[Naum Levin]] (Ukraina, Aostralia, *1933)
*[[Irina Levitina]] (Rusia, SUA, *1954)
*[[Stepan Levitsky]] (Rusia, 1876-1924)
*[[David Levy (echedoù)|David Levy]] (Bro-Skos, *1945)
*[[Jerzy Lewi]] (Polonia, Sveden, 1949-1972)
*[[Moritz Lewitt]] (Alamagn, 1863-1936)
*[[David H. Li]] (Sina, SUA, *1972)
*[[Li Chao (echedoù)|Li Chao]] (Sina, *1989)
*[[Andor Lilienthal]] (URSS, Rusia, Hungaria, 1911-2010) 
*[[Luciano Lilloni]] (Italia, 1929-2000) 
*[[Li Ruofan]] (Singapour, *1978)
*[[Li Shilong]] (Sina, *1977)
*[[Li Shongjian]] (Sina, *1939)
*[[Li Wenliang (echedoù)|Li Wenliang]] (Sina, *1967)
*[[Li Zunian]] (Sina, *1958)
*[[Liang Chong]] (Sina, *1980)
*[[Liang Jinrong]] (Sina, *1960)
*[[Vladimir Liberzon]] (Rusia, Israel, *1937)
*[[Theodor Lichtenhein]] (Alamagn, SUA, 1829-1874)
*[[Espen Lie]] (Norvegia, *1984)
*[[Kjetil Aleksander Lie]] (Norvegia, *1980)
*[[Andor Lilienthal]] (Hungaria, Rusia, 1911-2010)
*[[Darcy Lima]] (Brazil, *1962)
*[[Paul Limbos]] (Belgia, *1914) 
*[[Oleiny Linares Nápoles]] (Kuba, *1983)
*[[Lin Ta]] (Sina, *1963)
*[[Lin Weiguo]] (Sina, *1970)
*[[Paul Lipke]] (Alamagn, 1870-1955)
*[[Isaac Lipnitsky]] (Ukraina, 1923-1959)
*[[Samuel Lipschütz]] (Hungaria, SUA, 1863-1905)
*[[Georgy Lisitsin]] (Rusia, 1909-1972)
*[[Paul List]] (Ukraina, Alamagn, Bro-Saoz, 1887-1954)
*[[Marta Litinskaya-Shul]] (Ukraina, *1949)
*[[John Littlewood (echedoù)|John Littlewood]] (Bro-Saoz, *1931)
*[[Lisandra Llaudy Pupo]] (Kuba, *1988)
*[[Liu Shilan]] (Sina, *1962)
*[[Liu Wenzhe]] (Sina, *1940)
*[[Ljubomir Ljubojević]] (Yougoslavia, Serbia, *1950)
*[[Eric Lobron]] (SUA, Alamagn, *1960)
*[[Louise Loeffler]] (Belgia)
*[[Josef Lokvenc]] (Aostria, 1899-1974)
*[[Giambattista Lolli]] (Italia, 1698-1769)
*[[Rudolf Loman]] (Izelvroioù, 1861-1932)
*[[William Lombardy]] (SUA, *1937)
*[[Gabriela López]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Ruy López de Segura]] (Spagn, c. 1530 - c. 1580)
*[[Martín Lorenzini]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Edward Löwe]] (Bro-Saoz, 1794-1880)
*[[Otto Löwenborg]] (Sveden, 1888-1969)
*[[Johann Löwenthal]] (Hungaria, Bro-Saoz, 1810-1876)
*[[Leopold Löwy, Jr]] (Aostria, 1871-goude 1909)
*[[Leopold Löwy, Sr]] (Aostria, 1840-goude 1904)
*[[Moishe Lowtzky]] (Ukraina, Polonia, 1881-1940)
*[[Sam Loyd]] (SUA, 1841 - 1911)
*[[Smbat Lputian]] (URSS, Armenia, *1958)
*[[Luis Ramirez Lucena]] (Spagn, c. 1465 - c. 1530)
*[[Markas Luckis]] (Lituania, Arc'hantina, 1905-1973)
*[[Carolina Luján]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Andrey Lukin]] (URSS, Rusia, *1948)
*[[Stig Lundholm]] (Sveden, *1917)
*[[Erik Lundin]] (Sveden, 1904-1988)
*[[Francisco Lupi]] (Portugal, a-raok 1910-1954)
*[[Constantin Lupulescu]] (Roumania, *1984)
*[[Thomas Luther]] (Alamagn, *1969)
*[[Christopher Lutz]] (Alamagn, *1971)
*[[Galina Lyapunova]] (Armenia, URSS)
&lt;/div&gt;

== M ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alexander MacDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Gottlieb Machate]] (Alamagn, 1904-1974)
*[[Aleksandras Machtas]] (Lituania, Israel, 1892-1973)
*[[Bartłomiej Macieja]] (Polonia, *1977)
*[[George Henry MacKenzie]] (Bro-Skos, SUA, 1837-1891)
*[[Nicholas MacLeod]] (Kanada, 1870-1965)
*[[Karl MacPhillips]] (Iwerzhon, *1988) 
*[[Carlos Maderna]] (Arc'hantina, 1910-1976)
*[[Ildikó Mádl]] (Hungaria, *1969)
*[[Anne-Marie Maeckelbergh]] (Belgia, *1965)
*[[Thibaut Maenhout]] (Belgia, *1989)
*[[Wim Maes]] (Belgia, *1972)
*[[Elmar Magerramov]] (Azerbaijan, *1958)
*[[Elisa Maggiolo]] (Arc'hantina, *1980)
*[[Joanna Majdan]] (Polonia, *1988)
*[[Kazimierz Makarczyk]] (Polonia, 1901-1972)
*[[Sirush Makints]] (Armenia, URSS] 
*[[Vladimir Makogonov]] (Azerbaijan, 1904-1993)
*[[Gyula Makovetz]] (Hungaria, 1860-1903)
*[[Sandra Malajovich]] (Arc'hantina, *1968)
*[[Vadim Malakhatko]] (Ukraina, Belgia, *1977)
*[[Vladimir Malakhov (echedoù)|Vladimir Malakhov]] (Rusia, *1980)
*[[Guillermo Malbrán]] (Arc'hantina, 1967-2025)
*[[Vidmantas Mališauskas]] (Lituania, *1963)
*[[Vladimir Malaniuk]] (Rusia, Ukraina, *1957)
*[[Boris Maliutin]] (Rusia, 1883-1920)
*[[Nidjat Mamedov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Chakhriyar Mamedyarov]] (Azerbaidjan, *1985)
*[[Rauf Mammadov]] (Azerbaidjan, *1988)
*[[Maria Manakova]] (Serbia, *1974)
*[[Federico Manca]] (Italia, *1969)
*[[Meri Mangrian]] (Armenia, URSS)
*[[Rima Manukian]] (Armenia, URSS)
*[[Karmen Mar]] (Slovenia, *1987)
*[[Napoleon Marache]] (Bro-C'hall, SUA, 1818-1875)
*[[Max Marchand]] (Izelvroioù, 1888-1957)
*[[Georg Marco]] (Roumania, Aostria, 1863-1923)
*[[Andy Marechal]] (Belgia, *1978)
*[[Sandro Mareco]] (Arc'hantina, *1987)
*[[Dimitar Marholev]] (Bulgaria, *1971)
*[[Alisa Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mirjana Marić]] (Serbia, *1970)
*[[Mihail Marin]] (Roumania, *1965)
*[[Beatriz Marinello]] (Chile, *1964)
*[[Denis Marion]] (Belgia, 1906-2000) 
*[[Sergio Mariotti]] (Italia, *1946)
*[[Nefelina Marjanian]] (Armenia, URSS)
*[[Ján Markoš]] (Slovakia, *1985)
*[[Tomasz Markowski (echedoù)|Tomasz Markowski]] (Polonia, *1975)
*[[Robert Markuš]] (Serbia, *1984)
*[[Géza Maróczy]] (Hungaria, 1870-1951)
*[[Davide Marotti]] (Italia, 1881-1940)
*[[Dražen Marović]] (Kroatia, *1938)
*[[Yaniet Marrero López]] (Kuba, *1983)
*[[Frank Marshall]] (SUA, 1877-1944)
*[[Ayelén Martínez]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Dion Martinez]] (Kuba, SUA, 1837-1928)
*[[Giovanni Martinolich]] (Italia, 1884-1910)
*[[Rico Mascarinas]] (Filipinez, *1954)
*[[Houshang Mashian]] (Iran, Israel, *1938)
*[[James Mason (echedoù)|James Mason]] (Iwerzhon, SUA, Bro-Saoz, 1849-1905)
*[[Dimitrios Mastrovasilis]] (Gres, *1983)
*[[Aleksandar Matanović]] (Serbia, *1930)
*[[Hermanis Matisons]] (Latvia, 1894-1932)
*[[Milan Matulović]] (Serbia, *1935)
*[[Svetlana Matveeva]] (Rusia, *1969)
*[[Marc'Andria Maurizzi]] (Korsika, *2007)
*[[Carl Mayet]] (Alamagn, 1810-1868)
*[[Isaak Mazel]] (Belarus, Rusia, 1911-1943)
*[[Neil McDonald (echedoù)|Neil McDonald]] (Bro-Saoz, *1967)
*[[Alexander McDonnell]] (Iwerzhon, 1798-1835)
*[[Colin McNab]] (Bro-Skos, *1961)
*[[Luke McShane]] (Bro-Saoz, *1984)
*[[Henrique Mecking]] (Brazil, *1952)
*[[Antonio Medina]] (Spagn, 1919-2003)
*[[Edmar Mednis]] (Latvia, SUA, 1937-2002)
*[[Susanto Megaranto]] (Indonezia, *1987)
*[[Dritan Mehmeti]] (Albania, *1978) 
*[[Armenuhi Mehrabian]] (Armenia, URSS)
*[[Philipp Meitner]] (Aostria, 1838-1910)
*[[Marieta Melik-Pashaian]] (Armenia, URSS)
*[[Olga Menčíková|Olga Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1907-1944)
*[[Vyera Mentchikova]] (Rusia, Tchekoslovakia, Bro-Saoz, 1906-1944)
*[[Julius Mendheim]] (Alamagn, 1788-1836)
*[[Jonathan Mestel]] (Bro-Saoz, *1957)
*[[Roberto Messa]] (Italia, *1957)
*[[Johannes Metger]] (Alamagn, 1850-1926)
*[[Richard Meulders]] (Belgia, *1955)
*[[Anahí Meza]] (Arc'hantina, *1985)
*[[Voldemars Mežgailis]] (Latvia, *1912)
*[[Amina Mezioud]] (Aljeria, *1988)
*[[Paul Michel (echedoù)|Paul Michel]] (Alamagn, Arc'hantina, 1905-1977)
*[[Walter Michel]] (Suis, 1888-goude 1935)
*[[Christian Michel Yunis]] (Chile, Palestina, 1968*)
*[[Carlo Micheli]] (Italia, *1946)
*[[Reginald Price Michell]] (Bro-Saoz, 1873-1938)
*[[Bart Michiels]] (Belgia, *1986) 
*[[Snezana Micic]] (Yougoslavia, Belgia, *1966)
*[[E. E. Middleton]] (Breizh-Veur)
*[[Jacques Mieses]] (Alamagn, Bro-Saoz, 1865-1954)
*[[Samuel Mieses]] (Alamagn, 1841-1884)
*[[Vladas Mikėnas]] (URSS, Estonia, Lituania, 1910-1992)
*[[Adrian Mikhalchishin]] (URSS, Ukraina, Slovenia, *1954)
*[[Victor Mikhalevski]] (Belarus, Israel, *1972)
*[[Igor Miladinović]] (Serbia, *1974)
*[[Tony Miles]] (Bro-Saoz, 1955-2001)
*[[Zdravko Milev]] (Bulgaria, 1929-1984)
*[[Borislav Milic]] (Yougoslavia, 1925-1986)
*[[Ioana Miller]] (Iwerzhon, 1995)
*[[Sophie Milliet]] (Bro-C'hall, *1983)
*[[Stuart Milner-Barry]] (Bro-Saoz, 1906-1995)
*[[Vadim Milov]] (Rusia, Israel, Suis, *1972)
*[[Artashes Minasian]] (Armenia, *1987)
*[[Johannes Minckwitz]] (Alamagn, 1843-1901)
*[[Nikolay Minev]] (Bulgaria, SUA, *1931)
*[[Dragoljub Minić]] (Montenegro, 1936-2005)
*[[Yerisbel Miranda Llanes]] (Kuba, *1987)
*[[Evgeniy Mirochnitchenko]] (Ukraina, *1978)
*[[Margarita Mirza-Avagian]] (Armenia, URSS)
*[[Azer Mirzoev]] (Azerbaidjan, *1978)
*[[Vesna Mišanović]] (Bosnia, *1964)
*[[Kamil Mitoń]] (Polonia, *1984)
*[[Lilit Mkrtchian (echedoù)|Lilit Mkrtchian]] (Armenia, URSS, *1982)
*[[Anahit H. Mkrtchyan]] (Armenia, *2009)
*[[Mariam Mkrtchyan]] (Armenia, *2004)
*[[Stasch Mlotkowski]] (SUA, 1881-1943)
*[[Ayah Moaataz]] (Egipt, *1997)
*[[Abram Model]] (Latvia, Rusia, 1896-1976)
*[[Charles Moehle]] (SUA, 1859-1898)
*[[Jorgen Moeller]] (Danmark, 1873-1944)
*[[Jan Moeyersons]] (Belgia)
*[[Chahin Mohandesi]] (Iran, *1962)
*[[Ariah Mohiliver]] (Polonia, Israel, *1904)
*[[Stefan Mohr]] (Alamagn, *1967)
*[[Alexander Moiseenko]] (Ukraina, *1980)
*[[Baldur Möller]] (Island, *a-raok 1921)
*[[Augustus Mongredien]] (Bro-Saoz, 1807-1888)
*[[Léon Monosson]] (Belarus, Bro-C'hall, 1892-1943)
*[[Julius du Mont]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, 1881-1956)
*[[Mario Monticelli]] (Italia, 1902-1995)
*[[María Teresa Mora]] (Kuba, 1902-1980)
*[[Elshan Moradi]] (Iran, *1985)
*[[Luciana Morales Mendoza]] (Perou, *1987)
*[[Kalikst Morawski]] (Polonia, 1859 - c. 1939)
*[[Bruno Moritz]] (Alamagn, Ecuador, 1900- ?)
*[[Iván Morovic]] (Chile, *1963)
*[[Alexander Moroz (echedoù)|Alexander Moroz]] (Ukraina, 1961-2009)
*[[Aleksandr Morozevitch]] (URSS, Rusia, *1977)
*[[Paul Charles Morphy]] (SUA, 1837-1884)
*[[John Morrison (echedoù)|John Morrison]] (Kanada, 1889-1975)
*[[Niaz Morshed]] (Bangladesh, *1966)
*[[Paul Motwani]] (Bro-Skos, *1962)
*[[Alexander Motylev]] (Rusia, *1979)
*[[Alaaeddine Moussa]] (Liban, Palestina, 1968)
*[[Anna Mouzytchouk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Sergei Movsesian]] (Armenia, Slovakia, *1978)
*[[Paul Mross]] (Polonia, Alamagn, *1910)
*[[Martin Mrva]] (Slovakia, *1971)
*[[André Muffang]] (Bro-C'hall, 1897-1989)
*[[Hans Müller]] (Aostria, 1896-1971)
*[[Karsten Müller]] (Alamagn, *1970)
*[[César Muñoz]] (Ecuador, *1929)
*[[Piotr Murdzia]] (Polonia, *1975)
*[[Jacob Murey]] (Rusia, Israel, *1941)
*[[Augusto de Muro]] (Arc'hantina, ? -1959)
*[[Phiona Mutesi]] (Ouganda, *1996)
*[[Anna Muzychuk]] (Ukraina, Slovenia, *1990)
*[[Lhamsuren Myagmarsuren]] (Mongolia, *1938)
*[[Hugh Myers]] (SUA, 1930-2008)
&lt;/div&gt;

== N ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ashot Nadanian]] (Armenia, *1972)
*[[Arkadij Naiditsch]] (Latvia, Alamagn, *1985)
*[[Oskar Naegeli]] (Suis, 1885-1959)
*[[Géza Nagy]] (Hungaria, 1892-1953)
*[[Miguel Najdorf]] (Polonia, Arc'hantina, 1910-1997)
*[[Peninah Nakabo]] (Ouganda, *1992)
*[[Hikaru Nakamura]] (Japan, SUA, *1987)
*[[Christine Namaganda]] (Ouganda, *1986)
*[[Gloria Nansubuga]] (Ouganda, *2001)
*[[William Napier]] (Bro-Saoz, SUA, 1881-1952)
*[[Mario Napolitano]] (Italia, 1910-1995)
*[[Renato Naranja]] (Filipinez, *1940)
*[[Srinath Narayanan]] (India, *1994)
*[[Daniel Naroditsky]] (SUA, 1995-2025)
*[[Lina Nassr]], (Aljeria, *2003)
*[[Rui de Carvalho Nascimento]] (Portugal, 1914-2012)
*[[Wajd Natsheh]] (Palestina, *2001)
*[[David Navara]] (Republik Tchek, *1985)
*[[Vera Nebolsina]] (Rusia, *1989)
*[[Ozren Nedeljković]] (Serbia, 1903-1984)
*[[Gastón Needleman]] (Arc'hantina, *1990)
*[[Iris Neels]] (Belgia, *1980)
*[[Parimarjan Negi]] (India, *1993)
*[[Iivo Nei]] (Estonia, *1931)
*[[Oleg Neikirch]] (Jorjia, Bulgaria, 1914-1985)
*[[Kateřina Němcová]] (Republik Tchek, *1990)
*[[Ivan Nemet]] (Yougoslavia, Serbia, Suis, 1943-2007)
*[[Vladimir Nenarokov]] (Rusia, 1880-1953)
*[[Andzhelika Nenova]] (Bulgaria, *2010)
*[[Ian Nepomniachtchi]] (Rusia, *1990)
*[[Vincenzo Nestler]] (Italia, 1912-1988)
*[[Augustin Neumann]] (Aostria, 1879-1906)
*[[Gustav Neumann]] (Alamagn, 1838-1881)
*[[Vladislav Nevednichy]] (Roumania, *1969)
*[[Valeriy Neverov]] (Ukraina, *1962)
*[[Rashid Nezhmetdinov]] (Rusia, 1912-1974)
*[[Nguyễn Ngọc Trường Sơn]] (Viêt Nam, *1990)
*[[Ni Hua]] (Sina, *1983)
*[[Arno Nickel]] (Alamagn, *1952)
*[[Bryon Nickoloff]] (Kanada, 1956-2004)
*[[Bjørn Nielsen]] (Danmark, 1907-1949)
*[[Peter Heine Nielsen]] (Danmark, *1973)
*[[Torkil Nielsen]] (Faroe Islands, *1964)
*[[Walter Niephaus]] (Alamagn, 1923-1992)
*[[Friso Nijboer]] (Izelvroioù, *1965)
*[[Yuri Nikolaevsky]] (Ukraina, *1937)
*[[Ioannis Nikolaidis]] (Gres, *1971)
*[[Predrag Nikolić]] (Bosnia-ha-Herzegovina, *1960)
*[[Adriana Nikolova]] (Bulgaria, *1988)
*[[Allan Nilsson]] (Sveden, 1899-1949)
*[[Aaron Nimzowitsch]] (Latvia, Danmark, 1886-1935)
*[[Ning Chunhong]] (Sina, *1968)
*[[Dieter Nisipeanu]] (Roumania, *1976)
*[[Kamel Njili]] (Tunizia, *1982)
*[[Josef Noa]] (Hungaria, 1856-1903)
*[[Jesus Nogueiras]] (Kuba, *1959)
*[[Aileen Noonan]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Federico Norcia]] (Italia, 1904-1985)
*[[Holger Norman-Hansen]] (Danmark, 1899-1984)
*[[David Norwood]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Daniël Noteboom]] (Izelvroioù, 1910-1932)
*[[Igor Novikov (echedoù)|Igor Novikov]] (Ukraina, SUA, *1962)
*[[Nikolay Novotelnov]] (Rusia, 1911-2006)
*[[Heinz Nowarra]] (Alamagn, 1897-1945 ?)
*[[Haruna Nsubuga]] (Ouganda, *1991)
*[[John Nunn]] (Bro-Saoz, *1955)
*[[Friedrich Nürnberg]] (Alamagn, 1909 -1984)
*[[Gertrud Nüsken]] (Alamagn, 1917 -1972)
*[[Tomi Nyback]] (Finland, *1985)
*[[Gustaf Nyholm]] (Sveden, 1880-1957)
*[[Illya Nyzhnyk]] (Ukraina, *1996)
&lt;/div&gt;

== O ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Kevin O'Connell (echedoù)|Kevin O'Connell]] (Bro-Saoz, Iwerzhon, *1949)
*[[Handszar Odeev]] (Turkmenistan, *1972)
*[[Leif Øgaard]] (Norvegia, *1952)
*[[Alice O'Gorman]] (Iwerzhon, *2000)
*[[John O'Hanlon (echedoù)|John O'Hanlon]] (Iwerzhon, 1876-1960)
*[[Tõnu Õim]] (Estonia, *1941)
*[[Kaarle Ojanen]] (Finland, *1918)
*[[Alberic O'Kelly de Galway]] (Belgia, 1911-1980)
*[[Friðrik Ólafsson]] (Island, *1935)
*[[Helgi Ólafsson]] (Island, *1956)
*[[Mikhailo Oleksienko]] (Ukraina, *1986)
*[[Lembit Oll]] (URSS, Estonia, 1966-1999)
*[[Adolf Georg Olland]] (Izelvroioù, 1867-1933)
*[[Anton Olson]] (Sveden, 1881-goude 1928)
*[[Umida Omonova]] (Ouzbekistan, *2006)
*[[Gülümser Öney]] (Bulgaria, Turkia, *1956)
*[[Aleksandr Onistchouk]] (Ukraina, SUA *1975)
*[[Abdelaziz Onkoud]] (Maroko, *1972)
*[[Karel Opočensky]] (Tchekoslovakia, 1892-1975)
*[[Wilhelm Orbach]] (Alamagn, 1894-1944)
*[[Lisandra Teresa Ordaz Valdés]] (Kuba, *1988)
*[[Menachem Oren]] (Polonia, Israel, 1901-1962)
*[[Lexy Ortega]] (Kuba, Italia, *1960)
*[[Dorren O'Siochrú]] (Iwerzhon, *1950)
*[[Gerard Oskam]] (Izelvroioù, 1880-1952)
*[[Berge Ostenstad]] (Norvegia, *1964)
*[[Mahfoud Oussedik]] (Aljeria, *1992)
*[[John Owen (echedoù)|John Owen]] (Bro-Saoz, 1827-1901)
*[[Karlis Ozols]] (Latvia, Aostralia, 1912-2001)
&lt;/div&gt;

== P ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Ludek Pachman]] (Tchekoslovakia, Alamagn, 1924-2003)
*[[Nikola Padevsky]] (Bulgaria, *1933)
*[[Elisabeth Pähtz]] (Alamagn, *1985)
*[[Adamantia Paizis]] (Italia, *1972)
*[[Mladen Palac]] (Kroatia, *1971)
*[[Sam Palatnik]] (Ukraina, SUA, *1950)
*[[Luis Palau (echedoù)|Luis Palau]] (Arc'hantina, 1897-1971 )
*[[Victor Palciauskas]] (Lituania, SUA, *1941)
*[[Richard Palliser]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[Rudolf Palme]] (Aostria, 1910-2005)
*[[Ryan Palmer (echedoù)|Ryan Palmer]] (Jamaica, *1974)
*[[Fiorentino Palmiotto]] (Italia, *1929) 
*[[Davor Palo]] (Danmark, *1985)
*[[Eero Paloheimo]] (Finland, *1936)
*[[Fiammetta Panella]] (Italia, *1988)
*[[Óscar Panno]] (Arc'hantina, *1935)
*[[Vasily Panov]] (Rusia, 1906-1973)
*[[Enrico Paoli]] (Italia, 1908-2005)
*[[Mark Paragua]] (Filipinez, *1984)
*[[Shadi Paridar]] (Iran, *1986)
*[[Mircea Parligras]] (Roumania, *1980)
*[[Bruno Parma]] (Slovenia, *1941)
*[[Frank Parr]] (Bro-Saoz, 1918-2003)
*[[Llambi Pasko]] (Albania, *1991)
*[[Dante Pasqua]] (Italia, 1898-1974)
*[[Louis Paulsen]] (Alamagn, 1833-1891)
*[[Wilfried Paulsen]] (Alamagn, 1828-1901)
*[[Duško Pavasovič]] (Kroatia, Slovenia, *1975)
*[[Max Pavey]] (SUA, 1918-1957)
*[[Eugène Pécher]] (Belgia, *1841 pe 1842 - 1905)
*[[Simonne Peeters]] (Belgia)
*[[Vera Pejčeva]] (Bulgaria, *1969)
*[[Jiří Pelikán (echedoù)|Jiří Pelikán]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1906-1985)
*[[Yannick Pelletier]] (Suis, *1976)
*[[Roman Pelts]] (Ukraina, Kanada, *1937)
*[[Peng Xiaomin]] (Sina, *1973)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, Izelvroioù, *1968)
*[[Jonathan Penrose]] (Bro-Saoz, *1933)
*[[Thierry Penson]] (Belgia, *1955)
*[[Corina Peptan]] (Roumania, *1978)
*[[Fernando Peralta (c'hoarier echedoù)|Fernando Peralta]] (Arc'hantina, *1979)
*[[Carlos Pereira dos Santos]] (Portugal, *1972)
*[[Ruben Pereira]] (Portugal, *1991)
*[[Eneida Pérez]] (Republik Dominikan, Alamagn *1964)
*[[Amelia Pérez de Navas]] (Arc'hantina, *?)
*[[Federico Pérez Ponsa]] (Arc'hantina, *1993)
*[[Julius Perlis]] (Polonia, Aostria, 1880-1913)
*[[Barbara Pernici]] (Italia, *1956)
*[[Frederic Perrin]] (Bro-Saoz, SUA, 1815-1889)
*[[Raaphi Persitz]] (Bro-Saoz, Israel, Suis, *1934)
*[[Nick Pert]] (Bro-Saoz, *1981)
*[[John Peters (echedoù)|John Peters]] (SUA, *1951)
*[[Jusefs Petkevich]] (Latvia, *1940)
*[[Arshak Petrosian]] (Armenia, *1953)
*[[Davit G. Petrosian]] (Armenia, *1984)
*[[Tigran Petrosian]] (Armenia, Jorjia, URSS, 1929-1984)
*[[Aleksandr Petrov]] (Rusia, 1794-1867)
*[[Marlen Petrova]] (Bulgaria, *1961)
*[[Vladimirs Petrovs]] (Latvia, 1907-1943)
*[[Gergana Peycheva]] (Bulgaria, *2003)
*[[Gerhard Pfeiffer]] (Alamagn, 1923-2000)
*[[Phạm Minh Hoàng]] (Viêt Nam, Breizh, *1978)
*[[François Philidor]] (Bro-C'hall, 1726-1795)
*[[Evgeniy Piankov]] (URSS, Ukraina, *1941)
*[[Luis Piazzini]] (Arc'hantina, 1905-1980)
*[[Tom Piceu]] (Belgia, *1978)
*[[Jeroen Piket]] (Izelvroioù, *1969)
*[[Harry Nelson Pillsbury]] (SUA, 1872-1906)
*[[Herman Pilnik]] (Alamagn, Arc'hantina, 1914-1981)
*[[Karol Piltz]] (Polonia, 1903-1939)
*[[Sulennis Piña Vega]] (Kuba, *1981)
*[[Albert Pinkus]] (SUA, 1903-1984)
*[[József Pintér]] (Hungaria, *1953)
*[[Ariana Pintor]] (Portugal, *1988)
*[[Vasja Pirc]] (Slovenia, 1907-1980)
*[[Rudolf Pitschak]] (Tchekoslovakia, SUA, *1902)
*[[Karl Pitschel]] (Aostria, 1829-1883)
*[[Aaron Pixton]] (SUA, *1986)
*[[Ján Plachetka]] (Slovakia, *1945)
*[[Albin Planinc]] (Yougoslavia, Slovenia, 1944-2008)
*[[James Plaskett]] (Bro-Saoz, Spagn, *1960)
*[[Kazimierz Plater]] (Polonia, 1915-2004)
*[[Igor Platonov]] (Ukraina, 1934-1995)
*[[Joseph Platz]] (Alamagn, SUA, 1905-1981)
*[[Isaías Pleci]] (Arc'hantina, 1907-1979)
*[[David Podhorzer]] (Aostria, *a-raok 1916)
*[[Natalia Pogonina]] (Rusia, *1985)
*[[Henryk Pogorieły]] (Polonia, 1908-1943)
*[[Ernest Pogosyants]] (Ukraina, 1935-1990)
*[[Iosif Pogrebyssky]] (Ukraina, 1906-1971)
*[[Amos Pokorný]] (Tchekoslovakia, 1890-1949)
*[[Rudolph Pokorny]] (Bohemia, Mec'hiko, SUA, 1880-goude 1920)
*[[Richard Polaczek]] (Belgia, *1965)
*[[Giulio Polerio]] (Italia, 1548-1612)
*[[Judit Polgar]] (Hungaria, *1976)
*[[Zsuzsa Polgar]] (Hungaria, SUA, *1969)
*[[Zsofia Polgar]] (Hungaria, Israel, *1974)
*[[Elisabeta Polihroniade]] (Roumania, 1935-2016)
*[[David Polland]] (SUA, *1915)
*[[William Pollock (echedoù)|William Pollock]] (Rouantelezh-Unanet, 1859-1896)
*[[Lev Polugaevski]] (URSS, Belarus, Rusia, 1934-1995)
*[[Arturo Pomar]] (Spagn, *1931)
*[[Rouslan Ponomariov]] (Ukraina, 1983)
*[[Domenico Ponziani]] (Italia, 1719-1796)
*[[Stepan Popel]] (Polonia, Bro-C'hall, SUA, 1909-1987)
*[[Ignatz von Popiel]] (Aostria-Hungaria, Polonia, 1863-1941)
*[[Petar Popović (echedoù)|Petar Popović]] (Yugoslavia, Serbia, *1959)
*[[Artur Poplawski]] (Polonia, Suis, 1860-1918)
*[[Yosef Porath]] (Alamagn, Israel, 1909-1996)
*[[Moritz Porges]] (Bohemia/Aostria-Hungaria, 1857-1909)
*[[Giorgio Porreca]] (Italia, 1927-1988)
*[[Lajos Portisch]] (Hungaria, *1937)
*[[Domenico Postpischl]] (Italia, 1905-1980) 
*[[Ehrhardt Post]] (Alamagn, 1881-1947)
*[[Evgeny Postny]] (Israel, *1981)
*[[Peter Potemkine]] (Rusia, Bro-C'hall, 1886-1926)
*[[Vladimir Potkin]] (Rusia, *1982)
*[[Ludovit Potuček]] (Slovakia, *a-raok 1921)
*[[Christian Poulsen (echedoù)|Christian Poulsen]] (Danmark, 1912-1981)
*[[AtoSUA Pourkashiyan]] (Iran, *1988)
*[[Lynda Annette Powell]] (Kembre, *?)
*[[Borki Predojević]] (Bosnia, *1987)
*[[Edith Charlotte Price]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Roberto Primavera]] (Italia, *1981)
*[[Lodewijk Prins]] (Izelvroioù, *1913)
*[[Ladislav Prokeš]] (Bohemia, Tchekoslovakia, 1884-1966)
*[[Svetlana Prudnikova]] (Rusia, *1967)
*[[Dawid Przepiórka]] (Polonia, 1880-1942)
*[[Lev Psakhis]] (Rusia, Israel, *1958)
*[[Lenka Ptacnikova]] (Tchekoslovakia, Island, *1976)
*[[Stojan Puc]] (Slovenia, 1921-2004)
*[[Viktors Pupols]] (Latvia, SUA, *1935)
*[[Cecil Purdy]] (Zeland-Nevez, Aostralia, 1906-1979)
*[[John Purdy (echedoù)|John Purdy]] (Aostralia, *1935)
*[[Benoît Purenne]] (Breizh, *1997)
&lt;/div&gt;

== Q ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Llambi Qendro]] (Albania, *1963)
*[[Qi Jingxuan]] (Sina, *1947)
*[[Qin Kanying]] (Sina, *1974)
*[[Oscar Quiñones (echedoù)|Oscar Quiñones]] (Perou, *1941)
*[[Miguel Quinteros]] (Arc'hantina, *1947)
&lt;/div&gt;
== R ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Braslav Rabar]] (Yougoslavia, Kroatia, 1919-1973)
*[[Abram Rabinovitch]] (URSS, Lituania, Rusia, 1878-1943)
*[[Ilya Rabinovich]] (Rusia, 1891-1942)
*[[Viktoria Radeva]] (Bulgaria, *2001)
*[[Elitsa Raeva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Teimour Radjabov]] (Azerbaidjan, *1987)
*[[Ivan Radoulov]] (Bulgaria, *1939)
*[[Markus Ragger]] (Aostria, *1988)
*[[Viacheslav Ragozin]] (URSS, Rusia, 1908-1962)
*[[Ziaur Rahman (echedoù)|Ziaur Rahman]] (Bangladesh, *1974)
*[[Maurice Raizman]] (Moldova/Rusia, Bro-C'hall 1905-1974)
*[[Iweta Rajlich]] (Polonia, *1981)
*[[Vasik Rajlich]] (SUA, *1971)
*[[Lorenc Rama]] (Albania, *1964)
*[[Ramachandran Ramesh]] (India, *1976)
*[[Alejandro Ramírez (echedoù)|Alejandro Ramírez]] (Costa Rica, *1988)
*[[Vivian Ramón Pita]] (Kuba,*1963)
*[[Maaja Ranniku]] (URSS, Estonia, 1941-2004)
*[[Richárd Rapport]] (Hungaria, *1996)
*[[Nukhim Rashkovsky]] (URSS, Rusia, *1946)
*[[Ilmar Raud]] (Estonia, Arc'hantina, 1913-1941)
*[[Vsevolod Rauzer]] (URSS, Ukraina, 1908-1941)
*[[Khaled Abdel Razik]], (Egipt, *1975)
*[[Yuri Razuvayev]] (URSS, Rusia, 1945-2012)
*[[Damián Reca]] (Arc'hantina, 1894-1937)
*[[Hans Ree]] (Izelvroioù, *1944)
*[[Brian Reilly]] (Bro-C'hall, Bro-Saoz, Iwerzhon, 1901-1991)
*[[Dimitri Reinderman]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Fred Reinfeld]] (SUA, 1910-1964)
*[[Heinrich Reinhardt]] (Alamagn, Arc'hantina, 1903-1990)
*[[Salome Reischer]] (Aostria, Palestina, SUA, 1899-1980)
*[[Teodor Regedziński]] (Polonia, 1894-1954)
*[[Arturo Reggio]] (Italia, 1863-1917)
*[[Josef Rejfir]] (Tchekoslovakia, 1909-1962)
*[[Ludwig Rellstab (echedoù)|Ludwig Rellstab]] (Alamagn, 1904-1983)
*[[Georges Renaud]] (Bro-C'hall, 1893-1975)
*[[Samuel Reshevsky]] (Polonia, SUA, 1911-1992)
*[[Pál Réthy]] (Hungaria, 1905-1962)
*[[Richárd Réti]] (Aostria-Hungaria, Tchekoslovakia, 1889-1929)
*[[Ramón Rey Ardid]] (Spagn, 1903-1988)
*[[Alexander Riazantsev]] (Rusia, *1985)
*[[Zoltán Ribli]] (Hungaria, *1951)
*[[Pablo Ricardi]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Isaac Rice]] (SUA, 1850-1915)
*[[Jane Richmond]] (Kembre, *1961)
*[[Kurt Richter]] (Alamagn, 1900-1969)
*[[Antonio Rico]] (Spagn, 1908-1988)
*[[Alessandra Riegler]] (Italia, *1961)
*[[Fritz Riemann]] (Alamagn, 1859-1932)
*[[Friedl Rinder]] (Alamagn, 1905-2001)
*[[Horst Rittner]] (Alamagn, *1930)
*[[Nikolai Riumin]] (Rusia, 1908-1942)
*[[Jules Arnous de Rivière]] (Breizh, Bro-C'hall, 1830-1905)
*[[Aimen Rizouk]] (Aljeria, *1979)
*[[Marina Rizzo]] (Arc'hantina, *1965)
*[[Karl Robatsch]] (Aostria, 1928-2000)
*[[Walter Robinow]] (Alamagn, 1867-1938)
*[[Ray Robson]] (SUA, *1994)
*[[Sérgio Rocha]] (Portugal, *1972)
*[[Ludwig Rödl]] (Alamagn, 1907-1970)
*[[Maxim Rodshtein]] (Israel, *1989)
*[[Hans Roepstorff]] (Alamagn, 1910-1945)
*[[Ian Rogers (echedoù)|Ian Rogers]] (Aostralia, *1960)
*[[Gustav Rogmann]] (Alamagn, 1909-1947)
*[[Kenneth Rogoff]] (SUA, *1953)
*[[Dorian Rogozenko]] (Roumania, *1973)
*[[Ivan Vladimir Rohaček]] (Slovakia, 1909-1977)
*[[Michael Rohde (echedoù)|Michael Rohde]] (SUA, *1959)
*[[Michael Roiz]] (Rusia, Israel *1983)
*[[Oleg Romanichin]] (URSS, Ukraina, *1952)
*[[Alexander Romanovsky (echedoù)|Alexander Romanovsky]] (Lituania, Rusia, 1880-1943)
*[[Piotr Romanovski]] (URSS, Rusia, 1892-1964)
*[[Max Romih]] (Kroatia, Italia, 1893-1979)
*[[Chris de Ronde]] (Izelvroioù, 
*[[Niccolo Ronchetti]] (Italia, *1989)
*[[Catharina Roodzant]] (Izelvroioù, 1896-1999)
*[[Marcel Roofthoofd]] (Belgia, *1952) 
*[[Salme Rootare]] (Estonia, 1913-1987)
*[[Vidrik Rootare]] (Estonia, c. 1900 - 1985)
*[[Jan Rooze]] (Belgia, *1947)
*[[Jakob Rosanes]] (Ukraina/Aostria-Hungaria, Alamagn, 1842-1922)
*[[Bernardo Roselli]] (Uruguay, *1965)
*[[Leon Rosen]] (Polonia, SUA, 1869-1942)
*[[Andreas Rosendahl]] (Danmark, 1864-1909)
*[[Karl Wilhelm Rosenkrantz]] (Latvia, Rusia, 1876-goude 1928)
*[[Jacob Rosenthal]] (SUA, 1881-1954)
*[[Samuel Rosenthal]] (Polonia, Bro-C'hall 1837-1902)
*[[Laura Ross (echedoù)|Laura Ross]] (SUA, *1988)
*[[Stefano Rosselli del Turco]] (Italia, 1877-1947)
*[[Héctor Rossetto]] (Arc'hantina, 1922-2009)
*[[Nikolaz Rossolimo]] (Ukraina, Bro-C'hall, SUA, 1910-1975)
*[[Gersz Rotlewi]] (Polonia, 1889-1920)
*[[Lyoudmila Roudenko]] (URSS, Ukraina, Rusia, 1904-1986)
*[[Eugène Rousseau]] (Bro-C'hall, SUA, c. 1810 - c. 1870)
*[[Jonathan Rowson]] (Bro-Skos, *1977)
*[[Solomon Rozental]] (URSS, Lituania, Belarus, 1890-1955)
*[[Eduardas Rozentalis]] (URSS, Lituania, *1963)
*[[Vesna Rožič]] (Slovenia, 1987–2013)
*[[Ruan Lufei]] (Sina, *1987)
*[[Serge Rubanraut]] (Sina, Aostralia, 1948-2008)
*[[Karl Ruben]] (Danmark, *1903)
*[[Jorge Rubinetti]] (Arc'hantina, 1945-2016)
*[[Akiba Rubinstein]] (Polonia, Alamagn, Belgia, 1882-1961)
*[[Emanuel Rubinstein]] (Polonia, 1897-?)
*[[José Rubinstein]] (Arc'hantina, *1940)
*[[Simon Rubinstein]] (Aostria, Suafrika, *c. 1910)
*[[Solomon Rubinstein]] (Polonia, SUA, 1868-1931)
*[[Sergei Rublevsky]] (Rusia, *1974)
*[[Olga Rubtsova]] (Rusia, 1909-1994)
*[[Iosif Rudakovsky]] (Ukraina, 1914-1947)
*[[Mary Rudge]] (Bro-Saoz, 1842-1919)
*[[Nikoly Rudnev]] (Ukraina, Ouzbekistan, 1895-1944)
*[[Anna Rudolf]] (Hungaria, *1987)
*[[Alexander Rueb]] (Izelvroioù, 1882-1959)
*[[Andrey Rychagov]] (Rusia, *1979)
*[[Mikhail Rytshagov]] (Estonia, *1967)
&lt;/div&gt;

== S ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Peter Alexandrovich Saburov]] (Rusia, 1835-1918)
*[[Peter Petrovich Saburov]] (Rusia, Suis, 1880-1932)
*[[Antonio Sacconi]] (Italia, 1895-1968)
*[[Matthew Sadler]] (Bro-Saoz, *1974)
*[[Darmen Sadvakasov]] (Kazakstan, *1979)
*[[Danial Saiboulatov]] (Belgia, *1970)
*[[Yousof Safvat]] (Iran, bet ganet e?)
*[[Pierre Charles Fournier de Saint Amant]] (Bro-C'hall, 1800-1872)
*[[Jaroslav Šajtar]] (Tchekoslovakia, 1921-2003)
*[[Konstantin Sakaiev]] (URSS, Tatarstan, Rusia, *1974)
*[[Yuri Sakharov]] (URSS, Ukraina, 1922-1981)
*[[Ihab Salem]] (Palestina, *1973)
*[[Ada María Salgado]] (Kuba, *?)
*[[Nurgjul Salimova]] (Bulgaria, *2003)
*[[Valery Salov]] (URSS, Rusia, *1964)
*[[Mic'hail Saltaev]] (URSS, Ouzbekistan, *1962)
*[[Alessandro Salvio]] (Italia, c. 1570 - c. 1640)
*[[Carlo Salvioli]] (Italia, 1848-1930)
*[[Gersz Salwe]] (Polonia, 1862-1920)
*[[Friedrich Sämisch]] (Alamagn, 1896-1975)
*[[Sergiu Samarian]] (Roumania, Alamagn, 1923-1991)
*[[Grigory Sanakoev]] (Rusia, *1935)
*[[Luis Augusto Sánchez]] (Kolombia, 1917-1981)
*[[Raúl Sanguineti]] (Arc'hantina, 1933-2000)
*[[Anthony Santasiere]] (SUA, 1904-1977)
*[[Maria Vincenza Santurbano]] (Italia, *1968)
*[[Emmanuel Sapira]] (Roumania, Belgia, 1900-1943)
*[[Tânia Saraiva]] (Portugal, *1976)
*[[Gediminas Sarakauskas]] (Lituania, *1977)
*[[Zivilė Sarakauskienė]] (Lituania, *1978)
*[[Ortvin Sarapu]] (Estonia, Zeland-Nevez, 1924-1999)
*[[Jonathan Sarfati]] (Aostralia, Zeland-Nevez, *1964)
*[[Shushanna Sargsyan]] (Armenia, *1992)
*[[Gabriel Sarkisyan]] (Armenia, *1983)
*[[Ivan Šarić (echedoù)|Ivan Šarić]] (Kroatia, *1990)
*[[Spartaco Sarno]] (Italia, *1964)
*[[Zoltan Sarosy]] (Hungaria, Kanada, *1906)
*[[María Belen Sarquis]] (Arc'hantina, *1988)
*[[Jacob Sarratt]] (Bro-Saoz, 1772-1819)
*[[Gaëtan Sarthou]] (Breizh, *1973)
*[[Walaa Sarwat]], (Egipt, *1960)
*[[Jeff Sarwer]] (Kanada, *1978)
*[[Krishnan Sasikiran]] (India, *1981)
*[[Harold Saunders (echedoù)|Harold Saunders]] (Bro-Saoz, 1875-1950)
*[[Stanislav Savchenko]] (Ukraina, *1967)
*[[Vladimir Savon]] (Ukraina, 1940-2005)
*[[Stefka Savova]] (Bulgaria, *1958)
*[[Eman Sawan]] (Palestina, *2007)
*[[Gyula Sax]] (Hungaria, *1951)
*[[Emil Schallopp]] (Alamagn, 1843-1919)
*[[Morris Schapiro]] (Lituania, SUA, 1903-1996)
*[[Willem Schelfhout]] (Izelvroioù, 1874-1951)
*[[Theodor von Scheve]] (Alamagn, 1851-1922)
*[[Emanuel Schiffers]] (Rusia, 1850-1904)
*[[Willi Schlage]] (Alamagn, 1888-1940)
*[[Carl Schlechter]] (Aostria, 1874-1918)
*[[Roland Schmaltz]] (Alamagn, *1974)
*[[Carl Friedrich Schmid]] (Latvia, 1840-1897)
*[[Lothar Schmid]] (Alamagn, *1928)
*[[Paul Felix Schmidt]] (Estonia, Alamagn, SUA, 1916-1984)
*[[Wlodzimierz Schmidt]] (Polonia, *1943)
*[[Ludwig Schmitt]] (Alamagn, *a-raok 1910)
*[[Wilhelm Schönmann]] (Alamagn, 1889-1970)
*[[Georg Schories]] (Alamagn, 1874-1934)
*[[Karl Schorn]] (Alamagn, 1803-1850)
*[[Arnold Schottländer]] (Alamagn, 1854-1909)
*[[František Schubert]] (Tchekoslovakia, 1894-1940)
*[[Robert Schuermans]] (Belgia, *1950)
*[[John William Schulten]] (SUA, 1821-1875)
*[[Jan Schulz]] (Tchekoslovakia, 1899-1953)
*[[Helmut Schumacher]] (Belgia, *1931) 
*[[Aaron Schwartzman]] (Arc'hantina, *1908)
*[[Gabriel Schwartzman]] (Roumania, SUA, *1976)
*[[Leon Schwartzmann]] (Polonia, Bro-C'hall, 1887-1942)
*[[Paulette Schwartzmann]] (Bro-C'hall, Arc'hantina, 1894-1953)
*[[Adolf Schwarz]] (Hungaria, Aostria, 1836-1910)
*[[Jacques Schwarz]] (Aostria, 1856-1921)
*[[Samuel Schweber]] (Arc'hantina, *1936)
*[[Kamel Seba]] (Aljeria, *1975)
*[[Marie Sebag]] (Bro-C'hall, *1986)
*[[Elena Sedina]] (Italia, *1968)
*[[Mohammed Seder]] (Palestina, *2009)
*[[Yasser Seirawan]] (Siria, SUA, *1960)
*[[Adolf Seitz]] (Alamagn, Arc'hantina 1898-1970)
*[[Alexey Selezniev]] (Rusia, Bro-C'hall, 1888-1967)
*[[Lidia Semenova]] (Ukraina, *1951)
*[[Pietro Seni]] (Italia, 1841-1909)
*[[Olav Sepp]] (Estonia, *1969)
*[[Edward Guthlac Sergeant]] (Bro-Saoz, 1881-1961)
*[[Philip Walsingham Sergeant]] (Bro-Saoz, 1872-1952)
*[[Aleksandr Sergeyev (echedoù)|Aleksandr Sergeyev]] (Rusia, 1897-1970)
*[[Drazen Sermek]] (Slovenia, *1969)
*[[Gregory Serper]] (Ouzbekistan, SUA, *1969)
*[[Eglantina Shabanaj]] (Albania, *1979)
*[[Alexander Shabalov]] (Latvia, SUA, *1967)
*[[Greg Shahade]] (SUA, *1978)
*[[Jennifer Shahade]] (SUA, *1980)
*[[Leonid Shamkovich]] (Rusia, Israel, SUA, 1923-2005)
*[[Gauri Shankar]] (India, *1992)
*[[Samuel Shankland]] (SUA, *1991)
*[[Andrey Shariyazdanov]] (Rusia, *1976)
*[[Elizabeth Shaughnessy]] (Iwerzhon, SUA, *1937)
*[[Wajdy Shebetah]] (Palestina, *1978)
*[[Shen Yang]] (Sina, *1989)
*[[James Sherwin]] (SUA, Bro-Saoz, *1933)
*[[Vesmina Shikova]] (Bulgaria, *1951)
*[[Leonora Shllaku]] (Albania, *?)
*[[Sergei Shipov]] (Rusia, *1966)
*[[Kamran Shirazi]] (Iran, SUA, Bro-C'hall, *1952)
*[[Rubén Shocron]] (Arc'hantina, Sua, 1921-2013)
*[[Samy Shoker]] (Bro-C'hall, Egipt, *1987)
*[[Nigel Short]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Philip Short]] (Iwerzhon, *1960)
*[[Ahmed Shoubaita]] (Palestina, *1983)
*[[Jackson Showalter]] (SUA, 1860-1935)
*[[Yury Shulman]] (Belarus, SUA, *1975)
*[[Ilya Shumov]] (Rusia, 1819-1881)
*[[Laert Shytaj]] (Albania, Italia, *1986)
*[[Félix Sicre]] (Kuba, 1817-1871)
*[[Bruno Edgar Siegheim]] (Alamagn, Suafrika, 1875-1952)
*[[Guðmundur Sigurjónsson]] (Island, *1947)
*[[Teodor Siliqi]] (Albania, 1931-2011)
*[[Jeremy Silman]] (SUA, *1954)
*[[Fernando Silva]] (Portugal, *1950)
*[[Vladimir Simagin]] (Rusia, 1919-1968)
*[[Albert Simonson]] (SUA, 1914-1965)
*[[Amon Simutowe]] (Zambia, *1982)
*[[Leone Singer]] (Italia, 1893-1975)
*[[Sonia Sirletti]] (Italia, *1971)
*[[Marcel Sisniega Campbell]] (Mec'hiko, *1959)
*[[Stanislaus Sittenfeld]] (Polonia, Bro-C'hall, 1865-1902)
*[[Sanan Sjugirov]] (Rusia, *1993)
*[[Karel Skalička]] (Tchekoslovakia, Arc'hantina, 1896-1979)
*[[Almira Skripchenko]] (Moldova, Bro-C'hall, *1976)
*[[Bogdan Śliwa]] (Polonia, 1922-2003)
*[[Sam Sloan]] (United States, *1944)
*[[Roman Slobodjan]] (Alamagn, *1975)
*[[Jorn Sloth]] (Danmark, *1944)
*[[Jan Smeets]] (Izelvroioù, *1985)
*[[Jan Smejkal]] (Tchekoslovakia, *1946)
*[[David Smerdon]] (Aostralia, *1984)
*[[Shlomo Smiltiner]] (Israel, *1915)
*[[Ilya Smirin]] (Belarus, Israel, *1968)
*[[Pavel Smirnov]] (Rusia, *1982)
*[[Stephen Francis Smith]] (Kanada, Bro-Saoz, 1861-1928)
*[[Lynda Smith]] (Kembre, *1968)
*[[Olivia Smith]] (Kembre, *1987)
*[[Vasily Osipovich Smyslov]] (URSS, Rusia, 1881-1943)
*[[Vasily Smyslov]] (URSS, Rusia, 1921-2010)
*[[Wesley So]] (Filipinez, *1993)
*[[Bartosz Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Monika SockoMonika Soćko]] (Polonia, *1978)
*[[Faridah Basta Sohair]] (Egipt, *1987)
*[[Andrei Sokolov]] (Rusia, Bro-C'hall, *1963)
*[[Ivan Sokolov (echedoù)|Ivan Sokolov]] (Bosnia, Izelvroioù, *1968)
*[[Alexey Sokolsky]] (Ukraina, Belarus, 1908-1969)
*[[Dragan Solak]] (Serbia, 1980)
*[[Alexander Solovtsov]] (Rusia, 1847-1923)
*[[Andrew Soltis]] (SUA, *1947)
*[[Edith Soppe]] (Arc'hantina, 1961-2005)
*[[Guillermo Soppe]] (Arc'hantina, *1960)
*[[Ariel Sorin]] (Arc'hantina, *1967)
*[[Genna Sosonko]] (Rusia, Izelvroioù, *1943)
*[[Victor Soultanbeieff]] (Rusia, Belgia, 1895-1972)
*[[Vladimir Sournin]] (Rusia, SUA, 1875-1942)
*[[Zbyszka Southall]] (Kembre, 1923-1979)
*[[João de Souza Mendes]] (Brazil, 1892-1969)
*[[Hugo Spangenberg]] (Arc'hantina, *1975)
*[[Vasil Spasov]] (Bulgaria, *1971)
*[[Boris Spassky]] (URSS, Rusia, Bro-C'hall, *1937)
*[[Jon Speelman]] (Bro-Saoz, *1956)
*[[Abraham Speijer]] (Izelvroioù, 1873-1956)
*[[Rudolf Spielmann]] (Aostria, Sveden, 1883-1942)
*[[Kevin Spraggett]] (Kanada, *1954)
*[[Luigi Sprega]] (Italia, 1829-1887)
*[[Martina Sproten]] (Belgia, *1970) 
*[[Ana Srebrnič]] (Slovenia, *1984)
*[[Arthur Ssegwanyi]] (Ouganda, *1988)
*[[Gideon Ståhlberg]] (Sveden, 1908-1967)
*[[Cherubino Staldi]] (Italia, 1911-1988)
*[[Wilhelm von Stamm]] (Latvia, ?-1905)
*[[Phillip Stamma]] (Siria, Bro-Saoz, Bro-C'hall, 1705-1755)
*[[Nikolaus Stanec]] (Aostria, *1968)
*[[Charles Stanley]] (Bro-Saoz, SUA, 1819-1901)
*[[Nava Starr]] (URSS, Latvia, Kanada, *1949)
*[[Howard Staunton]] (Bro-Saoz, 1810-1874)
*[[Michael Stean]] (Bro-Saoz, *1953)
*[[Antoaneta Stefanova]] (Bulgaria, *1979)
*[[Hannes Stefansson]] (Island, *1972)
*[[Elias Stein (echedoù)|Elias Stein]] (Alsace, Izelvroioù, 1748-1812)
*[[Leonid Stein]] (URSS, Ukraina, 1934-1973)
*[[Endre Steiner]] (Hungaria, 1901-1944)
*[[Lajos Steiner]] (Hungaria, Aostralia 1903-1975)
*[[Herman Steiner]] (Slovakia/Hungaria, SUA, 1905-1955)
*[[Wilhelm Steinitz]] (Bohemia, Aostria, Bro-Saoz, SUA, 1836-1900)
*[[Daniel Stellwagen]] (Izelvroioù, *1987)
*[[Åke Stenborg]] (Sveden, 1926-2010)
*[[Károly Sterk]] (Hungaria, 1881-1946)
*[[Adolf Stern (echedoù)|Adolf Stern]] (Alamagn, 1849-1907)
*[[Agnes Stevenson]] (Bro-Saoz, a-raok 1901-1935)
*[[Lara Stock]] (Kroatia, *1992)
*[[Marianne Stoffels]] (Belgia)
*[[Mark Stolberg]] (URSS, Rusia, 1922-1943)
*[[Gösta Stoltz]] (Sveden, 1904-1963)
*[[Leon Stolzenberg]] (Polonia, SUA, 1895-1974)
*[[Zurab Sturua]] (URSS, Jorjia, *1964)
*[[Mihai Suba]] (Roumania, *1947)
*[[Mladen Šubarić]] (Kroatia, *1920)
*[[Hugo Süchting]] (Alamagn, 1874-1916)
*[[Olga Suc'hareva]] (Rusia, *1984)
*[[Alexey Suetin]] (URSS, Rusia, 1926-2001)
*[[Berthold Suhle]] (Polonia, Alamagn, 1837-1904)
*[[Franciszek Sulik]] (Polonia, Arc'hantina, Aostralia, 1908-2000)
*[[David John Sully]] (Kembre, *1977)
*[[Šarūnas Šulskis]] (Lituania, *1972)
*[[Aaron Summerscale]] (Bro-Saoz, *1969)
*[[Anne Sunnucks]] (Bro-Saoz, *1927)
*[[Jaime Sunye Neto]] (Brazil, *1957)
*[[Emil Sutovsky]] (Azerbaidjan, Israel, *1977)
*[[Duncan Suttles]] (Kanada, *1945)
*[[Evgeny Sveshnikov]] (Latvia, *1950)
*[[Dmitry Svetushkin]] (Moldova, *1980)
*[[Piotr Svidler]] (URSS, Rusia, *1976)
*[[Rudolf Swiderski]] (Alamagn, 1878-1909)
*[[Eugenio Szabados]] (Hungaria, Italia, 1898-1974)
*[[László Szabó]] (Hungaria, 1917-1998)
*[[Gedali Szapiro]] (Polonia, Israel, *1929)
*[[Salomon Szapiro]] (Polonia, 1882-1944)
*[[Rudolph Sze]] (Sina, SUA, c. 1890 - 1938)
*[[József Szén]] (Hungaria, 1805-1857)
*[[József Szily]] (Hungaria, 1913-1976)
*[[Jorge Szmetan]] (Arc'hantina, 1950-2015)
*[[Aleksander Sznapik]] (Polonia, *1951)
*[[Abram Szpiro]] (Alamagn, Polonia, 1912-1943)
&lt;/div&gt;

== T ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Alejandra Tadei]] (Arc'hantina, *?)
*[[Mark Taimanov]] (URSS, Ukraina, Rusia, *1926)
*[[Elena Tairova]] (Belarus, 1991-2010)
*[[Sándor Takács]] (Hungaria, 1893-1932)
*[[Mikhail Tal]] (URSS, Latvia, 1936-1992)
*[[Attallah Tamra]] (Palestina, *1960)
*[[Tan Chengxuan]] (Sina, *1963)
*[[Hiong Liong Tan]] (Indonezia, Izelvroioù, *1938)
*[[Lian Ann Tan]] (Singapour, *1947)
*[[Tan Zhongyi]] (Sina, *1991)
*[[László Tapasztó]] (Hungaria, Venezuela, SUA, *1930)
*[[James Tarjan]] (SUA, *1952)
*[[Siegbert Tarrasch]] (Alamagn, 1862-1934)
*[[Savielly Tartakower]] (Aostria/Polonia, Bro-C'hall, 1887-1956)
*[[Stefano Tatai]] (Italia, *1938)
*[[Jean Taubenhaus]] (Polonia, Bro-C'hall, 1850-1919)
*[[Lev Taussig]] (Tchechoslovakia, 1880-?)
*[[Povilas Tautvaišas]] (Lituania, SUA, 1916-1980)
*[[Ivan Tcheparinov]] (Bulgaria, *1986)
*[[Maia Tchibourdanidze]] (URSS, Jorjia, *1961)
*[[Mic'hail Tchigorin]] (Rusia, 1850-1908) 
*[[Jan Willem te Kolsté]] (Izelvroioù, 1874-1936)
*[[Richard Teichmann]] (Alamagn, 1868-1925)
*[[Marcelo Tempone]] (Arc'hantina, *1962)
*[[Oscar Tenner]] (Alamagn, SUA, 1880-1948)
*[[Kevin Terrieux]] (Breizh, *1985)
*[[Rudolf Teschner]] (Alamagn, 1922-2006)
*[[VItalia Teterev]] (Belarus, *1983)
*[[Praveen Thipsay]] (India, *1959)
*[[Murugan Thiruchelvam]] (Bro-Saoz, *1988)
*[[George Alan Thomas]] (Turkia, Bro-Saoz, 1881-1972)
*[[James Thompson (echedoù)|James Thompson]] (Bro-Saoz, SUA, 1804-1870)
*[[Theophilus Thompson]] (SUA, *1855)
*[[Tian Tian (echedoù)|Tian Tian]] (Sina, *1983)
*[[Viktor Tietz]] (Tchekoslovakia, 1859-1937)
*[[Hans Tikkanen]] (Sveden, *1985)
*[[Jan Timman]] (Izelvroioù, *1951)
*[[Gert Jan Timmerman]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Artyom Timofeiev]] (Rusia, *1985)
*[[Hugo Tirard]] (Bro-C'hall, *1977)
*[[Jonathan Tisdall]] (SUA, Iwerzhon, Norvegia, *1958)
*[[Sergei Tiviakov]] (Rusia, Izelvroioù, *1973)
*[[Vladislav Tkachiev]] (Rusia, Kazakstan, Bro-C'hall *1973)
*[[Miodrag Todorcevic]] (Serbia, Bro-C'hall, *1940)
*[[Paunka Todorova]] (Bulgaria, *1930)
*[[Alexander Tolush]] (Rusia, 1910-1969)
*[[Evgeni Tomachevsky]] (Rusia, *1987)
*[[Vasilije Tomović]] (Montenegro, 1906-?)
*[[Tong Yuanming]] (Sina, *1972)
*[[Alice Tonini]] (Italia, ?)
*[[José Tonoli]] (Belgia, 1931-2006)
*[[Veselin Topalov]] (Bulgaria, *1975)
*[[Zehra Topel]] (Bulgaria, turkia, *1987)
*[[Eugenio Torre]] (Filipinez, *1951)
*[[Carlos Torre]] (México, 1902-1978)
*[[Vittorio Torre]] (Italia, {{XIXvet kantved}}-1921)
*[[Yury Toshev]] (Bulgaria, 1907-1974)
*[[Bela Toth]] (Hungaria, Italia, *1943)
*[[Hayat Toubal]] (Aljeria, *1985)
*[[Wissam Toubal]] (Aljeria, *1984)
*[[Izaak Towbin]] (Ukraina, Polonia, 1899-1941)
*[[Karel Traxler]] (Tchekoslovakia, 1866-1936)
*[[Dora Trepat de Navarro]] (Arc'hantina, 1910-1971)
*[[Herbert William Trenchard]] (Bro-Saoz, 1857-1934)
*[[John Trevelyan]] (Kembre, 1948)
*[[František Treybal]] (Tchekoslovakia, 1882-1942)
*[[Karel Treybal]] (Tchekoslovakia, 1885-1941)
*[[George Treysman]] (SUA, 1881-1959)
*[[Petar Trifunović]] (Kroatia, Serbia, 1910-1980)
*[[Georgi Tringov]] (Bulgaria, 1937-2000)
*[[Nicolas Tripoteau]] (Breizh, *1983)
*[[Aleksei Troitzky]] (URSS, Rusia, 1866-1942)
*[[Evelina Trojanska]] (Bulgaria, 1929-2000)
*[[Paul Truong]] (Viêt Nam, SUA, *1965)
*[[Anatol Tschepurnoff]] (Finland, 1871-1942)
*[[Mark Tseitlin]] (Rusia, Israel, *1943)
*[[Mikhail Tseitlin]] (Belarus, Rusia, *1947)
*[[VItalia Tseshkovsky]] (Rusia, 1944-2011)
*[[Alexander Tsvetkov]] (Bulgaria, *1914)
*[[Leon Tuhan-Baranowski]] (Polonia, Alamagn, 1907-1954)
*[[Vladimir Tukmakov]] (Ukraina, *1946)
*[[Myroslav Turiansky]] (Ukraina, SUA, 1912-1998)
*[[Alan Turing]] (Bro-Saoz, 1912-1954)
*[[Johannes Türn]] (Estonia, 1899-1993)
*[[Abe Turner]] (SUA, 1924-1962)
*[[Maxim Turov]] (Rusia, *1979)
*[[Izador Turover]] (Belgia, SUA, 1892-1978)
*[[T H TylorTheodore Tylor]] (Bro-Saoz, 1900-1968)
*[[Dimitri Tyomkin]] (Kanada, *1977)
*[[Alexandru Tyroler]] (Roumania, 1891-1990)
&lt;/div&gt;

== U ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Louis Uedemann]] (SUA, 1854-1912)
*[[Shinsaku Uesugi]] (Japan, *1991)
*[[Wolfgang Uhlmann]] (Alamagn, *1935)
*[[Tüdeviin Üitümen]] (Mongolia, *1939)
*[[Maximilian Ujtelky]] (Hungaria/Slovakia, 1915-1979)
*[[Mikhail Ulibin]] (Rusia, *1971)
*[[Mikhail Umansky]] (Rusia, *1952)
*[[Wolfgang Unzicker]] (Alamagn, 1925-2006)
*[[Anicetas Uogelė]] (URSS, Lituania, *1933)
*[[Anna Ushenina]] (Ukraina, *1985)
&lt;/div&gt;
== V ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Maxime Vachier-Lagrave]] (Bro-C'hall, *1990)
*[[Rafael Vaganian]] (URSS, Armenia, *1951)
*[[Samuil Vainshtein]] (URSS, Rusia, 1894-1942)
*[[Anatoly Vaisser]] (Kazakstan, Bro-C'hall, *1949)
*[[Paul Vaitonis]] (Lituania, Kanada, 1911-1983)
*[[Árpád Vajda]] (Hungaria, 1896-1967)
*[[Maritza Valdes]] (Portugal, *1966)
*[[Francisco Vallejo Pons]] (Spagn, *1982)
*[[Michael Valvo]] (SUA, 1942-2004)
*[[Eddy Van Beers]] (Belgia, *1973)
*[[Johannes van den Bosch]] (Izelvroioù, 1906–1994)
*[[Arnold van den Hoek]] (Izelvroioù, 1921–1945)
*[[Paul van der Sterren]] (Izelvroioù, *1956)
*[[Geert Van der Stricht]] (Belgia, *1972)
*[[John van der Wiel]] (Izelvroioù, *1959)
*[[Arnold van Foreest]] (Izelvroioù, 1863–1954)
*[[Dirk van Foreest]] (Izelvroioù, 1862–1956)
*[[Elena Van Hoecke]] (Belgia, *1987)
*[[Norman van Lennep]] (Izelvroioù, 1872–1897)
*[[Herman Claudius van Riemsdijk]] (Izelvroioù, Brazil, *1948)
*[[Theo van Scheltinga]] (Izelvroioù, 1914–1994)
*[[Carl Van Schoor]] (Belgia)
*[[Louis van Vliet]] (Izelvroioù, 1870-1932)
*[[Loek van Wely]] (Izelvroioù, *1972)
*[[Thibaut Vandenbussche]] (Belgia, *1987)
*[[Caroline Vanderbeken]] (Belgia)
*[[Serge Vanderwaeren]] (Belgia, *1964)
*[[Chantal Vandevoort]] (Belgia, *1967)
*[[Pascal Vandevoort]] (Belgia, *1971)
*[[Albert Vandezande]] (Belgia, *1935)
*[[Martine Vanhecke]] (Belgia)
*[[Frits Van Seters]](Izelvroioù, 1913-1976)
*[[Cyril Vansittart]] (Bro-Saoz, Italia, 1852-1887)
*[[Marlena Vardanian]] (Armenia, URSS)
*[[Zoltán Varga (echedoù)|Zoltán Varga]] (Hungaria, *1970)
*[[Egon Varnusz]] (Hungaria, *1933)
*[[Ada Vaschetti]] (Arc'hantina, 1948-1989)
*[[Evgeni Vasiukov]] (Rusia, *1933)
*[[Petar Velikov]] (Bulgaria, *1951)
*[[Dragoljub Velimirović]] (Serbia, 1942-2014)
*[[Maria Velcheva]] (Bulgaria, *1987)
*[[Gavriil Veresov]] (Rusia, 1912-1979)
*[[Beniamino Vergani]] (Italia, 1863-1927)
*[[Roeland Verstraeten]] (Belgia)
*[[Giovanni Vescovi]] (Brazil, *1978)
*[[Boris Verlinsky]] (Ukraina, Rusia, 1888-1950)
*[[Youri Vetemaa]] (Estonia, Belgia, 1956-2003) 
*[[Iva Videnova]] (Bulgaria, *1987)
*[[Milan Vidmar]] (Yougoslavia, Slovenia, 1885-1962)
*[[Milan Vidmar, Jr.]] (Yougoslavia, Slovenia, 1909-1980)
*[[Fátima Vieira]] (Portugal, *1969)
*[[Subbaraman Vijayalakshmi]] (India, *1979)
*[[Benito Villegas]] (Arc'hantina, 1877-1952)
*[[Sandra Villegas]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Yakov Vilner]] (URSS, Ukraina, 1899 - c. 1930)
*[[William Samuel Viner]] (Aostralia, 1881-1933)
*[[Heidi Vints]] (Belgia, *1987)
*[[Yge Visser]] (Izelvroioù, *1963)
*[[Isakas Vistaneckis]] (URSS, Lituania, Israel, 1910-2000)
*[[Nikita Vitiougov]] (Rusia, *1987)
*[[Alvis Vitolinš]] (Latvia, 1946-1997)
*[[Evgeny Vladimirov]] (Kazakstan, *1957)
*[[Erwin Voellmy]] (Suis, 1886-1951)
*[[Margarita Vojska]] (Bulgaria, *1963)
*[[Sergey Volkov (echedoù)|Sergey Volkov]] (Rusia, *1974)
*[[Andrei Volokitin]] (Ukraina, *1986)
*[[Larisa Volpert]] (Rusia, *1926)
*[[Andrey Vovk (echedoù)|Andrey Vovk]] (Ukraina, *1991)
*[[Yuri Vovk]] (Ukraina, *1988)
*[[Zvonko Vranesic]] (Kroatia, Kanada, *1938)
*[[Albana Vuji]] (Albania, *1969)
*[[Milan Vukcevich]] (Serbia, SUA, 1937-2003)
*[[Milan Vukić]] (Serbia, Bosnia, *1942)
*[[Vladimir Vuković]] (Kroatia, 1898-1975)
*[[Konstantin Vygodchikov]] (Belarus, Rusia, 1892-1941)
*[[Alexey Vyzmanavin]] (Rusia, 1960-2000)
&lt;/div&gt;

== W ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Robert Wade (echedoù)|Robert Wade]] (Zeland-Nevez, Bro-Saoz, 1921-2008)
*[[Shahenda Wafa]] (Egipt, *1998)
*[[Shrook Wafa]] (Egipt, *1997)
*[[Kareim Wageih]], (Egipt, *1992)
*[[Alexander Wagner]] (Polonia, 1868-1942)
*[[Heinrich Wagner]] (Alamagn, 1888-1959)
*[[Victor Wahltuch]] (Bro-Saoz, 1875-1953)
*[[Josh Waitzkin]] (United States, *1976)
*[[Carl August Walbrodt]] (Izelvroioù, Alamagn, 1871-1902)
*[[George Walker (echedoù)|George Walker]] (Bro-Saoz, 1803-1879)
*[[Max Walter]] (Slovakia, 1896-1940)
*[[Harold Wanyama]] (Ouganda, *1981)
*[[Wang Hao (echedoù)|Wang Hao]] (Sina, *1989)
*[[Wang Lei (echedoù)|Wang Lei]] (Sina, *1975)
*[[Wang Pin]] (Sina, *1974)
*[[Wang Puchen]] (Sina, Zeland-Nevez, *1990)
*[[Wang Rui (echedoù)|Wang Rui]] (Sina, *1978)
*[[Wang Yu (echedoù)|Wang Yu]] (Sina, *1982)
*[[Wang Yue]] (Sina, *1987)
*[[Fabrice Wantiez]] (Belgia, *1971)
*[[Chris Ward (echedoù)|Chris Ward]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Preston Ware]] (SUA, 1821-1891)
*[[Cathy Warwick]] (Bro-Saoz, *1968)
*[[Miyoko Watai]] (Japan, *1945)
*[[John L. Watson]] (SUA, *1951)
*[[William Watson (echedoù)|William Watson]] (Bro-Saoz, *1962)
*[[William Wayte]] (Bro-Saoz, 1829-1898)
*[[Simon Webb (echedoù)|Simon Webb]] (Bro-Saoz, 1949-2005)
*[[Tom Wedberg]] (Sveden, *1953)
*[[Ronald Weemaes]] (Belgia, *1955)
*[[Henri Weenink]] (Izelvroioù, 1892-1931)
*[[Otto Wegemund]] (Alamagn, 1870-1928)
*[[Wolfgang Weil]] (Aostria, 1912-1945)
*[[Max Weiss]] (Hungaria, Aostria, 1857-1927)
*[[Peter Wells (echedoù)|Peter Wells]] (Bro-Saoz, *1965)
*[[Carl Wemmers]] (Alamagn, 1845-1882)
*[[Wen Yang (echedoù)|Wen Yang]] (Sina, *1988)
*[[Jan Werle]] (Izelvroioù, *1984)
*[[Guy West]] (Aostralia, *1958)
*[[Heikki Westerinen]] (Finland, *1944)
*[[Bernardo Wexler]] (Roumania, Arc'hantina, 1925-1988)
*[[Kasimir de Weydlich]] (Polonia, 1859-1913)
*[[Norman Tweed Whitaker]] (SUA, 1890-1975)
*[[Michael Wiedenkeller]] (Sveden, *1963)
*[[Arthur Wijnans]] (Indonezia, Izelvroioù, 1920-1945)
*[[Robert Willaert]] (Belgia)
*[[Arthur Howard Williams]] (Kembre, *1950)
*[[Elijah Williams (echedoù)|Elijah Williams]] (Bro-Saoz, 1810-1854)
*[[Leighton Williams]] (Kembre, *1977)
*[[Henri Winants]] (Belgia, *1929)
*[[Luc Winants]] (Belgia, *1963)
*[[Szymon Winawer]] (Polonia, 1838-1920)
*[[Karl Gottlieb von Windisch]] (Slovakia, Hungaria, Aostria, 1725-1793)
*[[Peter Winston]] (SUA, *1958)
*[[William Winter (echedoù)|William Winter]] (Bro-Saoz, 1898-1955)
*[[Victor Winz]] (Alamagn, Israel, Arc'hantina, *1906)
*[[John Wisker]] (Bro-Saoz, 1846-1884)
*[[Alexander Wittek]] (Kroatia, Aostria, 1852-1894)
*[[Aleksandar Wohl]] (Aostralia, *1963)
*[[Antoni Wojciechowski]] (Polonia, 1905-1938)
*[[Radosław Wojtaszek]] (Polonia, *1987)
*[[Aleksandr Wojtkiewicz]] (URSS, Latvia, Polonia, SUA, 1963-2006)
*[[Heinrich Wolf]] (Aostria, 1875-1943)
*[[Siegfried Reginald Wolf]] (Aostria, Israel, 1867-1951)
*[[Paula Wolf-Kalmar]] (Aostria, 1881-1931)
*[[Balduin Wolff]] (Alamagn, 1819-1907)
*[[Patrick Wolff]] (SUA, *1968)
*[[Wong Meng Kong]] (Singapour, *1963)
*[[Baruch Harold Wood]] (Bro-Saoz, 1909-1989)
*[[Wu Mingqian]] (Sina, *1961)
*[[Wu Shaobin]] (Sina, Singapour, *1969)
*[[Wu Wenjin]] (Sina, *1976)
*[[Marmaduke Wyvill]] (Bro-Saoz, 1814-1896)
&lt;/div&gt;
== X ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Xie Jun]] (Sina, *1970)
*[[Xu Jun]] (Sina, *1962)
*[[Xu Yuanyuan]] (Sina, *1981)
*[[Xu Yuhua]] (Sina, *1976)
&lt;/div&gt;
== Y ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Myroslava Yakivchik]] (Ukraina, *1984)
*[[Dmitriy Yakovenko]] (Rusia, *1983)
*[[Yuri Yakovich]] (URSS, Rusia, *1962)
*[[Daniel Yanofsky]] (Polonia, Kanada, 1925-2000)
*[[Frederick Yates]] (Bro-Saoz, 1884-1932)
*[[Ye Jiangchuan]] (Sina, *1960)
*[[Ye Rongguang]] (Sina, *1963)
*[[Olavo Yépez]] (Ecuador, *1937)
*[[Trotzky Yepez]] (Ecuador, 1940-2010)
*[[Alex Yermolinsky]] (SUA, *1958)
*[[Betul Cemre Yildiz]] (Turkia, *1989)
*[[Yin Hao (echedoù)|Yin Hao]] (Sina, *1979)
*[[Svetla Yordanova]] (Bulgaria, *1976)
*[[Saidali Youldatchev]] (Ouzbekistan, *1968)
*[[Yu Shaoteng]] (Sina, *1979)
*[[Leonid Yudasin]] (Rusia, Israel, *1959)
*[[Mikhail Yudovich]] (Rusia, 1911-1987)
*[[Peter Yurdansky]] (Rusia, 1891-1937)
*[[Artur Yusupov]] (Rusia, Alamagn, *1960)
&lt;/div&gt;
== Z ==
&lt;div style=&quot;column-count:2;&quot;&gt;
*[[Józef Żabiński]] (Polonia, 1860-1928)
*[[Aron Zabłudowski]] (Polonia, 1909-1941)
*[[Aldo Zadrima]] (Albania, *1948)
*[[Vladimir Zagorovsky]] (Rusia, 1925-1994)
*[[Sergey Zagrebelny]] (Ouzbekistan, *1965)
*[[Amir Zaibi]] (Tunizia, *1988)
*[[Alexander Zaitsev]] (Rusia, 1935-1971)
*[[Igor Zaitsev]] (Rusia, *1938)
*[[Salomėja Zaksaitė]] (Lituania, *1985)
*[[Lazar Zalkind]] (Ukraina, 1886-1945)
*[[Oswaldo Zambrana]] (Bolivia, *1981)
*[[Abram Zamikhovsky]] (Ukraina, 1908-1978)
*[[Fermo Zannoni]] (Italia, 1862-1896)
*[[Alonso Zapata]] (Kolombia, *1958)
*[[Pablo Zarnicki]] (Arc'hantina, *1972)
*[[Anna Zatonskih]] (Ukraina, SUA, *1978)
*[[Tatiana Zatulovskaya]] (Azerbaidjan, Rusia, Israel, *1935)
*[[Beata Zawadzka]] (Polonia, *1986)
*[[Jolanta Zawadzka]] (Polonia, *1987)
*[[Sven Zeidler]] (Kembre, *1965)
*[[Elmārs Zemgalis]] (Latvia, SUA, *1923)
*[[Zhang Jilin]] (Sina, *1986)
*[[Zhang Pengxiang]] (Sina, *1980)
*[[Zhang Weida]] (Sina, *1949)
*[[Zhang Xiaowen (echedoù)|Zhang Xiaowen]] (Sina, *1989)
*[[Zhang Zhong]] (Sina, Singapour, *1978)
*[[Zhao Jun (echedoù)|Zhao Jun]] (Sina, *1986)
*[[Zhao Lan]] (Sina, *1963)
*[[Zhao Xue]] (Sina, *1985)
*[[Zhao Zong-Yuan]] (Sina, Aostralia, *1986)
*[[Peng Zhaoqin]] (Sina, *1968)
*[[Viktor Zheliandinov]] (Ukraina, *1935)
*[[Zhou Jianchao]] (Sina, *1988)
*[[Zhou Weiqi]] (Sina, *1986)
*[[Zhu Chen]] (Sina, Katar, *1976)
*[[Natalia Zhukova]] (Ukraina, *1979)
*[[Noureddine Ziane]] (Maroko, *1975)
*[[Alvise Zichichi]] (Italia, 1938-2003)
*[[Yaacov Zilberman]] (Israel, *1954)
*[[Otto Zimmermann]] (Suis, 1892-1979)
*[[Adolf Zinkl]] (Bohemia, Aostria, 1871-1944)
*[[Emil Zinner]] (Tchekoslovakia, 1909-1942)
*[[František Zíta]] (Tchekoslovakia, 1909-1977)
*[[Eugene Znosko-Borovsky]] (Rusia, Bro-C'hall, 1884-1954)
*[[Leo Zobel]] (Slovakia, 1895-1962)
*[[Alexander Zubarev]] (Ukraina, *1979)
*[[Nikolai Zubarev]] (Rusia, 1894-1951)
*[[Bernard Zuckerman]] (SUA, *1943)
*[[Marisa Zuriel]] (Arc'hantina, *1982)
*[[Johannes Zukertort]] (Polonia, Alamagn, Bro-Saoz, 1842-1888)
*[[Vadim Zvjaginsev]] (Rusia, *1976)
*[[Kira Zvorykina]] (Ukraina, Rusia, Belarus, Bulgaria, 1919-2014)
*[[Adolf Zytogorski]] (Polonia, Bro-Saoz, 1807-1882)
&lt;/div&gt;

==Tud arall==
Setu amañ ul listennad tud a zo brudet e domanioù all, met a zo bet o c'hoari echedoù ingal pe o deus disklêriet bout dedennet gant ar c'hoari, pe o deus savet oberennoù arzel m'emañ ar c'hoari echedoù unan eus an elfennoù pennañ.
&lt;div style=&quot;column-count:3;&quot;&gt;
*[[Ben Affleck]]
*[[Claude Akins]]
*[[Alan Alda]]
*[[Alfonso X Kastilha]] (ar Fur)
*[[Sholem Aleichem]]
*[[Woody Allen]]
*[[Atahualpa]]
*[[George Airy]]
*[[Martin Amis]]
*[[Konrad von Ammenhausen]]
*[[LaVar Arrington]]
*[[Isaac Asimov]]
*[[Szymon Askenazy]]
*[[August II (Braunschweig-Wolfenbüttel)]]
*[[Lew Ayres]]
*[[Lauren Bacall]]
*[[Newell Banks]] (SUA)&lt;ref&gt;Kampion ar Bed ar c'hoari damez amerikan, 1887-1977.&lt;/ref&gt;
*[[John Barrymore]]
*[[Lionel Barrymore]]
*[[Menachem Begin]]
*[[Clare Benedict]]
*[[Móric Beňovský]]
*[[Polly Bergen]]
*[[Ingmar Bergman]]
*[[Humphrey Bogart]]
*[[Bono]]
*[[Charles Boyer]]
*[[Marlon Brando]]
*[[Franz Brentano]]
*[[Mel Brooks]]
*[[Zbigniew Brzezinski]]
*[[Henry Thomas Buckle]]&lt;ref&gt;Istorour saoz.&lt;/ref&gt;
*[[Tony Buzan]]
*[[John Cage]]
*[[Nicolas Cage]]
*[[Gerolamo Cardano]]
*[[Roberto Carnevale]]
*[[Ludovico Carracci]]
*[[Lewis Carroll]]
*[[Fidel Castro]]
*[[Miguel de Cervantes]]
*[[Jacobus de Cessolis]]
*[[Wilt Chamberlain]]
*[[Charlie Chaplin]]
*[[Aldo Clementi]]
*[[Joseph Conrad]]
*[[Aleister Crowley]]&lt;ref&gt;Kevrinour.&lt;/ref&gt;
*[[Bobby Darin]]
*[[Henry Darrow]]
*[[Steve Davis]]
*[[Olivia de Havilland]]
*[[Eugène Delacroix]]
*[[Dustin Diamond]]
*[[Marlene Dietrich]]
*[[Anurag Dikshit]]
*[[Gustave Doré]]
*[[Tony Dow]]
*[[Marcel Duchamp]]
*[[Albert Einstein]]
*[[Arpad Elo]]
*[[Paul Erdős]]
*[[Erik Estrada]]
*[[Leonhard Euler]]
*[[Abraham ibn Ezra]]
*[[Douglas Fairbanks]]
*[[Morgan Fairchild]]
*[[Peter Falk]]
*[[Richard Farleigh]]
*[[Jose Ferrer]]
*[[Richard Feynman]]
*[[Heidi Fleiss]]
*[[Henry Fonda]]
*[[Hans Frank]]
*[[Benjamin Franklin]]
*[[Stephen Fry]]
*[[Zsa Zsa Gabor]]
*[[Jeremy Gaige]]
*[[Ava Gardner]]
*[[Carl Friedrich Gauss]]
*[[Johann Wolfgang Goethe]]
*[[Witold Gombrowicz]]
*[[Richard K. Guy]]
*[[GZA]]&lt;ref&gt;Dañser ''hip hop'' stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Yehuda Halevi]]
*[[Woody Harrelson]]
*[[Dominik Hašek]]
*[[Sefer Hasidim]]
*[[Katharine Hepburn]]
*[[David Hume]]
*[[Carl Icahn]]
*[[Inosant III]]
*[[Karl Veur]]
*[[Karl XII]]
*[[Karol Irzykowski]]
*[[Moses Isserles]]
*[[Kate Jackson]]
*[[Thomas Jefferson]]
*[[Yann-Baol II]]
*[[Mór Jókai]]
*[[Franz Kafka]]
*[[Carmen Kass]]
*[[Wolfgang von Kempelen]]
*[[Omar Khayyám]]
*[[Ephraim Kishon]]&lt;ref&gt;Flemmganer, ''Kishon chesster'' echedoù computer.&lt;/ref&gt;
*[[Knut II Danmark]]&lt;ref&gt;Roue Bro-Saoz, Danmark ha Norvegia.&lt;/ref&gt;
*[[Alfred Kreymborg]]
*[[Stanley Kubrick]]
*[[Edmund Landau]]
*[[Yosef Lapid]]
*[[Adrien-Marie Legendre]]
*[[Gottfried Wilhelm Leibniz]]
*[[Stanisław Lem]]
*[[Vladimir Lenin|Vladimir Ilyich Lenin]]
*[[Leon XIII]]
*[[Lennox Lewis]]
*[[Myrna Loy]]
*[[Samuel Loyd]]
*[[Madonna (kanerez)|Madonna]]
*[[Maimonides]] (Rambam)
*[[Steve Martin]]
*[[Karl Marx]]
*[[Jerry Mathers]]
*[[Henri Matisse]]
*[[Jean-Louis-Ernest Meissonier]]
*[[Dmitri Mendeleev]]
*[[Moses Mendelssohn]]
*[[Adam Mickiewicz]]
*[[Abraham de Moivre]]
*[[Patrick Moore]]
*[[Vladimir Nabokov]]
*[[Napoleon Iañ]]
*[[John von Neumann]]
*[[Victor Niederhoffer]]
*[[Jose Ortega y Gasset]]
*[[Grigori Perelman]]
*[[Gregor Piatigorsky]]
*[[Józef Piłsudski]]
*[[Grigori Alexandrovich Potemkin]]
*[[Sergei Prokofiev]]
*[[Alexander Pushkin]]
*[[Anthony Quinn]]
*[[Rashi]]
*[[Basil Rathbone]]
*[[Man Ray]]
*[[Rembrandt]]
*[[Armand Jean du Plessis de Richelieu|Kardinal Richelieu]]
*[[Keanu Reeves]]
*[[Julia Roberts]]
*[[Mike Romanoff]]
*[[Albert Salomon von Rothschild]]
*[[Jean-Jacques Rousseau]]
*[[Bertrand Russell]]
*[[Rza]]
*[[Saladin]]
*[[Jonathan Sarfati]]&lt;ref&gt;Skiantour ha skrivagner aostralian.&lt;/ref&gt;
*[[Arnold Schwarzenegger]]
*[[George C. Scott]]&lt;ref&gt;Aktour stadunanat.&lt;/ref&gt;
*[[Nathan Sharansky]]
*[[Will Smith]]
*[[Raymond Smullyan]]
*[[Juan Maria Solare]]&lt;ref&gt;Sonaozour ha pianoour arc'hantinat.&lt;/ref&gt;
*[[George Soros]]
*[[Howard Stern]]
*[[Sting]]
*[[Teresa de Avila]]&lt;ref&gt;Santez vaeronez ar c'hoarierion echedoù.&lt;/ref&gt;
*[[Peter Thiel]]
*[[Josip Broz Tito]]
*[[Leo Tolstoy]]
*[[Roland Topor]]
*[[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]]
*[[Marco Girolamo Vida]]
*[[Jacques Villon]]
*[[Billy Wilder]]
*[[George Washington]]
*[[John Wayne]]
*[[Boaz Weinstein]]
*[[H. G. Wells]]
*[[Guy Williams (aktour)Guy Williams]]
*[[Charles Wreford-Brown]]
*[[Wu-Tang Clan]]
*[[Stefan Zweig]]
&lt;/div&gt;
== Mammenn ==
* Nicolas Giffard hag Alain Biénabe. ''Le Guide des échecs - Traité complet''. Pariz : Robert Laffont (dastumad ''Bouquins''), 2007 {{ISBN|978-2-221-05913-5}}
== Notennoù ==
{{Daveoù|bannoù=3}}
[[Rummad:Echedoù]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù]]</text>
      <sha1>spbsy0r3r1t6jovujcu9k1hgon2zein</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ambrun</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130047</id>
    <revision>
      <id>2188472</id>
      <parentid>2185007</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2283" sha1="6105d7a1hohd8t8oby51ckssaugxujv" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Frañs
 | anvYezh           = 
 | Yezh              = 
 | anvOfisiel        = 
 | skeudenn          = Catedral d'Embrun.JPG
 | alc'hwez          = Iliz-veur Ambrun.
 | ardamezioù        = 
 | rannvro           = [[Provence-Alpes-Côte d'Azur|Provañs-Alpoù-Aod an Azur]]
 | departamant       = [[Alpoù-Uhel]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Gap|Gap]]
 | kanton            = [[Kanton Ambrun|Ambrun]] &lt;small&gt;([[pennlec'h]])&lt;/small&gt;
 | etrekumuniezh     = Communauté de communes de Serre-Ponçon &lt;small&gt;(sez)&lt;/small&gt;
 | bro velestradurel = 
 | maer              = Chantal Eymeoud
 | amzer-gefridi     = [[2014]]-[[2020]]
 | gorread           = 36.39
 | hedred            = 6.49611111111
 | ledred            = 44.5658333333
 | uk                = 
 | ubi               = 778
 | ubr               = 2800
}}

'''Ambrun''' (anv [[okitanek]] ; ''Embrun'' e [[galleg]]) zo ur [[kumun c'hall|gumun c'hall]], e departamant [[Hautes-Alpes]], e rannvro [[Provence-Alpes-Côte d'Azur]].

== Douaroniezh ==
Emañ war lez an [[Durença]], war an hent etre [[Gap]] ha [[Briançon]], tost da [[Lenn Serre-Ponçon]].

==Anv==

=== Stummoù skrivet ===

* '''Ebrodounon''' ([[Strabon]], IV, 1, 3)
* '''Eburodunum''' (''Gobedoù Vicarello'')
* '''Ebredunum''' (''Heñchadurioù'')
* '''Civitas Ebrodunensium''' (''CIL'', V, 7259)
* '''Mansio Ebreduno''' (''It. eus Bourdel da Jeruzalem'')
* '''Civitas Ebrodunensium''' (''Not. Gall.'')
* '''Ebredunensis Urbs''' ([[Gregor Teurgn]])

=== Gerdarzh ===
* '''Eburo-''' = ivinenn
* '''Dunon ( / um)''' = kreñvlec'h

==Istor==
Gwechall e oa sez un [[eskopti]], adalek ar {{IVe kantved}} ha betek an [[Dispac'h Gall]]. Neuze e voe staget ouzh eskopti Gap.

== Monumantoù ha traoù heverk ==

== Tud ==
*[[Clovis Hugues]], skrivagner gallek.

== Liammoù ==

== Levrlennadur ==

* Albert Dauzat &amp; Charles Rostaing ː ''Dictionnaire étymologique des noms de lieux en France''. Larousse, 1963, Guénégaud, 1978

* Paul-Albert Février ː ''Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. II. Provinces ecclésiastiques d'Aix et d'Embrun (Narbonensis Secunda &amp; Alpes Maritimae)''. De Boccard. 1986

== Daveoù ha notennoù ==
{{Commons|Category:Embrun}}

[[Rummad:Kumunioù Hautes-Alpes]]</text>
      <sha1>6105d7a1hohd8t8oby51ckssaugxujv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cwmaman (Rhondda Cynon Taf)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130915</id>
    <revision>
      <id>2188543</id>
      <parentid>2185087</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="672" sha1="p553wofjrd00214e9pw1s2q6noqy0vm" xml:space="preserve">[[Restr:Cwmaman.jpg|thumb|Cwmanan]]
'''Cwmaman''' (distaget [{{IPA|kʊmˈaman}}] e kembraeg) zo ur gêriadenn e kreisteiz [[Kembre]], nepell diouzh [[Aberdâr]]. E [[bwrdeistref sirol|distrig]] [[Rhondda Cynon Taf]] emañ, e traoñienn ar stêr [[Aman]]. Kreskiñ a reas ar gêriadenn en {{XIXvet kantved}}, gant labour ar [[mengleuz]]ioù [[glaou]] ; bremañ avat int bet serret holl. 

E Cwmana e krogas ar strollad rock [[Stereophonics]] da seniñ hag eus ar gêriadenn e teu tri eus e sonerien.
 
== Tud ==
*[[Alun Lewis (Aberdâr)|Alun Lewis]], barzh saoznek
*[[Stereophonics]], strollad sonerien rock

{{Kêrioù Rhondda}}

[[Rummad:Kêriadennoù Rhondda Cynon Taf]]</text>
      <sha1>p553wofjrd00214e9pw1s2q6noqy0vm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bwlchgwyn</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130952</id>
    <revision>
      <id>2188520</id>
      <parentid>2185059</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="731" sha1="8n6n0kritcfbarl15c6ahpqlt63ygr5" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Bwlchgwyn''' zo ur ur gêriadenn e [[bwrdeistref sirol|distrig]] [[kontelezh Wrecsam|Wrecsam]], e biz [[Kembre]]. Emañ er gevred da [[Rhuthun]]. E [[Roll kumuniezhioù Kembre|kumuniezh]] [[Brymbo]] emañ. E 2011 e oa 855 a dud o chom e Bwlchgwyn.

D’ur mare e veze lavaret e oa Bwlchgwyn ar gêriadenn uhelañ e Kembre. Met uheloc'h c'hoazh emañ kêriadenn [[Trefil]], e [[Blaenau Gwent]]. Eus al lec’h m’emañ monumant ar re varv er gêriadenn e weler plaenenn [[Cheshire]] er reter ha [[Bryniau Clwyd]] er gornaoueg, gant [[Moel Famau]] ha [[Moel Fenlli]].

== Tud ==
*[[Edward Tegla Davies]], skrivagner kembraek

{{Commons|Category:Bwlchgwyn}}

{{Kêrioù Wrecsam}}

[[Rummad:Kêriadennoù Wrecsam|Bers]]</text>
      <sha1>8n6n0kritcfbarl15c6ahpqlt63ygr5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Komárom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131143</id>
    <revision>
      <id>2188665</id>
      <parentid>2185230</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1678" sha1="galsbva86a6rfk4jj74nzeudr62pjmr" xml:space="preserve">[[Restr:Hungary, Komárom, a Városháza a Szabadság téren 002.JPG|thumb|Ti-kêr Komárom]]
'''Komárom''' (''Komárno '' e [[slovakeg]], ''Komorn'' en alamaneg) zo ur gêr gozh eus [[Hungaria]], e hanternoz ar vro. Emañ war lez dehoù an [[Danav]], hanter-hent etre [[Budapest]] ha [[Bratislava]].

Abaoe dibenn ar [[Brezel-bed Kentañ]] eo aet an douaroù a oa e hanternoz Rouantelezh Hungaria d'ober [[Slovakia]], ur vro stag da gentañ ouzh [[Tchekoslovakia]] hag ur stad dizalc'h bremañ. Gant se eo bet rannet kêr Komárom e div lodenn : an eil, er c'hreisteiz d'an Danav, a zo chomet en Hungaria, hag eben, en hanternoz d'ar stêr, a zo bremañ e Slovakia. En hanternoz e oa kreiz ar gêr, al lodenn goshañ anezhi. 

En Hungaria ez eus tost da {{formatnum:20000}} a dud o chom e Komárom. E Slovakia, er gêr a reer anezhi ent-ofisiel [[Komárno]], ez eus {{formatnum:35000}} a dud, ha war-dro 60% anezho zo [[hungareg]]erien.

== Tud ==
*[[Franz Lehár]] (1870–1948), sonaozour
*[[Theodor Körner (prezidant Aostria)|Theodor Körner]] (1873-1957), prezidant Aostria
*[[Mór Jókai]] (1825-1904), skrivagner

==Kêrioù gevellet==
Gevellet eo Komárom gant ar c'hêrioù-mañ :
*{{gevelliñ|Komárno|Slovakia|Slovakia}}
*{{gevelliñ|Lieto|Finland|Finland}}
*{{gevelliñ|Naumburg (Hessen)|Alamagn|Germany|kêr=Naumburg}}
*{{gevelliñ|Judendorf-Straßengel|Aostria|Austria}}
*{{gevelliñ|Sebeș|Roumania|Romania|kêr=Sebeș/Szászsebes}}
*{{gevelliñ|Sosnowiec|Polonia|Poland}}

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Komárom}}
*[http://www.komarom.hu/index2.html Lec'hienn ofisiel] {{hu}} {{sk}} {{de}} {{en}}

{{DEFAULTSORT:Komarom}}
[[Rummad:Kêrioù Hungaria]]</text>
      <sha1>galsbva86a6rfk4jj74nzeudr62pjmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Llansannan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132094</id>
    <revision>
      <id>2188706</id>
      <parentid>2185277</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1174" sha1="fk8k65zd6orbub8wy6s248tj2h9vspe" xml:space="preserve">[[Restr:Llansannan01.JPG|thumb|Kreiz kêr Llansannan]]
'''Llansannan''' zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] en hanternoz [[Kembre]], e [[Sir Conwy]]. Emañ e traoñienn an [[Afon Aled]], er gornaoueg da gêr [[Dinbych]].

Gouestlet eo an iliz da Sant [[Sannan]], enoret ivez e [[Bedwellte]] hag e [[Llantrisant]].

E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:1335}} a dud, hag 831 anezho (64%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html| title=''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011''| publisher=Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics| accessdate=2014-04-09}}&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[Tudur Aled]] (war-dro 1465-1525), barzh kembraek
*[[William Salesbury]] (war-dro 1520-1584), troer an [[Testamant Nevez]] e kembraeg.
*[[William Rees (Gwilym Hiraethog)]], barzh kembraek.
*[[Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] (1819-1867), barzh kembraek.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Conwy}}

[[Rummad:Kêriadennoù Conwy]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Conwy]]</text>
      <sha1>fk8k65zd6orbub8wy6s248tj2h9vspe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Casllwchwr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132248</id>
    <revision>
      <id>2188529</id>
      <parentid>2185067</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1703" sha1="btvlf7qy8xbpttxh5wu4zqknhldogbu" xml:space="preserve">[[Restr:Loughor - Leucarum.gif|thumb|Kartenn lec'hiañ]]
[[Restr:Loughor Castle - geograph.org.uk - 2353532.jpg|thumb|Dismantroù kastell Llwchwr]]
[[Restr:Bridge on the Loughor at Glynhir - geograph.org.uk - 298993.jpg|thumb|Pont war ar stêr Llwchwr]]
'''Casllwchwr''', pe '''Llwchwr''', (''Loughor'' e saozneg&lt;ref&gt;[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Cymru]&lt;/ref&gt;) zo ur gêr hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Kembre]], e [[Sir Abertawe]], e kontelezh kozh [[Sir Forgannwg|Morgannwg]]. War ribl aber ar [[stêr Llwchwr]] emañ.
E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:9134}} a dud, ha {{formatnum:1455}} anezho (16,4%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=2012-12-12}}.&lt;/ref&gt;.
== Istor ==
El lec'h m'emañ Llwchwr e oa gwechall ur c'hamp roman, anvet ''Leucarum''&lt;ref&gt;A.L.F Rivet &amp; Colin Smith : ''The Place-names of Roman Britain''. Batsford Ltd. 1979. Édition 1982.&lt;/ref&gt;. Meneg a gaver anezhañ en [[Itinerarium Antonini]] 484&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; (Iter XII) : ''Leucaro''. Dont a rafe an anv-se eus hini ar stêr ''Leuca'', un anv hag a dalvezfe kement ha &quot;skedus&quot;.

Ur c'hastell norman a voe savet eno e 1106. Tamm-ha-tamm e kreskas kêr en-dro d'ar c'hastell.

== Tud ==
*[[Irma Chilton]] (1930–1990), skrivagnerez evit ar vugale, e kembraeg hag e saozneg
*[[Evan Roberts]] (1878–1951), pastor, avielour
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Kontelezh Abertawe}}

[[Rummad:Sir Abertawe]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Kembre]]</text>
      <sha1>btvlf7qy8xbpttxh5wu4zqknhldogbu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gorseinon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132256</id>
    <revision>
      <id>2188602</id>
      <parentid>2185155</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1116" sha1="0siu41bj87ruhwf7l9whit9gydwq704" xml:space="preserve">[[Restr:A4240 Alexandra Road, Gorseinon - geograph.org.uk - 1480632.jpg|thumb|Gorseinon]]
'''Gorseinon''' zo ur gêr hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Kembre]], e [[Sir Abertawe]]. Emañ er gwalarn da greiz kêr [[Abertawe]]. Kreskiñ kalz a reas Gorseinon en {{XIXvet kantved}}, gnat labour ar [[galou]] hag ar [[staen]] dreist-holl.

E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:8693}} a dud, ha {{formatnum:1113}} anezho (13,3%) a oa kembraegerien&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/cyfrifiad-2011/ystadegau-allweddol-ar-gyfer-awdurdodau-unedol-yng-nghymru/stb-2011-key-statistics-for-wales---welsh.html|title=Ystadegau Allweddol ar gyfer Cymru|publisher=Swyddfa Ystadegau Gwladol|accessdate=27/04/2017}}.&lt;/ref&gt;.

==Kêrioù gevellet==
Gevellet eo Gorseinon gant :
*{{Gevelliñ|Ploermael|Breizh|Brittany}}

== Tud ==
*[[Michael Howard]], politikour mirour
*[[Alwyn David Rees]] (1911-1974), kelenner skol-veur, pennskrivagner ar gelaouenn ''Barn''
*[[Brinley Rees]] (1916-2001), kelenner skol-veur

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kêrioù Kontelezh Abertawe}}

[[Rummad:Sir Abertawe]]</text>
      <sha1>0siu41bj87ruhwf7l9whit9gydwq704</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Landshut</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132445</id>
    <revision>
      <id>2188673</id>
      <parentid>2185241</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1650" sha1="kzld58q7b39fvsohfurq0d4voanx5bf" xml:space="preserve">[[Restr:Ensemble Altstadt Landshut.JPG|thumb|Kreiz kêr Landshut]]
'''Landshut''' zo ur gêr eus [[Alamagn]], e gevred [[Bavaria]]. Emañ war lez ar stêr [[Isar]] ha bez' eo kêr-benn Bavaria Izel, unan eus seizh rannvro Stad dieub Bavaria. Kêr vrasañ Bavaria Izel eo Landshut : gant tost {{formatnum:70000}} a annezidi ez eo brasoc'h eget [[Passau]] ha [[Straubing]], a zo kêrioù bras all el lodenn eus ar vro.

Brudet eo al ''Landshuter Hochzeit'' (&quot;Eured Landshut&quot;), ur fest vras e doare ar Grennamzer.

Tost a-walc'h emañ Landshut da gêr [[München]] ha d'he aerborzh etrebroadel. Gant se eo kresket ha deuet da vezañ ur gêr a bouez e Bavaria.

E 1800 e voe kaset skol-veur [[Ingolstadt]] da Landshut, evit tec'hout diouzh an alouberien c'hall. Neuze e voe graet &quot;skol-veur [[Masimilian Iañ Jozeb|Masimilian I{{añ}}]]&quot; anezhi, diwar anv roue Bavaria d'an ampoent. E 1826 e voe kaset ar skol-veur da gêr-benn Bavaria, München, ha bremañ eo anavezet evel &quot;skol-veur München&quot;, met ''Ludwig-Maximilians-Universität München'' eo hec'h anv ofisiel.

== Tud ==
*[[Heinrich Himmler]], unan eus pennoù uhel an Trede Reich.
*[[Roman Herzog]], prezidant Republik Alamagn (1994-1999).

==Kêrioù gevellet==
Gevellet eo Landshut gant ar c'hêrioù-mañ :
*{{Gevelliñ|Eilginn|Bro-Skos|Scotland|bloavezh=1956}}
*{{Gevelliñ|Compiègne|Bro-C'hall|France|bloavezh=1962}}
*{{Gevelliñ|Ried im Innkreis|Aostria|Austria|bloavezh=1974}}
*{{Gevelliñ|Schio|Italia|Italy|bloavezh=1981}}
*{{Gevelliñ|Sibiu|Roumania|Romania|bloavezh=2002}}

==Liammoù diavaez==
{{Commonscat}}
*[http://www.landshut.de/ Lec'hienn ofisiel]

[[Rummad:Kêrioù Bavaria]]</text>
      <sha1>kzld58q7b39fvsohfurq0d4voanx5bf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gera</title>
    <ns>0</ns>
    <id>133523</id>
    <revision>
      <id>2188593</id>
      <parentid>2185146</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1769" sha1="osbm54lrx5c5mgcyhvdxqpukwenzmd5" xml:space="preserve">[[Restr:Blick vom Rathausturm über Gera.jpg|thumb|Ar gwel eus tour an ti-kêr]]
'''Gera''' zo ur gêr eus [[Alamagn]] e reter stad [[Thüringen]]. Tost da {{formatnum:100000}} a dud zo o chom enni.

== Istor ==
Diazezet e voe kêr e [[995]]. Brudet e oa mezher Gera er Grennamzer, ha betek an {{XIXvet kantved}} e oa bet ur greizenn a bouez evit ar gwiaderezh. Adalek [[1848]] e voe kêr-benn [[Priñselezh Reuß-Gera]]. Goude ar [[Brezel-bed Kentañ]] e voe unan eus kêrioù Thüringen. E dibenn an [[Eil Brezel-bed]] e voe kalz a zistruj, gant bombezadegoù ar [[Kevredidi an Eil Brezel-bed|Gevredidi]]. A-raok adunvanidigezh Alamagn e oa unan eus kêrioù [[Republik Demokratel Alamagn]]. Abaoe he deus kollet ul lodenn vat eus he foblañs.

== Tud ==
*[[Otto Dix]], livour

==Kêrioù gevellet==
Liammoù he deus Gera gant ar c'hêrioù-mañ :
* {{gevelliñ|Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Bro-C'hall|France|kêr=Saint-Denis|bloavezh=1950}}
* {{gevelliñ|Sliven|Bulgaria|Bulgaria|bloavezh=1965}} 
* {{gevelliñ|Skierniewice|Polonia|Poland|bloavezh=1965}}
* {{gevelliñ|Pskov|Rusia|Russia|bloavezh=1969}}, nevesaet e 1996
* {{gevelliñ|Plzeň|Tchekia|Czech Republic|bloavezh=1970}}
* {{gevelliñ|Kuopio|Finland|Finland|bloavezh=1972}}
* {{gevelliñ|Arnhem|Izelvroioù|Netherlands|bloavezh=1987}}, nevesaet e 1991
* {{gevelliñ|Rostov-an-Don|Rusia|Russia|bloavezh=1987}} 
* {{gevelliñ|Nürnberg|Alamagn|Germany|bloavezh=1988}}, nevesaet e 1990 ha 1997
* {{gevelliñ|Fort Wayne (Indiana)|SUA|USA|bloavezh=1992}} 
* {{gevelliñ|Timișoara|Roumania|Romania|bloavezh=1998}}
* {{gevelliñ|Goražde|Bosnia-ha-Herzegovina|Bosnia and Herzegovina|bloavezh=2002}} 

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Gera}}
* [http://www.gera.de Gera]

[[Rummad:Kêrioù Thüringen]]</text>
      <sha1>osbm54lrx5c5mgcyhvdxqpukwenzmd5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beja (Portugal)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134307</id>
    <revision>
      <id>2188498</id>
      <parentid>2185032</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="501" sha1="5lyn13p19pshsoshcn94mqmpghl9qvp" xml:space="preserve">[[Restr:BejaSantoAmaro2.jpg|thumb|Iliz Santo Amaro, e Beja]]
'''Beja''' ( distaget [{{IPA|ˈbɛʒɐ}}] e portugaleg) zo ur gêr eus [[Portugal]], pennlec'h [[distrig Beja]], e Rannvro [[Alentejo]]. E 2011 e oa {{formatnum:35854}} a annezidi.

== Tud ==
* [[André de Gouveia]]
* [[Mariana Alcoforado]], leanez (1640-1723)
* [[António Raposo Tavares]], ergerzher (1598–1658)

== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Beja}}
* [http://www.cm-beja.pt Lec'hienn ofisiel] {{pt}}

[[Rummad:Kêrioù Portugal]]</text>
      <sha1>5lyn13p19pshsoshcn94mqmpghl9qvp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ivo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>134894</id>
    <revision>
      <id>2188628</id>
      <parentid>2185186</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1984" sha1="rstmdae1q4rt30g926lbh5q2rfjhpzs" xml:space="preserve">'''Ivo''' zo un anv-bihan latin roet d'an baotred e kalz yezhoù Europa, en o zouez an italianeg hag an nederlandeg. Dont a ra eus un anv roet gant an [[Normaned]] er [[Krennamzer Uhel|Grennamzer uhel]], hag an anv gallek [[Yves]] zo deveret dioutañ.

'''Ivo''' zo ivez un anv-bihan slavek ar C'hreiteiz hag a zo un adstumm da [[Ivan]] (Yann).

==Orinoù==
Roet e veze an anv-se e-touez Normaned Normandi ha Bro-Saoz er Grennamzer uhel. E c'herdarzh a zeu pe eus ar c'heltieg kozh pe eus ar germaneg, met en eil yezh koulz hag eben e teu eus un elfenn gentañ hag a dalv [[ivin (gwez)]] (galianek ''Ivo-'', germanek ''Iwa-'').&lt;ref name=Etymology&gt;Campbell, Mike [http://www.behindthename.com/php/search.php?nmd=n&amp;terms=ivo Ivo] (Behind the Name: The Etymology and History of First Names).&lt;/ref&gt; An anv a dle bezañ bet brudet dre azeulerezh [[Erwan Helouri|&quot;Sanctus Ivo&quot;]] (m. e 1303), sant paeron Breizh.
 
An anv slavek zo ur berrstumm.

==Stummoù all==
An [[troad c'henitivel|droad c'henitivel]] &quot;Ives&quot; zo gant Ivo en anvioù-lec'h [[St Ives]]. E gallek e kaver ar stumm [[Yves]]. E broioù hispanek Latinamerika e kaver ar stumm ''Evo'' dreist-holl.

E touez ar stummoù gwregel emañ [[Iva]] hag [[Eva]].

== Tud ==
=== Krennamzer ===
*Sant [[Ivo a Chartrez]] (bl. 1040–1115), eskob gall ha kofesour
*Sant [[Erwan Helouri|Ivo]] (Erwan Helouri, 1253–1303), alvokad ar re baour, sant paeron Breizh
*Sant [[Ivo a Ramsey]], eskob kerneveurat
=== Amzer vodern ===
* [[Ivo Andrić]] (1892-1975), diplomat ha skrivagner serb
* [[Yves Montand|Ivo Livi]] (1921-1991), anv gwir Yves Montand, aktour italian ha gall
* [[Ivo Josipović]] (g. e 1957), prezidant Republik [[Kroatia]]
* [[Ivo Donev]] (g. e 1959), mestrc'hoarier echedoù ha c'hoarier poker aostrian a orin bulgar

== Notennoù ha daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Anvioù-bihan latin]]
[[Rummad:Anvioù-bihan bulgar]]
[[Rummad:Anvioù-bihan nederlandek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan estoniat]]
[[Rummad:Anvioù-bihan italianek]]</text>
      <sha1>rstmdae1q4rt30g926lbh5q2rfjhpzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dover (Kent)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>135083</id>
    <revision>
      <id>2188556</id>
      <parentid>2185104</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4849" sha1="fang5n98hvxzyj4wymqfwm6ji1qp9a9" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|-
{{Infobox/Titl|'''Dover'''|f20600|talbenn map|f9d720}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:Dover coat of arms.jpg|center|80px]]&lt;hr&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:Dover Castle (Castle Street).JPG|250px]]&lt;br&gt;Kastell Dover e penn Castle Street&lt;hr&gt;
|- align=&quot;center&quot;
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;position: relative&quot;&gt;[[Restr:Kent UK location map.svg|250px]]&lt;div style=&quot;position: absolute; left: 210px; top: 110px;&quot;&gt;&lt;small&gt;'''Dover'''&lt;/small&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;position: absolute; left: 220px; top: 95px;&quot;&gt;[[Restr:Red Dot.gif]]&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;hr&gt;[https://www.google.com/maps/place/51%C2%B007'46.2%22N+1%C2%B018'32.0%22E/@51.1295,1.3089,12z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x0!8m2!3d51.1295!4d1.3089?hl=en 51° 7' 46.2&quot; N – 1° 18' 32.04&quot; R]&lt;hr&gt;
|-
| '''Riez''' || {{Rouantelezh-Unanet}}
|-
| '''Bro''' ||{{Bro-Saoz}}
|-
| '''Rannvro''' || [[Gevred Bro-Saoz]]
|-
| '''Kontelezh''' || [[Restr:Flag of Kent.svg|20px]] [[Kontelezh Kent|Kent]]
|-
| '''Distrig''' || [[Distrig Dover|Dover]]
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;hr&gt;
|-
| '''Poblañs'''&lt;br&gt;&lt;small&gt;hep kontoù doubl&lt;/small&gt; || 31 022 &lt;small&gt;(2011)&lt;/small&gt;
|-
| '''Maer''' || Neil Rix &lt;small&gt;(2016)&lt;/small&gt;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;hr&gt;
|-
| '''Kod post''' || CT16 - CT17
|-
| '''Kod pellgomz''' || 01304
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;hr&gt;
|-
| '''Internet''' || [https://dovertowncouncil.gov.uk/ dovertowncouncil.gov.uk]
|-
|}
'''Dover''' zo ur porzh-mor [[Bro-Saoz|saoz]] hag ur gêr en [[aber]] ar stêr [[Dour (stêr)|Dour]], e [[kontelezh Kent]], e gevred [[Breizh-Veur]], war harzoù [[Mor Breizh]] ha [[Mor an Norzh]].

== Anv ==
''Portus Dubris'' eo ar meneg [[latin]] kentañ, diwar ''Dour'', anv ar stêr&lt;ref&gt;{{la}} ''[Notitia Dignitatum'', XXVIII-4 (skeudenn): ''Dubris'' ha XXVIII-14 (ditouroù) : ''Praepositus militum Tungrecanorum, Dubris'']&lt;/ref&gt;.

Rivet &amp; Smith, p.&amp;nbsp;341 :
* [[Itinerarium Antonini|I.A]] 473&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt; (Iter III) : ''a Londinio ad portum DUBRIS''
* [[Itinerarium Antonini|I.A]] 473&lt;sub&gt;5&lt;/sub&gt; (Iter III) : ''Ad portum DUBRIS''
* [[Ravenna (Disanv)|Ravenna]] 106&lt;sub&gt;35&lt;/sub&gt; : ''DUBRIS''
* [[Tabula Peutigeriana|T.P]]. : ''DUBRIS''
* [[Notitia Dignitatum|N.D]]. XXVIII&lt;sub&gt;4&lt;/sub&gt; (skeudenn) : ''DUBRIS''
* [[Notitia Dignitatum|N.D]]. XXIII&lt;sub&gt;14&lt;/sub&gt; (testenn) : ''Praepositus militum Tungrecanorum, DUBRIS''

== Ardamezioù ==
{|
|-
| [[Restr:Dover coat of arms.jpg|80px]]
| &lt;div style=&quot;width:25px;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|Rannet : ouzh 1, en gul e zri leonparzh en aour, krabanet ha teodet en glazur ; ouzh 2, en glazur e dri aros en argant''
|}

== Douaroniezh ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;220px&quot;&gt;
Dover White Cliffs.jpg|Tornaodoù Dover, er reter da gêr
&lt;/gallery&gt;

== Istor ==
[[Restr:Jules César. -55.gif|thumb|Argadenn gentañ Jul Kaezar, 55 kent J.-K.]]
;Dibenn miz Eost 55 kent J.-K.
* Argadenn gentañ [[Julius Caesar]] war [[Enez Vreizh]]. Loc'het eus [[Portus Itius]] ([[Boulogne-sur-Mer]]) war-dro hanternoz, e tegouezhas ar morlu roman a-dal da Zover war-dro 9 eur diouzh ar beure. Ar [[Romaned]] n'o doa ket gallet dilestrañ. Ret e voe dezho gortoz kemm ar mor evit klask ul lec'h all da zilestrañ, war-du ar reter&lt;br&gt;Ar vandenn-dreset hag ar film ''Asteriks e Breizh'' a zrevez dilestradeg an [[Amerikaned]] e [[Normandi]] er bloaz [[1944]]{{Daveoù a vank}}.

Dindan galloud ar Romaned, ''Dubris'' a oa ar porzh meur etre [[Galia]] hag [[Enez Vreizh|Enez-Vreizh]]. Daou tour-tan a zo bet savet enni. Unan a zo bepred en e sav.

;{{Iañ kantved}}

;{{Vvet kantved}}

;{{XIIvet kantved}}
* ''[[Cinque Ports]]'', ur gevredad pemp porzh zo e Kent hag e [[Sussex]] : Dover, [[Hastings]], [[Hythe (Kent)|Hythe]], [[New Romney]] ha [[Sandwich (Kent)|Sandwich]].

== Monumantoù ha traoù heverk ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;150px&quot;&gt;
Roman pharos.Dover Castle.Kent - panoramio.jpg|Tour-tan roman
The_Pharos_lighthouse_(geograph_2771814).jpg|An tour-tan hiziv&lt;/gallery&gt;
Dover Castle at Night.jpg|Ar c'hastell

== Tud ==

== Levrlennadur ==
* {{la}} Julius Caesar : ''[[De Bello Gallico]]'' – [http://thelatinlibrary.com/caes.html Lenn en-linenn]
* {{en}} Frank W. Jessup : ''A History of Kent'', Phillimore, London and Chichester, 1974, 1978 (ASIN : B000S8TC7Q)
* {{en}} A.L.F Rivet &amp; Colin Smith : ''The Place-Names of Roman Britain''. B.T. Batsford Ltd. London. 1979 - 1982 (ASIN : B0007C3LUM)
* {{fr}} R.Goscinny hag A. Uderzo : ''Asteriks e Breizh'', Dargaud, 1976

== Liammoù diavez ==
* {{en}} [http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0006%3Aalphabetic+letter%3DD%3Aentry+group%3D3%3Aentry%3Ddubris ''The Princeton Encyclopedia of Classical Sites'']
* {{en}} [http://www.visitmyharbour.com/harbours/channel-east/dover-marina/charts.asp?cattype=5 ''Visit My Harbour'']
* {{en}} [http://www.dovermuseum.co.uk/Dover-History/Dover-History.aspx ''Dover Museum'']

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kêrioù Kent]]</text>
      <sha1>fang5n98hvxzyj4wymqfwm6ji1qp9a9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aquileia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>137706</id>
    <revision>
      <id>2188478</id>
      <parentid>2185010</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3264" sha1="rqrauuhc94x5pudvfnwmwhfb7icfbel" xml:space="preserve">&lt;div style=&quot;width:220px; float:right; background-color:#e1e1e1; text-align:center;&quot;&gt;
'''[https://geohack.toolforge.org/geohack.php?language=it&amp;pagename=Aquileia&amp;params=45.766667_N_13.366667_E_type:adm3rd_scale:1000000&amp;title=Aquileia 45° 46′ 0″ N, 13° 22′ 0″ R]'''
&lt;div style=&quot;position: relative&quot;&gt;
[[File:Italy location map.svg|220px]]
&lt;div style=&quot;position: absolute; left:120px; top:19px&quot;&gt;
[[File:Red pog.svg|6px]]
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;position: absolute; left:70px; top:19px&quot;&gt;
&lt;small&gt;'''Aquileia'''&lt;/small&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
[[Restr:Collections of the Museo archeologico (Aquileia) 30.jpg|thumb]]
[[Restr:AQUILEIA romana.png|thumb]]
[[Restr:Aquileia Basilica - Ausgrabungen Mosaik 9.jpg|thumb]]
'''Aquileia''' (distaget [{{IPA|akwiˈlɛːja}}] en italianeg ; ''Olea'' e friouleg gwechall, ''Aquilee'' e [[friouleg]] a vremañ) zo ur gêr gozh eus hanternoz [[Italia]], en arvor [[Mor Adria]], e proviñs [[Friuli-Venezia Giulia]], en aber ar stêr [[Natisone]]. Hiziv n'eo ket gwall vras (war-dro {{formatnum:3500}} a annezidi), met en Henamzer e oa ur gêr a bouez ha brudet-tre da vare ar Romaned.

== Douaroniezh ==
Emañ un 10&amp;nbsp;km bennak diouzh loc'hoù Marano ha Grado e goueled [[Mor Adria]]. 

== Istor ==
* Kêr-benn ar pobl anvet ''Carni'' eoa da gentañ. 
* Un drevadenn roman e oa staliet er bloaz -181. 
* E fin ar bloaz 166 pe deroù 167, en em stalias [[Marcus Aurelius]] ha [[Lucius Verus]] en Aquileia a-raok mont da vrezeliñ ouz al [[Lombarded]] hag o devoa treuzet an [[Danav]].
*Sezizet gant [[Alarig Iañ]] d'an 18 a viz Du 401 ː ''Et intravit Alaricus in Italiam ad XIV Kel. dec.''&lt;ref&gt;André Piganiol : ''La chute de l'empire romain. Le Mémorial des siècles''. Albin Michel, 1964 : Marabout, 1982. p. 85, 87, 123&lt;/ref&gt;
*E [[452]] e voe distrujet Aquileia gant [[Attila]] &lt;ref&gt;M.N Bouillet : ''Dictionnaire Universel d'Histoire et de Géographie''. Librairie L. Hachette et Cie. Paris. 1863.&lt;/ref&gt;

[[Restr:Aquileia, Basilica. Interno - Foto Giovanni Dall'Orto.jpg|thumb]]

== Monumantoù ==
* ''Basilica'' / Iliz veur

== Tud ==
* Rufinus (enebour St Yerom)
*Miz Eost 388 : goude bezhañ kollet ar brezel a-enep [[Theodosius Iañ|Theodosius Iñ]] er Balkanoù, [[Magnus Clemens Maximus|Maximus]] (Magnus Clemens Maximus Augustus / Maxen Wledig) e glask repu drek mogerioù Aquileia. Kelc'hiet gant arme Theodosius, Maximus a bleg, an 28 Eost 388, hag a c'houll true digant Theodosius. Hemañ, ober diouzh c'hoantoù e ofiserien, a lak Maximus da vezhañ dibennet,&lt;ref&gt;François Zosso &amp; Christian Zingg : ''Les empereurs romains. 27 av. J.-C. - 476 ap. J.-C''. Embannadurioù Errance. 1994. p. 175&lt;/ref&gt; ha gantañ, d'e heul, e soudarded Maored&lt;ref&gt;Edouard Galletier : ''Panegyriques latins''. Tome III-XII ː ''Pacati Panegyricus Theodosio Dictus'' Panegyrique de Théodose par Pacatus. Belles Lettres. 1955&lt;/ref&gt;.
*Miz Mae 425 ː goude bezhañ bet tapet e [[Ravenna]] gant arme [[Theodosius II]], Johannes a zo kaset da Aquileia. [[Galla Placidia]] a ra troc'han e zorn dezhoù dezhan, baleañ war gein un azen er kelc'henn (sirk), ha lazhañ&lt;ref&gt;François Zosso &amp; Christian Zingg. p. 188&lt;/ref&gt;.

== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Friuli-Venezia Giulia]]
[[Rummad:proviñs Udine]] 
{{Kumunioù Proviñs Udine}}</text>
      <sha1>rqrauuhc94x5pudvfnwmwhfb7icfbel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fournier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141172</id>
    <revision>
      <id>2188574</id>
      <parentid>2185126</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12767" sha1="4c0s3wlf9ht2iv4kv41ycwweco2t7sv" xml:space="preserve">'''Fournier''' a zo un [[anv-tiegezh]] gallek, a orin latin. Dont a ra eus al [[latin]] ''furnus''. E galleg kozh e talveze kement hag ur fornier, pe baraer, an den hag a ra bara en ur forn.

Stank eo Fournier e rannvro [[Hauts-de-France]]. Tost eo ouzh anvioù familh all evel Forner pe Forné er [[Broioù Katalan]], Fournié en [[Arieja (departamant)|Ariège]], Fourniez ha Fornier e departamantoù [[Pas-de-Calais]], [[Nord]] ha [[Vauclusa (departamant)|Vaucluse]].

E Breizh e kaver an anv dindan ar stummoù Fournier ha '''Le Fournier''', gallekadur an anvioù-tiegezh brezhonek Fornier hag ar Fornier.

== Tud ==
=== Tud eus Amerika ===
* [[Alexis Jean Fournier]] (1865-1948) livour stadunanat
* [[Ángel Fournier]] (1987-) roeñver kuban
* [[Carolyn Shuster Fournier]] (1956-) ograouer ha kerzoniour stadunanat
* [[Jean Léon Fournier de Carles de Pradines]] (1673-1748) gouarnour trevadenn c'hall [[Grenada]]
* [[Rafael Ángel Calderón Fournier]] (1949-) prezidant Republik Costa Rica eus 1990 betek 1994
* [[Juan César Mussio-Fournier]] (1890-1961) neurologour, endokrinologour, mezeg ha ministr Uruguay
* [[Vernel Fournier]] (1928-2000) tambouliner jazz amerikan ganet en [[Orleañs Nevez]]

=== Tud eus {{Belgia}} ===
* [[François Joseph Fournier]] (1857-1935) emzeskad
* [[Martine Fournier]] (1965-) kannad, bourc'hvestr Menin

=== Tud eus {{Breizh}} ===
* [[Eugène Fournier]] (1871-1941) speleologour ha douarour
* [[Félix Fournier]] (1803-1877) eskob ha kannad
* [[Jacques Fournier (barzh)|Jacques Fournier]] (1959-) barzh
* [[Jean Fournier (maer Naoned)|Jean Fournier]] maer Naoned eus 1654 betek 1655
* [[Jean Fournier (livour)|Jean Fournier]] livour eus Enez-Eusa (1924-2013)
* [[Jean Fournier de Bellevue]] (1861-1904) kelenner war an doueoniezh
* [[Jean Fournier de Varennes]] ofisour ha trevidig [[Saint-Domingue]] e 1675
* [[Jean-Jacques Fournier de Varennes]] (?1794) fondatour ha planter korz-sukr e Saint-Domingue
* [[Jean-Claude Fournier]] (1943-) tresour ha senarioour bannoù-treset
* [[Laure Fournier]] (1990-) judokatez breizhat-breizhveuriat
* [[Jean-Baptiste Le Fournier]] (1778-1838), levrier ha mouller e Brest

=== Tud eus {{Bro-C'hall}} ===
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2&quot;&gt;
* [[Adrien Fournier]] (1978-) skivagner, tresour ha senarioour bannoù-treset
* [[Aimée Fournier de Horrack]] (1876-1952) amprevanoniour
* [[A. D. G.|Alain Fournier]] (1947-2004) kazetenner ha skrivagner
* [[Alain Fournier (luc'hskeudenner)|Alain Fournier]] (1970-) luc'hskendenner loened
* Alain Fournier (1943-2000) enklasker en infografiezh
* [[Alain-Adrien Fournier]] (1931-1983) livour
* [[Albert Fournier]] (1882-1971) kannad
* [[Alix Fournier]] (1864-1897) sonaozer
* [[Amédée Fournier]] (1912-1992) marc'hhouarner 
* [[Antoine Fournier de Tony]] (1759-1827) skrivagner ha maer Vesse
* [[Bénigne Fournier]] (1897-1957), senedour
* [[Bernard Fournier]] (1946-) senedour 
* [[Bertile Fournier]] (1935-2011) telennourez
* [[Brice Fournier]] (1966-) aktour
* [[Casimir Fournier]] (1826-1887) senedour
* [[Catherine Fournier]] (1955-) politikourez
* [[Charles Fournier des Ormes]] (1777-1850) livour
* [[Charles Fournier]] (1810-1889) kannad, maer [[Ar Roc'hell]]
* [[Claire Fournier]] (1972) kazetenner skinwel
* [[Claude Fournier (bleinier)|Claude Fournier]] (1951-) bleinier redek rallye-raid
* [[Claude Fournier (soldat)|Claude Fournier]] (1880-1916) serjant marv e Verdun
* [[Claude Fournier l'Américain]] (1745-1825) dispac'hour
* [[Crystel Fournier]] (?-) renerez al luc'hskeudennerezh c'hall
* [[Daniel Fournier]] (1942-) fizikour
* [[Édouard Fournier]] (1819-1880) skrivagner, dramaour hag istorour
* [[Émile Fournier (politikour)|Émile Fournier]] (1889-1970) senedour
* [[Emmanuel Fournier]] (1959-) prederer ha tresour
* [[Éric Fournier (diplomate)|Éric Fournier]] (1959-), diplomate français ;
* [[Éric Fournier]] (1965-) politikour
* [[Ernest Fournier de Flaix]] (1824-1904) armerzhour ha kazetenner
* [[Eugène Pierre Nicolas Fournier]] (1834-1884) louzawour
* [[Evan Fournier]] (1992-) c'hoarier basket-ball
* [[Fabien Fournier]] (1982-) aktour, filmaozour ha senarioour
* [[Fernand Fournier-Aubry]] (1901-1972) aventurer
* [[François Ernest Fournier]] (1842-1934) amiral
* [[François Fournier (bankour)|François Fournier]] (1950-) bankour
* [[François Fournier (faser)|François Fournier]] (1846-1917) falser timbroù
* [[François Fournier (politikour)|François Fournier]] (1866-1941) politikour
* [[François Fournier de Pescay]] (1771-1833) surjian
* [[François Fournier-Sarlovèze]] (1773-1827) kont ha jeneral Impalaerezh Buonaparte
* [[François Fournier-Verrières]] (1741-) brigadennour
* [[Frank Fournier]] (1948-) luc'hskeudenner
* [[Gabriel Fournier]] (1920-) krennamzerour ha henouniour
* [[Gaston Émile Fournier]] (1873-1960) jejeral
* [[Georges Fournier]] (1595-1652) beleg jezuist, douarnoniour, douradurour ha matematikour
* [[Georges Fournier (steredonour)]] (1881-1954), steredonnour
* [[Gérard Fournier]] lesanvet « Papillon » (1946-1989) kaner
* [[Guillaume Fournier (troour)|Guillaume Fournier]] (1968-) troour
* [[Hélène Fournier]] (1904-1994) stourmerez en Eil Brezel Bed
* [[Henri Fournier]] (1800-1888) skrivagner ha mouler
* [[Henri Fournier (politikour)|Henri Fournier]] (1830-1904) kannad ha senedour
* [[Henri Fournier (sportour)|Henri Fournier]] (1871-1919) bleinier redek, reder war varc'h-houarn, bleinier moto ha nijer
* [[Alain-Fournier|Henri-Alban Fournier]] lesanvet « Alain-Fournier » (1886-1914) skrivagner, bet skrivet gantañ ''Le Grand Meaulnes'' ;
* [[Henry Fournier-Foch]] (1912-2006) milour
* [[Hubert Fournier]] (1967-) c'hoarier mell(-droad ha gourdoner
* [[Hugues Fournier]] (1821-1889) kannadour ha senedour
* [[Jacques Fournier (chaloni)|Jacques Fournier]] (1925-) beleg katolik, chaloni iliz-veur Pariz
* [[Jacques Fournier (kargiad)|Jacques Fournier]] (1929-) kargiad uhel
* [[Jacques Fournier (poliser)|Jacques Fournier]] (1953-) poliser
* [[Jacques Fournier (sindikalour)|Jacques Fournier]] (1921-2003) sindikalour
* [[Jean Antoine Fournier]] (1761-1818) diplomat
* [[Jean Baptiste Fortuné de Fournier]] (1797-1864) livour
* [[Jean Fournier (mell-droad)|Jean Fournier]] (1935-) c'hoarier mell-droad
* [[Jean Fournier (stourmer)|Jean Fournier]] (1917-1961) &quot;kompagnun an Dieubidigezh&quot;
* [[Jean-Alfred Fournier]] (1832-1914) mezeg kroc'henour
* [[Jean-Baptiste Fray-Fournier]] (1764-1835) surjian-brezel
** [[Jean-Louis Fournier (skrivagner)|Jean-Louis Fournier]] (1938-) skrivagner, fentour ha filmaozour
** [[Jean-Louis Fournier (jeneral)|Jean-Louis Fournier]] (1774-1847) jeneral
* [[Jean-Louis Fournier (politikour)|Jean-Louis Fournier]] (1769-1841) politikour
* [[Jean-Louis Fournier (politikour)|Jean-Louis Fournier]] (1887-1968) politikour
* [[Jean-Luc Fournier (mell-droad)|Jean-Luc Fournier]] (1958-2001) c'hoarier mell-droad
* [[Jean-Marc Fournier (beleg)|Jean-Marc Fournier]] (né en 1966) aluzener an arme
* [[Jean-Paul Fournier]] (1945-) maer Nîmes ha senedour
* [[Joseph Anthelme Fournier]] (1854-1928) jeneral
* [[Joseph-Xavier Fournier]] (1872-1949) diellour
* [[Julien Fournier]] (1974-) penn-bras mell-droad Bro-C'hall
* [[Laurent Fournier]] (1964-) c'hoarier ha gourdroner mell-droad
* [[Éric Fournier]] (1965-) politikour
* [[Louis Édouard Fournier]] (1857-1917) livour, mozaikour, kizeller ha skeudennaouer
* [[Louis-Jacques-Marie Fournier]] (1786-1862) kannad
* [[Marc Fournier]] (1994-) redier war varc(h-houarn
* [[Marcel Fournier (den a afer)|Marcel Fournier]] (1914-1985) kendiazezer strollad Carrefour
* [[Marcel Fournier (gwiraour|Marcel Fournier]] (1856-1907) diellour-henskridoniour, doktor war ar gwir, diazezer ''Revue politique et parlementaire''
* [[Marie-Hélène Fournier]] (1963-) pianoourez ha sonaozerez
* [[Maurice Fournier]] (1933-) atletour
* [[Michel Fournier]] (1944-) harzlammer
* [[Michèle Fournier-Armand]] (1946-) kannadez
* [[Narcisse Fournier]] (1803-1880) skrivagner ha dramaour
* [[Pascal Fournier]] (1958-) c'hoarier mell-droad
* [[Paul Fournier (kizeller)|Paul Fournier]] (1859-1926) kizeller ha skrivagner
* [[Paul Fournier]] (1853-1935) istorour
* [[Paul Victor Fournier]] (1877-1964) louzawour
* [[Philippe Fournier (skrivagner)|Philippe Fournier]] (1958-) skrivagner, senarioour ha dramaour
* [[Pierre Fournier (eskop)|Pierre Fournier]] (marvet e 1575) eskop Périgueux
* [[Pierre Makyo|Pierre Fournier]] (1952-) senariour ha tresour bannoù-treset
* [[Pierre Fournier (kazetenner)|Pierre Fournier]] (1937-1973) kazetenner ha tresour ''Hara-Kiri'', ''Charlie-Hebdo'', stourmer ekologiez ha peoc'gar ha diazezour ''La Gueule ouverte''
* [[Pierre Fournier ( violoñselour)|Pierre Fournier]] (1906-1986) violoñselour
* [[Pierre Fournier des Corats]] (1884-1953) kizeller
* [[Pierre Gascar|Pierre Fournier]] (1916-1997) skrivagner, arbennikaet war ar buhezskridoù hag an natur
* [[Pierre-Eugène Fournier]] (1882-1972) gouarnour Banque de France, prezidant SNCF
* [[Pierre-François Fournier]] (1885-1986) diellour, henoniour hag istorour
* [[Pierre-Simon Fournier]] (1712-1768) engraver ha teuzer arouezennoù gallek
* [[Raymond Fournier-Sarlovèze]] (1836-1916) istorour an arzoù
* [[Rémi Fournier]] (1983-) c'hoarier mell-droad
* [[René Fournier (marc'h-houarn)|René Fournier]] (1932-) redier war varc'h-houarn
* [[René Fournier]] (1921-) krouer ar c'hirri-nij avions Fournier
* [[Robert Fournier-Sarlovèze]] (1869-1937) kannad
* [[Roger Fournier (politikour)|Roger Fournier]] (1905-1967) senedour
* [[Roxane Fournier]] (1991-) rederierez war varc'h-houarn
* [[Sébastien Fournier (enep-tenor)|Sébastien Fournier]] enep-tenor
* [[Simon Fournier-Faucher]] (1848-1915) maer Dijon
* [[Thomas Le Fournier]] (1675-1743) istorour
* [[Zaza Fournier]] (1985-) kanerez
&lt;/div&gt;
=== Tud eus {{Kebek}} ===
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2&quot;&gt;
* [[Alain Fournier (aktour)|Alain Fournier]] aktour hag advouzhier
* [[Alain Fournier (enklasker)|Alain Fournier]] enklasker e [[Biokimiezh|biokimiezh]], INRS-Institut Armand Frappier
* [[Alphonse Fournier]] (1893-1961) ministr ha kannad
* [[Catherine Fournier (politikourez)|Catherine Fournier]] (1992-) politikourez
* [[Charles-Alphonse Fournier]] (1871-1941) kannad
* [[Claude Fournier (filmaozer)|Claude Fournier]] (1931-)filmaozer
* [[Danielle Fournier]] (1955-) skrivagnerez
* [[Dollard Fournier]] (1909-1997) kabiten bigi
* [[Edgar Fournier]] (1908-1994) kannad ha senedour
* [[Ghislain Fournier (polikour kanadian)|Ghislain Fournier]] (1938-) kannad
* [[Guy Fournier (hoke war skorn)|Guy Fournier]] (1962-) c'hoarier ha gourdroner gall-kanadian hoke war skorn
* [[Guy Fournier]] (1931-) aktour ha senarioour
* [[Helene-Caroline Fournier]] (1972- ) teorikourez an arz
* [[Jack Fournier]] (1892-1966) c'hoarier hoke war skorn
* [[Jean Fournier (fentigellour)|Jean Fournier]] a labour e skinwel Kebek
* [[Jean-Marc Fournier (politikour)|Jean-Marc Fournier]] (ganet e 1959) politikour
* [[Jean-Vincent Fournier]] (1960) aktour ha senarioour
* [[Joseph Fournier]] (1905-1992) senedour
* [[Jules Fournier]] (1884-1918) kazetenner, skrivagner, skridvarnour
* [[Julie Fournier]] (1982-) aktourez 
* [[Julie Fournier]] (1982-) aktourez
* [[Marc-André Fournier]] (1979-) c'hoarier serb-kebekat hoke war skorn
* [[Marcel Fournier (aktour|Marcel Fournier]] aktour
* [[Marcel Fournier (istorour)|Marcel Fournier]] (1946-) istorour ha lignezour
* [[Marcel Fournier (sokiologour)|Marcel Fournier]] (1945-) sokiologour
* [[Ovila Fournier]] (1899-1974) naturour
* [[Pierre Fournier (tresour)|Pierre Fournier]] (1949-2022) senarioour ha tresour bannoù-treset
* [[Pierre-André Fournier]] (1943-2015) arc'heskob
* [[Roger Fournier (skrivagner)|Roger Fournier]] (1929-2012) skrivagner ha filmaozer
* [[Ron Fournier]] (1949-) animatour skingomz, kazetenner, displeger sportoù ha tredeog hockey war skorn
* [[Sarto Fournier]] (1908-1980), maer Montreal ha parlamantad
* [[Télesphore Fournier]] (1823-1896) barner ha parlamantad
&lt;/div&gt;

=== Tud eus {{Iwerzhon}} ===
* [[Edmund Edward Fournier d'Albe]] (1868-1933) fizikour, astrofizikour ha kimiour

=== Tud eus {{Moris}} ===
* [[Caroline Fournier]] (1975-) atletourez

=== Tud eus {{Suis}} ===
* [[Bastien Fournier]] (1981-) skrivagner
* [[Camille Fournier]] (1905-1989) aktourez
* [[Jean-François Fournier]] (1966-) kazetenner ha skrivagner
* [[Jean-Luc Fournier (skiour)|Jean-Luc Fournier]] (1956-) skiour
* [[Jean-René Fournier]] (1957-) kannad
* [[Philippe Fournier (politikour)|Philippe Fournier]] (1818-1886) politikour
* [[Sébastien Fournier (mell-droad)|Sébastien Fournier]] (1971-) c'hoarier mell-droad ha gourdroner

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Anvioù-tiegezh gallek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh Breizh]]</text>
      <sha1>4c0s3wlf9ht2iv4kv41ycwweco2t7sv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Isaac</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143701</id>
    <revision>
      <id>2188626</id>
      <parentid>2185184</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2942" sha1="mp0o1nbihkis0jjg60k8onzj0idy6f9" xml:space="preserve">{{disheñvelout}}

Stumm gallek ha saoznek [[Izaag]] eo '''Isaac'''. Un anv a orin [[hebraek]] eo ( יִצְחָק ''Itzhak'' ). Un anv-tiegezh eo, hag un anv-bihan roet d'ar baotred. Lidet e vez d'an [[20 Kerzu|20 a viz Kerzu]] gant an [[Iliz katolik]].

== Er yezhoù all ==
* ''[[Itzhak]]'', en hebraeg
* ''[[Yitzhak]]'', en hebraeg
* ''[[Isaak]]'', en alamaneg
* ''[[Ike]]'' zo ur furm vihanaat saoznek
* ''Isa'' hag ''Isat'' e [[poateveg-sentoñjeg]]

== Tud ==
=== Anv-bihan ===
[[Restr:Buste d'Isaac-René-Guy Le Chapelier - Salle du serment du jeu de paume de Versailles.jpg|230px|thumb|Isaac Le Chapelier]]
*[[Isaac ar Yuzev]], kannadour frank [[Karl Veur]] e-kichen [[Haroun ar-Rachid]] e [[797]],
*[[Izaag Komnenos (Kiprenez)|Izaag Komnenos]], impalaer mac'homer bizantat e [[Kiprenez]],
*[[Isaac de Benserade]] ([[1612]] pe [[1613]]-[[1691]]), skrivagner gall
*[[Isaac Newton]] ([[1643]]-[[1727]]), prederour, matematikour, fizikour, alkimiour, steredoniour ha teologour saoz,
*[[Isaac Robelin (mab)]] ([[1631]]-[[1709]]), ijinour milour
*[[Isaac Robelin (mab)]] ([[1660]]-[[1728]]), ijinour milour
*[[Isaac Le Chapelier]] ([[1754]]-[[1794]]), alvokad breizhat,
*[[Isaac Asimov]], skrivagner skiant-faltazi,
* [[Isaac Bashevis Singer]] ([[1902]]-[[1991]]), skrivagner [[yidek]] stadunanat a orin polonat
* [[Isaac Oviedo]] ([[1902]]-[[1992]]), gitarour ha kaner kuban,
*[[Isaac Hayes]], kaner, produour, sonaozer soul hag aktour stadunanat.
=== Anv-tiegezh ===
[[Restr:Elisapie Isaac 04a.jpg|230px|thumb|Elisapie Isaac]]
* [[Heinrich Isaac]] (1450?-1517), sonaozer flandrezat,
* [[Alexandre Isaac]] (1845-1899), senedour [[Gwadeloup]],
* [[Auguste Isaac (kannad eus Gwadeloup|Auguste Isaac]] (1853-1913), kannad eus Gwadeloup,
* [[Ferdinand Isaac]] (1860-1915), kargiad uhel gall,
* [[Jules Isaac]] (1877-1963), istorour gall,
* André Isaac (1893-1975), fentigelour gall, brudet dindan anv [[Pierre Dac]],
* [[Alberto Isaac]] (1925-1998), neuñver olimpek, filmaozer, senarioour, aktour ha produour sinema mec'hikan,
* [[Bobby Isaac]] (1932-1977), reder kirri stadunanat,
* [[Rhys Isaac]] (1937-2010), istorour suafrikan hag aostralian,
* [[Joan Isaac]] ([[1953]]), kaner katalan
* [[Chris Isaak]] ([[1956]]), kaner stadunanat
* [[James Isaac]] (1960-2012), filmaozer stadunanat,
* [[Elisapie Isaac]] (1977-), sonaozerez ha kanerez ganadian,
* [[Oscar Isaac]] (1980-), aktour stadunanat a orin guatemalat,
* [[Avy Isaac]] (1983-), aktour ha diskouezer-giz eus [[Aod-an-Olifant]].

== Anvioù-lec'h ==
[[Restr:Port Isaac 2.jpg|thumb|upright 1.1|Porthysek]]
* [[Capel Isaac]], ur gêriadenn e [[Bro-Gembre]],
* [[Porthysek]] pe Port Isaac, ur gêriadenn war aod [[Kernev-Veur]].

== Sonerezh ==
* ''Isaac'', ur ganaouenn gant [[Madonna]].

== Gwelet ivez ==
* [[Issac]]

== Daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh gallek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh saoznek]]</text>
      <sha1>mp0o1nbihkis0jjg60k8onzj0idy6f9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Malik</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143749</id>
    <revision>
      <id>2188726</id>
      <parentid>2185302</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2525" sha1="56t3q0h5ir58o6wry98wtkp3u6tos3k" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
'''Malik''' a c'hall bezañ :
* un anv [[arabek]] a orin [[Yezhoù semitek|semitek]], anv-bihan hag anv-tiegezh, hag a dalv « roue », « souveren », « piaouer ». Meur a zoare-skrivañ all a zo : Mâlik, Malick, Melik, Malka, Malek, Melekh… [[Malika]] eo ar stumm benevel
* un anv slavek, anv-bihan hag anv-tiegezh, hag a zeu eus un ger slavek hag a dalv « bihan » . Meur a zoare-skrivañ all a zo : Malic, Malich, Malick…
* un anv-bihan [[greunlandek]] roet d'ar baotred, hag a dalv « gwagenn »
* un anv-tiegezh a gaver e [[Pakistan]] hag [[India]] (rannvroioù [[Pundjab]], [[Uttar Pradesh]] ha [[Haryana]])

== Tud ==
=== Titl ===
Malik zo un titl roet da souverened meur a riez a-vremañ :
*[[Bahrein]] en ur mod ofisiel abaoe ar 14 a viz C'hwevrer 2002,
*[[Jordania]], bet [[Emirelezh Treuzjordania]] araok,
*[[Maroko]], bet ur [[sultan|sultanelezh]] araok,
*[[Arabia Saoudat]]
An titl a valik a oa gant pennoù bras riezoù all en amzer dremenet :
*[[Tunizia]] araok bezañ ur republik
*[[Ejipt]]
*[[Irak]] etre [[1921]] ha [[1958]]
*[[Libia]] dindan renadur [[Idris Iañ (roue Libia)|Idris {{Iañ}}]]
*ar [[Maldivez]] dindan renadur [[Muhammad Fareed Didi ]] etre [[1965]] ha [[1968]]
*[[Oman]] etre [[1154]] ha [[1470]]
*[[Yemen]] etre [[1918]] ha [[1962]]
* implijet e veze malik pe malek evit titloù izeloc'h e kalz broioù all : [[Pakistan]], [[India]], [[Afghanistan]], [[Bangladesh]], [[Jorjia]] hag [[Armenia]]

=== Anv-tiegezh ===
* [[Al-Bara' ibn Malik]] (?-?) hag e vreur [[Anas ibn Malik]] (612-712), kompagnuned ar profed [[Mahomed]]
* [[Abd al-Malik]] (646-705), kalif umayyat
* [[Charles Malik]] (1906-1987), diplomat, politikour, skolveuriat libanat
* [[Iakov Malik]] (1906-1980), diplomat rusian, kannadour an Unaniezh Soviedel er Broadoù Unanet
* [[Adam Malik]] (1917-1984), kazetenner ha politikour indoneziat
* [[Ahmed Abdul Malik]] (1927-1996), gourbiolinour jazz stadunanat
* [[Terrence Malick]] (1943-), filmaozer stadunanat
* [[Fredmund Malik]] (1944-), armerzhour aostrian
* [[Zayn Malik]] (1993-), bet kaner er ''Boys Band'' [[One Direction]]

=== Anv-bihan ===
*[[Malik ibn Anas]] (~[[716]]-[[796]]), anavezet gant ar [[Islam sunnit|sunnited]] evel an Imam Malik, teologour ha gwiriour muzulman, diazezer ar v[[malikiezh]] 
*[[Malik Shabazz]] ([[1925]]-[[1965]]), anv all Malcolm Little, brudetoc'h dindan anv Malcolm X, stourmer gwirioù keodedek an [[Afroamerikiz]] er Stadoù-Unanet

== Notennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Anvioù arabek]]
[[Rummad:Titloù]]</text>
      <sha1>56t3q0h5ir58o6wry98wtkp3u6tos3k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lu (disheñvelout)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144755</id>
    <revision>
      <id>2188719</id>
      <parentid>2185291</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3487" sha1="451vqf565xukrlum53pcrgtv9x972dh" xml:space="preserve">{{disheñvelout}}
[[Restr:Annette Lu Portrait.jpg|thumb|'''Annette Lu''' o prezeg e 2008 evel eil-brezidantez [[Republik Sina]]]]
[[Restr:LuXun1930.jpg|thumb|Ar skrivagner '''Zhōu Shùrén''' (''Lu Xun'') e 1930.]]
[[Restr:Lefèvre-Utile.png|thumb|Logo ar merk '''LU''' abaoe 2011.]]
[[Restr:Nantes-TourLU.jpg|thumb|Unan eus daou dour labouradeg kozh '''LU''', bremañ al [[Lieu Unique]] e [[Naoned]].]]
Al '''lu''' zo un ger all evit an [[arme]] e brezhoneg. Met '''Lu''' pe '''LU''' a c'hall bezañ meur a dra all.

== Sevenadur sinaat ==
Meur a c'her sinaek zo bet treuzskrivet « lu » e [[pinyin]], en o zouez al lu, « an hent », un doare pleustriñ er sportoù emgannañ dre an arren (mont da welout ar pennad [[Tao (sevenadur]]). Lu zo un anv-lec'h hag un anv-tiegezh ivez :

=== Tud ===
* [[Annette Lu]] (1944-), politikourez [[taiwan]]at
* [[Christian Lu]] (1951), livour gall a orin sinaat
* [[Edward Tsang Lu]] (1963-), fizikour hag astraer [[SUA|stadunanat]]
* [[Marie Lu]] (1984-), romantourez stadunanat evit ar vugale
* [[Lu Jun Hong]] (1953-), boudaad [[aostralia]]n
* [[Lu Huihui]] (1989-), sinklerez speg sinaat
* [[Lu Shao-hsuan]] (1994-), marc'hhouarner taiwanat
* [[Lu Wenfu]] (1928-2005), skrivagner sinaat
* [[Lu Xiaojun]] (1984-), saver pouezioù sinaat
* [[Lu Xun (Tri Rouantelezh)|Lu Xun]] (183-245), kadoniour sinaat e [[rouantelezh Wu]]
* [[Lu Yen-hsun]] (1983-), c'hoarier tennis taiwanat
* [[Lu Zhengcao]] (1905-2009), jeneral sinaat

=== Anv-pluenn pe anv-kaner ===
* [[Lu Xun]] (1881-1936), anv-pluenn Zhōu Shùrén, skrivagner sinaat
* {{Liamm|Crowd Lu}} (1985-), aktour, kaner ha sonaozer taiwanat

=== Anvioù-lec'h ===
* [[Lu (stad)|Lu]], stad sinaat eus [[marevezh an Nevezamzerioù ha Diskar-amzerioù]]
* [[kontelezh Lu]], isrann velestradurel e proviñs [[Sichuan]] e [[Republik Pobl Sina]]
* [[Menez Lu]], menez e [[Sina]]
* Lu pe Lǔ, berradur proviñs [[Shandong]] e [[Republik Pobl Sina]] (diouzh stad kozh [[Lu (stad)|Lu]])

== En Europa ==
Kavet e vez an anv lu, lü pe lû e lec'hioù zo. « Al Lu » zo un anv-tiegezh brezhonek ivez, gallekaet e « Le Lu ».
* [[Christophe Le Lu]], krouer ha prezidant ar festival [[Celtomania]] e [[Bro-Naoned]]
* [[Lu (Italia)|Lu]], kumun italian e [[Proviñs Alessandria]]
* [[Lü]], kumun suis e [[Kanton Graubünden]]
* [[Lû]], kumun gozh c'hall e departamant [[Val-d'Oise]], staget ouzh kumun [[Bray-et-Lû]] bremañ
* [[Saint Lu]] (1984-), kanerez [[aostria]]n (anv-kaner)

== Kodoù, arouezioù ha berradurioù ==
* [[LU (merk)|LU]], gwreskanv Lefèvre-Utile, zo ur merk gwispid ha produioù diwar edeier eus [[Naoned]]. Perc'hennet eo gant [[Mondelez International]] bremañ
* al [[Lieu unique]], ul leurenn vroadel e Naoned, staliet e labouradeg kozh Lefèvre-Utile
* [[digenaozadur LU]] (evit « digenaozadur Low Up »), un hentenn digenaozañ [[matris]]où e matematikoù
* LU, kod kanton suis [[Kanton Luzern|Luzern]], hervez an norm [[ISO 3166-2]] (roll isrannoù pennañ ur vro)
* LU, kod [[Proviñs Lugo]], hervez an norm ISO 3166-2 [[spagnol]]
* [[.lu]], kod bro [[Luksembourg (bro)|Luksembourg]], hervez [[roll domanioù Internet kentañ live]]
* LU, kod Luksembourg hervez [[roll ar c'hodoù bro implijet gant an AFNA]] gwechall, pe kod alpha-2
* Lu, arouez kimiek al [[lutesiom]]

== A bep seurt ==
* [[LU (kelaouenn)|LU]], kelaouenn etre an daou vrezel-bed gant [[Lucien Vogel]]

== Pennadoù kar ==
* [[Luu]]
* [[Lulu]]
* [[Lou]]
{{Porched Sina}}
[[Rummad:Anvioù-tiegezh Sina]]</text>
      <sha1>451vqf565xukrlum53pcrgtv9x972dh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gilles</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144909</id>
    <revision>
      <id>2188596</id>
      <parentid>2185149</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="acedvev4pheq3upg0314waf7ukqlmzs" xml:space="preserve">'''Gilles''' zo un [[anv-bihan gallek]], par da [[Jili]] pe Jil e brezhoneg. Un anv tiegezh eo ivez.

== Tud ==
=== {{Breizh}} ===
* [[Gilles de Kerampuil]], beleg
* [[Gilles Le Bigot]], soner
* [[Gilles Gahinet]], merdeer
* [[Gilles Le Baud]], merdeer
* [[Gilles Servat]], kaner

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Gilles Personne de Roberval]], fizikour ha matematikour
* [[Gilles Deleuze]], prederour
* [[Gilles Grangier]], aktor
* [[Gilles Lellouche]], aktor
* [[Gilles Perrault]], kazetenner ha skrivagner
* [[Gilles Thomas]], skrivagnerez

=== {{Izelvroioù}} ===
* [[Gilles Binchois]], sonaozer

=== {{Kanada}} ===
* [[Gilles Vigneault]], kaner
* [[Gilles Villeneuve]], blenier kirri

=== {{Korsika}} ===
* [[Gilles Simeoni]], prezidant [[Kuzul erounit Korsika]]

=== {{Madagaskar}} ===
* [[Gilles Andriamahazo]], politikour

== Tudennoù faltazi hag arzoù ==
* ''Gilles'', un daolenn gant [[Antoine Watteau]]
* ''Gilles'', ur romant gant ar romantour gall [[Pierre Drieu La Rochelle]]

== Gwelet ivez ==
* [[Saint-Gilles]]

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>acedvev4pheq3upg0314waf7ukqlmzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Loup</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144984</id>
    <revision>
      <id>2188638</id>
      <parentid>2185197</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="580" sha1="44oa8vze3y3os2er7vq1kpufy0fg251" xml:space="preserve">'''Jean-Loup''' zo un anv-bihan kevrennek gallek savet diwar an anvioù [[Jean]] ha [[Loup]].

== Tud ==
=== Breizh ===
*[[Jean-Loup Chrétien]], astraer ganet e [[1938]]
*[[Jean-Loup Hubert]], filmaozer ganet e [[1949]]
*Jean-Loup Le Cunff pe Yann-Vleiz ar C'huñv, arzour hag emsaver ganet e [[1959]]

=== Bro-C'hall ===
* [[Jean-Loup Dabadie]] ([[1938]]-[[2020]]), saver komzoù
* [[Jean-Loup Amselle]] ([[1942]]), denoniour ha tudoniour

== A bep seurt ==
* [[(5235) Jean-Loup]], un asteroidenn.

== Gwelet ivez ==
* [[Bleiz (disheñvelout)]]

[[Rummad: Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>44oa8vze3y3os2er7vq1kpufy0fg251</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lou (anv-bihan ha lesanv)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144986</id>
    <revision>
      <id>2188716</id>
      <parentid>2185288</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:58:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2001" sha1="pr7oqkxjeobbd7v4wkzd1vhblhpsbfx" xml:space="preserve">'''Lou''' a c'hall bezañ un anv roet kenkoulz d'ar merc'hed ha d'ar baotred, e meur a yezh. Un berradur gallek, saoznek pe c'hoazh alamanek eus stummoù an anvioù [[Loeiz]] ha [[Loeiza]] er yezhoù-se eo, da lavaret eo [[Louis]] e galleg ha saozneg, [[Louise]] e gallek, [[Lewis]] e saozneg hag all. Ral eo evel anv-paotr e galleg hag evel anv-plac'h e saozneg avat.

Er Stadoù-Unanet eo ral evel anv-bihan met stank evel lesanv, hag e Sina ivez.

== Adstummoù ==
Kalz adstummoù ha stummoù kevrennek a zo : Leelou, Leeloo, Lilou, Lylou, Mary Lou, [[Marilou]], Lou-Ann, Lou-Anne ha Lou-Anna.

== Tud ==
[[Restr:Lou reed.jpg|thumb|300px|Lou Reed e 2004.]]
=== Sonerezh ===
* [[Lou Rawls]] (1933-2006), soner [[jazz]], [[blues]] ha [[soul]] stadunanat
* [[Lou Reed]] (1942-2013), soner-sonaozer-kaner stadunanat
* [[Lou (Pascale Geille)|Lou]], kanerez ha sonaozerez c'hall
* [[Lou Jean|Lou]] (ganet e 2004), kanerez ha komedianez c'hall
* [[Lou (Marie-Luise Steinle)|Lou]], kanerez alaman
* [[Camille Lou]] (ganet e 1992), kanerez, sonerez ha sonaozerez c'hall
* [[Lou Deprijck]] (ganet e 1946), soner belgiat
* [[Lou Bega]], kaner italian-alaman ganet e 1975
* [[Lou Doillon]] (g. e 1982), kanerez, aktourez ha diskouezerez-c'hiz c'hall

=== Lennegezh ===
* [[Lou Andreas-Salomé]], skrivagnerez
* [[Lou Lubie]], aozerez bannoù-treset

===Sinema ===
* [[Lou Tchimoukow]], aktour

=== Sport ===
* [[Lou Pagliaro]], c'hoarier tennis-taol stadunanat

== Oberennoù ==
* ''[[Lou (bannoù-treset)|Lou]]'', un heuliad bannoù-treset gant [[Berck (bannoù-treset)|Berck]]
* ''[[Lou !]]'', un hauliad bannoù-treset gant [[Julien Neel]]
** ''[[Lou ! (stirad skinwel bevaat)|Lou !]]'', ur stirad bevaat savet diwar an bannoù-treset
** ''[[Lou ! Journal infime]]'', ur film savet diwar ar bannoù-treset
* ''[[Poèmes à Lou]]'', barzhonegoù gant [[Guillaume Apollinaire]]
* ''[[Little Lou]]'', ul levr gant [[Jean Claverie]]

== Gwelet ivez ==
* [[Lou]]
* [[Loup]]
* [[Loulou]]

[[Rummad:Anvioù-bihan]]</text>
      <sha1>pr7oqkxjeobbd7v4wkzd1vhblhpsbfx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kermode</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145028</id>
    <revision>
      <id>2188656</id>
      <parentid>2185218</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="967" sha1="gecobo9tahvcxvlmzvgoerd1m56hzin" xml:space="preserve">{{Disheñvelout anvioù-tud}}
'''Kermode''' zo un anv tiegezh a orin eus [[Enez-Vanav]]. [[Mac Diarmada]] eo ar stumm iwerzhonek a-orin, bet saoznekaet e [[MacDermot]].

== Tud ==
* [[Robert Kermode]] (1812–1870), politikour eus [[Tasmania]]
* [[Philip Moore Callow Kermode]] (1855–1932), hendraour hag istorour manavat
* [[Alexander Kermode]] (1876–1934), c'hoarier kriked astralian
* [[Josephine Kermode]] (Cushag, 1852–1937), barzh hag aozer c'hoariva manavat
* [[Harry Kermode]] (1922–2009), c'hoarier basketball kanadian
* [[Frank Kermode]] (1919–2010), skridvarnour breizhveuriat
* [[Robin Kermode]] (1958), aktour breizhveuriat
* [[Mark Kermode]] (1963), filmvarnour breizhveuriat
* [[Chris Kermode]] (1965), c'hoarier tennis saoz

== A bep seurt ==
* an [[Ursus americanus kermodei|arzh Kermode]] a zo bet anvet diouzh anv Franck Kermode, rener Muzeom ar Roue Kolombia Breizh-Veur.

== Gwelet ivez ==
* [[Kermit]]

[[Rummad:Anvioù-tiegezh Manav]]</text>
      <sha1>gecobo9tahvcxvlmzvgoerd1m56hzin</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Harvey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145033</id>
    <revision>
      <id>2188615</id>
      <parentid>2185171</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="819" sha1="alcyxw35wgxdjudsm8vfpn9lfzovnqe" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
'''Harvey''' zo stumm [[saoznek]] an anv brezhonek [[Herve (anv-bihan)|Herve]] a gaver stank er broioù saoznek, kenkoulz evel anv-bihan hag evel anv-tiegezh.

== Stummoù all ==
* Hervey
* [[Hal]] zo ur berrstumm anezhañ

== Tud ==
=== Anv-bihan===
* [[Harvey Shapiro]], barzh stadunanat
* [[Harvey Keitel]], aktour stadunanat
* [[Harvey Weinstein]], produour filmoù stadunanat
=== Anv-tiegezh===
* [[Polly Jean Harvey]] pe PJ Harvey (1969), kanerez-sonaozerez saoz
* Mick Harvey (1958), gitarour aostralian, bet er strollad [[Nick Cave and the Bad Seeds]]

== Tudennoù ==
* Bob Harvey, kabiten al lestr morlaeron Speedy e romant [[Jules Verne]] [[An Enezenn gevrinus]].
== Pennadoù kar ==
* [[Herve]]
* [[Hervey]]
* [[Harvie]]

[[Rummad:Anvioù-bihan keltiek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh saoznek]]</text>
      <sha1>alcyxw35wgxdjudsm8vfpn9lfzovnqe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hubert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145054</id>
    <revision>
      <id>2188619</id>
      <parentid>2185177</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2960" sha1="iyikkv9bmcdyfz6w0q79q1dst1fnpub" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
'''Hubert''' zo un [[anv-bihan gallek]] roet d'ar baotred.

==Gerdarzh==
Dont a ra eus ar germaneg ''hug'' &quot;spered&quot; ha ''beraht'' &quot;kaer, lemm&quot;. Tremenet eo e kalz yezhoù : alamaneg, gallek, saozneg, poloneg hag all. D'an 3 a viz Du e vez lidet sant [[Hubertus]] (war-dro 656 – 30 a viz Mae 727).

== Adstummoù ==
* ''Hubertine'' evit ar merc'hed
* ''Humbert''.

== Yezhoù all ==
*''[[Hubertus]]'' e nederlandeg, alamaneg, latin
*''Huprecht'' en alamaneg
*''Hub, Hubrecht, [[Huib]], Huibert, Huibrecht, Huijbrecht, [[Huub]], Huybert, Huybrecht'' e nederlandeg
*''Hubert, [[Hobart]]'', e saozneg
* ''[[Huberzh]]'' e brezhoneg
*''Hubertas'' e lituaneg
*''Huberto'' e spagnoleg
*''[[Uberto]]''  en italianeg

== Tud ==
*[[Hubert Walter]], arc'heskob saoz, {{XIIvet}} kantved,
*[[Hubert van Eyck]] (war-dro 1385–1426), livour flamank
*[[Hubert-François Gravelot]] (1699-1773), livour gall
*[[Hubert Robert]] (1733-1808), livour gall
&lt;gallery&gt;
Restr:Hubert_van_Eyck_(1366–1426)_by_Edme_de_Boulonois.jpg|  [[Hubert van Eyck]]
Restr:Hubert_Gravelot.png| [[Hubert-François Gravelot]]
Restr:Élisabeth-Louise_Vigée-Le_Brun_-_Hubert_Robert_(1788).jpg | [[Hubert Robert]], poltred gant [[Élisabeth Vigée-Lebrun]] 
&lt;/gallery&gt;
==={{XXvet}} kantved===
*[[Hubert Lyautey]] (1854–1934), jeneral gall
*[[Hubert Pierlot]] (1883–1963), kentañ ministr [[Belgia]]
*[[Hubert Humphrey]] (1911 – 1978), politiker stadunanat ha besprezidant SUA
*[[Hubert Maga]] (1916–2000), prezidant [[Dahomey]]
*[[Hubert de Givenchy]] (1921–2018), kemener a-stroñs gall
*[[Hubert Reeves]] (1932), astrofizikour kanadian
* ''Hubert'', anv-pluenn [[Hubert Boulard]], aozer bannoù-treset breizhat

===Anv-tiegezh ===
Ar stummoù anvioù-tiegezh zo niverusik ha kavet e vezont e un toullad yezhoù, en o zouez ar galleg hag ar saozneg : ''[[Hubbert]], Hupert, [[Huppert]], [[Hupperts]], [[Huppertz]]''.&lt;br&gt;
Tud vrudet :
* [[Louis René Denis Hubert]] (1770-1832), chouan breizhat
* [[Augustin Hubert]] (1918-1944), ofiser a vor breizhat
* [[Jean-Loup Hubert]] (1949-), filmaozer breizhat

===Tudennoù a faltazi===
* ''Hubert Duck'', berraet e [[Huey Duck]]
*''Hubert Bonisseur de La Bath'', gwir anv [[OSS 117]], gwazour kuzh gall.

== Anv-lec'h ==
;{{SUA}}
*Hubert, Kentucky
*Hubert, North Carolina

;{{Bro-C'hall}}
* [[Hubert-Folie]], kumun e Calvados
* [[Audouville-la-Hubert]], kumun e Manche
* [[Les Moutiers-Hubert]], kumun e Calvados
* [[Ménil-Hubert-en-Exmes]], kumun en Orne
* [[Ménil-Hubert-sur-Orne]], kumun en Orne
* [[Tournedos-Bois-Hubert]], kumun en Eure

=== Saint-Hubert ===
* [[Saint-Hubert]], anv meur a gumun 
**[[Saint-Hubert (Belgia)]], e proviñs Luksembourg, 
**[[Saint-Hubert (Longueuil)]], e Kebek
**[[Saint-Hubert (Moselle)]], e Loren

== Gwelet ivez ==
* [[Hebert]],  [[Herbert]], [[Humbert]]

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh gallek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh Breizh]]</text>
      <sha1>iyikkv9bmcdyfz6w0q79q1dst1fnpub</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gicquel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145055</id>
    <revision>
      <id>2188594</id>
      <parentid>2185147</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="960" sha1="hyx71pshnln6s2jxm7fr9009una1mvw" xml:space="preserve">{{Disheñvelout anvioù-tud}}
'''Gicquel''' zo un anv-tiegezh eus [[Breizh Uhel]] hag a zeu eus [[Judicaël]], stumm gallek [[Yezekael]].

== Stummoù all ==
* Giquel e galleg
* Jikel e brezhoneg

== Tud ==
* [[Arnaud Gicquel]] (ganet e [[1972]]), kampion roller tizh
* [[Jean Iañ Gicquel]], lean, eskob Roazhon en {{XIIIvet kantved}}
* [[Jean Gicquel]] (ganet e [[1937]]), gwiraour gall
* [[Jean-Charles Gicquel]] (ganet e [[1967]]), atletour e lamm a-serzh
** e verc'h [[Lucille Gicquel]], c'hoarierez [[volley-ball]] 
* [[Marc Gicquel]] (ganet e [[1977]]), c'hoarier tennis
* [[Pierre Guillaume Gicquel des Touches]] (1770-1824), ofiser a vor er morlu gall ha goude holandat
* [[Roger Gicquel]] ([[1933]]-[[2010]]), kazetenner ha kinniger skinwel
* [[Thom Gicquel]] (ganet e 1999), c'hoarier badminton
* [[Yvonig Gicquel]] (1933-2008), pe Ivonig Jikel, istorour hag armerzhour

== Gwelet ivez ==
* [[Jezekel]]
* [[Jekel]]

[[Rummad:Anvioù-tiegezh Breizh]]</text>
      <sha1>hyx71pshnln6s2jxm7fr9009una1mvw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Duval</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145065</id>
    <revision>
      <id>2188559</id>
      <parentid>2185109</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3164" sha1="acuw0vo96yyq8pimf0xo2uyhg0objas" xml:space="preserve">{{disheñvelout}}
'''Duval''' zo un [[anv-tiegezh]] [[gallek]] a gaver stank er broioù gallek (Bro-C'hall, Breizh, Belgia, Suis, Kebek hag all) met ivez er broioù saoznek. Dont a ra eus an anv [[normanek]] ''Devall'' hag en deus roet kalz anvioù-tiegezh gallek ha saoznek disheñvel&lt;ref name=&quot;SurnameDB&quot;&gt;{{Cite web
| title     = Last name: Devall
| url       = http://www.surnamedb.com/Surname/Devall
| publisher = The Internet Surname Database
| year      = 1980
}}&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
=== {{Belgia}} ===
* [[Edmond Duval]] (1809-1873), studiour ar sonerezh
* [[François Duval]] (1980-), sturier ralli
* [[Yves Duval]] (1934-2009), senarioour bannoù-treset

=== {{Breizh}} ===
* [[Alexandre Duval]] (1767-1842), dramaour
*  [[Amaury Duval]], anv meur a zen
* an tiegezh [[Jobbé-Duval]], arzourien
* [[François Duval de Chassenon de Curzay]] (1780-1842), uhelkargad ha politikour
* [[Anjela Duval]] (1905-1981), barzhez vrezhonek
* [[Armand Duval]] (1928-), Tad gwenn ha skrivagner relijiel
* [[Charles François Marie Duval]] (1750-1829), politikour 
* [[Guillaume Le Gris-Duval]] (1767-1803), ofiser chouan
* [[Jacques Étienne Duval]] (1705-1742), manac'h beneadat 
* [[Jean Brisson-Duval]] (1931-1999), livour
* [[Michel Duval]] (1926-2008), politikour
* Perrine Nathalie Duval, anv ganedigezh [[Nathalie Lemel]] (1826-1921), anarkourez

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Aurélien Duval]] (1988-), marc'hhouarner 
* [[Christian Duval]] (ganet e 1954), kelenner gwir foran
* [[Claude Duval]] (1643-1670), forbann gall e Bro-Saoz
* [[Clément Duval]] (1850-1935), anarkour
* [[Daniel Duval]] (1944-2013), aktour 
* [[Denise Duval]] (1921-2016), soprano 
* [[Fred Duval]] (1965-), senarioour bannoù-treset
* [[Gaël Duval]] (1973-), embreger e bed ar meziantoù frank

=== {{Bro-Saoz}} ===
* [[Elsie Duval]] (1892-1919), mouezhiacherez
* [[Marie Duval]] (1847-1890), goaptresourez

=== {{Moris}} ===
* [[Gaëtan Duval]] (1930-1996), politikour

=== {{Izelvroioù}} ===
* [[Constant Duval de Beaulieu]] (1751-1828), politikour

=== Antilhez ===
* [[François Duval]] (1903-1984), politikour martinikat
* [[Edouard Duval-Carrié]] (1954-), kizeller haitiat
* [[Victoria Duval]] (1995-), c'hoarierez tennis haitiat

=== {{SUA}} ===
* [[David Duval]] (1971-), golfour a-vicher
* [[Marin Duval]] (1625-1699), hugunod, unan eus kentañ divroidi amerikan
* [[William Pope Duval]] (1784–1854), gouarnour Florida

=== {{Suis}} ===
* [[Jean-François Duval]] (1947-), skrivagner ha kazetenner
 
== Anvioù-lec'h ==
=== {{Breizh}}===
* ''Rue Maurice-Duval'' e kreiz-kêr [[Naoned]]

=== {{Bro-C'hall}} ===
* ''Rue Ferdinand-Duval'' e 4e arondisamant [[Pariz]]
* ''Rue Jobbé-Duval'' e 15vt arondisamant Pariz

=== {{Kebek}} ===
* Lenn Duval e rannvro an [[Outaouais (Kebek)|Outaouais]]
* ''rivière Duval'', adstêr ''rivière Bonaventure'' e rannvro [[Gaspésie-Îles-de-la-Madeleine]]

=== {{SUA}} ===
* Kontelezh Duval
* [[Duval Street]], straed pennañ [[Key West (Florida)]]
* ''Duval Creek'', ur wazh e Missouri

== Notennoù ha daveoù ==
{{daveoù}}

== Pennadoù kar ==
* [[Duvall]]
* [[Laval]]

[[Rummad:Anvioù-tiegezh gallek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh Breizh]]</text>
      <sha1>acuw0vo96yyq8pimf0xo2uyhg0objas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jackson (tud)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145070</id>
    <revision>
      <id>2188632</id>
      <parentid>2185190</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="859" sha1="77w3lbcwiphiwout3ho6uzhr45upo7k" xml:space="preserve">''Gwelet ivez ar pennad [[Jackson]].''

'''Jackson''' zo un anv-bihan hag un anv-tiegezh saoznek hag a dalv « mab [[Jack]] ».

== Tud ==
[[Restr:US $20 Series 2006 Obverse.jpg|thumb|Andrew Jackson war ur bilhed 20 dollar.]]
=== Anv-tiegezh ===
*[[Andrew Jackson]] (1767-1845), prezidant [[SUA]]
*[[Kenneth H. Jackson]] (1909), yezhoniour saoz
*[[Stonewall Jackson]] (1824-1863), jeneral stadunanat
*[[Joe Jackson]] (1954), kaner saoz
*[[Michael Jackson]] (1958-2009), kaner ha dañser stadunanat
*[[Peter Jackson]] (1961), filmaozer zelandneveziat

=== Anv-bihan===
*[[Jackson Showalter]] (1860-1935), mestrc'hoarier echedoù stadunanat
*[[Jackson Pollock]] (1912-1956), arzour stadunanat

== A bep seurt ==
* [[Francis Jackson Project]], ul laz-seniñ funky

== Gwelet ivez ==
* [[Jack]]

[[Rummad:Anvioù-tiegezh saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]</text>
      <sha1>77w3lbcwiphiwout3ho6uzhr45upo7k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jack</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145072</id>
    <revision>
      <id>2188631</id>
      <parentid>2185189</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2514" sha1="6giq0zg847fa33dx5aybbjfbp07bzw8" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
'''Jack''' zo un [[anv-bihan saoznek|anv-bihan]] hag a gaver stank er broioù [[saoznek]].

==Orin==
Da gentañ e veze implijet evel stumm-bihanaat an anv-bihan [[Jackson]], met gallout a ra bezañ  implijet evel berranv kalz anvioù-tud all, evel [[John]], [[Jacob]], [[Jason]], [[Jan]], [[Johann]], [[Johannes]], [[Joachim]], ha [[James]] zoken,  dre levezon an [[anv-bihan gallek]] [[Jacques]].

E Bro-C'hall e vez implijet ivez evel stumm saoznek, « modernoc'h », an anv ''Jacques''.

Berradur saoznek anvioù merc'hed e c'hall bezañ ivez : [[Jacqueline]] ha [[Jackie]].

Ar saoznegerien a ra ivez gant ''Jack'' e kalz troioù-lavar ha [[leterc'had]]où, evel [[Yann]] e brezhoneg, da skouer ''Jackass'' (hag a dalv azen), [[Jack-o'-lantern]], ''lumberjack'' ([[koadour]]) hag all.

== Tud ==
[[Restr:Brabham at 1966 Dutch Grand Prix (5).jpg|thumb|[[Jack Brabham]] trec'h e  [[Priz Bras kirri an Izelvroioù]] e 1966.]]
== {{Aostralia}} ==
*[[Jack Butler (Jiwarli)|Jack Butler]] (1901–1986), komzer diwezhañ ar yezh [[jiwarli]]
*Sir John Arthur Brabham pe [[Jack Brabham]] (1926-2014), blenier kirri

== {{Bro-Saoz}} ==
*[[Jack McDevitt]] (g.1935), skrivagner skiant-faltazi
*[[Jack Rackham]] (?- 1720), morlaer 
*[[Jack Sumner]] (1840–1907), ergerzher

== {{Bro-Skos}} ==
*[[Jack Bruce]] (1943), soner ha kaner

== {{Bro-C'hall}} ==
*[[Jack Pinoteau]] (1923-2017), aktour ha filmaozer
*[[Jack Lang]] (1939), politikour

== {{SUA }} ==
[[Restr:JackLondon-office-1916.jpg|thumb|[[Jack London]] en e vurev e 1916.]]
*[[Jack LaLanne]] (1914-2011), kinniger skinwel diwar-benn ar fitness
*[[Jack London]] (1876-1916), skrivagner
*[[Jack Kirby]] (1917-1994), treser [[comics]]
*[[Jack Vance]] (1916-2013), skrivagner
*[[Jack Kerouac]] (1922-1969), anv-pluenn Jean-Louis Kerouac, skrivagner
*John Holbrook lesanvet [[Jack Vance]] (1916-2013), skrivagner skiant-faltazi ha moliac'h
*''Jack'' a veze graet eus [[John Fitzgerald Kennedy]], bet prezidant [[SUA]], gant e dud
*[[Jack McDevitt]] (g. e 1935), skrivagner skiant-faltazi
*[[Jack Nicholson]] (g. e 1937), aktour stadunanat

== Sevenadur ==
* ''[[Jack and Jill (rimadell)|Jack and Jill]]'', rimadell savet a-raok 1777
*''[[Jack the Giant Killer]]'', kontadenn eus Kernev-Veur
*''[[Jack and the Beanstalk (1922)]]'', film berr bevaat gant Walt Disney
* Jack Sparrow, penndudenn an heuliad filmoù ''[[Pirates of the Caribbean (heuliad filmoù)|Pirates of the Caribbean]]''

== Gwelet ivez ==
* [[Jacky]]

[[Rummad:Berranvioù saoznek]]</text>
      <sha1>6giq0zg847fa33dx5aybbjfbp07bzw8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jacky</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145073</id>
    <revision>
      <id>2188633</id>
      <parentid>2185191</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1346" sha1="2q9dd9o99zkefssknsud8v5bqu4qrp7" xml:space="preserve">{{Disheñvelout}}
'''Jacky''' pe '''Jackie''' zo ur berranv saoznek, diwar an anvioù-bihan [[Jack]], [[John]], [[Jacques]], [[Jacqueline]] hag all. Roet e vez kenkoulz d'ar baotred ha d'ar merc'hed eta. Er broioù gallek ivez, Belgia ha norzh Bro-C'hall dreist-holl, e kaver an anv Jacky ha Jackie, an eil roet d'ar baotred ha egile d'ar merc'hed hepken.

== Tud ==
=== Politikerezh ===
*[[Jacqueline Kennedy]] lesanvet Jackie Kennedy, itron gentañ SUA, gwreg [[John Kennedy]]
* [[Jacky Flippot]], politikour eus [[Strollad Breizh]]

=== Sport ===
*[[Jackie Stewart]] (g. 1939), blenier formulenn 1 skosat
*Jacques Icks, lesanvet [[Jacky Icks]], blenier kirri belgiat
*Keith Jack Oliver (1942), blenier redadegoù kirri saoz, lesanvet [[Jackie Oliver]]
* [[Jacky Durand]] (g. e 1967), marc'hhouarner gall

=== Sevenadur ===
==== {{Belgia}} ====
* ''Jacky'', ur ganaouenn gant [[Jacques Brel]]
==== {{Breizh}} ====
*[[Jacky Molard]], soner
==== {{Bro-C'hall}} ====
*Jacky Boufroura, anv gwir [[Jacques Villeret]] (1951-2005), aktour
* [[Jackie Berroyer]], fentigellour
* [[Jackie Sardou]], aktourez
*[[Jacques Jakubowicz]] lesanvet Jacky, kinniger skinwel
==== {{India}} ====
*[[Jackie Shroff]] (g. 1957), aktour ha filamaozour
==== {{Sina}} ====
*[[Jackie Chan]] (g. 1954), aktour

[[Rummad:Berranvioù saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>2q9dd9o99zkefssknsud8v5bqu4qrp7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ar Gov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145250</id>
    <revision>
      <id>2188483</id>
      <parentid>2185015</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2845" sha1="98rdvkyfl0yvaplpddi4hawel1h5en9" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|ar Gov}}
{{disheñvelout anvioù-tud}}
'''Ar Gov''' zo un [[anv-tiegezh brezhonek]] hag anv ur vicher gozh : ar [[gov]]. Stank e vez kavet e Breizh hag e lec'hioù all ma'z eus tremenet Bretoned. 

== Stummoù all ==
* Kavout a reer ''ar Goff, ar Go, ar Gow, ar Govig''.
* E galleg : ''Le Goff'', ''Le Goffic'', ''Le Govic''.

== Anvioù par er yezhoù all ==
* e [[kerneveureg]] : Angove (An Gov), Goff, Goffe, Trengove
* e gouezeleg Bro-Skos : Mac Gabhann (MacGowan)
* en iwerzhoneg : Mac Gobhann (MacGowan)
* e saozneg : [[Smith]]. Kavet e vez an anv Goff en [[East Anglia]] abalamour d'ar Vretoned o doa kemeret perzh en aloubadeg [[Gwilherm II (dug Normandi)]]
* en alamaneg : [[Schmidt]]
* e nederlandeg : Smet, Smets, Smit, Smits
* e galleg : Lefebvre, Fèvre, etc
* e spagnoleg : Ferrero, Herrero
* e katalaneg : Ferrer, Ferré
* en okitaneg : Fabre, Faure
* e ruseg : Kouznetsov
* e poloneg : Kowalski
* e meur a yezh slavek : Kovaltchouk

== Tud ==
[[Restr:P.L. Travers as Titania in a production with Alan Wilkie.jpg|thumb|Helen Lyndon Goff o c'hoari Titania er pezh-c'hoari ''Hunvre un nozvezh hañv''.]]

=== {{Breizh}} ===
* [[Jean-Pierre Le Goff (orfebour)|Jean-Pierre]] (1716-1790) hag e vab [[Paul Le Goff (orfebour)|Paul Le Goff]] (1754-1840), orfebourien eus Montroulez
* [[Pier ar Go]] (1860-1941), beleg, yezhour
* [[Élie Le Goff]] (1858-1938), kizellour
* [[Charlez ar Govig]] (1863-1932), barzh, skrivagner hag emsaver 
* [[Alan ar Gov]] (1881-1926), beleg ha saver pezhioù-c'hoari brezhonek
* [[Yeun ar Gow]] (1897-1966), skrivagner brezhonek
* [[Alain Le Goff (konter)|Alain Le Goff]] (g. e 1942), konter 
* [[Tristan Le Govic]] (g. 1976), telennour
* [[Vincent Le Goff]] (g. 1989), melldroader
* [[Damien Le Goff]], mestrc'hoarier echedoù
* [[Yael ar Gov]], skrivagnerez vrezhonek

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Jacques Le Goff]] (1924-2014), istorour
* [[Alain Chamfort]] (g. e 1949), anv-leurenn Alain Le Govic, kaner

=== {{Bro-Saoz}} ===
* [[Helen Lyndon Goff]] (1899-1996), skrivagnerez, anavezetoc'h dindan an anv Pamela Lyndon Travers 

=== {{Kernev-Veur}} ===
* [[Michael An Gof]] (m. e 1497), emsaver

=== {{SUA}} ===
* [[Nathan Goff Jr.]] (1843–1920), senedour
* [[Trish Goff]] (g. 1976), diskouezerez-c'hiz
* [[Jared Goff]] (g. 1994), c'hoarier [[melldroad amerikan]]

=== {{Zeland-Nevez}} ===
* [[Phil Goff]], politikour

== Anv-lec'h ==
* [[Gofannon]], un doue er mojennerezh predenek, a vije bet roet e anv da [[Rosko]] ha [[Plougoñ]]
* [[Ar Govelioù]], kumun gozh ha kreiz douaroniel Breizh
* Kerango, Kerangoff : &quot;kêr ar gov&quot;, anv meur a lec'h e Breizh (karter e [[Brest]])
* ''Le Goff'', ur gêriadennig en [[Alberta]], e [[Kanada]]
* ''Goff'', anv meur a gêriadenn er Stadoù-Unanet

== Gwelet ivez ==
* [[Gov]]
* [[Go]]
* [[McGoff]]

[[Rummad:Anvioù-tiegezh brezhonek|Gov, ar]]</text>
      <sha1>98rdvkyfl0yvaplpddi4hawel1h5en9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Baptiste</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145253</id>
    <revision>
      <id>2188636</id>
      <parentid>2185195</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2976" sha1="0j1p431qzo3e0sn645riam0iwmfgio8" xml:space="preserve">{{disheñvelout anvioù-tud}}
'''Jean-Baptiste''' zo un [[anv-bihan gallek]] par d'an anv brezhonek [[Yann-Vadezour]], anv ur sant kristen.

== Tud ==
=== {{Benin}} ===
* [[Jean-Baptiste Hachème]], soudard ha prezidant
=== {{Breizh}} ===
* [[Jean-Baptiste Le Gras]], eskob Treger eus 1572 da 1583
* [[Jean-Baptiste Charles Bouvet de Lozier]] (1706-1788), merdreer hag ergezhour 
* [[Jean-Baptiste Gerbier]] (1725-1788), alvokad
* [[Jean-Baptiste de Lubersac]], eskob Treger eus 1775 da 1780
* [[Jean-Baptiste Chaigneau]] (1739-1832), merdeer ha diplomad 
* [[Jean-Baptiste Le Fournier]] (1778-1838), levrier ha mouller
* [[Jean-Baptiste Joseph Debay]] (1802-1862), kizeller 
* [[Jean-Baptiste Barré]] (1804-1877), kizeller ha livour
* [[Yann Vadezour Olieroù]] (1856-1930), beleg ha skrivagner brezhonek
* Jean-Baptiste-Théodore-Marie Botrel, anavezetoc'h evel [[Théodore Botrel]] (1868-1925), kaner 
* [[Jean-Baptiste Daviais]] (1878-1945), rezistant
* [[Jean-Baptiste Malo]] (1899-1954), gwenvidig
* [[Jean-Baptiste Corlobé]] (1904-1988), arzour 
* [[Yann-Vadezour Lagadeg]] (g. 1932), skrivagner brezhonek 
=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Jean-Baptiste Colbert]] (1619-1683), maodiern ar roue [[Loeiz XIV]]
* Molière, anv-leurenn [[Jean-Baptiste Poquelin]] (1622-1673), c'hoarivaour 
* [[Jean-Baptiste Lully]] (1632-1687), sonaozour 
** hag e vab [[Jean-Baptiste Colbert, markiz Seignelay]] (1651-1690)
* [[Jean-Baptiste Bourguignon d'Anville]] (1697-1782), douaroniour ha kartennour
* [[Jean-Baptiste Vivien de Châteaubrun]] (1686-1775), skrivagner 
* [[Jean-Baptiste le Rond d'Alembert]] (1717-1783), matematikour, mekanikour, fizikour, prederour ha holloueziadurour
* [[Jean-Baptiste Ogée]] (1728-1789), ijinour ha douaroniour
* [[Jean Baptiste Camille de Canclaux]] (1740-1817), jeneral
* [[Jean-Baptiste de Lamarck]] (1744-1829), skiantour
* [[Jean-Baptiste Kléber]] (1753-1800), jeneral e brezelioù an [[Dispac'h gall]]
* [[Jean-Baptiste Carrier]] (1756-1794), politikour ha lazher a-yoc'h 
* [[Jean-Baptiste Raymond de Lacrosse]] (1760-1829), amiral
* [[Jean-Baptiste Bernadotte]] (1763-1844), jeneral ha roue Sveden
* Jean Baptiste Joseph Fourier (1768-1830), brudetoc'h evel [[Joseph Fourier]], fizikour ha jedoniour
* [[Jean-Baptiste-Marie Caffarelli]] (1775–1815), eskob [[Aodoù-an-Hanternoz]] e Breizh
* [[Jean-Baptiste-Camille Corot]] (1796-1875), livour
* [[Jean-Baptiste Charcot]] (1867-1936), mezeg hag ergerzher
* Jean Baptiste [[Édouard Verreaux]] (1810-1868), dastumer, naturour hag evnoniour
* Jean-Baptiste Nicolas Robert Schuman (1886-1963), anavezet dre an anv [[Robert Schuman]], politikour, unan eus « tadoù Europa »

=== {{Bro-Saoz}} ===
* [[Marianne Jean-Baptiste]] (g. 1967), aktourez
=== {{Burkina Faso}} ===
* [[Jean-Baptiste Ouédraogo]] (g. e 1942), soudard ha prezidant
=== {{Burundi}} ===
* [[Jean-Baptiste Bagaza]] (g. e 1946), soudard ha prezidant
== Gwelet ivez ==
* [[Jean]]
* [[Baptiste]]

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>0j1p431qzo3e0sn645riam0iwmfgio8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Julien</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145273</id>
    <revision>
      <id>2188646</id>
      <parentid>2185205</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1489" sha1="nd96a85oxtqmklyb7i50j2li89pnxmq" xml:space="preserve">{{disheñvelout anvioù-tud}}
'''Julien''' zo un [[anv-bihan gallek]] a gaver e saozneg a-wechoù ivez, hag a glot gant an anv brezhonek [[Juluan]]. 

== Tud ==
=== {{Belgia}} ===
* [[Julien Lahaut]] (1884-1950), politikour

=== {{Breizh}} ===
==== Anv-bihan ====
* [[Julien Offray de La Mettrie]] (1709–1751), prederour
* [[Julien Crozet]] (1728-1782), ofiser a vor hag ergerzhour
* [[Julien Gourdel]] (1804-1846), kizeller
* [[Julien Charles Dubois]] (1806-1891), kizeller
* [[Julien-Marie Le Huërou]] (&quot;Juluan ar C'hwerv&quot;, 1807-1843), istorour
* [[Jean-Julien Lemordant]] (1878-1968), livour
* [[Julien Jaffrès]] (g. 1986) kaner ha sonaozer rock
* [[Julien Féret]] (g. 1982), melldroader

==== Anv-tiegezh ====
* [[Michel-Hervé Julien]] (1927-1966), unan eus krouerien an [[SEPNB]]

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Julien ha Marguerite de Ravalet]] (kaset d'ar marv e 1603), breur ha c'hoar
* [[Julien Carette]] (1897-1966), aktour
* [[Julien Green]], anv-pluenn Julian Hartridge Green (1900-1998), skrivagner gallek
* [[Julien Gracq]], anv-pluenn Louis Poirier (1910-2007), skrivagner gallek
* [[Julien Landfried]], politikour 
* [[Julien Lachuer]], melldroader
* [[Julien Bonnaire]] (g. 1978), c'hoarier rugbi
* [[Julien Escudé]], (g. 1979), melldroader
* [[Julien Absalon]] (g. e 1980), marc'hhouarner
* [[Julien Pierre]] (g. 1981), c'hoarier rugbi
* [[Julien Malzieu]] (g. e 1983), rugbier

== Pennadoù kar ==
* [[Saint-Julien]], anv meur a lec'h

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>nd96a85oxtqmklyb7i50j2li89pnxmq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Erwan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145280</id>
    <revision>
      <id>2188562</id>
      <parentid>2185111</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3465" sha1="9psfktucem1wfs38pbctqge5yx1r2o0" xml:space="preserve">'''Erwan''' zo un [[anv-bihan brezhonek]]. Dont a rafe eus ''Eudon'', un anv kozh, ha kar eo d'an anv-bihan gallek [[Yves]], hervez [[Frañsez Falc'hun]] da skouer. Penn meur [[Erwan Helouri]], deuet da vezañ sant Erwan ha sant paeron [[Breizh]] er {{XIVvet kantved}}, ''Ivo'' e anv-bihan e [[latin]] hag ''Yves'' e galleg, en deus lakaet an daou anv da dostaat an eil ouzh egile bepred.  

Kalz stummoù brezhonek all anezhañ a zo. Roet e vez kalz d'ar baotred abaoe eil lodenn an {{XXvet kantved}} e Breizh hag er broioù gallek dreist-holl.

Lidet e vez d'an [[19 a viz Mae]]. Un deiz gouel eo e Breizh pe e-touez Bretoned Pariz abaoe deroù an {{XXvet kantved}}. Gwelet e vez an deiziad-se gant lod evel [[Gouel broadel]] Breizh, diwar skouer [[Gouel Sant Padrig]] en Iwerzhon, [[Gouel Dewi]] e Bro-Gembre pe c'hoazh [[Diada de Sant Jordi|Deiz Sant Jordi]] e Katalonia. Diwar Gouel Sant Erwan eo bet savet [[Gouel Breizh]] gant [[rannvro Breizh]], aozet ganti bep miz Mae.

== Stummoù e-leizh ==
Setu stummoù all eus an anv Erwan :
*Érwan, Erwann, Érwann, Erwane, Eroan, Ervoan, Ervan, Earwinn, Herwan, Herwann, Aerwan, Urvoan
* [[Even]], [[Ewen]], [[Ewan]], [[Evan]], Eon, [[Eozen]], Euzen, Usen, Izoenn
* Ivon, If, Ivi, Yvi, Von, Bon, [[Iwan]] (ur stumm kembraek eo kentoc'h), Ivenn, Nounn
* Iouenn, Ieun, Ioen, Yeun, Yoen, Youen, [[Youenn]], Youwain, Youn, [[Cheun]] hag all

Berranvioù zo ivez : Bonik, Nounik, Vonig, Youennig, Ifig...

== Stummoù gwregel ==
* Erwana hag Erwanez, diouzh Erwan
* Youna ha Youena, diouzh Youen
* berranv : Vonig

== E yezhoù all ==
* [[Ivo]] e latin ha yezhoù all Europa 
* [[Yves]] e galleg 
* [[Ives]] e saozneg 
* ''Evo''

== Tud ==
=== {{Breizh}} ===
*[[Erwan ar Menga]], anv-pluenn ar skrivagner Joseph Auffret
*[[Erwan ar Moal]], skrivagner
*[[Erwan Berthou]], skrivagner ha barzh
*[[Erwan Bouroullec]], dezigner
*[[Erwan Hamon]], talabarder
*[[Erwan Evenou]], skrivagner ha yezhour
*[[Erwan Hupel]], skrivagner ha troour
*[[Erwan Keravec]], soner
*[[Erwan Jozef a Gergelenn a Drevareg]], moraer 
*[[Erwann Kermorvant]], sonaozer filmoù
*[[Erwan Kervella]], skrivagner
*[[Erwan Le Breton]], senarioour bannoù-treset
*[[Erwan Le Saëc]], treser bannoù-treset
*[[Erwan Manac'h]], melldroader
*[[Erwan Quintin]], anv daou zen :
**[[Erwan Quintin (melldroader)]]
**[[Erwan Quintin (soner)]]
*[[Erwan Roparz]], soanzer ha soner [[binioù skos]]
*[[Erwann Surcouf]], treser bannoù-treset
*[[Erwan Tabarly]], merdeer ha skiper
*[[Erwan Tymen]], liorzhour
*[[Erwan Vallerie]] , skrivagner

==== Anvioù-bihan kevrennek ====
* [[Erwan-Vari Gwazdoue]], barzh
* [[Jakez-Erwan Mouton]], skrivagner
* [[Yann-Erwan Broudig]], bredelfennour

=== {{Bro-C'hall}} ===
*[[Erwan Bergot]], milour, skrivagner ha kazetenner
*[[Erwan Bérot]], c'hoarier rugbi XV
*[[Erwan Pain]], c'hoarier hoke sar skorn
*[[Erwann Le Péchoux]], iskrimer
*[[Erwan Le Morhedec]], alvokad ha bloger
*[[Rone|Erwan Castex]], lesanvet Rone, sonaozer elektronek
*[[Erwan Dianteill]], denoniour ha sokiologour 

=== {{Suis}} ===
* [[Erwan Käser]], skier

== Sevenadur ==
* ''Erwan et compagnie'', film suis (2004), hag e heuliad ''Erwan et plus si affinités'' (2012) sevenet gant Marc Décosterd e 2012
* [[Sant-Erwan (bier)|Sant-Erwan]], ur bier
* [[Gouel Erwan]] pe Gouel Breizh, [[gouel broadel Breizh|gouel broadel]] ar vro deuet da vezañ un hollad abadennoù ha festoù bep miz Mae meret gant Rannvro Breizh

[[Rummad:Anvioù-bihan brezhonek]]</text>
      <sha1>9psfktucem1wfs38pbctqge5yx1r2o0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Yves</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145283</id>
    <revision>
      <id>2188641</id>
      <parentid>2185200</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1660" sha1="52thk3p21eyxc9e6ousvlbs857o4mbo" xml:space="preserve">'''Jean-Yves''' zo un [[anv-bihan gallek]] kevrennek graet gant [[Jean]] hag [[Yves]]. A-wechoù e vez troet e brezhoneg e Yann-Erwan.

== Tud ==
=== {{Breizh}} ===
[[REstr:Jean-Yves Lafesse 2011 c.jpg|thumb|250px|Jean-Yves Lafesse.]]
* [[Jean-Yves Couliou]], (1916-1995), livour
* [[Jean-Yves Cozan]] (1939-2015), politikour
* [[Jean-Yves Gautier]] (g. e 1942), aktour 
* [[Jean-Yves Le Drian]] (g. e 1947), politikour
* [[Jean-Yves Lagadeg]] (1949-2020), geriadurour ha yezhoniour war ar brezhoneg
* [[Jean-Yves Plourin]], kelenner brezhoneg
* [[Jean-Yves Veillard]] pe Yann-Cheun Veillard (1939-2020), istorour
* [[Jean-Yves Copy]] (g. e 1937), istorour
* [[Jean-Yves Urien]], kelenner skol-veur
* [[Jean-Yves Lafesse]], fentigellour

==== Yann-Erwan ====
*[[Yann-Erwan Broudig]], bredelfennour 

=== {{Bro-C'hall}} ===
*[[Jean-Yves Ferri]], aozer bannoù-treset 
* [[Jean-Yves Le Gallou]], politiker
* [[Jean-Yves Mitton]] (g. e 1945), aozer bannoù-treset 
* [[Jean-Yves Le Naour]] (g. e 1972), istorour 
* [[Jean-Yves Jouannais]] (ganet e 1964), skrivagner

=== {{Kebek}} ===
* [[Jean-Yves Laforest]] (g. e 1949), politikour
* [[Jean-Yves Leroux]] (g. e 1976), C'hoarier hoke war skorn
* [[Jean-Yves Roy]] (g. e 1949), politikour
* [[Jean-Yves Roy (hoke war skorn)|Jean-Yves Roy]] (g. e 1969), c'hoarier hoke war skorn
* [[Jean-Yves Thériault]] (g. e 1962), soner
* [[Jean-Yves Thériault (kickbokser)|Jean-Yves Thériault]] (g. e 1955), kickbokser

=== {{Suis}} ===
* [[Jean-Yves Béziau]] (g. e 1965), kelenner, matematikour ha klasker
* [[Jean-Yves Cuendet]] (g. e 1970), skier
* [[Jean-Yves Rey]] (g. e 1970), alpaer

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>52thk3p21eyxc9e6ousvlbs857o4mbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Louis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145284</id>
    <revision>
      <id>2188637</id>
      <parentid>2185196</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1519" sha1="6hqps5ye1ucwnyneogh9wyjxm72i0t6" xml:space="preserve">'''Jean-Louis''' zo un [[anv-bihan gallek]] kevrennek graet gant [[Jean]] ha [[Louis]]. Troet eo bet a-wechoù e brezhoneg e Yann-Loeiz.

== Tud ==
=== {{Breizh}} ===

* [[Jean-Louis Hamon]] (1821-1874), livour
* [[Jean-Louis Latour]] (1935-2017), emsaver
* [[Jean-Louis Jossic]] (g. e 1947), kaner ha politikour

==== Yann-Loeiz ====
* Yann-Loeiz Chapalan pe [[Jean-Louis Chapalain]] (1880-1956), beleg ha troour
* Yann-Loeiz-Mari Floc'h, [[Loeiz ar Floc'h]] e anv-pluenn, skrivagner
* [[Yann-Loeiz Keramanac'h]] (1790-1860), beleg ha troour
* [[Yann-Loeiz Rozeg]] (1898-1946), beleg ha skrivagner
* [[Yann-Loeiz Emili]] (1884-1923), kazetenner, skrivagner ha troour brezhonek
* [[Yann Loeiz Prijant]] (1878-1962), beleg
* [[Yann-Loeiz Herri]] pe Jean-Louis Henry (1861–1941), labourer-douar, politiker ha skrivagner brezhonek

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Jean-Louis-Ébénézer Reynier]] (1771-1814), jeneral gall a orin suis
* [[Jean-Louis Barrault]], aktour
* [[Jean-Louis Ughetto]] (1938-2011), ijinour ar son er sinema ha skrivagner
* [[Jean-Louis Aubert]], kaner
* [[Jean-Louis Borloo]], politikour ha ministr
* [[Jean-Louis Debré]], politikour, prezidant [[Kuzul bonreizhel (Frañs)|Kuzul ar Vonreizh]]
* [[Jean-Louis Étienne]], ergerzher
* [[Jean-Louis Murat]], kaner
* [[Jean-Louis Trintignant]], aktour
* [[Jean-Louis Bourlanges]], politikour
* [[Jean-Louis Bruguière]], barner
* [[Jean-Louis David]], ficher-blev
* [[Jean-Louis Servan-Schreiber]] (g. e 1937), kazetenner

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>6hqps5ye1ucwnyneogh9wyjxm72i0t6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Pierre</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145286</id>
    <revision>
      <id>2188640</id>
      <parentid>2185199</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="957" sha1="1gf9mp8zohillwrmv1ga9vhzm77z9g3" xml:space="preserve">'''Jean-Pierre''' zo un [[anv-bihan gallek]] kevrennek graet gant [[Jean]] ha [[Pierre]]. Troet eo e [[Yann-Bêr]] e brezhoneg.

== Tud ==
=== {{Breizh}} ===
[[Restr:JpMathias.PARjpFouquet.jpg |thumb|Jean-Pierre Mathias o kontañ e [[Kleger]] e 2010.]]
* [[Jean-Pierre Ledunois]], yezhoniour
* [[Jean-Pierre Mathias]], konter
* [[Jean-Pierre Vincent]], emsaver

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Jean-Pierre Beltoise]], blenier redadegoù kirri
* [[Jean-Pierre Chevènement]], politikour
* [[Jean-Pierre Coffe]], lusker skingomz ha skinwel
* [[Jean-Pierre Elkabbach]], kazetener
* [[Jean-Pierre Jarier]], blenier redadegoù kirri
* [[Jean-Pierre Jeunet]], filmaozer
* [[Jean-Pierre Léaud]], aktour
* [[Jean-Pierre Marielle]], aktour
* [[Jean-Pierre Melville]], filmaozer hag aktor
* [[Jean-Pierre Mocky]], filmaozer
* [[Jean-Pierre Papin]], melldroader
* [[Jean-Pierre Raffarin]], politikour
* [[Jean-Pierre Thiollet]], skrivagner

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>1gf9mp8zohillwrmv1ga9vhzm77z9g3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ar Gall</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145303</id>
    <revision>
      <id>2188482</id>
      <parentid>2185014</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2612" sha1="sxelwbn9jtzplyf1rt1wvv9pey33uup" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|ar Gall}}
'''Ar Gall''' zo un [[anv-tiegezh brezhonek]] a gaver stank e Breizh. Gallekaet eo bet e ''Le Gall'' gant marilh gall ar boblañs, a-wechoù ''Le Gal''. Argall zo un anv-tiegezh ral awalac'h a gaver e Bro-Saoz ivez. [[Gall (anv-tiegezh)|Gall]] avat zo un anv-tiegezh all n'eus netra da welout gant an anv breizhat.

== Adstummoù ==
* Gallo hag [[ar Gallo]]
* Gallou hag [[ar Gallou]]
* Gallig hag [[ar Gallig]]

== Tud ==
=== {{Breizh}} ===
* [[Aleksandr ar Gall]] (g. e 1982), troer
* [[Alexis Le Gall]] (1921-2019), ezel eus ar [[Frañs Dieub]]
* [[Alphonse Le Gall]] (1931-2016), melldroader
* [[Amélie Le Gall]] (1872-?), marc'hhouarnez
* [[Anthony Le Gall]] (g. e 1985), melldroader
* [[Chanig ar Gall]] (1922-2012), skrivagnerez vrezhonek, luskerez skingomz ha skinwel
* [[Charlez ar Gall]] (1921-2010), skrivagner brezhonek, lusker skingomz ha skinwel
* [[Corinne Le Gal]] (g. e 1961), marc'hhouarnerez
* [[David ar Gall]] (g. e 1969), skrivagner brezhonek
* [[Franck Le Gall]] (né en 1964), mezeg sport, mab Alphonse Le Gall
* [[Herve ar Gall]] (G. e 1952), skrivagner brezhonek
* [[Jean-François Le Gall]] (g. e 1959), matematikour
* [[Jules Le Gall]] (1881-1944), sindikalour hag anarkour 
* [[Nicolas Joseph Marie Le Gall]] (1787-1860), reizhaouer ha louzawour
* [[Norbert Le Gall]], kizeller
* [[Patrick Le Gall]], filmaozer
* [[Philippe Le Gall (livour)|Philippe Le Gall]] (g. e 1951), livour
* [[Pierre Le Gall (luc'hskeudenner)|Pierre Le Gall]] (g. e 1948), luc'hskeudenner
* [[Pêr ar Gall]] (1911-1988), beleg ha troer
* [[Robert Le Gall (soner)|Robert Le Gall]] (g. e 1952), soner
* [[Roger Le Gall]] (? - 1944), rezistant
* [[Yann ar Gall]] (1885-1975), skrivagner brezhonek ha rezistant
* [[Yann-Vari ar Gall]] (1855-1935), beleg

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[André Le Gall]] (1917-1974), aktour
* [[Frank Le Gall]] (g. e 1959), aozer bannoù-treset
* [[Jean Le Gall (politikour)|Jean Le Gall]] (g. e 1922), mezeg ha politikour
* [[Jean-Yves Le Gall]] (g. e 1959), ijinour
* [[Joël Le Gall]] (1913-1991), arkeologour
* [[Martin Le Gall]] (G. e 1975), filmaozer ha senarioour
* [[Robert Le Gall (eskob)|Robert Le Gall]] (g. e 1946), prelad ha lidelour

== A bep seurt ==
* ''Le Gall'', ur merk boued-laezh
* ''[[Jacques Le Gall]]'', heuliad bannoù-treset krouet gant [[Mitacq]] ha [[Jean-Michel Charlier]] er [[Kazetenn Spirou|gazetenn Spirou]]''

== Gwelet ivez ==
* [[Gall]], ur pennad disheñvelout
*[[Gall (anv-tiegezh)|Gall]], un anv-tiegezh hep liamm gant ar Gall
* [[ar Saoz]], un anv-tiegezh

{{DEFAULTSORT:Gall, ar}}
[[Rummad:Anvioù-tiegezh brezhonek]]</text>
      <sha1>sxelwbn9jtzplyf1rt1wvv9pey33uup</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ar Saoz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145304</id>
    <revision>
      <id>2188484</id>
      <parentid>2185017</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1070" sha1="dvtzvoset4ac4qavr2c9gnxlr000jm4" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|ar Saoz}}
'''Ar Saoz''' zo un [[anv-tiegezh brezhonek]] a zo bet gallekaet e ''Le Saux'' ha ''Le Sausse'' gant marilh gall ar boblañs.

== Anvioù-tiegezh kar er yezhoù all ==
* Langlois, Langlais
* English

== Tud ==
=== {{Breizh}} ===
* [[Tereza Desbordes]], anv-pluenn Marie-Thérèse Le Saux (g. e 1934), skrivagnerez hag embannerez vrezhonek
* [[Alain Le Saux (arzhour)|Alain Le Saux]] (1936-2015), arzour, rener arzel ha skeudennaouer
* [[Alain Le Saux (barzh)|Alain Le Saux]] (1959-), skrivagner ha barzh
* [[Henri Le Saux]] ([[1910]]-[[1973]]), manac'h
* [[Pierre Le Sausse|Pier ar Saoz]] (1899-1980), skrivagner brezhonek, ''Bleun Benal'' e anv-pluenn
* [[Yannick Le Saux]], melldroader
* [[Yves Le Saux]] ([[1960]]-), eskob

=== {{Jerzenez}} ===
* [[Graeme Le Saux]] (g. e 1968), melldroader

== Tudennoù faltazi ==
* Franck Le Saux, penndudenn ar stirad breizhveuriat [[The level (stirad)|The Level]].

== Gwelet ivez ==
* [[Saoz]]
* [[Ker Saoz]] ha [[Kersaozon]]
* [[ar Gall]]

{{DEFAULTSORT:Saoz, Ar}}
[[Rummad:Anvioù-tiegezh brezhonek]]</text>
      <sha1>dvtzvoset4ac4qavr2c9gnxlr000jm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>De La Tour</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145324</id>
    <revision>
      <id>2188547</id>
      <parentid>2185092</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="947" sha1="r2v7esu6agsqjxpc9csudvfw9rn1hjj" xml:space="preserve">{{disheñvelout anvioù-tud}}
'''De la Tour''' pe '''de La Tour''' zo un [[anv-tiegezh gallek]].

=== Tud ===
=== {{Breizh}} ===
* [[François de la Tour]], eskob Treger eus 1583 da 1587

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Tiegezh de La Tour du Pin]], un tiegezh eus proviñs kozh Viennois
* [[Tiegezh de La Tour-Châtillon de Zurlauben]]
* [[Tiegezh de La Tour d'Auvergne]], genidik eus [[La Tor d'Auvèrnha]] en [[Aovergn]], hag en he zouez :
** [[Henri de La Tour d'Auvergne]] (1611-1675), jeneral gall 
** [[Théophile-Malo Corret de La Tour d'Auvergne]] (1743-1800), soudard ha keltiegour breizhat
* [[Maurice-Quentin de La Tour]] (1704-1788), poltredour ha pastelour

=== {{Bro-Saoz}} ===
* [[Frances de la Tour]] (g. e 1944), aktourez 
* [[Andy de la Tour]] (g. e 1949), aktour

=== {{Loren}} ===
* [[Georges de La Tour]] (1593-1652), livour

== Gwelet ivez ==
* [[Delatour]]
* [[Deltour]]
* [[Latour]]
* [[Tour]]

[[Rummad:Anvioù-tiegezh gallek]]</text>
      <sha1>r2v7esu6agsqjxpc9csudvfw9rn1hjj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Abdallah</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145332</id>
    <revision>
      <id>2188456</id>
      <parentid>2184989</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2511" sha1="jl3rz2mex7grxqgpja3vl4n5fr5bs1s" xml:space="preserve">'''Abdallah''', '''Abdoullah''' pe c'hoazh '''Abdellah''' (&lt;big&gt; عبد الله &lt;/big&gt; en [[arabeg]]) zo un [[anv divoutin]] arabek savet gant ar gerioù ''ʿAbd'' (servijer) hag ''[[Allah]]'' (&quot;An doue&quot;, an taol-mouezh war an eil silabenn). Un [[anv-bihan]] eo, deuet da vezañ un anv-tiegezh ivez. 

Koshoc'h eo an anv eget an [[islam]] avat. Kar d'an anvioù [[bibl]]ek Abdiel hag [[Ovadia]] eo, ha heñvelster ganto. Daou [[rabin]] Abdoullah o anv a oa e [[Medina]] a-raok an islam : Abdoullah ibn Salam hag Abdoullah ibn Chouria. Bez' emañ ivez ar [[yuzevien|yuzev]] eus [[Yemen]] Abdoullah ibn Saba e-pad emled an islam.

Stank e vez kavet an anv-bihan Abdallah e-touez ar vuzulmaned hag ivez ar [[Mizrac'hed|yuzevien Mizrac'h]], dreist-holl e [[Siria]] hag en [[Irak]]. 

== Stummoù all ==
* Stumm berr : Abdel, Abdoul, Abdul
* Stummoù all : Abd Allah, Abdala, Abdullah, Abdulah ([[Bosnia]]), Abdelilah, Abdollah ([[Iran]]), Abdulai
* [[Abdoulaye]] en [[Afrika]] du

== Er yezhoù all ==
* ''Servus Dei'' e [[latin]]
* ''Serdieu'' e [[galleg]]
* Абдулла́ (''Abdoulla'') e [[rusianeg]]
* Габдулла́ (''Gabdoulla'') en [[adigeg]] ([[Kaokaz]] an Norzh)
* ''Gwazdoue / Goasdoue'' e [[brezhoneg]]

== Tud ==
=== Anvioù-bihan===
;Abdallah
* [[Abd Allah ibn az-Zubayr]] (623-692), niz [[Aicha]]
* [[Abdallah Ibn Yasin]] (war-dro 1050 - war-dro 1059), doueoniour
* [[Abdallah Iañ Jordania|Abdallah Iañ]] (1882-1951), roue [[Jordania]]
* [[Abdallah II]] (ganet e 1962), e vab-kuñv, roue Jordania
* [[Abdallah ben Abdelaziz Al Saoud]] (1924-2005), roue [[Arabia Saoudat]]
;Abdullah
* [['Abdullah ibn 'Abdil-Mouttalib]], tad ar [[profed]] [[Mahomed]]
* [[Abdullah ibn Masud]] hag [[Abdullah ibn Omar]], keneiled ar profed Mahomed 
* [[Abdullah Ahmad Badawi]] (ganet e 1939), kentañ minitr [[Malaysia]]
* [[Abdullah Öcalan]] (ganet e 1949), bet e penn [[Strollad Labourerion Kurdistan]]
* [[Ali Abdullah Salih]] (1942-2017), prezidant Yemen
* [[Abdullah Shah]], (ganet e 1959), roue Malaysia
* [[Abdullah Abdullah]] (ganet e 1960), den a [[Stad]] [[Afghanistan|afghan]]
=== Anvioù-tiegezh ===
;Abdallah
* [[Ahmed Abdallah]] (1919-1989), prezidant [[Komorez]]
* [[George Ibrahim Abdallah]] (ganet e 1951), stourmer komunour libanat

== Tudennoù ==
* [[Abdallah (Tintin)|Abdallah]], mab an emir Mohammed Ben Kalish Ezab er [[bannoù-treset]] ''[[Troioù-kaer Tintin]]'' gant [[Hergé]].

== Pennadoù kar ==
* [[Abdelaziz]]

[[Rummad:Anvioù-bihan arabek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh arabek]]</text>
      <sha1>jl3rz2mex7grxqgpja3vl4n5fr5bs1s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Brian</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145360</id>
    <revision>
      <id>2188513</id>
      <parentid>2185052</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2309" sha1="5b2q9sp1xof1sjrpk4i730d6pmzeglr" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Brian''' zo un [[anv-bihan brezhonek]] kozh tremenet en inizi breizhveuriat gant Bretoned deuet gant aloubadeg [[Gwilherm II (dug Normandi)]] er Grennamzer. Anavezet e oa e Bro-Iwerzhon ivez. En em strewet en deus an anv en holl bed saoznek, a-wechoù skrivet [[Bryan]] pe [[Bryant]]. Pevare anv-bihan ar baotred a oa e Bro-Saoz ha Bro-Gembre e [[1934]], ha dic'hizet eo bremañ. War ar c'hiz oa er Stadoù-Unanet er bloavezhioù 1970. Deuet mat eo e Suamerika bremañ, dreist-holl Arc'hantina hag Uruguay, abaoe ar bloavezhioù 1990.

Lidet e vez d'an [[18 a viz Kerzu]] evel [[Briag]]. Rannañ a ra ur wrizienn geltiek voutin gantañ : ''bri'' hag a dalv « uhelder ».

Kavet e vez ivez evel anv-tiegezh, e [[Breizh-Veur]], e [[Bro-Iwerzhon]] ([[O'Brian]], Ó Briain), ha skrivet [[Briant]], Brient ha [[Briand]] e [[Breizh]] hag e [[Bro-C'hall]].

Kavout a reer ivez an anv-tiegezh Brian en Okitania peogwir eo un anv okitanek kozh hag a dalv kement ha [[lambrig]].{{Daveoù a vank}}

== Tud ==
=== {{Belgia}} ===
* [[Brian Molko]] (g. e 1972), kaner [[Placebo]] a orin stadunanat ha skosat

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Brian Joubert]] (g. e 1984), ruziker arzel

=== {{Bro-Saoz}} ===
* [[Brien FitzCount]] (e-tro 1090 – e-tro 1149), priñs
* [[Brian Houghton Hodgson]] (1800 pe 1801-1894), etnologour ha naturour
* [[Bryan Ferry]] (g. e 1945), soner ha kaner-sonaozer
* [[Brian May]], gitarour ar strollad [[Queen (laz-seniñ)|Queen]]

=== {{Iwerzhon}} ===
* [[Brian Boru]] (941–1014), roue
* [[Brian Ó Nualláin]] (1911–1966), skrivagner ha kazetenner 
* [[Brian Moore]] (1921-1999), romantour
* [[Brian Cowen]] (g. e 1960), politikour
* [[Brian Kelly]] (g. e 1978), mestrc'hoarier echedoù

=== {{Kembre}} ===
* [[Brian David Josephson]] (g. e 1940), fizikour

=== {{Manav}} ===
* [[Brian Stowell]] (1936-2019), skrivagner manavek

=== {{SUA}} ===
* [[Brian De Palma]] (g. e 1940), filmaozer

== Sevenadur ==
* Brian zo unan eus mibien [[Tuireann]] er mojennoù gouezelek
* ''Monty Python's Life of Brian'' (1979), ur gomedienn gant ar [[Monty Python]]

== Pennadoù kar ==
* [[Briant]]
* [[Briand]]
* [[Bryan]]
* [[Brien]]
* [[Briag (anv)]]

[[Rummad:Anvioù-bihan brezhonek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh okitanek]]</text>
      <sha1>5b2q9sp1xof1sjrpk4i730d6pmzeglr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Francis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145362</id>
    <revision>
      <id>2188576</id>
      <parentid>2185128</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1833" sha1="l2945wt7w9ztr1dbzhv53v1u2a9p2f8" xml:space="preserve">'''Francis''' zo un [[anv-bihan saoznek]] kar da [[Frañsez]]. Kavet e vez ivez evel anv-tiegezh er broioù [[saoznek]],  hag e [[galleg]] ivez evel anv-bihan.

== Tud ==
[[Restr:Somer Francis Bacon.jpg|thumb|[[Francis Bacon]] livet gant [[Frans Pourbus ar Yaouankañ]], 1617.]]
=== {{Breizh}} ===
* [[Francis Renaud]] (1887-1973), kizeller
* [[Francis Gourvil]] (1889-1984), skrivagner brezhonek 
* [[Francis Moal]] (1898-1979), kaner ha sonaozer
* [[Francis Bayer du Kern]] (1912-1940), barzh brezhonek ha stourmer 
* [[Francis Guinard]] (1913-1996), kizeller 
* [[Francis Pellerin]] (1915-1998), kizeller
* [[Francis Favereau]] (g. e 1948), geriadurour

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Francis Picabia]] (1879-1953), livour 
* [[Francis Blanche]] (1921-1974), aktour
* [[Francis Heaulme]]
* [[Francis Cabrel]] (g. e 1953), kaner-sonaozer

=== {{Bro-Saoz}} ===
* [[Francis Drake]] (1540 ? - 1596), kourser hag ergerzher
* [[Francis Bacon (prederour)|Francis Bacon]] (1561-1626), prederour
* [[Francis Bacon (arzour)|Francis Bacon]] (1909-1992), arzour

=== {{Iwerzhon}} ===
* [[Francis Ledwidge]] (1887–1917), barzh

=== {{SUA}} ===
[[Restr:Francis Ford Coppola 2011 CC.jpg|thumb|[[Francis Ford Coppola]] e Comic Con [[San Diego (Kalifornia)]] e 2011.]]
* [[Francis James Child]] (1825-1896), dastumer kanaouennoù
* [[Francis Marion Crawford]] (1854-1909), skrivagner 
* [[Francis Scott Fitzgerald]] (1896–1940), romantour 
* [[Francis Ford Coppola]] (g. e 1939), produour ha sevener filmoù

=== Anv-tiegezh ===
* [[Connie Francis]] (1937–2025), kanerez stadunanat
* [[Leigh Francis]] (g. e 1973), kaner hag aktour saoz

== A bep seurt ==
* [[Francis Jackson Project]], ul laz-seniñ funky

== Gwelet ivez ==
* [[Frances]]
* [[Frank]]
* [[Franck]]
* [[Frañsez]]

[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>l2945wt7w9ztr1dbzhv53v1u2a9p2f8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Annie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145376</id>
    <revision>
      <id>2188477</id>
      <parentid>2185009</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:52:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="783" sha1="jwst8xhaq176hced1vr7wmmn3y1rbjk" xml:space="preserve">'''Annie''' zo ur stumm saoznek eus an [[anv-bihan]] [[Anne]], [[Ann]], [[Anna]] ha re all, tremenet e galleg ivez. 

== Tud ==
=== {{Breizh}} ===
* [[Annie Ebrel]] (g. e 1969), kanerez vrezhonek
* [[Anni Kozh]] (g. e 1945), skrivagnerez vrezhonek
* [[Annie Le Houérou]], politikourez

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Annie France]] (1915-2012), aktourez
* [[Annie Girardot]] (1931-2011), aktourez

=== {{Bro-Skos}} ===
* [[Annie Lennox]] (g. e 1954), kanerez 

=== {{SUA}} ===
* [[Annie Proulx]] (g. e 1935), skrivagnerez

== Sonerezh ==
Kregiñ a ra ar ganaouenn ''Les sucettes'' savet gant [[Serge Gainsbourg]] evel-henn : « ''Annie aime les sucettes, les sucettes à l'anis'' ».

[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan nederlandek]]</text>
      <sha1>jwst8xhaq176hced1vr7wmmn3y1rbjk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gabriel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145387</id>
    <revision>
      <id>2188581</id>
      <parentid>2185136</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3219" sha1="l1g8a26jmlg70ety0tjrh6ecccvosxg" xml:space="preserve">'''Gabriel''' (hebraeg גַבְרִיאֵל ; aramaeg ܓܒܪܐܝܠ) zo un [[anv-bihan]] kristen a gaver e meur a yezh. Dont a ra eus anv an [[arc'hael]] [[Gabriel (Arc'hael)|Gabriel]] meneget er [[relijionoù a-ziwar Abraham]]. Talvezout a ra en hebraeg « Doue zo un den kreñv » pe « nerzh Doue ».

== Stummoù all ==
* [[Gabriele]] en italianeg
* [[Jibril]] en arabeg
* Gábor en hungareg
* Гавриил (Gavril) e rusianeg
* Gab, Biel, Gabby, Gaby... zo berranvioù
* hag ar stummoù gwregel : 
** [[Gabriela]] e kastilhaneg, portugaleg, roumaneg, poloneg ha meur a yezh all
** [[Gabriella]] en italianeg hag hungareg
** [[Gabrielle]] e galleg

== Tud ==
=== Anv-bihan ===
==== {{Alamagn}} ====
* [[Gabriel Fahrenheit]] (1686-1736), fizikour
 
==== {{Armenia}} ====
* [[Gabriel Sarkisyan]] (g. e 1983), mestrc'hoarier echedoù

==== {{Brazil}} ====
* [[Gabriel o Pensador]] (g. e 1974), kaner ha sonaozer

==== {{Breizh}} ====
[[Restr:Gabriel Guist'hau.jpg|thumb|250px|Gabriel Guist'hau.]]
* [[Gabriel Calloet-Kerbrat]] (etre 1616 ha 1620-goude 1688), gounezoniour ha skrivagner
* [[Gabriel Deshayes]] (1767 e [[Benion]] - 1841 e e [[Sant-Laorañs-ar-Sevr]]), beleg, diazezer Seurezed an Deskadurezh Kristen [[Gweltaz-Lambrizig]] e Bro-Naoned
* [[Gabriel-Marie Caroff]] (1807-1888), beleg ha troour brezhonek
* [[Gab Milin]] (1822-1895), skrivagner brezhonek
* [[Gabriel Morvan]] (1829-1886), beleg, skrivagner brezhonek
* [[Gabriel Guist'hau]] (1863-1931), maer Naoned
* [[Gabriel Lannuzel]] (1888- 1916?), soudard
* [[Biel Elies]] (1910-1978), beleg, ofiser ha skrivagner brezhonek
* [[Biel Cabon]] (1920-2000), beleg ha troour brezhonek

==== {{Bro-C'hall}} ====
* [[Gabriel Iañ Montgomery]] (1530-1574), brezelour, lazher ar roue [[Herri II (Bro-C'hall)|Herri II]]
* [[Gabriel Fauré]] (1845-1924), sonaozer
* [[Gabriel Matzneff]] (g. e 1936), skrivagner
* [[Gabriel Yacoub]] (g. e 1952), kaner ha soner
* [[Gabriel Attal]] , politiker.

===={{Chile}}====
* [[Gabriel Boric]] (g. e 1986), prezidant ar vro

==== {{Euskal Herria}} ====
[[Restr:Placa Gabriel Celaya.jpg|thumb|250px|Plakenn e koun Gabriel Celaya en ti ma veve e Madrid betek e varv.]]
* [[Gabriel Celaya]] (1911-1999), skrivagner spagnolek

==== {{Iwerzhon}} ====
* [[Gabriel Byrne]] (g. e 1950), aktour

==== {{Kolombia}} ====
* [[Gabriel García Márquez]] (1927-2014), skrivagner, prix Nobel al lennegezh

==== {{Madagaskar}} ====
* [[Gabriel Ramanantsoa]] (1906-1979), soudard ha prezidant

==== {{Suis}} ====
* [[Jean-Gabriel Prêtre]] (1768-1849), livour loened

=== Anv-tiegezh ===
[[Restr:Peter Gabriel - Back To Front 2014 2 (cropped).jpg|thumb|250px|Peter Gabriel e Torino e 2014.]]
* [[Jacques Gabriel (1667-1742)|Jacques Gabriel]] (1667-1742), saver gall, graet gantañ an ostel Gabriel en Oriant
* [[Peter Gabriel]] (g. e 1950), kaner-sonaozer saoz
* [[Ana Gabriel]] (g. e 1955), kanerez ha sonaozourez vec'hikan
* [[Juan Gabriel]] (g. e 1950), kaner hag aktour mec'hikan

== Anvioù-lec'h ==
* lenn Gabriel, e rannvro [[Nord-du-Québec]] e [[Kebek]]
* enez Gabriel e [[Nunavut]], e [[Kanada]]
* menez Gabriel e [[Kontelezh Korkig]], en Iwerzhon

== Gwelet ivez ==
* [[Saint-Gabriel]]
* [[San Gabriel]]

[[Rummad:Anvioù-bihan]]</text>
      <sha1>l1g8a26jmlg70ety0tjrh6ecccvosxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gilbert</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145446</id>
    <revision>
      <id>2188595</id>
      <parentid>2185148</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1757" sha1="ggymkkunga1dn8wl04pzliq8q3lsn1m" xml:space="preserve">'''Gilbert''' zo un [[anv-bihan gallek]], saoznek ([ˈɡɪl-]), alamanek ha nederlandek a-orin norman. Dont a ra eus ar germanek ''Gisilberht'', savet diwar daou c'her ''gisil, gisel'' « hampe de flêche » (pe gisal, gisel « mac'hiad ») ha ''berht'' « brudet, skedus ». Degaset e oa da Vro-Saoz gant aloubadeg [[Gwilherm II (dug Normandi)]]. Stank e oa er Grennamzer, araok digreskiñ betek al lodenn gentañ eus an XXvet kantved ma eo bet diouzh ar c'hiz endro e Bro-C'hall ha Bro-Saoz. Diskaret en deus diwar neuze. Un anv-tiegezh eo ivez.

== Stummoù gwregel ==
* Gilberte 
* Gilberthe

== er yezhoù all ==
* Gilbertus e [[latin]]
* [[Gilberto]] e [[spagnoleg]], [[portugaleg]] hag [[italianeg]] 
* Giselbert ha Giselbrecht ivez en alamaneg
* Guilbert evel anv-tiegezh e normaneg-ha-pikardeg
* Гилберт e [[ruseg]]
* Jilbert, Jilber e [[turkeg]]
* גילבערט ( Gylbʻrt) e [[yideg]]
* Gil zo ur berranv saoznek

== Tud ==
Kalz sent Gilbert a zo.
=== {{SUA}} ===
* [[Gilbert Stuart]] (1755-1828), livour
* [[Gilbert William Gaul]] (1855-1919), skeudenner ha livour milourel
* [[Gilbert Gottfried]] (g. e 1955), aktour 
=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Gilbert du Motier de La Fayette]] (1757-1834), politikour
* [[Gilbert Bécaud]] (1927-2001), kaner 
=== {{Kernev-Veur}} ===
* [[Gilbert Hunter Doble]] (1880-1945), beleg hag istorour

== Douaroniezh ==
* Enez Gilbert, anv kozh [[Tungaru]] er Meurvor Habask, e [[Republik Kiribati]],
* [[Gilbert (Arizona)]], ur gêr er [[Stadoù-Unanet]]

== Gwelet ivez ==
* [[Gisbert]]
* [[Gilberts]]

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan alamanek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan nederlandek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh gallek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh saoznek]]</text>
      <sha1>ggymkkunga1dn8wl04pzliq8q3lsn1m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Camille</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145544</id>
    <revision>
      <id>2188523</id>
      <parentid>2185061</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2254" sha1="1mfjc9yxd0y126kgxougb24v9ld65jo" xml:space="preserve">'''Camille''' zo un [[anv-bihan gallek]] roet kenkoulz d'ar baotred ha d'ar merc'hed. 

== Stummoù all ==
* Camillus e latin
* Kamil ha Kamila e brezhoneg
* Camillo en italianeg
* Camilia, Camilla, Camillette, Camillia ha Milla

== Sent ha gwenvidigion ==
* [[Kamila Écoulives]] (?-437), santez kloastret e-kichen Auxerre, lidet d'an 3 a viz Meurzh
* [[Camillus Lellis]] (1550-1614), sant lidet d'ar 14 a viz Gouere

== Tud ==
=== Paotred ===
* [[Marcus Furius Camillus]] pe ''Camille'' (IVvet kantved kent JK), jeneral roman, enoret evel eil diazezer Roma gant ar Romaned
* [[Camille de Lorraine]] (1725-1780), gouarnour Provañs etre 1770 ha 1780
* [[Camille Desmoulins]] (1760–1794), kazetenner ha dispac'her gall
==== XIXvet kantved ====
* [[Jean Baptiste Camille de Canclaux]] (1740-1817), jeneral gall
* [[Camille Corot]] (1796–1875), livour gall
* [[Camille Pissarro]] (1830–1903), livour impresionour gall ha danat
==== XXvet kantved ====
* [[Camille Bryen]] (1907-1977), arzour, barzh ha livour breizhat
* [[Camille Chamoun]] (1900–1987), prezidant [[Liban]]
* [[Camille Erlanger]] (1863-1919), sonaozer gall
* [[Camille Flammarion]] (1842–1925), steredonour ha skrivagner gall
* [[Camille Jordan]] (1838-1922), matematikour gall
* Kamil ar Merser Erm pe [[Camille Le Mercier d'Erm]] (1888-1978), barzh hag emsaver
* [[Camille Saint-Saëns]] (1835–1921), sonaozer gall

=== Merc'hed ===
* [[Kamila (brezelourez)|Kamila]], rouanez ar [[Volsked]] en ''[[Aeneis]]''
* [[Kamila (Horatii)|Kamila]], c'hoar an tri [[Hotatius]]
==== XXvet kantved ====
* [[Camille Claudel]] (1864–1943), kizellerez c'hall
* [[Camilla Shand]] (1947-), dugez Kernev-Veur, pried ar priñs a Gembre
==== XXIvet kantved ====
* [[Camille Abily]] (g. e 1984), melldroaderez vreizhat
* [[Camille ha Kennerly Kitt|Camille Kitt]] (ganet e 1988), aktourez ha telennerez stadunanat, ha c'hoar gevell da gKennerly Kitt
* [[Camille Lepage]] (1988-2014), fotokazetennerez c'hall drouklazhet e [[Republik Kreizafrikan]]
* [[Camille (kanerez)|Camille]] (g. e 1978), anv-leurenn Camille Dalmais, kanerez c'hall

== A bep seurt ==
* Camille, un dudenn er c'hoari video [[League of Legends]]

[[Rummad:Anvioù-bihan paotred gallek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan merc'hed gallek]]</text>
      <sha1>1mfjc9yxd0y126kgxougb24v9ld65jo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kemener (anv-tiegezh)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>145581</id>
    <revision>
      <id>2188654</id>
      <parentid>2185214</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1346" sha1="2o93uz9i6bbqvrqhh3yna4jeof9sluv" xml:space="preserve">'''Kemener''' hag '''ar C'hemener''' zo [[anv-tiegezh brezhonek|anvioù-tiegezh brezhonek]] a zeu eus ur vicher : ar [[kemener|c'hemener]]. E marilh ar boblañs gallek e vez skrivet ''Quémener, Quemener, Quénémer, Quémeneur, Quemeneur, Quéméneur'' pe c'hoazh ''Le Quémener, Le Quéméner, Le Quémeneur''.

== Anvioù-tiegezh kar e yezhoù all ==
* [[Taylor]] e saozneg
* [[Schneider]] ha [[Schroeder]] en alamaneg
* [[Snijder]] e nederlandeg
* [[Sastre]] e spagnoleg

== Tud ==
* [[Pierre Quéméneur]] (1877-1923), den a afer ha politikour dianket, ar pezh a grogo an [[afer Seznec]]
* [[J. S. Quémeneur]], anv-pluenn Jean Seignard (1922-2016), saver [[Romant polis|romantoù-polis]]
* [[Frañsez ar C'hemener]] (1924-2009), beleg, rener hag alunezer [[Ti ar Vretoned]] e Pariz
* [[Yann-Bêr Kemener]] (1950-), bet kelenner war an [[alamaneg]] hag ar brezhoneg, saver levrioù brezhonek : hentennoù, yaouankiz ha romantoù
* [[Yann-Fañch Kemener]] (1957-2019), kaner kan-ha-diskan ha dastumer sonioù-pobl
* [[Nicolas Quemener]] (g. e 1964), soner
* [[Perrig Quéméneur]] (g. e 1984), marc'hhouarner
* [[Ronan Quemener]] (g. e 1988), diwaller hoke war skorn
* [[Hervé Quéméner]], kazetenner ha skrivagner

== Sonerezh ==
* « [[La Complainte de Jean Quémeneur]] », ur c'han martolod gallek.

[[Rummad:Anvioù-tiegezh brezhonek]]</text>
      <sha1>2o93uz9i6bbqvrqhh3yna4jeof9sluv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jimmy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147134</id>
    <revision>
      <id>2188643</id>
      <parentid>2185202</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1429" sha1="5aigwxvm2oxdstkkxkazzoqg3pb2mwh" xml:space="preserve">{{disheñvelout anvioù-tud}}
'''Jimmy''' zo ur berranv eus [[James]] e [[saozneg]]. 

== Stummoù all ==
Jimmie, Jimi, [[Jim]].
== Tud ==
=== {{Breizh}} ===
* [[Jimmy Pahun]] (g. e 1962), bageer-dre-lien ha politikour
=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Jimmy Briand]] (g. e 1985), melldroader
=== {{Guatemala}} ===
* [[Jimmy Morales]] (g. e 1969), prezidant ar vro
=== {{Jamaika}} ===
* [[Jimmy Cliff]] (g. e 1948), kaner [[reggae]]
=== {{SUA}} ===
* [[Jimmy Buffett]] (g. e 1946 e [[Mississippi]]), kaner [[sonerezh country]], [[rock]] ha [[sonerezh pop|pop]]
* [[Jimmy Carter]], (g. e 1924), 39&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; prezidant SUA, etre [[1977]] ha [[1981]]
* [[Jimmy Connors]], (g. e 1952), c'hoarier tennis
* [[Jimmy Eat World]], strollad [[rock dazeilat]] eus [[Mesa (Arizona)]], krouet e [[1993]]

* [[Jimi Hendrix]], (1942-1970), gitatour, kaner-sonaozer, sellet evel brasañ c'hoarier gitar elektrek ar bed

* [[Jimmy Hoffa]] (1913-1975), sindikadour
* [[Jimmie Johnson]] (g. e 1975), blenier kirri
* [[Jimmy Page]], (g. e 1944), gitarour, produour ha sonaozer saoz, diazezer ar strollad [[Led Zeppelin]]
* [[Jimmy Wales]], (g. e 1966), den a afer stadunanat, diazezer ar porched web amerikan [[Bomis]] ha kendiazezer [[Wikipedia]]

== A bep seurt ==
* [[Jimmy (chadenn skinwel)|Jimmy]], chadenn skinwel gall, iskevredad ar [[stroll Canal+]], skignet ganti abadennoù evit ar yaouankiz etre 1990 ha 2015.

[[Rummad:Berranvioù saoznek]]</text>
      <sha1>5aigwxvm2oxdstkkxkazzoqg3pb2mwh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geoffrey</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147337</id>
    <revision>
      <id>2188591</id>
      <parentid>2185144</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1134" sha1="kc8aiu0ek7h9czd8inyyivy7716ubym" xml:space="preserve">[[Restr:Portrait of Geoffrey Chaucer (4671380) (cropped) 02.jpg|thumb|Poltred [[Geoffrey Chaucer]] ({{XIXvet}} kantved), [[Levraoueg Vroadel Kembre]].]]
'''Geoffrey''' zo un [[anv-bihan saoznek]] roet d'ar baotred, kar d'an anv brezhonek [[Jafrez]]. Dont a rafe eus ar [[krennc'halleg|c'hrennc'halleg]] Geoffrei, hag a zeufe eñ eus ar [[frankeg]] Godefrid.

[[Jeffrey]] zo ur stumm saoznegaet all. An daou stumm-se zo berraet e [[Jeff]] ha Geoff a-wechoù gant ar saoznegerien a-vremañ.

== Tud ==
* Geoffrey eo anv saoznek kalz konted Anjev, sellout [[Jafrez]]. En o zouez emañ [[Jafrez V]], diazezer an [[tiegezh Plantagenet]] a renas war Bro-Saoz e-pad kantadoù,
* ''Geoffrey of Monmouth'', stumm saoznek [[Jafrez Menoe]], istorour eus an {{XIIvet kantved}},
* [[Geoffrey Chaucer]] (1343-1400), barzh ha skrivagner saoz, skrivet gantañ [[Istorioù Kêrgent]],
* [[Geoffrey Roberts]] (g. e 1952), istorour saoz,
* [[Geoffrey Blake]], anv meur a zen,
* [[Geoffrey Oryema]] (1953-2018), soner ha kaner [[ougandat]].

== Sellout ivez ==
* [[Jeffrey]]
* [[Jefferson]]
* [[Jafrez]]
* [[Geoffroy]]

[[Rummad:Anvioù-tiegezh saoznek]]</text>
      <sha1>kc8aiu0ek7h9czd8inyyivy7716ubym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Geoffroy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147338</id>
    <revision>
      <id>2188592</id>
      <parentid>2185145</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="651" sha1="sl2cyn0zdc5i3swysxcfhjdgbe1iuc6" xml:space="preserve">'''Geoffroy''' zo un [[anv-bihan gallek]] a orin germanek, deuet da vezañ un anv-tiegezh. Par eo d'an anv brezhonek [[Jafrez]].

Kalz stummoù all zo : [[Geoffrey]], Geoffroi, Godefroy, Jeoffrey, Jeoffroy, Joffrey ha Joffroy.

== Tud ==
* [[Geoffroy Tournemine]], eskob Treger eus 1296 da 1317
* [[Geoffroy Drouet]], maer [[Naoned]] e 1564 
* [[Geoffroy de Pennart]] (g. e 1951), skrivagner ha skeudennaouer levrioù evit ar vugale

== Anv-tiegezh ==
* [[Étienne Geoffroy Saint-Hilaire]] (1772-1844), naturour gall
** e vab [[Isidore Geoffroy Saint-Hilaire]] (1805-1861), loenoniour

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh gallek]]</text>
      <sha1>sl2cyn0zdc5i3swysxcfhjdgbe1iuc6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jeff</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147341</id>
    <revision>
      <id>2188642</id>
      <parentid>2185201</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1083" sha1="j23wxzhu7tbnpslxnctvbzvorcyh8hl" xml:space="preserve">[[Restr:JB (26382234996).jpg|thumb|Jeff Buckley.]]
'''Jeff''' zo ur berranv saoznek eus [[Jeffrey]] ha [[Jefferson]], implijet e Norzhamerika dreist-holl.

Arabat droukveskañ gant Jef a zo ur berranv eus an anv brezhonek [[Jozef]] hag an anv gallek [[Jean-François]].

== Tud ==
* [[Jeff Beck]] (1944-2023), gitarour rock saoz
* [[Jeff Gordon]] (g. e 1971), blenier kirri stadunanat
* [[Jeff Koons]] (g. e 1955), arzour stadunanat
* [[Jeff Foxworthy]] (g. e 1958), aktour stadunanat
* [[Jeff Garlin]] (g. e 1962), kaner, soner hag aktour stadunanat
* [[Jeff Goldblum]] (g. e 1952), aktor stadunanat
* [[Jeff Bergman]] (g. e 1960), aktour ha fentigellour stadunanat
* [[Jeff Conaway]] (g. e 1950), aktour stadunanat
* [[Jeff Buckley]] (1966-1997), soner-sonaozer stadunanat
* [[Jeff Mills]] (g. e 1963), DJ stadunanat
* [[Jeff Porcaro]] ((1954-1992), tambouliner, unan eus krouerien ar strollad [[Toto (strollad)|Toto]]
* [[Jeff Bezos]] (g. e 1964), embreger, miliarder, bet kadoriad [[Amazon (embregerezh)|Amazon]]

== Sellout ivez ==
* [[Geoffrey]]

[[Rummad:Berranvioù saoznek]]</text>
      <sha1>j23wxzhu7tbnpslxnctvbzvorcyh8hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Don (titl enorus)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147400</id>
    <revision>
      <id>2188555</id>
      <parentid>2185102</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2606" sha1="momjx3mh1vp4pmgv7e6nvr18k8pya79" xml:space="preserve">{{Pennad zo|Don|Dom}}
[[Restr:Max Slevogt Francisco d'Andrade as Don Giovanni.jpg|thumb|Poltred [[Francisco D'Andrade]] o c'hoari Don Juan e c'hoarigan [[Mozart]] ''[[Don Giovanni]]'', livet gant [[Max Slevogt]] e 1912.]]
'''Don''' zo un titl enorus a roer d'un paotr er broioù spagnolek. Dont a ra eus al [[latin]] ''dominus'' hag a dalvez kement hag [[ozhac'h]], un titl implijet e koulz [[Republik Roma]] e marevezh [[Henroma]]. Dont a reas ar stumm berraet war-wel er Grennamzer evit an dud nobl (an [[hidalgo (noblañs)|hidalgo]]s), ar [[kloer|gloer]] gatolik hag an dud a renk uhel dre-vras.

Lakaet e vez dirak anv-bihan an den evit diskouez doujañs dezhañ. An anv-tiegezh a c'hall bezañ meneget ivez war-lerc'h an anv-bihan. Don a vez berraet a-wechoù e '''D.'''. Implijet e vez e [[Bro-Spagn]], e broioù bet en [[Impalaeriezh trevadennel Spagn]], e [[Kroatia]] hag en [[Italia]]. '''Doña''' eo ar stumm gwregel e spagnoleg. Hiziv hon deiz e vez implijet evit mont davet forzh peseurt den hag a c'hoari ur roll bennak er gevredigezh, pe evel merk sevended kreñvoc'h eget [[señor]] ha [[señora]], da skouer d'un itron gozh. Gallout a ra bezañ implijet dre vousgoap ivez.

En Italia ha Kroatia e vez roet an titl-se da dud a iliz hiziv hon deiz.

E Breizh-Veur e vez implijet an titl-se evit envel kelennerien ar skolioù-meur ha liseoù zo hengounel o stil. E skolioù-meur stadunanat ha kanadian zo eo an don un den e karg un annez.

Er sevenadur pobl amerikan e kaver an titl Don da envel pennoù bras ar [[mafia]], er filmoù dreist-holl, da skouer en heuliad ''[[The Godfather]]''.

== Tud ==
* [[Don Carlos]], anv meur a zen
* [[Don Juan Manuel]] (1282-1348), infant Kastilha ha skrivagner
* [[Don Giovanni de' Medici]] (1567-1621), diplomat, condottiero ha tisavour italian
* [[Yann Bosco]] pe Don Bosco (1815-1888), sant katolik italian

== Oberennoù ha tudennoù ==
* [[Don Kic'hote]], tudenn bennañ romant [[Miguel de Cervantes]] ''El ingenioso hidalgo Don Quixote de la Mancha'' 
* ''[[Don Giovanni]]'', c'hoarigan gant [[Mozart]]
* ''[[Don Carlos (c'hoarigan)|Don Carlos]]'', c'hoarigan gant [[Giuseppe Verdi]]
* [[Don Juan]] zo un dudenn a gaver e meur a oberenn
* Don Diego de la Vega, anv gwir [[Zorro]]
* ''[[Doña Bárbara]]'', anv meur a oberenn
* ''[[Doña Juana la Loca]]'', un daolenn livet gant [[Francisco Pradilla y Ortiz]]
* Don Corleone, penn bras ar mafia er filmoù ''[[The Godfather]]''

== Gwelout ivez ==
* [[Dom]], un titl all roet d'an dud e Portugal ha d'ar gloer 
* [[Aotrou]]
* [[Monsieur]]
* [[Sir]]
* [[Lord]]

[[Rummad:Titloù]]
[[Rummad:Sevended]]</text>
      <sha1>momjx3mh1vp4pmgv7e6nvr18k8pya79</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Denez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148336</id>
    <revision>
      <id>2188550</id>
      <parentid>2185096</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1071" sha1="fkpevaar40hmyc7nneus9myb0wbf8qb" xml:space="preserve">'''Denez''' zo un [[anv-bihan brezhonek]] hag a zeu eus [[Sant Denez]], ur pab gresian eus an {{IIIe kantved}}.

== E yezhoù all ==
* Dionysios (Διονύσιος) e [[gresianeg]]
* [[Denis]] en alamaneg, albaneg, bosnieg, bulgareg, galleg, italianeg, kroateg, lituaneg, makedonieg, poloneg, portugaleg, roumaneg, ruseg, saozneg, serbo-kroateg, slovakeg, sloveneg, tchekeg
* Denys en ukraineg
* Dénes en [[hungareg]]
* [[Dennis]] en alamaneg, daneg, nederlandeg, norvegeg, saozneg, svedeg,
* Dionigi en italianeg
* Dion e saozneg, galleg ha gresianeg

== Tud ==
* [[Pêr Denez]] (1921-2011), skrivagner, geriadurour hag emsaver
** e vab [[Gwendal Denez]] (g. e 1951), barzh ha skrivagner brezhonek
* [[Denez Abernot]] (g. e 1955), arzour, kaner ha saver kanaouennoù brezhonek er strollad [[Storlok]]
* [[Denez L'Hostis]](g. e 1947), prezidant France Nature Environnement, bet e penn an Organisation des Pêcheries de l'Ouest Bretagne
* [[Denez Prigent]] (g. e 1966), kaner brezhonek ha sonaozer

[[Rummad:Anvioù-bihan brezhonek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh brezhonek]]</text>
      <sha1>fkpevaar40hmyc7nneus9myb0wbf8qb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bonn (Alamagn)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148481</id>
    <revision>
      <id>2188511</id>
      <parentid>2185049</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1727" sha1="k69d65cjaki0o2qsh1g6wjmfbos9i27" xml:space="preserve">:[[File:Disambig bordered fade.svg|19px]] Ur pennad disheñvelout '''[[Bonn]]''' zo ivez, hag ur pennad '''[[Bonn (Vande)|Bonn]]''' all evit ar gumun e Geunioù Breizh.&lt;br&gt;''
&lt;hr noShade /&gt;

[[Restr:Uno HQ Langer Eugen.jpg|thumb|Langer Eugen, Campus kreizenn ar [[Broadoù Unanet]] (gwelet eus ar Rheinaue Park).]]
[[Restr:Locator map BN in Germany.svg|thumb|300px|Pelec'h emañ Bonn en Alamagn.]]
'''Bonn''' eo an naontekvet kêr vrasañ en [[Alamagn]]. Emañ 20 kilometr er c'hreisteiz da g-[[Köln]], war lez ar [[Roen]] e Stad kevreadel [[Nordrhein-Westfalen]]. Kêr-benn [[Alamagn ar C'hornôg]] e oa etre 1949 ha 1990 ha sez ofisiel ar gouarnamant betek 1999. Adalek 1998, kalz ensavadurioù broadel eus ar gouarnamant a voe kaset eus Bonn da [[Berlin|Verlin]]. Sez Parlamant Broadel Alamagn, ar [[Bundestag]] koulz hag ar [[Bundesrat Alamagn|Bundesrat]], e oa ivez hag annez penn Republik Kevreadel Alamagn, ar Bundespräsident.

== Tud ==
=== Tud ganet eno ===
* [[Ludwig van Beethoven]], sonaozour
=== Tud marvet eno ===
* [[Leo Weisgerber]], keltiegour

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Bonn}}
* [https://web.archive.org/web/20060830170725/http://www.bonn.de/index.html?lang=en Lec'hienn ofisiel] 
* [https://web.archive.org/web/20060411074146/http://www.bonn-region.de/ns/default_en.php Titouroù evit an douristed]
* [https://web.archive.org/web/20170708153952/http://www.bonn.de/tourismus_kultur_sport_freizeit/bonn_ist_kultur/museen/museumsmeile/index.html?lang=en &quot;The Museum Mile&quot;]
* [https://web.archive.org/web/20090509062736/http://www.kah-bonn.de/index_e.htm Mirdi an Arzoù Alamagn e Bonn]

{{Patrom:Kêrioù Alamagn}}
{{Porched Alamagn}}

[[Rummad:Bonn| ]]
[[Rummad:Kêrioù Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>k69d65cjaki0o2qsh1g6wjmfbos9i27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gabriele</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148794</id>
    <revision>
      <id>2188582</id>
      <parentid>2185137</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="930" sha1="jmbbbya92wrunmt29nnz828jshj3cbk" xml:space="preserve">'''Gabriele''' zo un [[anv-bihan italianek]] roet d'ar baotred hag un [[anv-bihan alamanek]] roet d'ar merc'hed. Gallout a ra bezañ un anv-tiegezh italianek ivez.

Gabriello ha Gabrio zo stummoù italianek all.

== Berranvioù ==
* [[Gaby]], [[Gabby]]

== E yezhoù all ==
* evit ar baotred : [[Gabriel]], Gábor, Gavril
* evit ar merc'hed : [[Gabriella]], [[Gabriela]], [[Gabrielle]]

== Tud ==
* [[Gabriele Faerno]] (1510-1561), barzh italian e latin
* [[Gabriele Falloppio]] (war-dro 1523 - 1562), surjian italian
* [[Gabriele Malagrida]] (1689-1761), beleg katolik, misioner ha jezuist italian 
* [[Gabriele D'Annunzio]] (1863-1938), skrivagner italian, barzh, kazetenner ha soudard
* [[Gabriele Münter]] (1877-1962), livourez alaman 
* [[Gabriele Pescatore]] (1916-2016), gwiraour italian
* [[Gabriele Amorth]] (1925-2016), beleg ha [[stolier]] italian 

[[Rummad:Anvioù-bihan italianek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan alamanek]]</text>
      <sha1>jmbbbya92wrunmt29nnz828jshj3cbk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Castelfidardo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156278</id>
    <revision>
      <id>2188530</id>
      <parentid>2185068</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1516" sha1="6y9qloac25qwvwji0116la02srd3nay" xml:space="preserve">{{pennad zo|Castel }}
{{databox}}
'''Castelfidardo''' zo ur gumun italian  e [[proviñs Ancona]], er [[Marche]]. 

== Tud ==
* Ul letanant-jeneral e 1843, e anv '''de Juchault''',  eus ur familh uhel, ha  genidik eus Breizh, a zo bet penn-jeneral arme ar Pab en [[emgann Castelfidardo]] hag [[emgann Ancona]] e 1860. Marvet eo e 1865.
* Un den e anv '''de la Barre''', (sur a-walc'h eus Breizh){{Kaoz dispis}}&lt;ref&gt;* Pol POTIER de COURCY : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. 1890. Éditions des Régionalismes. 2011 / 2015; pajenn 61.&lt;/ref&gt;, bet lazhet e Castelfidardo e 1860.&lt;ref&gt;Pol Potier de Courcyː ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. T. I; p. 61. Embannadur 1862.

Ar familh-se, genidik eus Normandi, e oa ivez aotrounez eus la Rivière. Ur roll eus 10 tiegezh eus an anv se a zo roet gant PPC evit Breizh.&lt;/ref&gt;
* Daou vreur '''du Beaudiez''', eus Bro-Leon; unan a zo bet lazhet
* Un den e anv '''Becdelièvre''', eus ur familh uhel, ha genidik eus Breizh, a zo bet komandant arme ar pab e Castelfidardo er bloaz 1860. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Pol Potier de Courcyː ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. T. I; p. 75. Embannadur 1862.&lt;/ref&gt;
* Pemp breur eus ar familh '''de''' '''Charette''', familh uhel ha genidik eus Breizh, a  oa emouestladed e Castelfidardo hag e  [[seziz Gaeta (1860)|Seziz Gaeta]], e 1860. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
* Un den eus ar familh '''Plessis''' (-Mauron), bet lazhet e Castelfidardo e 1860

[[Rummad:Kumunioù Marche]]
[[rummad:Kumunioù Proviñs Ancona]]
{{Kumunioù Proviñs Ancona}}</text>
      <sha1>6y9qloac25qwvwji0116la02srd3nay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Arpino</title>
    <ns>0</ns>
    <id>158969</id>
    <revision>
      <id>2188487</id>
      <parentid>2185020</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="323" sha1="bnyru47rwmk81bkvx6zfo92hzcihjxl" xml:space="preserve">{{databox}}
'''  Arpino ''' a zo ur gumun en [[Italia]], e  [[Lazio]], e [[proviñs Frosinone]].

== Tud ==

[[File:Casa_natale_del_grande_pittore_5-600-esco_Cavalier_d'Arpino_-_panoramio.jpg |thumb| An ti ma vije bet ganet  al livour [[Giuseppe Cesari]]. ]]
* [[Giuseppe Cesari]] , livour

{{Kumunioù Proviñs Frosinone}}</text>
      <sha1>bnyru47rwmk81bkvx6zfo92hzcihjxl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Grosseto</title>
    <ns>0</ns>
    <id>159141</id>
    <revision>
      <id>2188609</id>
      <parentid>2185163</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="437" sha1="p1didjdmx1eafftyuz8zbhenftneett" xml:space="preserve">{{Databox}}

''' Grosseto''' a zo ur gumun eus [[Italia]] ha pennlec'h [[proviñs Grosseto]], e rannvro [[Toskana]]. 
== Tud ==
* [[Lisa Martinek]], aktourez alaman beuzet eno.
*[[Andrea da Grosseto]] (13vet kantved), skrivagner ha troour
*[[David Bellini]] (1972–2016), senarioour ha skrivagner evit ar skinwel
*[[Etrusco Benci]] (1905–1943), partizan
*[[Luciano Bianciardi]] (1922–1971), romantour
{{Kumunioù Proviñs Grosseto}}</text>
      <sha1>p1didjdmx1eafftyuz8zbhenftneett</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Fernand</title>
    <ns>0</ns>
    <id>159508</id>
    <revision>
      <id>2188565</id>
      <parentid>2185117</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3187" sha1="escnr0ftls3wn4x92i25bdxs5wf1cgb" xml:space="preserve">'''Fernand''' zo un anv-bihan [[Bro-C'hall|gallek]] a orin [[Germaned|germanek]] roet d'ar baotred, stumm gallekaet an anv ||spagn]]olek [[Fernando]] hag an anv [[italia]]nek [[Ferdinando]]. Ur stumm berr eus [[Ferdinand]] eo.

Stummoù gwregel : ''Fernande'' ha ''Fernandine''.

== Istor an anv ==
Kaset e voe moarvat d'al [[Ledenez iberek]] gant ar [[Wizigoted]] etre ar [[Vvet kantved|&lt;span style=&quot;text-transform:lowercase;font-variant:small-caps&quot;&gt;VI&lt;/span&gt;&lt;small&gt;&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;&lt;/small&gt;]] hag an {{VIIIvet kantved}}. Ur [[sant]] [[Kristeniezh|kristen]] zo : [[Ferdinando Aragon]] en {{XIIvet kantved}}.

Roet e voe kalz an anv-se en {{XIXvet kantved}} hag e deroù an {{XXvet kantved}} e Bro-C'hall. Ar bloaz [[1920]] eo an hini ma voe roet ar muiañ : da 3 833 faotrig.

== Tud ==
=== {{Belgia}} ===
*[[Fernand Khnopff]], livour
*[[Fernand Crommelynck]], skrivagner gallek
*[[Fernand Rigaux]], steredoniour
=== {{Breizh}} ===
*[[Fernand de Langle de Cary]] (1849-1927), jeneral
*[[Fernand Jacq]] (1908-1941), mezeg ha rezistant
*[[Fernand Guériff]] (1914-1994), istorour, sonaozer, kerzoniour hag etnogerzoniour
=== {{Bro-C'hall}} ===
*[[Fernand Cormon]] (1845-1924), livour
*[[Fernand Humbert]] (1842-1934), livour
*[[Fernand Léger]] (1881-1955), livour ha kizellour
*[[Fernand de Brinon]] (1885-1947), alvokad, kazetenner ha politiker
*[[Fernand Petiot]] (1900–1975), tavarnour hag ijiner ar ''[[Bloody Mary (evaj)|Bloody Mary]]''
*[[Fernand Braudel]] (1902–1985), istorour
*[[Fernand Raynaud]] (1926-1973), fentigellour

==Liammoù diavaez==
*[https://query.wikidata.org/embed.html#%23TEMPLATE%3D%7B%20%22template%22%3A%20%7B%20%22fr%22%3A%20%22Personnes%20ou%20personnages%20de%20pr%C3%A9nom%20Fernand%20sur%20Wikip%C3%A9dia%20en%20fran%C3%A7ais%22%7D%20%7D%20%0A%0Aselect%20distinct%20%3Fpersonne%20%3Ftitre%20%3Farticle%20%28year%28%3Fdate%29%20as%20%3Fnaissance%29%7B%0A%20%20%3Fpersonne%20wdt%3AP735%20%3Fprenom%20%3B%0A%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%5Eschema%3Aabout%20%3Farticle%20.%0A%20%20%3Farticle%20schema%3AisPartOf%20%3Chttps%3A%2F%2Ffr.wikipedia.org%2F%3E%20%3B%0A%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20schema%3Aname%20%3Ftitre%20.%0A%20%20%0A%20%20optional%20%7B%0A%20%20%20%20%3Fpersonne%20wdt%3AP569%20%3Fdate%0A%20%20%7D%0A%3Fprenom%20rdfs%3Alabel%20%22Fernand%22%40fr%20.%0A%7D Listenn Wikidata an dud anvet ''Fernand'']
*[https://query.wikidata.org/embed.html#%23TEMPLATE%3D%7B%20%22template%22%3A%20%7B%20%22fr%22%3A%20%22Personnes%20ou%20personnages%20de%20pr%C3%A9nom%20Fernande%20sur%20Wikip%C3%A9dia%20en%20fran%C3%A7ais%22%7D%20%7D%20%0A%0Aselect%20distinct%20%3Fpersonne%20%3Ftitre%20%3Farticle%20%28year%28%3Fdate%29%20as%20%3Fnaissance%29%7B%0A%20%20%3Fpersonne%20wdt%3AP735%20%3Fprenom%20%3B%0A%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%5Eschema%3Aabout%20%3Farticle%20.%0A%20%20%3Farticle%20schema%3AisPartOf%20%3Chttps%3A%2F%2Ffr.wikipedia.org%2F%3E%20%3B%0A%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20%20schema%3Aname%20%3Ftitre%20.%0A%20%20%0A%20%20optional%20%7B%0A%20%20%20%20%3Fpersonne%20wdt%3AP569%20%3Fdate%0A%20%20%7D%0A%3Fprenom%20rdfs%3Alabel%20%22Fernande%22%40fr%20.%0A%7D Listenn Wikidata an dud anvet ''Fernande'']
[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]</text>
      <sha1>escnr0ftls3wn4x92i25bdxs5wf1cgb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leonard</title>
    <ns>0</ns>
    <id>162769</id>
    <revision>
      <id>2188685</id>
      <parentid>2185254</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1830" sha1="8hyuap3uegoutucekksa3zu3g2srmv5" xml:space="preserve">'''Leonard''' zo un [[anv-bihan saoznek]] roet d'ar baotred. Un anv-tiegezh eo deuet da vezañ ivez.

==Orin==
Dont a ra eus an anv [[Alamaneg|alamanek]] ''[[Leonhard]]'', diwar ''levon'' (&quot;[[leon (loen)|leon]]&quot;) ha ''hardu'' (&quot;kadarn&quot;).

[[Sant]] paeron ar brizonidi eo sant Leonard.

Gallout a ra ivez Leonard pe O'Leonard bezañ un anv [[iwerzhon]]at saoznekaet diwar ''O'Leannain'', a zo ''O' '' (&quot;mab da&quot;) ha ''Leannan'' (&quot;karus&quot;).

== Yezhoù all ==
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
*[[Armenieg]] : Լեոնարդ (''Leonard')
*[[Kroateg]] : Leonard
*[[Tchekeg]]: Leonard
*[[Galleg]]: Léonard
*[[Jorjieg]] : ლეონარდ (''Leonard'')
*[[Alamaneg]] : Leonard, Leonhard, Leonhardt, Lennart
*[[Gresianeg]] : Λεονάρδος (''Leonárdos'')
*[[Hebraeg]] : לֵב־אֲרִי (''Lév-Ari'')
*[[Hungareg]] : Lénárd, Leonárd
*[[Italianeg]] : Leonardo
*[[Latveg]] : Linards
|
* [[Lituaneg]]: Leonardas
*[[Maorieg|Māorieg]] : Renātā
*[[Malteg]] : Nardu
*[[Poloneg]] : Leonard
*[[Portugaleg]] : Leonardo
*[[Roumaneg]] : Leonard
*[[Ruseg]] : Леонард (''Leonard'')
*[[Serbeg]] : Леонард (''Leonard')
*[[Spagnoleg]] : Leonardo
*[[Svedeg]] : Lennart
*[[Yideg]] : לעאָנאַרד (''Leonard'')
|}
==Berrstumm==
[[Leo]] zo ur berrstumm brudet, [[Lenny]], [[Lennie]] ha Len zo e saozneg ivez, ha [[Léon]] e galleg.

== Tud ==
* [[Leonard Bernstein]] (1918–1990), penn orkestra ha sonaouzour [[stadunanat]]
* [[Leonard Nimoy]] (1931-2015), aktour, filmaozer, kaner, luc'hskeudenner, skrivagner ha sonaozour stadunanat
* [[Leonard Cohen]] (1934-2016), kaner-sonaozer [[Kanada|kanadian]]
* [[Leonard Peltier]] (1944), emsaver [[Amerindianed|amerindian]] stadunanat
* [[Lenny Kravitz|Leonard &quot;Lenny&quot; Kravitz]] (1964), kaner-sonaozour hag aktour stadunanat

[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh]]</text>
      <sha1>8hyuap3uegoutucekksa3zu3g2srmv5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Munision</title>
    <ns>0</ns>
    <id>168838</id>
    <revision>
      <id>2188410</id>
      <parentid>2183349</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T15:35:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Munisonoù gwerzhet ar muiañ */</comment>
      <origin>2188410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22450" sha1="g7d3dv5vt9ecrqraw2lj47r8v4m8rtc" xml:space="preserve">[[Restr:Obus de 75 mm en coupe.jpg|thumb|Troc'h un obuz 75 mm, ur munision kanolierezh.]]
Ar '''munision''' eo ar pezh a garger en un [[arm-tan]]. Ennañ e kaver da nebeutañ ur gargad [[Poultr-tarzh|poultr]] da gas ur vannadell war-raok, hag ur vannadell pe meur a hini (drajez plom, [[boled]], [[obuz]]). Disheñvelaat a raer peurliesañ ar munisionoù armoù-tan hiniennel (dindan 20 mm o [[Kalibr (armoù-tan)|c'halibr]]) diouzh ar munisionoù kanolierezh (a-us da 20 mm).

Abaoe eil hanterenn an XX{{Vet}} kantved e c'hall munisionoù zo bezañ kaset dre o nerzh dezhe (roketennoù, [[Misil|misiloù]]), hag a-wechoù e c'hallont bezañ heñchet eus al leur pe kavout o hent o-unan. Ar vannadell a c'hall bezañ leuniet a-wechoù gant [[danvez-tarzh]], [[shrapnel]] pe produioù kimiek.
== Munisionoù an armoù hiniennel ==
=== Kartouchennoù an armoù hiniennel rizennet o c'hanol ===
Ar [[Kartouchenn (arm-tan)|c'hartouchennoù]] a vez anvet peurliesañ diwar kalibr o boled pe ar c'hanol gouest da zegemer anezhe, lavaret e milimetroù pe e meutadoù, gant titouroù all war-lerc'h. Savet eo an holl vunisionoù modern er memes mod : [[Geriaoueg an armoù-tan#Skoer|skoer]] an arm a laka an [[Emors (munisionoù)|emors]] a zo e strad ar gartouchenn da darzhañ en ur skeiñ warnañ. An emors a lak goude ar poultr da darzhañ en [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]]. Ar gaz produet a vount ar boled e-maez eus an arm dre ar c'hanol. An douilhez a vez tennet goude deus an arm, pe gant an tenner e-unan a-drugarez d'ur vorailh da skouer, pe gant an arm e-unan pa vez damaotomatek pe aotomatek.

&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; align=&quot;center&quot; widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Restr:Cartouche Boxer.jpg|alt=Kartouchenn evit un arm-dorn, kanol rizennet : 1. boled, 2. douilhez, 3. kargad poultr, 4. strad, 5. emors|Elfennoù diabarzh ur gartouchenn : 1. boled, 2. douilhez, 3. kargad poultr, 4. kreuzenn, 5. emors
Restr:Brastres kartouchenn kreuzenn.jpg|Elfennoù diavaez ur gartouchenn kalibr [[.338 Federal]]
&lt;/gallery&gt;

==== Douilhez ====
An douilhez a vez graet e [[laton]] peurliesañ. Gellet a ra bezañ eeun (evel war kalz kartouchennoù evit an armoù-dorn), pe e stumm ur voutailh (''bottleneck'') evel war ar braz eus ar munisionoù armoù-skoaz modern. Ur wech tennet ar boled e krog [[Geriaoueg an armoù-tan#Kraban|krabanoù]] an arm en douilhez dre he strad evit kas anezhi er-maez, a-drugarez d'ur '''bourled''' (''rimmed'', evit ar munisonoù koshañ) pe d'ur '''greuzenn''' (''rimless'', munisonoù modernoc'h). Un nebeud munisionoù dezhe ur greuzenn o deus ur '''gouriz''' (''belted'') ivez a-us d'ar strad evit aesaat an adkambriñ.
&lt;gallery mode=&quot;nolines&quot; align=&quot;center&quot; widths=&quot;200&quot; heights=&quot;200&quot;&gt;
Restr:Kleinkaliber 22lr.jpg|Kartouchennoù eeun, dezhe ur bourled : an [[.22 Long Rifle]]|alt=Kartouchennoù eeun, dezhe ur bourled : an .22 Long Rifle
Restr:45 ACP - FMJ - SB - 1.jpg|Ur gartouchenn eeun, dezhi ur greuzenn : ar [[.45 ACP]] evit an armoù-dorn|alt=Ur gartouchenn eeun, dezhi ur greuzenn : ar .45 ACP evit an armoù-dorn
Restr:7,62x54mmR Mosin Nagant.jpg|Ur gartouchenn stumm ur voutailh, gant ur bourled : ar [[7,62 × 54 mm R]]|alt=Ur gartouchenn stumm ur voutailh, gant ur bourled : ar 7,62 x 54 mm R
Restr:45.7.92x33.jpg|Ur gartouchenn stumm ur voutailh, dezhi ur greuzenn : ar [[7,92 × 33 mm Kurz]]|alt=Ur gartouchenn stumm ur voutailh, dezhi ur greuzenn : ar 7,92 × 33 mm Kurz
&lt;/gallery&gt;
[[Restr:22LR-9mm.jpg|kleiz|thumb|Douilhezoù ur munision skoet e kreiz ([[.22 Long Rifle|.22 LR]], a-gleiz) hag ur munision skoet war e dro ([[9 × 19 mm Parabellum|9mm Luger]], a-zehou). An toullig graet gant ar skoer a weler war pep hini anezhe.]]

==== Doare skeiñ ha tarzhadenn ====
An emors a c'hell en em gavout e kreiz ar strad (evit ar '''munisionoù skoet e kreiz''') pe dasparzhet war vord ar strad (evit ar '''munisionoù skoet war o zro'''). Stanket eo e foñs ar strad war ul lodenn anvet '''[[Geriaoueg an armoù-tan#Annev|annev]]'''. Tarzhañ a ra an emors pa vez skoet, ha degas a ra an darzhadenn da boultr ar gartouchenn war-eunn (evit ar munisionoù skoet war o zro), pe dre doulloù bihan evit ar munisionoù skoet en o c'hreiz&lt;ref&gt;'''{{Fr}}''' LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, ISBN 979-104156214-5, p. 24&lt;/ref&gt;.

Ar poultroù modern divoged a zo savet dreist-holl gant nitroseluloz. Kemeret o deus plas ar poultr du e dibenn an XIX{{Vet}} kantved.

==== Boled ====
Ar boledoù, pe bannadelloù, a gaver alies plom pe kouevr enne. Pouez ar boled a vez eztaolet e grammoù pe e greun (1 c'hreunenn = 0,0648 gramm hag 1 gramm = 15,4324 greunenn). Doareoù boledoù disheñvel a gaver hervez o stumm hag o im:pli :
* LRN : ''Lead Round Nose'' ; boled plom simpl ha marc'hadmat, nann-wisket, ront e benn
* FMJ : ''Full Metal Jacket'' ; boled gwisket, da lavaret eo goloet gant metal kalet. Ne zistumm ket pa sko ouzh un dra.
* FMC flat : ''Full Metal Case'' ; boled gwisket, plat e benn, implijet er [[sportoù tennañ]] dreist-holl.
* JSP : ''Jacketed Soft Point'' ; boled gwisket, nemet e benn a zo gwak.
* JHP : ''Jacketed Hollow Point'' ; boled gwisket ha kleuz e benn, ar pezh a laka penn ar boled da zistummañ aesoc'h pa stok ouzh un dra en ur ober muioc'h a zistruj.
* SJ ESC : ''Semi Jacketed Exposed Steel Core'' ; kalonenn e dir damwisket, da doullañ ar jiletennoù enepboledoù.
* ''Spitzer'' : anv jenerek roet d'ar boledoù begek
* ''Wadcutter'' pe ''Semi-wadcutter'' : boledoù plaen o beg[[Restr:Shotgun Shell 12-70 Gauge 70mm No 7.5 2.4mm 24g yellow CC BY-SA 4.0 by Grasyl.jpg|thumb|Ur gartouchenn chase [[Kalibr 12|kalibr 12/70]].|267x267px]]

=== Kartouchennoù chase evit ar fuzuilhoù flour o c'hanol ===
Er c'hartouchennoù chase e kaver ur vourellenn etre ar poultr hag ar bannadelloù, ablamour da zasparzhañ mat nerzh tarzhadenn ar poultr. Ar bannadelloù a zo alies drajez plom, brasoc'h pe bihanoc'h hervez al loened chaseet, pe ur boled sanket penn-da-benn en douilhez evit chaseal loened brasoc'h ([[Hoc'h-gouez|moc'h-gouez]] da skouer). Muioc'h-mui a vannadelloù dir a vez implijet e-plas ar plom, a zo difennet abaoe 2023 evit chaseal war dakadoù gleb&lt;ref&gt;{{Fr}} ''[https://www.chasseurdefrance.com/le-dossier-plomb/ Le Plomb : changement des règles européennes à compter du 15 février 2023]'', war lec'hienn an FNC (lennet d'an 28/08/2024)&lt;/ref&gt;. Douilhez ar c'hartouchennoù chase modern a zo graet o strad alies gant laton hag ar peurrest e plastik.

=== Taolennoù ar munisionoù modern nesañ evit an armoù hiniennel ===
==== Munisionoù armoù-dorn ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|+
!
! colspan=&quot;10&quot; |Roadennoù ar vannouriezh (munisionoù a gaver er stalioù)
! colspan=&quot;4&quot; |''barregezhioù-implij skoueriek''
|-
!Doare
!treuzkiz
boled
!treuzkiz
boled
!hirder
kartouchenn
!hirder
douilhez
!pouez
boled
!pouez
boled
!tizh
da nebeutañ
!tizh
d'ar muiañ
!energiezh
da nebeutañ
!energiezh
d'ar muiañ
!''Pouez''
!''Tizh''
!''Energiezh''
!''[[Argil]]''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|unanenn
|mm
|meutad
|mm
|mm
|g
|[[Greunenn (unanenn)|greun]]
|m/s
|m/s
|J
|J
|''greun''
|''m/s''
|''J''
|''kg m/s''
|-
! colspan=&quot;15&quot; |Munisionoù pistolennoù damaotomatek
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''.[[.22 Long Rifle|22 LR]]'''
|5,56
|.223
|25,40
|15,60
|1,9 - 2,6
|30 - 40
|370
|500
|180
|260
|'''''32'''''
|'''''440'''''
|'''''200'''''
|'''''0,91'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning (.32 ACP)]]'''
|7,94
|.313
|25
|17,30
|4-5
|62-77
|280
|335
|170
|240
|'''''73'''''
|'''''318'''''
|'''''239'''''
|'''''1,50'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.380 ACP|9 mm Browning]]'''
'''[[.380 ACP|(.380 ACP)]]''' 
|9,01
|.355
|25
|17,30
|6
|90
|290
|350
|280
|360
|'''''90'''''
|'''''300'''''
|'''''260'''''
|'''''1,72'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]]'''
|9,01
|.355
|29,70
|19,15
|8-12
|124-180
|330
|400
|480
|550
|'''''124'''''
|'''''360'''''
|'''''520'''''
|'''''2,89'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[9 × 21 mm IMI|9 mm IMI]]'''
|9,01
|.355
|29,70
|21,15
|8-12
|124-180
|330
|400
|480
|550
|'''''124'''''
|'''''360'''''
|'''''520'''''
|'''''2,89'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.38 Super|.38 Super Auto]]'''
|9,04
|.356
|32,51
|22,86
|8-10
|124-154
|370
|430
|570
|740
|'''''130'''''
|'''''370'''''
|'''''580'''''
|'''''3,12'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.357 SIG]]'''
|9,06
|.357
|28,96
|21,97
|6,5-8
|100-124
|410
|490
|690
|820
|'''''125'''''
|'''''413'''''
|'''''692'''''
|'''''3,34'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.40 S&amp;W]]'''
|10,17
|.400
|28,80
|21,60
|8,7-13
|135-200
|300
|340
|500
|700
|'''''180'''''
|'''''295'''''
|'''''510'''''
|'''''3,44'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[10 mm Auto]]'''
|10,17
|.400
|32,00
|25,20
|9-15
|140-230
|350
|490
|680
|960
|'''''180'''''
|'''''380'''''
|'''''996'''''
|'''''4,82'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.45 ACP]]'''
|11,43
|.450
|32,40
|22,80
|11-15
|170-230
|255
|340
|480
|670
|'''''230'''''
|'''''260'''''
|'''''510'''''
|'''''3,87'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.45 GAP]]'''
|11,43
|.450
|27,20
|19,20
|11-15
|170-230
|255
|340
|480
|670
|'''''200'''''
|'''''310'''''
|'''''624'''''
|'''''4,03'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.454 Casull]]'''
|11,48
|.452
|45,00
|35,10
|16-26
|240-400
|430
|580
|2300
|2600
|'''''300'''''
|'''''500'''''
|'''''2460'''''
|'''''9,72'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.50 Action Express|.50 AE]]'''
|12,70
|.500
|40,90
|32,60
|19-21
|300-325
|440
|470
|1900
|2200
|'''''300'''''
|'''''470'''''
|'''''2150'''''
|'''''9,13'''''
|-
! colspan=&quot;15&quot; |Munisionoù revolver (pe evit an daou, met nebeut-implijet er pistolennoù)
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''.[[.22 Long Rifle|22 LR]]'''
|5,56
|.223
|25,40
|15,60
|1,9-2,6
|30-40
|370
|500
|180
|260
|'''''32'''''
|'''''440'''''
|'''''200'''''
|'''''0,91'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.22 WMR|.22 Magnum]]'''
|5,56
|.223
|34,30
|26,80
|1,9-3,2
|30-50
|470
|700
|410
|440
|'''''40'''''
|'''''572'''''
|'''''430'''''
|'''''1,48'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.38 Special]]'''
|9,06
|.357
|39,00
|29,30
|8-10
|124-154
|270
|350
|300
|450
|'''''158'''''
|'''''295'''''
|'''''435'''''
|'''''3,02'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.357 Magnum]]'''
|9,06
|.357
|40,00
|33,00
|8-12
|124-180
|380
|520
|780
|1090
|'''''158'''''
|'''''395'''''
|'''''796'''''
|'''''4,04'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.41 Magnum]]'''
|10,40
|.410
|40,40
|32,80
|11-17
|170-260
|380
|480
|900
|1800
|'''''210'''''
|'''''375'''''
|'''''956'''''
|'''''5,10'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.44 Magnum]]'''
|10,90
|.429
|41,00
|32,60
|16-22
|240-340
|350
|450
|1000
|1800
|'''''240'''''
|'''''360'''''
|'''''1010'''''
|'''''5,59'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|'''[[.460 S&amp;W Magnum]]'''
|11,48
|.452
|58,40
|46,00
|13-26
|200-400
|465
|700
|2700
|3800
|'''''260'''''
|'''''630'''''
|'''''3340'''''
|'''''10,64'''''
|}

==== Munisionoù armoù-skoaz ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
!
! colspan=&quot;10&quot; |Roadennoù ar vannouriezh (munisionoù a gaver er stalioù)
! colspan=&quot;4&quot; |''barregezhioù-implij skoueriek''
|-
!Doare
!treuz
boled
!treuz
boled
!hirder
kartouchenn
!hirder
douilhez
!pouez
boled
!pouez
boled
!tizh
da nebeutañ
!tizh
d'ar muiañ
!energiezh
da nebeutañ
!energiezh
d'ar muiañ
!''Pouez''
!''Tizh''
!''Energiezh''
!''Argil''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|unanenn
|mm
|meutad
|mm
|mm
|g
|Greun
|m/s
|m/s
|J
|J
|''Greun''
|''m/s''
|''J''
|''kg m/s''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!.[[.22 Long Rifle|22 LR]]
|5,60
|.223
|25,40
|15,60
|1,9-2,6
|30-40
|370
|500
|180
|260
|'''''32'''''
|'''''440'''''
|'''''200'''''
|'''''0,91'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[5,56 × 45 mm NATO]]
[[.223 Remington]]
|5,69
|.224
|57,40
|44,70
|3-4
|30-60
|850
|993
|1670
|1890
|'''''55'''''
|'''''988'''''
|'''''1740'''''
|'''''3,52'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[.222 Remington]]
|5,69
|.224
|54,10
|43,20
|4-5
|50-77
|890
|1090
|1450
|1600
|'''''50'''''
|'''''957'''''
|'''''1285'''''
|'''''3,10'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[.243 Winchester]]
|6,20
|.243
|68,83
|51,90
|4-6
|62-90
|920
|1240
|2500
|2900
|'''''90'''''
|'''''945'''''
|'''''2600'''''
|'''''5,51'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[.270 Winchester]]
|7,00
|.275
|84,80
|64,50
|6
|90-130
|910
|1100
|3500
|4000
|'''''130'''''
|'''''933'''''
|'''''3670'''''
|'''''7,86'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[7 × 57 mm Mauser]]
|7,24
|.285
|78,00
|57,00
|8-12
|124-180
|700
|900
|3000
|3700
|'''''160'''''
|'''''765'''''
|'''''3035'''''
|'''''7,93'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[7 × 64 mm|7 × 64 mm Brennecke]]
|7,24
|.285
|84,00
|64,00
|8-12
|124-180
|820
|920
|3300
|4000
|'''''162'''''
|'''''800'''''
|'''''3360'''''
|'''''8,40'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[7 mm Remington Magnum|7 mm Rem Mag]]
|7,20
|.284
|84,00
|64,00
|8-10
|124-154
|870
|1100
|4000
|4400
|'''''150'''''
|'''''945'''''
|'''''4340'''''
|'''''9,18'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
!(7,62 × 51 mm NATO)
[[7.62×51mm NATO|.308 Winchester]]
|7,82
|.308
|69,90
|51,20
|6,5-8
|124-150
|780
|860
|2900
|3600
|'''''150'''''
|'''''860'''''
|'''''3594'''''
|'''''8,36'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[.300 Winchester Magnum|.300 Win Mag]]
|7,80
|.308
|85,00
|67,00
|8,7-13
|135-200
|900
|990
|4500
|5000
|'''''180'''''
|'''''900'''''
|'''''4725'''''
|'''''10,50'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[.30-06 Springfield|.30-06 Springfield]]
|7,80
|.308
|85,00
|63,00
|9-15
|140-230
|750
|890
|3800
|4000
|'''''180'''''
|'''''825'''''
|'''''3970'''''
|'''''9,62'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[7,92 × 57 mm Mauser]]
|8,22
|.324
|82,00
|57,00
|11-15
|170-230
|720
|800
|4800
|4800
|'''''200'''''
|'''''740'''''
|'''''3550'''''
|'''''9,60'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[.338 Winchester Magnum|.338 Win Mag]]
|8,60
|.338
|84,80
|64,00
|11-15
|170-230
|760
|900
|3500
|5300
|'''''200'''''
|'''''900'''''
|'''''5250'''''
|'''''11,66'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[9,3 × 62 mm|9,3 × 62 mm Mauser]]
|9,30
|.366
|83,60
|62,00
|16-26
|240-350
|720
|800
|4300
|5200
|'''''250'''''
|'''''745'''''
|'''''4495'''''
|'''''12,06'''''
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
![[.375 H&amp;H Magnum|.375 H&amp;#x26;H Magnum]]
|9,50
|.375
|91,00
|72,40
|16-26
|240-350
|700
|882
|5500
|6300
|'''''270'''''
|'''''800'''''
|'''''5600'''''
|'''''14,00'''''
|}

=== Normoù ar munisionoù evit an armoù hiniennel ===
Daou vodad a genlabour asambles evit lakaat normoù war ment ha galloud ar munisionoù :

* Ar '''[[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]]''' ''(Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute)'', bodet ennañ ar braz eus produerien armoù-dorn [[Norzhamerika]]. Savet eo bet e 1926 diwar c'houlenn gouarnamant ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]].
* Ar '''[[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]''' ''(Commission Internationale Permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives)'', enni 12 bro eus [[Europa (kevandir)|Europa]], [[Chile]] hag an [[Emirelezhioù Arab Unanet]].

O fal eo gwiriañ eo sur ar munisionoù graet pep produer hag hollvedel evit ar c'halibr-mañ-kalibr, kuit da gaout munisionoù dañjerus peogwir int re garget gant poultr pe dibosubl da lakaat en un arm peogwir int kambret fall da skouer. Ar munsionoù gwerzhet er broioù-se a rank tremen dre un [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|eskemmez amprouiñ]] a-raok bezañ lakaet en gwerzh. E [[Bro-C'hall|Frañs]] emañ [[eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] oc'h ober al labour-se.

=== Munisonoù gwerzhet ar muiañ ===
Evit meur a abeg eo diaes gouzout peseurt munisionoù a vez gwerzhet ar muiañ er bed. A-du emañ ar bras eus an dud arbennik&lt;ref&gt;{{En}} DYER Hilary, [https://www.tacretailer.com/rifles/9-top-selling-rifle-cartridges-of-all-time-maybe ''9 top-selling rifle cartridges of all time - Maybe''], war Tactical Retailer, 19/10/2023 (lennet d'an 03/05/2024)&lt;/ref&gt; evit lakaat an .22 Long Rifle e penn ar renkadur. Hervez titouroù dastumet gant Jim Harmer e 2026&lt;ref&gt;{{En}} HARMER Jim, ''[https://backfire.tv/popular-cartridges/ Top 15 Most Popular Rifle Cartridges (2026 Edition)]'', Backfire, 19/02/2026 (lennet d'ar 24/04/2026)&lt;/ref&gt;, renkadur ar munisionoù armoù-skoaz gwerzhet ar muiañ er Stadoù-Unanet a oa :

* .22 Long Rifle
* .223 Remington
* 6,5 Creedmoor
* .308 Winchester
* [[7 mm PRC]]
* [[6,5 mm PRC]]
* .30-06 Springfield
* .300 Win Mag
* .270 Winchester
* [[.450 Bushmaster]]
* .243 Winchester
* 7 mm Remington Mag
* [[7 mm-08 Remington]]
* .300 PRC
Disheñvel e c'hall bezañ ar renkadur-mañ en Europa hag e broioù bet en Unaniezh Soviedel gwechall abalamour da abegoù istorel pe sevenadurel.

==Livajoù ha stampilhoù==

War ur munision e c'haller kavout titouroù war e broduer, e galibr, e vloavezh pe e zoare da skouer. Peurliesañ int engravet er metal pe livet war ar munision.

=== Munisionoù bihan o c'halibr (dindan 20 mm) ===

==== Stampilhoù war gartouchennoù skoet war o zro ====
Abalamour da vent bihan ar c'hartouchennoù skoet war o zro implijetañ (.22 Long Rifle, .17 HMR pe .22 WMR) ne gaver ket kalz titouroù warne war-bouez ur stampilh engravet e strad an douilhez evit diskouez anv ar produer. Etre unan ha teir lizherenn a zo engravet peurliesañ.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Luc’hskeudenn
!Deskrivadur
!Produer ha bro
!Evezhiadennoù
|-
|[[Restr:Stampilh Aguila.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''A''
|[[Águila Ammunition|Aguila Ammunition]] ([[Mec'hiko|Mec’hiko]])
|
|-
|
|''C'' hag ''F'' kemmesket
|[[Cartoucherie Française]] ([[Bro-C'hall|Bro-C’hall]])&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Fr}} Lec'hienn ''[http://www.armeetpassion.com/sommaire.html Armes et passion]'', lodenn ''Cartouches à percussion annulaire'' (lennet d'ar 06/04/2024)&lt;/ref&gt;
|Krouet e 1903. Aet da get.
|-
|[[Restr:Stampilh CCI.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''C''
|[[CCI (munisionoù)|Cascade Cartridge Inc.]] ([[Stadoù-Unanet Amerika|SUA]])
|
|-
|[[Restr:Stampilh Eley.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''E''
|[[Eley|Eley Limited]] ([[Bro-Saoz]])
|
|-
|[[Restr:Stampilh Federal.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''F''
|[[Federal Ammunition]] (SUA)
|
|-
|
|''G'', ''F'' hag ''L'' kemmesket
|[[Fiocchi Munizioni]] ([[Italia]])
|''GFL'' a dalvez ''Guilio Fiocchi Lecco''. Arouez kozh.
|-
|[[Restr:Stampilh RWS.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''R'' en ur skoed
|[[Geco]] (SUA)
|Norma, RWS, Geco ha Rottweil zo perzh eus ar strollad [[Ammotec]].&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Fr}} ''[https://web.archive.org/web/20240407191659/https://ammotec.fr/a-propos-de-nous/historique/ Ammotec avec les marques RWS, Rottweil, GECO et Norma]'' war lec'hienn Ammotec (lennet d'ar 06/04/2024)&lt;/ref&gt;
|-
|
|Daou ''G'' kemmesket
|[[Société Française des Munitions]] (Gévelot) (Bro C’hall)&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;
|Daou ''G'' a dalvez ''Gévelot Gaupillat.'' Krouet e 1844. Aet da get.
|-
|[[Restr:Stampilh Hornady.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''H''
|[[Hornady (munisionoù)|Hornady Manufacturing Company]] (SUA)
|
|-
|
|Kroaz en ur rond
|[[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] ([[Finland]])
|SK ha Lapua zo perzh eus ar strollad norvegian [[Nammo Group]]&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Fr}} FREEMAN David, ''[https://gunsmagazine-com.translate.goog/discover/lapua-and-sk-rimfire-ammo/?_x_tr_sl=en&amp;_x_tr_tl=fr&amp;_x_tr_hl=fr&amp;_x_tr_pto=rq Munitions Lapua et SK rimfire]'', Guns Magazine, 2020 (lennet d'ar 06/04/2024)&lt;/ref&gt;.
|-
|[[Restr:Stampilh CBC war Magtech.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''C'', ''B'' ha ''C'' war ul linenn a-dreuz
|[[Magtech]] ([[Brazil]])
|''CBC'' a dalvez ''Companhia Brasileira de Cartuchos.''
|-
|[[Restr:Stampilh RWS.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''R'' en ur skoed
|[[Norma (munisionoù)|Norma Precision AB]] ([[Sveden]])
|Norma, RWS, Geco ha Rottweil zo perzh eus ar strollad [[Ammotec]]&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.
|-
|[[Restr:Stampilh Remington.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''Rem''
|[[Remington|Remington Ammunition]] (SUA)
|
|-
|[[Restr:Stampilh RWS.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|''R'' en ur skoed
|[[RWS|Rheinisch-Westfälischen Sprengstofffabriken]] ([[Alamagn]])
|Norma, RWS, Geco ha Rottweil zo perzh eus ar strollad [[Ammotec]]&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;.
|-
|[[Restr:Stampilh Sellier &amp; Bellot.jpg|kreizenn|frameless|100x100px]]
|Tri romb warne al lizherennoù ''S'' ha ''B''
|[[Sellier &amp; Bellot]] ([[Tchekia]])
|An embregerezh a brodu ivez kartouchennoù evit ar merk gall ''Solognac'' (2024). Ar memes arouez a gaver warne.
|-
|[[Restr:Stampilh SK.jpg|kreizenn|frameless|106x106px]]
|Kroaz en ur rond
|[[SK (munisionoù)|SK]] ([[Alamagn]])
|SK ha Lapua zo perzh eus ar strollad norvegian [[Nammo Group]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;.
|-
|
|''W''
|[[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] (SUA)
|
|}

==== Kartouchennoù skoet en o c’hreiz ====
O c'halibr a vez alies engravet war ar c'hartouchennoù modern, kuit da gaout gwallzarvoudoù diwar implij ur munision fall. Anv ar produer a gaver ivez. Stradoù kartouchennoù 'zo a zo gwerc'h&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Fr}} Hervez ''[https://www.grip.org//la-tracabilite-des-munitions/ Traçabilité des munitions]'' embannet gant ar GRIP, miz Du 2008&lt;/ref&gt;, evel ar re broduet evit magañ an [[Trafikerezh armoù|trafikerezh armoù-tan]] pe pa ne fell ket d'ur Stad reiñ da c'houzout pelec'h int bet produet. Livioù war veg ar boled a verk perzhioù ispisial ar munisionoù implijet gant armeoù [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA :]]&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

* ruz : boled roudenner
* arc'hant : boled trebarzhus hag entaner
* glas : boled entaner
* du : boled trebarzhus
* arc'hant ha ruz : boled trebarzhus, entaner ha roudenner
* glas ha ruz : boled entaner ha roudenner
* ruz ha du : boled trebarzhus ha roudenner
* gwer : kartouchenn hep boled, penn e paper
* mouk : kartouchenn hep boled, penn e koad
* melen : munisionoù dezhe ur galloud-tarzhañ uhel
* gell : munisionoù dezhe ur galloud-tarzhañ izel

== Gwelet ivez ==
* [[Geriaoueg an armoù-tan]]
* [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]]
* [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]]

== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}}{{En}}{{De}} [https://bobp.cip-bobp.org/fr/tdcc_public Taolennoù normativel munisionoù an armoù hiniennel war lec'hienn ar CIP]
* {{En}} [https://saami.org/ Lec'hienn ar SAAMI]
* {{Fr}} [https://www.banc-epreuve.fr/ BE Saint-Étienne]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Armoù-tan]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Chase]]
[[Rummad:Munisionoù]]
[[Rummad:Dafar milourel]]</text>
      <sha1>g7d3dv5vt9ecrqraw2lj47r8v4m8rtc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Porched:Armoù-tan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170211</id>
    <revision>
      <id>2188417</id>
      <parentid>2188148</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T16:17:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Pistolennoù */</comment>
      <origin>2188417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33129" sha1="84lmizz8ocx7aivnqu8ujnb5e7xkzk5" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M1917 Enfield]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón (fuzuilh)|Mondragón]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] •  [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] •• [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8.8 cm Flak 18/36/37/41|Kanol 88 mm]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Winchester]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm SR|12,7 × 81 mm]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm  Mannlicher-Schönauer]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Finland}} : [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] •  [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] •  [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene M. Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Sniper]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>84lmizz8ocx7aivnqu8ujnb5e7xkzk5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188432</id>
      <parentid>2188417</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T21:10:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2188432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33203" sha1="8uqz63646cikpshwvps8psrqi03ajb9" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M1917 Enfield]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón (fuzuilh)|Mondragón]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] •  [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] •• [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8.8 cm Flak 18/36/37/41|Kanol 88 mm]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Winchester]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm SR|12,7 × 81 mm]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Finland}} : [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] •  [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] •  [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene M. Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Sniper]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>8uqz63646cikpshwvps8psrqi03ajb9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean-Michel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>171877</id>
    <revision>
      <id>2188639</id>
      <parentid>2185198</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:56:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1462" sha1="mr8j3w2v7vi6xnp5o1u8whsw2vaynju" xml:space="preserve">'''Jean-Michel''' zo un anv-bihan kevrennek gallek savet gant [[Jean]] ha [[Michel]]. E brezhoneg e reer gant [[Yann-Vikael]] ivez.

== Tud ==
=== Sent ha gwenvidien ===
* Jean-Michel Langevin († 1793) gwendivig, beleg, lidet d'an 30 a viz Here.
* Jean-Michel Phelippot († 1792) gwendivig, beleg, lidet d'an 3 a viz Gwengolo.

=== {{Belgia}} ===
* [[Jean-Michel Charlier]] (1924-1989), senarier bannoù-treset

=== {{Breizh}} ===
* [[Jean-Michel de Lépinay]] ([[circa|c.]] 1665 - 1721), ofisour ha gouarnour Louiziana c'hall (Frañs-Nevez)
* [[Jean-Michel Huon de Kermadec]] (''Yann-Vikael Huon Kermadeg'') (1748-1793), moraer
* [[Jean-Michel Guilcher]] (1914-2017), tudoniour diwar-benn an dañsoù hengounel
* [[Jean-Michel Barrault]] (1927-2024), skrivagner ha bageer
* [[Jean-Michel Savéant]] (1933-2020), kimiour, arbennnigour war an elektrokimiezh volekulel 
* [[Jean-Michel Caradec]] (1946-1981), saver kanaouennoù ha kaner 
* [[Jean-Michel Boucheron]] (g. e 1948), kannad en Il-ha-Gwilen
* [[Jean-Michel Veillon]] (g. e 1959), soner
* [[Jean-Michel Mahe]], skrivagner ha troer brezhoneg

=== {{Bro-C'hall}} ===
* [[Jean-Michel Larqué]], c'hoarier mell-droad ha kazetenner (g. e 1947)
* [[Jean-Michel Jarre]] (g. e 1948), sonaozer ha soner
* [[Jean-Michel Blanquer]] (g. e 1964), ministr an Deskadurezh-Stad

==={{SUA}}===
* [[Jean-Michel Basquiat]] (1960-1988), livour a rakward

[[Rummad:Anvioù-bihan gallek]]
[[Rummad:Anvioù-bihan kevrennek]]</text>
      <sha1>mr8j3w2v7vi6xnp5o1u8whsw2vaynju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gelsenkirchen</title>
    <ns>0</ns>
    <id>173287</id>
    <revision>
      <id>2188590</id>
      <parentid>2185143</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="787" sha1="055os7t76e95pcqkcdky8hgwy8p6rj1" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Gelsenkirchen''' (distaget [ˌɡɛlzn̩ˈkɪʁçn̩] en alamaneg) zo ur gêr eus [[Alamagn]], e [[Stadoù Alamagn|stad]] [[Nordrhein-Westfalen]].

Emañ e rannvro ar [[Ruhr (takad)|Ruhr]], un takad industriel. Kresket eo kêr en-dro da labour ar [[glaou]] hag an [[dir]], ken eo bet lesanvet &quot;kêr an 1000 tan&quot; (''Stadt der 1000 Feuer''). En-dro dezhi ez eus kêrioù evel [[Essen]] (sez an embregerezh Krupp) pe [[Bochum]]. 

== Tud ==
* [[Harald zur Hausen]], medisin, [[Priz Nobel ar Fiziologiezh pe ar Medisinerezh]] e 2008.
* [[Mesut Özil]], melldroader.
* [[Manuel Neuer]], melldroader.

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Gelsenkirchen}}
* {{de}} [https://www.gelsenkirchen.de/ Lec'hienn ofisiel]

{{Kêrioù Alamagn}}

[[Rummad:Kêrioù Nordrhein-Westfalen]]</text>
      <sha1>055os7t76e95pcqkcdky8hgwy8p6rj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Forchtenberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174305</id>
    <revision>
      <id>2188573</id>
      <parentid>2185125</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1115" sha1="cemej16j9z7telpqdlke0yv90ob1wgf" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Forchtenberg''' zo ur gêr e distrig [[Hohenlohekreis]], e norzh [[Baden-Württemberg]]. Lec'hiet eo war roz un dorgenn kreñvlec'hiet a-us an draoñienn Kocher lec'h ma red ar stêr [[Kupfer (stêr)|Kupfer]] er stêr [[Kocher (stêr)|Kocher]]. An anv Forchtenberg a zeu diwar &quot;vor dem Berg&quot; pe &quot;a-raok an dorgenn&quot; e brezhoneg.
== Tud ==
===An tiegezh Scholl===
[[Restr:Forchtenberg Rathaus 20130402.jpg|thumb|Ti-kêr Forchtenberg, ti hengounel an aotrou maer ha lec'h ganedigezh [[Sophie Scholl]]]]
* [[Sophie Scholl]], ezel pouezus e luskad rezistañs alaman ar [[Rozenn Wenn]]. Ganet d'an 9 a viz Mae 1921, ha lakaet d'ar marv gant an [[naziegezh|nazied]] d'an 22 a viz C'hwevrer 1943 e [[München]].
* [[Hans Scholl]], ezel pouezus e luskad rezistañs alaman ar Rozennn Wenn. Ganet en [[Ingersheim]] d'an 22 a viz Gwengolo 1918, lakaet ivez d'ar marv gant an nazied d'an 22 a viz C'hwevrer 1943 e [[München]].
* Tad Hans ha Sophie Scholl, [[Robert Scholl]], a oa bet maer Forchtenberg etre 1919 ha 1929 hag an daou vugel a oa bet o tremen o bugaleaj eno. 

[[Rummad:Kêrioù Baden-Württemberg]]</text>
      <sha1>cemej16j9z7telpqdlke0yv90ob1wgf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Christopher</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175099</id>
    <revision>
      <id>2188533</id>
      <parentid>2185073</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2564" sha1="ggzk05osp8x2wkyggyirypksau44gxa" xml:space="preserve">[[Restr:ChrisMartinManch030623 (cropped).jpg|thumb|right|220px|[[Chris Martin]], kaner [[Coldplay]].]]
'''Christopher''' zo un [[anv-bihan saoznek]] roet d'ar baotred, savet diwar an anv gresianek Χριστόφορος (Christophoros pe Christoforos ), savet eñ diwar ar gerioù Χριστός (Christós), &quot;Krist&quot;, ha φέρειν (phérein), &quot;dougen&quot;, alese &quot;douger ar C'hrist&quot;. Un anv-tiegezh saoznek eo ivez.

Evel anv-bihan e vez implijet 'Christopher' abaoe an X{{vet}} kantved. E saozneg e c'haller berraat Christopher evel &quot;'''Chris'''&quot;, &quot;Topher&quot;, ha &quot;Kit&quot; a-wechoù. E-touez an anvioù-bihan brudetañ evit ar baotred eo bet e Bro-Saoz ha Kembre eus ar bloavezhioù 1940 betek 1995, daoust ma'z eo aet er-maez eus ar 100 gwellañ abaoe. E-barzh ar Rouantelezh-Unanet e vez kavet an anv-se ar muiañ e Bro-Saoz ha n'eo ket ken stank-se e Kembre, Bro-Skos pe Norzhiwerzhon hiziv hon deiz.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.babynames.co.uk/meaning_origin_name_Christopher.htm |title=Christopher - Meaning And Origin Of The Name Christopher |work=Baby Names UK}}&lt;/ref&gt;

== Stummoù all ==
=== Berrstummoù ===
Chris, Topher, Kit
=== E yezhoù all ===
* [[Kristof]] e brezhoneg, flandrezeg ha turkeg
* [[Christoph]] en alamaneg
* [[Christophe]] e galleg
* [[Cristóbal]] e spagnoleg
* Kristobal en euskareg
* [[Krzysztof]] e poloneg

== Tud ==
[[Restr:Chris Hemsworth by Gage Skidmore.jpg|thumb|right|200px|[[Chris Hemsworth]] er San Diego Comic-Con e 2017.]]
=== Evel anv-bihan ===
==== {{Aostralia}} ====
* Sir [[Christopher Clark]] (g. e 1960), istorour ha kelenner
* [[Chris Hemsworth]] (g. e 1983), aktour
===={{Bro-C'hall}} ====
* [[Chris Marques]] (g. e 1978), koroller ha korollorour gall-portugalat
==== {{Iwerzhon}} ====
* [[Christopher Nolan (skrivagner)|Christopher Nolan]] (1966-2009), skrivagner saoznek
==== {{Kanada}} ====
* [[Christopher Plummer]] (1929-2021), aktour
==== {{Bro-Saoz}} ====
* Sir [[Christopher Lee]] (1922-2015), aktor
* [[Chris Martin]] (g. e 1977), kaner ar strollad [[Coldplay]]
* [[Chris Froome]] (g. e 1985), reder marc'h-houarn
==== {{SUA}} ====
* [[Christopher Gadsden]] (1724-1805), politikour ha jeneral
* [[Christopher Paolini]] (g. e 1983), skrivagner
* [[Chris Pine]] (g. e 1980), aktor
* [[Chris Hardwick]] (g. e 1971), fentigellour ha buhezour skinwel
* [[Chris Pratt]] (g. e 1979), aktour
* [[Chris Kyle]] (1974-2013), [[tenner ar gwellañ]]

=== Evel anv-tiegezh ===
* [[Warren Christopher]] (1925–2011), 63{{vet}} sekretour a stad SUA

== Notennoù ha daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]</text>
      <sha1>ggzk05osp8x2wkyggyirypksau44gxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Côte-Nord</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175124</id>
    <revision>
      <id>2188544</id>
      <parentid>2185088</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11062" sha1="n3gy91m34523b2x9uvf5kt1j46dsaj1" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Skeudenn:Côte-Nord in Quebec.svg |thumb]]
'''Côte-Nord''' (''Aod Norzh'') zo ur rannvro velestradurel eus proviñs [[Kebek]], e [[Kanada]]. Emañ etre proviñs [[Douar-Nevez ha Labrador]] er reter ha rannvro kebekat [[Saguenay–Lac-Saint-Jean]] er c'hornôg. An eil rannvro kebekat vrasañ eo goude [[Nord-du-Québec]]. Poblet eo dreist-holl war ribl [[Sant-Laorañs|stêr]] ha [[Pleg-mor Sant-Laorañs]], eus [[Tadoussac]] betek an harzoù gant [[Labrador]].

== Istor ==
[[Restr:Natashquan_003a.jpg|thumb|left|Gwel eus aod Côte-Nord, e [[Natashquan]], war ribl [[Pleg-mor Sant-Laorañs]].]]
Eus ar XIV{{vet}} d'ar XVII{{vet}} kantved e oa darempredet ingal aod [[Pleg-mor Sant-Laorañs]] gant Europiz, dreist-holl pesketaerien eus [[Breizh]] hag [[Euskadi]]. E-pad an trevadennerezh europat er XVI{{vet}} ha XVII{{vet}} kantved e veze komzet ur yezh [[montagneg|innuek]] gant ar pobloù engenidik.

Betek donedigezh an [[Eil Brezel-bed]] (1939-1945) e c'hoarvezas kresk ar boblañs a-gevret gant diorren ar greanterezh paper. Er bloavezhioù 1950, ar [[mengleuz]]ioù a zesachas kalz enbroidi.

&lt;blockquote&gt;&quot;...Eus [[Kegashka]] da [[Blanc-Sablon]], an annezidi a zo hiniennelourien, o chom war Douaroù ar Gurunenn — alies evel skwaterien — ha mirout a reont gant gwarizi o lec'hioù pesketa emren, alese o annez strewet.&quot; (Bussières, P., p.1, 1963)&lt;ref name=&quot;The population of the North Shore&quot;&gt;{{cite web |author1=Paul Bussières |title=The population of the North Shore |url=https://www.erudit.org/fr/revues/cgq/1963-v7-n14-cgq2588/020425ar.pdf |website=Erudit |publisher=Quebec geography notebooks |access-date=12 July 2024 |pages=1, 25 of 37 |language=fr, en |date=1963 |quote=when agriculture dominates, the « rang » System of rural settlement is prevalent; below Sept-lies, the population concerned with fishing bas settled in small nuclei at short distance from its fisheries.}}&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

Krouet e voe ar rannvro velestradurel e 1966.

== Douaroniezh ==
Er rannvro velestradurel emañ diazadoù doureier an holl stêrioù a red da aber ar [[Sant-Laorañs]] etre [[Tadoussac]] ha [[Blanc-Sablon]]. An eil rannvro vrasañ e Kebek eo Côte-Nord goude [[Nord-du-Québec]]. En em astenn a ra he gorread war 351 615 km², ha 236 664 km² anezho a zo douaroù&lt;ref name=&quot;Québec 2018&quot;&gt;[http://www.stat.gouv.qc.ca/quebec-chiffre-main/pdf/cmcfr2018 Kebek - Le Québec chiffres en main 2018]&lt;/ref&gt;, se zo 21% eus tiriad Kebek. Dave a ra an anv d'ar fed emañ ar rannvro war aod norzh stêr Sant-Laorañs ha pleg-mor Sant-Laorañs, etre genoù ar stêr [[Saguenay (stêr)|Saguenay]] ha rannvro [[Labrador]]. Enni e kaver ivez Enez [[Anticosti]], an enezenn vrasañ e Kebek.

Er c'hornôg emañ rannvro [[Saguenay–Lac-Saint-Jean]], er reter proviñs [[Douar-Nevez ha Labrador]], en norzh rannvro [[Nord-du-Québec]] hag er su rannvroioù [[Gaspésie–Îles-de-la-Madeleine]] ha [[Bas-Saint-Laurent]].

Menez uhelañ ar rannvro eo Menez Veyrier, gant 1 104 m a uhelder, e aradennad menezioù al [[Laurentides]].

== Gwarez ar glad naturel ==
Meur a dachenn eus rannvro Côte-Nord a zo gouestlet dreist-holl da wareziñ ha da zerc'hel ar [[bevliesseurted|vevliesseurted]]. Er rannvro ez eus 262 annez loened gouez, 172 takad evned-dour, 12 lec'h evit ar c'herc'heized, 66 kludadoù laboused-mor war inizi, ledinizi pe tornaodoù, 4 annez [[razh-musk|razhed-musk]] hag 8 takad evit mirout [[kariakou]]ed war Enez Anticosti&lt;ref&gt;{{Liamm web|titl=Poltred Tiriadel - Aod-Norzh |url=https://mrnf.gouv.qc.ca/documents/territoire/portrait-cote-nord.pdf |format=pdf |deiziad=28 a viz C'hwevrer 2007 |28 a viz C'hwevrer = 2008 30 774,21 kilometr-karrez a zouaroù ha war-dro 7 000 kilometr a stêrioù eoged, ouzhpenn 9% eus an tiriad rannvroel en deus ur statud a warez ispisial |pajenn=26 diwar 94}}&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Glad biologel&quot;&gt;
|Ledum groenlandicum Retzius. — Ledon a Groenland. — Te Labrador, Te Velour. — (Te Labrador).
011_045_Epilobium.jpg|[[Epilobium angustifolium]]
Spirantes romanzoffiana 005.jpg|[[Spirantes romanzoffiana]]
Campanula_rotundifolia_002a.jpg|[[Campanula rotundifolia]]
Ledum groenlandicum 018.jpg|[[Ledum groenlandicum]]
Rubus_chamaemorus_009.jpg|[[Rubus chamaemorus]]
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Glad douaroniel&quot;&gt;
Peche_oursins_verts_009.jpg|Park mor Saguenay–Sant-Laorañs
Baie Johan Beetz 014.jpg|Goudor tremeniat Watshishou
011_078_Iles_Mingan.jpg|Mirva Park Broadel Archipel-de-Mingan
Riviere au Tonnerre 032.jpg|Stêr Sault Plat
Chute Vauréal - Anticosti.jpg|Enez [[Anticosti]], glad bedel an UNESCO
&lt;/gallery&gt;

== Poblañs ==
[[Skeudenn:MRC-Côte-Nord.jpg|280px|thumb|Emdroadur keñveriet &quot;Kumunioù Rannvroel ar Gontelezh&quot; Côte-Nord.]]
Etre 1951 ha 1981 e kreskas kalz niver an annezidi e Côte-Nord, o tric'hementiñ he foblañs. Dont a ra ar c'hresk demografikel-se eus greanteladur ar rannvro, diazezet war korvoiñ ha treuzfurmiñ kentañ he danvezioù naturel (koadeier, mengleuzioù houarn ha titan, dourdredan). E 2006 e oa ar feur genel 10,8%, ha 6,3% ar feur mervel.

E daou bol kêrel ha greantel dreist-holl e oa bet ar c'hresk e-kerzh ar prantad-se : [[Baie-Comeau]] ha [[Sept-Îles]]. Displegañ a ra kement-se an diforc'h bras a weler e kresk poblañs ar pevar MRC eus an Aod Norzh. Tra ma voe e &quot;Kumun Rannvroel a Gontelezh&quot; (''Municipalité régionale de comté'', MRC) Sept-Rivières ur c'hresk hep e bar e Kebek etre 1951 ha 1981, o vont eus {{niver|5394|}} da {{niver|47114|a annezidi}}, hag e MRC Manicouagan e voe tric'hementet ar boblañs e-kerzh ar prantad-se, e MRC Haute-Côte-Nord ha Minganie-Basse-Côte-Nord ne greskas ar boblañs nemet un tammig bihan, nebeutoc'h eget feur kresk Kebek. Adalek 1981, diaesterioù ekonomikel ar greanterezh bras ​​(dreist-holl serriñ ar mengleuzioù e [[Gagnon]] ha [[Schefferville]]) a gasas d'un digresk bras eus ar boblañs en holl MRCoù eus Côte-Nord, ha dreist-holl e MRC Sept-Rivières, ma voe kollet 9000 a annezidi dindan 10 vloaz. Goude ur c'hresk bihan eus ar boblañs etre 1991 ha 2001 e voe kadarnaet an digresk a oa kroget e 1981 e niveradeg diwezhañ Kanada e 2006, hag a ziskouezas un digresk a 1,9% eus ar boblañs e-kerzh 5 bloaz.

{| class=&quot;wikitable center&quot; border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;5&quot;
!Kumun Rannvroel a Gontelezh
!1951
!1961
!1971
!1981
!1991
!2001
!2006
|-
|La Haute-Côte-Nord
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:10839}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:15162}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:14952}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:14668}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:13303}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:12894}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:12303}}
|-
|Manicouagan
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:12413}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:20091}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:32001}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:35357}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:34232}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:33620}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:33052}}
|-
|Sept-Rivières - Caniapiscau
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:5394}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:19467}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:29140}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:47114}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:38287}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:38931}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:38661}}
|-
|Minganie - Basse-Côte-Nord
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:8696}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:10249}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:11491}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:11530}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:10913}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:12321}}
| align=&quot;right&quot; |{{formatnum:11895}}
|-
|'''Hollad Côte-Nord'''
| align=&quot;right&quot; |'''{{formatnum:37342}}'''
| align=&quot;right&quot; |'''{{formatnum:64969}}'''
| align=&quot;right&quot; |'''{{formatnum:87584}}'''
| align=&quot;right&quot; |'''{{formatnum:108669}}'''
| align=&quot;right&quot; |'''{{formatnum:96735}}'''
| align=&quot;right&quot; |'''{{formatnum:97766}}'''
| align=&quot;right&quot; |'''{{formatnum:95911}}'''
|-
|}

An diaesterioù ekonomikel er gennad kentañ hag er gennad greantel a ziskouez perspektivennoù demografikel negativel war hir dermen, gant un digresk poblañs rakwelet a 18% etre 2001 ha [[2026]], hervez Ensavadur Stadegoù Kebek.

== Melestradurezh ==
Rannet eo Côte-Nord e c'hwec'h Kumun Rannvroel a Gontelezh (&quot;''Municipalité Régionale de Comté''&quot; pe MRC) ma kaver : 33 c'humun lec'hel, 10 tiriad diaoz ha 10 mirva indian evit un hollad a 53 c'humun.

{|class=&quot;wikitable sortable alternance center&quot;
|+ &quot;Kumunioù rannvroel a gontelezh&quot; Côte-Nord
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;40%&quot; |Anv
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;25%&quot; |Pennlec'h
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;10%&quot; | Poblañs
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;10%&quot; | Gorread douarel
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;10%&quot; | Stankter 
! scope=&quot;col&quot; width=&quot;5%&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Dav.
|----
| '''[[Caniapiscau]]'''  
| [[Fermont]]
| align=&quot;right&quot; | 3 882		
| align=&quot;right&quot; | 79 253,6
| align=&quot;right&quot; | 0,05
| align=center| [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=3012&amp;id=]
|----
| '''[[La Haute-Côte-Nord]]'''
| [[Les Escoumins]]
| align=&quot;right&quot; | 10 278
| align=&quot;right&quot; | 12 430,9	
| align=&quot;right&quot; | 0,83
| align=center| [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=3012&amp;id=]
|----
| '''[[Le Golfe-du-Saint-Laurent]]'''
| [[Côte-Nord-du-Golfe-du-Saint-Laurent]]
| align=&quot;right&quot; | 3 382	
| align=&quot;right&quot; | 40 654,62		
| align=&quot;right&quot; | 0,08
| align=center| [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=3012&amp;id=]
|----
| '''[[Manicouagan]]''' 
| [[Baie-Comeau]] 
| align=&quot;right&quot; | 30 158
| align=&quot;right&quot; | 39 246,4	
| align=&quot;right&quot; | 0,77
| align=center| [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=3012&amp;id=]
|----
| '''[[Minganie]]''' 
| [[Havre-Saint-Pierre]]
| align=&quot;right&quot; | 6 467		
| align=&quot;right&quot; | 92 546,05		
| align=&quot;right&quot; | 0,07
| align=center| [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=3012&amp;id=]
|----
| '''[[Sept-Rivières]]''' 
| [[Sept-Îles]]
| align=&quot;right&quot; | 34 358	
| align=&quot;right&quot; | 32 571,6		
| align=&quot;right&quot; | 1,05
| align=center| [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=3012&amp;id=]
|----
|-class=&quot;sortbottom&quot;
| colspan=2 align=&quot;left&quot; style=&quot;background-color:#A9A9A9&quot; | '''Rannvro'''
| align=&quot;right&quot; style=&quot;background-color:#A9A9A9&quot; |'''88 525''' 
| align=&quot;right&quot; style=&quot;background-color:#A9A9A9&quot; |'''300 281,83'''
| align=&quot;right&quot; style=&quot;background-color:#A9A9A9&quot; |'''0,29'''
| align=center| [https://wikidata-externalid-url.toolforge.org/?p=3012&amp;id=]
|}

== Tud ==
*[[Gilles Vigneault]], kaner ha barzh brogarour

== Skeudennaoueg ==
&lt;gallery&gt;
Île René-Levasseur1.JPG|Enez René-Levasseur.
Barrage Daniel-Johnson2 v1.jpg|Stankell Daniel-Johnson.
Natashquan2.jpg|[[Natashquan]].
Monolithen.jpg|Mein meur e-kichen [[Havre-Saint-Pierre]].
Île Laval.png|Goudor loened Enez Laval e-kichen [[Forestville]].
&lt;/gallery&gt;
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.mamh.gouv.qc.ca/organisation-municipale/organisation-territoriale/regions-administratives/cote-nord/ Rannvro Côte-Nord]
* [https://tourismecote-nord.com/ Touristerezh Côte-Nord]
* [https://web.archive.org/web/20240304041245/https://www.mamh.gouv.qc.ca/fileadmin/cartes/region/09.pdf Kartennoù melestradurel]
== Notennoù ha daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Rannvroioù melestradurel Kebek]]</text>
      <sha1>n3gy91m34523b2x9uvf5kt1j46dsaj1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Elliot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175487</id>
    <revision>
      <id>2188560</id>
      <parentid>2185110</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:54:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13090" sha1="1spxpdkvw7lucig7x3i3ptrycmjnkal" xml:space="preserve">'''Elliot''', '''Elliott''', '''Eliott''', '''Eliot''' pe '''Elyot''' zo un [[anv-badez saoznek]] roet d'ar baotred (roet e vez d'ar merc'hed a-wechoù er Stadoù-Unanet ivez). Un anv-tiegezh saoznek ha gallek eo ivez.

Div wrizienn en deus an anv-saoznek-mañ : unan e [[Breizh]], dafaret mat, peogwir o doa divroet [[Bretoned]] da Vro-Saoz goude aloubadeg ar vro gant [[Gwilherm II (dug Normandi)|Gwilherm an Alouber,]] e 1066, ha kaset o anv ganto da [[Breizh-Veur|Vreizh-Veur]], hag eben diasur, ar [[klan Eliott|c'hlan Eliott]] (pe Ellot) o chom war an harzoù etre [[Bro-Skos]] ha [[Bro-Saoz]].

== Gwrizioù hag emled an anv ==
=== {{Breizh}} ===
Arguzennet eo bet gant Keith Elliott Hunter&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.selectsurnames2.com/elliott2.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20101129044044/http://selectsurnames2.com/elliott2.html|url-status=usurped|archive-date=29 November 2010|title= select.surnames2.website}}&lt;/ref&gt; e oa ar familh Eliot e-touez ar Vretoned a yeas da Vreizh-veur gant Gwilherm an Alouber. Evit gwir e kaver stank an anvioù Eliot hag Elliot e lec'h pe lec'h e departamant ar Mor-Bihan, kenkoulz hag an anvioù Dalliot (pe d'Alliot) hag Ellegouet e Penn-ar-Bed (deuet da vezañ Elligott e Bro-Skos).

An Alliot-ed, a gaver e su Breizh (Mor-Bihan ha Liger-Atlantel) o doa douaroù en [[Aisne]], er biz da Bariz. E Normandi ha Bro-C'hall ivez eo aet an anv breizhat Eliot da ouennañ : meneget eo e Normandi e 1195&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://archive.org/stream/normanpeopleand01unkngoog#page/n256/mode/2up/search/elyot|title=The Norman people and their existing descendants in the British dominions and the United States of America (1874)|year=1874}}&lt;/ref&gt;, ha paot eo an anv c'hoazh e [[Seine-Maritime]] hiziv.

=== {{Kernev-Veur}} ha [[Devnent]] ===
[[Restr:Eliot arms.svg|thumb|Skoed-ardamez an tiegezh Eliot eus St. Germans.]]
Goude [[emgann Hastings]] e 1066 en em astennas an anv dre Vreizh-Veur.

E 1069, ar c'hont breton Brien ([[Brian a Vreizh]]) eus [[Penteür]], ezel eus [[konted ha duged Penteür]], a voe kaset da gornôg Bro-Saoz evit talañ ouzh emsaverien angl-ha-saoz, hag Ellioted a oa e-touez e soudarded. N'ouzer ket mat pegoulz e oa bet staliet an Elioted e [[Devnent]] (Devon), met chom a rejont eno e-pad 8 pe 10 rummad a-raok mont da Gernev-Veur&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xpZIAAAAMAAJ|title=Willis, Notitia Parliamentaria, vol. 2, p. 194 in 'Genealogy of the Eliot Family' p.9-13 (1894) |date=1663 |publisher=George R. Bassett &amp; Co., New Haven, Connecticut|isbn=978-0-7884-2734-3 }}&lt;/ref&gt;, e-lec'h ma soñjer e oa orin an tiegezh Eliot e Port Eliot/[[St. Germans]]. Diskenn a ra ar familh eus ur marc'heg norman, Sir William de Aliot. Ar roud skrivet kentañ a ra dave d'ur William Elyot&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=0AyDDQAAQBAJ&amp;q=William+elyot+somerset+assizes&amp;pg=PA831|title=The Oxford Dictionary of Family Names in Britain and Ireland|isbn=9780192527479|last1=Hanks|first1=Patrick|last2=Coates|first2=Richard|last3=McClure|first3=Peter|date=17 a viz Du 2016|publisher=Oxford University Press }}&lt;/ref&gt;, war rolloù Somerset Assizes e 1257, ha d'ur Walter Elyot e Devnent e 1433&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xpZIAAAAMAAJ| title=Vol. 1 of the &quot;Worthies of England&quot; (1433) at n.4 in 'Genealogy of the Eliot Family' p.9-13 (1894) | date=1663 | publisher=George R. Bassett &amp; Co., New Haven, Connecticut| isbn=978-0-7884-2734-3 }}&lt;/ref&gt;.

Elioted all a voe kaset diwezhatoc'h da [[kontelezh Menoe|gontelezh Menoe]] (Monmouthshire) e Su Kembre.

=== {{Bro-Saoz}} ===
E-touez ar Vretoned hag en em stalias e [[Yorkshire]] er XII{{vet}} kantved e oa lod anezho marteze a oa Elliot o anv. [[Gwazoniezh|Gwizien]] e oant eus ar C'hont [[Alan Pentevr]]. Elyoted all a yeas da [[Cambridgeshire]] da chom. Ar meneg kentañ eus an anv a denn da Henry Elyot e Prioldi Santez-Mari ha Sant-Radegund e Cambridge war-dro 1180&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://janus.lib.cam.ac.uk/db/node.xsp?id=EAD%2FGBR%2F2703%2FNuns%2F192|title=Records of the Priory of St Mary and St Radegund}}&lt;/ref&gt;. Un Elyat (pe Elyot) a zo e Bury St. Edmunds e 1188. E 1220, Elyot a zo staliet mat e Cambridge e parrez Great Saint Andrew ma veneger un Elyot William. Ur William Eliot all a zeu war wel e-tro 1270 er memes parrez&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://janus.lib.cam.ac.uk/db/node.xsp?id=EAD%2FGBR%2F2938%2FCCCC09%2F10;sib0=14|title=Cambridge, Great St Andrew's parish deeds}}&lt;/ref&gt;. Elyot ad Cap' Ville a zo meneget e Cambridgeshire e 1273&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://archive.org/details/englishsurnamest00bardiala/page/544/mode/2up?q=elyot|title=English Surnames: Their Sources and Significations CWE Bardsley (1875) |date=1875 |publisher=Chato &amp; Windus, Londrez}}&lt;/ref&gt;.

En em ledet e oa an anv-familh e [[Anglia ar Reter]] e penn-kentañ ar {{XIVvet}} kantved. Thomas Elyott a zo meneget evel pastor Dickleburgh, e [[Norfolk]], e 1393&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.british-history.ac.uk/topographical-hist-norfolk/vol1/pp191-205|title=Hundred of Diss: Dickleburgh | publisher=British History Online | access-date=12 July 2024}}&lt;/ref&gt;.

Ar meneg kentañ eus an anv-familh en [[Essex]] eo RICHARDI Elyotte e 1433&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xpZIAAAAMAAJ|title= Vol. 1 of the &quot;Worthies of England&quot; (1433) at n.4 in 'Genealogy of the Eliot Family' p.9-13 (1894) |date= 1663 |publisher=George R. Bassett &amp; Co., New Haven, Connecticut|isbn= 978-0-7884-2734-3 }}&lt;/ref&gt;, a c'hellfe bezañ an RYC Elyett, en deus sinet un emglev war-dro 1400&lt;ref&gt;{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=xpZIAAAAMAAJ|title=&quot;Collectanea Topographica,&quot; vol. 2, p. 285 in Vol. 1 of the &quot;Worthies of England&quot; (1433) at n.4 in 'Genealogy of the Eliot Family' p.9-13 (1894) |date=1663 | publisher=George R. Bassett &amp; Co., New Haven, Connecticut|isbn=978-0-7884-2734-3 }}&lt;/ref&gt;.

Ar skouer gentañ eus an anv o tizhout Londrez a zo e penn-kentañ ar {{XIVvet}} kantved. Johanne Eliot a gaver e 1319 gant ur meneg anezhañ e 1311 dindan anv John Elyot. William Elyot eus Cheshunt (e norzh Londrez) a resevas douaroù e Kingston upon Thames (e gevred Londrez) e 1343. Skouerioù eus an anv a zeu war wel evit ar wech kentañ e [[Sussex]] er {{XIVvet}} kantved evel Godefro Elyot e Thakham&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.british-history.ac.uk/suss-record-soc/vol10/pp152-168|title=Sussex subsidy of 1327: The rape of Bramber &amp;#124; British History Online}}&lt;/ref&gt; ha William Elyot e Grinstead&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.british-history.ac.uk/suss-record-soc/vol10/pp152-168#h3-0007|title = Sussex subsidy of 1327: The rape of Bramber &amp;#124; British History Online}}&lt;/ref&gt;, a zo meneget e Rolloù ar skoazelloù eus 1327 ha 1332. Enrollet eo bet Stephen Elyot e miz Kerzu 1364 evel &quot;marc'hadour gwin eus Rye&quot; e Sussex ar Reter ha diwezhatoc'h e voe e Ezel eus ar Parlamant e 1377&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.historyofparliamentonline.org/volume/1386-1421/member/elyot-stephen-1395|title=The History of Parliament|access-date=19 June 2018}}&lt;/ref&gt;. Deuet eo an anv Eliot betek lez Portugal zoken e-pad [[Brezelioù fernandin]], gant Gilbert Eliot oc'h en em staliañ ha dimeziñ eno.

=== {{Bro-Skos}} ===
Douetañs zo c'hoazh diwar-benn orin anv ar c'hlann Eliott hiziv hon deiz peogwir e oa devet o lignezouriezh en un tan-gwall en o c'hastell e Stobs e 1712&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.elliotclanusa.com/ecs_history.htm |title=Clan Elliot Society, USA – (A Brief History of the Elliot Clan) |author=Dee Elliott-Wakefield |work=elliotclanusa.com |access-date=31 March 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150311220759/http://www.elliotclanusa.com/ecs_history.htm |archive-date=11 March 2015 |df=dmy }}&lt;/ref&gt;. Meur a vartezeadenn a chom eta, hag unan anezho a lavar e teu an anv eus kêriadenn ha stêr Elliot e [[Angus (Bro-Skos=|Angus]], e Bro-Skos&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.elliotclan.com/name.html |title=Elliot Clan Society: The Elliot Name |access-date=16 October 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080828085559/http://www.elliotclan.com/name.html |archive-date=28 August 2008 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Met lod all a lavar e teu anv an c'hlann Ellot eus un distummadur eus an anv ''Elwold''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.elliotclan.com/history.html |title=Elliot Clan Society – Elliot History |access-date=16 October 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080512004025/http://www.elliotclan.com/history.html |archive-date=12 May 2008 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Evit gwir e anavezer un &quot;Ellot of Redheugh&quot; a oa o vevañ e deroù ar bloavezhioù 1400. Un &quot;John Elwalde of Teviotdale&quot; a oa e 1426. E 1476 eo anavezet &quot;Robert Ellot of Redheugh&quot; evel 10{{vet}} penn ar c'hlann&lt;ref name=&quot;Clan.Encyclopedia.Eliott&quot;&gt;Way, George and Squire, Romily. ''Collins Scottish Clan &amp; Family Encyclopedia''. (Foreword by The Rt Hon. The Earl of Elgin KT, Convenor, The Standing Council of Scottish Chiefs). Embannet e 1994. Pajennoù 128 - 129.&lt;/ref&gt;. Forzh petra e vefe orin o anv, ar re Elliott a oa brudet evel ''&quot;border reivers&quot;'', da lavaret eo laeron chatal, hag un &quot;draen&quot; e oant evit pep hini eus an div vro. Hervez un trede martezeadenn gant Keith Elliot Hunter war lec'hienn ar C'hlann Elliot&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://elliotclan.com/docs/The-Strange-Disappearance-of-the-Town-of-Eliot.pdf|title=The-Strange-Disappearance-of-the-Town-of-Eliot}}&lt;/ref&gt; en deus an anv un orin breizhat, ha penn kentañ ar c'hlan e oa William d'Alyth. Ar re d'Alyths a c'hoarias ur roll dibar e Brezelioù Dizalc'hiezh Bro-Skos&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.electricscotland.com/webclans/dtog/WalterdElliot3.pdf|title=Walter d'Elliot (d'Alyth), of The Brae ( forfeited 1306) and of Redheugh, circa 1314 x 1320 The early history of the Elliots, a Scoto-Breton Border Clan|last=Hunter|first=Keith Elliot}}&lt;/ref&gt;. 

Hervez Mark Elliot n'en deus an anv netra da welout na gant stêr na gant kêr Elliot. Soñjal a ra dezhañ emañ an orinoù en anv kentañ Elwald, a gaver e Northumberland gant ar roue eus an VIII{{vet}} kantved, Elwald {{Iañ}}. An anv en deus orinoù angl-ha-saoz hag en em gav e-kichen Armstrong e skridoù Northumbria eus 1115&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.elwald.com/wp-content/uploads/2013/06/Ellot-Water-Angus-8-23-2010.pdf|title=Did Today's Elliott of Scottish Descendency Come From Elliot (Ellet) Area of Angus to Liddesdale?}}&lt;/ref&gt;. Robert Elwold (1305–67) a oa penn kentañ ar c'hlann, dont a reas eus [[Evrog]] ha divroañ a reas e trowardroioù [[kastell ar Peniti (Bro-Skos)|Kastell ar Peniti]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gorrenberry.com/robert-elwald-migration-1305-1367/|title = Robert Elwald migration 1305-1367| date=3 a viz Kerzu 2014 }}&lt;/ref&gt;. E 1484 e voe roet douaroù da Robert Elwold a Redheuch tro-dro da Redheuch ha Larriston gant akta Sasine&lt;ref&gt;[[:en:File:Sasine deed 1484 for Robert Elwald (Elliot), Redheugh, Larriston, Hartsgarth.jpg]]&lt;/ref&gt; E 1513 e-pad Emgann Flodden e voe lazhet un den anvet Robert, 13vet penn ar c'hlann, lesanvet 'Elwold'.

An anvioù angl-ha-saoz eus Northumbria ''Aelwold, Ellwald, Elaund, Elwaird, Elwods, Alwods, Elyards, Halwads'' a seblant bezañ bet treuzfurmet holl e Ellot. Hag Ellot da zont da vezañ Elliot dre levezon an anv saoz Elliot a orin breizhat.

Marilhet eo un Thomas Elyot e West Lothian, o vervel e 1505.&lt;ref&gt;[https://search.ancestry.co.uk/cgi-bin/sse.dll?_phsrc=Maj1&amp;_phstart=successSource&amp;usePUBJs=true&amp;qh=X1eDmY1WLJi7iAs1jh7n7Q%3D%3D&amp;gss=angs-c&amp;new=1&amp;rank=1&amp;msT=1&amp;gsln=elyot&amp;gsln_x=0&amp;cpxt=1&amp;cp=11&amp;MSAV=1&amp;uidh=000&amp;gl=CLP_WILLS&amp;gst=&amp;ghc=20&amp;fh=20&amp;fsk=BEFq368IgAAGSgAEcXw-61- Ancestry UK Wills &amp; Probate]&lt;/ref&gt;

=== [[Norzhiwerzhon]] ===
Divroañ a reas Elliot(t)ed pe kaset e voent da Norzhiwerzhon e penn-kentañ ar XVII{{vet}} kantved goude ma oa bet sioulaet takad an harzoù, da-heul unaniezh ar gurunennoù saoz ha skosat e [[1603]]. Kalz a dud a oa en em staliet e [[Kontelezh Fear Manach]].

== Tud ==
=== Eliot ===
* [[George Eliot]], anv-pluenn Mary Ann Evans (1819-1880), skrivagnerez, barzhez, kazetennerez ha troourez saoz
* [[Thomas Stearns Eliot|T. S. Eliot]] (1888-1965), barzh stadunanat broadet saoz
* [[Eliot Ness]] (1903-1957), gwazour an Teñzor amerikan

=== Elliot ===
* [[Daniel Giraud Elliot]] (1835-1915), evnoniour stadunanat
* [[Elliot Goldenthal]] (g. e 1954), sonaozour stadunanat
* [[Elliot Page]], (g. e 1987), aktour kanadian 

=== Elliott ===
* [[Elliott Coues]] (1842-1899), evnoniour, istorour hag medisin-arme stadunanat
* [[Harold Edward Elliott]](1878-1931), ofiser uhel ha senedour aostralian
* [[Pierre Elliott Trudeau]] (1919-2000), Kentañ Ministr Kanada

== Loened ==
* [[satanig Elliot]], un evn-mor
* [[fazan Elliot]], un evn

== Er sevenadur ==
* ar re Elliot, tudennoù romant [[Jane Austen]] ''Persuasion''
* Elliott, anv an aerouant e ''[[Pete's Dragon]]'', ur film bevaat gant ar studioioù Disney e 1977
* ''[[Billy Elliot]]'', ur film breizhveurat gant Stephen Daldry, deuet er-maez e 2000

== Notennoù ha daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Anvioù-bihan saoznek]]
[[Rummad:Anvioù-tiegezh saoznek]]</text>
      <sha1>1spxpdkvw7lucig7x3i3ptrycmjnkal</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beaumanoir</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175696</id>
    <revision>
      <id>2188412</id>
      <parentid>2151092</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T15:53:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Arko</username>
        <id>540</id>
      </contributor>
      <comment>Ur stumm brezhonek a zo anezhañ.</comment>
      <origin>2188412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1724" sha1="jsgr9z8ejw4llsidxomck11dh08q6as" xml:space="preserve">{{disheñvelout anvioù-tud}}
'''Beaumanoir''' zo un anv-tiegezh eus [[Breizh]].

== Anv-tiegezh ==
=== {{Breizh}} ===
Anv [[tiegezh Beaumanoir|un tiegezh nobl breizhat]] brudet eo, aet da get hiziv hon deiz :
* [[Jehan de Beaumanoir|Jehan IV de Beaumanoir]] (1310-1366 pe 1367), kemeret perzh en [[Emgann an Tregont]] e 1351
* [[Jean de Beaumanoir († 1403)|Jean de Beaumanoir]] (?-1403), gouarnour [[Dinan]]
** e vab [[Jean de Beaumanoir († 1426)|Jean de Beaumanoir]] (?-1426), chambarlank Dug Breizh
* [[Jean de Beaumanoir (1551-1614)|Jean de Beaumanoir]] (1551-1614), marichal [[Lavardin (Sarthe)]]

Tud all :
* [[Philippe Beaumanoir]] (XV{{vet}} ha XVI{{vet}} kantved), tisaver ha mestr pikoter (bener-mein) eus Montroulez, savet gantañ hag e familh savadurioù relijiel e Breizh-Izel er &quot;[[giz Belmaner|c'hiz Belmaner]]&quot;.
* [[Anne Beaumanoir]] (1923-2022), mezegez vreizhat, rezistantez, [[Ar Re Reizh a-douez ar broadoù|Reizh e-touez ar broadoù]].

=== {{Pikardi}} ===
* [[Philippe de Rémy]], aotroù Beaumanoir (1210-1265), barzh ha romantour
** e vab [[Philippe de Beaumanoir (1250-1296)|Philippe de Beaumanoir]] (1250-1296), gwirelour

== Savadurioù ==
* [[Kastell Beaumanoir (Evrann)|Kastell Beaumanoir]] e [[Evrann]], e-kichen Dinan (Bro-Sant-Maloù), kastell an tiegezh Beaumanoir.
* [[Kastell Beaumanoir (Al Leslae)|Kastell Beaumanoir]] : en em ledanañ a ra e domani war barrezioù [[Al Leslae]] (Kerne-Uhel) ha [[Kaouennieg]] (Bro-Sant-Brieg).
* [[Giz Belmaner]], giz da sevel savadurioù relijiel e Breizh-Izel er prantad [[Arkitektouriezh c'hotek|gotek flammek]].

== Armezh ==
* [[Strollad Beaumanoir]],  strollad dasparzhañ dilhad prest da wiskañ eus Sant-Maloù.

[[Rummad:Anvioù-tud Breizh]]</text>
      <sha1>jsgr9z8ejw4llsidxomck11dh08q6as</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kampionad rusian an echedoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176151</id>
    <revision>
      <id>2188401</id>
      <parentid>2182325</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T13:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19916" sha1="fbp44f06qvnrh531rdjh70mewg0dwa9" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
'''Kampionad rusian an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Rusia]]. An hini kentañ a voe graet e 1874. E 1936 e voe krouet Kampionad ar Maouezi. 
== Kampioned (Gwazed) ==
=== [[Impalaeriezh rusian]] ===
[[Restr:SchiffersEmanuel.jpg|upright=0.7|thumb|Emanuel Schiffers, kentañ kampion Rusia]]
[[Restr:Chigorin, Mikhail Ivanovich - DPLA - 9c37ad8b0a499dd5d59881f56d7a6976 (cropped).jpg|upright=0.7|thumb|Mic'hail Tchigorin]]
[[Restr:Gersz Salwe.jpg|upright=0.7|thumb|Gersz Salwe,tro 1906]]
[[Restr:Akiba-RubinsteinC.jpg|upright=0.7|thumb|Akiba Rubinstein, tro 1907-1908]]
[[Restr:Aliochin_A.A._1909_Karl_Bulla.jpg|upright=0.7|thumb|Aleksandr Alec'hin e 1909]]
[[Restr:Aron Nimzowitsch.jpg|upright=0.7|thumb|Aaron Nimzowitsch]]
E 1874, [[Emanuel Schiffers]] a voe trec'h war [[Andrey Chardin]] en ur c’hevezadeg e [[Sant-Petersbourg]] (+5, -4). Sellet e voe ouzh Schiffers evel kentañ kampion [[Rusia]]n betek ma voe trec’het e 1879 gant e ziskibl [[Mic'hail Tchigorin]], (+7, =2, -4).

E 1899 e voe kemmet mont-en-dro ar c'hampionad, dont a reas da vout un &quot;holl rondoù&quot; Robin, Tournamant Mestroù Holl-Rusian:&lt;ref&gt;{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1899/mosc1899.html I All-Russian Tournament- Moscow 2-19.09.1899 Russian Chess Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1899/mosc1899.html 2 All-Russian Championship - Moscow 26.12.1900-14.1.1901 Russian Chess Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1903/kiev03.htm 3 All-Russian Championship - Kiev 2-23.9.1903 Russian Chess Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1905/peterb05.html 4 All-Union Championship of Russia- Peterburg 22.12.1905-16.1.1906 Russian Chess Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}Alexey  Popovsky   [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1907/lodz07.html| 5 All-Russian Championship- Lodz 4-24.12.1907 Russian Chess Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1912/ch_rus12.html Championship of Russia- Vilno 18.8.-17.9.1912 Russian Chess Base]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}} Alexey Popovsky [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1913/ch_rus13.html All-Russian Tournament- Peterburg 23.12.1913-17.1.1914 Russian Chess Base]&lt;/ref&gt;
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Bloaz !! Kêr !! Kampion
|-
| 1 ||1899||[[Moskov ]]||[[Mic'hail Tchigorin]]
|-
| 2 ||1900/1901||Moskov||Mic'hail Tchigorin
|-
| 3 ||1903||[[Kiev]]||Mic'hail Tchigorin
|-
| 4 ||1905/1906||[[Sant-Petersbourg]]||[[Gersz Salwe]]
|-
| 5 ||1907||[[Łódź]]||[[Akiba Rubinstein]]
|-
| 6 ||1909||[[Vilnius]]||[[Akiba Rubinstein]]
|-
| 7 ||1912||Vilnius||[[Akiba Rubinstein]]
|-
| 8 ||1913/1914||Sant-Petersbourg||[[Aleksandr Alec'hin]] hag [[Aaron Nimzowitsch]]
|}
===[[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia]] ===
[[File:AlexanderAlekhine.jpg|upright=0.7|thumb|Aleksandr Alec'hin, kentañ kampion RSKSR]]
Kampionad Rusia a zalc’has da vout kampionad broadel goude krouidigezh an Unaniezh Soviedel. An daou gampion kentañ eus an Unaniezh e 1920 ha 1923 a zo anzavet evel kampioned Rusia ivez.   Dre ma veze graet kampionadoù e kêrioù [[Moskov]] ha [[Leningrad]], o c'hoarierien ne c'hellent ket kemer perzh e kampionadoù Rusia, nemet gant ar statud &quot;perzhidi eus an diavaez&quot;. E kampionad 1960, Mark Taimanov, eus Leningrad, a voe rampo gant Tarasov ; Tarasov a voe ar c’hampion nemetañ.

[[Rashid Nezhmetdinov]]  a voe kampion pemp gwezh gant ar brasañ  niver a drec’hoù, e 1950, 1951, 1953, 1957 ha 1958.

:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! Bloaz !! Kêr !! Kampion
|-
| 1 || 1920 || Moskov ||[[Aleksandr Alec'hin]]
|-
| 2 || 1923 || [[Petrograd]] || [[Piotr Romanovski]]
|-
| 3 || 1928 || Moskov || [[Peter Izmailov]]
|-
| 4 || 1934 || Moskov || [[Sergey Belavenets]]
|-
| 5 || 1935 || [[Nijniy Novgorod|Gorky]] || [[Alexander Tolush]]
|-
| 6 || 1946 || [[Yekaterinbourg|Sverdlovsk]] || [[Isaak Boleslavskiy]]
|-
| 7 || 1947 || [[Samara (kêr)|Kouybychev]] || [[Nikolay Novotelnov]]
|-
| 8 || 1948 || [[Saratov]] || [[Nikolay Aratovsky]], [[Georgy Ilivitsky]]
|-
| 9 || 1949 || [[Yaroslavl]] || [[Peter Dubinin]], [[Georgy Ilivitsky]] {{small|(2)}}
|-
| 10 || 1950 || Gorky || Rashid Nezhmetdinov
|-
| 11 || 1951 || Yaroslavl || Rashid Nezhmetdinov {{small|(2)}}
|-
| 12 || 1952 || [[Toula (Rusia)|Toula]] || [[Lev Aronin]], [[Nikolai Krogius]]
|-
| 13 || 1953 || Saratov ||  Rashid Nezhmetdinov {{small|(3)}}
|-
| 14 || 1954 || [[Rostov-an-Don]] || [[Leonid Shamkovich]]
|-
| 15 || 1955 || [[Sant-Petersbourg|Leningrad]] || [[Anatoly Lutikov]]
|-
| 16 || 1956 || [[Kislovodsk]] || Leonid Shamkovich
|-
| 17 || 1957 || [[Krasnodar]] || Rashid Nezhmetdinov {{small|(4)}}
|-
| 18 || 1958 || [[Sotchi]] || Rashid Nezhmetdinov {{small|(5)}}
|-
| 19 || 1959 || [[Voronej]] || [[Anatoly Lutikov]] {{small|(2)}}
|-
| 20 || 1960 || [[Perm]] || [[Vitaly Tarasov]], ''[[Mark Taimanov]] (e-maez kevezadeg)''
|-
| 21 || 1961 || [[Omsk]] || [[Lev Polugaevski]]
|-
| 22 || 1963 || [[Chelyabinsk]] || [[Anatoly Lein]]
|-
| 23 || 1964 || [[Kazan]] || [[Nikolai Krogius]]
|-
| 24 || 1966 || Saratov || [[Igor Zakharov(c'hoarier echedoù)|Igor Zakharov]],  Anatoly Lein, [[Vladimir Sergievsky]]
|-
| 25 || 1968 || [[Grozny]] || [[Alexander Nikolayevich Zaitsev|Alexander Zaitsev]]
|-
| 26 || 1970 || [[Samara|Kuybyshev]] || [[Anatoliy Karpov]]
|-
| 27 || 1971 || [[Penza]] || [[Oleg Dementiev]], [[Valery Zilberstein]]
|-
| 28 || 1972 || Rostov-an-Don || [[Vitaly Tseshkovsky]] 
|-
| 29 || 1973 || Omsk || [[Valeri Korensky]], [[Jurij Rusakov]], Vitaly Tseshkovsky {{small|(2)}}
|-
| 30 || 1974 || Toula || [[Nukhim Rashkovsky]] 
|-
| 31 || 1976 || [[Novosibirsk]] || Nukhim Rashkovsky {{small|(2)}}
|-
| 32 || 1977 || [[Volgograd]] || [[Valerij Zhuravliov]], [[Lev Psakhis]]
|-
| 33 || 1979 || Sverdlovsk|| [[Alexander Panchenko]] 
|-
| 34 || 1980 || [[Kazan]] || [[Alexander Petrushin]]
|-
| 35 || 1981 || [[Vladimir (Rusia)|Vladimir]] || [[Pavel Zarubin]]
|-
| 36 || 1982 || [[Stavropol]] || [[Anatoly Vaisser]], [[Valery Chekhov]]
|-
| 37 || 1984 || [[Bryansk]] || [[Gennady Tunik]]
|-
| 38 || 1985 || Sverdlovsk || [[Alexander Petrushin]]
|-
| 39 || 1986 || [[Smolensk]] || [[Veniamin Shtyrenkov]]
|-
| 40 || 1987 || [[Koursk]] || [[Andrei Kharitonov (c'hoarier echedoù)|Andrei Kharitonov]]
|-
| 41 || 1988 || Voronej || [[Ratmir C'holmov]], [[Vadim Ruban]]
|-
| 42 || 1989 || Gorky || [[Alexey Vyzmanavin]]
|-
| 43 || 1990 || [[Samara (kêr)|Kouybychev]] || [[Andrei Kharlov]], [[Vladimir Kramnik]], [[Ruslan Shcherbakov]], [[Maxim Sorokin]]
|-
| 44 || 1991 || [[Smolensk]] || [[Sergei Rublevsky]]
|}

=== [[Kevread Rusia]] ===
Goude diskar [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] e talc’has kampionad Rusia da vont en-dro. Aotreet e voe c'hoarierien Leningrad ha Moskov da gemer perzh ennañ.
:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz ha miz !! Kêr !! Reolennoù  !! Kampion !!  Notennoù !! Dave
|-
| 45 || 1992 || [[Oryol]] || Tournamant giz Suis || [[Alexei Gavrilov]] || || &lt;ref&gt;{{ru}} [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1992/ch_rus92.html RUS-ch Orel 1992]&lt;/ref&gt;
|-
| 46 || 1993 || [[Tyumen]] || Tournamant giz Suis || [[Alexei Bezgodov]] || ||&lt;ref&gt;{{ru}} [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1993/ch_rus93.html Kampionad Rusia- Tiumen 1993]&lt;/ref&gt;
|-
| 47 || 1994 || [[Elista]] || Tournamant giz Suis || [[Piotr Svidler]] || ||&lt;ref&gt;{{ru}} [http://al20102007.narod.ru/ch_urs/1994/ch_rus94.html RUS-ch Elista 1994]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic10.html The Week in Chess 10]&lt;/ref&gt;
|-
| 48 || Here 1995 || Elista|| Tournamant giz Suis ||Piotr Svidler {{small|(2)}}|| ||&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic57.html The Week in Chess 57]&lt;/ref&gt;
|-
| 49 || Here 1996 || Elista|| Tournamant giz Suis || [[Aleksandr C'halifman]] || || &lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic104.html The Week in Chess 104]&lt;/ref&gt;
|-
| 50 || Mae  – Even 1997 || Elista || Knockout || Piotr Svidler {{small|(3)}} || ||&lt;ref&gt;{{ru}}[http://www.pressa.spb.ru/newspapers/nevrem/arts/nevrem-1506-art-22.html Невское время No 103(1506) 11 июня 1997 г. статья 22 www.pressa.spb.ru]{{,}}{{ru}} [https://web.archive.org/web/20110722070604/http://www.pressa.spb.ru/newspapers/nevrem/arts/nevrem-1506-art-22.html]&lt;/ref&gt;
|-
| 51 || Gouhere – Eost 1998 || Sant-Petersbourg || Tournamant giz Suis || [[Aleksandr Morozevitch]] || ||&lt;ref&gt;{{ru}}[https://web.archive.org/web/20200607113952/http://www.ruschess.com/Archive/1998/RUS/main.html 51-st Russia Championship]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic196.html#3  The Week in Chess 196]&lt;/ref&gt;
|-
| 52 || Kerzu 1999 || Moskov|| Knockout || [[Konstantin Sakaiev]] || ||&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic269.html#5 The Week in Chess 267]&lt;/ref&gt;
|-
| 53 || Even 2000 || Samara || Tournamant giz Suis || [[Sergey Volkov (c'hoarier echedoù)|Sergey Volkov]] || ||&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20200607114513/http://www.ruschess.com/Archive/2000/Russian/table.html Russian Men Championship, 2000]&lt;/ref&gt;
|-
| 54 || Ebrel – Mae 2001 || Elista  || Tournamant giz Suis || [[Alexander Motylev]] || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Alexander Lastin]] ||&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic340.html#13 The Week in Chess 340]&lt;/ref&gt;
|-
| 55 || Eost –  Gwengolo 2002 || [[Krasnodar]] || Tournamant giz Suis || [[Alexander Lastin]] || || &lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic410.html#7 The Week in Chess 410]&lt;/ref&gt;
|-
| 56 || Gwengolo 2003 ||[[Krasnoyarsk]]||Tournamant giz Suis ||Piotr Svidler {{small|(4)}} || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Alexander Morozevich]] ||&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic462.html#2 The Week in Chess 462]&lt;/ref&gt;
|-
| 57 || Du 2004 || Moskov || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin ||[[Garry Kasparov]]|| ||&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic525.html#2 | title=The Week in Chess 525 }}&lt;/ref&gt;
|-
| 58 || Kerzu 2005 || Moskov|| Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin ||[[Sergei Rublevsky]]|| || &lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic582.html#2 The Week in Chess 582]&lt;/ref&gt;
|-
| 59 || Kerzu 2006 || Moskov || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin ||[[Evgeni Alekseiev]]|| a voe trec'h en dirampoiñ war [[Dmitry Jakovenko]]||&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic632.html#2  Chess and Bridge Online Shop]&lt;/ref&gt;
|-
| 60 || Kerzu 2007 || Moskov || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || Aleksandr Morozevitc {{small|(2)}} || ||&lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic686.html#2 Chess and Bridge Online Shop]&lt;/ref&gt;
|-
| 61 || Here 2008 || Moskov || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || [[Peter Svidler]] {{small|(5)}} || a voe trec'h en dirampoiñ war [[Evgeny Alekseev (chess player)|Evgeny Alekseev]] ha [[Dmitry Jakovenko]] || &lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic730.html#4 Chess and Bridge Online Shop]&lt;/ref&gt;
|-
| 62 ||  Kerzu 2009 || Moskov || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin|| [[Aleksandr Grichtchouk]] || || &lt;ref&gt;{{en}}[http://theweekinchess.com/chessnews/events/russian-championships-information-2009 Russian Championships Information 2009 &amp;#124; the Week in Chess]&lt;/ref&gt;
|-
| 63 ||  Kerzu 2010 || Moskov || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || [[Ian Nepomniachtchi]] || a voe trec'h en dirampoiñ war  [[Sergei Kariakin (Ukraina)|Sergei Kariakin]]
|| &lt;ref&gt;{{en}}[http://theweekinchess.com/chessnews/events/63rd-russian-chess-championships-2010 63rd Russian Chess Championships 2010 &amp;#124; the Week in Chess]&lt;/ref&gt;
|-
| 64 || Eost 2011 || Moskov || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || Piotr Svidler {{small|(6)}} || || &lt;ref&gt;{{en}}[http://theweekinchess.com/chessnews/events/russian-championships-super-final-2011 Russian Championships Super Final 2011 124 the Week in Chess]&lt;/ref&gt;
|-
| 65 || Eost 2012 || Moskov || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || [[Dmitry Andreikin]] || a voe trec'h en dirampoiñ war  [[Sergei Kariakin]], Piotr Svidler, [[Dmitriy Yakovenko]], [[Vladimir Potkin]] hag [[Evgeni Alekseiev]] || &lt;ref&gt;{{en}}[http://theweekinchess.com/chessnews/events/65th-russian-chess-championships-2012 65th Russian Chess Championships 2012124  the Week in Chess]&lt;/ref&gt;
|-
| 66 || Here 2013 || [[Nizhny Novgorod]] || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || Piotr Svidler {{small|(7)}} ||  a voe trec'h en dirampoiñ war  [[Ian Nepomniachtchi]] || &lt;ref&gt;{{en}}[http://www.theweekinchess.com/chessnews/events/66th-russian-championship-super-final-2013 66th Russian Championship Super Final 2013 124  the Week in Chess]&lt;/ref&gt;
|-
| 67 || Du – Kerzu 2014 || Kazan || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || [[Igor Lysyj]] || || &lt;ref&gt;{{en}}[http://www.chessdom.com/lysyj-and-gunina-become-2014-russian-champions/ | Lysyj and Gunina become 2014 Russian Champions – Chessdom  8 a viz Kerzu 2014 ]&lt;/ref&gt;
|-
| 68 ||  Eost 2015 || [[Chita, Zabaykalsky Krai|Chita]] || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || [[Evgeni Tomachevsky]] || || &lt;ref&gt;{{en}}[http://www.chessdom.com/tomashevsky-and-goriachkina-are-russias-chess-champions-photos/  Tomashevsky and Goriachkina are Russia's Chess Champions (Photos) – Chessdom  d’an 21 a viz Eost 2015]&lt;/ref&gt;
|-
| 69 ||  Here 2016 || Novosibirsk || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || [[Alexander Riazantsev (chess player)|Alexander Riazantsev]] || ||
|-
| 70 || Kerzu 2017 ||  Sant-Petersbourg || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin  || [[Peter Svidler]] {{small|(8)}} || a voe trec'h en dirampoiñ war  [[Nikita Vitiugov]] ||
|-
| 71 || Eost - Gwengolo 2018 || [[Satka]] || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || [[Dmitry Andreikin]] {{small|(2)}} || a voe trec'h en dirampoiñ war  [[Dmitry Jakovenko]] ||
|-
| 72 || 10–23 August 2019 || [[Votkinsk]] – [[Izhevsk]] || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || [[Evgeni Tomachevsky]] {{small|(2)}} || ||
|-
| 73 || Kerzu 2020 || Moskov || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin  || [[Ian Nepomniachtchi]] {{small|(2)}} || ||
|-
| 74 || Here 2021 || [[Oufa (kêr)|Oufa]] || Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin || [[Nikita Vitiougov]] || ||
|-
|75
| Gwengolo 2022
|[[Cheboksary]]
| Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin
|[[Daniil Dubov]]
| a voe trec'h en dirampoiñ  &quot; Armageddon&quot;  war [[Sanan Sjugirov]] 
|&lt;ref&gt;{{ru}}Суперфиналы чемпионатов России |[https://ruchess.ru:443/championship/detail/2022/superfinaly_chempionatov_rossii/  Федерация шахмат России]&lt;/ref&gt;
|-
|76
| Here 2023
|[[Tsarskoye Selo]]
| Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin
|[[Vladislav Artemiev]]
|8½ from 11 (+6 −0 =5)
|
|-
|77
| Eost 2024
|[[Barnaul]]
| Reolenn &quot;holl rondoù&quot; Robin
|Vladislav Artemiev (2)
| a voe trec'h en dirampoiñ war [[Andrey Esipenko]]
|
|}

== Kampionad ar Maouezi ==

:{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampionez
|-
| 1 || 1934 || Moskov || Vera Chudova
|-
| 2 || 1935 || Gorky|| Nina Golubeva
|-
| 3 || 1947 || [[Ivanovo]] || Olga Strelova
|-
| 4 || 1948 || [[Samara|Kouybychev]] || Alexandra Daibo
|-
| 5 || 1949 || [[Stavropol]] || [[Vera Tikhomirova (c'hoarierez echedoù)|Vera Tikhomirova]]
|-
| 6 || 1950 || Rostov-an-Don || Vera Tikhomirova
|-
| 7 || 1951 || Ivanovo || [[Tema Filanovskaya]]
|-
| 8 || 1952 || Saratov  || Vera Tikhomirova
|-
| 9 || 1953 || Sotchi || Vera Tikhomirova
|-
| 10 || 1954 ||Gorky || Tema Filanovskaya
|-
| 11 || 1955 || [[Taganrog]] || Tema Filanovskaya, Polishchuk
|-
| 12 || 1956 || [[Tuapse]] || [[Valentina Borisenko]]
|-
| 13 || 1957 || [[Kaluga]] || [[Valentina Borisenko]]
|-
| 14 || 1958 || Saratov || [[Valentina Borisenko]]
|-
| 15 || 1959 || Yaroslavl  || [[Klara Skegina]]
|-
| 16 || 1960 || Sotchi || [[Valentina Borisenko]]
|-
| 17 || 1961 || Sverdlovsk || Klara Skegina
|-
| 18 || 1963 || Toula || Klara Skegina
|-
| 19 || 1964 || [[Dubna]] || [[Natalia Konopleva]]
|-
| 20 || 1966 || [[Krasnodar]] || [[Rimma Bilunova]]
|-
| 21 || 1968 || [[Nalchik]] || [[Rimma Bilunova]]
|-
| 22 || 1970 || [[Kostroma]] || Vera Ushakova (Timoshchenko)
|-
| 23 || 1971 || Krasnodar || Ludmila Lyubarskaya
|-
| 24 || 1972 || [[Volgograd]] || [[Ludmila Saunina]]
|-
| 25 || 1973 || [[Arkhangelsk]] || L. Vericheva
|-
| 26 || 1974 || [[Nalchik]] || [[Alexsandra Kislova]]
|-
| 27 || 1975 || [[Chelyabinsk]] || Alexsandra Kislova
|-
| 28 || 1976 || [[Penza]] || [[Valentina Kozlovskaya]]
|-
| 29 || 1977 || [[Kaliningrad]] || [[Natalia Alekhina]]
|-
| 30 || 1979 || [[Kaluga]] || [[Valentina Kozlovskaya]], [[Ludmila Saunina]]
|-
| 31 || 1980 || Voronej || [[Elena Akhmilovskaya]]
|-
| 32 || 1981 || Sverdlovsk || Nadezhda Putjatina
|-
| 33 || 1982 || [[Vladikavkaz|Ordzhonikidze]] || Natalia Alekhina
|-
| 34 || 1984 || Kaliningrad || Larisa Polnareva
|-
| 35 || 1985 || [[Lipetsk]] || [[Ludmila Saunina]]
|-
| 36 || 1986 || Saratov || [[Alla Grinfeld]], [[Ludmila Saunina]]
|-
| 37 || 1987 || Sverdlovsk || [[Tatiana Stepovaia]]
|-
| 38 || 1988 || Sverdlovsk || [[Tatiana Stepovaia]]
|-
| 39 || 1989 || Sverdlovsk || [[Tatiana Stepovaia]]
|-
| 40 || 1990 ||[[Podolsk]]|| [[Ketevan Arakhamia-Grant]]
|-
| 41 || 1991 ||[[Lvov]]|| [[Svetlana Matveeva]]
|-
| 42 || 1992 || ? || [[Svetlana Prudnikova]]
|-
| 43 || 1993 || [[Lipetsk]] || [[Ludmila Zaitseva]]
|-
| 44 || 1994 || Elista || [[Ekaterina Kovalevskaya]]
|-
| 45 || 1995 || Elista || [[Julia Demina]]   &lt;ref&gt;[https://theweekinchess.com/html/twic57.html  Kampionad rusian 1995]&lt;/ref&gt;
|-
| 46 || 1996 || Elista || [[Ludmila Zaitseva]] 
|-
| 47 || 1997 || Elista  || [[Alisa Galliamova]] 
|-
| 48 || 1998 || Elista || [[Svetlana Prudnikova]] 
|-
| 49 || 1999 || Moskov || [[Julia Demina]] 
|-
| 50 || 2000 || Elista || [[Ekaterina Kovalevskaya]]
|-
| 51 || 2001 || Elista || [[Olga Zimina]] 
|-
| 52 || 2002 || Elista || [[Tatiana Kosintseva]] 
|-
| 53 || 2003 || Elista || [[Irina Slavina Turova]] 
|-
| 54 || 2004 || [[Kazan]] || [[Tatiana Kosintseva]] 
|-
| 55 || 2005 ||  [[Samara (kêr)|Samara]]|| [[Alexandra Kosteniuk]] 
|-
| 56 || 2006 || Gorodets || [[Ekaterina Korbut]] 
|-
| 57 || 2007 || Moskov || [[Tatiana Kosintseva]] 
|-
| 58 || 2008 || Moskov || [[Nadezhda Kosintseva]] 
|-
| 59 || 2009 || Moskov || [[Alisa Galliamova]]
|-
| 60 || 2010 || Moskov || [[Alisa Galliamova]]  
|-
| 61 || 2011 || Moskov || [[Valentina Gunina]]  
|-
| 62 || 2012 || Moskov  || [[Natalia Pogonina]] 
|-
| 63 || 2013 || [[Nizhny Novgorod]] || [[Valentina Gunina]] 
|-
| 64 || 2014 || Kazan || [[Valentina Gunina]]
|-
| 65 || 2015 || [[Chita, Zabaykalsky Krai|Chita]] || [[Aleksandra Goryachkina]]
|-
| 66 || 2016 || Novosibirsk || [[Alexandra Kosteniuk]]
|-
| 67 || 2017 || Sant-Petersbourg || [[Aleksandra Goryachkina]]
|-
| 68 || 2018 || [[Satka]] || [[Natalia Pogonina]]
|-
| 69 || 2019 || [[Votkinsk]] – [[Izhevsk]] || [[Olga Girya]]
|-
| 70 || 2020 || Moskov || [[Aleksandra Goryachkina]]
|-
| 71 || 2021 || Oufa || [[Valentina Gunina]]
|-
| 72 || 2022 || [[Cheboksary]] || [[Valentina Gunina]]
|-
| 73 || 2023 || Sant-Petersbourg || [[Baira Kovanova]]
|-
| 74 || 2024 || [[Barnaul]] || [[Kateryna Lahno]]
|}

== Levrlennadurezh ==
*{{ru}} Anatoly Karpov, ‘’Шахматы: Энциклопедический словарь’’, 1990 Embanner  Советская энциклопедия, Moskov, isbn=978-5-85270-005-6 oclc=23533106 lccn=97214322 .

== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==

*{{en}} [https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html  RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html  RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html  RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html  RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{en}} [https://web.archive.org/web/20091028082847/http://www.geocities.com/SiliconValley/Lab/7378/russia.htm  Russian Chess History] by Bill Wall.
*{{en}} [http://www.chessbase.com/newsdetail.asp?newsid=4350 Details on the 2007 edition]

[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Rusia]]</text>
      <sha1>fbp44f06qvnrh531rdjh70mewg0dwa9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maiwenn Raynaudon-Kerzerho</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176602</id>
    <revision>
      <id>2188447</id>
      <parentid>2161172</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T07:47:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1946" sha1="1zstcegho9x0uo5r1z3znlopwhurjar" xml:space="preserve">'''Maïwenn Raynaudon-Kerzerho''' a zo ur [[Kazetennerezh|gazetennerez]] hag ur skrivagnerez [[Brezhoneg|vrezhonek]], ganet e [[Naoned]] e 1986.&lt;ref name=&quot;ecole&quot;&gt;https://ecole.bzh/temoignage/maiwenn-raynaudon-kerzerho/&lt;/ref&gt;

Desavet eo bet e brezhoneg, ha skoliet e [[Diwan]] betek ar vachelouriezh&lt;ref name=&quot;ecole&quot;/&gt;.
Goude-se he deus studiet ar sokiologiezh hag ar skiantoù politikel, ha tapet he deus ur Master kazetenniñ en [[Institut d'études politiques de Rennes|IEP Roazhon]]&lt;ref name=&quot;ecole&quot;/&gt;.

Abaoe 2008 e labour evit ar gelaouenn ''[[Bretons (gelaouenn)|Bretons]]'', ma’z eo bet kazetennerez ha deuet da vezañ pennskrivagnerez e 2024&lt;ref name=&quot;clubpresse&quot;&gt;https://www.clubpresse-bretagne.com/articles/170305-medias-locaux-un-supplement-brestois-au-magazine-bretons&lt;/ref&gt;.

== Oberennoù ==
* {{fr}} ''Kenavo, Ploucs ?'', Blanc et Noir, 2020, ISBN 979-10-93733-04-3.&lt;ref name=&quot;kenavo&quot;&gt;https://www.cbpt29.com/index.php?lvl=notice_display&amp;amp;id=67234&amp;amp;seule=1&lt;/ref&gt;
* {{fr}} ''Histoire de l'école en Bretagne'', Blanc et Noir, 2023, EAN 9791093733104.&lt;ref name=&quot;hist-ecole&quot;&gt;https://www.ouest-france.fr/culture/livres/en-images-une-histoire-de-lecole-en-bretagne-b3e966c0-dad5-11ed-b1ec-c97a4aa9228c&lt;/ref&gt;
* {{fr}} ''Histoires méconnues de la Seconde Guerre mondiale'', Blanc et Noir, 2025, ISBN 979-10-93733-15-9.&lt;ref name=&quot;hist-39-45&quot;&gt;https://www.mollat.com/livres/3189042/loeiza-alle-histoires-meconnues-de-la-seconde-guerre-mondiale-en-bretagne&lt;/ref&gt;

== Liammoù diavaez ==
* [https://web.archive.org/web/20241113004620/https://bretons.bzh/ Kelaouenn ''Bretons'']
* [https://ecole.bzh/temoignage/maiwenn-raynaudon-kerzerho/ Testeni war ecole.bzh diwar-benn Maïwenn Raynaudon-Kerzerho]

== Notennoù ha daveoù ==
&lt;references/&gt;

{{DEFAULTSORT:Raynaudon-Kerzerho Maiwenn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1986]]
[[Rummad:Kazetennerezed Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Tud eus Naoned]]
[[Rummad:Merc'hed Naoned]]</text>
      <sha1>1zstcegho9x0uo5r1z3znlopwhurjar</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lawrence (Kansas)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>176857</id>
    <revision>
      <id>2188680</id>
      <parentid>2185249</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4719" sha1="43pn0r6aloydpsxcsos42ea1kufxobx" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Lawrence''' zo ur gêr e stad [[Kansas]], e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Sez [[kontelezh Douglas (Kansas)|kontelezh Douglas]] eo, 40 km er c'hornôg da [[Kansas City (Kansas)|Gankas City]]. Treuzet eo gant ar [[Kansas (stêr)|stêr Kansas]]. 87 643 den a oa o chom eno e 2010. E Lawrence emañ [[skol-veur Kansas]], ha [[skol-veur Haskell]] ar Broadoù indian.

== Istor ==
D'an 21 a viz Mae [[1856]] e c'hoarvezas [[dizalbad Lawrence]] : ur vandennad armet a 800 milisian deuet eus [[Missouri]], ar sherif Samuel J. Jones (1820-1880) ha senedour Missouri David Rice Atchison en he fenn, a zistrujas div gazetenn a-enep ar sklaverezh e Lawrence, ar ''Kansas Free State'' hag an ''Herald of Freedom''&lt;ref&gt;{{liamm web |titl=KU Libraries Sunset |url=http://www.territorialkansasonline.org/~imlskto/cgi-bin/index.php?SCREEN=bio_sketches/jones_sheriff |lec'hienn=territorialkansasonline.org |consulté le=12-06-2023}}.&lt;/ref&gt;.

D'an 21 a viz Eost [[1863]] a c'hoarvezas [[lazhadeg Lawrence]], un darvoud gwadus e-pad ar [[Brezel diabarzh amerikan]]. Guerilleros ar forbann [[William Quantrill]], deuet eus [[Missouri]], a rae gwll droioù e [[Kansas]]. Taget e voe ar gêr gant etre 300 ha 450 paotr e tarzh an deiz ha lazhañ a rejont ouzhpenn 180 a baotred ha paotredigoù&lt;ref&gt;Donald L Gilmore, ''Civil War on the Missouri-Kansas border'', 2005, Pelican Publishing Company, {{ISBN|978-1589803299}}, pages 157-158.&lt;/ref&gt;, lakaat a rejont tan en ur c'hard eus ar gêr, da lavaret eo e voe devet 185 ti, ha preizhañ a rejont tost holl ar stalioù ha tiez-bank.

== Douaroniezh ==
Kêrioù nes : [[Kansas City (Kansas)|Kansas City]] (40 km er reter), [[Topeka]] (30 km er c'hornôg).

== Tud ==
=== Ganedigezhioù ===
* [[Erin Brockovich]], sacherez evezh ha stourmerez an endro
=== Marvioù ===
* [[James E. Gunn (skrivagner skiant-faltazi)|James E. Gunn]], skrivagner skiant-faltazi

== Gevelliñ ==
* {{gevelliñ|Eutin|Alamagn|Germany|bloavezh=1989}} 
* {{gevelliñ|Hiratsuka|Japan|Japan|bloavezh=1990}}
* {{gevelliñ|Oiniadez|Gres|Greece|bloavezh=2009}}

== Er sevenadur poblek ==
=== Er skinwel ===
E Lawrence e c'hoarvez ul lodenn eus istor an telefilm eus 1983 ''[[The Day After]]'', ha senennoù eus ar film a zo bet troet e kêr&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=en |anv-bihan=Jesse |anv=Beckett |titl=The Movie 'The Day After' Put Ronald Reagan In Damage Control Over Nuclear Weapons {{!}} War History Online |url=https://www.warhistoryonline.com/war-articles/ronald-reagan-the-day-after.html |lec'hienn=warhistoryonline |deiz=2021-10-25 |consulté le=2024-04-06}}&lt;/ref&gt;.

Er stirad [[Supernatural (stirad skinwel)|''Supernatural'']] eo ganet e Lawrence an daou vreur Sam ha Dean Winchester. Krouer ar stirad Eric Kripke en deus divizet lakaat ar vreudeur da zont e Lawrence rak emañ bered Stull e-kichen, ha brudet eo evit he mojennoù-kêr&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=en |aozer=Eric Kripke |titl=&quot;Supernatural : Your Burning Questions Answered !&quot; |url=https://www.tvguide.com/news/supernatural-burning-questions-38374.aspx |lec'hienn=TV Guide |date=12 octobre 2006}}&lt;/ref&gt;.

Er stirad [[Jericho (stirad skinwel)|''Jericho'']] e 2006 eo distrujet ar gêr penn da benn&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=en-US |titl=N. Lawrence looking to benefit from publicity for CBS drama |url=https://www2.ljworld.com/news/2006/aug/04/n_lawrence_looking_benefit_publicity_cbs_drama/ |lec'hienn=LJWorld.com |consulté le=2024-04-06}}&lt;/ref&gt;.

=== El lennegezh ===
Un toullad romantoù gant ar skrivagner [[skiant-faltazi]] [[James E. Gunn (skrivagner skiant-faltazi)|James E. Gunn]] a c'hoarvez e Lawrence, evel ''The Immortals'' (1964) hag a zo bet diazez an telefilm ABC ha stirad skinwel ''The Immortal'' (1969-1971)&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=en |titl=Kenneth Spencer Research Library Blog » Remembering James E. Gunn and His Alternate Worlds |url=https://blogs.lib.ku.edu/spencer/remembering-james-e-gunn-and-his-alternate-worlds/ |consulté le=2024-04-06}}&lt;/ref&gt;.

=== Er sonerezh ===
Emañ ar ganaouenn &quot;''Lawrence KS''&quot; e-barzh albom 2002 ''Golden Age of Radio'' gant ar c'haner [[folk]] stadunanat [[Josh Ritter]]&lt;ref&gt;[https://www.allmusic.com/album/golden-age-of-radio-mw0000657226 Golden Age of Radio - Josh Ritter] 6 a viz Ebrel 2024.&lt;/ref&gt;''.'' 

En albom ''Mission California'' eus 2007 gant Cross Canadian Ragweed emañ ar ganaouenn &quot;''Lawrence''&quot; hag a zo bet awenet gant ur familh digledoureien en deus kejet gant ar strollad da vare Nedeleg pa oa o weladenniñ kêr&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=en-US |titl=Mass. St. muse |url=https://www2.ljworld.com/news/2007/dec/07/mass_st_muse/ |lec'hienn=LJWorld.com |consulté le=2024-04-06}}&lt;/ref&gt;.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Kêrioù Kansas]]
[[Rummad:Kêrioù skolveurel SUA]]</text>
      <sha1>43pn0r6aloydpsxcsos42ea1kufxobx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lenaped</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177767</id>
    <revision>
      <id>2188683</id>
      <parentid>2185252</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:57:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5644" sha1="2azc6ns2vf7juk5afjnfr3wkzm147zq" xml:space="preserve">{{databox}}
Al '''Lenaped''' (eus '''''Lëni-Lënape''''' en o yezh), anvet ivez '''Loups''' gant ar [[Gallaoued|C'hallaoued]] da vare [[Frañs Nevez]] ha '''Delawares''' gant ar [[Breizh-Veur|Vreizhveuriz]], a zo ur bobl amerindian rannet e klanoù, genidik eus ribloù ar stêr [[Delaware (stêr)|Delaware]], ar stêr [[Hudson (stêr)|Hudson]] ha [[Strizh-mor Long Island]]. Tri skour he doa ar bobl-se : ar Munsee, an Unami hag an Unalachtigo.

== Anv ==
''Lëni-Lënape'' (distaget [{{API|lənilənapə}}]) a rae al Lenaped anezho o-unan, ar pezh a c'hall bezañ troet e « tud wirion ». Anvet e voent ''Delawares'' gant ar Vreizhveuriz peogwir e vevaent a-hed ar stêr [[Delaware (stêr)|Delaware]] anvet diwar gouarnour kentañ [[trevadenn Virginia]], [[Thomas West (3e baron De La Warr)|Thomas West lesanvet « Baron de la Warr »]].

== Istor ==
Da vare an darempredoù kentañ gant an Europeiz ne seblante ket al Lenaped bezañ liammet kalz ganto. Aozet e veze ar boblañs e kêriadennoù emren a c'halle skoulmañ emglevioù berrbad evit talañ ouzh gourdrouzoù diavaez. En em zispenn a rejont ar meuriadoù niverus abalamour d'ar c'hleñvedoù degaset gant an drevadennerien, d'ar brezelioù etre Amerindianed evit kenwerzhiñ gant an Europeiz hag d'an hollekadur evañ alkool.
[[Restr:GnadenhuttenMassacre1852.png|kleiz|thumb|Skeudenn [[lazhadeg Gnadenhütten]] e 1782.]]
Konfrontet da gwask brasoc'h-brasañ an drevadennerien e treuzvroas Lenaped a orin liesseurt da [[Traoñienn Ohio|Draoñienn Ohio]] e dekvloavezhioù kentañ an XVIII{{vet}} kantved. E-barzh ar c'humuniezhoù-se tud diwriziennet eo e tiwanas ul luskad profedel amerindian e voe [[Neolin (profed amerindian)|Neolin]] e benn brudetañ. Stourm a reas a-enep an alkoolegezh, an danvezelouriezh hag ar liespriedelezh ha gervel a reas an Amerindianed da derriñ al liamm gant an Europeiz ha da argas anezho eus o douaroù. E c'halv d'un [[Adsav amerindian|adsav sevenadurel ha speredel]] a voe douar-teil ideologel [[emsavadeg Pontiac]] etre 1763 ha 1766&lt;ref&gt;{{en}} Alfred A. Cave, « The Delaware prophet Neolin - A Reappraisal »,gant Roger L. Nichols (ren.), The American Indian: past and present, Gwask Skol-veur Oklahoma, 2008&lt;/ref&gt;. Kemer a rejont perzh al Lenaped en emgannoù, hag e-pad sez [[Fort Pitt]] e klaskas moarvat milourien dinodiñ anezho oc'h implijout ar [[brec'h (kleñved)|vrec'h]]&lt;ref&gt;Evit studiañ ar prouennoù hag an desteriadurioù istorel, gwelet {{en}} ''Biological Warfare in Eighteenth-Century North America, Beyond Jeffery Amherst'' gant Elizabeth A. Fenn, e The Journal of American History, levrenn 86, nv 4, miz Meurzh 2000, p. 1552-1580.&lt;/ref&gt;.

== Aozadur sokial ==
Ur boaz hep e bar o deze al Lenaped : ur paotr yaouank ne c'halle dimeziñ nemet d'ur vaouez gozh hag ur plac'h yaouank nemet d'ur paotr kozh. Ar pal a vije bet da sikour ar re gozh ha da lakaat anezho da dreuzkas o skiant-prenet d'ar rummadoù da heul&lt;ref&gt;Harrington, Mark R. The Indians of New Jersey: Dickon Among the Lenapes. Gwask Skol-veur Rutgers, 1963. {{ISBN|978-0-8135-0425-4}}.&lt;/ref&gt;.

== Armerzh ==
War an aod atlantel, tro [[Sandy Hook (Jerzenez-Nevez)|Sandy Hook]] pe e [[bae New York]], da skouer, e veze dastumet gant ar bobl-mañ  [[Crassostrea virginica|istr Blue point]] forzh pegement. Moget e veze an istr-se e-pad an hañv evit bezañ debret d'ar goañv.

== Tud ==
* [[Netawatwees]] (1686-1776), penn al Lenaped

== Notennoù ha daveoù ==
{{daveoù}}

== Levrlennadur ==
* ''The Delaware Indians - a brief history'' gant Richard Calmit Adams, Saugerties, New York, Hope Farm Press, 1995, emb. kentañn e 1909.
* ''Gotham - A History of New York City to 1898'' gant Edwin G. Burrows ha Mike Wallace, Oxford Paperbacks, 2000, 1383 p. {{ISBN|978-0-19-514049-1}}.
* ''The Encyclopedia of New York City'' gant Kenneth T. Jackson, Gwask [[Skol-veur Yale]], 1995, 1350 p., {{ISBN|978-0-300-05536-8}}.
* ''The Indians of New Jersey - Dickon Among the Lenapes'' gant Mark Raymond Harrington, Rutgers University Press, 1963, 352 p., {{ISBN|978-0-8135-0425-4}}.
* ''The Lenape - archaeology, history, and ethnography'' gant Herbert C. Kraft, Newark, New Jersey Historical Society, 1986, 303 p., {{ISBN|978-0-911020-14-4}}.
* {{Ouvrage |langue=en |prénom1=Paul Andrew |nom1=Otto |titre=The Dutch-Munsee Encounter in America |sous-titre=The Struggle for Sovereignty in the Hudson Valley |éditeur=ITESO |année=2006 |pages totales=225 |isbn=978-1-57181-672-6 |isbn2=1571816720}}.
* {{Ouvrage |langue=en |prénom1=Clinton Alfred |nom1=Weslager |titre=The Delaware Indians |sous-titre=A History |éditeur=Rutgers University Press |année=1972 |pages totales=546 |isbn=978-0-8135-1494-9 |oclc=0813514940 |lire en ligne={{Google Livres|id=5k34LON-MUwC}}}}.
* {{Ouvrage |langue=en |prénom1=Jean R.|nom1=Soderlund|titre=Lenape Country: Delaware Valley Society Before William Penn|éditeur= University of Pennsylvania Press|année=2015|pages totales=252 |lire en ligne=https://books.google.nl/books?id=LJuJBAAAQBAJ&amp;source=gbs_navlinks_s}}

== Pennadoù kar ==
* [[Rummatadur pobladoù kentidik Norzhamerika]]
* [[Powhataned]]
* [[Raritaned]]
* [[Neolin (profed amerindian)|Neolin]]
* [[Brezel Kieft]]
* [[David Pieterszoon de Vries]]
* [[Lazhadeg Gnadenhütten]] (1782)

== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [http://www.delawarenation.com Lec'hienn ofisiel ar vroad Delaware]
* {{en}} [http://www.delawareindian.com Delaware Indians]
* {{en}} [http://www.lenape.org/ Lenni Lenape Historical Society]
* {{fr}} [http://pouemes.free.fr/traduction-amerique/poeme-lenape.htm  Barzhoneg Lenape troet e galleg]

[[Rummad:Amerindianed Norzhamerika]]
[[Rummad:Delaware]]</text>
      <sha1>2azc6ns2vf7juk5afjnfr3wkzm147zq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bered Trugarez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177794</id>
    <revision>
      <id>2188501</id>
      <parentid>2185036</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19233" sha1="c7x153jux6vf0pn17rwpycn5n55d9q5" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Bered Trugarez''' a zo ur [[bered|vered]] e [[Naoned]], e karter &quot;Pavezioù-Uhel - Sant-Felis&quot;. 16 000 [[bez]] a oa bet lakaet eno en holl, etre he digoradur e [[1793]] ha [[2010]]&lt;ref name=MairieMisericorde&gt;{{liamm web
| url         = http://archive-fr.com/page/285553/2012-09-07/http://www.nantes.fr/mairie/cimetieres-nantais/misericorde
| titl       = Cimetière Miséricorde, le Père-Lachaise nantais
| embanner     = ti-kêr Naoned
| lennet d'an = 22 a viz Ebrel 2010
}}.&lt;/ref&gt;. A-hed un alez bevennet gant [[siprez]] ha [[tilh]] ez eus un tri-ugent bennak a [[mozoleon|vozoleon]] a-steud, a c'hiz [[giz nevezc'hotek|nevezc'hotek]], a zo enno re « familhoù bras » Naoned.

== Istor ==
=== Orinoù ===
Da geñver labourioù tachenn gozh servijoù an dour, e-kichen mont tre pennañ ar vered, e voe kavet ur pemzek bez eus ar I{{añ}} hag 2{{l}} kantved. An deviñ-korfoù-se a dlefe bezañ niverusoc'h ha rakskeudenniñ a reont ur veredeg c'halian-ha-roman brasoc'h hep mar.

E [[1026]] e voe diazezet chapel [[Trugarez]]. Hervez ar vojenn e vije bet savet en enor d'an tri marc'heg hag o doa en em gannet a-enep ur mell [[aerouant]] a veve er goadeg a c'holoe takad ar Marchix gwechall. Javed an aerouant a vije bet miret en ur voest metal hag a oa ul lodenn eus teñzor [[Iliz-veur Naoned]]&lt;ref&gt;Lhommeau ha Roberts, 2009, p. 11.&lt;/ref&gt;.

=== Krouidigezh ===
E [[1791]] e voe prenet gant kêr Naoned diwar Karmez Naoned un douar legumaj anvet Trugarez, un anv tennet eus chapel parrez Sant-Similian. Aze e voe staliet ar vered Trugarez, evit degemer tud marv parrezioù Sant-Nikolaz ha Sant-Similian. An hini kentañ da vezañ douaret a voe ur Jean Clouet bennak d'an 3 a viz Mae [[1793]]&lt;ref name=Kahn29&gt;Kahn ha Landais, 1990, p. 29.&lt;/ref&gt;.

Taget ha distrujet e voe al lec'h gant ar [[Chouan]]ed d'an 29 a viz Even 1793 avat&lt;ref&gt;Kahn ha Landais, 1990, p.10.&lt;/ref&gt;. A-hed-pad an [[Dispac'h gall]] e voe niverusoc'h-niverusañ ar marvioù, ken ne voe ket plas ken d'ar 24 a viz Genver 1794 e [[bered La Bouteillerie]], digoret ugent bloaz zo.

=== Diorren ===
Adsavet e voe ar vered un nebeut bloavezhioù war-lerc'h. E 1803 e voe kelc'hiet gant ur voger, ur portal koat graet gant ar savour [[Mathurin Peccot]] a voe ouzhpennet ivez. E 1816 e voe brasaet ar vered en ur brenañ un dachenn douar 3600 m2 dezhi gant ul lodenn eus an arc'hant dastumet gant an taos dreistordinal savet evit bagadoù kevredet trec'h [[Napoleone Buonaparte]]&lt;ref name=Kahn29/&gt;.

E 1829 e oa graet an douaridigezhioù dre zaou rak ne oa ket plas awalc'h ken. Prenet e voe un dachenn ker awalc'h gant an ti-kêr, met stag ouzh ar vered, o kreskiñ ar gorread dre an div drederenn adalek 1830&lt;ref name=Kahn30&gt;Kahn ha Landais, 1990, p. 30.&lt;/ref&gt;.

Sellet e oa bered Trugarez evel « an hini gaerañ » eus Naoned e 1830&lt;ref name=Kahn29/&gt; ; setu perak e voe divizet lakaat ur porrastell bras straed ar Bourget, en ahel da straed Auvours&lt;ref name=Kahn30/&gt;.

E 1847 e klaskas kuzul-kêr [[Ferdinand Favre]] krouiñ un veredeg hag a glote gant al lezenn evit kemer plas beredoù Trugarez hag ar Bouteillerie, kelc'hiet gant an tiez bremañ, ha re dost outo eta&lt;ref&gt;Lassère, 1994, p.63.&lt;/ref&gt;. Met etre div nac'hadenn dislavarus en em gavas Naoned. Difenn a rae ar Stad, dre vouezh ar gouarnamant e 1839, brasaat ar beredoù evit doujañ ouzh lezenn 1804. Met er memes amzer e nac'he ar prefed, da lavaret ar Stad e Naoned, souten ar raktres krouiñ ur vered nevez. A-benn ar fin e voe brasaet beredoù Trugarez hag ar Bouteillerie, o vont a-enep lezenn 1804&lt;ref&gt;Lassère, 1994, p.64.&lt;/ref&gt;.

E miz Kerzu 1847 e voe kinniget gant ar savour « voyer » ([[:fr:Agent-voyer]]) [[Henri-Théodore Driollet]] krouiñ ur veredeg nevez « pell eus holl diez-annez », e straed Du. Evit gwir e enebe kalz ar garteriz ouzh un astennadur nevez eus al lec'hienn. En em harpañ a raent war dekred an 23 Prairial bloaz XI hag a redi un hed a 35 metr eus an tiez da nebeutañ ha hag a zifenn staliañ ur vered e diabarzh ar c'hêrioù&lt;ref name=Kahn30/&gt;. Aotret e voe un astennadur nevez war un dachenn nes gant prefeti al Liger-Izelañ memestra, oc'h arguzenniñ e oa ul lec'hienn a oa anezhañ dija hag ar bezioù nevez a vefe pelloc'h eus an tiez eget ar bezioù a oa anezho dija. 36 000 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; ouzhpenn a voe kempennet eta&lt;ref name=Kahn31&gt;Kahn ha Landais, 1990, p.31.&lt;/ref&gt;.

Breutaat a rae kuzul-kêr [[Julien-Charles Lechat|Charles Lechat]] diwar-benn un astennadur nevez a 27 000 m&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; e miz Genver 1890&lt;ref name=Kahn31/&gt; ha resisaet e voe e vefe aotre kement-se nemet ma vefe graet war-dro kudenn ar c'hoñsesionoù didermen, hag o doa diorret kement hag e vanke plas, ha meneget e voe diskoulm an [[deviñ-korfoù]]. Evit klozañ ar breud e voe lavaret e oa ezhomm eus ul lec'hienn nevez. Tizhout a ra gorread hollek ar vered tost 9 hektar&lt;ref&gt;Kahn ha Landais, 1990, p.32.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
W1346-Nantes CimMisericorde Pieta JVallet 55759.JPG|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Pietà [[Jacques Perrin (kizeller)]], er mont tre reter.&lt;/div&gt;
Cimitière Miséricorde Nantes.jpg|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Kev-bez|Kavioù-bez]] en un alez.&lt;/div&gt;
Nantes - Cimetière Miséricorde - Statue sur une tombe.JPG|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Delwenn war ur bez.&lt;/div&gt;
Nantes - Cimetière Miséricorde - Allée centrale.JPG|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Alez kreiz.&lt;/div&gt;
&lt;/gallery&gt;

=== Karrez protestant ===
Gant edit ar roue [[Loeiz XV]] d'ar 24 a viz Meurzh 1726 e voe rediet da veur a gêr, en o zouez Naoned, da gaout ur vered kloz ha gwardet evit an estrañjourien brotestant a varfe e Frañs. Un dachenn a voe krouet gant Naoned eta, ha goude e voe adstaget da vered Trugarez a-vremañ&lt;ref&gt;Kahn ha Landais, 1990, p.38-40.&lt;/ref&gt;. Daoust ma oa resisaet e ranke al lec'h bezañ miret d'an « estrañjourien eus ar Relijion adkempenn sañset » e voe douaret protestanted Naoned memestra, ha re ar parrezioù nes zoken&lt;ref name=Lhommeau58&gt;Lhommeau ha Roberts, 2009, p.58-61.&lt;/ref&gt;.

Hervez mellad 15 lezenn d'an 23 Prairial bloaz XII, ul lezenn eus an [[Dispac'h gall]], e tlee ar c'humunioù gant meur a azeulerezh dispartiañ o beredoù e kement takadoù ha oa relijionoù er gumun, ar pezh a zisplijas d'ar Gatoliked hag a oa ar re niverusañ a-bell. En ul lihzer eus 1852 e aotreas eskopti Naoned, abalamour da labourioù, hag evit ar mare, e vefe treuzet al lodenn gatolik eus ar vered gant an ambrougoù kañv protestant, gant ma vefe kemeret diarbennoù evit ne kouezfe ket o hent gant hini an ambrougoù kañv katolik&lt;ref name=Lhommeau58/&gt;.

=== Karrez yuzev ===
Degemer a ra al lodenn goshañ ar beredoù [[Yuzevegezh e Breizh|yuzev]] ha [[Protestantiezh e Breizh|protestant]], a-gleiz d'an nor bennañ&lt;ref name=MairieMisericorde/&gt;. Betek ar bloavezhioù 1870 e oa ar garrez yuzev e-barzh ar garrez protestant, ha goude e voe krouet un takad evit ar Yuzevien hag ar bezioù yuzev-se a yeas da get tamm ha tamm. Ne chome nemet unan anezho e miz Gwengolo 2009, bez ar chokolader Godefroy Goldstein (1794-1844)&lt;ref name=PresseO23042009&gt;
{{liamm web
| url         = http://www.presseocean.fr/actu/histoire_nantes_detail_-Nos-ancetres-les-Nantais-_12994-1069708_actu.Htm
| titl       = Nantes et sa région au fil de l'histoire - Nos ancêtres les Nantais
| embanner     = [[Presse-Océan]]
| deiziad      = 15 a viz Gwengolo 2009
| consulté le = 23 avril 2010
}}.&lt;/ref&gt;.

Gouzout a oarer dre ur goulenn eus ar pennadurezhioù yuzev d'an ti-kêr e 1876 e servije bered Trugarez da zouarañ korfoù Yuzevien varv a zeue eus kêrioù Roazhon, Brest, Kemper hag Añje, lec'h ma ne oa ket a vered israelour. E 1892 e voe goulennet ganto brasaat ar gorread, tennañ an arouezennoù gristen en takad-se ha lakaat ur sklotur dispartiañ. Brasaet e voe an takad da 1200 m2, tennet e voe an arouezennoù gristen met ne voe ket lakaet ar sklotur.&lt;ref&gt;Kahn ha Landais, 1990, p.42-43.&lt;/ref&gt;. Peurvec'h e oa ar garrez e 1987 ha roet e voe gant an ti-kêr 108 lec'h nevez e Bered Park d'ar gumuniezh yuzev.&lt;ref&gt;Kahn ha Landais, 1990, p.56.&lt;/ref&gt;.

=== Bezioù milourel ===
E-pad [[Brezel Gall-Prusian eus 1870|Brezel 1870]] e voe treuzkaset prizonidi c'hloazet [[arme Prusia]] (pe e gevridi) da Naoned. Pemp anezho a varvas diwar o gloazioù ha douaret e voent e bered Trugarez, er garrez protestant&lt;ref&gt;Lhommeau ha Roberts, 2009, p.71.&lt;/ref&gt;.

Goude ar [[Brezel-bed kentañ]] e voe aozet gant gouarnamant Bro-C'hall ur sistem distro korfoù ar soudarded varv d'o c'humunioù orin, paeet gant ar Stad. Ar goulenn a dlee bezañ graet ouzh servijoù marilh ar boblañs an arme, hag ar c'horfoù a oa treuzkaset da Naoned dre dren. Betek 1926 e tremenas 76 tren o tougen 770 soudard dre Naoned hag a oa ul lec'h-kreiz evit an departamant. Korfoù all a erruio unan goude unan er bloavezhioù war-lerc'h. Daou c'hant anezho a zo douaret e bered Trugarez&lt;ref&gt;
{{Liamm web
| url         = http://www.archives.nantes.fr/PAGES/DOSSIERS_DOCS/cimetieres/militaires/liste_militaires_1418.htm
| titl       = Liste des militaires de la guerre de 1914-1918 inhumés dans le cimetière Miséricorde
| embanner     = dielloù kêr Naoned
| consulté le = 12 juillet 2010
}}.&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù heverk ==
[[Restr:Nantes - Cimétière Miséricorde - Monuments aux morts 1830.JPG|thumb|upright|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Monumant d'ar re varv e 1830.&lt;/div&gt;]]
*Savet e voe ur [[mozoleon]] e koun dek Naonedad lazhet gant soudarded an arme c&quot;hall d'an 30 a viz Gouere [[1830]] e-pad ur vanifestadeg plasenn Loeiz XVI e Naoned (deuet da vezañ plasenn Marichal Foch). Goude al lazhadeg e voe aozet un isskridadur foran gant ''Le Journal de Nantes'' evit sevel ur monumant, lec'h ma voe douaret an Naonediz varv d'an 23 a viz Meurzh 1831&lt;ref&gt;
{{liamm web
 | url         = http://www.archives.nantes.fr/pages/dossiers_docs/cimetieres/monument_1830/pdf/MONUMENT_1830.pdf
 | titl       = Le monument des dix victimes de juillet 1830
 | lec'hienn       = archives.nantes.fr
 | embanner     = archives municipales de Nantes
 | deiziad       = 29 a viz Ebrel 2010
 | consulté le = 21 mai 2010
}}.&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Plakennoù lakaet ouzh monumant 1830&quot;&gt;
Cimetière Miséricorde Nantes - Monument de 1830 - Plaque ouest.jpg|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;kornôg.&lt;/div&gt;
Cimetière Miséricorde Nantes - Monument de 1830 - Plaque nord.jpg|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;norzh.&lt;/div&gt;
Cimetière Miséricorde Nantes - Monument de 1830 - Plaque est.jpg|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;reter.&lt;/div&gt;
Cimetière Miséricorde Nantes - Monument de 1830 - Plaque sud.jpg|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;su.&lt;/div&gt;
&lt;/gallery&gt;

*Hanterskeudenn en arem war bez [[Philippe Gengembre]] (1764-1838), kimiour hag ijinadenner gall. Graet e voe gant ar c'hizeller [[Étienne Nicolas Édouard Suc]] (1807-1855). Philippe Gengembre a voe diazezer ha rener Michererezh ar Roue mekanikoù dre aezhenn [[Teuzerezh Antrig|Antrig]].

*ur monumant a zo bet savet war bez [[Alexandre Fourny]], unan eus an 48 ostaj kaset d'ar marv goude muntr letanant-koronal Hotz gant komunisted&lt;ref&gt;Kahn ha Landais, 1990, p.35.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
E-touez an dud brudetañ skrivet o anv war bezioù bered Trugarez emañ&lt;ref name=MairieMisericorde/&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Lhommeau ha Roberts, 2009, p.91.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Lhommeau ha Roberts, 2012, p.90.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Lhommeau ha Roberts, 2013, p.48-79.&lt;/ref&gt; : 
* politikourien : maered Naoned [[Paul Bellamy]], [[Mathurin Brissonneau]], [[Léopold Cassegrain]], [[Clovis Constant]], [[Gabriel Guist'hau]], [[Arsène Leloup]], [[Paul-Émile Sarradin]] ha [[René Waldeck-Rousseau]], hag ivez [[René Delafoy]], [[Alexandre Fourny]], [[Pierre Haudaudine]], [[Maurice Sibille]] hag [[Achille Clarac ]];
* tisavourien : [[Jean-Baptiste Ceineray]], [[Joseph-Fleury Chenantais]], [[Georges Lafont (savour)|Georges Lafont]], [[Émile Libaudière]] ; bez eus ivez bez [[Mathurin Crucy]] en ur stad fall meneget er ur pennad-skrid e ''L'Ouest-Éclair'' d'an 3 a viz Du 1936&lt;ref&gt;''Jour des morts : devant les sépultures des Nantais illustres'' pennad-skrid gant Paul Bé e [[L'Ouest-Éclair]], 3 a viz Du 1936, [http://ouestfrance.cd-script.fr/opdf/1936/11/03/49/1936-11-03_49_07.pdf teuliad pdf enlinenn], lennet d'an 3 a viz Mae 2011}}.&lt;/ref&gt; ;
* skrivagnerien : [[Joseph Malègue]] (romantour), [[André Perraud-Charmantier]] (gwiraour hag istorour) ;
* tud eus ar wask hag an deskadurezh : [[Étienne Destranges]], [[Morvan Lebesque]], [[Eugène Livet]], ar [[familh Mangin]] (krouet ganti ''[[Le Phare de la Loire]]''), [[Francis Portais]], [[George Schwob]] ;
* tud e bed ar sevenadur :
** livourien : [[George Barbier]] (tresour giz ha skeudennaouer), [[Léon Bouchaud]] hag e vibien-vihan [[Étienne Bouchaud|Étienne]], [[Jean Bouchaud (livour)|Jean]] (livourien ivez), ha [[Michel Bouchaud]] (skeudennaouer), [[Pierre Henri Charpentier]] (maendresour), [[Jules-Élie Delaunay]], [[Alexandre-Jacques Chantron]], 
** kizellerien [[Amédée Ménard]],[[Georges Bareau]], 
** sonerien [[Loeiz-Alberzh Bourgault-Ducoudray]] ha [[Jean-Paul Corbineau]] (kendiazezerien ar strollad [[Tri Yann]]),
** kerent hag unan eus c'hoarezed [[Jules Verne]],
** er garrez yuzev e kaver bez Salomon Kétorza&lt;ref group=&quot;Notenn&quot;&gt;Skrivañ a ra ar vammenn Katorza, dre fazi hep mar.&lt;/ref&gt; hag a lakas an Naonediz da zizoleiñ ar sinema e 1898 gant e sinema-red, a-raok krouiñ ar sinema Katorza e 1920 straed Corneille, ur sinema oberiant c'hoazh&lt;ref name=&quot;Le Point&quot;/&gt; ;
* greanterien ha kenwerzherien : [[Maurice-Étienne Amieux|Jean-Maurice Étienne Amieux]], [[Léon Bureau]], [[Léopold Cassegrain|Cassegrain]], ar familh [[Decré]], [[Thomas Dobrée (1781-1828)|Thomas I]] ha [[Thomas Dobrée (1810-1895)|Thomas II Dobrée]], ar [[familh Dubigeon]], [[Paul Eudel]], [[Familhoù Favre ha Petitpierre|Abraham-Louis Favre]], [[Philippe Gengembre]], [[Lefèvre-Utile]], Louis Pommeraye (kentradour savidigezh an [[tremen Pommeraye]]), [[Louis Say]], [[Jean-Simon Voruz]] ;
* milourien : [[Jean Baptiste Fidèle Bréa]], [[Edmond Buat]], [[Pierre Cambronne|Cambronne]], [[Pierre Dominique Garnier]], [[René Guiné]], [[Léon Jost]], [[Émile Mellinet]] ;
* ul lean : Henri Gosse (frer Camille Jezuz){{#tag:ref|Al lean-mañ a voe porzhier ha kelenner katekiz e-pad daou vloaz ha hanter-kant, ha mervel a reas d'an oad a 78 bloaz, d'ar 5 a viz Here 1915. Graet en dije pareoù ha adunvanidigezhioù familhoù. Ar [[gouestl]]où hag ar bleunioù fresk hag a c'holo e vez a rofe kred er brud-se. Koulskoude e chom evezhiek kenañ Frered ar skolioù kristen, e gonkregadur orin, diwar-benn kement-se&lt;ref name=&quot;Le Point&quot;&gt;[http://www.lepoint.fr/archives/article.php/36340 ''Des secrets bien gardés''], pennad-skrid gant Vincent Buche e [[Le Point]], 17 a viz Genver 2007,, lennet d'ar 15 a viz Gwengolo 2010}}.&lt;/ref&gt;.|group=&quot;Notenn&quot;}}.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Nantes - Cimetière Miséricorde - Tombe de Cambronne.JPG|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Bez [[Pierre Cambronne|Cambronne]].&lt;/div&gt;
Nantes - Cimetière Miséricorde - Caveau Lefèvre-Utile.JPG|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Kav-bez [[Lefèvre-Utile]].&lt;/div&gt;
W0171-BureauLeon 1837-1900 57062.JPG|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Kav-bez [[Léon Bureau]].&lt;/div&gt;
Nantes (44) Cimetière Miséricorde - Tombe de Victor Mangin - Fils.jpg|Medalhon en arem bez Victor Mangin (tro 1867) gant [[Amédée Ménard]].
&lt;/gallery&gt;

== Mirerezh ==
Loc'het e voe reneveziñ ar bezioù dibarañ e 2009. Ar bez kentañ a voe hini [[Joseph-Fleury Chenantais]], ar savour a dresas steuñv [[Leti Radisson Blu Naoned|Palez ar Justis kozh]], ar [[Butunerezh Naoned|Vutunerezh]], [[iliz Itron-Varia-Porzh-Mat]]. Heuliet e voe gant bezioù [[Pierre Cambronne]], [[Jules-Désiré Colombe|Désiré Colombe]] ha [[Jean-Baptiste Joseph Debay (1802-1862)|Jean-Baptiste Joseph Debay]]&lt;ref&gt;{{liamm web|url=http://www.nantes.maville.com/actu/actudet_-Nouvelle-jeunesse-pour-le-cimetiere-Misericorde-_loc-1008521_actu.Htm|titl=Nouvelle jeunesse pour le cimetière Miséricorde|site=Maville.com (Ouest-France)|consulté le=16 mai 2010}}.&lt;/ref&gt;. Renevezadennoù all a zo bet graet evit bezioù [[Philippe Gengembre]], [[Amédée Ménard]] hag [[Alexandre Fourny]], hag evit kolonenn 1830. E 2015 a voe graet war-dro bez [[Eugène Livet]]&lt;ref name=NantesPassion251&gt;{{Liamm web
| titl         = Les nouveaux atours du cimetière Miséricorde
| lec'hienn    = Nantes passion
| niverenn        = 251
| bloaz         = 2015
| miz          = Meurzh
| pajenn          = 39
| url = http://viewer.zmags.com/publication/f0a1b179#/f0a1b179/36
}}.&lt;/ref&gt;.

== Bered Trugarez en arzoù ==
=== Lennegezh ===
Ar skrivagner gall [[Paul Nizan]] a gomz eus bered Trugarez en e oberenn ''Antoine Bloyé'' (1933). 

=== Sinema ===
Troet e voe ur senenn eus ar film ''[[Cessez-le-feu (film, 2016)|Cessez-le-feu]]'' gant [[Emmanuel Courcol]] (2016) e bered Trugarez.&lt;ref&gt;{{liamm web
| url = http://www.filmfrance.net/v2/fr/home.cfm?choixmenu=films2&amp;filmsphotos=1&amp;aff3=1&amp;monidfilm=1424
| titl = Cessez le feu
| lec'hienn = filmfrance.net
| embanner =  Kengor broadel ar film Frañs
| lennet d'an = 2 a viz Gouere 2017
}}.&lt;/ref&gt;.

== Notennoù ha daveoù ==
=== Notennoù ===
{{daveoù|group = Notenn}}

=== Daveoù ===
{{Daveoù|ment = 30}}

== Gwelet ivez ==
=== Lervlennadur ===
* ''Des Lieux de mémoire - les quinze cimetières de Nantes'' gant Claude Kahn ha Jean Landais, Ouest éditions ha Skol-veur etre oad Naoned, Naoned, miz Kerzu 1990, 224 p., {{ISBN|978-2-908261-01-1}}
* ''Les cimetières de Nantes au XIXe siècle'' gant Madeleine  Lassère, levrenn 101, Skol-veur Breizh-Uhel, dastumad Les annales de Bretagne et des pays de l'Ouest, Roazhon, nv4, 1994, tremen 139-160, {{ISSN|2108-6443}}
* ''Guide du cimetière Miséricorde de Nantes'' gant Éric Lhommeau ha Karen Roberts, Le Veilleur de nuit, Naoned, 2009, 89 p., {{ISBN|978-2-9528652-2-7}}
* ''Guide du cimetière Miséricorde de Nantes (petite histoire de la traite négrière)'' gant Éric Lhommeau ha Karen Roberts, Le Veilleur de nuit, Naoned, 2012, 90 p., {{ISBN|979-10-90603-01-1}}
* ''Les Artistes dans les cimetières nantais'' gant Éric Lhommeau ha Karen Roberts, Le Veilleur de nuit, Naoned, 2013, 91 p., {{ISBN|979-10-90603-03-5}}

* ''Nantes au XVIIIe siècle - urbanisme et architecture'' gant Pierre Lelièvre, Embannadurioù Picard, dastumad Architecture, Pariz, 1988, 296 p., {{ISBN|978-2-7084-0351-2}} {{ISBN|10=2-7084-0351-6}}

* ''Les Personnages sculptés des monuments religieux et civils, des rues, places, promenades et cimetières de la ville de Nantes - du petit nombre de ceux qui existent, de quelle manière on devrait l'accroître'' gant Gaëtan de Wismes, Lafoly, Gwened, 1898, 112 p.

=== Pennad kar ===
* [[Bez Frañsez II, dug Breizh]]

=== Liammoù diavaez ===
* [http://www.nantes.fr/recherche.html?jcrMethodToCall=get&amp;src_originSiteKey=nantesfr&amp;src_nodeType=nmix%3Asearchable&amp;src_terms%5b0%5d.term=Cimeti%C3%A8re&amp;src_terms%5b0%5d.applyFilter=true&amp;src_terms%5b0%5d.match=all_words&amp;src_terms%5b0%5d.fields.siteContent=true&amp;src_terms%5b0%5d.fields.tags=true&amp;src_sites.values=nantesfr&amp;src_languages.values=fr#searchResultAnchor Lec'hienn kêr Naoned]
* [https://web.archive.org/web/20101101213630/http://www.lepost.fr/video/2010/10/29/2286868_celebres-nantais-au-cimetiere-misericorde.html Kelaouedenn diwar-benn bered Trugarez (29/10/2010)]

[[Rummad:Beredoù Breizh|Trugarez]]
[[Rummad:Naoned]]</text>
      <sha1>c7x153jux6vf0pn17rwpycn5n55d9q5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Implijer:Kestenn/Daveoù</title>
    <ns>2</ns>
    <id>177940</id>
    <revision>
      <id>2188413</id>
      <parentid>2187937</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T16:12:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2188413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1451" sha1="iua13pcp1r2zsao8t7fal3ujjqve02b" xml:space="preserve">&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} MALFATTI René, ''Manuel de Rechargement'' ''N°6'', Crépin-Leblond, 2004, ISBN 2-7030-0235-1, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} HOUSTON Rob, STROYAN Christine (renerezh), ''Armes à feu de légende'', Larousse, 2019, ISBN 978-2035979650, p. 1&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 1&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des pistolets et revolvers'', Maxi-Livres, 2004, ISBN 2-7434-4777-X, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} HARTINK A. E., ''L'encyclopédie des fusils et carabines,'' Maxi-Livres, 2002, ISBN 2-7434-5698-1, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} LAMOTHE Arnaud, ''Guide pratique des armes à feu'', 2025, ISBN 979-10-415-6214-5, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{Fr}} FOSS Christopher F., ''Chars de la 2&lt;sup&gt;e&lt;/Sup&gt; Guerre mondiale'', PML Éditions, 1994, ISBN 2-87628-896-6, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

'''&amp;&amp;&amp;&amp;&amp;&amp;&amp;&amp;&amp;&amp;&amp;&amp;'''

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{fr}} MERRIEN Jean, ''Dictionnaire de la mer'', Omnibus, 2014, 861 p., ISBN 978-2258-11327-6, p. 425a&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;

&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{fr}} BARBAÇON Jean-Marie, ''Le traité Rustica de l'Apiculture'', Rustica, 2009, ISBN 978-2-840038-734-3, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;


&lt;pre&gt;
&lt;ref&gt;{{fr}} A-stroll, ''La bible de l'apiculteur'', Delachaux et Niestlé, 2013, ISBN 978-2-603-01893-4, p. 2&lt;/ref&gt;
&lt;/pre&gt;</text>
      <sha1>iua13pcp1r2zsao8t7fal3ujjqve02b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bered Boismoreau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177966</id>
    <revision>
      <id>2188499</id>
      <parentid>2185033</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4313" sha1="pkjxp4qif139bhn50tpxav09yduegmz" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Bered Boismoreau''' a zo ur [[bered|vered]] katolik da gentañ, eus ar gumun bremañ, e [[Gwened]].

Emañ etre boulouard ar Peoc'h er su, straed ar Pevar-Breur-Créac'h er c'hornôg ha straed an Daou-Vreur-Joubaud er norzh hag er reter. E-kichen ospital Prosper-Chubert emañ, e norzh [[stank an Dug]].

== Istor ==
=== An diazezoù ===
Prenet e voe an dachenn lec'h m'emañ ar vered bremañ gant an ti-kêr e [[1791]]&lt;ref name=&quot;kêr&quot;&gt;{{Liamm web |url=http://www.mairie-vannes.fr/vannespratique/cimetieres/ |titl=Cimetières |lec'hienn=Kêr Gwened |consulté le=20 novembre 2016}}&lt;/ref&gt;, ar pal bodañ ar beredoù a oa tro-dro d'ar savadurioù relijiel d'ar mare-se evit harzañ ar riskloù treuskas ar c'hleñvedoù&lt;ref name=&quot;kêr&quot;/&gt;. An dachenn-mañ, lec'h ma oa [[Darioritum]] e-pad an Impalaeriezh-uhel roman, a zo bet furchet ha kavet eo bet darbodoù ha podoù eus mare Galia&lt;ref name=&quot;kêr&quot;/&gt;.

Digoret e voe ar vered en ur mod ofisiel d'ar 27 a viz C'hwevrer 1792, benniget gant eskob Gwened [[Charles Le Masle|an Aotrou Le Masle]]&lt;ref name=&quot;kêr&quot;/&gt;.

=== Brasadurioù ===
Da gentañ e oa ar vered nemet he lodenn er su, e tu boulouard ar Peoc'h&lt;ref name=&quot;kêr&quot;/&gt;, ha brasaat a reas war-zu an norzh. Ar brasadur brasañ a voe kaset da benn e  [[1899]]&lt;ref name=&quot;kêr&quot;/&gt;, o tizhout ur gorread a 3,3 hektar&lt;ref&gt;Gorread gwiriekaet war Géoportail.&lt;/ref&gt;.

Pa voe savet boulouard ar Peoc'h e [[1961]] e voe dilec'hiet 25 bez eus « karrez ar veleien » hag adsavet ul lodenn eus ar sklotur&lt;ref name=&quot;landrucimetieres&quot;&gt;{{Liamm web |url=http://www.landrucimetieres.fr/spip/spip.php?article2334 |titl=VANNES (56) : cimetière de Boismoreau |lec'hienn=Cimetières de France et d'ailleurs |aozer=Philippe Landru |deiziad=7 a viz Genver 2010 |consulté le=20 novembre 2016}}&lt;/ref&gt;. Dilec'hiet e voe ivez an nor bennañ straed ar Pevar-Breur-Créac'h&lt;ref name=&quot;landrucimetieres&quot;/&gt;.

Krouet e voe ur vered milourel e 1968 evit ar soudarded &quot;[[marv evit Frañs]]&quot; e-pad ar [[Brezel-bed Kentañ]]&lt;ref name=&quot;kêr&quot;/&gt;.

Ur c'holombariom a zo ivez.

== Tud ==
[[Restr:Boismoreau - la Motte de Broons et de Vauvert.JPG|thumb|upright=1|Bez an Aotrou La Motte de Broons de Vauvert.]]
*[[Jacques Pâris de Bollardière|Jacques de Bollardière]] (1907-1986), ofiser jeneral en arme Bro-C'hall, emganner e-pad an [[Eil Brezel-bed]], [[brezel Indez-Sina]] ha  [[brezel Aljeria]], stourmer peoc'hgarour, skoazell skolioù [[Diwan]]. 
*[[Paul Chenailler]], lesanvet koronal Morice (1904-1960), [[Kompagnun an Dieubidigezh]]
*[[Gabriel de Francheville]] (1778-1849), ofiser ha kannad 
*[[Agnès de La Barre de Nanteuil]] (1922-1944), rezistantez
*[[Charles-Jean de La Motte de Broons de Vauvert]] (1782-1860), eskob Gwened
*[[Louis Leleu]] (1773-1849), beleg jezuist. Bez enskrivet evel monumant istorel. 
*[[Joseph-Marie Le Mené]] (1831-1923), beleg hag istorour.
*[[Charles Le Quintrec]] (1926-2008), skrivagner ha barzh 
*[[Maurice Marchais]] (1878-1945), alvokad, maer Gwened, kannad 
*[[Georges Monnier]] (1796-1851), kannad Morbihan 
*[[Félix Clair Ridel]] (1830-1884), vikel abostolek e Korea
*[[Louis Ridel]] (1866-1937), livour, kizeller, kinkler 
*[[Charles Riou]] (1840-1927), maer Gwened, senedour 
*[[gwenvidig]] [[Pierre-René Rogue]] (1758-1796), beleg merzher e-pad ar [[Spont bras]]. Gwelus eo ar bez c'hoazh, met e relegoù a zo bet treuzkaset d'an [[Iliz-veur Gwened|iliz-veur]]&lt;ref name=&quot;landrucimetieres&quot;/&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Croix Fitzgerald - nord.JPG|[[Kroaz Fitzgerald]] 
Boismoreau - Leleu.JPG|Bez R.P. Leleu, monumant istorel 
Monument de M. Rogue - cimetière de Vannes.jpg|Monumant d'ar gwenvidig [[Pierre-René Rogue]]
&lt;/gallery&gt;

== Monumantoù ha glad ==
[[Kroaz Fitzgerald]] a zo ur [[kroaz keltiek|groaz keltiek]] enskrivet evel monumant istorel abaoe an 21 a viz Mae 1937&lt;ref&gt;[https://pop.culture.gouv.fr/notice/merimee/PA00091781 « Croix Fitzgerald, anciennement dans le cimetière »], notice no PA00091781, war savenn digor ar glad, diazez Mérimée, ministrerezh gall ar Sevenadur&lt;/ref&gt;. Kinklañ a rae a-raok bez Gerald Fitzgerald Lentaigne de Tallagh, un Iwerzhonad marvet e 1867 e Gwened.

Ur monumant d'ar re varv e-pad ar [[Brezel Gall-Prusian eus 1870]]&lt;ref name=&quot;kêr&quot;/&gt; a zo.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Beredoù Breizh|Boismoreau]]
[[Rummad:Gwened]]</text>
      <sha1>pkjxp4qif139bhn50tpxav09yduegmz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bered Treboull</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177970</id>
    <revision>
      <id>2188500</id>
      <parentid>2185035</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4435" sha1="7hex741w9pccznvukvwfn9ns9c2xau0" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Bered Treboull''' a zo ur [[bered|vered]] e karter [[Treboull]] e [[Douarnenez]], e-tal ar mor. Douaret ez eus bet eno kalz martoloded kollet o buhez er mor.

Reteret eo ar vered eus reter da gornôg ha balirañ a ra a-us traezhenn Sant-Yann ha [[bae Douarnenez]]. Alese e weler [[Enez Tristan]].

=== Istor ===
Savet e voe ar vered e [[1849]] war un dachenn, e kumun [[Poullann|Boullann]] d'ar mare-se, profet gant an industriour pinvidik Armand Lauvergnat goude un epidemiezh kolera he doa graet he reuz er c'horn-bro&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/douarnenez-29100/toussaint-visite-aux-douarnenistes-disparus-1191911 ''Toussaint : visite aux Douarnenistes disparus''] pennad-skrid e Ouest-France, 30 a viz Here 2012.&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;''Cimetières et autres lieux de mémoire en Bretagne'' gant Bernard Rio, tremen 28, embanner : Ouest-France, 2021, 168 p., {{ISBN|273738348X}} [https://static.fnac-static.com/multimedia/editorial/pdf/9782737383489.pdf kinnig enlinenn], lennet d'an 12 a viz Meurzh 2023.&lt;/ref&gt;.

Staget e voe ar vered ouzh kumun Treboull e [[1880]], hag ouzh Douarnenez e [[1945]].

War-dro 2000 bez zo&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/douarnenez-29100/douarnenez-yves-le-bars-l-ange-gardien-des-ames-6590448 ''Douarnenez. Yves Le Bars, l’ange gardien des âmes''] pennad-skrid gant Quentin Burba, e Ouest-France, 31 a viz Here 2019.&lt;/ref&gt;, en o zouez re martoloded niverus beuzet er mor, evel e peñseoù an ''Dom Michel Le Nobletz'' e [[1947]] hag an ''Tendre Berceuse'' e [[1954]]&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=Hommage aux victimes de la mer dans le cimetière de Tréboul |url=https://www.tf1info.fr/regions/hommage-aux-peris-en-mer-dans-le-cimetiere-de-treboul-2103046.html |lec'hienn=TF1 INFO |deiziad=2018-10-30 |lennet d'an=2023-03-13}}&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=Quatre cimetières pour le souvenir |url=https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20041101&amp;article=8920643&amp;type=ar |accès url=libre |lec'hienn=Le Telegramme |kazetenn=Le Télégramme |deziad=01 a viz Du 2004 |lennet d'an=13 mars 2023}}&lt;/ref&gt;''.''

=== Ar vered ===
Rannet eo ar vered e 24 rann ; ul leurenn banoramek zo ivez evit kaout ur gwel kaer eus an nec'h.

Monumantoù stroll a zo ivez, evel ar monumant d'ar re varv e-kichen dor kornôg ar straed Treiz an Dourig, hag ur [[kroaz vision|groaz vision]] e tu traezhenn Sant-Yann. 
[[Restr:1092 Tréboul Monument aux morts.jpg|thumb|center|Monumant ar re varv.]]

=== Er sevenadur poblek ===
E kalz filmoù e weler bered Treboull&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/douarnenez-29100/douarnenez-fossoyeur-depuis-42-ans-yves-le-bars-quitte-le-cimetiere-marin-6883972 ''Douarnenez. Fossoyeur depuis 42 ans, Yves Le Bars quitte le cimetière marin''], tennad : ''&quot;Yves Le Bars garde toutefois de bons souvenirs, comme la rencontre avec Jean Marin et le tournage de quatre films au cimetière marin de Tréboul.&quot;'', pennad-skrid e Ouest France, 26 a viz Even 2020, lennet d'an 22 a viz Meurzh 2023.&lt;/ref&gt;. Menegomp an telefilm ''Entre vents et marées'' gant [[Josée Dayan]] da skouer&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=Tournage. « Entre deux mondes » à Tréboul |url=https://www.letelegramme.fr/finistere/douarnenez/tournage-entre-deux-mondes-a-treboul-11-03-2014-10072678.php |accès url=libre |kazetenn=Le Télégramme |deiziad=2014-03-11 |lennet d'an =2023-03-22}}&lt;/ref&gt; pe c'hoazh ''Meurtres en Cornouaille'' gant Franck Mancuso&lt;ref&gt;[https://www.ouest-france.fr/bretagne/douarnenez-29100/douarnenez-sur-le-tournage-du-telefilm-meurtres-en-cornouaille-5401232 ''Douarnenez. Sur le tournage du téléfilm « Meurtres en Cornouaille »''] gant Ouest France, 24 a viz Du 2017.&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
*[[John-Antoine Nau]] (ganet Eugène Torquet, 1860-1918), romantour ha barzh stadunanat, [[priz Goncourt]] e 1903.
* [[Georges Perros]] (ganet Georges Poulot, 1923-1978), skrivagner ha komedian.
* [[Nicolas Genka]] (ganet Eugène Nicolas, 1937-2009), skrivagner.
* [[Xavier Trellu]], (1898-1998), politikour, kuzulier-kêr Douarnenez&lt;ref&gt;{{Liamm web |langue=fr |titl=Cimetières : à chacun son histoire |url=https://www.letelegramme.fr/local/finistere-sud/ouest-cornouaille/douarnenez/locale/cimetieres-chacun-son-histoire-20071101-1889090_1100634.php |lec'hienn=Le Telegramme |deiziad=2007-11-01 |lennet d'an=2023-03-13}}&lt;/ref&gt;.
== Daveoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Beredoù Breizh|Treboull]]
[[Rummad:Douarnenez]]</text>
      <sha1>7hex741w9pccznvukvwfn9ns9c2xau0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ljubka Genova</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179424</id>
    <revision>
      <id>2188444</id>
      <parentid>2187437</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T04:24:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4381" sha1="ojqypzuxh09qujwwpjvarimlcwlygws" xml:space="preserve">[[Restr :Genova Lyubka.jpg|right|120px|Lyubka Genova e 2010.]]
''' Genova Lyubka''' (e [[bulgareg]]: ''Любка Генова'') a zo bet ganet d'ar 25 a viz Here [[1983]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).&lt;br/&gt; Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.&lt;br/&gt;
Mestrez Etrebroadel (WIM) eo abaoe 2003&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2905612 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt; 2 219 edo he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 230 he renk Elo ''Fonnapl'' ha 2 224 he renk Elo ''Luc'hedenn'' e miz Meurzh 2026&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2905612 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;. 2 260 eo he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Here 2008.&lt;br/&gt; Dimezet eo gant ar c'hoarier [[Petar Genov]].&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad bulgar an echedoù]] ====
===== Kampionad bulgar ar Re Yaouank (Merc'hed)&lt;ref&gt;{{bg}}[https://web.archive.org/web/20160304100120/http://www.trango.webd.pl/Lichnostite2/G_Lichnosti.pdf G. Licnosti, pajenn 133]]&lt;/ref&gt; =====
Etre 1992 ha 2003 e voe trec'h:
* div wezh er rummad e-dan dek vloaz,
* div wezh er rummad e-dan daouzek vloaz,
* div wezh er rummad e-dan pevarzek vloaz,
* div wezh er rummad e-dan c'hwezek vloaz,
* ur wezh er rummad e-dan triwec'h vloaz,
* ur wezh er rummad e-dan ugent vloaz.
===== [[Kampionad bulgar an echedoù|Kampionad bulgar ar Maouezi]] =====
* Trec'h e voe e Kampionad ''Standard'' ar Maouezi e 2005 e [[Veliko Tărnovo]].&lt;br/&gt; 
* Tapout a reas an eil plas, 8/11 (+ 6, = 4, - 1)&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]&lt;/ref&gt; e [[Plovdiv]] e 2001 hag e [[Dupnica]] e 2009.&lt;br/&gt; 
* Tapout a reas an deirvet plas e [[Pernik]] e 2007.&lt;br/&gt; 
==== Kevezadegoù hiniennel all ====
===== Kampionad balkaniat (Maouezi) =====
Kemer a reas perzh e 2001, 8/9 (+ = 7, = 4, - 0)&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]&lt;/ref&gt;.
===== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) =====
Beskampionez e voe er rummad e-dan dek vloaz e 1993 e [[Szombathely]] ([[Hungaria]])&lt;ref&gt;{{en}}[https://players.chessbase.com/ecogamesreplayer/Genova_Liubka_102?isWhite=True Chess Base]&lt;/ref&gt;.
===== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) =====
====== Partiennoù ''Standard'' ======
Kemer a reas perzh peder gwezh:
* beskampionez e voe er rummad e-dan dek vloaz e 1993 e [[Bratislava]] ([[Slovakia]]) &lt;ref&gt;{{en}}[https://players.chessbase.com/ecogamesreplayer/Genova_Liubka_201?isWhite=True Chess Base]&lt;/ref&gt;,
* div wezh, e 1994 hag e 1995, er rummad e-dan daouzek vloaz,
* ur wezh e 1999 er rummad e-dan triwec'h vloaz.
====== Partiennoù ''Fonnapl'' ======
Beskampionez e voe er rummad e-dan daouzek vloaz e 1995 e [[Pariz]] ([[Bro-C'hall]]). 
===== Kampionad europat ar Maouezi =====
Kemer a reas perzh en Eil kampionad e mizioù Ebrel ha Mae 2002 e [[Varsovia]] ([[Polonia]]), 6/11 (+ 4, = 4, - 3)&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]&lt;/ref&gt;.

===== Tournamantoù ''Open'' e [[Breizh]] ===== 
Kemer a reas perzh e daou dournamant&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]&lt;/ref&gt;:
* e 3{{vet}} Tournamant ''Open'' [[Plangoed]] e 2003,
* e Tournamant ''Open'' CMB Breizh Masters [[Gwengamp]] (e [[Pabu]] e gwirionez) e miz C'hwevrer 2010.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad bulgar (Maouezi) ====
C'hoari a reas e 2001, 4,5/7 (+ 2, = 5, - 0)&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 Chess Games]&lt;/ref&gt;.
==== Kampionad europat (Maouezi) ====
C'hoari a reas e 2003 en eil skipailh bulgar hag e 2005 en adskipailh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/o2iaauue.html European Women's Team Chess Championship, Genova, Liubka -Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|2003||2||{{Bulgaria}} [[Plovdiv]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2) ||50
|-
|2005||adskipailh||{{Sveden}} [[Göteborg]]||1,5/4 (+ 0, = 3, - 1)||37,5
|-
|}

{{EloChart|Q2905612}}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2905612 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/genova_liubka/86098 He c'hoari e Chess Base]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=121306 He c'hoari e Chess Games]
{{DEFAULTSORT:Genova, Lyubka}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]</text>
      <sha1>ojqypzuxh09qujwwpjvarimlcwlygws</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Camembert (Orne)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179525</id>
    <revision>
      <id>2188522</id>
      <parentid>2188327</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T11:53:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Strebot</username>
        <id>79554</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Rann Tud vrudet → Tud (via JWB)</comment>
      <origin>2188522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6356" sha1="l6djmsal88sjkqh3886c5bybuxkklnj" xml:space="preserve">{{databox}}
{{pennad zo|camembert}}
'''Camembert''' zo ur gumun e departamant [[Orne (departamant)|Orne]] e [[Normandi]], gant 168 annezad e 2023.

Brudet eo ar gêrig evit bezañ kavell ar c'heuz [[camembert Normandi]].

== Douaroniezh ==
E bro-[[Auge]] emañ Camembert, ur vro c'harzhaouek, e 4 km er Gevred da [[Vimoutiers]], e 22 km er Biz da [[Argentan]], e 50 km er Gevred da [[Caen]] hag e 160 km er C'hornôg da [[Pariz|Bariz]]&lt;ref&gt;An holl bellderioù a zo a-dreuz-kaer.&lt;/ref&gt;.

Treuzet eo gant ar Viette, 11 km hirder dezhi, hag en em daol er stêr [[Vie (stêr)|Vie]] en harzoù etre Vimoutiers ha [[Guerquesalles]].
[[Restr:61071-Camembert-Hydro.jpeg|thumb|kleiz|redresse=1.2|Rouedad stêrioù Camembert&lt;ref group=Notenn&gt;Ar gwazhioù-dour spanaennek a zo arouezet e pikoù.&lt;/ref&gt;.]]

== Lec'hanvadurezh ==
Testeniakaet eo anv ar gumun dindan ar stumm latinaet ''Campo Maimberti'' e dibenn an XII{{vet}} kantved ha ''Campum Manberti'' e-tro 1350&lt;ref&gt;''Toponymie générale de la France '' gant Ernest Nègre, Geneva, 1998, levrenn 3 &quot;Formations dialectales (suite) et françaises&quot;, p. 1658, [https://books.google.fr/books?id=AdAYRLukKUcC&amp;pg=PA1658&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false Lenn enlinenn].&lt;/ref&gt;.

''Maimbert'' a zeu eus an anv-tud germanek ''Mainbertus'', stumm all ''Maginbertus''.

== Istor ==
[[Restr:Camembert Orne02.jpg|thumb|kleiz|Ar maen-koun en enor da vMarie Harel.]]
Hervez ar vojenn e vije bet ijinet ar c'hamembert gant [[Marie Harel]] e [[1791]], gant sikour ur [[beleg didou]].
{{Clr|left}}

== Politikerezh ha melestradurezh ==
{{ÉluDébut|Titre=Roll ar vaered |Charte= kumun }}
{{Élu |Début= 1989&lt;ref&gt;{{Liamm web|url= https://www.ouest-france.fr/le-maire-jean-gaubert-ne-se-represente-pas-aux-municipales-1775399 |titl= Le maire, Jean Gaubert, ne se représente pas aux municipales |embanner= ''[[Ouest-France]]'' |lec'hienn= ouest-france.fr |consulté le= 6 octobre 2014 }}.&lt;/ref&gt; |Fin= Meurzh 2014 |Identité= Jean Gaubert |Parti= distrollad|SE]] |Qualité=Labourer-douar }}
{{Élu |Début= Meurzh 2014&lt;ref&gt;{{Liamm web|url= https://www.ouest-france.fr/michel-cousin-est-reelu-maire-2083107 |titl= Michel Cousin est réélu ''(sic)'' maire |embanner= ''[[Ouest-France]]'' |lec'hienn= ouest-france.fr |consulté le= 6 octobre 2014 }}.&lt;/ref&gt; |Fin=  |Identité= Michel Cousin |Parti= distrollad |Qualité= Labourer-douar war e leve }}
{{ÉluDonnées}}
{{ÉluFin}}

Er c'huzul -kêr emañ unnek ezel, en o zouez ar maer hag an eilmaer&lt;ref&gt;{{Liamm web|url= http://elections.ouest-france.fr/elections-municipales-2014/orne/61120-camembert.html |titl= Camembert (61120) - Municipales 2014 |embanner= ''[[Ouest-France]]'' |lec'hienn= elections.ouest-france.fr |consulté le= 12 décembre 2014 }}.&lt;/ref&gt;.

== Ekonomiezh ==
Teir c'heuzerezh oberiant a zo e Camembert :
* Produadur [[Anvadur orin gwarezet|AOG]]
** Ar geuzerezh  Durand&lt;ref&gt;https://www.google.com/maps/place/Fromagerie+Durand/@48.8808366,0.1533903,733m/data=!3m2!1e3!4b1!4m6!3m5!1s0x47e1e54cbf12d569:0x15c9729353e53f02!8m2!3d48.8808366!4d0.1559652!16s%2Fg%2F1tdwjszj?entry=ttu&amp;g_ep=EgoyMDI1MDYxNS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D&lt;/ref&gt;, an hini goshañ oberiant c'hoazh, krouet e 1981 gant François ha Nicolas Durand. Abaoe 2016 eo perc'hennet an embregerezh gant holding arc'hant, gant ur skipailh nevez, ingalet o froduioù er rouedad stalioù [[Grand Frais]].
** Keuzerezh Clos de Beaumoncel&lt;ref&gt;https://www.google.com/maps/place/Fromagerie+Clos+de+Beaumoncel/@48.8924944,0.1748453,733m/data=!3m2!1e3!4b1!4m6!3m5!1s0x47e1ef2fcc5b3477:0x3ed2de4556a08dc2!8m2!3d48.8924944!4d0.1774202!16s%2Fg%2F11rpgbcrb3?entry=ttu&amp;g_ep=EgoyMDI1MDYxNS4wIKXMDSoASAFQAw%3D%3D&lt;/ref&gt; krouet e 2021 gant Xavier Cassigneul. Abaoe 2023 emañ Arthur Danière e penn an embregerezh, evel ti-feurm ar Val-Danière e kumun nes [[Crouttes]]. Porveziñ a ra laezh evit aozañ keuz.
* Produadurioù all
** Keuzerezh ar Ferme de l'Instière krouet e 2021 gant Dalila Berritane ha Stanislas Rault. Produiñ a ra ur c'hamembert izelgarbon.

== Keginerezh ==
[[Restr:Camembert (Cheese).jpg|thumb|Ur c'hamembert.]]
Brudet eo ar gêr evit bezañ roet hec'h anv d'ar c'hamembert hollvrudet.

Produet e vez meur a gamembert e Normandi, en o zouez [[camembert Normandi]] gantañ un [[Anvadur orin kontrollet|Anvadur Orin Kontrollet (AOK)]] :
* Camembert Normandi, un [[AOK]] gantañ abaoe 1986, 
* Camembert feurm, Normandi,
* Camembert dre [[calvados (died)|galvados]], Normandi.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
[[Restr:Camembert Eglise.JPG|thumb|Iliz Itron-Varia.]]
[[Skeudenn:CAMEMBERT - panoramio.jpg|thumb|Ti ar [[Camembert Normandi|c'hamembert]].]]
* Iliz Itron-Varia pe Iron-Varia-ha-Santez-Anna, XVI{{vet}} kantved. E-barzh emañ ur [[banniel prosesion]] eus an XVIII{{vet}} kantved rummet Monumant istorel&lt;ref&gt;« Bannière de procession : Procession des habitants de Camembert au Mont-Saint-Michel », notice no PM61000242, war plateform digor ar glad, diazez Palissy, ministrerezh gall ar Sevenadur.&lt;/ref&gt;.
* maner Beaumoncel-Camembert.
* Mirdi ar c'hamembert.
* Chapel an Dornois e bered ar barrez&lt;ref&gt;{{Liamm web|url= https://www.ouest-france.fr/actu/actuDet_-a-Camembert-elle-repose-dans-du-calva-_38826-1452128_actu.Htm |titl= Ouest-france.fr - À Camembert, elle repose dans du calva |consulté le= 20 février 2012 |brisé le = 2024-03-02}}.&lt;/ref&gt;.
* Maen-koun 1927 en enor da v[[Marie Harel]]&lt;ref&gt;''À la mémoire de Mme Harel créatrice du camembert'' gant [[Journal de Rouen]], 21 a viz Ebrel 1927, p.2&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
* [[Marie Harel]] (1761-1844), sellet evel ijinerez ar [[Camembert (keuz)|c'hamembert]] hervez ar vojenn.
* [[Michel Pelchat (marc'hhouarner)|Michel Pelchat]] (1938 e Camembert - 1975), marc'hhouarner.
* marc'h brudet : Lutteur B (1955 e Camembert - 1968), marc'h lammer medalennet aour e 1964 gant e varc'heger Pierre Jonquères d'Oriola.

== Gwelet ivez ==
=== Pennad nes ===
* [[Keginerezh Normandi]]

=== Liammoù diavaez ===
* http://www.camambert.eu Lec'hienn ofisiel
* [https://web.archive.org/web/20220118125113/http://www.cdc-camembert.fr/?theme=communes&amp;id=CAMEMBERT Camembert war lec'hienn ar gumuniezh kumunioù]
* [http://www.insee.fr/fr/themes/comparateur.asp?codgeo=COM-61071 Diveradenn stadegel Camembert war lec'hienn an Insee]
== Notennoù ha daveoù ==
=== Notennoù ===
{{Daveoù|group=Notenn}}
=== Daveoù ===
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Orne]]</text>
      <sha1>l6djmsal88sjkqh3886c5bybuxkklnj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lima Naoned</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179599</id>
    <revision>
      <id>2188441</id>
      <parentid>2186624</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:36:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4340" sha1="7o7m0acyl34dnj4g9sfqnhvlk3c2tfj" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Lima Naoned''' a zo ur [[madig]] graet e [[Naoned]] abaoe an XIX{{vet}} kantved. Sukr poazhet ha blazet eo, e stumm ur [[pevarzaleg]].

== Istor ==
Dont a rafe lima Naoned eus ur rekipe italian, ar ''[[berlingozzo]]''. E dibenn an XVIII{{vet}} kantved pe deroù an XIX{{vet}} kantved e voe notet ar rekipe gant an itron Couët, ur gantinerez eus armeoù [[Ren ar Gonsuled]], ha goude an [[Impalaeriezh c'hall kentañ]], roet dezhi en eskemm d'an aluzen graet d'ur vaouez baour a-hervez. Goude bezañ bet medalennet evit bezañ skoazellet ar bagadoù e tistroas an itron Couët e Naoned. Ar rekipe a voe implijet gant he merc'h, gwreg ur porzhier anvet Dupont, evit gwerzhañ madigoù dindan dor-dal he c'hendi e korn [[Leurgêr ar Roue|Plasenn ar Roue]] ha [[straed Du Couëdic]]. Berzh a reas ar borzhierez ganto&lt;ref&gt;Gheerbrant 2006, p. 29.&lt;/ref&gt;.

An Itron Renaudineau a zeuas da vezañ merc'h d'ar c'houplad Dupont goude he eured. Kenderc'hel a reas ar Renaudineau d'ober limaioù, ha digeriñ a rejont ur stal [[straed ar Foz]]. Krouiñ a rejont ur merk : « À la renommée ». Dimezhiñ a reas o merc'h gant un aotrou Benardin bennak, hag asambles e tilec'hias ar stal da blasenn ar Roue (e korn straed Sant-Juluan). Produadur al limaioù, hag a oa er stal betek hen, a voe e 9 straed Bel-Air e [[1924]]&lt;ref name=Gheerbrant30&gt;Gheerbrant 2006, p. 30.&lt;/ref&gt;.

Kevezerezh kreñv a oa etre ar goñfizerien. Adkemeret e voe ar rekipe gant Pierre Bonté, e-touez re all, adalek 1861, staliet straed Jean-Jaurès&lt;ref name=Gheerbrant30/&gt;. E [[1902]] e voe ijinet ar [[rigolette]]s gant ar c'hoñfizer Charles Bohu, awenet gant al limaioù a werzhe&lt;ref name=Gheerbrant31&gt;Gheerbrant 2006, p. 31.&lt;/ref&gt;. E [[1907]] e voe digoret ul labouradeg koñfizerezh kae Malakoff gant ar mab da Bierre Bonté, o kreskiñ ar produadur. Graet e oa bet kement all gant ar goñfizerezh Pinson un nebeud amzer a-raok&lt;ref name=Gheerbrant30/&gt;. Er [[bloavezhioù 1920]] e oa seizh koñfizerezh e karter ar Malakoff-Kozh (e su [[Porzh-houarn Naoned|ar porzh-houarn]]), o tougen an anvioù Bonté, Pinson, Martel, Lemaître&lt;ref name=Gheerbrant31/&gt; hag all.

Gwanaet e voe industriezh ar goñfizerezh e Naoned gant an tailhañ ha goude distrujoù an [[Eil Brezel-bed]]. Mont a reas ar merk « À la renommée » da gaet e dibenn ar [[bloavezhioù 1940]]. Ren a reas ar familh Pinson he c'hoñfizerezh betek [[1985]]. Dilerc'hiañ a reas Bonté, ar c'hoñfizer diwezhañ e Naoned, e broduadur e [[Sant-Ervlan]] e penn-kentañ an XXI{{vet}} kantved, en ur gendeuziñ gant Pinson, ar pezh a lakaas un dermen d'ar produadur limaioù e Naoned&lt;ref name=Gheerbrant31/&gt;. Abaoe 2011 emañ unvez fardañ ar goñfizerezh Bonté-Pinson e [[Boufféré]] e [[Vande (departamant)|Vande]] (kumun [[Montaigu-Vendée]] bremañ)&lt;ref&gt;[https://www.usinenouvelle.com/article/le-specialiste-du-berlingot-nantais-s-installe-en-vendee.N140561 ''Le spécialiste du berlingot nantais s'installe en Vendée - Quotidien des Usines''] gant L'Usine Nouvelle, 2010-10-2010, gwelet d'an 2019-04-01.&lt;/ref&gt;, lec'h m'emañ unan eus e stalioù, an daou all o vezañ e Sant-Ervlan ha [[La Roche-sur-Yon]] (Vande).

== Fardañ ==
Ret eo d'ar sukr bezañ poazhet er gwrezverk mat, hep karamelaat. Ret eo yenaat anezhañ goude hag ouzhpennañ ur blaz. Pa'z eo ar sukr tomm awalc'h e vez astennet ha lakaet e stumm ur wadegenn. Evit kaout stumm al lima e c'hoarier war stouadur ar gontell e 90° e-pad an daou droc'h evit stummañ ar madig, an eil troc'h o vezañ graet goude bezañ troet ar wadegenn sukr ur c'hard&lt;ref name=Gheerbrant30/&gt;.

== Daveoù ==
{{daveoù}}

== Gwelet ivez ==
=== Levrlennadur ===
* {{pdf}} [https://web.archive.org/web/20160303225020/http://www.danycoutand.fr/danycoutand/Presse%20book%20DANY/2006_NQ166ebook.pdf ''La belle histoire des bonbons nantais''] gant Michaël Gheerbrant, hañv 2006, Nantes au quotidien, nv 166, p.29-31, embannet gant ti-kêr Naoned, gwelet d'ar 24 a viz Du 2012.

=== Pennadoù kar ===
* ar [[rigolette]] (ur madig all eus Naoned)
* {{en}} an [[:en:Humbug_(sweet)|humbugs saoz]]
* [[Keginerezh Breizh]]

=== Liamm diavaez ===
* [https://web.archive.org/web/20170803000412/http://www.confiseriebonte.com/ Lec'hienn koñfizerezh Bonté]

{{Porched Breizh}}
[[Rummad:Keginerezh Breizh]]
[[Rummad:Madigoù]]
[[Rummad:Sevenadur e Naoned]]</text>
      <sha1>7o7m0acyl34dnj4g9sfqnhvlk3c2tfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lilit Mkrtchian (echedoù)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179814</id>
    <revision>
      <id>2188440</id>
      <parentid>2187611</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T03:35:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3356" sha1="kjif7oxkiqyfbyr1ca670l7omyuqter" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Mkrtchian lilit 20081119 olympiade dresden.jpg|right|180px|Lilit Mkrtchian e [[Dresden]] e 2008.]]
'''Lilit Mkrtchian''' pe '''Lilit Mkrtchyan''' (en [[armenieg]]: Լիլիթ Մկրտչյան) a zo bet ganet d'an [[9 Eost|9 a viz Eost]] [[1982]] e [[Yerevan]] ([[RSS Armenia]], [[URSS]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestr Etrebroadel eo abaoe 2003,  Mestrez-veur (WGM) abaoe 1998&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300601 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 366 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 299 he renk ''Fonnapl'', 2 259 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300601 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 503 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 2010.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe peder gwezh: e 1995, e 1998, e 2000  hag e 2005&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20110930112028/http://www.armchess.am/all_womens_ch_arm.htm Historial de ganadores del Campeonato de Armenia femenino - Armchess]&lt;/ref&gt;.
=== Kampionad europat (Maouezi) === 
* E 2002 e tapas an eil plas hag ar vedalenn argant e [[Varna]] ([[Bulgaria]]), 8,5/11.
* E 2006 e tapas an deirvet plas hag ar vedalenn arem e [[Kuşadası]] ([[Turkia]]), 7,5/11 &lt;ref&gt;{{en}}[https://theweekinchess.com/html/twic598.html#3 The Week in Chess 598]&lt;/ref&gt;.
* E 2009 edo rampo, 8,5/11, gant [[Tatiana Kosintseva]] evit ar renk kentañ, tapout a reas an eil plas hag ar vedalenn argant pa gollas ar match dirampoiñ&lt;ref&gt;{{en}}[https://en.chessbase.com/post/tatiana-kosintseva-new-european-women-s-champion-2009 Tatiana Kosintseva new European Women's Champion 2009, d'an 20 a viz Meurzh 2009 - Chess News, ChessBase]&lt;/ref&gt;.
* E 2013 e tapas an deirvet plas&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.chessdom.com/hoang-thanh-trang-is-european-womens-chess-champion/|title=Hoang Thanh Trang is European Women’s Chess Champion, d'an 3 a viz Eost2013, Chessdom]&lt;/ref&gt;.

=== Kevezadegoù dre skipailh ===
=== Kampionad europat (Maouezi)=== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Armenia.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Notennoù ha daveennoù
|-
|2003||2||5||{{Bulgaria}} [[Plovdiv]]||5,5/8 (+3, =5, -0)||68,8||Trec'h e voe he skipailh, tapout a reas ar vedalenn aour&lt;ref&gt;{{en}}[http://www.olimpbase.org/2003u/2003arm.html OlimpBase 5th Women's European Chess Team Championship, Plovdiv 2003, Armenia]&lt;/ref&gt;.
|-
|}
=== Kampionad bedel (Maouezi) === 
C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Armenia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/3ltlb39g.html World Women's Team Chess Championship  Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|2007||2||1||{{Rusia}} [[Yekaterinbourg]]||4/8 (+2, =4, -2)||50
|-
|2009||1||2||{{Sina}} [[Ningbo]]||6,5/9 (+4, =5, -0)||72,2
|-
|2011||2||3||{{Turkia}} [[Mardin]]||5/9 (+3, =4, -2)||56,3
|-
|2015||1||5||{{Sina}} [[Chengdu]]||6,5/9 (+ 4, = 5, - 0)||72,2
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liamm diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300601 He fichenn FIDE]
{{DEFAULTSORT:Mkrtchian, Lilit}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1982]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>kjif7oxkiqyfbyr1ca670l7omyuqter</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Maria Gevorgyan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179926</id>
    <revision>
      <id>2188451</id>
      <parentid>2188212</parentid>
      <timestamp>2026-04-25T09:09:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2188451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3593" sha1="p9er28c7rd54xbrsfwxpyk4y25nmlnh" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Maria Gevorgyan Geneve 2014.jpg|right|200px|Maria Gevorgyan e Geneva e 2014.]]
''' Maria Gevorgyan''' (en [[armenieg]]:'''Մարիա Գևորգյան''') a zo bet ganet d'an [[21 Kerzu|21 a viz Kerzu]] [[1994]] e [[Yerevan]] ([[Armenia]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[armenia]]t eo.&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2019, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2015, Mestrez FIDE e oa abaoe 2012&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 214 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 284 he renk ''Fonnapl'', 2 268 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300270 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 294 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gwengolo 2017.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad armeniat ar Merc'hed ==== 
Trec'h e voe er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2012&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr69203.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 ARM B&amp;G Ch-2012. Girls U-18, Heinz Herzog, Chess Results]&lt;/ref&gt;.
==== [[Kampionad armeniat an echedoù|Kampionad armeniat ar Maouezi]] ====
* Beskampionez e voe e 2014&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr121163.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 69th Armenian Women's Championship. The Highest League, Heinz Herzog]&lt;/ref&gt; hag e 2015&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr157558.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 70th Armenian Women's Championship. The Highest League, Heinz Herzog, Chess Results]&lt;/ref&gt;.
* Trec'h e voe e miz Genver 2016, 8,5/9&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20170824140909/https://chessdailynews.com/maria-gevorgyan-wins-71st-armenian-womens-championship-with-8-59/ Chess Daily News, d'an 22 a viz Genver 2016]&lt;/ref&gt;, e miz Genver 2017, 6,5/9&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr254741.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 72nd Armenian Women's Championship. The Highest League, Heinz Herzog]&lt;/ref&gt;,e 2019, e 2020 hag e 2023&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr403297.aspx?lan=1&amp;art=4 74th Armenian Women's Championship. The Highest League, Chess Results]&lt;/ref&gt;.
==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== 
Tapout a reas an deirvet plas er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2011 en [[Albena]] ([[Bulgaria]])&lt;ref&gt;{{en}}[http://chess-results.com/tnr55703.aspx?lan=1&amp;art=4&amp;wi=821 European Youth Chess Championship - Heinz Herzog, Chess Results]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad armeniat (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh FIMA Yerevan&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/2014an/2014fmye.html 6th Armenian Team Chess Championship: Yerevan 2014 - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|2014||6||2/4 (+ 2, = 0, - 2)||50
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ==== 
C'hoari a reas div wezh e skipailh Armenia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/teamsu/arm_i01.html European Women Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar mpionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted
|-
|2017||erlec'hierez||21||{{Gres}} [[Chersonisos]]||3/6 (+ 2, = 2 , - 2)||50
|-
|2019||4||22||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||2,5/5 (+ 2, = 1 , - 2)||50
|-
|}

{{EloChart|Q13300270}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13300270 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=131283 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[http://www.365chess.com/players/Maria_Gevorgyan He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Gevorgyan, Maria}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1994]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù armeniat]]</text>
      <sha1>p9er28c7rd54xbrsfwxpyk4y25nmlnh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Leslie Groves</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179945</id>
    <revision>
      <id>2188409</id>
      <parentid>2188289</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T15:28:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2188409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1071" sha1="o80n2l9ta7v32t6ez1r8hyas7jb0hzr" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Leslie Richard Groves Jr.''', ganet d'ar [[17 a viz Eost]] [[1896]] hag aet da Anaon d'an [[13 a viz Gouhere]] [[1970]], a oa un ofiser eus an [[United States Army Corps of Engineers]] hag a oa bet penn ar steuñv sevel ar [[Pentagon (Stadoù-Unanet Amerika)|Pentagon]] ha penn ar [[Raktres Manhattan]], ar steuñv [[Titour rummet kuzh|kuzh]] stadunanat evit sevel [[Arm nukleel|bombezennoù nukleel]] e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]], a oa bet mammenn da [[bombezadennoù atomek Hiroshima ha Nagasaki]] e [[1945]].

Mab d'un [[Korf aluzenerien al lu stadunanat|aluzerner en tirlu stadunanat]], Groves en doa bevet e lec'hioù milourel lies pa oa bugel. E 1918, e oa bet ar pevare eus e c'hlasad o vezañ diplomet en [[West Point|Akademiezh vilourel Stadoù-Unanet Amerika]] e [[West Point (New York)|West Point]] ha degemeret er servij oberiant e Korf ijinourien arme Stadoù-Unanet Amerika.
{{DEFAULTSORT:Groves, Leslie}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1896]]
[[Rummad:Marvioù 1970]]
[[Rummad:Ijinourien SUA]]
[[Rummad:Ofiserien SUA]]
[[Rummad:Raktres Manhattan]]</text>
      <sha1>o80n2l9ta7v32t6ez1r8hyas7jb0hzr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Implijer:Maris Dreshmanis</title>
    <ns>2</ns>
    <id>179954</id>
    <revision>
      <id>2188436</id>
      <parentid>2188397</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T21:55:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Maris Dreshmanis</username>
        <id>91117</id>
      </contributor>
      <comment>Update babel to lv|ru-4 (remove en-3, de-1)</comment>
      <origin>2188436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="1tm661nfud90u9uzogktjy8qwfpriv4" xml:space="preserve">{{#babel:lv|ru-4}}
== Maris Dreshmanis ==
Open data researcher. Contributor to [[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]] on Wikidata.

* '''[[d:User:Maris Dreshmanis|Wikidata contributions]]''' — 37,400+ edits
* '''GSCO''' — Global Standard Classification of Occupations (27 national registries + ESCO, 57,000+ occupation entries, 26,991 Wikidata items, 152,000+ multilingual labels across 53 languages)
* '''[[d:Wikidata:WikiProject Occupations|WikiProject Occupations]]''' — coordinating occupation label enrichment in 27 source languages

[[Category:Wikipedians]]</text>
      <sha1>1tm661nfud90u9uzogktjy8qwfpriv4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Sardin</title>
    <ns>1</ns>
    <id>179955</id>
    <revision>
      <id>2188400</id>
      <timestamp>2026-04-24T12:26:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ar choler</username>
        <id>52661</id>
      </contributor>
      <comment>/* &quot;Sardin&quot; pe &quot;sardinenn&quot; ? */ rann nevez</comment>
      <origin>2188400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="405" sha1="4fm29tb76a48c5z81g3sse885ku6jx1" xml:space="preserve">== &quot;Sardin&quot; pe &quot;sardinenn&quot; ? ==

Ur strollger eo &quot;sardin&quot;, an unander o vout &quot;sardinenn&quot;. Mar mirer an titl e rankfe ar frazenn bout &lt;q&gt; Ar '''sardin ''' (''Sardina pilchardus'' an anv skiantel anezho) zo [[pesk]]ed-[[mor]] bihan kar d'an [[harink]]ed dre ar [[kerentiad|c'herentiad]] Clupeidae. &lt;/q&gt;. [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 24 Ebr 2026 da 12:26 (UTC)</text>
      <sha1>4fm29tb76a48c5z81g3sse885ku6jx1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188403</id>
      <parentid>2188400</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T14:00:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Huñvreüs</username>
        <id>54570</id>
      </contributor>
      <comment>/* &quot;Sardin&quot; pe &quot;sardinenn&quot; ? */ Respont</comment>
      <origin>2188403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="593" sha1="rb3zd7r80rik9rci6fk4j7gd70v51q1" xml:space="preserve">== &quot;Sardin&quot; pe &quot;sardinenn&quot; ? ==

Ur strollger eo &quot;sardin&quot;, an unander o vout &quot;sardinenn&quot;. Mar mirer an titl e rankfe ar frazenn bout &lt;q&gt; Ar '''sardin ''' (''Sardina pilchardus'' an anv skiantel anezho) zo [[pesk]]ed-[[mor]] bihan kar d'an [[harink]]ed dre ar [[kerentiad|c'herentiad]] Clupeidae. &lt;/q&gt;. [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 24 Ebr 2026 da 12:26 (UTC)

:War a seblant e reer gant anvioù-stroll: [[kevnid]], [[gwenan]], [[koumoul]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 24 Ebr 2026 da 14:00 (UTC)</text>
      <sha1>rb3zd7r80rik9rci6fk4j7gd70v51q1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Korf aluzenerien al lu stadunanat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179956</id>
    <revision>
      <id>2188406</id>
      <timestamp>2026-04-24T15:20:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Korf aluzenerien al lu stadunanat''' ([[saozneg]]: ''United States Army Chaplain Corps'', berraet en '''USACC''') eo anv  [[Kloer|ar gloer]] urzhiet eus feizoù disheñvel hag a zo ofiserien eus al lu o servij evel [[Aluzener milourel|aluzenerien milourel]] met ivez soudarded hag a servij evel harperien dezho. O c'hefridioù a zo reoù relijiel evel ar [[Servij (iliz)|servijoù iliz]], kuzuliañ, hag [[harp spered]] en nerzhioù armet, ma vije en amzer...&quot;</comment>
      <origin>2188406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1175" sha1="nj89qciqcnvrnufg3jqkhjbdk3s8a4o" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Korf aluzenerien al lu stadunanat''' ([[saozneg]]: ''United States Army Chaplain Corps'', berraet en '''USACC''') eo anv  [[Kloer|ar gloer]] urzhiet eus feizoù disheñvel hag a zo ofiserien eus al lu o servij evel [[Aluzener milourel|aluzenerien milourel]] met ivez soudarded hag a servij evel harperien dezho. O c'hefridioù a zo reoù relijiel evel ar [[Servij (iliz)|servijoù iliz]], kuzuliañ, hag [[harp spered]] en nerzhioù armet, ma vije en amzer a beoc'h pe e-kerzh ur brezel.

Krouet d'an 29 a viz Gouhere 1775, dre un akta eus [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet]] evit ar [[Continental Army|C'hontinental Army]], krof an aluzenerien a zo bet o kemer perzh en holl bec'hioù armet lec'h ma 'z eo bet ar Stadoù-Unanet o kemer perzh aboe. Doare d'ober hag aozadurioù disheñvel a zo bet d'ar c'horf, hiziv-an-deiz, an aluzenerien, aotreet ha stummet gant feizoù ofisiel, a servij evel ofiserien oberiant harpet gant un arbenigour war an aferioù relijiel; asambles, e savont un Unvez Skipailh Relijiel, hag a zo ul loden eus un unvez a live batailhon pe uheloc'h.
{{DEFAULTSORT:United States Army}}
[[Rummad:Aluzenerez milourel]]
[[Rummad:Aluzenerien]]</text>
      <sha1>nj89qciqcnvrnufg3jqkhjbdk3s8a4o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2188407</id>
      <parentid>2188406</parentid>
      <timestamp>2026-04-24T15:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Chaplain Corps (United States Army)]] da [[Korf aluzenerien al lu stadunanat]]</comment>
      <origin>2188406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1175" sha1="nj89qciqcnvrnufg3jqkhjbdk3s8a4o" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Korf aluzenerien al lu stadunanat''' ([[saozneg]]: ''United States Army Chaplain Corps'', berraet en '''USACC''') eo anv  [[Kloer|ar gloer]] urzhiet eus feizoù disheñvel hag a zo ofiserien eus al lu o servij evel [[Aluzener milourel|aluzenerien milourel]] met ivez soudarded hag a servij evel harperien dezho. O c'hefridioù a zo reoù relijiel evel ar [[Servij (iliz)|servijoù iliz]], kuzuliañ, hag [[harp spered]] en nerzhioù armet, ma vije en amzer a beoc'h pe e-kerzh ur brezel.

Krouet d'an 29 a viz Gouhere 1775, dre un akta eus [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet]] evit ar [[Continental Army|C'hontinental Army]], krof an aluzenerien a zo bet o kemer perzh en holl bec'hioù armet lec'h ma 'z eo bet ar Stadoù-Unanet o kemer perzh aboe. Doare d'ober hag aozadurioù disheñvel a zo bet d'ar c'horf, hiziv-an-deiz, an aluzenerien, aotreet ha stummet gant feizoù ofisiel, a servij evel ofiserien oberiant harpet gant un arbenigour war an aferioù relijiel; asambles, e savont un Unvez Skipailh Relijiel, hag a zo ul loden eus un unvez a live batailhon pe uheloc'h.
{{DEFAULTSORT:United States Army}}
[[Rummad:Aluzenerez milourel]]
[[Rummad:Aluzenerien]]</text>
      <sha1>nj89qciqcnvrnufg3jqkhjbdk3s8a4o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Chaplain Corps (United States Army)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179957</id>
    <redirect title="Korf aluzenerien al lu stadunanat" />
    <revision>
      <id>2188408</id>
      <timestamp>2026-04-24T15:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Chaplain Corps (United States Army)]] da [[Korf aluzenerien al lu stadunanat]]</comment>
      <origin>2188408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="lx76rzp52ukccybbbps4jnbyy459sf6" xml:space="preserve">#ADKAS [[Korf aluzenerien al lu stadunanat]]</text>
      <sha1>lx76rzp52ukccybbbps4jnbyy459sf6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Schönberger-Laumann 1892</title>
    <ns>0</ns>
    <id>179958</id>
    <revision>
      <id>2188431</id>
      <timestamp>2026-04-24T21:09:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{| class=&quot;infobox&quot;  {{Infobox/Titl|Schönberger-Laumann 1892|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Laumann1892.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Tresadenn diabarzh ur bistolenn '''Schönberger-Laumann 1892'''    |- ! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig |- ! scope=&quot;row&quot; |Bro |{{Aostria-Hungaria}} |- ! scope=&quot;row&quot; |Doare |[[Pistolenn]] damaotom...&quot;</comment>
      <origin>2188431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3590" sha1="qr7s96primofch9plhmfscrh186y8on" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; 
{{Infobox/Titl|Schönberger-Laumann 1892|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align:center; line-height: 1.5em;&quot; |[[Restr:Laumann1892.jpg|frameless|280x280px]] &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Tresadenn diabarzh ur bistolenn '''Schönberger-Laumann 1892'''
   |-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Kinnig
|-
! scope=&quot;row&quot; |Bro
|{{Aostria-Hungaria}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Doare
|[[Pistolenn]] damaotomatek
|-
! scope =&quot;row&quot; |Mont en-dro
|[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil
|-  
! scope=&quot;row&quot; |[[Munision|Munisionoù]]
|[[7,8 × 19 mm R]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Produer
|[[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft|Osterreichische Waffenfabrik]]
|-
! scope=&quot;row&quot; |Mare produiñ
|1892-1896
|-
! scope=&quot;row&quot; |Niver produet
|Nebeutoc'h evit 35
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Perzhioù teknikel
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder
|355 mm
|-
! scope=&quot;row&quot; |Hirder ar c'hanol
|Etre 127 ha 152 mm (hervez ar mammennoù)
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope=&quot;row&quot; |Endalc'h
|Karger diabarzh 5 kartouchenn, pourveziet dre an nec'h gant ul laonenn-gargañ doare Mannlicher
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF&quot; |Lezenn
|-
! scope=&quot;row&quot; |Rummad e Bro-C'hall
|B
|-
|}
Ar '''Schönberger-Laumann 1892''' zo unan eus ar [[Pistolenn|pistolennoù]] damaotomatek kentañ bet ijinet, goude ar [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]]. Un nebeud skouerennoù anezhi a voe produet hepken gant an embregerezh [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft|Osterreichische Waffenfabrik]] e [[Steyr]]&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 26&lt;/ref&gt; ([[Aostria-Hungaria]] neuze), etre 1892 ha 1896.

Breouet e voe e miz Du 1891 gant an armeurer Joseph Laumann&lt;ref&gt;{{En}} ''[https://ogca.com/nra-1/schoenberger-laumann/ Schoenberger-Laumann – second semi-automatic]'', Ohio Gun Collectors Association (lennet d'ar 24/04/2026)&lt;/ref&gt;, diwar ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil]] daleet a-drugarez d'ur wikefre luziet a-walc'h. Pemp kartouchenn [[7,8 × 19 mm R]], dezhe bourledoù, a c'halled ensoc'hañ dre an nec'h en he c'harger diabarzh, a-drugarez d'ul [[Karger (armoù-tan)#Laonenn-gargañ|laonenn-gargañ]] doare Mannlicher&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Ar vreudeur Schönberger a bostas arc'hant evit skoazelliñ raktres Laumann&lt;ref&gt;{{En}} McCOLLUM Ian, ''[https://www.forgottenweapons.com/laumann-1891-and-schonberger-laumann-1894-semiauto-pistols/ Laumann 1891 and Schonberger-Laumann 1894 Semiauto Pistols]'', Forgotten Weapons, 22/05/2017 (lennet d'ar 24/04/2026)&lt;/ref&gt;. Amprouet e voe an arm gant [[arme Aostria-Hungaria]], met korbellet e voe e 1896 da vat, ha paouezet e voe d'e broduiñ neuze. Nebeutoc'h evit 35 skouerenn eus ar bistolenn Schönberger-Laumann a zo bet fardet en holl. Un arm ral-tre eo neuze. Ur skouerenn zo bet gwerzhet e {{formatnum:31625}}$ diouzh ar c'hresk er Stadoù-Unanet e 2014&lt;ref&gt;{{en}} ''[https://jamesdjulia.com/item/3015-358/ EXTREMELY RARE AND HISTORICALLY IMPORTANT STEYR MADE SCHÖNBERGER-LAUMANN M1892 SELF LOADING PISTOL]'', Morphy Auctions (lennet d'ar 24/04/2026)&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==
*{{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=AFhU3Dixvnk&amp;t=46s Teir skouerenn eus stummoù disheñvel eus an arm] kinniget e video war ar chadenn [[Forgotten Weapons]] (22/05/2017)

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Pistolennoù]]
[[Rummad:Armoù Aostria-Hungaria]]</text>
      <sha1>qr7s96primofch9plhmfscrh186y8on</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>