Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Spagn
0
5743
2189347
2121491
2026-04-28T10:03:48Z
~2026-25976-35
91226
/* Liammoù diavaez */
2189347
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}{{Pennad zo|Spagn (anvadurezh)}}{{Infobox Spagn}}
Ur vro etre ar [[Meurvor atlantel]] hag ar [[Mor Kreizdouar]] eo '''Spagn''' (pe ''Bro-Spagn''), un anv a deu eus ar ger [[latin]] ''Hispania'', e [[Ledenez Iberia]].
==Douaroniezh==
'''Spagn''', pe '''Rouantelezh Spagn''' hervez hec’h anv ofisiel, zo ur stad eus [[mervent]] [[Europa]], ha dezhi div englozadenn e [[Norzhafrika]] (Maroko). Un [[demokratelezh]] eo, hag aozet eo evel un [[unpenniezh daeliek]]. Ur vro ziorroet eo, a zo en navet renk evit a sell an [[armerzh]] er bed a-bezh. Ur vro all, [[Portugal]] hec’h anv, a gaver e [[Kornôg]] hag e [[Mervent]] [[Ledenez Iberia]] (diwar anv an [[Iberianed]], ar bobl he doa graet hec’h annez eno er [[Ragistor]]).
Er Su da Spagn emañ [[Jibraltar]] (un tiriad tramor a zo d'ar [[Rouantelezh-Unanet]]). Pelloc'hik er c'hreisteiz emañ [[Maroko]], a zo enklozet enni div [[keoded|geoded]] spagnat : ([[Ceuta]]) ha ([[Melilla]]). Er biz da Spagn emañ ar [[Pireneoù]], a zo ul lodenn anezho da [[Bro-C'hall|Vro-C'hall]], hag ivez [[Andorra]], ur briñselezh vihan dizalc'h. E Spagn ivez emañ an [[inizi Balearez]] er [[Mor Kreizdouar]], an inizi [[Kanariez]] er Meurvor Atlantel hag enezennoù didud niverus er Mor Kreizdouar eus tu [[strizh-mor Jibraltar]], anavezet eo evel lec’hioù ar [[riegezh]] (''[[Plaza de soberanía|Plazas de soberanía]]''), evel an inizi [[Chafarinas]], [[Isla de Alborán|Enez Alborán]], « reier » [[Peñón de Vélez de la Gomera|Vélez de la Gomera]] hag [[Peñón de Alhucemas|Alhucemas]] hag un enezenn vihan, [[Enez Perejil]]. Er biz da Spagn, er [[Pireneoù]] gall, ez eus un englozadenn vihan eus [[Katalonia]], ur gêr zo [[Llívia]] hec'h anv hag hi gronnet gant an tiriad gall.
== Istor ==
Iberianed a oa anv ar poblañsoù emren a oa o vevañ e Ledenez Iberia. Da c’houde e oa deuet poblañsoù kelt avat, a veze graet ar [[Geltiberianed]] anezho, da vevañ ganto.
Adalek an {{IXvet kantved}} a-raok Jezuz-Krist e stalias ar [[Fenikianed]], ar [[C'hresianed]] ha [[Kartadiz]] [[kontoer]]ioù war aodoù ar Mor Kreizdouar.
En [[IIvet kantved]] e voe aloubet al ledenez gant ar [[Romaned]]. Ar [[kastilhaneg|c’hastilhaneg]], ar relijion hag al lezennoù a zeu evit darn eus ar mare ma oa bet ar Romaned enni.
Pa'z eas an [[Impalaeriezh roman]] war an diskar er {{Vvet kantved}} e voe aloubet ar vro gant ar [[Sueved]], ar [[Vandaled]] hag ar [[Wizigoted]]. Bet staliet evit ur mare e su al ledenez ez eas ar Vandaled buan d’ober o annez e [[Tunizia]], tra ma voe renet ar vro gant ar Wizigoted betek aloubidigezh ar vro gant ar [[muzulman|Vuzulmaned]].
Aloubiñ a reas an arabed-berbered, kaset gant [[Tariq ibn Ziyad]], ar vro e [[711]]. E [[756]] e teuas Spagn, anezhi ur vro vuzulman, da vezañ dizalc'h, dindan ren [[Omeyaded Spagn]]. E [[929]] e teuas ar vro da vezañ [[Kalifiezh Córdoba|kalifiezh]]. En {{XIvet kantved}} ez eas ar galifelezh war an diskar hag e-se e voe savet meur a stad bihan, a veze anvet [[Taifa]]où (betek 25).
Neuze e krogas ar gristenien, a veze repuet e Norzh ar vro, en-dro d'aloubiñ Spagn ha da skarzhañ ar Vuzulmaned kuit diouzh ar vro. Padout a reas an [[Reconquista|adperc’hennigezh]]-se betek [[1492]], pa voe skarzhet ar Vuzulmaned ziwezhañ diouzh [[Emirelezh Granada|Rouantelezh Granada]] dindan ren ar roueed katolik, [[Isabel de Castilla]] ha [[Fernando de Aragón]]. E fin ar bloaz [[1792]] e voe dizoloet pe addizoloet Amerika gant [[Kristol Goulm]]. Peurunvanet e voe Spagn ent-ofisiel e [[1512]]. Adalek ar mare-se e krogas ar [[Konkistador|Gonkistadored]] da sevel un [[Impalaeriezh trevadennel Spagn|impalaeriezh drevadennel divent evit Spagn]] en div [[Amerika]] .
E [[1492]] e tivizas penntierned Spagn, broudet gant ar pezh a c’hoarveze er vro a-fet relijion gant an Adperc’hennidigezh, da lakaat ar [[Yuzev]]ien da zibab etre treiñ ouzh Doue pe mont d'an harlu. An darn vrasañ eus ar Yuzevien a oa aet da repuiñ en [[impalaeriezh otoman]] ha chomet e oa ar vuzulmaned e Spagn war-lerc’h an Adperc’hennigezh-se, a veze graet ar [[Morisked|Vorisked]] diouto, a voe lakaet da dreiñ ouzh Doue dre ret adalek deroù ar {{XVIvet}} kantved. Skarzhet e voent kuit diouzh ar vro e [[1609]], goude m’o doa kemeret perzh e meur a [[emsavadeg]].
Dont a reas Spagn da vezañ ur [[rouantelezh]] er {{XVIvet kantved}}, unan eus ar [[riez]]où galloudusañ Europa abalamour ma oa bet aloubet-mat Amerika ganti hag abalamour ma tegase pinvidigezhioù a-leizh eus ar c'hevandir-se.
Koulskoude e voe kaset galloudegezh ar Spagnoled tamm-ha-tamm da netra peogwir e rae brezel ouzh broioù all ha ker-ruz e kouste dezhi brezeliañ. A-hend-all e voe freuz ha reuz er vro gant an emsavadegoù a zirollas enni.
E 1700 e teuas mab-bihan ar roue gall [[Loeiz XIV (Bro-C'hall)|Loeiz XIV]], bet e wreg kentañ merc’h yaouaer roue Spagn, da vezañ Roue Spagn, [[Felipe V|Fulup V]] e anv. Sevel ar reas tierniezh [[Tierniezh Bourboned Bro-Spagn|Bourboned Spagn]]. Un emglev a oa bet skoulmet etrezo ha roueed Bro-C'hall (Tiernezh ar re Vourbon).
E {{XVIIIvet kantved}} e stourme an danvez roueed an eil ouzh egile hag e-se ez eas rouantelezh Spagn war wanaat.
Da vare [[Napoleon Iañ]], e deroù an {{XIXvet kantved}}, e voe aloubet Spagn gant Bro-C'hall hag abalamour da se e tirollas [[Brezel Dizalc'hted Spagn|Brezel Spagn]], ur brezel gwadek-kenañ er vro.
Abalamour ma voe meur a wech er blegenn e kollas Spagn an darn vuiañ eus he [[Impalaeriezh trevadennel Spagn|zrevadennoù]] e {{XIXvet kantved}}, dreist-holl adalek ar bloavezhioù 1820.
Lakaet e voe [[Republik kentañ Spagn]] war-sav e [[1873]] hag e [[1874]] met ne badas pell.
Distaget e voe an trevadennoù diwezhañ ([[Kuba]], [[Filipinez]], [[Puerto Rico]], [[Guam]]) diouzh ar rouantelezh e [[1898]], goude ar brezel a voe etre Spagn hag ar [[Stadoù-Unanet]].
Spagn, n’he doa kalz a zarempredoù gant broioù all Europa, a voe warlerc’hiet evit a sell ouzh an armerzh hag ar politikerezh.
Gant [[Eil Republik Spagn]] e voe skarzhet tiernezh ar re Vourbon diwar an tron e [[1931]]. E [[1936]], goude trec'h [[Talbenn ar Bobl (Spagn)|Talbenn poblek Spagn]], en em savas an tu dehoù pellañ, a oa ennañ [[Karlouriezh|Karlourien]] hag ar [[Falange Española|Falañsourien]]. E [[1936]] e tirollas ur [[brezel diabarzh]], [[Brezel Spagn]], goude an [[Taol-stad Gouhere 1936 e Bro-Spagn|taol-stad]] c'hwitet hag e badas betek [[1939]]. Goude ar brezel-se e voe renet Spagn gant [[Francisco Franco|ar Jeneral Franco]]. Divizout a reas an diktator Franco, a oa a-du gant ar roueelezh koulskoude, mirout ar galloud evitañ ha goulennet en doa adlakaat ar roueelezh war-sav war-lerc’h e varv hepken.
Goude marv ar Jeneral Franco, e [[1975]], e voe adlakaet ar roueelezh war-sav evel m’en doa divizet an diktator. Met [[Juan Carlos Iañ|Juan Carlos I<sup>añ</sup>]], ar roue nevez, a lakaas an demokratelezh buan war-sav hag e [[1986]] e teuas Spagn ezel eus [[Unvaniezh Europa]].
Gant ar Vonreizh nevez, anezhi ur Vonreizh frank-tre, e voe freuzet ar greizennelouriezh bet lakaet e plas gant Franco ha digreizennet-mat e voe ar vro. Kalz a strolladoù broadelourien lec'hel, bet difennet da vare Franco, a oa aotreet en-dro, dreist-holl er c'humuniezhoù, ma vez graet gant [[yezhoù Spagn|yezhoù]] disheñvel diouzh ar [[kastilhaneg|c’hastilhaneg]], evel [[Euskadi]] ha [[Katalonia]]. E kumuniezhoù'zo e vez goulennet muioc’h a emrenerezh, lod anezho a c’houlenn bezañ dizalc’h (en [[Euskadi]] hag e [[Katalonia]] dreist-holl).
Dindan dregont bloavezh eo deuet armerzh Spagn d’ober berzh kaer, ar pezh n’eo ket c'hoarvezet gant armerzh Portugal avat. Tud zo a lavar ez eus bet ur burzhud armerzhel e Spagn pa zeskrivont emdroadur an armerzh er vro.
== Douaroniezh ==
[[Restr:sp-map.png|thumb|left|250px|Kartenn Spagn]]
{{clear|left}}
== Politikerezh ==
[[Restr:Jardines de Sabatini (Madrid) 06.jpg|thumb|[[Palez ar Roueed e Madrid]]]]
''Pennad dre ar munud : [[Politikerezh Spagn]]''
Abaoe 1978 e vez meret aozadur politikel Spagn gant [[Bonreizh Spagn 1978]]. Gant ar Vonreizh eo deuet Spagn da vezañ war un dro ur [[Monarkiezh vonreizhel|vonarkiezh vonreizhel]] hag un [[Demokratelezh|demokratelezh]]. Liesseurt eo ar strolladoù politikel enni ivez.
Galloudoù politikel hag arouezel en deus ar roue. Termenet eo ar galloudoù-se e mellad 612 ar Vonreizh : peurwiriekaat al lezennoù, divodañ ar parlamant (''Las Cortes Generales''), envel a ra Prezidant ar Gouarnamant, hag e penn an armeoù emañ. E penn diplomatiezh ar Stad emañ ivez (mellad niv. 63). [[Felipe VI Spagn|Felipe VI]] eo ar roue er mare-mañ.
E penn ar galloud erounit emañ [[Penn ar Gouarnamant (Spagn)|Prezidant ar gouarnamant]] (''Presidente del Gobierno'') (ur garg zamheñvel diouzh hini ur [[Kentañ Ministr|C’hentañ ministr]]. Pevar bloavezh e pad e respet. Anvet eo da ''Brezidant ar gouarnamant'' gant ar roue, ur wech m’eo bet degemeret gant ''Congreso de los Diputados''. E penn '''Kuzul ar Vinistred''' emañ. [[Mariano Rajoy]] zo e penn ar gouarnamant abaoe 2011, goude bezañ bet trec’h en dilennadeg kannaded. Dont a ra war-lerc'h [[José Luis Rodríguez Zapatero]].
Bodet eo ar galloud erounit e Palez ar Parlamant (''Las Cortes Generales''). Er palez-se ez eus ur gambr izel anvet ''Congreso de los Diputados'' (Kendalc'h ar Gannaded) hag ur gambr uhel a vez anvet ar "Senedo” (Sened). 300 dilennad zo e Kendalc’h ar Gannaded. Evit pevar bloavezh e vezont dilennet gant ar mouezhiañ eeun. 248 den a vez ezel eus ar Sened, en o zouez 208 den dilennet gant ar mouezhiañ eeun ha 40 den anvet gant ar rannvroioù.
Bep 4 bloaz e vez aozet dilennadegoù e Spagn. E miz Du 2011 e voe aozet an dilennadegoù hollek diwezhañ.
Ezel eus [[Aozadur Feur-emglev Norzh-Atlantel]] hag eus [[Unaniezh Europa]] eo Spagn.
== Tiriadoù Spagn ==
* ''Pennad dre ar munud : [[Kumuniezhioù emren Spagn]], [[Proviñsoù Spagn]] ''
Seitek "[[Kumuniezhioù emren Spagn|Kumuniezhioù emren]]" a zo e Spagn. Seurtoù stadoù kevreet int ha peuzdizalc’h int, ha pa vefe kalz a ziforc'h er galloudoù roet d’an eil pe eben gant ar stad kreiz. Ar c’humuniezhioù emren zo enno ur broviñs pe meur a hini. En holl ez eus 50 proviñs. Ouzhpenn da se ez eus div gêr dibar o statud, ([[Ceuta]] ha [[Melilla]] o anv.
111 kumun zo e Spagn, en o zouez enklozenn [[Livia]] e Reter ar Pireneoù.
{|
|-
|
{| class="wikitable"
|- style="background-color:#E6E6E6;"
|colspan=9|<div class="center">'''[[Kumuniezh emren|Kumuniezhioù emren]]'''</div>
|-
! !! Annezidi<br />([[2000]]) !! Annezidi<br />([[2005]]) !! !! Annezidi<br />([[2000]]) !! Annezidi<br />([[2005]]) !! !! Annezidi<br />([[2000]]) !! Annezidi<br />([[2005]])
|-
| [[Andalouzia]] || align="right" | 7 340 052 || align="right" | 7 849 799 || [[Castilla-La Mancha]] || align="right" | 1 734 261 || align="right" | 1 894 667 || [[Kumuniezh Madrid|Madrid]] || align="right" | 5 205 408 || align="right" | 5 964 143
|-
| [[Kumuniezh emren|Aragón]] || align="right" | 1 189 909 || align="right" | 1 269 027 || [[Castilla y León]] || align="right" | 2 479 118 || align="right" | 2 510 849 || [[Rannvro Murcia]] || align="right" | 1 149 329 || align="right" | 1 335 792
|-
| [[Asturiez]] || align="right" | 1 076 567 || align="right" | 1 076 635 || [[Katalonia]] || align="right" | 6 261 999 || align="right" | 6 995 206 || [[Kumuniezh Forel Navarra|Navarra]]|| align="right" | 543 757 || align="right" | 593 472
|-
| [[Inizi Balearez]] || align="right" | 845 630 || align="right" | 983 131 || [[Kumuniezh Valencia]] || align="right" | 4 120 729 || align="right" | 4 692 449 || [[Kumuniezh Emren Euskadi]] || align="right" | 2 098 596 || align="right" | 2 124 846
|-
| [[Kanariez]] || align="right" | 1 716 276 || align="right" | 1 968 280 || [[Extremadura]] || align="right" | 1 069 420 || align="right" | 1 083 879 || [[La Rioja (Spagn)|La Rioja]] || align="right" | 264 178 || align="right" | 301 084
|-
| [[Kantabria]] || align="right" | 531 159 || align="right" | 562 309 || [[Galiza]] || align="right" | 2 731 900 || align="right" | 2 762 198 || || ||
|- style="background-color:#E6E6E6;"
|colspan=9|<div class="center">'''Kêrioù emren'''</div>
|-
| [[Ceuta]] || align="right" | 75 241 || align="right" | 75 276 || || || || [[Melilla]] || align="right" | 66 263 || align="right" | 64 488
|-
|}
|
[[Restr:Mapaespaña4-1fr.png|thumb|250px|left|Kartenn Spagn hag he rannvroioù]]
|-
|}
== Poblañs ==
<!--Diwelus[[Restr:Niver an dud dre km2 e Spagn (2005).png|300px|right|thumb|Dasparzh an dud e Spagn e 2005]]-->
[[Restr:Spain demography.png|thumb|300px|Emdroadur ar boblañs etre 1900 ha 2005 (sifroù gant Institute Nationa d'Estadistique 2005 (Ensavadur Broadel ar Stadegoù)]]
* ''Pennad dre ar munud : [[Poblañs Spagn]]''
40 499 799 annezad a oa e Spagn d’ar 1añ a viz Genver [[2000] ha 46 005 127 annezad d’ar 1añ a viz Genver [[2006]]. N’eo ket ken uhel stankted ar boblañs e Spagn (87,41 annezad/km2) hag en darn vuiañ eus ar broioù all e kornôg Europa. N'eo ket ingal-kenañ dasparzh an dud er vro a-bezh. Muioc'h a dud zo o chom war an aod pe en trowardroioù da Vadrid, tra ma'z eus nebeut-tre a dud o chom en diarbarzh.
Kresket kalz eo poblañs Spagn abaoe dibenn ar bloavezhioù 1990, pa oa en em gavet en tu all da 3 milion a enbrodi d’ober o annez enni. Evit gwir, etre 2000 ha 2005, e voe ar feur uhelañ a enbroidi e Spagn evit a sell ar bed a-bezh. Eus [[Su Amerika]], [[Reter Europa]] ha [[Maghreb]] e teue an dud-se dreist-holl. 8,47 % eus poblañs Spagn a oa eus an estrenvro e 2005.
=== Kêrioù pennañ (2005)===
{| cellspacing="15px"
|- valign="top"
|
1. [[Madrid]] 5 843 041<br />
2. [[Barcelona]] 4 686 701<br />
3. [[Valencia (Spagn)|Valencia]] 1 694 970<br />
4. [[Sevilla]] 1 317 098<br />
5. [[Málaga]] 1 074 074<br />
6. [[Bilbao]] 947 581<br />
7. [[Asturiez]] ([[Gijón]],[[Oviedo]], [[Avalés]] ha [[Langreo]]) 855 199
|
8. [[Zaragoza]] 833 455<br />
9. [[Alicante]]-[[Elche]] 711 215<br />
10. [[Bae Cádiz]] ([[Cádiz]]-[[Jerez de la Frontera|Jerez]]) 638 076<br />
11. [[Las Palmas de Gran Canaria]] 616 903<br />
12. [[Murcia]] 563 272<br />
13. [[Valladolid]] 519 249
|-
|}
== Armerzh ==
E-pad pell e oa bet Spagn ur vro labour-douar anezhi dreist-holl met abaoe [[1975]] mui pe vui ez eus bet kemmoù sokioarmerzhel bras enni. Liesseurt eo an armerzh enni hiziv an deiz. Deuet eo al liesseursted-se diwar kresk buan ar greantelezh er bloavezhioù hanter-kant ha diwar diorren an touristerezh. Etre 1995 ha 2001 e oa kresket an implijoù er greanterezhioù a 38%. Adalek 1964 ez eus bet kaset da benn meur a rakres evit diorren armerzh ar vro. Diorroet e oa bet ar vetalouriezh, al lestrsaverezh hag gennad an ezteuler kailh. Dindan 20 vloaz eo deuet Spagn da vezañ ur Stad a bouez evit a sell ar greantelezh hag al labour-douar. Eus gennad an touristelezh avat e teu ar goundioù brasañ.
Deuet eo Spagn da vezañ an navvet Stad er bed a-bezh hiziv an deiz.
== Sevenadur ==
[[Restr:Donostia puente kursaal edited.JPG|thumb|Pont Kursaal, e San Sebastian - Donostia]]
Hervez un enklask bet graet nevez zo gant Kreizenn foran an enklaskoù sokiologel (''Le Monde'', miz Gouere 2005), ez eus 82,4% eus Spagnoled a lavar ez int katoliked, en o zouez 47,7% anezho a lavar ez int katoliked wirion.
* [[Livouriezh|Livourien]] : [[Pablo Picasso]], [[Diego Velázquez]], [[Salvador Dalí]], [[Francisco Goya]]
* [[Tisavour]]ien : [[Antoni Gaudí]], [[Santiago Calatrava]]
* [[Skrivagnerien gastilhanek, dre urzh al lizherenneg#Spagn|Skrivagnerien]] : [[Miguel de Cervantes]], [[Arturo Pérez-Reverte]], [[Manuel Vázquez Montalbán]], [[Jorge Semprún]], [[Federico García Lorca]], [[Félix Lope de Vega]], [[Camilo José Cela]], [[Pascual Madoz Ibañez]].
* [[Sinema Spagn|Filmaozerien]] : [[Luis Buñuel]], [[Pedro Almodóvar]], [[Alejandro Amenábar]], [[Antonio Banderas]]
* [[Sonaozer]]ien : [[Isaac Albéniz]], [[Manuel de Falla]], [[Enrique Granados]], [[Joaquín Rodrigo]], [[Joaquín Turina]]
== Relijion ==
[[Restr:Cuenca CasasColgadas1.jpg|thumb|Dome, [[Proviñs Cuenca]].]]
[[Restr:Sagrada Familia 03.jpg|thumb|Sagrada Familia, [[Proviñs Barcelona]].]]
[[Restr:Acueducto Segovia noche.JPG|thumb|[[Proviñs Segovia]] Segovia, akvedukto .]]
[[Restr:Picu Urriellu.jpg|thumb|Naranjo de Bulnes]]
[[Restr:Alhambra hill over Granada Spain.jpg|thumb|Alhambra, [[Proviñs Granada]]]]
;Gouelioù ha deizioù gouel
{| class="wikitable"
|- bgcolor=cccccc|+ ''Gouelioù ha deizioù gouel'''
! Deiziad !! Anv brezhonek !! Anv kastilhanek !! Evezhiadennoù
|-
| {{1añ Genver|añ a viz Genver}} || Kalanna || Año Nuevo ||
|- {{ligne grise}}
| [[6 Genver|16 a viz Genver]]|| [[Gouel ar Rouaned]] || Epifanía ||
|-
| [[19 Meurzh|19 a viz Meurzh]]|| [[Sant Jozeb]] || San José || Ne vez ket lidet en [[Andalouzia]], [[Inizi Balearez]], [[Inizi Kanariez]], [[Katalonia]] hag e [[La Rioja]]
|- {{ligne grise}}
| [[5 Ebrel|5 a viz Ebrel]]|| [[Yaou-Gamblit]] || Jueves Santo || Ne vez ket lidet e Katalonia nag e [[Kumuniezh València|Valencia]]
|-
| [[6 Ebrel|6 a viz Ebrel]]|| [[Gwener-ar-Groaz]] || Viernes Santo ||
|- {{ligne grise}}
| {{1añ Mae|1añ a viz Mae}}|| [[Gouel al Labour]] || Día del Trabajo ||
|-
| [[25 Gouere|25 a viz Gouere]]|| [[Jakez, mab Zebedea (abostol)|Sant Jakez]] || Santiago Apóstol || Ne vez ket lidet en Andalouzia nag e Katalonia, [[Ceuta]], [[Melilla]] nag e [[Navarra]].
|- {{ligne grise}}
| [[15 Eost|15 a viz Eost]]|| [[Gouel Maria Hanter-Eost]] || Asunción ||
|-
| [[12 Here|12 a viz Here]]|| [[Gouel an Hispaniadelezh]] || Día de la Hispanidad || [[Gouel broadel Spagn]]
|- {{ligne grise}}
| {{1añ Du|1añ a viz Du}}|| [[Gouel an Hollsent]] || Día de Todos los Santos ||
|-
| [[6 Kerzu|16 a viz Kerzu]]|| Devezh ar [[Bonreizh|Vonreizh]] || Día de la Constitución ||
|- {{ligne grise}}
| [[8 Kerzu|8 a viz Kerzu]]|| Gouel [[ar Werc'hez Vari koñsevet dinamm]] || Inmaculada Concepción||
|-
| [[25 Kerzu|25 a viz Kerzu]]|| [[Nedeleg]] || Navidad||
|}
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commonscat|Spain}}
{{Wikeriadur}}
{{ODP|/World/Français/Régional/Europe/Espagne/}}
* {{wikivoyage|l'Espagne|Espagne}}
* {{es}} [http://la-moncloa.es Lec’hienn ofisiel gouarnamant Spagn]
* {{es}} [http://www.administracion.es/ Porched melestradurezh Spagn]
* {{es}} [http://meteorologica.growiktionary.org El Tiempo]
* {{fr}} [http://www.diplomatie.gouv.fr/voyageurs/etrangers/avis/conseils/fiches/fiche.asp? Alioù d'ar veajourien]
* {{fr}} [http://statbel.fgov.be/port/cou_eu_fr.asp#ES Fedoù ha sifroù diwar-benn Spagn]
{{Rannoù melestradurel Spagn}}
{{Stadoù Europa}}
{{Monarkiezhoù}}
{{AFNA}}
{{Broioù spagnolek}}
[[Rummad:Stadoù Europa]]
[[Rummad:Spagn]]
ep7ig13amw2wgoc840c3ijntjnzqwe1
Mousterel-ar-Gwast
0
33826
2189245
2164171
2026-04-27T13:05:34Z
~2026-25662-23
91196
Paotred marv e-pad an eil Brezel Bed
2189245
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Meled]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Sinet he deus ar gomun Karta ya d'ar Brezhoneg e 2023. Lionel Henry a zo maer ar gomun abaoe 2020.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus 3 faotr all marvet e-pad an eil Brezel Bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù Brezel Bed kentañ) marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel) marvet d'an 9 a viz Du a-vaez da Kasablanca (Bro Maroko) o talañ ouzh Dilestradeg e Norzh Afrika ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu e Mousterel) marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon (tarzhadennoù aerel gant an Amerikaned). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIXvet kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|mammenn=EBSSA
}}
== Ar vaered hag ar velestradurezh ==
* 2014-2020 Jean-Yves Billon
* 2020-2026 [[Lionel Henry]]
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Dave ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
6e0c1olhkoxdcgv1kahgt60nw97nkgg
2189246
2189245
2026-04-27T13:07:50Z
~2026-25662-23
91196
2189246
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Meled]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Sinet he deus ar gomun Karta ya d'ar Brezhoneg e 2023. Lionel Henry a zo maer ar gomun abaoe 2020.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus 3 faotr all marvet e-pad an eil Brezel Bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù Brezel Bed kentañ) marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel) marvet d'an 9 a viz Du a-vaez da Kasablanca (Bro Maroko) o talañ ouzh Dilestradeg e Norzh Afrika ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu e Mousterel) marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon (tarzhadennoù aerel gant an Amerikaned). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun karta Ya d'a brezhoneg e 2025.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIXvet kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|mammenn=EBSSA
}}
== Ar vaered hag ar velestradurezh ==
* 2014-2020 Jean-Yves Billon
* 2020-2026 [[Lionel Henry]]
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Dave ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
anov3hwhssrd81amcvv9sg95q4092z3
2189248
2189246
2026-04-27T13:09:19Z
~2026-25662-23
91196
2189248
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Meled]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Sinet he deus ar gomun Karta ya d'ar Brezhoneg e 2023. Lionel Henry a zo maer ar gomun abaoe 2020.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus 3 faotr all marvet e-pad an eil Brezel Bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù Brezel Bed kentañ) marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel) marvet d'an 9 a viz Du a-vaez da Kasablanca (Bro Maroko) o talañ ouzh Dilestradeg e Norzh Afrika ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu e Mousterel) marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon (tarzhadennoù aerel gant an Amerikaned). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun karta Ya d'ar brezhoneg e 2023.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIXvet kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|mammenn=EBSSA
}}
== Ar vaered hag ar velestradurezh ==
* 2014-2020 Jean-Yves Billon
* 2020-2026 [[Lionel Henry]]
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Dave ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
9hfaffxcd8xptyylwis4qg1n5q4xapj
2189250
2189248
2026-04-27T13:09:35Z
~2026-25662-23
91196
2189250
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Meled]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Sinet he deus ar gomun Karta ya d'ar Brezhoneg e 2023. Lionel Henry a zo maer ar gomun abaoe 2020.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus 3 faotr all marvet e-pad an eil Brezel Bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù Brezel Bed kentañ) marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel) marvet d'an 9 a viz Du a-vaez da Kasablanca (Bro Maroko) o talañ ouzh Dilestradeg e Norzh Afrika ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu e Mousterel) marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon (tarzhadennoù aerel gant an Amerikaned). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun karta Ya d'ar brezhoneg e 2024.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIXvet kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|mammenn=EBSSA
}}
== Ar vaered hag ar velestradurezh ==
* 2014-2020 Jean-Yves Billon
* 2020-2026 [[Lionel Henry]]
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Dave ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
pxmboj54s9a1qxm6wg9oepgvab8rqqp
2189254
2189250
2026-04-27T13:10:54Z
~2026-25662-23
91196
Difaziañ un deiziad
2189254
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Meled]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Sinet he deus ar gomun Karta ya d'ar Brezhoneg e 2024. Lionel Henry a zo maer ar gomun abaoe 2020.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus 3 faotr all marvet e-pad an eil Brezel Bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù Brezel Bed kentañ) marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel) marvet d'an 9 a viz Du a-vaez da Kasablanca (Bro Maroko) o talañ ouzh Dilestradeg e Norzh Afrika ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu e Mousterel) marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon (tarzhadennoù aerel gant an Amerikaned). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun karta Ya d'ar brezhoneg e 2024.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIXvet kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|mammenn=EBSSA
}}
== Ar vaered hag ar velestradurezh ==
* 2014-2020 Jean-Yves Billon
* 2020-2026 [[Lionel Henry]]
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Dave ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
mx9a3xyxuc4fl0b9enb2ab4xm6l6ni1
2189255
2189254
2026-04-27T13:12:22Z
~2026-25662-23
91196
2189255
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Meled]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Sinet he deus ar gomun Karta ya d'ar Brezhoneg e 2024. Lionel Henry a zo maer ar gomun abaoe 2020.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus 3 faotr all marvet e-pad an eil Brezel Bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù Brezel Bed kentañ) marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel) marvet d'an 9 a viz Du a-vaez da Kasablanca (Bro Maroko) o talañ ouzh Dilestradeg e Norzh Afrika ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu e Mousterel) marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon (tarzhadennoù aerel gant an Amerikaned). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun karta Ya d'ar brezhoneg e 2024.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIXvet kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|mammenn=EBSSA
}}
== Ar vaered hag ar velestradurezh ==
* 2014-2020 Jean-Yves Billon
* 2020-2026 [[Lionel Henry]]
* 2026- : [[Lionel Henry]]
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Dave ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
gfbj7sn4gzuh5dbg9r2peof5hjrjghh
2189256
2189255
2026-04-27T13:15:22Z
~2026-25662-23
91196
Roll ar maered klokaet
2189256
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Meled]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Sinet he deus ar gomun Karta ya d'ar Brezhoneg e 2024. Lionel Henry a zo maer ar gomun abaoe 2020.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus 3 faotr all marvet e-pad an eil Brezel Bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù Brezel Bed kentañ) marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel) marvet d'an 9 a viz Du a-vaez da Kasablanca (Bro Maroko) o talañ ouzh Dilestradeg e Norzh Afrika ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu e Mousterel) marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon (tarzhadennoù aerel gant an Amerikaned). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun karta Ya d'ar brezhoneg e 2024.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIXvet kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|mammenn=EBSSA
}}
== Ar vaered hag ar velestradurezh ==
* 1983-1995 : Jean-Yves Chenard
* 1995-2008 : Alain Marsac
* 2008-2020 Jean-Yves Billon
* 2020-2026 [[Lionel Henry]]
* 2026- : [[Lionel Henry]]
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Dave ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
svl7ff3f1q459ws1jsu5o1t1j5mioz5
2189259
2189256
2026-04-27T13:55:41Z
~2026-25662-23
91196
2189259
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Meled]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. Sinet he deus ar gomun Karta ya d'ar Brezhoneg e 2024. Lionel Henry a zo maer ar gomun abaoe 2020.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus 3 faotr all marvet e-pad an eil Brezel Bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù Brezel Bed kentañ) marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel) marvet d'an 9 a viz Du 1942 a-vaez da Gasablanca (Bro Maroko) o talañ ouzh Dilestradeg e Norzh Afrika ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu 1897 e Mousterel) marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon (tarzhadennoù aerel gant an Amerikaned). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun karta Ya d'ar brezhoneg e 2024.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIXvet kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2000
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|mammenn=EBSSA
}}
== Ar vaered hag ar velestradurezh ==
* 1983-1995 : Jean-Yves Chenard
* 1995-2008 : Alain Marsac
* 2008-2020 Jean-Yves Billon
* 2020-2026 [[Lionel Henry]]
* 2026- : [[Lionel Henry]]
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Dave ha notennoù ==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
0mm16w43zh0zdff61bb3yipk2ool28q
2189272
2189259
2026-04-27T16:02:59Z
Kestenn
14086
Kempennig : vioù koukoug, tennet elfennoù eus an digoradur a oa e korf ar pennad, poblañs
2189272
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e [[Kanton Meled]] e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]].
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus tri faotr all marvet e-pad an Eil Brezel-bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù ar Brezel-bed kentañ, marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen) ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel ha marvet d'an 9 a viz Du 1942 a-vaez da [[Casablanca|Gasablanca]], e Maroko, o talañ ouzh [[Oberiadur-brezel Torch|dilestradeg ar Gevredidi e Norzh Afrika]] ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu 1897 e Mousterel ha marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon diwar ur vombezadeg stadunanat). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] e 2024.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIX{{Vet}} kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2100
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|bl9=2017
|bl10=2023
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|p9=1936
|p10=2080
|mammenn=EBSSA
}}
== Maered ha melestradurezh ==
* 1983-1995 : Jean-Yves Chenard
* 1995-2008 : Alain Marsac
* 2008-2020 : Jean-Yves Billon
* 2020-2026 : [[Lionel Henry]]
* 2026- : Lionel Henry
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
n4jp60m8vr24a284z9hx1796phdaqby
2189273
2189272
2026-04-27T16:04:57Z
Kestenn
14086
2189273
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]], e [[kanton Meled]], e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. En un 20 km bennak en norzh da [[Roazhon]] emañ.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus tri faotr all marvet e-pad an Eil Brezel-bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù ar Brezel-bed kentañ, marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen) ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel ha marvet d'an 9 a viz Du 1942 a-vaez da [[Casablanca|Gasablanca]], e Maroko, o talañ ouzh [[Oberiadur-brezel Torch|dilestradeg ar Gevredidi e Norzh Afrika]] ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu 1897 e Mousterel ha marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon diwar ur vombezadeg stadunanat). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] e 2024.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIX{{Vet}} kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2100
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|bl9=2017
|bl10=2023
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|p9=1936
|p10=2080
|mammenn=EBSSA
}}
== Maered ha melestradurezh ==
* 1983-1995 : Jean-Yves Chenard
* 1995-2008 : Alain Marsac
* 2008-2020 : Jean-Yves Billon
* 2020-2026 : [[Lionel Henry]]
* 2026- : Lionel Henry
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
mkjtmpxi4k0j4evs0izfmhlurdapdm0
2189274
2189273
2026-04-27T16:05:40Z
Kestenn
14086
2189274
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2026]]-[[2032]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]], e [[kanton Meled]], e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. En un 20 km bennak en norzh da [[Roazhon]] emañ.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus tri faotr all marvet e-pad an Eil Brezel-bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù ar Brezel-bed kentañ, marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e Bergen-Belsen) ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel ha marvet d'an 9 a viz Du 1942 a-vaez da [[Casablanca|Gasablanca]], e Maroko, o talañ ouzh [[Oberiadur-brezel Torch|dilestradeg ar Gevredidi e Norzh Afrika]] ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu 1897 e Mousterel ha marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon diwar ur vombezadeg stadunanat). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] e 2024.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIX{{Vet}} kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2100
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|bl9=2017
|bl10=2023
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|p9=1936
|p10=2080
|mammenn=EBSSA
}}
== Maered ha melestradurezh ==
* 1983-1995 : Jean-Yves Chenard
* 1995-2008 : Alain Marsac
* 2008-2020 : Jean-Yves Billon
* 2020-2026 : [[Lionel Henry]]
* 2026- : Lionel Henry
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
t0v2em62xdtekolzamna295ka9jxmbl
2189275
2189274
2026-04-27T16:06:52Z
Kestenn
14086
/* Eil Brezel-bed */
2189275
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Mousterel}}
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = Mousterel-ar-Gwast
| anvYezh = ''Montroelh-le-Gast''
| Yezh = gallaouek
| anvOfisiel = ''Montreuil-le-Gast''
| skeudenn = Montreuil-le-Gast (35) Mairie.jpg
| alc'hwez = Ar maerdi.
| ardamezioù =
| bro = [[Bro-Roazhon]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| arondisamant = [[Arondisamant Roazhon|Roazhon]]
| kanton = [[Kanton Meled|Meled]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Traoñ an Il]]
| bro velestradurel = [[Bro Roazhon (Voynet)|Bro Roazhon]]
| maer = Lionel Henry
| amzer-gefridi = [[2026]]-[[2032]]
| gorread = 9.14
| hedred = -1.72555555556
| ledred = 48.2477777778
| uk = 95
| ubi = 65
| ubr = 122
}}
'''Mousterel-ar-Gwast''' (''{{lang|fr|Montreuil-le-Gast}}'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]], e [[kanton Meled]], e [[departamant gall|departamant]] [[Il-ha-Gwilen]]. En un 20 km bennak en norzh da [[Roazhon]] emañ.
== Douaroniezh ==
== Istor ==
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 40 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 6,38% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11022 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas ur gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=532369 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> : Émile Lefeuvre. Daoust ma n'eus nemet e anv war ar savadur koun ez eus tri faotr all marvet e-pad an Eil Brezel-bed : Alfred Baudrier (ganet d'an 22 a viz Du 1912 e Mousterel, minor d'e dad marvet e stourmoù ar Brezel-bed kentañ, marvet d'an 23 a viz C'hwevrer 1945 e [[Bergen-Belsen]]) ; Jules Deshoux (ganet d'an 9 a viz Gwengolo 1920 e Mousterel ha marvet d'an 9 a viz Du 1942 a-vaez da [[Casablanca|Gasablanca]], e [[Maroko]], o talañ ouzh [[Oberiadur-brezel Torch|dilestradeg ar Gevredidi e Norzh Afrika]] ; Arsène Hardy (ganet d'ar 17 a viz Kerzu 1897 e Mousterel ha marvet d'ar 6 a viz Meurzh 1943 e Roazhon diwar ur vombezadeg stadunanat). Jules Deshoux hag Arsène Hardy a zo bet anavezet evel "Marv evit ar vro / Morts pour la France".
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard eus ar gumun d’ar [[5 a viz Genver]] [[1962]] e [[Darguinah]]<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5330981 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>.
== Brezhoneg ==
* 3,2 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 374</ref>.
* Sinet he deus ar gumun ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] e 2024.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Église 01.jpg
</gallery>
* Iliz katolik ''Sant Suleg'', savet en XIX{{Vet}} kantved diwar tresoù Léonce Couétoux.
<gallery>
Montreuil-le-Gast (35) Monument aux morts.jpg|Ar monumant.
</gallery>
* Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=11022 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=35&id_source=71901 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=2100
|passo1=500
|passo2=100
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2011
|bl9=2017
|bl10=2023
|p1=507
|p2=513
|p3=801
|p4=1136
|p5=1580
|p6=1604
|p7=1931
|p8=1908
|p9=1936
|p10=2080
|mammenn=EBSSA
}}
== Maered ha melestradurezh ==
* 1983-1995 : Jean-Yves Chenard
* 1995-2008 : Alain Marsac
* 2008-2020 : Jean-Yves Billon
* 2020-2026 : [[Lionel Henry]]
* 2026- : Lionel Henry
== Tud ==
==Festoù==
*Fest ar [[rozegez]], e miz Gwengolo.
== Gevelliñ ==
{{Gevelliñ|Montalto|Italia|Italy}}
== Liammoù diavaez ==
{{commonscat|Montreuil-le-Gast}}
* {{fr}}[https://montreuil-le-gast.bzh/ Lec'hienn web ar gumun]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù Il-ha-Gwilen]]
galif1nnc9de374w8p0njgb9dmhbbnd
Roll livadurioù Caravaggio
0
38204
2189297
2188215
2026-04-27T20:33:17Z
Ziv
76088
([[c:GR|GR]]) [[File:Michelangelo Caravaggio 052.jpg]] → [[File:The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg]] → File replacement: Updating from a low-quality version to a higher-quality version ([[c:c:GR]])
2189297
wikitext
text/x-wiki
Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''.
===Taolennoù relijiel===
====An [[Testamant Kozh]]====
<gallery>
Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603)
Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig
Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig
David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600)
Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]''
Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600)
</gallery>
====An [[Testamant Nevez]]====
<gallery>
Caravaggio-Nativity(1600).jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]''
Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion''
Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig)
Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Joseph and angel detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Mary and child detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'')
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour''
Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]''
Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)''
Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608
Salome with the Head of John the Baptist-Caravaggio (1610).jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]])
Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena]]''
Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609
Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]''
Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598)
Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig
Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]]
Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig)
Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606)
Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606)
Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602)
The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr''
Caravaggio incredulity.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]''
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz''
Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]''
</gallery>
=====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]=====
<gallery>
Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined''
Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig)
Michelangelo Merisi, called Caravaggio - Madonna of the Rosary - Google Art Project.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607)
Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig)
Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Marv ar Werc'hez''
Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig)
</gallery>
=====Sent=====
<gallery>
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602)
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev ''
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev''
The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]]
Michelangelo Caravaggio 048.jpg|
Michelangelo Caravaggio 049.jpg|
Michelangelo Caravaggio 050.jpg|
Michelangelo Caravaggio 051.jpg|
Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] ''
Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig)
Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]].
Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ''
Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ''
Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig)
Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596)
</gallery>
===Taolennoù disakr===
====Mojennoù Hellaz ha Roma====
<gallery>
Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]]
Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]]
Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603)
Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn)
Baco, por Caravaggio.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]''
Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig)
Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] ''
Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]''
</gallery>
====Poltredoù hag all====
<gallery>
Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]]
Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]]
Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]].
The Lute Player-Caravaggio (Metropolitan Museum of Art).jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg.
Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien)
Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'')
The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ).
La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare)
Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig)
Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez''
Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig)
Boy Bitten by a Lizard-Caravaggio (Longhi).jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard''
Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh ''
The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]''
</gallery>
====Da glenkañ gwelloc'h====
<gallery>
Michelangelo Caravaggio 038.jpg|
Michelangelo Caravaggio 039.jpg|
Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|
Michelangelo Caravaggio 041.jpg|
Michelangelo Caravaggio 042.jpg|
Michelangelo Caravaggio 043.jpg|
Michelangelo Caravaggio 044.jpg|
Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|
Michelangelo Caravaggio 046.jpg|
The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|
Michelangelo Caravaggio 053.jpg|
Michelangelo Caravaggio 054.jpg|
Michelangelo Caravaggio 055.jpg|
</gallery>
==Livadurioù all==
<gallery>
Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni
</gallery>
[[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]]
[[Rummad:livadurioù Caravaggio]]
eddgtysff5l6zxh2x2tenzx0mui0r38
Paul Aussaresses
0
43901
2189326
2065305
2026-04-28T08:56:33Z
Llydawr
145
2189326
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Paul Aussaresses Img 3254.jpg|thumb|Paul Aussaresses]]
[[Paul Aussaresses]] (ganet d'ar [[7 a viz Du]] 1918 e [[Saint-Paul-Cap-de-Joux]], en [[Tarn (departamant)|Tarn]] ha marvet d'an [[3 a viz Kerzu]] [[2013]]) a oa ur jeneral gall. Amzer en deus bet da skrivañ levrioù diwar-benn e daolioù e servij arme e vro. Pa oa harzlammer en doa pleustret ar [[jahinerezh]] pe ar bourevierezh e-pad [[Brezel Aljeria]] ha dreist-holl e-kerzh [[Emgann Aljer]] a-benn kaout kelaouioù ha titouroù diwar-benn an enebourien eus an [[FLN]].
==E Vuhez hag e oberoù==
===Stummadur ofiser===
E 1941 e voe Aussaresses skoliad e skol soudardel Sant-Cyr. Ar bloaz war-lerc’h ez eas da labourat a youl-vat e servijoù sekred Bro-C'hall hag ez eas e-barzh komando Jedburgh a-benn harzlammat en [[Ariège (departamant)|Ariège]] e-pad an noz eus ar 16 d’ar 17 a viz Eost 1944. Ne oa ken nemet letanant d’ar c’houlz-se ha setu ma sikouras da sevel an 11vet batailhon harzlammerien d'ar c'hentañ a viz Gwengolo 1946, dindan renerezh ar c'horonal [[Jacques Morlanne]]. Bloavezhioù war-lec'h ec'h a d'ober ar brezel en [[Indez-Sina]] e-barzh ar c'hentañ rejimant harzlammerien.
===Ezel eus ar « Frañs Dieub »===
Mont a reas da heul [[Charles de Gaulle]] en e servijoù kuzh da servijiñ pa veze traoù kizidik ha sekred d’ober.
===Philippeville===
E 1955, e voe kaset da [[Philippeville]] en Aljeria e-barzh ar 41vet rejimant. D'an 20 a viz Eost 1955 e voe taget Philippeville gant an FLN. Gouvezet en doa Aussaresses e vefe bet an dagadenn-se en a-raok hag evel-se e voe tu dezhañ da goll nebeutoc'h a soudarded. En e levr e skrivas Aussaresses e voe lazhet 134 a dud gant e vatailhon ha kantadoù all gloazet pa ne oa bet ken nemet 2 lazhet hag ur c'hantad bennak a dud gloazet en e rejimant e-pad emgann Philippeville.
===Ar jahinerezh en Aljeria===
Disklêriañ a reas Aussaresse e oa bet rediet gant ar gouarnamant evit ma vefe implijet ar jahinerezh gant arme c’hall a-enep da bobl Aljeria a-benn kaout titouroù ha kelaouioù diwar-benn an enebourien eus an FLN. Skrivet en deus ul levr « Services Spéciaux, Algérie 1955-1957 », embannet gant Perrin e 2001. El levr-mañ e tispleg penaos eo kroget da jahinañ ha perak.
E Bro-C'hall e oa ur goulenn a dremene e pep lec'h, daoust hag-eñ e oa gwir jainerezh en Aljeria. Abaoe en em c'houlenn an istorourien hag-eñ a e oa gwir. Disklêriañ a reas Aussaresses e oa gwir jahinerezh en Aljeria, lavaret a ra ivez e oa bet miliadoù a dud lazhet, eurvezhioù a jahinerezh ha kalz a feulster e-pad ar manifestadegoù.
=== An Amerikaned===
Implijet eo bet gant an arme amerikan evel kelenner ha stummer evit deskiñ dezho penaos kaout titouroù kuzh digant o enebourien.
==Ul levr ha justis==
Er bloaz 2001 e teu ul levr er-maez skrivet gantañ hag anvet ''Services Spéciaux : Algérie 1956-1957'' ma kaoze eus ar jahinerezh graet gant an arme c'hall en Aljeria. An deiz war-lerc'h e ro da c'houzout Prezidant ar Frañs [[Jacques Chirac]] eo "spontet gant ar pezh a lavar Aussaresses". Goulenn a ra ma vo lamet digantañ e [[Lejion a enor]] ha ma vo kastizet gant an Arme. Sinañ a ra un dekred hag a laka anezhañ e retred. Kaset e vez an embanner hag an den dirak al lez-varn evit «meulidigezh torfedoù brezel». Kondaonet int e miz Mezheven 2001. Kement-se a zo bet un doare aes da virout na vije kendalc'het da gaozeal diwar-benn torfedoù brezel an arme c'hall en Aljeria hag e lec'h all. Er bloaz 2004 e sav al [[lez terriñ]] a-du gant ar varnadenn gentañ. Er bloaz 2005 e c'houlenn an embanner digant [[lez Europa gwirioù mab-den]] gwelet an afer pa sav a-enep ar gwir da lavarer e soñj. Er bloaz 2009, a-unvouezh, e lavar al lez-se ez ae ar varnadenn a-enep gwirioù mab-den, hag ez eo kondaonet ar Stad c'hall.
==Oberennoù==
* ''Services spéciaux, Algérie 1955-1957 : Mon témoignage sur la torture'', [[Perrin]], 2001, ISBN 2262017611
* ''Pour la France : Services spéciaux 1942-1954'', [[Editions du Rocher]], 2001, ISBN 2268041131
* ''Je n'ai pas tout dit. Ultimes révélations au service de la France'', Editions du Rocher, 2008.
== Levrlennadur ==
*''[[Escadrons de la mort, l'école française]]'', Editions [[La Découverte]], 2004
==Film==
*Skouadronoù ar marv, ar skol c'hall: ([http://www.mefeedia.com/entry/2926696/ ]). Penaos e veze kelennet ar jahinerezh gant pennoù an arme c'hall da ofiserien armeoù diktatourien e skolioù amerikan.
{{DEFAULTSORT:Aussaresses, Paul}}
[[Rummad:Jeneraled Bro-C'hall]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Brezel Aljeria]]
[[Rummad:Torfedourien vrezel]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Tud divriet eus al Lejion a enor Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1918]]
79bey7f9ylvxfua6a0a2qmsz0ljuugm
Jean-Marc Ayrault
0
46349
2189327
2134738
2026-04-28T08:56:48Z
Llydawr
145
2189327
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Mémorial de l'abolition de l'esclavage (7).jpg|thumb|Jean-Marc Ayrault e Naoned e 2012.]]
'''Jean-Marc Ayrault''' a zo ur politikour gall bet ganet d'ar [[25 Genver]] [[1950]] e [[Maulévrier]] ([[Maine-et-Loire]]). Maer [[Sant-Ervlan]] ha goude maer [[Naoned]] e oa, 20{{vet}} kentañ ministr ar [[Pempvet Republik c'hall|{{Vvet}} Republik c'hall]] eo bet etre ar 15 a viz Mae 2012 hag ar 1añ a viz Ebrel 2014.
== Yaouankiz ==
Mab Joseph Ayrault (1921-2010),
E skol-brevez [[Maulévrier]] eo bet a-raok mont da lise Colbert [[Cholet]]. E skol-veur al Lizhiri e [[Naoned]] eo bet da c'houde ha tapet en deus un aotreegezh war an [[alamaneg]]. Bet tremenet ar [[CAPES|C'hAPES]] gantañ en deus kelennet en ul lise e [[Reudied]] a-raok en em gavout e [[Sant-Ervlan]].
== Buhez Politikel ==
[[Restr:Nantes - Meeting Francois Hollande (3).jpg|thumb|left|Jean-Marc Ayrault ha [[François Hollande]]]]
Ezel eo eus ar [[Parti Socialiste|strollad sokialour gall]] abaoe [[1971]]. Kannad eus al Liger-Atlantel eo abaoe [[1986]], hag e penn bodad kannaded ar [[Parti Socialiste (Frañs)|Strollad Sokialour gall]] er [[Bodadenn Vroadel (Frañs)|Vodadenn Vroadel]] abaoe 1997.
Anvet e oa bet da vaer [[Sant-Ervlan]] e [[1977]] hag etre [[1989]] ha 2012 e oa maer Naoned.
Bet eo anvet da [[Kentañ Ministr ar Republik C'hall|Gentañ Ministr]] gant [[François Hollande]] d'ar 15 a viz Mae 2012, hag aet kuit eus e garg d'ar [[1añ a viz Ebrel]] 2014.
A-enep-krenn eo ouzh distro al [[Liger-Atlantel]] da Vreizh.
== Liammoù diavaez ==
{{commons}}
* [[Gouarnamant Jean-Marc Ayrault]]
* [http://www.assemblee-nationale.fr/13/tribun/fiches_id/328.asp M. Jean-Marc Ayrault] war lec'hienn Bodadeg vroadel Frañs
* [https://web.archive.org/web/20081106025727/http://www.jmayrault.fr/ Blog Jean-Marc Ayrault]
{{DEFAULTSORT:Ayrault, Jean-Marc}}
[[Rummad:Maered Naoned]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1950]]
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Kentañ Ministred Bro-C'hall]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
0e8i3c0xrne19ce7dq93o7o4s4x79d9
Grunge
0
62190
2189293
1979090
2026-04-27T20:05:07Z
Arko
540
databox
2189293
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ar '''Grunge''' (a anver a-wechoù 'Son Seattle' pe '''Seattle sound''') a zo un isdoare a 'n [[alternative rock]] a zeuas war-wel e-kreiz ar bloavezioù 1980 e [[Stadoù ar Stadoù-Unanet|stad amerikan]] [[Washington (stad)|Washington]], tro-war-dro [[Seattle (Washington)|Seattle]] pergen. Levezonet gant ar [[punk hardcore]], an [[heavy metal]] hag ar [[rock indie]], ar grunge a naou dre-vras gant [[torgamm]]où kreñv, [[gitar tredan|gitaroù-tredan]], kanaouennoù leun a nerzh ha pozioù kounnaret. Stil ar grunge zo dibarek a-walc'h e-tal an doareoù sonerezh all eus ar rock: lous, gwisket fall, setu ar skeudenn a voe roet eus al luskad a-hed e brantad, dizedennet ma oa ul lodenn vras eus ar sonerion gant an neuz hag an arvest.
Luskadoù kentañ ar grunge a grogas d'en em stummañ tro-dro d'al [[label lerc'hwez dizalc'h]] a Seattle [[Sub Pop]] e dibenn ar bloavezioù 1980. Dont a reas al luskad d'ober berzh er c'henwerzh el lodenn gentañ eus ar bloavezioù 1990, en abeg da enrolladurioù ar pladennoù ''[[Nevermind]]'' gant ar strollad [[Nirvana (strollad)|Nirvana]] ha ''[[Ten (kantenn Pearl Jam)|Ten]]'' gant ar strollad [[Pearl Jam]]. Berzh ar strolladoù-mañ a vountas brud an alternative rock hag a lakas ar grunge da vout unan eus an doareoù hard-rock anavezetañ eus ar mare. Neoazh, ul lodenn vat a 'r strolladoù grunge ne oant ket en o bleud gant o brud. Daoust ma'z eus bet divodet ur bern eus ar strolladoù grunge e dibenn ar bloavezioù 1990 e kendalc'h o levezon da vout pouezus war ar rock modern hiziv an deiz.
[[Rummad:Sonerezh rock]]
71aqzc5mwawuqzd1pxu7sibk0jxnb25
Pi
0
67721
2189305
1871217
2026-04-28T07:02:34Z
~2026-25868-21
91223
2189305
wikitext
text/x-wiki
{{Disheñvelout}}
[[Restr:Pi y margall.jpg|thumb|[[Francesc Pi i Margall]], kentañ prezidant Republik Spagn]]
'''Pi''' zo :
* anv [[brezhonek]] daouzek [[pab]] (''[[Pius]]'' en [[latin]], ''[[Pio]]'' en [[italianeg]]) : [[Pi Iañ]], [[Pi II]], [[Pi III]], [[Pi IV]], [[Pi V]], [[Pi VI]], [[Pi VII]], [[Pi VIII]], [[Pi IX]], [[Pi X]], [[Pi XI]] ha [[Pi XII]]
* al [[lizherenn]] [[gresianek|c'hresianek]] <math>\pi</math>, gwelout [[pi (lizherenn)]]
* an niver [[Pi (niver)|<math>\pi</math>]] = 3,141592653589793
* ur ger [[katalanek]] hag a dalv kement ha [[pinenn]]
*Lec'hioù e [[Katalonia]]:
** [[Pi de Conflent]] e [[Conflent]].
** [[Pi (Bellver de Cerdanya)]] karter e kumun [[Bellver de Cerdanya]].
** un anv-tiegezh katalanek
*** [[Francesc Pi i Margall]]
*** [[Pi de la Serra]] kaner katalanek
*[[Pi de les Tres Branques]], ur wezenn dibar,PII.2<87>%
#######
*********xcvi..
.....
op
b
m
== Pennadoù kar a bell pe a dost ==
* [[pilh]]
* [[pa]], [[pe]], [[po]], [[pu]], [[pou]]
7agkrprjj7ebo54l7h12u7t45ago93z
2189306
2189305
2026-04-28T07:08:02Z
~2026-25868-21
91223
Oc'h erlec'hiañ '== Pennadoù kar a bell pe a dost == * [[pilh]] * [[pa]], [[pe]], [[po]], [[pu]], [[pou]]' ouzh ar bajenn
2189306
wikitext
text/x-wiki
== Pennadoù kar a bell pe a dost ==
* [[pilh]]
* [[pa]], [[pe]], [[po]], [[pu]], [[pou]]
4g1tqhq7yawl6yx18530djue2sn8yfq
2189307
2189306
2026-04-28T07:29:01Z
Kestenn
14086
Kemmoù [[Special:Contributions/~2026-25868-21|~2026-25868-21]] ([[User_talk:~2026-25868-21|Kaozeal]]) distaolet; adlakaet da stumm diwezhañ [[User:90.32.246.202|90.32.246.202]]
1871217
wikitext
text/x-wiki
{{Disheñvelout}}
[[Restr:Pi y margall.jpg|thumb|[[Francesc Pi i Margall]], kentañ prezidant Republik Spagn]]
'''Pi''' zo :
* anv [[brezhonek]] daouzek [[pab]] (''[[Pius]]'' en [[latin]], ''[[Pio]]'' en [[italianeg]]) : [[Pi Iañ]], [[Pi II]], [[Pi III]], [[Pi IV]], [[Pi V]], [[Pi VI]], [[Pi VII]], [[Pi VIII]], [[Pi IX]], [[Pi X]], [[Pi XI]] ha [[Pi XII]]
* al [[lizherenn]] [[gresianek|c'hresianek]] <math>\pi</math>, gwelout [[pi (lizherenn)]]
* an niver [[Pi (niver)|<math>\pi</math>]] = 3,141592653589793
* ur ger [[katalanek]] hag a dalv kement ha [[pinenn]]
*Lec'hioù e [[Katalonia]]:
** [[Pi de Conflent]] e [[Conflent]].
** [[Pi (Bellver de Cerdanya)]] karter e kumun [[Bellver de Cerdanya]].
** un anv-tiegezh katalanek
*** [[Francesc Pi i Margall]]
*** [[Pi de la Serra]] kaner katalanek
*[[Pi de les Tres Branques]], ur wezenn dibar
== Pennadoù kar a bell pe a dost ==
* [[pilh]]
* [[pa]], [[pe]], [[po]], [[pu]], [[pou]]
m3f60mcpf2l3gut5kll05dnkjqqyjpy
Nana Dzagnidze
0
67785
2189257
2189227
2026-04-27T13:25:52Z
Dakbzh
58931
2189257
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Fondation Neva Women's Grand Prix Geneva 11-05-2013 - Nana Dzagnidze.jpg|thumb|right]]
'''Nana Dzagnidze''' (e [[jorjieg]]:ნანა ძაგნიძე) a zo bet ganet d'ar [[1añ Genver|1añ a viz Genver]] [[1987]] e [[RSS Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>
Mestr Meur (GM) eo abaoe 1999, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 2001, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2004, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001,Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 1999<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]</ref>.He [[renk Elo]] (FIDE) a oa 2 547 e miz Du 2009, da lâret eo an niverenn 4 er c'hoarierezed ag ar bed.
<br/>2 478 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 491 he renk ''Fonnapl'' ha 2 316 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 2003, e 2004, e 2008 (rampo gant [[Salome Melia]]) hag e 2025, 7/9 (+ 6, = 2, - 1)<ref>{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4&SNode=S0 GEO Women 82nd Ch, Chess Results, d'an 12 a viz C'hwevrer 2025]</ref>.
{{EloChart|Q13601903}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50064 He fartiennoù e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Dzagnidze, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
noixsmhx0ogbrpnsj8pgovlqmu2swju
2189281
2189257
2026-04-27T17:58:41Z
Dakbzh
58931
+ Olimpiadoù.
2189281
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Fondation Neva Women's Grand Prix Geneva 11-05-2013 - Nana Dzagnidze.jpg|thumb|right]]
'''Nana Dzagnidze''' (e [[jorjieg]]:ნანა ძაგნიძე) a zo bet ganet d'ar [[1añ Genver|1añ a viz Genver]] [[1987]] e [[RSS Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>
Mestr Meur (GM) eo abaoe 1999, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 2001, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2004, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001,Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 1999<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]</ref>.He [[renk Elo]] (FIDE) a oa 2 547 e miz Du 2009, da lâret eo an niverenn 4 er c'hoarierezed ag ar bed.
<br/>2 478 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 491 he renk ''Fonnapl'' ha 2 316 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 2003, e 2004, e 2008 (rampo gant [[Salome Melia]]) hag e 2025, 7/9 (+ 6, = 2, - 1)<ref>{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4&SNode=S0 GEO Women 82nd Ch, Chess Results, d'an 12 a viz C'hwevrer 2025]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ≡
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas c'hwec'h gwezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/iiyokcuf.html]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|2004||2||36||{{Spagn}} [[Calvià]]||8,5/12 (+ 7, = 3, - 2)||70,8||4||-||4||-
|-
|2006||2||37||{{Italia}} [[Torino]]||7/10 (+ 7, = 0, - 3)||70||9||-||6||-
|-
|2008||2||38||{{Alamagn}} [[Dresden]]||7/10 (+ 5, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|2010||1||39||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]|| 7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||4||-||3||arem
|-
|2012||1||40||{{Turkia}} [[Istanbul]]||6/8 (+ 4, = 4, - 0)||75||2||argant||8||-
|-
|2014||1||41||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||8/9 (+ 7, = 2, - 0)||88,9||1||aour||4||-
|-
|}
{{EloChart|Q13601903}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50064 He fartiennoù e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Dzagnidze, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
j9esokq8iep17mfqgkskpq1m9dt1h9l
2189284
2189281
2026-04-27T19:03:22Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad bedel dre skipailh (Maouezi).
2189284
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Fondation Neva Women's Grand Prix Geneva 11-05-2013 - Nana Dzagnidze.jpg|thumb|right]]
'''Nana Dzagnidze''' (e [[jorjieg]]:ნანა ძაგნიძე) a zo bet ganet d'ar [[1añ Genver|1añ a viz Genver]] [[1987]] e [[RSS Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>
Mestr Meur (GM) eo abaoe 1999, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 2001, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2004, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001,Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 1999<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]</ref>.He [[renk Elo]] (FIDE) a oa 2 547 e miz Du 2009, da lâret eo an niverenn 4 er c'hoarierezed ag ar bed.
<br/>2 478 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 491 he renk ''Fonnapl'' ha 2 316 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 2003, e 2004, e 2008 (rampo gant [[Salome Melia]]) hag e 2025, 7/9 (+ 6, = 2, - 1)<ref>{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4&SNode=S0 GEO Women 82nd Ch, Chess Results, d'an 12 a viz C'hwevrer 2025]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas c'hwec'h gwezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/iiyokcuf.html]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|2004||2||36||{{Spagn}} [[Calvià]]||8,5/12 (+ 7, = 3, - 2)||70,8||4||-||4||-
|-
|2006||2||37||{{Italia}} [[Torino]]||7/10 (+ 7, = 0, - 3)||70||9||-||6||-
|-
|2008||2||38||{{Alamagn}} [[Dresden]]||7/10 (+ 5, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|2010||1||39||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]|| 7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||4||-||3||arem
|-
|2012||1||40||{{Turkia}} [[Istanbul]]||6/8 (+ 4, = 4, - 0)||75||2||argant||8||-
|-
|2014||1||41||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||8/9 (+ 7, = 2, - 0)||88,9||1||aour||4||-
|-
|}
=== Kampionad bedel (Maouezi) ===
C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/3ltlb39g.html World Women's Team Chess Championship Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2009||2||2||{{Sina}} [[Ningbo]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||3||arem||4||-
|-
|2011||1||3||{{Turkia}} [[Mardin]]||5,5/8 (+ 3, = 5, - 0)||68,8||3 (rampo)||arem||3||arem
|-
|2013||1||4||{{Kazakstan}} [[Astana]]||4,5/8 (+ 4, = 1, - 3)||56,3||5||-||4||-
|-
|2017||1||6||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]||3,5/8 (+ 2, = 3, - 3)||43,8||7||-||3||arem
|-
|}
{{EloChart|Q13601903}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50064 He fartiennoù e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Dzagnidze, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
fu19slctun2hhzakbncj280lh61a5d1
2189350
2189284
2026-04-28T11:16:25Z
Dakbzh
58931
+ Kib europat ar C'hleuboù.
2189350
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Fondation Neva Women's Grand Prix Geneva 11-05-2013 - Nana Dzagnidze.jpg|thumb|right]]
'''Nana Dzagnidze''' (e [[jorjieg]]:ნანა ძაგნიძე) a zo bet ganet d'ar [[1añ Genver|1añ a viz Genver]] [[1987]] e [[RSS Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>
Mestr Meur (GM) eo abaoe 1999, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 2001, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 2004, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2001,Mestrez FIDE (WFM) e oa abaoe 1999<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]</ref>.He [[renk Elo]] (FIDE) a oa 2 547 e miz Du 2009, da lâret eo an niverenn 4 er c'hoarierezed ag ar bed.
<br/>2 478 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 491 he renk ''Fonnapl'' ha 2 316 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 2003, e 2004, e 2008 (rampo gant [[Salome Melia]]) hag e 2025, 7/9 (+ 6, = 2, - 1)<ref>{{en}}[https://s3.chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4&SNode=S0 GEO Women 82nd Ch, Chess Results, d'an 12 a viz C'hwevrer 2025]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib europat ar C'hleuboù (Maouezi) ====
C'hoariet he deus daouzek gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersb/iiyokcuf.html
Eurpean Women's Chess Club Cup - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
|Bloaz||Tablezenn|| Kleub||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Notennoù ha daveennoù
|-
|2002||erlec'hierez||NTN Tbilisi||7||{{Turkia}} [[Antalya]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||5||-||3||arem||
|-
|2003||1||NTN Tbilisi ||8||{{Gres}} [[Rethymno]]||4/7 (+ 3, = 4, - 0)||57,1||5||-||2||argant||
|-
|2004||1||NTN Tbilisi||9||{{Turkia}} [[Izmir]]||4/7 (+ 1, = 6, - 0)||57,1||4||-||1||aour||
|-
|2005||2||NTN Tbilisi||10||{{Italia}} [[Saint-Vincent (Aosta)|Saint-Vincent]]||4/5 (+ 4, = 0, - 1)||80||1||aour||1||aour||
|-
|2006||1||Energy-Investi Sakartvelo||11||[[Aostria]] [[Fügen]]||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||2||argant||
|-
|2007||4||Interplast Tbilisi||12||{{Turkia}} [[Kemer]]||5/6 (+ 5, = 0, - 1)||83,3||1||aour||8||-||
|-
|2008||3||CE de Monte Carlo||13||{{Gres}} [[Kallithea]]||6/7 (+ 5, = 2, - 0)||85,7||1||aour||1||aour||
|-
|2011||1||AEM-Luxten Timişoara||16||{{Bulgaria}} [[Plovdiv]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||6||-||2||argant||
|-
|2014||1||Nona Batumi||19||{{Euskadi}} [[Bilbao]]||4/5 (+ 3, = 2, - 0)||80||2||argant||1||aour||
|-
|2015||1||Nona Batumi||20||[Makedonia an Norzh]] [[Skopje]]||5,5/7 (+ 4, = 3, - 0)||78,6||2||argant||1||aour||
|-
|2016||1||Nona Batumi||21||[[Slovenia]] [[Novi Sad]]||4/7 (+ 4, = 3, - 2)||58,3||4||-||2||argant||
|-
|2017||1|||Nona Batumi||22||{{Turkia}} [[Antalya]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||1||aour||1||aour||
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas c'hwec'h gwezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/iiyokcuf.html]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|2004||2||36||{{Spagn}} [[Calvià]]||8,5/12 (+ 7, = 3, - 2)||70,8||4||-||4||-
|-
|2006||2||37||{{Italia}} [[Torino]]||7/10 (+ 7, = 0, - 3)||70||9||-||6||-
|-
|2008||2||38||{{Alamagn}} [[Dresden]]||7/10 (+ 5, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|2010||1||39||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]|| 7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||4||-||3||arem
|-
|2012||1||40||{{Turkia}} [[Istanbul]]||6/8 (+ 4, = 4, - 0)||75||2||argant||8||-
|-
|2014||1||41||{{Norvegia}} [[Tromsø]]||8/9 (+ 7, = 2, - 0)||88,9||1||aour||4||-
|-
|}
=== Kampionad bedel (Maouezi) ===
C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/3ltlb39g.html World Women's Team Chess Championship Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2009||2||2||{{Sina}} [[Ningbo]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||3||arem||4||-
|-
|2011||1||3||{{Turkia}} [[Mardin]]||5,5/8 (+ 3, = 5, - 0)||68,8||3 (rampo)||arem||3||arem
|-
|2013||1||4||{{Kazakstan}} [[Astana]]||4,5/8 (+ 4, = 1, - 3)||56,3||5||-||4||-
|-
|2017||1||6||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]||3,5/8 (+ 2, = 3, - 3)||43,8||7||-||3||arem
|-
|}
{{EloChart|Q13601903}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601903 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50064 He fartiennoù e Chessgames]
{{DEFAULTSORT:Dzagnidze, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
d2xnqxsnkcai3mc3aml8pej11oqa0yh
Colin Powell
0
77046
2189343
2183536
2026-04-28T09:01:06Z
Llydawr
145
2189343
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Colin Powell official Secretary of State photo.jpg|thumb|Colin Powell e 2001]]
'''Colin Luther Powell''' ([[Harlem]], [[New York]], [[5 Ebrel]] [[1937]] – [[Bethesda (Maryland)|Bethesda]], [[Maryland]], [[18 Here]] [[2021]]) a oa ur jeneral hag ur politikour [[stadunanat]]. E penn [[Armeoù ar Stadoù-Unanet]] e voe etre [[1989]] ha [[1993]], ha sekretour-Stad (ministr an Aferioù Estren) etre [[2001]] ha [[2005]].
== Redmicher soudard ==
Eus [[Jamaika]] e oa e dud. Bevet en deus e karter ar [[Bronx]] e-pad e vugaleaj. Studiet en deus e skolioù publik New York ha da c'houde en deus bet un diplom marc'hadourezh.<br>
Kregiñ a reas e redmicher soudard e [[1958]] evel isletanant. E [[1962]] e voe bet e-touez ar 16 000 soudard kaset gant ar [[John Fitzgerald Kennedy|prezidant Kennedy]] da su [[Viêt Nam]]. Resevet en deus div vedalenn soudard e-korf hevlene : ar ''[[Purple Heart]]'' hag ar ''Bronze Star''. Distreiñ da Viêt Nam a reas e [[1968]]-[[1969]]. E-doug ar veaj-se e voe gloazet en ur gwallzarvoud [[Biñsaskell|biñsaskell]]. Daoust da se eo deuet a-benn da dennañ e gamaraded eus ar viñsaskell entanet, ha resevet en deus ar vedalenn soudard. En holl en deus resevet 11 kinklerezh soudard, Urzh an Dellezegezh en o zouez.
== Politikour ==
Kuzulier er surentez vroadel eo bet etre [[1987]] ha [[1989]]. E 1989 eo bet anvet e penn ar sturvod, ur post dalc'het gantañ betek 1993. D'ar [[16 a viz Kerzu]] [[2000]] eo bet anvet sekretour-Stad gant [[George W. Bush]]. E [[2003]] e voe digoret [[Brezel Irak]]. D'ar [[25 a viz Genver]] 2005, prestik goude ma voe addilennet ar prezidant Bush e [[2004]], e kuitaas C. Powell e bost sekretour-Stad, a voe kemeret gant [[Condoleezza Rice]]. A-goulzadoù en devoa kemennet e skoazell da [[Barack Obama|Varack Obama]] da geñver an dilennadegoù prezidant e [[2008]] ha [[2012]].
== Goude e vuhez bolitikel ==
Votet en doa e [[2016]] evit an danvez prezidantez demokrat [[Hillary Clinton]]. E miz Here 2020 ec'h embannas Colin Powell e harpje an danvez prezidant demokrat [[Joe Biden]] en [[dilennadeg prezidant Stadoù-Unanet Amerika e 2020|dilennadeg prezidant 2020]].
Mervel a reas d'an 18 a viz Here 2021 er ''Walter Reed National Military Medical Center'' e Bethesda (Maryland), e bannlev [[Washington D.C.]], diwar rouestladoù degaset dezhañ gant ar c'hleñved [[COVID-19]], peogwir e oa gwan e [[reizhiad immunekaat]] abalamour d'ur c'hign-bev gwadouriel en doa tapet.
{{Commons|Colin Powell}}
{{DEFAULTSORT:Powell, Colin}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1937]]
[[Rummad:Marvioù 2021]]
[[Rummad:Jeneraled SUA]]
[[Rummad:Sekretourien-Stad ar Stadoù-Unanet]]
[[Rummad:Pennoù sturvod armeoù ar Stadoù-Unanet]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Kroaz-veur al Lejion a enor]]
rj5s5swounhgvdrb6019m0yn612eo0r
Jean-Loup Chrétien
0
82289
2189330
2185607
2026-04-28T08:57:35Z
Llydawr
145
2189330
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:Jean-Loup Jacques Marie Chrétien, French Spationaut (NASA).jpg|200px|right|thumb|Jean-Loup Chrétien]]
'''Jean-Loup Chrétien''' a zo un ijinour breizhat hag ur jeneral brigadenn en [[Aerlu]] [[gall]] war e leve. An [[egoraer]] kentañ eus Europa ar C'hôrnog kentañ eo bet e [[1982]]. Kemeret en deus perzh e div gefridi soviedel en egor hag en unan all gant an [[NASA]], ajañs ar Stadoù-Unanet evit ergerzh an egor. Tapet en deus ar geodedouriezh stadunanat.
==Yaouankiz ha stummañ==
Ganet e oa d'an 20 a viz Eost [[1938]] [[Ar Roc'hell|er Roc'hell]], e Bro-C'hall. E dad Jacques a oa ur martolod er morlu hag e vamm Marie-Blanche Coudurier a rae war-dro an tiegezh. Pa oa bihan ez eas da skol [[Plouyann]] (ur barrez a zo bet staget ouzh Montroulez abaoe), ha goude da skolaj Sant-Charlez e [[Josilin]] ha da lise [[Montroulez]]. Mont a reas da Skol an aerlu e [[Salon-de-Provence]] e [[1959]], e-pad tri bloaz. Tapout a reas eno ur vestroniezh en ijinerezh aerlestrel.
Komz a ra [[galleg]], [[saozneg]] ha [[rusianeg]] flour. Torrdimezet en deus diouzh Amy Kristine Jensen en deus bet 4 eus e 5 bugel ganti (unan a zo marv avat).
==Red-micher==
Ul levier emgann eo da gentañ, e-pad ar bloavezhioù 1960. E 1970 e krog da gelenn e skol Bro-C'hall al levierien (EPNER ''"École du Personnel Navigant d'Essais et de Réception"''). Levier esae eo e [[bon nijerezioù]] [[Istres]] etre 1970 ha 1977. E penn programm ar [[Mirage F1]] eo etre 1970 ha 1973.
* '''Kefridi PVH (1982)''' : dibabet eo e touez an daou zen war ar renk evit un nijadenn gall-ha-soviedel e miz Mezheven 1980. Kregiñ a ra da c'hourdonañ e Kreizenn [[Yuri Gagarin]] e miz Gwengolo 1980. Goude daou vloaz, d'ar 25 a viz Mezheven 1982, eo bannet [[Soyuz T-6]], Jean-Loup Chrétien, [[Vladimir Dzhanibekov]] ha [[Aleksandr Ivanchenkov]] en e vourzh. Kejañ a reont gant skipailh [[egorlec'h]] [[Salyut 7]], [[Anatoli Berezovoy]] ha [[Valentin Lebedev]]. Dont a ra ar Breizhad da vezañ an European ar c'hôrnog kentañ en egor.
* '''Kefridi ARAGATZ (1988)''' : ober a ra e eil nijadenn e bourzh [[Soyuz TM-7]] a zo bannet d'ar 26 a viz Du 1988. Tizhout a ra an egorlec'h [[Mir]] asambles gant [[Alexander Alexandrovich Volkov]] ha [[Sergei Krikalev]], ha kejal a ra gant skipailh [[Vladimir Titov]], [[Musa Manarov|Manarov]] ha [[Valeriy Polyakov|Polyakov]] dija e bourzh. Kas a reont da benn ur program arnodoù gall-ha-soviedel, en o zouez ul labour er-maez al lestr. Gant se e teu Jean-Loup Chrétien da vezañ an den kentañ n'eo ket na amerikan na soviedel o vont d'an egor, hag an den kentañ n'eo ket soviedel oc'h ober un eil nijadenn e bourzh un egorlestr soviedel. Ar gefridi a bad 24 deiz, 18 eur ha 7 munut.
* '''Kefridi STS-86 (1997)''' : pleustriñ a ra e-pad ar bloaz 1995 er greizenn egor Johnson e framm ar program ASCAN eus an NASA, an ajañs amerikan. Kemer a ra perzh er gefridi [[STS-86]] (25 a viz Gwengolo - 6 a viz Here 1997) a gej gant an egorlec'h Mir. Padout a ra 10 deiz, 19 eur ha 21 munut.
E miz Gwengolo 2000 eo skoet gant ur gwallzarvoud a c'hloaz anezhañ kement ha ne vo ket evit nijal en-dro. Labourat a ra bremañ evel eil prezidant ar rann Klask ha Diorren e-barzh Tietronix Software Inc, e [[Houston]] e Texas. Krouiñ a ra [[Tietronix Optics]] e [[Lannuon]] e fin 2002 evit ledanaat an implijoù war an douar. Ezel eo eus Akademiezh an aer hag an egor, kevredigezh ergezherien an egor, kevredigezh an egoraerien european, an American Institute of Aeronautics and Astronautics hag an International Academy of Aeronautics. Kuzuliet en deus ivez prezidant [[Dassault]], ezel eo bet eus kuzul merañ [[Brit Air]].
==War e anv==
Roet ez eus bet dezhañ meur a ditl : [[Haroz an Unvaniezh Soviedel]] d'an 2 a viz Gouere 1982; degemeriad [[Urzh Lenin]] ; [[Urzh Banniel Ruz al Labour]]; komandour ar [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor c'hall]] ; Marc'heg eus [[Urzh Broadel an Dellezegezh]] ; degemeriad [[Medalenn an Aerlu]]. Keodedour a enor eus kêr [[Arkalyk]] eo.
==Liammoù diavaez==
*[https://web.archive.org/web/20050404160406/http://www.cnes.fr/html/_111_887_644_.php CNES]
*[http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/chretien.html buhezskrid war lec'hienn an NASA]
*[https://web.archive.org/web/20041223013057/http://www.sciencepresse.qc.ca/clafleur/ChretienJL.html Les Travailleurs de l'Espace]
*[https://web.archive.org/web/20041212211143/http://thespaceagency.org/bios/chretien.html thespaceagency.org]
*[https://web.archive.org/web/20041212175910/http://www.space-explorers.org/bios/chretien.html space-explorers.org]
*[http://www.spacefacts.de/bios/international/english/chretien_jean-loup.htm buhezskrid]
*[http://www.tietronix.com Tietronix Software Inc.]
==Daveoù==
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Chretien, Jean-Loup}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1938]]
[[Rummad:Astraerien]]
[[Rummad:Jeneraled vreizhat]]
[[Rummad:Harozed an Unaniezh Soviedel]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
2iqt37rs5kaomxfzka0pac4jvx0wmim
Patrom:Degemer/Keleier
10
84351
2189243
2189193
2026-04-27T12:49:11Z
Kestenn
14086
2189243
wikitext
text/x-wiki
Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]].
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Rumen Radev official portrait (3x4 cropped).jpg|150px|right|Roumen Radev]]
* [[26 a viz Ebrel]] : [[Sabastian Sawe]], eus [[Kenya]], eo an den kentañ en deus redet ur maraton, e [[Londrez]], dindan 2 eurvezh.
* [[20 a viz Ebrel]] : [[kren-douar]], ouzhpenn 7 e nerzh, e-kichen aod enez [[Honshū]], e [[Japan]].
* [[19 a viz Ebrel]] : gant ar strollad ''Bulgaria Araokour'', renet gant [[Roumen Radev]] (''skeudenn''), ez a un darn vras eus ar sezioù e dilennadeg izili parlamant Bulgaria.
* [[12 a viz Ebrel]] : mont a ra ar maout gant [[Péter Magyar]] e dilennadegoù kannaded [[Hungaria]].
* [[10 a viz Ebrel]] : kroget eo en [[Islamabad]] ar marc'hata evit un emglev a beoc'h etre [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag [[Iran]].
* [[7 a viz Ebrel]] : dieubet eo Cécile Kohler ha Jacques Paris bet [[Gouestlad|gouestlidi]] en [[Iran]].
* [[24 a viz Meurzh]] : gant ar strollad [[Socialdemokratiet]], strollad ar c'hentañ ministr [[Mette Frederiksen]], eo aet ar maout e dilennadeg kannaded ar [[Folketing]], [[parlamant]] [[Danmark]].
* [[22 a viz Meurzh]] : marvet eo [[Lionel Jospin]], bet [[Kentañ Ministr (Frañs)|Kentañ Ministr Bro-C'hall]] etre 1997 ha 2002.
* [[16 a viz Meurzh]] : kantadoù a dud zo lazhet e [[Kaboul]] gant [[Brezel etre Afghanistan ha Pakistan|bombezadegoù aerlu Pakistan]].
* [[15 a viz Meurzh]] : kentañ tro [[dilennadeg ar c'huzulioù-kêr e Bro-C'hall]].
* [[12 a viz Meurzh]] : [[Bodadenn Vroadel ar Bobl]] e [[Republik Pobl Sina|Sina]] a zegemer ul lezenn "evit unvaniñ ar vroad" hag a laka ar [[mandarineg]] da vezañ ar yezh kelenn er stad a-bezh diwar-goust yezhoù ar minorelezhioù broadel evel an [[tibeteg]], ar [[mongoleg]] pe an [[ouigoureg]].
{{diac'hubiñ}}
<noinclude>
[[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]]
</noinclude>
k916tmbkgdj9ta1r5matkoro5z0pftg
Empanada
0
87915
2189266
1874305
2026-04-27T14:46:10Z
Laiug
91189
2189266
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
[[Restr:Empanadas gallegas-diversia.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza]]
[[Restr:Empanada.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza, troc'het]]
[[Restr:Empanadas de carne fritas.JPG|200px|thumb|right|Empanada eus Chile]]
An '''empanada''' a zo ur [[meuz]] fardet gant toaz feuilhenneg pe toaz bara. [[Kig]] pe [[pesk|besked]] pe [[vi]]où pe [[fourmaj-laezh]] pe [[legumaj]] a vez lakaet e-barzh an dourtenn. Empanada sukr a zo ivez. Variañs zo war ar framm (karrez, ront, hanter-loar...) hag ar ment diouzh ar vro. Tipikel int e bro [[Galiza]], [[Bro-Spagn]], [[Portugal]] ha broioù disheñvel e [[Suamerika]].
== Etimologiezh ha orin ==
Ar ger ''empanada'' a zeu eus ar verb [[spagnoleg]] ''empanar'' ha dalv "goloiñ" pe "gwiskañ gant bara". Orin an empanadas zo dianav met ur bern roudoù skrid zo.
Soñjal a reer an empanadas zo ganet er 7vet kantved e bro [[Galiza]], ur rannvro e gwalarn Bro [[Spagn]]. An empanada (empaãada e [[Galizeg]]) a zo meneget e-barzh unan eus al levrioù pouezusañ e bro Galiza : ''Cantigas de Santa Maria'' (tro-dro 1282) hag ivez e-barzh al ''Llibre del Coch'' (1520), al levr kegin kentañ moullet gant moullerez [[Johannes Gutenberg|Gutenberg]] e bro Spagn ha skrivet e katalaneg gant Robert de Nola.
Da gentañ e oa soñjet hervez kont e oa anavezet an empanadas gant ar spagnoled a drugarez d'ar maured a implije kig-oan ha spisoù. Met evit gwir e oa kavet kalz abretoc'h moarvat gant ar [[Gres (bro)|gresianed]] a implije an toaz phyllo hag ar [[Persia|persianed]] e oa ganto dija ur meuz heñvel un nebeut kantvedoù abretoc'h.
Gwirheñvel eo e Latino-amerika an empanadas a zo treuzkaset pe pinvidiket a-drugarez d'an divroidi sirianek ha libanad e 19vet kantved. Orin empanadas eus Arc'hantina a vefe ''sambousik'', ''fatayer'' pe ''sfiha baalbaki'' (tipikel eus al [[Liban]]) azaset e spagnoleg ha anvet ''esfihas''.
En un tu all, e soñj Claudia Roden (denoniourez ha skrivagnerez kegin) an empanada a teu eus [[Balearez|Majorka]].
Ar pezh a zo sur eo al lod brasañ eus ar sevenadurioù a zo gant ur meuz hengoun heñvel ouzh an empanada.
== Rekipe ==
E-giz kozh e veze fardet an empanadas gant toaz bara met toaz feuilhenneg a vez implijet muioc'h-muiañ. Hiziv an deiz e c'haller prenañ toaz empanadas er gourmarc'had evit aesañ ar rekipe. Empanadas a vez debret tomm pe yen, evel ''tapas'' en ur digor-kalon pe evel boued pemdeziek. Aes eo da virout an empanadas er yenerez ha tommaat anezhe antronoz.
Ar fars a vez graet da gentañ (diouzh ar vro an aozennoù vo cheñchet). Ret eo lakaat ar fars poazhet da yenaat un tammig kuit da vezañ losket o touarnañ anezhañ. E-keit emañ o yenaat ar fars e c'haller ober an toaz.
Daou zoare pennañ zo da fardañ empanadas : doare [[Galiza]] (bras) pe doare [[Suamerika]] (bihan).
Evit ober empanadas doare Galiza eo ret lakaat un toaz war ar bladenn-forn da gentañ. D'an eil, lakait ar fars war ar c'horre ha da echuiñ lakait un toaz all da goloiñ ar fars. Serrit an empanada war ar ribl. Evit ober-se, grit plegoù bihan gant ar bizied (evit ar re varrek war ar gegin) pe flastrit dousig ar ribl gant ur fourchetez evit bodañ an daou du. Gallout a reer kinklañ ar c'horre gant restajoù toaz.
Evit ober empanadas bihan, lakait war pep lodenn toaz un tamm fars war an eil tu ha plegit anezhañ gant an tu egile evit ober ur framm hanter-loar. Serrit an empanada.
Gallout a reer poazhañ an empanadas e-barzh ar forn (mod Galiza) pe fritañ anezhe dindan heoul (mod Suamerika). Evit poazhañ e-barzh ar forn, gallout a reer livañ gant vioù evit kinklañ ar c'horre a-raok poazhañ.
==Skeudennoù==
<gallery widths="150px" heights="150px" perrow="5">
Skeudenn:Empanada - Stu Spivack.jpg|
Skeudenn:Empanada Gourmet.jpg|
Skeudenn:Argentine-woman-making-empanadas.JPG|
Skeudenn:EmpanadaFry.jpg|
</gallery>
== An ''Empanada'' hervez ar vro ==
=== Galiza ha Portugal ===
E [[Galiza]] ha [[Portugal]] ez eo an ''empanada'' ur pastez bras, ennañ [[toun]] pe [[sardin]] pe [[moru|voru]] pe [[lounezhenn]]où [[moc'h]] pe [[chorizo]], mesket gant [[tomatez]], [[ognon]] ha [[kignen]]. Ur wech poazh e vez troc'het a dammoù bihan.
=== Inizi Balearez ===
E Majorka (Inizi [[Balearez]]) ez eo ar ''panades'', goastelligoù bihan, ennañ kig, pesked pe legumaj en ur stumm ront pe karrez.
=== Arc'hantina ===
Da vare ar [[Koraiz|C'horaiz]] e vez fardet "empanadas de Cuaresma", toun pe gig-[[rinkin]]ed enno.
==== [[Tucumán]] ====
Er proviñs-se e vez Festival Broadel an ''Empanada'' bep bloaz e miz [[Gwengolo]] e kêr [[Famaillá]].
[[Rummad:Meuzioù]]
[[Rummad:Meuzioù Galiza]]
[[Rummad:Meuzioù Spagn]]
[[Rummad:Meuzioù Portugal]]
[[Rummad:Meuzioù Arc'hantina]]
fzakssy1y6c1rqrnudvt49mupz0c2nv
2189267
2189266
2026-04-27T14:50:50Z
Laiug
91189
2189267
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
[[Restr:Empanadas gallegas-diversia.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza]]
[[Restr:Empanada.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza, troc'het]]
[[Restr:Empanadas de carne fritas.JPG|200px|thumb|right|Empanada eus Chile]]
An '''empanada''' a zo ur [[meuz]] fardet gant toaz feuilhenneg pe toaz bara. [[Kig]] pe [[pesk|besked]] pe [[vi]]où pe [[fourmaj-laezh]] pe [[legumaj]] a vez lakaet e-barzh an dourtenn. Empanada sukr a zo ivez. Variañs zo war ar framm (karrez, ront, hanter-loar...) hag ar ment diouzh ar vro. Tipikel int dreist-holl e bro [[Galiza]], [[Bro-Spagn]], [[Portugal]] ha broioù disheñvel e [[Suamerika]].
== Etimologiezh ha orin ==
Ar ger ''empanada'' a zeu eus ar verb [[spagnoleg]] ''empanar'' ha dalv "goloiñ" pe "gwiskañ gant bara". Orin an empanadas zo dianav met ur bern roudoù skrid zo.
Soñjal a reer an empanadas zo ganet er 7vet kantved e bro [[Galiza]], ur rannvro e gwalarn Bro [[Spagn]]. An empanada (empaãada e [[Galizeg]]) a zo meneget e-barzh unan eus al levrioù pouezusañ e bro Galiza : ''Cantigas de Santa Maria'' (tro-dro 1282) hag ivez e-barzh al ''Llibre del Coch'' (1520), al levr kegin kentañ moullet gant moullerez [[Johannes Gutenberg|Gutenberg]] e bro Spagn ha skrivet e katalaneg gant Robert de Nola.
Da gentañ e oa soñjet hervez kont e oa anavezet an empanadas gant ar spagnoled a drugarez d'ar maured a implije kig-oan ha spisoù. Met evit gwir e oa kavet kalz abretoc'h moarvat gant ar [[Gres (bro)|gresianed]] a implije an toaz phyllo hag ar [[Persia|persianed]] e oa ganto dija ur meuz heñvel un nebeut kantvedoù abretoc'h.
Gwirheñvel eo e Latino-amerika an empanadas a zo treuzkaset pe pinvidiket a-drugarez d'an divroidi sirianek ha libanad e 19vet kantved. Orin empanadas eus Arc'hantina a vefe ''sambousik'', ''fatayer'' pe ''sfiha baalbaki'' (tipikel eus al [[Liban]]) azaset e spagnoleg ha anvet ''esfihas''.
En un tu all, e soñj Claudia Roden (denoniourez ha skrivagnerez kegin) an empanada a teu eus [[Balearez|Majorka]].
Ar pezh a zo sur eo al lod brasañ eus ar sevenadurioù a zo gant ur meuz hengoun heñvel ouzh an empanada.
== Rekipe ==
E-giz kozh e veze fardet an empanadas gant toaz bara met toaz feuilhenneg a vez implijet muioc'h-muiañ. Hiziv an deiz e c'haller prenañ toaz empanadas er gourmarc'had evit aesañ ar rekipe. Empanadas a vez debret tomm pe yen, evel ''tapas'' en ur digor-kalon pe evel boued pemdeziek. Aes eo da virout an empanadas er yenerez ha tommaat anezhe antronoz.
Ar fars a vez graet da gentañ (diouzh ar vro an aozennoù vo cheñchet). Ret eo lakaat ar fars poazhet da yenaat un tammig kuit da vezañ losket o touarnañ anezhañ. E-keit emañ o yenaat ar fars e c'haller ober an toaz.
Daou zoare pennañ zo da fardañ empanadas : doare [[Galiza]] (bras) pe doare [[Suamerika]] (bihan).
Evit ober empanadas doare Galiza eo ret lakaat un toaz war ar bladenn-forn da gentañ. D'an eil, lakait ar fars war ar c'horre ha da echuiñ lakait un toaz all da goloiñ ar fars. Serrit an empanada war ar ribl. Evit ober-se, grit plegoù bihan gant ar bizied (evit ar re varrek war ar gegin) pe flastrit dousig ar ribl gant ur fourchetez evit bodañ an daou du. Gallout a reer kinklañ ar c'horre gant restajoù toaz.
Evit ober empanadas bihan, lakait war pep lodenn toaz un tamm fars war an eil tu ha plegit anezhañ gant an tu egile evit ober ur framm hanter-loar. Serrit an empanada.
Gallout a reer poazhañ an empanadas e-barzh ar forn (mod Galiza) pe fritañ anezhe dindan heoul (mod Suamerika). Evit poazhañ e-barzh ar forn, gallout a reer livañ gant vioù evit kinklañ ar c'horre a-raok poazhañ.
==Skeudennoù==
<gallery widths="150px" heights="150px" perrow="5">
Skeudenn:Empanada - Stu Spivack.jpg|
Skeudenn:Empanada Gourmet.jpg|
Skeudenn:Argentine-woman-making-empanadas.JPG|
Skeudenn:EmpanadaFry.jpg|
</gallery>
== An ''Empanada'' hervez ar vro ==
=== Galiza ha Portugal ===
E [[Galiza]] ha [[Portugal]] ez eo an ''empanada'' ur pastez bras, ennañ [[toun]] pe [[sardin]] pe [[moru|voru]] pe [[lounezhenn]]où [[moc'h]] pe [[chorizo]], mesket gant [[tomatez]], [[ognon]] ha [[kignen]]. Ur wech poazh e vez troc'het a dammoù bihan.
=== Inizi Balearez ===
E Majorka (Inizi [[Balearez]]) ez eo ar ''panades'', goastelligoù bihan, ennañ kig, pesked pe legumaj en ur stumm ront pe karrez.
=== Arc'hantina ===
Da vare ar [[Koraiz|C'horaiz]] e vez fardet "empanadas de Cuaresma", toun pe gig-[[rinkin]]ed enno.
==== [[Tucumán]] ====
Er proviñs-se e vez Festival Broadel an ''Empanada'' bep bloaz e miz [[Gwengolo]] e kêr [[Famaillá]].
[[Rummad:Meuzioù]]
[[Rummad:Meuzioù Galiza]]
[[Rummad:Meuzioù Spagn]]
[[Rummad:Meuzioù Portugal]]
[[Rummad:Meuzioù Arc'hantina]]
rmaiw606viore06y3tmt818j8bbmb69
2189268
2189267
2026-04-27T14:53:57Z
~2026-25797-33
91199
2189268
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
[[Restr:Empanadas gallegas-diversia.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza]]
[[Restr:Empanada.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza, troc'het]]
[[Restr:Empanadas de carne fritas.JPG|200px|thumb|right|Empanada eus Chile]]
An '''empanada''' a zo ur [[meuz]] fardet gant toaz feuilhenneg pe toaz bara. [[Kig]] pe [[pesk|besked]] pe [[vi]]où pe [[fourmaj-laezh]] pe [[legumaj]] a vez lakaet e-barzh an dourtenn. Empanada sukr a zo ivez. Variañs zo war ar framm (karrez, ront, hanter-loar...) hag ar ment diouzh ar vro. Tipikel int dreist-holl e bro [[Galiza]], [[Bro-Spagn]], [[Portugal]] ha broioù disheñvel e [[Suamerika]].
== Etimologiezh hag orin ==
Ar ger ''empanada'' a zeu eus ar verb [[spagnoleg]] ''empanar'' ha dalv "goloiñ" pe "gwiskañ gant bara". Orin an empanadas zo dianav met ur bern roudoù skrid zo.
Soñjal a reer an empanadas zo ganet er 7vet kantved e bro [[Galiza]], ur rannvro e gwalarn Bro [[Spagn]]. An empanada (empaãada e [[Galizeg]]) a zo meneget e-barzh unan eus al levrioù pouezusañ e bro Galiza : ''Cantigas de Santa Maria'' (tro-dro 1282) hag ivez e-barzh al ''Llibre del Coch'' (1520), al levr kegin kentañ moullet gant moullerez [[Johannes Gutenberg|Gutenberg]] e bro Spagn ha skrivet e katalaneg gant Robert de Nola.
Da gentañ e oa soñjet hervez kont e oa anavezet an empanadas gant ar spagnoled a drugarez d'ar maured a implije kig-oan ha spisoù. Met evit gwir e oa kavet kalz abretoc'h moarvat gant ar [[Gres (bro)|gresianed]] a implije an toaz phyllo hag ar [[Persia|persianed]] e oa ganto dija ur meuz heñvel un nebeut kantvedoù abretoc'h.
Gwirheñvel eo e Latino-amerika an empanadas a zo treuzkaset pe pinvidiket a-drugarez d'an divroidi sirianek ha libanad e 19vet kantved. Orin empanadas eus Arc'hantina a vefe ''sambousik'', ''fatayer'' pe ''sfiha baalbaki'' (tipikel eus al [[Liban]]) azaset e spagnoleg ha anvet ''esfihas''.
En un tu all, e soñj Claudia Roden (denoniourez ha skrivagnerez kegin) an empanada a teu eus [[Balearez|Majorka]].
Ar pezh a zo sur eo al lod brasañ eus ar sevenadurioù a zo gant ur meuz hengoun heñvel ouzh an empanada.
== Rekipe ==
E-giz kozh e veze fardet an empanadas gant toaz bara met toaz feuilhenneg a vez implijet muioc'h-muiañ. Hiziv an deiz e c'haller prenañ toaz empanadas er gourmarc'had evit aesañ ar rekipe. Empanadas a vez debret tomm pe yen, evel ''tapas'' en ur digor-kalon pe evel boued pemdeziek. Aes eo da virout an empanadas er yenerez ha tommaat anezhe antronoz.
Ar fars a vez graet da gentañ (diouzh ar vro an aozennoù vo cheñchet). Ret eo lakaat ar fars poazhet da yenaat un tammig kuit da vezañ losket o touarnañ anezhañ. E-keit emañ o yenaat ar fars e c'haller ober an toaz.
Daou zoare pennañ zo da fardañ empanadas : doare [[Galiza]] (bras) pe doare [[Suamerika]] (bihan).
Evit ober empanadas doare Galiza eo ret lakaat un toaz war ar bladenn-forn da gentañ. D'an eil, lakait ar fars war ar c'horre ha da echuiñ lakait un toaz all da goloiñ ar fars. Serrit an empanada war ar ribl. Evit ober-se, grit plegoù bihan gant ar bizied (evit ar re varrek war ar gegin) pe flastrit dousig ar ribl gant ur fourchetez evit bodañ an daou du. Gallout a reer kinklañ ar c'horre gant restajoù toaz.
Evit ober empanadas bihan, lakait war pep lodenn toaz un tamm fars war an eil tu ha plegit anezhañ gant an tu egile evit ober ur framm hanter-loar. Serrit an empanada.
Gallout a reer poazhañ an empanadas e-barzh ar forn (mod Galiza) pe fritañ anezhe dindan heoul (mod Suamerika). Evit poazhañ e-barzh ar forn, gallout a reer livañ gant vioù evit kinklañ ar c'horre a-raok poazhañ.
==Skeudennoù==
<gallery widths="150px" heights="150px" perrow="5">
Skeudenn:Empanada - Stu Spivack.jpg|
Skeudenn:Empanada Gourmet.jpg|
Skeudenn:Argentine-woman-making-empanadas.JPG|
Skeudenn:EmpanadaFry.jpg|
</gallery>
== An ''Empanada'' hervez ar vro ==
=== Galiza ha Portugal ===
E [[Galiza]] ha [[Portugal]] ez eo an ''empanada'' ur pastez bras, ennañ [[toun]] pe [[sardin]] pe [[moru|voru]] pe [[lounezhenn]]où [[moc'h]] pe [[chorizo]], mesket gant [[tomatez]], [[ognon]] ha [[kignen]]. Ur wech poazh e vez troc'het a dammoù bihan.
=== Inizi Balearez ===
E Majorka (Inizi [[Balearez]]) ez eo ar ''panades'', goastelligoù bihan, ennañ kig, pesked pe legumaj en ur stumm ront pe karrez.
=== Arc'hantina ===
Da vare ar [[Koraiz|C'horaiz]] e vez fardet "empanadas de Cuaresma", toun pe gig-[[rinkin]]ed enno.
==== [[Tucumán]] ====
Er proviñs-se e vez Festival Broadel an ''Empanada'' bep bloaz e miz [[Gwengolo]] e kêr [[Famaillá]].
[[Rummad:Meuzioù]]
[[Rummad:Meuzioù Galiza]]
[[Rummad:Meuzioù Spagn]]
[[Rummad:Meuzioù Portugal]]
[[Rummad:Meuzioù Arc'hantina]]
a6m96lzob7sign40n692d7v0gncdew4
2189276
2189268
2026-04-27T16:37:05Z
~2026-25797-33
91199
2189276
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
[[Restr:Empanadas gallegas-diversia.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza]]
[[Restr:Empanada.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza, troc'het]]
[[Restr:Empanadas de carne fritas.JPG|200px|thumb|right|Empanada eus Chile]]
An '''empanada''' a zo ur [[meuz]] fardet gant toaz feuilhenneg pe toaz bara. [[Kig]] pe [[pesk|besked]] pe [[vi]]où pe [[fourmaj-laezh]] pe [[legumaj]] a vez lakaet e-barzh an dourtenn. Empanada sukr a zo ivez. Variañs zo war ar framm (karrez, ront, hanter-loar...) hag ar ment diouzh ar vro. Tipikel int dreist-holl e bro [[Galiza]], [[Bro-Spagn]], [[Portugal]] ha broioù disheñvel e [[Suamerika]].
== Etimologiezh hag orin ==
Ar ger ''empanada'' a zeu eus ar verb [[spagnoleg]] ''empanar'' ha dalv "goloiñ" pe "gwiskañ gant bara". Orin an empanadas zo dianav met ur bern roudoù skrid zo.
Soñjal a reer an empanadas zo ganet er 7vet kantved e bro [[Galiza]], ur rannvro e gwalarn Bro [[Spagn]]. An empanada (empaãada e [[Galizeg]]) a zo meneget e-barzh unan eus al levrioù pouezusañ e bro Galiza : ''Cantigas de Santa Maria'' (tro-dro 1282) hag ivez e-barzh al ''Llibre del Coch'' (1520), al levr kegin kentañ moullet gant moullerez [[Johannes Gutenberg|Gutenberg]] e bro Spagn ha skrivet e katalaneg gant Robert de Nola.
Da gentañ e oa soñjet hervez kont e oa anavezet an empanadas gant ar spagnoled a drugarez d'ar maured a implije kig-oan ha spisoù. Met evit gwir e oa kavet kalz abretoc'h moarvat gant ar [[Gres (bro)|gresianed]] a implije an toaz phyllo hag ar [[Persia|persianed]] e oa ganto dija ur meuz heñvel un nebeut kantvedoù abretoc'h.
Gwirheñvel eo e Latino-amerika an empanadas a zo treuzkaset pe pinvidiket a-drugarez d'an divroidi sirianek ha libanad e 19vet kantved. Orin empanadas eus Arc'hantina a vefe ''sambousik'', ''fatayer'' pe ''sfiha baalbaki'' (tipikel eus al [[Liban]]) azaset e spagnoleg ha anvet ''esfihas''.
En un tu all, e soñj Claudia Roden (denoniourez ha skrivagnerez kegin) an empanada a teu eus [[Balearez|Majorka]].
Ar pezh a zo sur eo al lod brasañ eus ar sevenadurioù a zo gant ur meuz hengoun heñvel ouzh an empanada.
== Rekipe ==
E-giz kozh e veze fardet an empanadas gant toaz bara met toaz feuilhenneg a vez implijet muioc'h-muiañ. Hiziv an deiz e c'haller prenañ toaz empanadas er gourmarc'had evit aesañ ar rekipe. Empanadas a vez debret tomm pe yen, evel ''tapas'' en ur digor-kalon pe evel boued pemdeziek. Aes eo da virout an empanadas er yenerez ha tommaat anezhe antronoz.
Ar fars a vez graet da gentañ (diouzh ar vro an aozennoù vo cheñchet). Ret eo lakaat ar fars poazhet da yenaat un tammig kuit da vezañ losket o touarnañ anezhañ. E-keit emañ o yenaat ar fars e c'haller ober an toaz.
Daou zoare pennañ zo da fardañ empanadas : doare [[Galiza]] (bras) pe doare [[Suamerika]] (bihan).
Evit ober empanadas doare Galiza eo ret lakaat un toaz war ar bladenn-forn da gentañ. D'an eil, lakait ar fars war ar c'horre ha da echuiñ lakait un toaz all da goloiñ ar fars. Serrit an empanada war ar ribl. Evit ober-se, grit plegoù bihan gant ar bizied (evit ar re varrek war ar gegin) pe flastrit dousig ar ribl gant ur fourchetez evit bodañ an daou du. Gallout a reer kinklañ ar c'horre gant restajoù toaz.
Evit ober empanadas bihan, lakait war pep lodenn toaz un tamm fars war an eil tu ha plegit anezhañ gant an tu egile evit ober ur framm hanter-loar. Serrit an empanada.
Gallout a reer poazhañ an empanadas e-barzh ar forn (mod Galiza) pe fritañ anezhe dindan heoul (mod Suamerika). Evit poazhañ e-barzh ar forn, gallout a reer livañ gant vioù evit kinklañ ar c'horre a-raok poazhañ.
==Skeudennoù==
<gallery widths="150px" heights="150px" perrow="5">
Skeudenn:Empanada - Stu Spivack.jpg|
Skeudenn:Empanada Gourmet.jpg|
Skeudenn:Argentine-woman-making-empanadas.JPG|
Skeudenn:EmpanadaFry.jpg|
</gallery>
== An ''Empanada'' hervez ar vro ==
=== Galiza ha Portugal ===
E [[Galiza]] ha [[Portugal]] ez eo an ''empanada'' ur pastez bras, ennañ [[toun]] pe [[sardin]] pe [[moru|voru]] pe [[lounezhenn]]où [[moc'h]] pe [[chorizo]], mesket gant [[tomatez]], [[ognon]] ha [[kignen]]. Ur wech poazh e vez troc'het a dammoù bihan.
=== Inizi Balearez ===
E Majorka (Inizi [[Balearez]]) ez eo ar ''panades'' ha ''cocarrois'', goastelligoù bihan, ennañ kig, pesked pe legumaj en ur stumm ront pe karrez.
=== Arc'hantina ===
Da vare ar [[Koraiz|C'horaiz]] e vez fardet "empanadas de Cuaresma", toun pe gig-[[rinkin]]ed enno.
==== [[Tucumán]] ====
Er proviñs-se e vez Festival Broadel an ''Empanada'' bep bloaz e miz [[Gwengolo]] e kêr [[Famaillá]].
[[Rummad:Meuzioù]]
[[Rummad:Meuzioù Galiza]]
[[Rummad:Meuzioù Spagn]]
[[Rummad:Meuzioù Portugal]]
[[Rummad:Meuzioù Arc'hantina]]
2w0bx9qvwiu8l503wcpc2yo4i4qn5jd
2189277
2189276
2026-04-27T16:39:28Z
~2026-25797-33
91199
2189277
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
[[Restr:Empanadas gallegas-diversia.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza]]
[[Restr:Empanada.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza, troc'het]]
[[Restr:Empanadas de carne fritas.JPG|200px|thumb|right|Empanada eus Chile]]
An '''empanada''' a zo ur [[meuz]] fardet gant toaz feuilhenneg pe toaz bara. [[Kig]] pe [[pesk|besked]] pe [[vi]]où pe [[fourmaj-laezh]] pe [[legumaj]] a vez lakaet e-barzh an dourtenn. Empanada sukr a zo ivez. Variañs zo war ar framm (karrez, ront, hanter-loar...) hag ar ment diouzh ar vro. Tipikel int dreist-holl e bro [[Galiza]], [[Bro-Spagn]], [[Portugal]] ha broioù disheñvel e [[Suamerika]].
== Etimologiezh hag orin ==
Ar ger ''empanada'' a zeu eus ar verb [[spagnoleg]] ''empanar'' ha dalv "goloiñ" pe "gwiskañ gant bara". Orin an empanadas zo dianav met ur bern roudoù skrid zo.
Soñjal a reer an empanadas zo ganet er 7vet kantved e bro [[Galiza]], ur rannvro e gwalarn Bro [[Spagn]]. An empanada (empãada e [[Galizeg]]) a zo meneget e-barzh unan eus al levrioù pouezusañ e bro Galiza : ''Cantigas de Santa Maria'' (tro-dro 1282) hag ivez e-barzh al ''Llibre del Coch'' (1520), al levr kegin kentañ moullet gant moullerez [[Johannes Gutenberg|Gutenberg]] e bro Spagn ha skrivet e katalaneg gant Robert de Nola.
Da gentañ e oa soñjet hervez kont e oa anavezet an empanadas gant ar spagnoled a drugarez d'ar maured a implije kig-oan ha spisoù. Met evit gwir e oa kavet kalz abretoc'h moarvat gant ar [[Gres (bro)|gresianed]] a implije an toaz phyllo hag ar [[Persia|persianed]] e oa ganto dija ur meuz heñvel un nebeut kantvedoù abretoc'h.
Gwirheñvel eo e Latino-amerika an empanadas a zo treuzkaset pe pinvidiket a-drugarez d'an divroidi sirianek ha libanad e 19vet kantved. Orin empanadas eus Arc'hantina a vefe ''sambousik'', ''fatayer'' pe ''sfiha baalbaki'' (tipikel eus al [[Liban]]) azaset e spagnoleg ha anvet ''esfihas''.
En un tu all, e soñj Claudia Roden (denoniourez ha skrivagnerez kegin) an empanada a teu eus [[Balearez|Majorka]].
Ar pezh a zo sur eo al lod brasañ eus ar sevenadurioù a zo gant ur meuz hengoun heñvel ouzh an empanada.
== Rekipe ==
E-giz kozh e veze fardet an empanadas gant toaz bara met toaz feuilhenneg a vez implijet muioc'h-muiañ. Hiziv an deiz e c'haller prenañ toaz empanadas er gourmarc'had evit aesañ ar rekipe. Empanadas a vez debret tomm pe yen, evel ''tapas'' en ur digor-kalon pe evel boued pemdeziek. Aes eo da virout an empanadas er yenerez ha tommaat anezhe antronoz.
Ar fars a vez graet da gentañ (diouzh ar vro an aozennoù vo cheñchet). Ret eo lakaat ar fars poazhet da yenaat un tammig kuit da vezañ losket o touarnañ anezhañ. E-keit emañ o yenaat ar fars e c'haller ober an toaz.
Daou zoare pennañ zo da fardañ empanadas : doare [[Galiza]] (bras) pe doare [[Suamerika]] (bihan).
Evit ober empanadas doare Galiza eo ret lakaat un toaz war ar bladenn-forn da gentañ. D'an eil, lakait ar fars war ar c'horre ha da echuiñ lakait un toaz all da goloiñ ar fars. Serrit an empanada war ar ribl. Evit ober-se, grit plegoù bihan gant ar bizied (evit ar re varrek war ar gegin) pe flastrit dousig ar ribl gant ur fourchetez evit bodañ an daou du. Gallout a reer kinklañ ar c'horre gant restajoù toaz.
Evit ober empanadas bihan, lakait war pep lodenn toaz un tamm fars war an eil tu ha plegit anezhañ gant an tu egile evit ober ur framm hanter-loar. Serrit an empanada.
Gallout a reer poazhañ an empanadas e-barzh ar forn (mod Galiza) pe fritañ anezhe dindan heoul (mod Suamerika). Evit poazhañ e-barzh ar forn, gallout a reer livañ gant vioù evit kinklañ ar c'horre a-raok poazhañ.
==Skeudennoù==
<gallery widths="150px" heights="150px" perrow="5">
Skeudenn:Empanada - Stu Spivack.jpg|
Skeudenn:Empanada Gourmet.jpg|
Skeudenn:Argentine-woman-making-empanadas.JPG|
Skeudenn:EmpanadaFry.jpg|
</gallery>
== An ''Empanada'' hervez ar vro ==
=== Galiza ha Portugal ===
E [[Galiza]] ha [[Portugal]] ez eo an ''empanada'' ur pastez bras, ennañ [[toun]] pe [[sardin]] pe [[moru|voru]] pe [[lounezhenn]]où [[moc'h]] pe [[chorizo]], mesket gant [[tomatez]], [[ognon]] ha [[kignen]]. Ur wech poazh e vez troc'het a dammoù bihan.
=== Inizi Balearez ===
E Majorka (Inizi [[Balearez]]) ez eo ar ''panades'' ha ''cocarrois'', goastelligoù bihan, ennañ kig, pesked pe legumaj en ur stumm ront pe karrez.
=== Arc'hantina ===
Da vare ar [[Koraiz|C'horaiz]] e vez fardet "empanadas de Cuaresma", toun pe gig-[[rinkin]]ed enno.
==== [[Tucumán]] ====
Er proviñs-se e vez Festival Broadel an ''Empanada'' bep bloaz e miz [[Gwengolo]] e kêr [[Famaillá]].
[[Rummad:Meuzioù]]
[[Rummad:Meuzioù Galiza]]
[[Rummad:Meuzioù Spagn]]
[[Rummad:Meuzioù Portugal]]
[[Rummad:Meuzioù Arc'hantina]]
bipvochlzc1ksp3winy9bnx7l3aqd8o
2189289
2189277
2026-04-27T19:37:58Z
Laiug
91189
2189289
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
[[Restr:Empanadas gallegas-diversia.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza]]
[[Restr:Empanada.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza, troc'het]]
[[Restr:Empanadas de carne fritas.JPG|200px|thumb|right|Empanada eus Chile]]
An '''empanada''' a zo ur [[meuz]] fardet gant toaz feuilhenneg pe toaz bara. [[Kig]] pe [[pesk|besked]] pe [[vi]]où pe [[fourmaj-laezh]] pe [[legumaj]] a vez lakaet e-barzh an dourtenn. Empanada sukr a zo ivez. Variañs zo war ar framm (karrez, ront, hanter-loar...) hag ar ment diouzh ar vro. Tipikel int dreist-holl e bro [[Galiza]], [[Bro-Spagn]], [[Portugal]] ha broioù disheñvel e [[Suamerika]].
== Etimologiezh hag orin ==
Ar ger ''empanada'' a zeu eus ar verb [[spagnoleg]] ''empanar'' ha dalv "goloiñ" pe "gwiskañ gant bara". Orin an empanadas zo dianav met ur bern roudoù skrid zo.
Soñjal a reer an empanadas zo ganet er 7vet kantved e bro [[Galiza]], ur rannvro e gwalarn Bro [[Spagn]]. An empanada (empãada e [[Galizeg]]) a zo meneget e-barzh unan eus al levrioù pouezusañ e bro Galiza : ''[[Cantigas de Santa Maria]]'' (tro-dro 1282) hag ivez e-barzh al ''[[Llibre del Coch]]'' (1520), al levr kegin kentañ moullet gant moullerez [[Johannes Gutenberg|Gutenberg]] e bro Spagn ha skrivet e katalaneg gant Robert de Nola.
Da gentañ e oa soñjet hervez kont e oa anavezet an empanadas gant ar spagnoled a drugarez d'ar maured a implije kig-oan ha spisoù. Met evit gwir e oa kavet kalz abretoc'h moarvat gant ar [[Gres (bro)|gresianed]] a implije an toaz phyllo hag ar [[Persia|persianed]] e oa ganto dija ur meuz heñvel un nebeut kantvedoù abretoc'h.
Gwirheñvel eo e Latino-amerika an empanadas a zo treuzkaset pe pinvidiket a-drugarez d'an divroidi sirianek ha libanad e 19vet kantved. Orin empanadas eus Arc'hantina a vefe ''sambousik'', ''fatayer'' pe ''sfiha baalbaki'' (tipikel eus al [[Liban]]) azaset e spagnoleg ha anvet ''esfihas''.
En un tu all, e soñj Claudia Roden (denoniourez ha skrivagnerez kegin) an empanada a teu eus [[Balearez|Majorka]].
Ar pezh a zo sur eo al lod brasañ eus ar sevenadurioù a zo gant ur meuz hengoun heñvel ouzh an empanada.
== Rekipe ==
E-giz kozh e veze fardet an empanadas gant toaz bara met toaz feuilhenneg a vez implijet muioc'h-muiañ. Hiziv an deiz e c'haller prenañ toaz empanadas er gourmarc'had evit aesañ ar rekipe. Empanadas a vez debret tomm pe yen, evel ''tapas'' en ur digor-kalon pe evel boued pemdeziek. Aes eo da virout an empanadas er yenerez ha tommaat anezhe antronoz.
Ar fars a vez graet da gentañ (diouzh ar vro an aozennoù vo cheñchet). Ret eo lakaat ar fars poazhet da yenaat un tammig kuit da vezañ losket o touarnañ anezhañ. E-keit emañ o yenaat ar fars e c'haller ober an toaz.
Daou zoare pennañ zo da fardañ empanadas : doare [[Galiza]] (bras) pe doare [[Suamerika]] (bihan).
Evit ober empanadas doare Galiza eo ret lakaat un toaz war ar bladenn-forn da gentañ. D'an eil, lakait ar fars war ar c'horre ha da echuiñ lakait un toaz all da goloiñ ar fars. Serrit an empanada war ar ribl. Evit ober-se, grit plegoù bihan gant ar bizied (evit ar re varrek war ar gegin) pe flastrit dousig ar ribl gant ur fourchetez evit bodañ an daou du. Gallout a reer kinklañ ar c'horre gant restajoù toaz.
Evit ober empanadas bihan, lakait war pep lodenn toaz un tamm fars war an eil tu ha plegit anezhañ gant an tu egile evit ober ur framm hanter-loar. Serrit an empanada.
Gallout a reer poazhañ an empanadas e-barzh ar forn (mod Galiza) pe fritañ anezhe dindan heoul (mod Suamerika). Evit poazhañ e-barzh ar forn, gallout a reer livañ gant vioù evit kinklañ ar c'horre a-raok poazhañ.
==Skeudennoù==
<gallery widths="150px" heights="150px" perrow="5">
Skeudenn:Empanada - Stu Spivack.jpg|
Skeudenn:Empanada Gourmet.jpg|
Skeudenn:Argentine-woman-making-empanadas.JPG|
Skeudenn:EmpanadaFry.jpg|
</gallery>
== An ''Empanada'' hervez ar vro ==
=== Galiza ha Portugal ===
E [[Galiza]] ha [[Portugal]] ez eo an ''empanada'' ur pastez bras, ennañ [[toun]] pe [[sardin]] pe [[moru|voru]] pe [[lounezhenn]]où [[moc'h]] pe [[chorizo]], mesket gant [[tomatez]], [[ognon]] ha [[kignen]]. Ur wech poazh e vez troc'het a dammoù bihan.
=== Inizi Balearez ===
E Majorka (Inizi [[Balearez]]) ez eo ar ''panades'' ha ''cocarrois'', goastelligoù bihan, ennañ kig, pesked pe legumaj en ur stumm ront pe karrez.
=== Arc'hantina ===
Da vare ar [[Koraiz|C'horaiz]] e vez fardet "empanadas de Cuaresma", toun pe gig-[[rinkin]]ed enno.
==== [[Tucumán]] ====
Er proviñs-se e vez Festival Broadel an ''Empanada'' bep bloaz e miz [[Gwengolo]] e kêr [[Famaillá]].
[[Rummad:Meuzioù]]
[[Rummad:Meuzioù Galiza]]
[[Rummad:Meuzioù Spagn]]
[[Rummad:Meuzioù Portugal]]
[[Rummad:Meuzioù Arc'hantina]]
75uuejyka0xaz0os5j4p1fhy5siwbsy
2189295
2189289
2026-04-27T20:25:29Z
Arko
540
databox + liammoù
2189295
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Empanadas gallegas-diversia.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza]]
[[Restr:Empanada.jpg|200px|thumb|right|Empanada eus Galiza, troc'het]]
[[Restr:Empanadas de carne fritas.JPG|200px|thumb|right|Empanada eus Chile]]
An '''empanada''' a zo ur [[meuz]] fardet gant toaz feuilhenneg pe toaz bara. [[Kig]] pe [[pesk|besked]] pe [[vi]]où pe [[fourmaj-laezh]] pe [[legumaj]] a vez lakaet e-barzh an [[tourtenn|dourtenn]]. Empanada sukr a zo ivez. Variañs zo war ar framm (karrez, ront, hanter-loar...) hag ar ment diouzh ar vro. Tipikel int dreist-holl e bro [[Galiza]], [[Bro-Spagn]], [[Portugal]] ha broioù disheñvel e [[Suamerika]].
== Etimologiezh hag orin ==
Ar ger ''empanada'' a zeu eus ar verb [[spagnoleg]] ''empanar'' ha dalv "goloiñ" pe "gwiskañ gant bara". Orin an empanadas zo dianav met ur bern roudoù skrid zo.
Soñjal a reer an empanadas zo ganet er 7{{vet}} kantved e bro [[Galiza]], ur rannvro e gwalarn Bro [[Spagn]]. An empanada (empãada e [[galizeg]]) a zo meneget e-barzh unan eus al levrioù pouezusañ e bro Galiza : ''[[Cantigas de Santa Maria]]'' (tro-dro 1282) hag ivez e-barzh al ''[[Llibre del Coch]]'' (1520), al levr kegin kentañ moullet gant moullerez [[Johannes Gutenberg|Gutenberg]] e bro Spagn ha skrivet e katalaneg gant Robert de Nola.
Da gentañ e oa soñjet hervez kont e oa anavezet an empanadas gant ar Spagnoled a drugarez d'ar Vaoured a implije kig-oan ha spisoù. Met evit gwir e oa kavet kalz abretoc'h moarvat gant ar [[Henc'hres|C'hresianed]] a implije an toaz phyllo hag ar [[Persia|Bersianed]] e oa ganto dija ur meuz heñvel un nebeut kantvedoù abretoc'h.
Gwirheñvel eo e Latino-Amerika an empanadas a zo treuzkaset pe pinvidiket a-drugarez d'an divroidi sirianek ha libanad e 19{{vet}} kantved. Orin empanadas eus Arc'hantina a vefe ''sambousik'', ''fatayer'' pe ''sfiha baalbaki'' (tipikel eus al [[Liban]]) azaset e spagnoleg ha anvet ''esfihas''.
En un tu all, e soñj Claudia Roden (denoniourez ha skrivagnerez kegin) an empanada a teu eus [[Mallorca|Mailhorka]].
Ar pezh a zo sur eo al lod brasañ eus ar sevenadurioù a zo gant ur meuz hengoun heñvel ouzh an empanada.
== Rekipe ==
E-giz kozh e veze fardet an empanadas gant toaz bara met toaz feuilhenneg a vez implijet muioc'h-muiañ. Hiziv an deiz e c'haller prenañ toaz empanadas er gourmarc'had evit aesañ ar rekipe. Empanadas a vez debret tomm pe yen, evel ''tapas'' en ur digor-kalon pe evel boued pemdeziek. Aes eo da virout an empanadas er yenerez ha tommaat anezhe antronoz.
Ar [[fars]] a vez graet da gentañ (diouzh ar vro an aozennoù vo cheñchet). Ret eo lakaat ar fars poazhet da yenaat un tammig kuit da vezañ losket o touarnañ anezhañ. E-keit emañ o yenaat ar fars e c'haller ober an toaz.
Daou zoare pennañ zo da fardañ empanadas : doare [[Galiza]] (bras) pe doare [[Suamerika]] (bihan).
Evit ober empanadas doare Galiza eo ret lakaat un toaz war ar bladenn-forn da gentañ. D'an eil, lakait ar fars war ar c'horre ha da echuiñ lakait un toaz all da goloiñ ar fars. Serrit an empanada war ar ribl. Evit ober-se, grit plegoù bihan gant ar bizied (evit ar re varrek war ar gegin) pe flastrit dousig ar ribl gant ur fourchetez evit bodañ an daou du. Gallout a reer kinklañ ar c'horre gant restajoù toaz.
Evit ober empanadas bihan, lakait war pep lodenn toaz un tamm fars war an eil tu ha plegit anezhañ gant an tu egile evit ober ur framm hanter-loar. Serrit an empanada.
Gallout a reer poazhañ an empanadas e-barzh ar forn (mod Galiza) pe fritañ anezhe dindan heoul (mod Suamerika). Evit poazhañ e-barzh ar forn, gallout a reer livañ gant vioù evit kinklañ ar c'horre a-raok poazhañ.
==Skeudennoù==
<gallery widths="150px" heights="150px" perrow="5">
Skeudenn:Empanada - Stu Spivack.jpg|
Skeudenn:Empanada Gourmet.jpg|
Skeudenn:Argentine-woman-making-empanadas.JPG|
Skeudenn:EmpanadaFry.jpg|
</gallery>
== An ''Empanada'' hervez ar vro ==
=== Galiza ha Portugal ===
E [[Galiza]] ha [[Portugal]] ez eo an ''empanada'' ur [[pastez]] bras, ennañ [[toun]] pe [[sardin]] pe [[moru|voru]] pe [[lounezhenn]]où [[moc'h]] pe [[chorizo]], mesket gant [[tomatez]], [[ognon]] ha [[kignen]]. Ur wech poazh e vez troc'het a dammoù bihan.
=== Inizi Balearez ===
E Majorka (Inizi [[Balearez]]) ez eo ar ''panades'' ha ''cocarrois'', goastelligoù bihan, ennañ kig, pesked pe legumaj en ur stumm ront pe karrez.
=== Arc'hantina ===
Da vare ar [[Koraiz|C'horaiz]] e vez fardet "empanadas de Cuaresma", toun pe gig-[[rinkin]]ed enno.
==== [[Tucumán]] ====
Er proviñs-se e vez Festival Broadel an ''Empanada'' bep bloaz e miz [[Gwengolo]] e kêr [[Famaillá]].
[[Rummad:Meuzioù]]
[[Rummad:Meuzioù Galiza]]
[[Rummad:Boued Spagn]]
[[Rummad:Boued Portugal]]
[[Rummad:Meuzioù Arc'hantina]]
g20cyayk23jmycw108d582fnby22af1
Francisco Franco
0
91861
2189337
2084017
2026-04-28T08:59:40Z
Llydawr
145
2189337
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Francisco Franco 1930.jpg|thumb|upright=1.2|Francisco Franco e 1930.]]
'''Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde''', ent-berr '''Francisco Franco''' ([fɾanˈθisko ˈfɾaŋko]), ganet d’ar [[4 a viz Kerzu]] [[1892]] e [[Ferrol]] ([[Galiza]]) ha marvet d'an [[20 a viz Du]] [[1975]] e [[Madrid]], a oa ur jeneral [[Arme Spagn|spagnol]]. Tizhout a reas ar galloud evel ezel pennañ al luskad eus an [[Tu-dehou pellañ]] anvet [[Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de Ofensiva Nacional-Sindicalista|ar Falañs]]. Penn Stad [[Spagn]] a voe etre [[1939]] ha [[1975]] ma renas e vro evel un [[diktatour]] (graet e vez ar renad [[frankoouriezh|frankoour]] eus ar marevezh-se) gant an titl a ''[[Caudillo]]'' (sturier): ''Generalísimo Francisco Franco, Caudillo de España por la Gracia de Dios'' (ar Jeneralisim Francisco Franco, Sturier Spagn dre c'hras Doue).
Alies e vez keñveriet gant diktatour Portugal [[António de Oliveira Salazar]].
== E vuhez ==
Franco a oa ganet en ur familh soudarded, ha daoust ma felle dezhañ servijout er [[morlu]] ez eas da soudard en arme zouar. Kemer a reas perzh e [[Brezel ar Rif]] e [[Maroko spagnol|Maroko]], hag e teuas da vezañ jeneral yaouankañ Europa e 1926<ref name="spa">{{cite web |url=http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/2WWfranco.htm|publisher=Spartacus.Schoolnet.co.uk|title=Francisco Franco|accessdate=2 December 2009}}</ref>. Goude e zistro er vro-benn e renas mougadur feuls un harz-labour renet gant an [[Anarkouriezh|anarkourien]] e 1934, dindan gouarnamant mirour [[Niceto Alcalá-Zamora|Alcalá-Zamora]]. Da-heul savidigezh ur gouarnamant [[Talbenn ar Bobl (Spagn)|Talbenn ar Bobl]], ennañ strolladoù disheñvel eus an tu kleiz, e kreskas ar feulster er vro. Kreñvoc'h e teuas ar feulster da vezañ etre ar strolladoù emsaverien bolitikel pa oa drouklazhet unan eus pennoù al luskad mirour er parlamant, [[José Calvo Sotelo]], da zialañ muntr [[José Castillo (Brezel diabarzh Spagn)|José Castillo]]<ref>Beevor, Anthony. ''The Spanish Civil War''. London: Penguin, 1982. p 49.</ref>. Franco hag e geniriennerien a implijas marv Calvo evel o digarez da loc'hañ ar brezel, daoust m'o doa dija savet o steuñv d'en em sevel<ref>Beevor, Anthony. ''The Spanish Civil War''. London: Penguin, 1982. p 51.</ref>.
[[Restr:Franco dando un discurso en Éibar en 1949.jpg|thumb|Franco o prezegenniñ en [[Éibar]] e 1949.]]
Franco hag an arme a glaskas seveniñ un taol-Stad a-enep gouarnamant an Talbenn broadel. C'hwitañ a reas an taol-Stad ha tarzhañ a reas [[Brezel diabarzh Spagn]]. E-pad ar stourm etre ar vroadelourien hag ar Republikaned e teuas Franco da vezañ penn e gostezenn. Goude m'en doe gounezet ar brezel diabarzh gant skoazell vilourel [[Italia]] hag [[Trede Reich|Alamagn]] e tivodas Parlamant Bro-Spagn. Diazezañ a reas neuze un diktatouriezh eus an tu-dehou a badas betek 1978, pa oa savet ur [[Bonreizh|vonreizh]] nevez. E-doug an [[Eil Brezel-bed]] e heulias Franco, ent-ofisiel, ur politikerezh divrezelekaerezh ha diwezhatoc'h ur politikerezh neptuegezh, abalamour ma ne oa ket adsavet Spagn diwar distrujoù bras ar brezel diabarzh. Koulskoude e harpas emouestlidi ar [[rannarme c'hlas]] a stourmas a-du gant armeoù [[Ahel Roma-Berlin-Tokyo|an Ahel]] e [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]]. Displijout a rae kenañ da [[Fulgencio Batista]], a ginnigas, e-pad an Eil Brezel-bed, ur gevredadenn etre ar [[Stadoù-Unanet]] ha broioù [[Suamerika]] da argadiñ Spagn ha diskar renad Franco<ref>[https://web.archive.org/web/20130826011532/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,802544,00.html "Batista's Boost"], ''Time'', {{Nowrap|January 18}}, 1943. Retrieved {{Nowrap|March 2}}, 2010.</ref>.
Goude fin an [[Eil Brezel-bed]] e talc'has Franco e c'halloud e Bro-Spagn a-drugarez da vuzulioù strizh : lemel en un doare sistematek ar soñjoù eneberezh dre gontrollerezh ar c'hazetennoù ha rediezh an dud<ref>Sinova, J. La censura de prensa durante el franquismo/ The Media Censorship During Franco Regime. Random House Mondadori. ISBN 84-8346-134-X.</ref>{{,}}<ref>Lázaro, A. ''James Joyce's encounters with Spanish censorship'', 1939–1966. Joyce Studies Annual, 1 Jan 2001.</ref>, prizoniañ an enebourien d'e ideologiezh e kampoù er vro a-bezh (evel ''Los Merinales'' e Seville, ''San Marcos'' e León, ''Castuera'' e Extremadura, ha ''Miranda de Ebro'')<ref>Rodrigo, J. ''Cautivos: Campos de concentración en la España franquista, 1936–1947'', Editorial Crítica.</ref>, al labour ret er prizonioù<ref>Gastón Aguas, J. M. & Mendiola Gonzalo, F. (eds.) "Los trabajos forzados en la dictadura franquista: Bortxazko lanak diktadura frankistan." ISBN 978-84-611-8354-8</ref>, hag implij ar c'hastiz a varv hag eus kastizoù prizon pounner da zibennadiñ e enebourien bolitikel<ref>Duva, J. ''Octavio Alberola, jefe de los libertarios ajusticiados en 1963, regresa a España para defender su inocencia'' Diario El País, 9 November 1998</ref>. E-pad ar [[Brezel yen]] e savas ar [[Stadoù-Unanet]] ur c'hevredad diplomatek ha kenwerzh gant Bro-Spagn, abalamour da bolitikerezh enepkomunour Franco. Ar prezidant amerikan [[Richard Nixon]] a evas memes da yec'hed Franco<ref>John T. Woolley and Gerhard Peters, [http://www.presidency.ucsb.edu/ws/index.php?pid=2693 Toasts of the President and General Francisco Franco of Spain at a State Dinner in Madrid], The American Presidency Project. Santa Barbara, California: University of California (hosted), Gerhard Peters (database). Lennet enlinenn d'ar 24 a viz Mae 2008.</ref>, ha, goude marv Franco, e tisklêrias : ''«Ar jeneral Franco a oa ur mignon hag ur c'hevredad leal eus ar Stadoù-Unanet»''<ref>''New York Times''. "Nixon Asserts Franco Won Respect for Spain." 21 a viz Du 1975, Gwener, p 16.</ref>. Goude e varv e krogas Bro-Spagn da vont tamm-ha-tamm trema an demokratiezh. Hiziv e vefe difennet gant al lezenn arouezioù renad Franco, evel an ardamezioù broadel a veze implijet dindan e renad pe ar banniel e erer impalaerel, e Bro-Spagn{{Daveoù a vank}}.
[[Restr:Portada de Arriba, 20 de noviembre de 1975.png|thumb|20 a viz Du 1975, kazetenn o embann marv Franco.]]
== Marv ha kudenn ar c'horf ==
D'ar [[24 a viz Here]] [[2019]] e voe fiñvet relegoù Franco ha beziet anezho e bez e wreg en Mingorrubio, beziet e oa bet hag un-dro e-pad ul lid prevez<ref>https://www.theguardian.com/world/2019/oct/23/francos-remains-to-finally-leave-spains-valley-of-the-fallen</ref>.
== Pennadoù kar ==
* [[Brezel Spagn]]
== Notennoù ==
{{Commons|Category:Francisco Franco}}
{{daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Franco, Francisco}}
[[Rummad:Istor Spagn]]
[[Rummad:Politikourien Spagn]]
[[Rummad:Diktatourien]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1892]]
[[Rummad:Marvioù 1975]]
[[Rummad:Francisco Franco]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
0tdyzyuvdwndwl4ug9akteji5kayv3l
Dañs-tro
0
95020
2189258
2133334
2026-04-27T13:39:45Z
MrEliott35
91192
/* Heuliad */ resisoc'h met n'eo ket echu
2189258
wikitext
text/x-wiki
[[File:Gavotte.jpg|thumb|upright 1.4|''Dañs-tro'' – Engravadur eus 1880.]]
An '''dañs-tro''', pe '''dañs a-dro''', pe '''[[gavotenn]]''' alies, zo un anv hollek roet d'un toullad dañsoù breizhek.
An dud a zañs en ur c'helc'h, a-wechoù en ur chadenn digor, dorn an eil e dorn egile, ur plac'h etre daou baotr pa c'haller, en ur vont a zehoù da gleiz. Ne fiñv ket nemeur an daouarn.
Dañset e veze an dañsoù-tro ouzh son ar [[binioù]] hag ar vombard, pe hini an [[akordeoñs]] hag an dreujenn-gaol, pe c'hoazh ouzh kan ar ganerien, ar c'haner hag an diskaner(ien). ''Gwelout [[kan ha diskan]].''
==Anv==
Alies e vez graet gant an anv gavotenn, goude ma n'eus darempred ebet gant ar « gavotte » a orin gall hag an dañsoù heñvelanvet a vez dañset e Breizh. Implijet e vije bet ar ger gant diavaezidi a gave heñvelderioù etre dañs breizh hag ar gavotenn-lez. Kavet e vez ar ger ''kavotenn'' e geriadur [[Gregor Rostren]] hag implijet e veze e tolead kemper en XVIIIvet kantved. E Kerne-Uhel ne veze graet nemet gant ar ger dañs-tro.
==Heuliad ==
Ar gavotennoù a vez sonet ha dañset peurvuiañ en heuliadoù ha teir lodenn enne:
* an ''ton simpl'' (pe ''ton kentañ'', pe ''ton berr''),
* an ''tamm kreiz'' (pe ''tamm diskuizh'', pe ''bal''), div lodenn enne;
* an ''ton doubl'' (pe ''ton diwezhañ'', pe ''ton hir''),
Hervez an hengoun ingal goude an heuliad e oa kalz al lodennoù :
* Dañs ar Poudoù fer (ur gavotenn gant cheñch-tu)
* Jilgodenn
* Pach-pi
* Kost-ar-c'hoad
* An ton tripl
== Skouerioù ==
Setu amañ ur sell war an doareoù gavotennoù hengounel a glever e Breizh :
{|
|-
| [[Restr:Dañs-tro Poc'her.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Dañs-tro Pourled.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn Aven.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn Bidar.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn Dardoup.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn G Leon.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn Glazik.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn Kab.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn Kalanel.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn Plougastell.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn Rouzig.png|700px]]
|-
|<hr>
|-
| [[Restr:Gavotenn Vigoudenn.png|700px]]
|-
|}
== Levrlennadur ==
*Jean-Michel Guilcher, ''La tradition populaire de danse en Basse-Bretagne'', MOUTON 1963.
==Liammoù diavaez==
* {{cite web|url=http://www.youtube.com/watch?v=bTF2V85deWQ&feature=share |title=Tud o tañsal ar gavotenn e kreiz-kêr Lannuon|accessdate=21 C'hwe 25}}
==Gwelet ivez==
* ''[[Pelec'h ez ez 'ta, Tonton Laou]]''
[[Rummad:dañsoù Breizh]]
cqozlf3w73luku69aoj24n6dmbv951l
Christopher Lee
0
102999
2189265
2074138
2026-04-27T14:30:47Z
Mhegho
91193
ouzhpennet 'meus titouroù
2189265
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Dracula 1958 c.jpg|thumb|upright=1.4|Lee evel penntudenn ''[[Dracula (film 1958)|Dracula]]'' (1958), alese ar skeudenn a vez eus ar sunerien-gwad hiziv-an-deiz c'hoazh er sevenadur pobl<ref>J. Gordon Melton. ''The Vampire Book: The Encyclopedia of the Undead'', p. 247. Visible Ink Press {{ISBN|978-0-8103-2295-0}}</ref>.]]
{{Commonscat|Christopher Lee}}
'''Sir Christopher Frank Carandini Lee''' zo un [[aktor|aktour]], produer, kanner, sonner ha luc'hskeudenner soaz. Hennezh oa bet ganet d'ar [[27 a viz Mae]] [[1922]] e Belgravia (e [[Londrez]]) ha marvet e Chelsea (e Londrez) d'ar 7 a viz Even 2015.
Christopher Lee oa unan eus ar speriusañ aktourerien saoz gant 225 film c'hoariet gantañ enno. Mil-vrudet eo ivez evit e raktresoù arz a gleiz hag a zehoù.
Bed ar sinema en deus diskleriet anezhañ pa oa o c'hoari ar c'hont Drakula er film ''[[:fr:Le_Cauchemar_de_Dracula|Gwallhunvre Drakula]]'' embannet e 1958 gant ar studioù ''[[:fr:Hammer_Film_Productions|Hammer Film Production]]'' hag e-barzh ar filmoù kentañ. Da c'houde e c'hoarie e filmoù spontus evel ''[[:fr:L'Homme_au_pistolet_d'or_(film)|Ar paotr e bistolenn aour]]'' evit c'hoari ''Fañch Skaramanga,'' an hini drouk, a-drugarez d'e vouez don ha d'e neuz vat.
E fin e vuhez aktour en deus c'hoariet e pikoll-produadur e-giz ''[[:fr:Sleepy_Hollow_(film)|An Toull Skuizh]]'' hag e-barzh sagaoù brudet d'an holl : ''[[:fr:Star_Wars|Brezel ar Stered]]'' e-lec'h e vez c'hoariet ar [[:fr:Comte_Dooku|c'hont Dooku]] gantañ, hag ''[[Aotrou ar Gwalennoù|Aotroù ar Gwalennoù]],'' e-lec'h e vez c'hoariet an hudour [[:fr:Saroumane|Sarouman]].
Gwazour kuzh e voe e-pad an [[Eil Brezel-bed]] a-raok mont da vezañ aktor.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lee, Christopher}}
[[Rummad:Aktourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1922]]
ido2zfv80yd0y8zq06svyfbn47qzigw
2189280
2189265
2026-04-27T17:45:09Z
Dishual
612
2189280
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Dracula 1958 c.jpg|thumb|upright=1.4|Lee evel penntudenn ''[[Dracula (film 1958)|Dracula]]'' (1958), alese ar skeudenn a vez eus ar sunerien-gwad hiziv-an-deiz c'hoazh er sevenadur pobl<ref>J. Gordon Melton. ''The Vampire Book: The Encyclopedia of the Undead'', p. 247. Visible Ink Press {{ISBN|978-0-8103-2295-0}}</ref>.]]
{{Commonscat|Christopher Lee}}
'''Sir Christopher Frank Carandini Lee''' zo un [[aktor|aktour]], produer, kanner, sonner ha luc'hskeudenner soaz. Hennezh oa bet ganet d'ar [[27 a viz Mae]] [[1922]] e Belgravia (e [[Londrez]]) ha marvet e Chelsea (e Londrez) d'ar 7 a viz Even 2015.
Christopher Lee oa unan eus ar speriusañ aktourerien saoz gant 225 film c'hoariet gantañ enno. Mil-vrudet eo ivez evit e raktresoù arz a gleiz hag a zehoù.
Bed ar sinema en deus diskleriet anezhañ pa oa o c'hoari ar c'hont Drakula er film ''[[:fr:Le_Cauchemar_de_Dracula|Gwallhunvre Drakula]]'' embannet e 1958 gant ar studioù ''[[:fr:Hammer_Film_Productions|Hammer Film Production]]'' hag e-barzh ar filmoù kentañ. Da c'houde e c'hoarie e filmoù spontus evel ''[[:fr:L'Homme_au_pistolet_d'or_(film)|Ar paotr e bistolenn aour]]'' evit c'hoari ''Fañch Skaramanga,'' an hini drouk, a-drugarez d'e vouez don ha d'e neuz vat.
E fin e vuhez aktour en deus c'hoariet e pikoll-produadur e-giz ''[[:fr:Sleepy_Hollow_(film)|An Toull Skuizh]]'' hag e-barzh sagaoù brudet d'an holl : ''[[Star Wars]]'' e-lec'h e vez c'hoariet ar [[:fr:Comte_Dooku|c'hont Dooku]] gantañ, hag ''[[Aotrou ar Gwalennoù|Aotroù ar Gwalennoù]],'' e-lec'h e vez c'hoariet an hudour [[:fr:Saroumane|Sarouman]].
Gwazour kuzh e voe e-pad an [[Eil Brezel-bed]] a-raok mont da vezañ aktor.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lee, Christopher}}
[[Rummad:Aktourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1922]]
np60u2d730xeuhnefdpozfjd29zxcy8
Henri Delacoux de Marivault-Emeriau
0
104442
2189332
2072748
2026-04-28T08:58:10Z
Llydawr
145
2189332
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Skeudenn:Henri Delacoux de Marivault-Emeriau.jpg|thumb|right|200px|Henri Delacoux de Marivault-Emeriau]]
'''Henri Delacoux de Marivault-Emeriau''' a oa bet ganet d'an [[22 a viz Mezheven]] [[1821]] e [[Châteauroux]] hag aet e oa da Anaon d'ar [[26 a viz Du]] [[1910]] e [[Pariz]].
Tremenet en devoa e vicher a-bezh er morlu adalek [[1837]] betek ar [[14 a viz Genver]] [[1881]] ma oa bet aotreet da vont war e leve, goude bezañ bet anvet da gabiten lestr d'an [[2 a viz Kerzu]] [[1864]].
Pa oa bet roet e zilez gant [[Émile de Kératry]] e oa bet anvet '''Henri Delacoux de Marivault-Emeriau''' e penn [[Kamp Koñli]] dre zekred ar [[7 a viz Kerzu]] [[1870]], roet e oa bet dezhañ ar rez a jeneral rannarme war un dro, hag eñ da zont da vezañ trede pennrener [[Arme Breizh]]. Dindan e veli eo o devoa staget, d'an [[12 a viz Kerzu]] [[1870]], ar miliadoù a soudarded eus [[Breizh]] da guitaat al lec'h milliget-se a denne kentoc'h d'ur gêr fank eget d'ur c'hamp aozet mat.
Roet e voe dezhañ ar rez a gomander en Urzh broadel al [[Lejion a enor]] d'an [[29 a viz Eost]] [[1872]].
{{DEFAULTSORT:Delacoux de Marivault-Emeriau, Henry}}
[[Rummad:Jeneraled Bro-C'hall]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1821]]
[[Rummad:Marvioù 1910]]
1tu9ny6epn71svwljj4tby72j0auig5
Auxerre
0
104480
2189303
2160505
2026-04-28T02:25:04Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2189303
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Auxerre
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = Rue de l'Horloge (Auxerre) et la Tour de l'Horloge (2008).jpg
| alc'hwez = Tour an horolaj er c'hreiz-kêr.
| ardamezioù = Blason de la ville de Auxerre (Yonne).svg
| logo =
| bro =
| rannvro = [[Bourgogne-Franche-Comté]]
| departamant = [[Yonne (departamant)|Yonne]] <small>''([[prefeti]])''</small>
| arondisamant = [[Arondisamant Auxerre|Auxerre]] <small>''([[pennlec'h]])''</small>
| kanton = [[Pennlec'h]] pevar c'hanton :<br />[[Kanton Auxerre-1|Auxerre-1]]<br />[[Kanton Auxerre-2|Auxerre-2]]<br />[[Kanton Auxerre-3|Auxerre-3]]<br />[[Kanton Auxerre-4|Auxerre-4]]
| etrekumuniezh = Communauté de l'Auxerrois
| bro velestradurel =
| cp = 89000, 89290
| maer = Guy Ferez
| amzer-gefridi = 2014-2020
| gorread = 49.95
| hedred = 3.5672
| ledred = 47.7986
| uk =
| ubi = 93
| ubr = 217
| lec'hienn web = [http://www.auxerre.com/ auxerre.com]
}}
'''Auxerre''' (distagadur [[LFE]]: [o.sɛʁ]) eo pennlec'h [[departamant gall|departamant]] ar [[Yonne (departamant)|Yonne]] e [[Bro-C'hall]]. 36 200 a dud a oa o chom e kêr e 2010 ha 92 937 en tolpad-kêr.
[[Restr:1240-Auxerre.jpg|thumb|left|Ar stêr Yonne en Auxerre.]]
==Douaroniezh==
War lez kornog ar stêr Yonne emañ kêr Auxerre, etre Sens ha Paris ouzh an norzh hag Avallon ha Autun ouzh ar c'hreisteiz.
==Anv==
=== Stummoù skrivet ===
* '''Autisiodor''' (It. Ant.)
* '''Avtessioduro''' (Taolenn Peuntinger; ''CILn'' XVII, 2, 490)
* '''Avtosidorvm''' (Amm. Marcellin)
* '''Avtissiodvrensivm Civitas''' (CIL, XIII, 921)
* '''Civitas Avtissiodorvm''' (Not. Gall)
* '''Autisiodorense Oppidum'''
* '''Authiciodero, Auteciodero, Auticiodero''' (Kronikenn Fredegarius)
* '''Autis(s)iodurum''' (Jonas de Bobbio, ''Vita S. Colombani'')
* '''Avtixiodiro, Avtiziodiro, Avtixiodero''' (pezhioù moneiz)
*'''Autcedre, Auceurre''' (<abbr>xiv<small>t</small></abbr>)
*'''Auxerre''' (<abbr>xvi<small>t</small></abbr>).
=== Gerdarzh ===
* diouzh an anv den galian ''Autessios'', ha diouzh ''duros'' = kreñlec'h<ref>Dauzat ha Rostaing, p. 40</ref>
==Istor==
Bro Auxerre e oa ul lodenn eus pobl anvet ''Senones'' = Senoned (= ''ar re henañ'')<ref>cf Meven Mordiern</ref>.
Auxerre a zo bet freuzet gant Attila, hag aloubet goude se gant Clovis.
Dont e reas da vezañ kêrbenn ur gontelezh .
== Ardamezioù ==
"''en glazur hadet gant kanochennoù en aour, e leon ivez en aour, krabanet ha teodet en gul''"
== Monumantoù ==
== Tud ==
Douaret eo en Auxerre ar skrivagner evit ar c'hoariva [[Gwilhou Kergourlez]] hag e wreg [[:fr:Nina Vidrovitch]].
==Sportoù==
*[[AJ Auxerre]], skipailh football.
==Gevellerezh==
Gevellet eo Auxerre gant:
* [[Greve in Chianti]] ({{Italia}})
* [[Płock]] ({{Polonia}})
* [[Redditch]] ({{Bro-Saoz}})
* [[Rosko]] ({{Breizh}})
* [[Sankt Amarin]] ({{Elzas}})
* [[Varaždin]] ({{Kroatia}})
* [[Worms]] ({{Alamagn}})
==Levrlennadur==
*Jean-Charles Picard ː ''Topographie chrétienne des cités de la Gaule, des origines au milieu du VIIIè siècle. VIII. Province ecclésiastique de Sens (Lugdunensis Senonia)''. De Boccard. Paris. 1992
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Auxerre}}
* [https://web.archive.org/web/20060511184906/http://www.auxerre.com/ Lec'hienn kêr]
* [http://www.ot-auxerre.fr/ Lec'hienn ti an douristed]
[[Rummad:Kumunioù Yonne]]
[[Rummad:Pennlec'hioù departamantoù Bro-C'hall]]
ig8dxelurjt2n3ha6m34pb8yqzwwzmu
Leon ar Berr
0
110456
2189302
2188320
2026-04-27T22:25:33Z
~2026-25762-56
91212
Buhez ha rannvroelouriezh
2189302
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Photo d'Abalor (Léon Le Berre).jpg|thumb]]
'''Leon ar Berr''', ''Léon Le Berre'' er marilhoù-kêr, bet ganet d'an [[30 a viz Gwengolo]] [[1874]] en [[An Erge-Vihan|Erge-Vihan]] (staget ouzh [[Kemper]] e [[1960]]) ha marvet d'ar [[4 a viz Kerzu]] [[1946]] e [[Roazhon]], a oa ur [[kazetennerezh|c'helaouenner]] breizhat, hag ur skrivagner. Pa oa mignon bras da d-[[Taldir]] e skoazellas anezhañ a-zevri el [[luskad rannvroelour Breizh|luskad rannvroelour breizhat]] hag er [[Goursez Breizh]] ma voe un penn araok enni. ''Abalor'' a voe e [[anv-barzh]] hag e anv-pluenn pennañ. Implij a reas ''Armel d’Ergué'' ha ''Tête en l’air'' ivez.
== Buhez==
Ur [[stal-kenwerzh]] a zalc’he e dud e bourc’h an Erge-Vihan, met ne voe ket desavet e brezhoneg ganto. Kaset e voe d’ober e studioù e skolaj Sant-Salver, e Redon hag ez eas da [[Skol-veur Roazhon]] evit studiañ al Lennegezh hag ar Gwir.<br>
Eno e kejas gant ur bochad studierien, entanet gant Breizh, Frañsez Jaffrennou, Olier Gwion ha Victor Nouël de Kerangué, en o zouez. Pa voe krouet [[Breuriez ar Studierien Vreton]], e 1901, e voe lakaet en he fenn.<br>
Er momed-se e voe krouet ar [[pemdezieg]] ''L’Ouest-Éclair'', ken ez eas da gendrec’hiñ e bennoù degemer pennadoù brezhonek ingal.<ref>''Bolonte Doue'', pennad kentañ e 1901.</ref>.
E 1901 ez eas gant Taldir hag tud all, evel [[Frañsez Vallée]], [[Anatol ar Braz]] da v-[[Merthyr Tudful]] evit bezañ degemeret evel Barzh gant Gorsedd Barzhed Bro-Gembre hag eno e tisklêrias ma kemere ‘’Abalor''<ref>Diwar anv ar sant paeron en Erge-Vihan, mab [[Alor]] > Abalor.</ref> da anv-barzh. E Gwengolo 1901 e kemeras perzh e krouidigezh ofisiel<ref>Anavezet e voe un nebeud barzhed e 1899 e Bro-Gembre ken e weler ar bloaz-se roet da hini krouidigezh ar Goursez.</ref> Goursez Breizh e [[Gwengamp]] ha lakaet e voe da zrouiz. E miz Kerzu 1902 e beajas da [[Dulenn|Zulenn]] evit kemer perzh er [[Kendalc’h Etrekeltiek|C'hendalc’h Etrekeltiek]] hag e kejas gant [[Douglas Hyde]] ha mignoned vras e chomont a-hed ar bloavezioù. Kavout a reas ur post kelenner war ar galleg e [[Iwerzhon|Bro-Iwerzhon]] ha ne zistroas ket a-raok 1905.<br>
E-pad an daou bloaz goude e kenlabouras gant Taldir evit sevel pennadoù er c’hazetennoù krouet gant e vignon e Karaez abaoe 1904. Mont a reas da rener ar c’helaouennoù ‘’L’Arvor'' ha ''Le couurrier morbihannais’', e [[Gwened]], a-raok prenañ digant [[James Montjarret de Kerjégu]], ar sizhunieg ''L’Union maritime et agricole’’. A-drugarez d’an arc’hant dastumet diwar atiz Anatol ar Braz ha Teodor Botrel e c’hellas kas skouerennoù evit netra d’ar soudarded vrezhon enluet e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]] hag a vourre kaout keloù eus o broioù.
Goude an ehan a zo ret d’ar Goursez, pa vez ar brezel o ren, Abalor, asamblez gant [[Erwan Berthou]], Drouiz-meur ha Taldir, Drouiz skoazeller, a c’halvas izili Skolaj ar Varzhed da labourat en-dro ha da nevesaat reolennoù diabarzh ar genvreuriezh.<br>
E 1926 e respontas da [[Anatole de Monzie]] a embanne e tlefe bezañ lakaet ar brezhoneg da vervel evit kas unaniezh Bro-C’hall da-benn, da gentañ dre e gazetenn, met dre ur c’hampagn e kelaouennoù Breizh a-bezh ivez ken e lakaas da sevel ur gwir skriddael a-enep ar ministr.<br>
E 1928 e tleas serriñ e embregerezh gwask e Kemperle hag ez eas da Roazhon evit mont da gelaouenner e ''L’Ouest-Éclair’'. Ne dizhas ket al live ma oa en e soñj pignat, pa ne veze ket lezet skrivañ estreget kronikenn ar barnedigezhioù. Koulskoude e c'helle kinnig nevezintioù diwar-benn ar sevenadur breizhek, kendalc’hioù ha gouelioù, re Goursez Breizh en o zouez.
Mervel a reas pell eus e Gerne genidik, un tammig harluet eus ar brezhonegva.
== Oberiantizoù ==
Pa oa ur c’helaouenner e c’hoarias gant levezon ar wask e-barzh « emgann ar mennozhioù » a-feur ma kreske niver an dud desket e Breizh.Gant e remzad e teuas muioc’h a varregezhioù evit kehentiñ gant ar broioù estren, broioù Breizh-Veur hag Iwerzhon da gentañ. Sevel liammoù gant Kelted tramor a voe ur bal eztaolet dre an [[hollgeltiegezh]], met ur bal sevenadurel nemetken.<br>
A-raok ma voe tapet un tammig poez gant ar vroadelouriezh vrezhon e 1932 e veze kreñvig a-walc’h al luskad rannvroelour e Breizh, pa lakae embann pennadoù er c’helaouennoù ha pa oa tomm dilennidi zo gant ar rannvroelouriezh.
Gantañ ha [[Taldir Jaffrennou]] e voe savet ar gelaouenn trimiziek [[An Oaled]] (istitlet''Le Foyer breton'') e galleg hag e brezhoneg, embannet etre 1928 ha 1939.
==Oberennoù==
===E brezhoneg===
* [[1910]] : ''Istor Breiz hag ar C'helted'', sinet ''Trivarz'', kenskrivet gant [[Erwan Berthou]] ha [[Paul Diverrès]], Pariz, Le Dault.
* [[1911]] : ''Sinadur an Eil Testamant'', Karaez, [[Ar Bobl]], 1911. Pezh-c'hoari.
* [[1913]] : ''Ar verc'h he divreac'h mougn'', An Oriant, Le Pays breton. Pezh-c'hoari.
===E brezhoneg hag e galleg===
* [[1905]] : ''Ar Gwir Treac'h d'ar Gaou'', [[Pariz]], Le Dault. Pezh-c'hoari
===E [[galleg]]===
* [[1901]] : ''Fleurs de Basse-Bretagne (Bleun a Vreiz-Izel)'', Roazhon, Simon. Kontadennoù.
* [[1902]] : ''Nuptialia'', Gwened, Lafolye.
* [[1904]] : ''Les épousailles de Brébiot'', Gwened, Lafolye. Pastoralenn e galleg-krenn.
* [[1913]] : ''Français de Quimper'', An Oriant, [[Le Pays breton]]. Komedi.
* [[1926]] : ''La circulaire de Monzie contre l'enseignement du breton''.
* [[1928]] : ''Guide illustré de Quimperlé et de la région des collerettes''.
* [[1935]] : ''Le 145{{e}} anniversaire du [[traité de la Mabilais]]''.
* 1935 : ''La Parure du vieux Rennes''.
* 1935 : ''Un grand évêque gallo-romain, [[saint Melaine]]''.
* [[1936]] : ''Bretagne d'hier'', Roazhon, [[L'Ouest-Éclair]].
* [[1945]] : ''Les Chevaliers de la Table Ronde. Épisodes de la légende celtique'', rakskrid gant [[Ronan Caerléon]], Landerne, Brittia.
== Levrlennadurezh ==
* [[Ronan Caouissin]], ''Bretons d’aujourd’hui'', 1935
* Lukian Raoul, ''Geriadur ar skrivagnerien hag ar yezhourien'', Embannadurioù Al Liamm, 1992. Pennad Le Berre, Léon.
* [[Michel Nicolas]], ''Histoire de la revendication bretonne'', Coop Breizh, 2007.{{ISBN|9782843463129}}
== Pennadoù nes ==
* [[Frañsez Jaffrennou]]
* [[Goursez Breizh]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
{{Wikimammenn|Oberour:Leon ar Berr}}
{{DEFAULTSORT:Berr, Leon ar}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1874]]
[[Rummad:Marvioù 1946]]
[[Rummad:Kazetennerien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Izili ar Goursez]]
[[Rummad:Kemper]]
fkoi5bxz6mjheu7l3hdeab1xmkp1svs
Hewlêr
0
111461
2189301
1958224
2026-04-27T21:19:31Z
CommonsDelinker
424
Lamet kuit eo bet ar restr ''Erbil_Montage_2014.png'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Polarlys evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Erbil Montage 2014.png|]]
2189301
wikitext
text/x-wiki
'''Hewlêr''' ([[kurdeg]]: ھەولێر ''Hewlêr''; [[arabeg]]: اربيل ''Arbil''; [[turkeg]]: ''Erbil''; [[asirianeg]]: ܐܪܒܝܠ ''Arbela'') eo kêr-benn ar [[Kurdistan Irak|Stad emren kurd en Iraq]]. War-dro 1.5 milion a dud a oa o vevañ enni e [[2013]].
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Arbil}}
[[Rummad:Kurdistan]]
o9ybexb26bwcmg6wpouhshy4tx6qril
Louis Duchesne
0
115559
2189334
1959039
2026-04-28T08:58:43Z
Llydawr
145
2189334
wikitext
text/x-wiki
[[File:Louis Duchesne 1911.jpg|thumb|An aotrou Louis Duchesne e-pad e zegemer en Akademiezh C'hall d'ar 26 a viz Genver 1911.]]
An aotrou chaloni '''Louis Marie Oliver Duchesne''' ({{IPA|[dyʃɛn]}}), bet ganet e [[Sant-Servan]] d'an [[13 a viz Gwengolo]] [[1843]] hag aet da Anaon d'an [[21 a viz Ebrel]] 1922 e [[Roma]], a oa un den a Iliz, istorour, istorour an Iliz, arkeologour ha lizheregour. Beziet eo e Sant-Servan.
==E vuhez==
E dud e oa Jacques Duchesne hag Anne Marie Gourlay. Kabiten ur vag-vorueta e morioù an [[Douar-Nevez]] e oa e dad. Marvet eo e 1849 pa'z was e vag, an ''Euphémie'', d'ar strad.
Skoliataet e voe Louis e Skolaj ar Galon-Sakr e Sant-Maloù, e kloerdi bihan [[Sant-Meven]] hag e [[Skolaj Sant-Charlez Sant-Brieg]]. Mont a reas da studiañ an deologiezh d'ar [[Skolaj Roman]] (pe [[Skol-veur Gregorian]]) Roma. Beleget e voe e [[1867]].
Kelenn a reas e Skolaj Sant-Charlez eus [[1867]] da [[1871]]. Kuitaat a reas ha mont a reas da Bariz evit studiañ en "École des Carmes" hag en "École Pratique des Hautes Études". Ezel "École archéologique française" Roma e voe eus 1873 da 1876. Degemeret e voe da zoktor war al lizhiri. Goude bezañ nac'het ur post er Skol-veur e kemeras kador istor an Iliz e Skol-uhel Katolik Pariz (Institut Catholique de Paris). Kuitaat a reas e 1883 rak sevel a rae burutelladennoù a-zivout e gelennadurezh. Kelenn a reas neuze istor ha lizheregouriezh en "École Pratique des Hautes Études". E 1895 e voe navet da rener "École archéologique française" Roma. Mirout a reas ar garg-se e-pad 27 vloaz, betek e varv.
Gwelet e veze evel perzhiad skourr "modernour" an Iliz gant ar Pab [[Pi X]]. Lakaet e voe teir levrenn gentañ e ''Histoire ancienne de l'Église'' war roll an oberoù berzet (''index'') e 1912. Tizhet e voe met sentiñ a reas ouzh diviz ar Pab. Ne voe embannet ar pevare levrenn nemet goude e varv.
==Enorioù==
*Doktor ''honoris causa'' Skol-veur [[Cambridge]] e 1896.
*Ezel eus meur a akademiezh en diavaez eus Frañs ([[Berlin]], [[Göttingen]], [[Torino]], [[Roma]]).
*Ezel eus "Académie des Inscriptions et Belles Lettres" e 1888.
*Degemeret en "Académie française" (an Akademiezh C'hall) d'ar 26 a viz Mae 1910 (kador an aotrou cardinal Mathieu).
*Komandour [[Lejion a enor]] Frañs e 1903 (marc'heg e 1895, ofisour e 1900).
Roet eo bet e anv d'ur ru e [[Roazhon]] ha d'ur blasenn e Sant-Servan (kumun [[Sant-Maloù]] bremañ). Traoù a gaver diwar e benn e mirdi Sant-Maloù.
==Skridoù==
*''Mémoire sur une mission au Mont Athos'', gant Charles Bayet, 1870.
*''Le Liber pontificales'', embanndurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz.
*''Étude sur le Liber Pontificalis'', embannadurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz.
*''Origine du culte chrétien'', embannadurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz.
* ''Les anciens catalogues épiscopaux de la province de Tours'', embannadurioù Ernest Thorin, Librairie des écoles françaises de Rome et d'Athènes, Pariz, 1890.
*"La légende de Ste Marie Madeleine", ur pennad e ''Les Annales du Midi'', levenn 5, 1893.
*''Les Premiers Temps de l'État pontifical'' (754-1073), Albert Fontemoing embanner, 1898.
*"Saint Jacques en Galice", ur pennad e ''Les Annales du Midi'', 1900.
*Prezegenn bet distaget e-kerzh al lid-kañv aozet en iliz Campo Santo dei Tedeschi evit ene F. X. Kraus, 1902.
*''Origines du culte chrétien : étude sur la liturgie latine avant Charlemagne'', 1889, 1903
*''Mémoire sur l'origine des diocèses épiscopaux dans l'ancienne Gaule'', 1890
*''Histoire ancienne de l'Église'', 3 vol., 1907-1910
*''Fastes épiscopaux de l'ancienne Gaule'', 2 levrenn, 1907-1910. Kavout a reer an destenn en linenn.
*''Discours de réception à l'académie Française, suivi de la réponse de Étienne Lamy'', Fontemoing embanner, Pariz, 1911.
*''L’Église au Vie siècle'', Boccard, 1925
*''Scripta minora : études de topographie romaine et de géographie ecclésiastique'', embannadur adskouerioù skridoù bet embannet e meur a gelaouenn etre 1886 ha 1923, 1973
*''Correspondance avec madame Bulteau (1902-1922)'', Collection de l'École Française de Rome no 427, École française de Rome, Roma, Gouere 2010.
==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Louis Duchesne}}
==Mammennoù==
*Mille Bretons ''Dictionnaire biographique'' gant [[Jean-Loup Avril]], embannet gant [[Les Portes du Large]], 2002 {{ISBN|2-914612-07-9}}.
{{Porched Breizh}}
{{DEFAULTSORT:Duchesne, Louis}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1843]]
[[Rummad:Marvioù 1922]]
[[Rummad:Istorourien]]
[[Rummad:Beleien]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
ne0nibcbdzj9iv39m7eb8bhuklwj8d6
Henri Dyèvre
0
115849
2189335
2115809
2026-04-28T08:59:07Z
Llydawr
145
2189335
wikitext
text/x-wiki
'''Henri Dyèvre''' a oa un ofisour uhel eus Morlu Frañs, ijinour hidrografour jeneral a gentañ klas (eilamiral), dastumer lec'hanvioù brezhonek.
==E vuhez==
Ganet eo bet d'an [[21 a viz Kerzu]] [[1893]] e [[Gwened]]. Aet eo da Anaon d'an [[28 a viz Mae]] [[1982]] e 16vet arondisamant [[Pariz]]. Beziet eo bet e [[Poullaouen]] d'an [[2 a viz Mezheven]] [[1982]].
Mab oa da Jean-Baptiste Dyèvre, genidik eus [[Landevenneg]] ha da Henriette Marchais, genidik eus [[Daoulaz]].
Studiañ a reas e skolaj [[Sant Frañses Zavier|Sant-Frañsez-Zavier]] e Gwened ha goude e Skol ar Mor evit dont da vezañ ofisour er Morlu. Dont a reas e-maez eus ar Skol e 1912, kentañ eus e rummad.
Prantadoù en deus bet war listri brezel, prantadoù all o kelenn e Skol ar Mor pe o labourat e servijoù ar Morlu.
Bet eo bet war vourzh ar [[morreder]] ''Descartes'' e miz Genver 1914. Diwezhatoc'h e 1914 edo war ar [[bag-kanoliañ|vag-kanoliañ]] ''La Zélée'' e [[Tahiti]]. Betek 1917 e do war ar ''Montcalm'' er [[Mor Ruz]] hag e [[Mor an Antilhez]].
E [[1918]] e voe kaset da Greizenn-vor [[Savannah]] ([[Stadoù-Unanet]]).
E [[1928]]-[[1929]] e voe kabiten ar bagoù-kanoliañ ''La Vaillante '' ha ''L'Engageante'' evit ren labourioù hidrografiezh war aodoù Norzh Bro-C'hall.
E [[Tunizia]] edo etre [[1940]] ha [[1942]].
Anvet eo bet penn-ijinour hidrografour e [[1941]], ijinour hidrografour jeneral a eil klas d'an [[8 a viz Gouere]] [[1942]], ijinour hidrografour jeneral a gentañ klas d'an [[23 a viz Mezheven]] [[1948]].
E penn Servij Hidrografiezh ar Morlu eo bet betek fin e amzer labour (adalek 1946 hervez ''Akademiezh Skiantoù Tramor'', adalek 1953 pe war-dro evit ''EspaceTraditions/École Navale'')
==Labour evit ar brezhoneg==
Gloazet e voe e [[Tahiti]] e-kerzh [[emgann Papeete]] d'an [[22 a viz Gwengolo]] [[1914]]. Eno e teskas brezhoneg war e wele ospital.
E [[1921]]-[[1924]] e roas skoaz da [[Per Mokaer|Ber Mokaer]] dre skrivañ pennadoù gallek evit ''[[Buhez Breiz]]''.
Ren a reas ur skipailh karget da studiañ anvioù-lec'h a-hed an aod tro-war-dro da [[Trebeurden|Drebeurden]] e 1950. Reiñ a reas lusk d'al labour dastum an anvioù-lec'h a-hed aodoù Breizh.
==Enorioù==
Komañdour [[Lejion a enor]] Frañs ([[1949]])
Ofisour an Deskadurezh Publik.
Roet dezhañ medalenn a eil klas servijoù soudardel a-youl-vat e [[1936]].
Dilennet ezel eus rann kentañ Akademiezh ar Skiantoù Tramor d'an 21 a viz Kerzu [[1951]).
Komañdour an Dellezegeh a vor ([[1953]]).
==Mammennoù==
*''Geriadur ar Skrivagnerien ha Yezhourien'' gant Lukian Raoul, Al Liamm,1992, 432 b, skeudennoù.ISBN 2-7368-0034-6
*Lec'hienn ''Espace Traditions/École Navale''
*Lec'hienn Akademiezh Skiantoù Tramor (''Académie des Sciences d'Outre-mer'')
{{DEFAULTSORT:Dyevre, Henri}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1893]]
[[Rummad:Marvioù 1982]]
[[Rummad:Ofiserien]]
[[Rummad:Morluioù]]
[[Rummad:Yezhourien vrezhonek]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
i9ft1b5xx9e3d9od5vz18zl8dws317n
Jorge Amado
0
130166
2189325
2122107
2026-04-28T08:56:15Z
Llydawr
145
2189325
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Jorge Amado - 1997.jpg|thumb|Jorge Amado e 1997]]
'''Jorge Amado''' ([[10 Eost]] [[1912]] - [[6 Eost]] [[2001]]) a oa ur skrivagner eus [[Brazil]].
Ganet e voe en un atant bras e-kichen [[Itabuna]], e kreisteiz [[stadoù Brazil|stad]] [[Bahia]] ha tremen a reas e yaouankiz e porzh [[Ilhéus]], er stad-se ivez. Adalek [[1930]] betek [[1934]] e studias ar [[Gwir (lezenn)|gwir]] e skol-veur [[Rio de Janeiro]]. E romant kentañ, ''O país do carnaval'', a voe embannet e [[1931]], pa oa 18 vloaz. E-pad e studioù e tommas ouzh mennozhioù ar gomunourien. Goude ne zeuas ket da vezañ gwiraour, met en em lakaat a reas da labourat evel kazetenner.
Abalamour d’e vennozhioù e voe harzet Jorge Amado meur a wech. E 1941 e rankas kuitaat Brazil. Repu a gavas en [[Arc'hantina]] hag en [[Uruguay]] ; e 1945 e tistroas d’e vro ha dilennet e voe d’ar vodadenn vonreizhañ, en anv [[Strollad Komunour Brazil]] (PCB), Tri bloaz diwezhatoc’h avat ez eas kuit adarre, war-zu Europa ar wech-se. Bevañ a reas e [[Bro-C'hall]] hag e [[Tchekoslovakia]] . Distreiñ a reas da Vrazil e 1952.
Dilezel a reas e obererezh politikel neuze evit plediñ gant al lennegezh hepken. En e skridoù kentañ e kave abeg er gevredigezh vrazilat. Adalek ar bloavezhioù 1950 e tilezas an temoù-se : goap ha fent, erotegezh ha boazioù relijiel ar bobl a gaver mesk-ha-mesk en e skridoù, ma taolenn buhez ar re baour en deus anavezet e proviñs Bahia. Kalz eus e levrioù zo bet graet filmoù diwarno.
Loreet e voe e obererezh skrivagner gant medalennoù e meur a vro : e 1984 e oa bet anvet da gomandour el [[Lejion a enor]], gant ar prezidant gall [[François Mitterrand]]. Resev a reas ivez ar [[Priz Lenin ar Peoc'h|Priz Stalin evit ar Peoc’h]], e 1951, ar [[priz Camões]], ar priz pouezusañ e bed al lennegezh portugalek, e 1994, ha meur a briz all c’hoazh.
== Oberennoù ==
*''O país do carnaval'' (romant, 1931)
*''Cacau'' (romant, 1933)
*''Suor'' (romant, 1934)
*''Jubiabá'' (romant, 1936)
*''Mar morto'' (romant, 1936)
*''Capitães de areia'' (romant, 1937)
*''[[Vida de Luís Carlos Prestes|O Cavaleiro da Esperança]]'' (Buhez Luís Carlos Prestes) (1942)
*''Terras do sem fim'' (romant, 1943)
*''São Jorge dos Ilhéus'' (romant, 1944)
*''Gabriela, cravo e canela'' (romant, 1958)
*''Os velhos marinheiros'' (romant 1961)
*''Os pastores da noite'' (romant, 1964)
*''Dona Flor e seus dois maridos'' (romant, 1966)
*''Tenda dos milagres'' ) (romant, 1969)
*''Tereza Batista, cansada da guerra'' (1972)
*''Tieta do Agreste'' (romant, 1977)
*''Tocaia Grande'' (romant, 1985)
*''O sumiço da santa'' (romant, 1988)
==Filmoù ==
Filmoù zo bet graet diwar darn eus e romantoù
*''Os pastores da noite''
*''Dona Flor e seus dois maridos''. Er film se e klever ar ganaouenn [[O Que Será?]], savet gant [[Chico Buarque]]
{{DEFAULTSORT:Amado, Jorge}}
[[Rummad:Tud Bahia]]
[[Rummad:Skrivagnerien Brazil]]
[[Rummad:Skrivagnerien bortugalek]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1912]]
[[Rummad:Marvioù 2001]]
qjycqhemqpf6xl3ftoxx3mgeoi81hx5
Kumuniezh kumunioù Kouenon Marzoù Breizh
0
130502
2189291
1983592
2026-04-27T20:01:01Z
Pymouss
690
hizivadur
2189291
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox etrekumuniezh
| anvOfisiel = Couesnon Marches de Bretagne
| rannvro = [[Rannvro Breizh]]
| departamant = [[Il-ha-Gwilen]]
| bro velestradurel = [[Bro Felger]]
| amzer-gefridi = 2026-2032
| poblañs = 22033
| deiziad-poblañs = 2017
| gorread = 397.54
| kumun = 15
}}
'''Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh'''<ref>[http://www.brezhoneg.bzh/91-kerofis.htm KerOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.]</ref> (''{{lang|fr|Couesnon Marches de Bretagne}}'' e galleg) a zo anezhi ur [[kumuniezh kumunioù|gumuniezh kumunioù]] savet d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2017 etre [[kumun c'hall|kumunioù]] eus [[Frañs]], e [[departamant]] [[Il-ha-Gwilen]], e [[Breizh]].
== Istor ==
Krouet e voe ar gumuniezh diwar vod [[Ar Gougleiz Kumuniezh]], [[Kumuniezh kumunioù kanton Entraven]] hag ur gumun a oa e [[Kumuniezh kumunioù bro Elvinieg]]<ref>{{fr}} [http://raa.bretagne.sit.gouv.fr/sit_1_ALK/upload/raa_35_ALK/acte/20741/update_word20741.pdf Arrêté préfectoral n° 2016-20506 du 6 décembre 2016 portant création de la communauté de communes « Couesnon Marches de Bretagne »]</ref>.
==Kumunioù==
D'ar [[1añ a viz Genver]] 2017 ez ae 19 kumun d'ober Kumuniezh-kumunioù Kouenon Marzoù Breizh.
Abaoe 2019, 15 kumun a zo er gumuniezh kumunioù:
<div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2">
#[[Bazeleg-ar-Veineg]]
#[[Kasteller]]
#[[Kelvinieg]]
#'''[[Maen Roc'h]]'''
#[[Marc'helleg-Raoul]]
#[[Noal-Bazeleg]]
#[[Dorioù-ar-Gougleiz]]
#[[Rivoù]]
#[[Rovazil]]
#[[Sant-Eler-al-Lann]]
#[[Sant-Jermen-Gougleiz]]
#[[Sant-Mezar-Elvinieg]]
#[[Sant-Revig-ar-Plaen]]
#[[An Tergant]]
# [[Traoñ-Kouenon]]
</div>
== Liammoù diavaez ==
*
==Notennoù ha daveennoù==
<references/>
{{DEFAULTSORT:Kouenon Marzoù Breizh}}
[[Rummad:Kumuniezhioù kumunioù Il-ha-Gwilen]]
pwl98wdpai52ff8dop74wtcvsdfp7tg
Michel Déon
0
135861
2189333
2025751
2026-04-28T08:58:23Z
Llydawr
145
2189333
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv = Michel Déon
| skeudenn = Michel Déon au salon du livre de Paris 2012.jpg
| ment =
| alc'hwez = Michel Déon e 2012
| anv mat = Édouard Michel
| anv pluenn = Michel Déon
| obererezh = Skrivagner<br />Dramaour
| deiziad ganet = D'an [[4 a viz Eost]] [[1919]]
| lec'h ganet = e [[Pariz]], {{Bro-C'hall}}
| deiziad marv = D'an [[28 a viz Kerzu]] [[2016]]
| lec'h marv = e [[Galway]], {{Iwerzhon}}
| yezh = [[Galleg]]
| luskad = [[Les Hussards (luskad lennegel)|Hussards]]
| rumm =
| enorioù = Lejion C'hall
| oberennoù pennañ =
| traoù ouzhpenn =
| sinadur =
| ment sinadur =150
| lec'hienn =
}}
'''Michel Déon''', ganet '''Édouard Michel''' e [[Pariz]] d'ar [[4 a viz Eost]] [[1919]] hag aet da Anaon d'an [[28 a viz Kerzu]] [[2016]] e [[Galway]], a oa ur skrivagner ha dramaour gall. Roueelour eo bet hag o skrivañ er gazetenn [[L'Action française (kazetenn)|L'Action française]].
Ezel e oa eus an [[Akademiezh c'hall]], liammet eo ouzh al luskad « [[Les Hussards (luskad lennegel)|Hussards]] ».
== Marv ==
Marvet eo d'an [[28 a viz Kerzu]] [[2016]] e [[Galway]], en [[Iwerzhon]] d'an oad a 97 vloaz. Sañset e oa da vezañ beziet e ludu e Pariz met betek-henn an ti-kêr n'en deus ket asantet dre ma oa marvet en estrenvro<ref>http://www.lepoint.fr/livres/michel-deon-la-mairie-de-paris-bloque-la-sepulture-de-l-academicien-11-02-2018-2194010_37.php</ref>. Evit lod tud e vez nac'het dre ma oa eus an tu dehoù ha roueelour<ref>https://web.archive.org/web/20180211112838/http://www.atlantico.fr/decryptage/anne-hidalgo-refuse-sepulture-parisienne-michel-deon-normal-etait-royaliste-3304603.html</ref>. Dre an trouz tro-dro d'an afer, [[Bruno Julliard]], karget eus ar sevenadur e ti-kêr Pariz, en deus embannet d'an 12 a viz C'hwevrer 2018 e vefe renket an afer-se buan.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Deon, Michel}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1919]]
[[Rummad:Marvioù 2016]]
[[Rummad:Skrivagnerien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
s4nxxqr1benni4gvtfooe7ptreitz7y
Jean-Pierre Chevènement
0
136297
2189329
2134740
2026-04-28T08:57:18Z
Llydawr
145
2189329
wikitext
text/x-wiki
[[Skeudenn:2014-07-14 11-07-47 defile-militaire-belfort (cropped).jpg|thumb|'''Jean-Pierre Chevènement''' ([[2014]])]]
'''Jean-Pierre Chevènement''' ([[Belfort]], [[9 a viz Meurzh]] e [[1939]]) zo ur [[politiker]] [[Bro-C'hall|gall]], brudet e enebiezh ouzh an digreizennañ hag ouzh ar yezhoù bihan<ref>{{fr}} [https://www.chevenement.fr/A-propos-de-la-signature-par-la-France-de-la-Charte-europeenne-des-langues-regionales-et-minoritaires_a538.html ''Carnet de Jean-Pierre Chevènement - À propos de la signature par la France de la Charte européenne des langues régionales et minoritaires'']</ref>.
==E vuhez==
Ganet eo bet d'an 9 a viz Meurzh 1939 e Belfort ([[Territoire de Belfort]]).<br>
Meur a wech eo bet ministr er [[bloavezhioù 1980]] ha [[bloavezhioù 1990|1990]]. Maer Belfort eo bet, kannad, senedour.<br>
E-pad pell eo bet ezel eus ar [[Parti Socialiste]] gall. Kuitaet en doa ar strollad-se e [[1993]] ha savet ar ''Mouvement des Citoyens'' (MDC), da gentañ, hag ar ''Mouvement Républicain et Citoyen'' (MRC) da c'houde. War ar renk e oa bet evit bezañ dilennet da brezidant ar republik e [[2002]], ha dastumet en doa 5,33 % eus ar mouezhioù.
*Ministr an Enklask hag an Deknologiezh, eus miz Mae [[1981]] betek miz Meurzh [[1983]], p'en doa roet e zilez eus e bost en ur lavaret ''Un ministre, ça ferme sa gueule ; si ça veut l'ouvrir, ça démissionne''.
*Ministr an Deskadurezh, eus miz Gouere [[1984]] betek miz Meurzh [[1986]].
*Ministr an Difenn, eus miz Mae [[1988]] betek miz Genver [[1991]], p'en doa roet e zilez c'hoazh da sevel a-enep emell an arme c'hall en [[Irak]].
*Ministr an Diabarzh, eus miz Mezheven [[1997]] betek miz Eost [[2000]], p'en doa roet e zilez adarre da sevel a-enep politikerezh [[Lionel Jospin]] e-keñver [[Korsika]].
===XXIañ kantved===
*E [[2016]] ez eus bet anv eus priz bihan feurm e ranndi e Pariz<ref>{{fr}} [http://www.politique.net/2016082601-chevenement-appartement-loyer.htm ''Politique.net'']</ref>.
*E 2018 e oa bet pedet da veajiñ da Gorsika gant ar prezidant [[Emmanuel Macron]], ha kontet en doa e vefe [[Korsika]] dizalc'h etre daouarn torfedourien ar ''[[mafia]]''<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20180211173602/http://www.cnews.fr/politique/video/jean-pierre-chevenement-lindependance-transformerait-la-corse-en-ile-mafieuse-185002 ''CNews'']</ref>.
*E miz here 2022 e oa bet medalennet gant [[Emmanuel Macron]] <ref>https://www.lemonde.fr/politique/article/2022/10/13/jean-pierre-chevenement-decore-par-emmanuel-macron_6145603_823448.html</ref>
==Liammoù diavaez==
*{{fr}} [https://www.chevenement.fr/index.php Blog Jean-Pierre Chevènement]
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Chevenement, Jean-Pierre}}
[[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1939]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
tsk33q5lzkep2e6xnbxp5gy9wyos663
Christian Cabrol
0
139645
2189328
1875843
2026-04-28T08:57:02Z
Llydawr
145
2189328
wikitext
text/x-wiki
'''Christian Emile Cabrol''', ganet d'ar [[16 a viz Gwengolo]] [[1925]] hag aet da Anaon d'ar [[16 a viz Even]] [[2017]], a oa ur surjian brudet evit bezañ bet ar c'hentañ hini o tont a-benn da dreuzplantañ ur galon en Europa, en [[Ospital Pitié-Salpêtrière]] e [[1968]].
Cabrol a oa ganet e [[Chézy-sur-Marne]], [[Aisne]] e norzh [[Bro-C'hall]]. Ezel e oa bet eus ar [[Rezistañs C'hall]] e penn kentañ an [[Eil Brezel-bed]] ha goude ar brezel e oa bet degemeret en Ospital Salpêtrière evit studiañ ar medisinerezh. E dezenn war anatomiezh ar skevent a oa bet embannet e div levrenn. Goude-se e oa degemeret evel keneil gant [[Walton Lillehei]] e [[University of Minnesota|Skol-veur Minnesota]].
D'ar [[27 a viz Ebrel]] [[1968]], e teue a-benn d'ober ar c'hentañ dreuzplantadenn kalon e Bro-C'hall hag en Europa. E 1982 e treuzplante evit ar wech kentañ ur galon ha skevent. Pevar bloaz war-lerc'h e treuzplante evit ar wech kentañ ar c'hentañ [[kalon kalvezel]] da c'hortoz gellout treuzplantañ ur galon wirion. E holl vuhez vicherel a lakaas anezhañ ivez da vezañ e penn a-raok an teknikoù a-fet surjianerezh ar valvennoù.
Enoret e voe commandeur al [[Lejion a enor]] ha gant an [[Ordre national du Mérite]].
{{DEFAULTSORT:Cabrol, Christian}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1925]]
[[Rummad:Marvioù 2017]]
[[Rummad:Medisined Bro-C'hall]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
6yhtxiw21fu6lqw54v5mya74zbq9ngv
Rummad:Komandourien al Lejion a enor
14
143573
2189323
1989183
2026-04-28T08:55:49Z
Llydawr
145
Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Rummad:Komandourien al Lejion a enor Bro-C'hall]] da [[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
1989183
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Lejion a enor]]
5nnuk1veecp83kh2xd5h09jx6jeyfh7
Keginerezh Italia
0
144839
2189300
2185974
2026-04-27T21:18:48Z
Arko
540
astenn
2189300
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Restr:Collage cucina italiana.jpg|thumb|300px|Meuzioù dibar Italia : ar [[pizza]], ar [[spaghetti]], ar [[gelato]] hag ar [[kafe espresso|c'hafe espresso]]''.]]
'''Keginerezh Italia''' eo an hollad aozennoù, meuzioù, rekipeoù ha teknikoù keginañ a gaver e [[ledenez Italia]] abaoe an [[henamzer]]. Stewet eo ar c'heginerezh kreizdouarat-se er bed a-bezh hiziv hon deiz, hag ar c'heginerezh gwellañ-deuet en Europa eo hervez un sontadeg e 2010<ref>[http://www.paperblog.fr/3892711/la-cuisine-italienne-meilleure-cuisine-d-europe/''Classement Sondage Cuisine Européenne 2010. La cuisine italienne, meilleure cuisine d'Europe ?''].</ref>, hag er bed hervez unan all e 2012<ref>[https://web.archive.org/web/20130211002039/http://weblog.zoover.fr/la-cuisine-italienne-une-nouvelle-fois-lue-meilleure-cuisine-deurope-par-les-zoovernautes/''Classement Sondage Cuisine européenne 2012. Classement cuisine italienne en Europe''].</ref>{{,}}<ref>https://www.ouest-france.fr/leditiondusoir/data/47020/reader/reader.html#!preferred/1/package/47020/pub/68198/page/9/</ref>{{,}}<ref>[https://www.lsa-conso.fr/la-gastronomie-italienne-maintient-sa-suprematie,322042 ''La gastronomie italienne maintient sa suprematie'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.cuisineaz.com/articles/pourquoi-la-cuisine-italienne-a-tant-de-succes-4141.aspx ''Pourquoi la cuisine italienne a tant de succès ?'']</ref>. Brudet eo evit e [[eoul olivez]], e [[keuz|geuzioù]], e [[kilhevardon|gilhevardon]], ge [[pizza|bizzaioù]], e [[toazennoù|doazennoù]], e [[gwin|winoù]], e frouezh hag e zibennoù-pred dreist-holl. En holl ez eus ouzhpenn 5300 produ [[italian]].
Hollvrudet eo ar [[pizzeria]]où, ar pretioù a servij pizzaoù ha meuzioù italian all, dre ar bed a-bezh.
== Un nebeud meuzioù brudet ==
[[Restr:Frizzuli con peperoni cruschi.jpg|thumb|''Pasta con i peperoni cruschi'', ur meuz hegounel eus rannvro [[Basilicata]].]]
An eoul olivez zo un aozenn diazez e keginerezh Italia. [[Tomatez]] ha kalz legumaj all a gaver ivez, louzeier evel ar [[bazilik]], ha [[safron]] implijet evel temz. Kalz hiliennoù zo ivez, evel ar [[pesto]]. Pinvidik eo an hevlezouriezh-se<!-- ? --> abalamour d'ar rannvroioù a ya d'ober Italia.
Un nebeud meuzioù brudet :
* ar [[bara]]
* ar [[panino]], ur seurt sandwich
* ar [[pizza]] evel [[pizza giz Naplez]]
* ar [[polenta]], yod maiz
* ar [[saladenn Caesar]], ijinet gant un Italian er Stadoù-Unanet
* an [[truf]]enn, ur c'habell-touseg implijet er geginerezh
* [[morzhed-ho'ch Parma]]
* ar v[[mortadella]], ur seurt saosison vras
* ar [[risotto]], ur meuz graet gant riz
* ar [[skalopenn giz Milano]]
* an ''[[osso buco]]'', ur geusteurenn kig-leue
* ar [[salami]], ur saosison
* ar [[minestrone]], etre ar soubenn hag ar geusteurenn legumaj
=== An toazennoù ===
* an [[toazennoù]] evel an ''tortellini'', ar ''[[spaghetti]]'', an ''tagliatelle''
* ar [[ravioli]]
* al [[lazagn]]
* ar ''[[gnocchi]]''
=== Ar c'heuzioù ===
* ar [[parmigiano Reggiano]] pe parmezan, un [[anvadur orin gwarezet]] (AOG) a zo gantañ
* ar [[mozzarella]] produet e [[Campania]] hag e [[Puglia]]
* ar [[burrata]] produet e Puglia
* ar [[gorgonzola]]
* ar [[ricotta]]
* an [[toma]] ([[Traoñienn Aosta]], [[Piemonte]], [[Lombardia]], [[Basilicata]] ha [[Calabria]])
=== An dibennoù-pred hag ar pasterezh ===
* ar ''[[gelato|gelati]]'', an diennoù-skorn
* ar ''[[panna cotta]]''
* ar c'h''cornetto'', da lavaret eo ar [[kornegenn|gornegenn]]
* ar gwastilli :
** an [[tiramisu]]
** ar [[panettone]], ur wastell Nedeleg
** ar ''[[berlingozzo]]'', ur wastell debret da vare Meurlarjez
== An evajoù ==
[[Restr:Chianti 0007.JPG|thumb|Div voutailhad chianti.]]
* ar c'hafe ''[[Cappuccino (evaj)|cappuccino]], espresso'' ha'' lungo''.
* ar c'h''[[chianti]]'', gwin brudetañ ar vro, produet e [[Toskana]]
* ar ''[[prosecco]]'', ur gwin gwenn bouilhus
* ar ''[[lambrusco]]'', ur gwin ruz bouilhus produet e [[Modena]]
* al ''[[limocello]]'', ul likor suraval
* ar [[Martini]], ar [[Vermouth]], ar c'h[[Campari]], brudet evit ober [[koktel]]où
== Pennadoù all ==
{{Porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[Roll an anvioù toazennoù]]
* [[pizzeria]]
== Notennoù ha daveoù ==
[[Rummad:Boued Italia|*]]
l1zbjz267jdqen6yj1ylki57rshgjlk
Ernest Petit
0
147763
2189341
2181811
2026-04-28T09:00:49Z
Llydawr
145
2189341
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Ernest Petit''' zo ur jeneral, rezistant ha politikour breizhat ganet e [[Pembo]] e [[1888]] ha marvet e [[Créteil]] (Bro-C'hall) e [[1971]]. Kemeret en deus perzh en daou vrezel-bed ha stourmet en deus goude war an dachenn bolitikel evit ar peoc'h.
== Ar milour ==
Ganet d'an 20 a viz C'hwevrer 1888 e [[Pembo]] (Bro-Naoned), mab eo d'un tailhanter ar Post ha d'ur gabellerez. Stummet eo e lise Saint-Cyr (remziad 1909). Isletanant eo e 1911 ha letanant e 1913. Anvet eo da [[kabiten|gabiten]] e 1916, e-pad ar [[Brezel-bed Kentañ]]. Bac'het eo e kreñvlec'h [[Ingolstadt]] en Alamagn. Tec'hel a ra kuit alese e miz Genver 1918 ha mont betek al linennoù gall. Goude ar brezel eo [[komandant]] e Maroko etre 1918 ha 1920 hag en Alamagn etre 1920 ha 1924, stummer e Saint-Cyr etre 1924 ha 1926, stajiad er Skol Uhel a Vrezel etre 1926 ha 1928, e-touez ofiserien ar Sav-Heol etre 1928 ha 1934 ha re Rannvro Pariz etre 1934 ha 1936, kelenner war an taktik e Skol al Liammañ hag an Treuzkas, hag e penn Kefridiezh vilourel Bro-C'hall e Paraguay etre 1938 ha 1940.
E 1940 e ya da gavout ar [[Frañs dieub]] e [[Londrez]]. Anvet eo da benn bras an ofiserien gant [[Charles De Gaulle]] e miz Genver 1941, ha da [[brigadennour|vrigadennour]] e miz Du. E 1942 eo anvet e penn kefridiezh vilourel ar Frañs Dieub en [[URSS]]. Krouer ar [[skouadrennig Normandi Niemen]] eo eta.
Goude ar brezel en em gav e penn trede Rannvro vilourel Rouen evel [[jeneral rannarme]], etre 1945 ha 1946. E miz Eost 1946 e teu da vezañ jeneral korf-arme hag e penn Rannvro vilourel Pariz betek 1947.
== Ar politikour ==
E penn-kentañ 1947 emañ e penn kabined milourel [[François Billoux]], ministr [[PCF]] an Difenn broadel. Met kaset eo d'ar retred gant [[Georges Bidault]], ministr ar Brezel, e miz Kerzu 1951, evit kastizañ anezhañ evit abegoù a genurzh sañset, e gwirionez abalamour d'e obererezh politikel.
Dilennet eo da senedour an departamant [[Seine (departamant)|Seine]] e 1948, hag addilennet e miz Mae 1952. Peuzheñvel eo d'ar PCF e Kuzul ar Republik. Sezañ a ra e bodadoù an Difenn Broadel hag an Aferioù Estren. Ezel eo ivez eus Bodad an Aferioù armerzhel etre 1953 ha 1959. E miz Genver 1958 eo merket e emelladenn diwar-benn [[Brezel Aljeria]], « ur brezel ma n'eo ket difennet en un doare strizh kenañ an euzhusterioù hag ar bourevadurioù. » Sevel a ra a-du gant hent ar peoc'h dre ar c'hevraouiñ evit kaout un Ajeria dizalc'h.
Addilennet eo e miz Even 1958 e moueziadeg diwezhañ Kuzul ar Republik. Addilennet eo ivez da senedour e miz Ebrel 1959 en trede plas a-dreñv [[Jacques Duclos]] ha [[Georges Marrane]]. Kenderc'hel a ra da zifenn ur politikerezh diazezet war ar peoc'h hag an dizarmadur nukleel.
Tomm eo ouzh mennozh ar "vignoniezh etre ar pobloù", ha kadoriad ar c'hevredigezhoù France-URSS ha France-Hongrie eo adalek 1954. Besprezidant ar gevredigezh France-Vietnam eo kerkent ha miz Gouere 1946, hag ezel eo eus Poellgor a enor ar Mignoniezh Bro-C'hall-Sina er bloavezhioù 1950. Stourm a ra e [[Luskad ar Peoc'h]] etre 1955 ha 1970.
== Arouezennoù ==
* [[Restr:Legion Honneur Commandeur ribbon.svg|100px]] Komandour Lejion a enor Bro-C'hall
* [[Image:Croix de Guerre 1914-1918 ribbon.svg|100px]] [[Kroaz vrezel 1914-1918 (Bro-C'hall)|Kroaz vrezel 1914-1918]] gant palmoù
* [[Image:Croix de Guerre 1939-1945 ribbon.svg|100px]] [[Kroaz vrezel 1939-1945]]
* [[Restr:Medaille des Evades ribbon.svg|100px]] [[Medalenn an Divac'hidi]]
* [[Image:Medaille de la Resistance avec rosette ribbon.svg|100px]] [[Medalenn ar Rezistañs c'hall]] gant rozenn
* [[Urzh milourel Ayacucho]] ([[Perou]])
* [[Image:PER Order of the Sun of Peru - Knight BAR.png|100px]] [[Urzh an Heol]] Perou (''orden El Sol del Peru'')
* [[Image:SU Order of the Red Banner ribbon.svg|100px]] [[Urzh ar Banniel Ruz]] ([[URSS]])
* [[Image:OrderVictoryRibbon.svg|100px]] [[Urzh an Trec'h|Medalenn soviedel an trec'h]]
* [[Haroz al labour sokialour|Urzh Haroz al Labour sokialour]]
* Komandour an Dellid milourel [[Paraguay]]
== Notennoù ha daveoù ==
{{daveoù}}
== Levrlennadur ==
* Eric Nadaud, "PETIT Ernest (général)", ''Dictionnaire biographique Mouvement ouvrier Mouvement social, Période 1940-1968'', levrenn 10, Les Éditions de l'Atelier, 2014; lec'hienn : maitron-en-ligne.
{{DEFAULTSORT:Petit, Ernest}}
[[Rummad:Jeneraled vreizhat]]
[[Rummad:Frañs Dieub]]
[[Rummad:Rezistanted Breizh]]
[[Rummad:Senedourien]]
[[Rummad:Stourmerien peoc'hgarour]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1888]]
[[Rummad:Marvioù 1971]]
67ws8528r0z0p8kawse09r9u00wdd9b
Skol Diwan An Oriant
0
150190
2189285
1988987
2026-04-27T19:16:55Z
MaiwennRK
91208
Klokaet hag hizivaet an destenn
2189285
wikitext
text/x-wiki
'''Skol Diwan An Oriant''' zo ur skol vrezhonek kevredet e rouedad [[Diwan]], skol vamm ha kentañ derez asambles, lec’hiet en [[An Oriant|Oriant]], straed Ferdinand Buisson, e karter ar Manio.
Krouet oa bet e 1978. Unan eus skolioù Diwan gentañ Vreizh eo.
Pemp klasad, eus ar skol-vamm betek ar CM2 a zo enni.
Kalz darvoudoù a vez aozet gant kuzul Skoazell ar skol, da skouer ur stal krampouezh da vare Gouel ar Gelted, e miz Eost, pe ur fest-noz en Arvor. <ref>https://www.ouest-france.fr/festivals/interceltique/festival-interceltique-2025-ils-font-jusqua-800-crepes-par-jour-pour-le-reseau-diwan-b28c72da-7462-11f0-aae0-d9f2c5541ad0</ref>
== Arc’hantaouiñ ==
Evel an holl skolioù Diwan eo arc'hantaouet ar skol a-drugarez d'ar forfedoù skol hag ivez dre labour an dud a-youl vat.
E 2021 e votas Kuzul Kêr [[Lannarstêr]] nac’hañ reiñ muioc’h evit {{formatnum:5000}} € d’ar skol. Embannet en deus ar c’huzulier Alexandre Scheuer, eus [[La France insoumise]], e oa a-du gant an diviz-mañ<ref>{{Cite web
|url=https://www.ouest-france.fr/bretagne/lanester-56600/lanester-alexandre-scheuer-attaque-sur-twitter-apres-sa-prise-de-position-contre-diwan-85faa57c-2518-11ec-8e9f-c33cd54931fd?fbclid=IwAR2oEOV5BAAw_O_AUMniLjA5umRlUsnxjPe81nY0N8DLqdCQnNXQe9N_QNw
|title=Lanester. Alexandre Scheuer attaqué sur Twitter après sa prise de position contre Diwan
|publisher=Ouest-France
|bloaz=2021
|month=Here
}}</ref> en ur lavarout : ''... ne servij Diwan da netra.'' <ref>[[https://www.letelegramme.fr/morbihan/lanester/les-parents-d-eleves-diwan-mobilises-avant-le-conseil-de-lanester-30-09-2021-12837813.php ''Les parents d’élèves Diwan mobilisés avant le conseil de Lanester'', Le Télégramme. 30/09/2021 ]]</ref>.
== Liammoù diavaez ==
[https://diwananoriant.com/ Lec’hienn ar skol]
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:An Oriant]]
[[Rummad:Skolioù Diwan|Oriant]]
81sq8o9pmiic4tbtx9siisamm4hspq8
2189290
2189285
2026-04-27T19:40:47Z
Kestenn
14086
2189290
wikitext
text/x-wiki
'''Skol Diwan An Oriant''' zo ur skol vrezhonek kevredet e rouedad [[Diwan]], skol-vamm ha kentañ derez asambles, lec’hiet en [[An Oriant|Oriant]], straed Ferdinand Buisson, e karter ar Manio.
Krouet oa bet e 1978. Unan eus skolioù Diwan gentañ Breizh eo.
Pemp klasad eus ar skol-vamm betek ar CM2 a zo enni.
Kalz darvoudoù a vez aozet gant kuzul Skoazell ar skol, da skouer ur stal krampouezh da vare Gouel ar Gelted, e miz Eost, pe ur fest-noz en Arvor<ref>{{fr}} ''[https://www.ouest-france.fr/festivals/interceltique/festival-interceltique-2025-ils-font-jusqua-800-crepes-par-jour-pour-le-reseau-diwan-b28c72da-7462-11f0-aae0-d9f2c5541ad0 Festival Interceltique 2025 : ils font jusqu’à 800 crêpes par jour pour le réseau Diwan]'', Ouest-France, 08/08/2025</ref>
== Arc’hantaouiñ ==
Evel an holl skolioù Diwan eo arc'hantaouet ar skol a-drugarez d'ar forfedoù skol hag ivez dre labour an dud a-youl vat.
E 2021 e votas kuzul-kêr [[Lannarstêr]] nac’hañ reiñ muioc’h evit {{formatnum:5000}} € d’ar skol. Embannet en deus ar c’huzulier Alexandre Scheuer, eus [[La France insoumise]], e oa a-du gant an diviz-mañ<ref>{{Cite web
|url=https://www.ouest-france.fr/bretagne/lanester-56600/lanester-alexandre-scheuer-attaque-sur-twitter-apres-sa-prise-de-position-contre-diwan-85faa57c-2518-11ec-8e9f-c33cd54931fd?fbclid=IwAR2oEOV5BAAw_O_AUMniLjA5umRlUsnxjPe81nY0N8DLqdCQnNXQe9N_QNw
|title=Lanester. Alexandre Scheuer attaqué sur Twitter après sa prise de position contre Diwan
|publisher=Ouest-France
|bloaz=2021
|month=Here
}}</ref> en ur lavarout ''" [...] ne servij Diwan da netra"''<ref>''[https://www.letelegramme.fr/morbihan/lanester/les-parents-d-eleves-diwan-mobilises-avant-le-conseil-de-lanester-30-09-2021-12837813.php ''Les parents d’élèves Diwan mobilisés avant le conseil de Lanester]'', Le Télégramme, 30/09/2021</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* [https://diwananoriant.com/ Lec’hienn ar skol]
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:An Oriant]]
[[Rummad:Skolioù Diwan|Oriant]]
78070v42ye1xcntxqqh1ra90cv97pvu
2189294
2189290
2026-04-27T20:15:33Z
Kestenn
14086
2189294
wikitext
text/x-wiki
'''Skol Diwan An Oriant''' zo ur skol vrezhonek kevredet e rouedad [[Diwan]], skol-vamm ha kentañ derez asambles, lec’hiet en [[An Oriant|Oriant]], straed Ferdinand Buisson, e karter ar Manio.
Krouet oa bet e 1978. Unan eus skolioù Diwan gentañ Breizh eo.
Pemp klasad eus ar skol-vamm betek ar CM2 a zo enni.
Kalz darvoudoù a vez aozet gant kuzul Skoazell ar skol, da skouer ur stal krampouezh da vare Gouel ar Gelted, e miz Eost, pe ur fest-noz en Arvor<ref>{{fr}} ''[https://www.ouest-france.fr/festivals/interceltique/festival-interceltique-2025-ils-font-jusqua-800-crepes-par-jour-pour-le-reseau-diwan-b28c72da-7462-11f0-aae0-d9f2c5541ad0 Festival Interceltique 2025 : ils font jusqu’à 800 crêpes par jour pour le réseau Diwan]'', Ouest-France, 08/08/2025</ref>
== Arc’hantaouiñ ==
Evel an holl skolioù Diwan eo arc'hantaouet ar skol a-drugarez d'ar forfedoù skol hag ivez dre labour an dud a-youl vat.
E 2021 e votas kuzul-kêr [[Lannarstêr]] nac’hañ reiñ muioc’h evit {{formatnum:5000}} € d’ar skol. Embannet en deus ar c’huzulier Alexandre Scheuer, eus [[La France insoumise]], e oa a-du gant an diviz-mañ<ref>{{fr}} {{Cite web
|url=https://www.ouest-france.fr/bretagne/lanester-56600/lanester-alexandre-scheuer-attaque-sur-twitter-apres-sa-prise-de-position-contre-diwan-85faa57c-2518-11ec-8e9f-c33cd54931fd?fbclid=IwAR2oEOV5BAAw_O_AUMniLjA5umRlUsnxjPe81nY0N8DLqdCQnNXQe9N_QNw
|title=Lanester. Alexandre Scheuer attaqué sur Twitter après sa prise de position contre Diwan
|publisher=Ouest-France
|bloaz=2021
|month=Here
}}</ref> en ur lavarout ''" [...] ne servij Diwan da netra"''<ref>{{fr}} ''[https://www.letelegramme.fr/morbihan/lanester/les-parents-d-eleves-diwan-mobilises-avant-le-conseil-de-lanester-30-09-2021-12837813.php Les parents d’élèves Diwan mobilisés avant le conseil de Lanester]'', Le Télégramme, 30/09/2021</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* [https://diwananoriant.com/ Lec’hienn ar skol]
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:An Oriant]]
[[Rummad:Skolioù Diwan|Oriant]]
1n73zlcby1gcsihdti1399ge3is15c2
Belz (Ukraina)
0
159550
2189304
2178758
2026-04-28T04:32:39Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2189304
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Belz (disheñvelout)}}
[[Restr:Town hall Belz.jpg|thumb|300px|Ti-kêr Belz en ur manati dominikat kozh.]]
'''Belz''' (Белз en [[ukraineg]] ha [[ruseg]], Bełz pe Bełsk e [[poloneg]], בעלז e [[yideg]] ) zo ur gêr vihan e [[oblast Lviv]], en [[Ukraina]]. 2 267 annezad a oa e [[2019]].
== Douaroniezh ==
Emañ Belz nepell diouzh an harzoù gant [[Polonia]], en ur 61 km en norzh da [[Lviv]].
== Istor ==
Kêr Belz zo anezhi abaoe an {{Xvet}} kantved da nebeutañ, evel unan eus kreñvlec'hioù ar C'hêrioù Ruz (bro-[[Rutenia]]), e-pad ar renadoù [[Bohemia|tchek]] ha [[polonat]], da lavaret eo etre an {{XIvet}} hag ar {{XIVvet}} kantved.
Abaoe 981 e oa Belz e-barzh [[Rous Kyiv]] (dukelezh Kyiv, ha goude hini Halych), nemet etre 1018 ha 1031 ma oa e Polonia. E 1366 e voe staget ouzh [[Rouantelezh Polonia (1320-1385)|rouantelezh Polonia]] gant [[dinastiezh ar Piast]] ha gounit a reas brientoù-kêr e 1377 ([[gwir Magdebourg]]). Chom a reas polonat betek rannadur kentañ Polonia e 1772.
Etre [[1462]] ha [[1793]] e voe ur penn-lec'h [[voivodiezh]], o tremen eus krabanoù Polonia e [[1772]] da re [[Impalaeriezh Aostria]] e [[1793]]. Dindan beli [[Aostria-Hungaria|Impalaeriezh Aostria-Hungaria]] edo e-barzh rannvro [[Galitsia|Galitsia ha Lodomeria]]. D'ar mare-se eo e teuas da vezañ kreizenn unan eus an dinastiezhoù [[Hasidiezh|hasidek]], anvet diwar anv ar gêr. Shalom Rokea'h eus Belz (1779 - 1855), anvet ivez Sar [[Shalom]] (Ministr ar Peoc'h) a voe ar ''Belzer Rebbe'' kentañ, etre 1817 ha 1855.
Etre [[1919]] ha [[1939]] e voe staget Belz en-dro ouzh Polonia. Pa darzhas an [[Eil Brezel-bed]] e oa e Belz 6100 annezad, en o zouez 3600 Yuzev, 1600 Ukrainad ha 900 Polonad.
Ac'hubet e voe ar gêr gant an [[Trede Reich|Alamagn nazi]] eus [[1939]] betek [[1944]], ha staget ouzh [[Gouarnamant hollek Polonia]]. Emañ Belz war ribl kleiz ar stêr Solokiya (adstêr d'ar [[Boug (stêr)|Boug]]) hag a oa an harzoù etre Alamagn hag an URSS e 1939-1941.
Al lodenn vrasañ eus ar [[Yuzevien]] a deuas a-benn da dec'hel kuit er Reter a-raok an ac'huberezh alaman. Staliañ a reas an Alamanted ur c'hamp labourioù ret lec'h ma oa bac'het Yuzevien ar c'hêrioù amezek. D'an 2 a viz Even [[1942]] e voe deportet e-tro 1000 den eus Belz da [[Hrubieszów]], ha goude da [[Kamp-distruj Sobibór|gamp-diouennañ Sobibor]]. Kement-all a c'hoarvezas e miz Gwengolo 1942 gant ar 504 Yuzev a oa chomet e kêr<ref>{{en}}[http://www.sztetl.org.pl/en/article/belz/5,history/].</ref><ref>[https://eleven.co.il/article/10481</ref>.
Goude ar brezel e voe dalc'het an tiriad gant Polonia betek [[1951]]. Goude bezañ graet un cheñchamant bihan d'an harzoù e tremenas d'an Unvaniezh Soviedel ha lakaet e voe e-barzh [[Republik Soviedel Ukraina|Republik Sokialour Soviedel Ukraina]]. Abaoe [[1991]] emañ e-barzh [[Ukraina]] dizalc'h.
== Poblañs ==
Niveradegoù (*) pe priziadennoù ar boblañs<ref>[https://archive.today/20120722121934/http://pop-stat.mashke.org/ukraine-cities.htm Niveradegoù ha priziadennoù ar boblañs abaoe 1897,] ha {uk}} [https://web.archive.org/web/20120510093203/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ/index.asp Ofis ar statistikoù Ukraina : poblañs d'an {{1añ}} a viz Genver 2010, 2011 ha 2012], ha [https://web.archive.org/web/20131012013028/http://database.ukrcensus.gov.ua/PXWEB2007/ukr/publ_new1/2013/sb_nnas_2012.pdf Ofis ar Statistikoù Ukraina : poblañs d'ar {{1añ}} a viz Genver 2011, 2012 ha 2013].</ref> :
{{Taolenn
| titl = Emdroadur ar boblañs
| karta = kumun
| bann = 8
| 1939 = 6100
| 1959 = 2221
| 1970 = 2705
| 1979 = 2684
| 1989 = 2378
| 2001 = 2478
| 2010 = 2357
| 2011 = 2359
| 2012 = 2363
| 2013 = 2343
| 2014 = 2352
| 2015 = 2347
| 2016 = 2322
| 2017 = 2308
| 2018 = 2297
| 2019 = 2267
}}
== Relijionoù ==
Ur gêr a bouez e voe Belz evit Yuzevien Galitsia, ha sez kozh unan eus an dinastiezhoù hasedek.
Belz zo ivez ul lec'h pouezus evit ar Gatoliked ukrainat ha polonat peogwir e oa lec'h annez Gwerc'hez zu [[Czestochowa|Częstochowa]] sañset e-pad meur a gantved betek [[1382]], ar bloaz ma voe kemeret an ikonenn gant Władysław Opolczyk, priñs Opplen<ref>[https://web.archive.org/web/20080126124229/http://www.ukraine-observer.com/articles/217/814.</ref>.
== Skeudennaoueg ==
<gallery mode=packed>
Белз.Відкритий вівтар Св. Валентина.JPG|Chapel Sant-Valentinus rummet<ref>niverenn : 46-248-0063.</ref>.
Zamochok Bez.jpg|Lec'hienn greñvaet rummet<ref>niverenn : 46-248-9001.</ref>.
Yevreiskyi molytovnyi budynok 09.jpg|Sinagogenn Iszre Lew rummet<ref>niverenn : 99-462-4803.</ref>.
Belz hasidic synagogue.jpg|Sinogegenn veur Belz.
Belz1.jpg|Trede "rebe" (rabin) Belz, Yissakhar Dov Rokeakh.
</gallery>
== Tud ==
* [[Vsevolod Mstislavich eus Volhynie]] (1170-1196) : knyaz Belz
* [[Lev Iañ Galitsia|Lev {{Iañ}} Galitsia]] (1245-1264) : priñs Belz
* [[Jurij Narymuntowicz]] (ca.1326-ca.1377) : lituaniad, priñs Belz
* [[Jaśko Mazowita]] (dibenn an {{XIVvet}} - deroù ar {{XVvet}} kantved) : prefed Belz
* [[Jan Kamieniecki]] (1463-1513) : [[starosta]] polonat eus Belz
* [[Jan Zamoyski]] (1542-1605) : starosta polonat eus Belz
* [[Yoel Sirkis]] (1561-1640) : rabin hag unan eus ar [[Ac'hharonim]]-ed
* [[Rafał Leszczyński (1579-1636)|Rafał Leszczyński]] (1579-1636) : voivoda polonat eus Belz
* [[Jakub Sobieski]] (1580-1646) : voivoda polonat eus Belz
* [[Stanisław Szczęsny Potocki]] (1753-1805) : starosta polonat eus Belz
* [[Rebbe]] [[Shalom Rokea'h]] (1779-1855)
* Rebbe [[Yehoshua Rokea'h]] (1825-1894)
* Rebbe [[Yissachar Dov Rokea'h|Yissachar Dov Rokea'h]] (1854-1926)
* Rebbe [[Aharon Rokeach]] (1877-1957)
* [[Nissan Spivak]] (1824-1906), kiniad
* [[Benzion Witler]] (1907-1961), kaner yidish
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
== Pennadoù kar ==
* {{liamm|troi=Belz (Hasidic dynasty)|br=Dynastie hassidique de Belz|testenn=Belz (dinastiezh hasitek)}}
* [[Galitsia]]
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://web.archive.org/web/20221104002008/http://belz.com.ua/?lang=en&action=home Lec'hienn Belz]
* {{en}} [http://www.heraldry.com.ua/index.php3?lang=E&context=info&id=2590#verh Ardamezerezh ukrainat]
[[Rummad:Kêrioù Ukraina]]
7q8ynhq7t6jyuj1yctuw90cuyou68h7
Kampionad albanat an echedoù
0
163020
2189298
2166992
2026-04-27T20:56:19Z
Juan carlos perez rodriguez
80737
/* Kampioned */
2189298
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad albanat an echedoù''' eo kampionad hiniennel broadel an [[echedoù]] en [[Albania]]. E [[1933]] e voe aozet ar c’hampionad kentañ. Abaoe [[1977]] e vez aozet ur c’hampionad evit ar maouezi hepken.
Aozet e vezont gant ''Federata Shqiptare e Shahut'' ("Kevre albanat an echedoù").
== Kampioned ==
:{|
|-valign="top"
|
{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Kampion <ref>{{es}}[https://ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Albania.htm Kampionad albanat an echedoù 1933-2009]</ref> !! Kampionez <ref>{{es}}[https://ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Albania(f).htm Kampionad albanat an echedoù (Maouezi) 1977-2006]</ref>
|-
| 1933 || [[Xhaferr Çaushi]] ||
|-
| 1946 || [[Gaspër Shoshi]]||
|-
| 1947 || [[Sotir Qirjaku]] ||
|-
| 1948 || [[Skënder Çarçani]] ha [[Teodor Siliqi]] ||
|-
| 1949 || [[Skënder Çarçani]] ||
|-
| 1950 || [[Skënder Çarçani]] ha [[Sotir Qirjaku]] ||
|-
| 1951 || [[Bujar Hoxha]] ||
|-
| 1952 || [[Bujar Hoxha]] hag [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1953 || [[Mendim Veizaj]] ||
|-
| 1954 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1955 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1956 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1957 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1958 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1959 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1960 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1961 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1962 || [[Florian Vila]] ||
|-
| 1963 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1964 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1965 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1966 || [[Vangjel Adhami]] ||
|-
| 1967 || [[Eqrem Konçi]]||
|-
| 1968 || [[Fatos Omari]] ||
|-
| 1969 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1970 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1971 || [[Vangjel Adhami]] ||
|-
| 1972 || [[Vangjel Adhami]] ||
|-
| 1973 || [[Florian Vila]] ||
|-
| 1974 || [[Fatos Muço]] ||
|-
| 1975 || [[Llambi Qendro]] ||
|-
| 1976 || [[Fatos Muço]] ||
|-
| 1977 || [[Fatos Muço]] || [[Leonora Shllaku]]
|-
| 1978 || [[Fatos Muço]] || [[Teuta Manjani]]
|-
| 1979 || [[Fatos Muço]] || [[Teuta Manjani]]
|-
| 1980 || [[Fatos Muço]] || [[Liri Bajo]]
|-
| 1981 || [[Fatos Muço]] || [[Liri Bajo]]
|-
| 1982 || [[Fatos Muço]] || [[Vega Paja]]
|-
| 1983 || [[Ilir Seitaj]] || [[Ylvije Boriçi]]
|-
| 1984 || [[Fatos Muço]] || [[Albana Vuji]]
|-
| 1985 || [[Vangjel Adhami]] || [[Albana Vuji]]
|-
| 1986 || [[Ilir Karkanaqe]] || [[Ylvije Boriçi]]
|-
| 1987 || [[Fatos Muço]] || [[Ylvije Boriçi]]
|-
| 1988 || [[Llambi Qendro]] || [[Ylvije Boriçi]]
|-
| 1989 || [[Fatos Muço]] || [[Albana Vuji]]
|-
| 1990 || [[Shkëlqim Çela]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 1991 || [[Ilir Seitaj]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 1992 || [[Altin Çela]] || [[Valbona Bramo]]
|-
| 1993 || [[Luan Elezi]] || [[Valbona Bramo]]
|-
| 1994 || [[Aldo Zadrima]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1995 || [[Anton Gurakuqi]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1996 || [[Erald Dervishi ]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1997 || [[Erald Dervishi]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1998 || [[Zeqir Sula]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1999 || [[Ilir Seitaj]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
|}
|
{|class="sortable wikitable"
!Bloaz !! Kampion !! Kampionez
|-
| 2000 || [[Vangjel Adhami]] || Ne voe ket c'hoariet
|-
| 2001 || [[Lorenc Rama]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 2002 || [[Lorenc Rama]] || [[Arta Alushi Driza]]
|-
| 2003 || [[Laert Shytaj]] || [[Alda Shabanaj]]
|-
| 2004 || [[Lorenc Rama]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 2005 || [[Ilir Karkanaqe]] || [[Roela Pasku]]
|-
| 2006 || [[Dritan Mehmeti]] || [[Roela Pasku]]
|-
| 2007 || [[Dritan Mehmeti]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2008 || [[Lorenc Rama]] || [[Roela Pasku]]
|-
| 2009 || [[Ilir Seitaj]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2010 || [[Lorenc Rama]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 2011 || [[Saimir Shabanaj]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2012 || [[Llambi Pasko]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2013 || [[Dritan Mehmeti]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 2014 || [[Dritan Mehmeti]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2015 || [[Franc Ashiku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr185986.aspx?lan=2&art=1 71 Kampionad]</ref> || [[Alda Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr186159.aspx?lan=2&art=4 38 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
| 2016 || [[Dritan Mehmeti]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr219538.aspx?lan=2&art=1 72 Kampionad]</ref> || [[Eglantina Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr219540.aspx?lan=2&art=4 39 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
| 2017 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr304474.aspx?lan=2&art=4 73 Kampionad]</ref> || [[Alda Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr304563.aspx?lan=2&art=4 40 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
| 2018 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr353511.aspx?lan=2&art=4 74 Kampionad]</ref>|| [[Eglantina Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr353512.aspx?lan=2&art=1 41 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2019 || [[Franc Ashiku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr470064.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES 75 Kampionad]</ref>|| [[Eglantina Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://ches-results.com/tnr498083.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 42 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2020 || [[Franc Ashiku]]<ref>{{en}} [https://chess-results.com/tnr538161.aspx?lan=2&art=1&turdet 76 Kampionad]</ref>|| [[Rozana Gjergji]]<ref>{{en}} [https://chess-results.com/tnr538159.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 43 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2021 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr577324.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 77 Kampionad]</ref>|| [[Kler Çaku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr594635.aspx?lan=2&transfer=1 44 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2022 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr646227.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 78 Kampionad]</ref>|| [[Klean Shuqja]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr647123.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 45 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2023 || [[Franc Ashiku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr854201.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 79 Kampionad]</ref>|| [[Kler Çaku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr854610.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES 46 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2024 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1071623.aspx?lan=2&art=1 80 Kampionad]</ref> || [[Klean Shuqja]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1071681.aspx?lan=2&art=4 47 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2025 || [[Dritan Mehmeti]]<ref>{{en}}[https://s1.chess-results.com/tnr1312096.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO 81 Kampionad]</ref> || [[Klean Shuqja]]<ref>{{en}}[https://s2.chess-results.com/tnr1312098.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO 48 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|}
|}
== Kampioned ==
*[[Fatos Muço]] (10 titl)
*[[Ylvi Pustina]] (9)
*[[Vangjel Adhami]], [[Esat Duraku]], [[Dritan Mehmeti]], [[Lorenc Rama]], [[Llambi Pasko]] (5)
*[[Ilir Seitaj]], [[Franc Ashiku]] (4)
*[[Skënder Çarçani]] (3)
*[[Bujar Hoxha]], [[Erald Dervishi]], [[Ilir Karkanaqe]], [[Llambi Qendro]], [[Sotir Qirjaku]], [[Florian Vila]] (2)
*[[Xhaferr Çaushi]], [[Altin Çela]], [[Shkëlqim Çela]], [[Luan Elezi]], [[Anton Gurakuqi]], [[Eqrem Konçi]], [[Fatos Omari]], [[Saimir Shabanaj]], [[Gaspër Shoshi]], [[Laert Shytaj]], [[Teodor Siliqi]], [[Zeqir Sula]], [[Mendim Veizaj]], [[Aldo Zadrima]] (1)
== Kampionezed ==
*[[Eglantina Shabanaj]] (14 titl)
*[[Rozana Gjergji]] (7)
*[[Ylvije Boriçi]] (4)
*[[Albana Vuji]], [[Roela Pasku]], [[Alda Shabanaj]] (3)
*[[Liri Bajo]], [[Valbona Bramo]], [[Teuta Manjani]], [[Kler Çaku]] (2)
*[[Arta Alushi Driza]], [[Vega Paja]], [[Leonora Shllaku]], [[Klean Shuqja]] (1)
==Kampionad ar c'hleuboù ==
:{|
|- valign="top"
|
{| class="sortable wikitable"
|-
!Bloaz!!Klub
|-
|1969
|Dinamo Tiranë
|-
|1970
|17 Nëntori Tiranë (Sportklub Tiranë bremañ)
|-
|1971
|Dinamo Tiranë
|-
|1972
|Partizani Tiranë
|-
|1973
|Studenti Tiranë
|-
|1974
|Lokomotiva Durrës (Teuta bremañ)
|-
|1975
|17 Nëntori Tiranë
|-
|1976
|Dajti Tiranë
|-
|1977
|17 Nëntori Tiranë
|-
|1978
|Dajti Tiranë
|-
|1979
|Dajti Tiranë
|-
|1980
|Lokomotiva Durrës
|-
|1981
|Lokomotiva Durrës
|-
|1982
|Lokomotiva Durrës
|-
|1983
|Dajti Tiranë
|-
|1984
|Dajti Tiranë
|-
|1985
|Lokomotiva Durrës
|-
|1986
|Dinamo Tiranë
|-
|1987
|Partizani Tiranë
|-
|1988
|17 Nëntori Tiranë
|-
|1989
|17 Nëntori Tiranë
|-
|1990
|Dajti Tiranë
|-
|1991
|Teuta Durrës (Lokomotiva gwezhall)
|-
|1992
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1993
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1994
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1995
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1996
|Teuta Durrës
|}
|
{| class="sortable wikitable"
|-
!Bloaz!!Klub
|-
|1997
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1998
|Partizani Tiranë
|-
|1999
|Studenti Tiranë
|-
|2000
|Dinamo Tiranë
|-
|2001
|Studenti Tiranë
|-
|2002
|Studenti Tiranë
|-
|2003
|Studenti Tiranë
|-
|2004
|Studenti Tiranë
|-
|2005
|Butrinti Sarandë
|-
|2006
|Luftëtari Gjirokastër
|-
|2007
|Butrinti Sarandë
|-
|2008
|Vllaznia Shkodër
|-
|2009
|Butrinti Sarandë
|-
|2010
|Veleçiku Koplik
|-
|2011
|Teuta Durrës
|-
|2012
|Teuta Durrës
|-
|2013
|Butrinti Sarandë
|-
|2014
|Nafëtari Kuçovë
|-
|2015
|Butrinti Sarandë
|-
|2016
|Nafëtari Kuçovë ''(open)''
|-
|2017
|Nafëtari Kuçovë ''(open)''
|-
|2018
|Nafëtari Kuçovë
|-
|2019
|Tirana
|-
|2020
|Tirana
|-
|2021
|Tirana
|-
|2022
|Butrinti Sarandë
|-
|2023
|Butrinti Sarandë
|-
|2024
|Partizani
|}
|}
== Kampionad kleuboù ar maouezi ==
{| class="wikitable"
|-
!Bloaz!!Kleub
|-
|1983
|Vllaznia Shkodër
|-
|1984
|Lokomotiva Durrës ''(Teuta bremañ)''
|-
|1985
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1986
|Vllaznia Shkodër
|-
|1987
|Vllaznia Shkodër
|-
|1988
|Partizani Tiranë
|-
|1989
|Vllaznia Shkodër
|-
|1990
|Vllaznia Shkodër
|-
|1991
|Dajti Tiranë
|}
;''National Spartakiadas''
{| class="wikitable"
|-
!Bloaz!!Hollek!!Maouezi
|-
|1979
|Dajti Tiranë
|-
|-
|1984
|Lokomotiva Durrës
|Vllaznia Shkodër
|-
|1989
|Lokomotiva Durrës
|Vllaznia Shkodër
|}
== Liammoù diavaez==
*{{it}}[http://www.giovanniarmillotta.it/albania/scacchi/ Roll ar gampionoù gant ar c'hazetenner sportoù italian Giovanni Armillotta]
*{{sq}}[https://achf.org.al/ Lec'hienn ofisiel Kevre albanian an echedoù]
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Albania]]
raa57r38taxdz9bjhkn2lag3ydszm41
2189299
2189298
2026-04-27T21:04:08Z
Juan carlos perez rodriguez
80737
/* Kampioned */
2189299
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad albanat an echedoù''' eo kampionad hiniennel broadel an [[echedoù]] en [[Albania]]. E [[1933]] e voe aozet ar c’hampionad kentañ. Abaoe [[1977]] e vez aozet ur c’hampionad evit ar maouezi hepken.
Aozet e vezont gant ''Federata Shqiptare e Shahut'' ("Kevre albanat an echedoù").
== Kampioned ==
:{|
|-valign="top"
|
{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Kampion <ref>{{es}}[https://ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Albania.htm Kampionad albanat an echedoù 1933-2009]</ref> !! Kampionez <ref>{{es}}[https://ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Albania(f).htm Kampionad albanat an echedoù (Maouezi) 1977-2006]</ref>
|-
| 1933 || [[Xhaferr Çaushi]] ||
|-
| 1946 || [[Gaspër Shoshi]]||
|-
| 1947 || [[Sotir Qirjaku]] ||
|-
| 1948 || [[Skënder Çarçani]] ha [[Teodor Siliqi]] ||
|-
| 1949 || [[Skënder Çarçani]] ||
|-
| 1950 || [[Skënder Çarçani]] ha [[Sotir Qirjaku]] ||
|-
| 1951 || [[Bujar Hoxha]] ||
|-
| 1952 || [[Bujar Hoxha]] hag [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1953 || [[Mendim Veizaj]] ||
|-
| 1954 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1955 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1956 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1957 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1958 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1959 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1960 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1961 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1962 || [[Florian Vila]] ||
|-
| 1963 || [[Esat Duraku]] ||
|-
| 1964 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1965 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1966 || [[Vangjel Adhami]] ||
|-
| 1967 || [[Eqrem Konçi]]||
|-
| 1968 || [[Fatos Omari]] ||
|-
| 1969 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1970 || [[Ylvi Pustina]] ||
|-
| 1971 || [[Vangjel Adhami]] ||
|-
| 1972 || [[Vangjel Adhami]] ||
|-
| 1973 || [[Florian Vila]] ||
|-
| 1974 || [[Fatos Muço]] ||
|-
| 1975 || [[Llambi Qendro]] ||
|-
| 1976 || [[Fatos Muço]] ||
|-
| 1977 || [[Fatos Muço]] || [[Leonora Shllaku]]
|-
| 1978 || [[Fatos Muço]] || [[Teuta Manjani]]
|-
| 1979 || [[Fatos Muço]] || [[Teuta Manjani]]
|-
| 1980 || [[Fatos Muço]] || [[Liri Bajo]]
|-
| 1981 || [[Fatos Muço]] || [[Liri Bajo]]
|-
| 1982 || [[Fatos Muço]] || [[Vega Paja]]
|-
| 1983 || [[Ilir Seitaj]] || [[Ylvije Boriçi]]
|-
| 1984 || [[Fatos Muço]] || [[Albana Vuji]]
|-
| 1985 || [[Vangjel Adhami]] || [[Albana Vuji]]
|-
| 1986 || [[Ilir Karkanaqe]] || [[Ylvije Boriçi]]
|-
| 1987 || [[Fatos Muço]] || [[Ylvije Boriçi]]
|-
| 1988 || [[Llambi Qendro]] || [[Ylvije Boriçi]]
|-
| 1989 || [[Fatos Muço]] || [[Albana Vuji]]
|-
| 1990 || [[Shkëlqim Çela]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 1991 || [[Ilir Seitaj]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 1992 || [[Altin Çela]] || [[Valbona Bramo]]
|-
| 1993 || [[Luan Elezi]] || [[Valbona Bramo]]
|-
| 1994 || [[Aldo Zadrima]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1995 || [[Anton Gurakuqi]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1996 || [[Erald Dervishi ]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1997 || [[Erald Dervishi]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1998 || [[Zeqir Sula]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 1999 || [[Ilir Seitaj]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
|}
|
{|class="sortable wikitable"
!Bloaz !! Kampion !! Kampionez
|-
| 2000 || [[Vangjel Adhami]] || Ne voe ket c'hoariet
|-
| 2001 || [[Lorenc Rama]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 2002 || [[Lorenc Rama]] || [[Arta Alushi Driza]]
|-
| 2003 || [[Laert Shytaj]] || [[Alda Shabanaj]]
|-
| 2004 || [[Lorenc Rama]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 2005 || [[Ilir Karkanaqe]] || [[Roela Pasku]]
|-
| 2006 || [[Dritan Mehmeti]] || [[Roela Pasku]]
|-
| 2007 || [[Dritan Mehmeti]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2008 || [[Lorenc Rama]] || [[Roela Pasku]]
|-
| 2009 || [[Ilir Seitaj]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2010 || [[Lorenc Rama]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 2011 || [[Saimir Shabanaj]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2012 || [[Llambi Pasko]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2013 || [[Dritan Mehmeti]] || [[Rozana Gjergji]]
|-
| 2014 || [[Dritan Mehmeti]] || [[Eglantina Shabanaj]]
|-
| 2015 || [[Franc Ashiku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr185986.aspx?lan=2&art=1 71 Kampionad]</ref> || [[Alda Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr186159.aspx?lan=2&art=4 38 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
| 2016 || [[Dritan Mehmeti]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr219538.aspx?lan=2&art=1 72 Kampionad]</ref> || [[Eglantina Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr219540.aspx?lan=2&art=4 39 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
| 2017 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr304474.aspx?lan=2&art=4 73 Kampionad]</ref> || [[Alda Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr304563.aspx?lan=2&art=4 40 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
| 2018 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr353511.aspx?lan=2&art=4 74 Kampionad]</ref>|| [[Eglantina Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr353512.aspx?lan=2&art=1 41 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2019 || [[Franc Ashiku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr470064.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES 75 Kampionad]</ref>|| [[Eglantina Shabanaj]]<ref>{{en}}[https://ches-results.com/tnr498083.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 42 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2020 || [[Franc Ashiku]]<ref>{{en}} [https://chess-results.com/tnr538161.aspx?lan=2&art=1&turdet 76 Kampionad]</ref>|| [[Rozana Gjergji]]<ref>{{en}} [https://chess-results.com/tnr538159.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 43 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2021 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr577324.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 77 Kampionad]</ref>|| [[Kler Çaku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr594635.aspx?lan=2&transfer=1 44 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2022 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr646227.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 78 Kampionad]</ref>|| [[Klean Shuqja]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr647123.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 45 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2023 || [[Franc Ashiku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr854201.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES 79 Kampionad]</ref>|| [[Kler Çaku]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr854610.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES 46 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2024 || [[Llambi Pasko]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1071623.aspx?lan=2&art=1 80 Kampionad]</ref> || [[Klean Shuqja]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1071681.aspx?lan=2&art=4 47 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|2025 || [[Dritan Mehmeti]]<ref>{{en}}[https://s1.chess-results.com/tnr1312096.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO 81 Kampionad]</ref> || [[Klean Shuqja]]<ref>{{en}}[https://s2.chess-results.com/tnr1312098.aspx?lan=2&art=1&SNode=SO 48 Kampionad ar Maouezi]</ref>
|-
|}
|}
== Kampioned ==
*[[Fatos Muço]] (10 titl)
*[[Ylvi Pustina]] (9)
*[[Vangjel Adhami]], [[Esat Duraku]], [[Dritan Mehmeti]], [[Lorenc Rama]], [[Llambi Pasko]] (5)
*[[Ilir Seitaj]], [[Franc Ashiku]] (4)
*[[Skënder Çarçani]] (3)
*[[Bujar Hoxha]], [[Erald Dervishi]], [[Ilir Karkanaqe]], [[Llambi Qendro]], [[Sotir Qirjaku]], [[Florian Vila]] (2)
*[[Xhaferr Çaushi]], [[Altin Çela]], [[Shkëlqim Çela]], [[Luan Elezi]], [[Anton Gurakuqi]], [[Eqrem Konçi]], [[Fatos Omari]], [[Saimir Shabanaj]], [[Gaspër Shoshi]], [[Laert Shytaj]], [[Teodor Siliqi]], [[Zeqir Sula]], [[Mendim Veizaj]], [[Aldo Zadrima]] (1)
== Kampionezed ==
*[[Eglantina Shabanaj]] (14 titl)
*[[Rozana Gjergji]] (7)
*[[Ylvije Boriçi]] (4)
*[[Albana Vuji]], [[Roela Pasku]], [[Alda Shabanaj]] (3)
*[[Liri Bajo]], [[Valbona Bramo]], [[Teuta Manjani]], [[Kler Çaku]] (2)
*[[Arta Alushi Driza]], [[Vega Paja]], [[Leonora Shllaku]], [[Klean Shuqja]] (1)
==Kampionad ar c'hleuboù ==
:{|
|- valign="top"
|
{| class="sortable wikitable"
|-
!Bloaz!!Klub
|-
|1969
|Dinamo Tiranë
|-
|1970
|17 Nëntori Tiranë (Sportklub Tiranë bremañ)
|-
|1971
|Dinamo Tiranë
|-
|1972
|Partizani Tiranë
|-
|1973
|Studenti Tiranë
|-
|1974
|Lokomotiva Durrës (Teuta bremañ)
|-
|1975
|17 Nëntori Tiranë
|-
|1976
|Dajti Tiranë
|-
|1977
|17 Nëntori Tiranë
|-
|1978
|Dajti Tiranë
|-
|1979
|Dajti Tiranë
|-
|1980
|Lokomotiva Durrës
|-
|1981
|Lokomotiva Durrës
|-
|1982
|Lokomotiva Durrës
|-
|1983
|Dajti Tiranë
|-
|1984
|Dajti Tiranë
|-
|1985
|Lokomotiva Durrës
|-
|1986
|Dinamo Tiranë
|-
|1987
|Partizani Tiranë
|-
|1988
|17 Nëntori Tiranë
|-
|1989
|17 Nëntori Tiranë
|-
|1990
|Dajti Tiranë
|-
|1991
|Teuta Durrës (Lokomotiva gwezhall)
|-
|1992
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1993
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1994
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1995
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1996
|Teuta Durrës
|}
|
{| class="sortable wikitable"
|-
!Bloaz!!Klub
|-
|1997
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1998
|Partizani Tiranë
|-
|1999
|Studenti Tiranë
|-
|2000
|Dinamo Tiranë
|-
|2001
|Studenti Tiranë
|-
|2002
|Studenti Tiranë
|-
|2003
|Studenti Tiranë
|-
|2004
|Studenti Tiranë
|-
|2005
|Butrinti Sarandë
|-
|2006
|Luftëtari Gjirokastër
|-
|2007
|Butrinti Sarandë
|-
|2008
|Vllaznia Shkodër
|-
|2009
|Butrinti Sarandë
|-
|2010
|Veleçiku Koplik
|-
|2011
|Teuta Durrës
|-
|2012
|Teuta Durrës
|-
|2013
|Butrinti Sarandë
|-
|2014
|Nafëtari Kuçovë
|-
|2015
|Butrinti Sarandë
|-
|2016
|Nafëtari Kuçovë ''(open)''
|-
|2017
|Nafëtari Kuçovë ''(open)''
|-
|2018
|Nafëtari Kuçovë
|-
|2019
|Tirana
|-
|2020
|Tirana
|-
|2021
|Tirana
|-
|2022
|Butrinti Sarandë
|-
|2023
|Butrinti Sarandë
|-
|2024
|Partizani
|}
|}
== Kampionad kleuboù ar maouezi ==
{| class="wikitable"
|-
!Bloaz!!Kleub
|-
|1983
|Vllaznia Shkodër
|-
|1984
|Lokomotiva Durrës ''(Teuta bremañ)''
|-
|1985
|Ne voe ket c'hoariet
|-
|1986
|Vllaznia Shkodër
|-
|1987
|Vllaznia Shkodër
|-
|1988
|Partizani Tiranë
|-
|1989
|Vllaznia Shkodër
|-
|1990
|Vllaznia Shkodër
|-
|1991
|Dajti Tiranë
|}
;''National Spartakiadas''
{| class="wikitable"
|-
!Bloaz!!Hollek!!Maouezi
|-
|1979
|Dajti Tiranë
|-
|-
|1984
|Lokomotiva Durrës
|Vllaznia Shkodër
|-
|1989
|Lokomotiva Durrës
|Vllaznia Shkodër
|}
== Liammoù diavaez==
*{{it}}[http://www.giovanniarmillotta.it/albania/scacchi/ Roll ar gampionoù gant ar c'hazetenner sportoù italian Giovanni Armillotta]
*{{sq}}[https://achf.org.al/ Lec'hienn ofisiel Kevre albanian an echedoù]
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Albania]]
7mnep3jtwd441prdlk233lpfwaj1rpr
Armand Dayot
0
166217
2189331
2063945
2026-04-28T08:57:52Z
Llydawr
145
2189331
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
'''Armand Dayot''' a oa un arzvarnour hag un istorour gall, ganet e [[Pempoull]] e 1851, tomm e oa chomet ouzh e vro, ha marvet e 1934 e [[Bandol]]. Gallout a reer lenn e-barzh an dastumad testennoù berr ''Le long des routes, récits et impressions'', embannet e 1897, e-giz en e emvuhezskrid, ''L’heureuse traversée'', embannet e 1933, anvioù tud hag istorioù a zasson c’hoazh bremañ. Daoust m’en doa tremenet an darn vrasañ eus e vuhez e [[Pariz]] en doa liammoù kreñv ouzh tudennoù breizhek pe liammet ouzh Breizh, evel [[Ernest Renan]] pe [[Pierre Loti]]. En tu-hont da-se e voe oberiant-tre evit livourien Breizh, pe e vefe gant e garg en Arzoù-kaer, peotramant evit e intrudu personel. Diskouezet en doa pegen stag e oa ouzh Pempoull p’en doa kemeret perzh evit mirout ouzh an Tour kozh da vezañ diskaret hag a voe lakaet e-touesk ar monumantoù istorel e 1916.
Ne chomas ket Armand Dayot da dermal, hag eñ da emouestlañ e politikerezh Breizh. Perzh a gemeras e 1899 e krouidigezh ar Gevredigezh Strollad Re c’hlas Breizh, a zeuas war-lerc’h hini Bretoned Pariz. Mennadoù politikel ar gevredigezh-se a glote mat gant re an III<sup>e</sup> republik. Armand Dayot a voe e penn ar re a reas evit staliañ delwenn Ernest Renan a-dal da [[iliz-veur Landreger]] e 1903, kalz a safar a voe gant an dra-se d’ar c’houlz-se. Kizidike oa ouzh stad ar besketourien. Gant strollad re c’hlas Breizh e klaskas sevel “un ti evit emzivaded ar mor” ha na voe morse sevenet. Ur roll hanterour a voe gantañ, etre poellgor ar sikour lec’hel hag an Ao. Rodin evit ma vefe profet ha diskouezet unan eus e oberennoù, evit an tombola. Arc'hant an tombola a yafe da harpañ emzivaded ar besketourien bet en [[Island]].
Brud a dapas Armand Dayot ivez evel kargad evit an Arzoù-kaer. E-barzh ar velestradurezh-se ez eas e deroù ar bloavezhioù 1880 ha buan e voe merzet evit e c'hred hage intampi. E deroù e labour, e 1881, e tifennas ar « yalc’hadoù evit beajiñ » hag a roe tu d’an arzourien yaouank ha n’o doa ket resevet priz Roma da vont da veajiñ ha da beurlipat o arz. Pignat a reas neuze en urzhaz hag e voe graet pennenseller an Arzoù-kaer anezhañ e 1887. N’eo nemet adalek 1925 ez eas kuit diouzh bed an Arzoù-Kaer pa‘z eas war e leve. Abalamour d’al labour en doa graet e voe anvet marc’heg e 1891, ofisour e 1903 ha pennurzhier al [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor]] e 1926.
Da gentañ penn e soñje da Armand Dayot e oa anaoudek war an arzoù-kaer.
Ennañ e kaved arouez ur remziad tud dedennet gant an arz, ha ne oant ket tud a vicher.
Gant e anien amatour desket-kaer ec’h embannas un niver bras a skridoù diwar-benn saloñsoù, romantoù, oberennoù istor hag istor an arzoù. Emskiant ez eo subjektivel ar blasoù, en em zizober a reas diouzh kodoù an arz hag ec’h aozas diskouezadegoù diwar-benn mistri ar garikaturenn c’hall, pe diwar-benn poltredoù itronezed, sujedoù a dremene neuze evit bezañ dister. Adalek deroù an XX{{vet}} kantved, e oa lakaet diaes gant emled an avant-gardes arzel ha neuze e tifennas mennozh un arz gall. Er c’hontrol diouzh liv an amzer, mennozh un arz vroadel gant Dayot ne oa tamm liv estrengasaour ebet ennañ. Ur gelaouenn viziek skeudennaouet a voe savet gantañ e 1905, "L'Art et les Artistes" (An Arz hag an Arzourien), a gendalc’has da vezañ embannet betek 1939 dindan renerezh e verc’h Magdeleine.
Rendaeloù war AN DELWENN
Ur c’hentañ telwenn en arem gant Armand Dayot a voe savet e 1937 gant strollad ar re c’hlas Breizh, war ar c’hae gant an hevelep anv. Distaliet ha teuzet e voe an delwenn e 1941, da vare an dalc’hidigezh. E 1956 e voe staliet un delwenn nevez, ar wech-mañ a-dreñv d’an ti-kêr. Bremañ emañ lec’hiet ar pennzelwenn-mañ e park kastell Bertho.
{{DEFAULTSORT:Dayot, Armand}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1851]]
[[Rummad:Marvioù 1934]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Istorourien Bro-C'hall]]
3e59r6mcymeg2x6udxkbp3wsyv4w1uv
Porched:Armoù-tan
0
170211
2189230
2189214
2026-04-27T12:15:00Z
Kestenn
14086
/* Pistolennoù */
2189230
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M1917 Enfield]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón (fuzuilh)|Mondragón]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8.8 cm Flak 18/36/37/41|Kanol 88 mm]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Winchester]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm SR|12,7 × 81 mm]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Finland}} : [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene M. Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Sniper]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
mukr889mlz39x02afxhk14qg4l97pkv
2189320
2189230
2026-04-28T08:52:29Z
Kestenn
14086
/* Istor, lezenn ha kevredigezh */
2189320
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M1917 Enfield]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón (fuzuilh)|Mondragón]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8.8 cm Flak 18/36/37/41|Kanol 88 mm]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Winchester]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm SR|12,7 × 81 mm]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Finland}} : [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene M. Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Sniper]] • [[Tenner-resisted]] • [[The Pink Pistols]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
5oyg1nplveinkwbl397uu3phhgiz71s
2189322
2189320
2026-04-28T08:55:19Z
Kestenn
14086
/* Istor, lezenn ha kevredigezh */
2189322
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
{|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2"
| align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align="left" valign="center"|
<div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
</div>
<div align="center" style="font-size:100%;">
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.
'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
</div>
| align="right" valign="center"|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}<div style="text-align:center;">
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==
=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M1917 Enfield]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón (fuzuilh)|Mondragón]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]
=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]
=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]
=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]
=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]
=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]
=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]
=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]
=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==
=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]
=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]]
== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]
== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8.8 cm Flak 18/36/37/41|Kanol 88 mm]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]
== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]
== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]
== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]
== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div>
|-
| align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]
=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]
=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===
* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Winchester]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm SR|12,7 × 81 mm]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Finland}} : [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
|}
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div>
|-
| align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]
=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]
=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
<br>
{| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;"
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div>
|-
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===
==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]
==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Lee Precision]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]
==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]
=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene M. Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[The Pink Pistols]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]
==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''
==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]
=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''
=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]
==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]
|-
| colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div>
[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]
==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]
'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]
'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]
==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]
|}
<br>
{{Porchedoù roll}}
[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]
cgbfh970rt32109edhnoa9a4t9x5gaj
National Rifle Association of America
0
172134
2189339
2115752
2026-04-28T09:00:00Z
Kestenn
14086
2189339
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:National Rifle Association of America logo 2.png|dehou|200x200px]]
An '''National Rifle Association of America''', anvet alies '''NRA''', zo ur aozadur stadunanat hep pal arc’hantus savet e 1871. He fal pennañ eo difenn ar gwir da gaout ha da zougen [[Arm-tan|armoù-tan]] er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]. Etre 4 ha 5 milion a izili zo ennañ hervez ar mammennoù<ref name=":1">{{En}} ''[https://explore.nra.org/interests/membership/ Membership]'' war lec'hienn an NRA (lennet d'an 01/09/2024)</ref>.
== Palioù ==
Palioù kentañ an NRA da vare e grouidigezh e oa stummañ ar sitoaianed stadunanat d'an tennañ gant armoù-tan ha da greskiñ an niver a [[Stand tennañ|standoù-tennañ]] er vro. Goude votadeg an ''National Firearms Act'' e 1934 e troas tamm-ha-tamm war-zu difenn an armoù-tan war dachenn al lezenn.
Hiziv-an-deiz en em harp an NRA war eil enkemmad [[Bonreizh Stadoù-Unanet Amerika|bonreizh ar Stadoù-Unanet]]<ref>{{En}} ''"A well regulated Militia, being necessary to the security of a free State, the right of the people to keep and bear Arms, shall not be infringed."'', kavet war [https://constitution.congress.gov/constitution/amendment-2/ lec'hienn Kendalc'h ar Stadoù-Unanet] (lennet d'an 01/09/2024)</ref> votet e 1791 evit difenn ar gwir da gaout, da brenañ ha da zougen armoù-tan. Kreñv-tre eo pouez an NRA e meteier ar galloud e [[Washington, D.C.]] koulz hag e pep [[Stadoù ar Stadoù-Unanet|stad]]. Milionoù a zollaroù a zispignont bep bloaz e oberoù lobbying evit ma vefe votet lezennoù a-du gant o falioù (3,6 milion e 2015 da skouer<ref name=":0">{{Fr}} DAGORN Gary, ''[https://www.lemonde.fr/les-decodeurs/article/2016/08/12/pourquoi-le-lobby-des-armes-est-il-si-puissant-aux-etats-unis_4981862_4355770.html Pourquoi le lobby des armes est-il si puissant aux Etats-Unis ?]'', Le Monde, 03/10/2017 (lennet d'an 01/09/2024)</ref>), dre hanterouriezh he rann NRA-ILA (''Institute for legislative action'').
Pa vez kinniget lezennoù nevez evit lakaat un harz pe diaesaat ar c’henwerzh armoù er vro e c’halvont o izili da vont e darempred gant o dilennidi ; goude [[lazhadeg San Bernardino]] e 2015 (14 den lazhet) e teuas an NRA a-benn d’ober en doare e vije nac’het ul lezenn kinniget gant ar senedourien [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|demokrat]] a-benn berzañ gwerzh an armoù d’an dud difennet dezhe tapout ar c’harr-nij er Stadoù-Unanet. Hervez ar sontadegoù e oa a-du 90 % eus ar Stadunaniz gant se koulskoude<ref name=":0" />.
Da vare an dilennadegoù e skoazellont politikourien zo a-du gante dre brofoù arc'hant hag en ur lakaat anezhe war-wel en o c'hehentiñ. E 2024 o deus galvet da votiñ evit ar c'handidad [[Strollad Republikan (Stadoù-Unanet)|republikan]] [[Donald Trump]] (unan eus o izili), a zo war ar renk evit bezañ prezidant ar vro, dre o rann NRA-ILA<ref>{{En}} ''[https://www.nraila.org/articles/20240518/nra-s-political-victory-fund-endorses-president-donald-j-trump NRA’s Political Victory Fund Endorses President Donald J. Trump]'', war lec'hienn an NRA-ILA, 18/0/2024 (lennet d'an 01/09/2024)</ref>.
== Izili hag arc'hantaouiñ ==
An NRA a embanne kaout ouzhpenn 5 milion a izili e 2024<ref name=":1" />. Hervez ar media ''The Trace'' a zo ispisializet war ar feulster stag ouzh an armoù-tan e SUA e oa 4,9 milion a izili e 2001 ha 4,3 milion e 2023<ref>{{En}} VAN SANT Will, ''[https://www.thetrace.org/2023/02/nra-membership-decline-corruption/ The NRA Loses One Million Members]'', The Trace, 10/02/2023 (lennet d'an 01/09/2024)</ref>. War ziskar ez afe neuze an niver a izili abaoe 2013. E 2021 e oa bet dastumet 97 milion a zollaroù gant an NRA a-drugarez d’o emezeladennoù nemetken, da lavaret eo ar sammad izelañ abaoe ur pemzek vloaz bennak. War-dro 350 milion a zollaroù e oa o budjed e 2023. Dont a ra an arc’hant eus donezonoù hag emezeladennoù an izili<ref name=":0" />.
Ouzhpenn an NRA-ILA, enni lobbyisted ha tud arbennik war ar [[Gwir (lezenn)|gwir]], he deus savet an NRA ar rannoù ''NRA Women'' evit desachañ muioc'h a verc'hed en aozadur hag ''NRA Ring of Freedom'', he fal lakaat e darempred an dud a-du gant mennozhioù an NRA er vro a-bezh<ref>{{En}} ''[https://www.nrawomen.com/ NRA Women]'' adalek lec'hienn an NRA (lennet d'an 01/09/2024)</ref><ref>'''{{En}}''' ''[https://www.nraringoffreedom.com/ NRA Ring of Freedom]'' adalek lec'hienn an NRA (lennet d'an 01/09/2024)</ref>. Embann a ra kelaouennoù paper hag enlinenn evel ''American Rifleman'', ''American Hunter'' pe ''Shooting Illustrated''<ref>{{En}} ''[https://www.nrapublications.org/ NRA Publications]'' adalek lec'hienn an NRA (lennet d'an 01/09/2024)</ref>.
=== Izili vrudet ===
E-touez an dud bet izili eus an NRA e kaver an aktourien [[Charlton Heston]] (bet prezidant an aozadur etre 1998 ha 2003)<ref>{{Fr}} ''[https://www.allocine.fr/article/fichearticle_gen_carticle=18353920.html NRA : Charlton Heston laisse son siège]'', war Allo-Ciné, 29/04/2003 (lennet d'an 01/09/2024)</ref>, [[Tom Selleck]], [[Chuck Norris]] pe ar c'haner [[Ted Nugent]]<ref>{{En}} ''[https://www.imdb.com/list/ls000607697/ Celebrities from the NRA]'', IMDb, 2011 (lennet d'an 01/09/2024)</ref>. Nav frezidant bet eus ar Stadoù-Unanet zo bet izili en aozadur : [[Ulysses S. Grant]], [[Theodore Roosevelt]], [[William Howard Taft]], [[Dwight D. Eisenhower]], [[Richard Nixon]], [[Ronald Reagan]], [[George H. W. Bush]], Donald J. Trump ha [[John F. Kennedy|John Fitzgerald Kennedy]], an demokrat nemetañ en o zouez<ref>{{En}} GOULD Skye, SMITH Alan, ''[https://www.businessinsider.com/which-presidents-nra-members-trump-bush-2017-10 The 9 US Presidents who have been NRA members]'', Business Insider</ref>.
== Gwelet ivez ==
* [[Feulster gant armoù-tan]]
== Notennoù ha daveennoù ==
<references />
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Aozadurioù SUA]]
[[Rummad:Aozadurioù difenn an derc'hel armoù hervez lezenn]]
i9tn6bnoxin6m63b7jtkeio0pld35fu
Rummad:Sprinterien
14
174190
2189308
2137328
2026-04-28T08:15:33Z
Llydawr
145
2189308
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Rederien]]
d7nlvglw63u9d9rbw1mex2lchd5dccq
Reveulzi Rusia
0
174376
2189283
2180271
2026-04-27T18:51:55Z
Dishual
612
/* Kenarroud */
2189283
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Reveulzi Rusia''' eo hollad an darvoudoù [[Reveulzi politikel (Trotskyouriezh)|politikel]] ha [[Reveulzi sokial|sokial]] a oa bet e [[Impalaeriezh Rusia|Rusia]], ha kroget e 1917. D'ar mare-se a oa bet [[Freuzadenn an Impalaeriezh rusian|kouezhet ar vonarkiezh]] ha deuet e oa war wel un doare gouarnamant sokialour goude daou reveulzi diouzh renk hag ur [[Brezel diabarzh Rusia|brezel diabarzh]]. Gwelet a c'heller an dra-se ivez evel diaraog [[Reveulzioù eus 1917–1923|reveulzioù all]] hag a c'hoarvezas goude ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]], evel [[Reveulzi Alamagn e 1918–1919]]. Reveulzi Rusia a oa bet unan eus [[darvoudoù pennañ an XXvet kantved]].
== Kronologiezh ==
Un [[Dispac'h Rusia (1905)|dispac'h]] a oa bet e Rusia e 1905 dija, boulc'het diwar meur a abeg, en o zouez koñdisonoù bevañ ar boblañs, kresk ar strolladoù politikel frankizour enebet ouzh ar sistem politikel renet gant an tsar, ha gwask sevenadurel pobloù an impalaeriezh na oant ket rusian.
Reveulzi Rusia a oa kroget gant [[Dispac'h miz C'hwevrer|Reveulzi miz C'hwevrer]] e penn kentañ ar bloavezh 1917, e-kerzh ar [[Brezel-bed Kentañ]]. An [[Impalaeriezh alaman]] he doa bet trec'hioù meur war [[Talbenn ar Reter (Kentañ Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]], ha diaesterioù bras a oa savet evit Impalaeriezh Rusia : kolloù uhel, pourvezioù o vont war fallaat, diaesterioù evit produiñ boued ha gounit greun. Digalonekaet e oa [[Nerzhioù lu Impalaeriezh Rusia|nerzhioù lu an Impalaeriezh]], [[hutin]]ed a oa muioc'h-mui<ref>{{Cite journal |last=Petrone |first=Karen |date=08/102017 |title=David R. Stone, The Russian Army in the Great War: The Eastern Front 1914–1917 |url=https://journals.openedition.org/pipss/4270 |journal=The Journal of Power Institutions in Post-Soviet Societies |language=en |issue=18 |doi=10.4000/pipss.4270 |issn=1769-7069 |doi-access=free}}</ref>. Kavout a rae d'ar pennoù uhel ne oa nemet un diskoulm : dilez an [[Nikolaz II Rusia|Tsar Nikolaz II]], evit gallout kenderc'hel gant ar brezel ha gwareziñ an Impalaeriezh. Nikolaz II a oa savet a-du ganto ha dilezet e garg d'ar 24 a viz C'hwevrer. Krouet e oa bet neuze ur [[Gouarnamant rusian da c'hortoz|gouarnamant da c'hortoz]] renet gant an [[Douma Stad|Douma rusian]] (ar parlamant).
=== Ganedigezh ar soviedoù ha galloud rannet ===
[[Restr:1917petrogradsoviet assembly.jpg|kleiz|thumb|Sovied Petrograd e 1917.]]
E-kerzh an trubuilhoù, [[sovied (kuzulioù)|soviedoù]] a oa bet savet gant annezidi eus [[Sant Petersburg|Petrograd]] ha ne oant ket enebet ouzh ar Gouarnamant da C'hortoz da gentañ ; en desped da-se, ar soviedoù o devoa c'hoant da bouezañ evit kaout levezon war politikerezhioù ar gouarnamant ha kontrolliñ ar bezenoù. E miz Meurzh, Rusia a oa renet [[Daouelezh ar galloud|gant daou c'houarnamant o keveziñ an eil gant egile]]. Ar gouarnamant da c'hortoz a oa mestr war an aferioù milourel hag al liammoù etrebroadel, met rouedad ar soviedoù a oa galloudus evit ar vuhez kevredigezhel. En un doare anat e oa mestr ar soviedoù war [[renkad al labourerien]], ha war ar rummad etre a oa o tiwan. E-pad ar mare trubuilhet-se e voe mutinerezhioù lies, manifestadegoù hag [[harz-labour|harzoù-labour]]. Meur a aozadur politikel sokialour pe [[Tu kleiz (politikerezh)|eus an tu kleiz]] o doa klasket kaout levezon war pep gouarnamant. Ar re vrudetañ e oa bet ar [[Menchevik|vencheviked]], ar [[Strollad Sokialour Reveulzier]], an [[Anarkouriezh e Rusia|anarkourien]], ha dreist-holl ar [[Bolchevik|volcheviked]], ur strollad eus an [[leninouriezh|tu kleiz pellañ]] renet gant [[Vladimir Lenin]].
=== Ar volcheviked o kemer ar galloud ===
[[Restr:Vladimir Lenin giving a speech.jpg|thumb|Lenin o prezegenniñ e Petrograd (1917).]]
Da gentañ ne oa ar volcheviked, nemet ur strollad bihan ; en desped da-se e oant deuet a-benn da c'hounit galloud dre ur program a bromete [[Dekredoù soviedel|peoc'h, douar ha bara]] ; un arsav-brezel gant Impalaeriezh Alamagn, reiñ douaroù d'ar beizanted, ha reiñ lamm da naonegezh ar brezel<ref>{{Cite web |title=Food and Nutrition (Russian Empire) {{!}} International Encyclopedia of the First World War (WW1) |url=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/food_and_nutrition_russian_empire |access-date=3 a viz Ebrel 2022 |website=1914-1918-Online}}</ref>. Ur wech er galloud, ar Gouarnamant da C'hortoz en doa choazet kenderc'hel gant ar brezel, en desped da c'hoant hollek ar boblañs da baouez gant ar brezel. En ur gemer harp war an diviz-se da zerc'hel gant ar brezel, ar volcheviked hag al luskadoù sokialour all o doa tapet muioc'h a skoazell gant ar bobl evit kas ar reveulzi war-raok. Evel diskoulm ha talañ ouzh ar c'hlemmoù a oa e Petrograd, ar gouarnamant da c'hortoz en doa mouget ar vanifesterien, ar pezh a voe mammenn [[Devezhioù Gouhere 1917]]. Ar volcheviked o devoa kendeuzet ar bezenoù labourerien a-du ganto en un aozadur anvet ar [[Gwarded ruz (Rusia)|Gwarded ruz]] evit difenn an dispac'h. Aet e oa an darvoudoù war washaat betek ar 25 a viz Here pa oa tarzhet [[Dispac'h miz Here]], un emsavadeg armet gant ar volcheviked e Petrograd, hag a roas lamm d'ar gouarnamant da chortoz. Goude-se o doa ar volcheviked savet o gouarnamant dezho ha disklêriet krouidigezh [[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia]] (RSKSR). Dindan gwask an argadennoù milourel alaman, ar volcheviked o devoa dilec'hiet ar gêr-benn e [[Moskov]]. An RSKSR a oa kroget da adaozañ an impalaeriezh rusian e stumm ar c'hentañ [[Stad sokialour]], evit lakaat e pleustr an [[demokratelezh soviedel]] er vro met ivez gant ur sell etrebroadel. Ar promesa a oa bet graet ganto da baouez gant kemer perzh er [[kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] a voe dalc'het pa oa bet pennoù ar volcheviked o sinañ [[skrid-emglev Brest-Litovsk]] gant Impalaeriezh Alamagn e miz Meurzh 1918. Ar volcheviked o devoa krouet an [[Tcheka]], ur polis kuzh ha servij surentez reveulzier o labourat e mesk an dud, evit pinijennañ ha lazhañ ar re gwelet evel "[[Eneebour d'ar bobl|enebourien d'ar bobl]]" e kampagnoù a voe lesanvet [[Spont ruz (Rusia)|Spont ruz]].
=== Brezel diabarzh ===
[[Restr:Russian Civil War montage.png|kleiz|thumb|Fotoioù tapet e-kerzh ar brezel diabarzh.]]
Ar Volcheviked a oa harpet mat en takadoù kêrel, met enebet e oant gant nerzhioù estren ha diabarzh ha na felle ket dezho degemer o c'hournamant. Rusia a oa bet a-benn neuze un tiriad [[Brezel diabarzh Rusia|gant ur brezel diabarzh]], lec'h ma oa ar re Ruz (Bolcheviked), enebet ouzh enebourien lies, [[Luskadoù dizalc'hour brezel diabarzh Rusia|luskadoù broadelour]], strolladoù sokialour enep bolchevik, anarkourien, [[Unpenniezh|monarkourien]] ha [[Frankizouriezh|frankizourien]] ; an daou diwezhañ a oa bet goude-se oc'h harpañ kreñv ar pezh a voe anvet al [[luskad Gwenn]] (pe ar re Wenn), hag a oa mestroniet dreist-holl gant [[Tu dehoù (politikerezh)|ofiserien eus an tu dehoù]] ha gwelet evel stourmerien o wareziñ ha klask adsevel an urzh impalaerel. Ar volcheviked, diwar atiz ar [[Komiser|c'homiser]] [[Lyev Trotsky]], a oa kroget da sevel bezenoù labourerien leal d'ar Volcheviked el [[Lu Ruz]]. An darvoudoù pennañ a oa bet tremenet e [[Moskov]] ha [[Petrograd]], met e kement kêr eus an impalaeriezh a oa e oa bet dilec'hioù, evel er proviñsoù gant kumuniezhoù broadel, ha war ar maezioù gant ar beizanted o kemer ar galloud hag o rannañ an douaroù.
=== Krouidigezh an URSS ===
[[Restr:LocationSovietUnion1922.PNG|thumb|An URSS e 1922 (e gwer).]]
Pa oa ar brezel o padout, an [[Republik Sokialour Kevreadel Soviedel Rusia|RSKS]] rusian a oa bet o ledañ ar galloud soviedel en [[RSS Armenia|Armenia]], [[RSS Azerbaidjan|Azerbaidjan]], [[RSS Bielorusia|Bielorusia]], [[RSS Jorjia|Jorjia]], hag [[Republik Soviedel Ukraina|Ukraina]]. Ar rediñ da unvaniñ en ur marevezh brezel hag evit talañ ouzh [[Emelladenn ar Gevredidi e brezel diabarzh Rusia|emelladenn galloudoù estren]] en doa lakaet an RSKS da strollañ ar broadoù dindan ur banniel, ha krouet e oa bet an [[URSS]]. An istorourien a echu ar mare reveulzier e 1922-1923, pa oa bet echuet gant ar brezel diabarzh ha trec'het al lu gwenn hag al luskadoù dizalc'hour, ar pezh a voe mammenn d'un [[Divroidi Gwenn|divroañ ramzel diouzh Rusia]]. Ar strollad bolchevik trec'her a oa bet adurzhiet e stumm [[Strollad Komunour an Unaniezh Soviedel]], ha chomet e oa er galloud gantañ e-kerzh 60 vloaz goude-se, betek [[freuzadenn an Unaniezh Soviedel]].
==Kenarroud==
{{main|Istor Rusia (1892–1917)}}
[[Restr:U Narvskikh vorot.jpg|thumb|Soudarded o tec'hel [[Bolz-enor Narva|Dor Narva]] e-kerzh [[Sulvezh gwadus (1905)|Sulvezh gwadus]]]]
[[Reveulzi Rusia 1905]] a oa bet un darvoud diazez o tegas Reveulzioù 1917. Darvoudoù ar [[Sulvezh gwadus (1905)|Sulvezh gwadus]] o devoa lakaet da sevel ur barrad kounnar bras dre an impalaeriezh gant manifestadegoù ha betek [[Mutinerezh|mutinerezh soudarded]]. Ur c'huzul labourerien anvet [[Soviet Sant-Petersbourg]] a oa bet krouet goude ar flastradenn kriz.{{Sfn|Wood|2004|page=18}} Reveulzi 1905 a oa bet talet garv, ha pennoù soviet St. Petersbourg a voe harzet. Drezhe e oa bet krouet goustadik ha dre guzh [[Soviet Petrograd]] ha luskadoù reveulzier all ar pezh a zegaso darvoudoù 1917. Reveulzi Rusia 1905 en devoa degaset krouidigezh an [[Douma (bodadenn)|Douma]] (parlamant) hag a vo krouer ar Gouarnamant da c'hortoz e miz C'hwevrer 1917.<ref name=":0">{{Cite book |last1=Perfect |title=Reinventing Russia |last2=Ryan |last3=Sweeny |date=2016 |publisher=History Teachers Association of Victoria |isbn=978-1-8755-8505-2 |location=Collingwood}}</ref>
Disoc'hoù drastus nerzhioù lu Rusia e 1914–1915 o devoa degaset tabut tro-dro d'an [[tsar|tzar]] [[Nikolaz II Rusia|Nikolaz II]] hag an [[Tierniezh Romanov|dierniezh Romanov]]. Ar from [[Broadelouriezh rusian|broadelour ha brogarour]] a oa bet berrbad ha freuzet e-tal ar c'holloù hag an doareoù bevañ en dienez war [[Talbenn ar Reter (Kentañ Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]]. An Tsar a oa bet o wasaat an traoù dre e c'hoant da vezañ penn eeun [[Lu Impalaeriezh Rusia]] e 1915, ur c'hefridi kalz re bonner evitañ. Dre ar c'hoant-se e oa deuet da vezañ an den kablus eus ar c'holloù dizehan a oa gant Rusia. Ouzhpenn-se, [[Alix von Hessen-Darmstadt|Tsarina Alix]], hag a rene e-kerzh ma oa an Tsar e-penn al luioù en talbenn, a oa ganet alaman, drezhe e oa kroget ur from difiziañ enni, ar pezh a oa gwasaet dre e liammoù gant [[Grigoriy Raspoutin]]. Levezon Raspoutin a oa gwallreuzus d'ar galloud lakaet e oa bet ministred divarrek ha [[goubrenerezh]] diroll a oa kroget. An holl kemmoù fall-se o devoa gwasaet stad ar bobl e Rusia.<ref name=":0"/>
Goude ma vije bet an [[Impalaeriezh Otoman]] o kemer perzh er brezel-bed e tu ar [[Galloudoù kreiz]] e miz Here 1914, e oa bet lammet diouzh Rusia un hent kenwerzhel hollbouezus betek ar [[Mor Kreizdouar]]. dre-se e oa gwasaet c'hoazh ar bec'h ekonomikel met ivez an diouer a vunisionoù. E-keit an amzer-se, Alamagn a oa deuet a-benn da broduiñ munionoù e-leiz memes ma oa o stourm war daou [[Talbenn (milourel)|dalbenn]].
{{multiple image
| align = right
| total_width = 300
| image1 = Lenin in 1920 (cropped).jpg
| caption1 = [[Vladimir Lenin]], krouer an [[Unvaniezh soviedel]] ha penn ar strollad [[Bolchevik]].
| image2 = Bundesarchiv Bild 183-R15068, Leo Dawidowitsch Trotzki.jpg
| caption2 = [[Leon Trotsky]], krouer al [[Lu Ruz]] hag unan eus penntudennoù [[Dispac'h miz Here]].
}}
Doareoù bevañ ar soudarded a oa bet mammenn d'ur c'holl nerzh kalon drastus e-touez souarded Impalaeriezh Rusia hag ar boblañs dre vras. Aes e oa da verzout er c'hêrioù dreist-holl, gant ar boued o vezañ berr dre ur gounid an douar bet dizurzhiet gant ar brezel. Kudenn ar boued o tont da vezañ raloc'h-ralañ a oa deuet da vezañ unan bras, padal ne oa ket tu ma vije bet awenet gant an eostoù rak ar re-se na oant ket bet dizurzhiet gant ar brezel. Ar vammenn a oa bet ar gouarnamant, rak evit arc'hantaouiñ ar brezel koustus, e oa bet moullet milionoù a [[roubl]]où, hag erruet e 1917, ar vonc'hwezh a oa bet o lakaat ar prizioù da bignat ouzhpenn pevar gwech pa veze keñveriet gant reoù 1914. Al labourerien-douar a oa bet o welet prizioù o ezhommoù o vont war-gresk padal ne oa ket uhelaet o c'hounid dezho. An disoc'h a oa bet dezho da zerc'hel ar greun ha da dreiñ d'ur [[Labour-douar bevañ|gounezerezh bevañ]]. Ingal e oa ral ar bed er c'hêrioù. Er memes kouzl, kresk ar prizioù a oa bet mammenn goulennoù kresk ar goproù en uzinoù, hag e miz Genver ha C'hwevrer 1916, ar [[propaganda]] reveulzier, harpet evit ul lodenn gant an Alamanted o devoa degaset [[Harz-labour|harzoù-labour]] ramzel dre ar vro. Burutellet e oa muioc'h-mui ar gouarnamant, ha muioc'h-mui a labourerien a oa bet o vont e-mesk ar strolladoù dispac'her.
== Levrlennadur ==
* {{Fr}} Anthony Beevor, ''Russie : Révolution et Guerre Civile (1917-1921)'', Calmann-Lévy, 2022, 568 p., ISBN 978-2702183519 (troet diwar ar saozneg)
* {{Fr}} Orlando Figes, ''La Révolution russe: 1891-1924 : la tragédie d'un peuple'', Denoël, 2007, 1120 p., ISBN 978-2207258392
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Rusia]]
[[Rummad:Dispac'hioù|Rusia]]
[[Rummad:Unaniezh Soviedel]]
[[Rummad:1917]]
jhpgsbll04wghnpwi8o3bic1ia2ml1m
Pierre-François Keraudren
0
176075
2189338
2153657
2026-04-28T08:59:59Z
Llydawr
145
2189338
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Keraudren, Pierre François.jpg|thumb|Pierre François Keraudren e-tro [[1824]]]]
'''Pierre-François Keraudren''', ganet d'ar 15 a viz Mae [[1769]] e [[Brest]] ha marvet d'ar 16 a viz Eost [[1858]] e [[Passy]], a oa ur skiantour hag ur mezeg breizhat er [[Morlu gall]].
== Buhez ==
Ganet e voe e karter [[Rekourañs]] hag e dad a oa surjian er morlu. Echuiñ a reas e studioù lennegel e [[Kemper]], hag e 1782 ez eas da [[Skol-vezegiezh ar morlu]]. E [[1801]] e voe anvet da bennvezeg ha servijout a reas e skouadrenn an amiral [[Étienne Eustache Bruix|Bruix]]. E [[1803]] e voe staget ouzh [[Ministerezh ar Morlu (Bro-C'hall)|ministrerezh ar Morlu gall]] ha souten a reas e dezenn doktorelezh e [[1804]].
Etre [[1813]] ha [[1845]] e voe pennenseller Departamant Yec'hed ar Morlu gall, ha kas a reas da benn ul labour efedus hervez e gempredidi. E [[1821]] e kemeras perzh er bodad enklask anvet gant ar gouarnamant evit enklask war an epidemiezh [[terzhienn velen]] he doa skoet start [[Barcelona]].
Keraudren a oa un ezel ouzh Akademiezh c'hall ar vegegiezh, ur c'huzuliadour mezegel evit ar roue gall [[Loeiz-Fulup Iañ]] hag un ezel ouzh Kevredigezh Moskva an Naturourien. E-barzh kevredigezhioù mezegel, lennegel ha skiantel e oa, e [[Madrid]], [[Leuven]], [[Bologna]], [[Orleañs]], [[Marselha]], [[Toulon]] ha [[Rochefort (Charente-Maritime)|Rochefort]].
Mervel a ra e Passy (Bro-C'hall) e 1858, d'an oad a 89 bloaz.
== Enorioù ==
[[Restr:Manucodia keraudrenii by Bowdler Sharpe.jpg|thumb|upright 0.7|Evned-ar-baradoz Keraudren.]]
Dont a reas da vezañ marc'heg [[Urzh Sant-Mikael (Bro-C'hall)|Urzh Sant-Mikael]] d'an 10 a viz Gouere [[1816]]<ref>{{fr}} [http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5616111q ''Obsèques de M. Kéraudren'' (lennet d'ar 07/08/2025)].</ref>, ha komandour [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor Bro-C'hall]] d'an 10 a viz Mae [[1835]].
Ouzhpenn se e voe anvet meur a dra diwar e anv :
* [[Enez Keraudren]] (''Keraudren Island'' e [[saozneg]]), en [[Aostralia ar C'hornôg]].<ref>{{Coord|14|56|33|S|124|41|2|E}}</ref><ref>{{cite web|url=http://maps.bonzle.com/c/a?a=p&x=124.839266265968&y=-15.0614345835839&w=21392&h=21392&i=554&j=554&p=274095&pa=274095&fc=1&s=Keraudren%20Island#map|title= Bonzle Digital Atlas – Map of Keraudren Island|year=2009|accessdate=07/08/2025}}</ref>
* [[Kab Keraudren (Aostralia)|Kab Keraudren]], e gwalarn Aostralia<ref>{{Coord|19|57|S|119|46|E}}</ref> e penn Su ''"Eighty Mile Beach"'', un draezhenn 220 km hirder dezhi. Lakaet e voe an anv-se war ar c'hartennoù e 1801 pa oa mezeg ofisiel Ergerzhadeg Baudin en Aostralia etre [[1800]] ha 1803.
* [[Kab Keraudren (Tasmania)|Kab Keraudren]] e norzh [[Enez Hunter (Tasmania)|Enez Hunter]] e gwalarn [[Tasmania]]<ref>{{Coord|40|23|S|144|47|E}}</ref>.
* « Evn-ar-baradoz Keraudren », ur spesad evned a gaver e [[Ginea Nevez]]. Roet e voe e anv skiantel ''[[Manucodia keraudrenii]]'' gant [[René Primevère Lesson]] ha [[Prosper Garnot]] e [[1826]].
* ''[[Oxygyrus keraudrenii]]'', ur [[gasteropod]] anvet gant Charles-Alexandre Lesueur e [[1817]].
* ''[[Pterotrachea keraudrenii]]'', ur gasteropod all anvet gant Fortune Eydoux ha Louis François Auguste Souleyet e [[1832]].
== Labourioù ==
Kenlabourer krouer "Bloazdanevelloù ar yec'hed foran hag ar medisinerezh lezennel" e oa. Embannet en deus kalz pennadoù-skrid e "Geriadur bras ar skiantoù mezegel", hag er "Bloazdanevelloù mor" dindan renerezh Bajot.<br>
Embannadurioù :
* ''Réflexions sommaires sur le [[skorbut|scorbut]]'', 1804
* ''Considérations et observations sur la syphilis dégénérée'', 1811
* [http://www.manioc.org/patrimon/FRA11132 ''De la fièvre jaune observée aux Antilles [et] sur les vaisseaux du roi''], Paris, 1823
* [http://gallica.bnf.fr ''Mémoire sur les causes des maladies des marins, et sur les soins à prendre pour converser leur santé dans les ports et à la mer''], eil emb., Pariz, 1824 ([http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6543818w 1{{añ}} emb., 1817])
* ''Du choléra-morbus de l'Inde ou mordéchi'', Pariz, 1824
** ''Mémoire sur le choléra-morbus de l'Inde'', Baillière, Pariz, 1831<ref>[http://cths.fr/an/prosopo.php?id=2770 ''France savante dictionnaire prosopographique, Roll an embannadurioù'']</ref>
** [https://archive.org/stream/b21353712#page/n3/mode/2up ''On the cholera morbus of India''], The Lancet Office, Londrez, 1831—''"The most rational, unexaggerated, and impartial monograph concerning the Indian Cholera, yet presented to the public"'' (skrivet war ar rakpajenn)
==Gwelet ivez==
* [[Beajoù enklask skiantel]]
==Liammoù diavaez ==
* {{fr}} [https://www.leonore.archives-nationales.culture.gouv.fr/ui/notice/200210 Diaz-titouroù Léonore], Ministrerezh gall ar Sevenadur (lennet d'ar 07/08/2025)
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Keraudren, Pierre Francois}}
[[Rummad:Medisined Breizh]]
[[Rummad:Medisined an arme]]
[[Rummad:Ofiserien er Morlu gall]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Tud eus Brest]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1769]]
[[Rummad:Marvioù 1858]]
mzn2us802zqoayokkz9ionf0ruphe7i
C'hoarioù olimpek goañv 2026
0
177962
2189319
2180536
2026-04-28T08:49:46Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2189319
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ar '''C'hoarioù olimpek goañv 2026''' a vo dalc'het e [[Italia]] etre ar 6 hag an 22 a viz C'hwevrer [[2026]]. [[Milano]] ha [[Cortina d'Ampezzo]] eo an div gêr a oa bet dilennet gant ar [[Poellgor Olimpek Etrebroadel]] e 2019.
An trede C'hoarioù olimpek goañv eo a vo dalc'het en Italia, ar [[C'hoarioù olimpek goañv 1956]] o vezañ e Cortina d'Ampezzo dija.
[[Ski-bale]] a vo ur sport olimpek evit ar wech kentañ<ref>{{liamm web |last=Merrell |first=Chloe |deiziad=2021-07-20 |titl=Milano Cortina 2026: Ski Mountaineering to debut |url=https://olympics.com/en/news/ski-mountaineering-debut-milano-cortina-2026 |archive-url=http://web.archive.org/web/20240729154542/https://olympics.com/en/news/ski-mountaineering-debut-milano-cortina-2026 |archive-date=2024-07-29 |access-date=2025-11-07 |work=Olympics.com |language=en}}</ref>. C'hoarioù olimpek kentañ [[Kirsty Coventry]] evel prezidantez ar Poellgor Olimpek e vo.
== Lid-digeriñ ==
Digoret e voe ar C'hoarioù goañv 2026 ent-ofisiel d'ar 6 a vi C'hwevrer e pevar lec'h war un dro : e San Siro [[Milano]], e straedoù [[Cortina d'Ampezzo]], e [[Livigno]] hag e [[Predazzo]].
Kanet e voe ''[[Il Canto degli Italiani]]'', kan broadel Italia, gant [[Laura Pausini]], hag ar c'han olimpek gant [[Cecilia Bartoli]], [[Lang Lang]] ha bugale laz-kanañ ''Teatro alla Scala'' Milano.
== Ar sportoù ==
Be 'vo 116 darvoud sportel e 16 sport disheñvel.
<br />
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|+Niver a gevezadegoù dre sport
!scope=col colspan=2 | Sportoù
!scope=col| Paotred
!scope=col| Merc'hed
!scope=col| Kemmesk
!scope=col| Hollad
|-
|style="text-align:left;"| [[Biatlon]] || [[Restr:Biathlon pictogram.svg|21px|Biathlon|class=skin-invert-image]]
|5
|5
|1
|'''11'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Bobsleigh]] || [[Restr:Bobsleigh pictogram.svg|21px|Bobsleigh|class=skin-invert-image]]
|2
|2
|colspan=1 style="background:#CCCCCC"|
|'''4'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Kombine nordek]] || [[Restr:Nordic combined pictogram.svg|21px|Combiné nordique|class=skin-invert-image]]
|3
|colspan=1 style="background:#CCCCCC"|
|colspan=1 style="background:#CCCCCC"|
|'''3'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Curling]] || [[Restr:Curling pictogram.svg|21px|Curling|class=skin-invert-image]]
|1
|1
|1
|'''3'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Hoke war skorn]] || [[Restr:Ice hockey pictogram.svg|21px|Hockey sur glace|class=skin-invert-image]]
|1
|1
|colspan=1 style="background:#CCCCCC"|
|'''2'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Luj]] || [[Restr:Luge pictogram.svg|21px|Luge|class=skin-invert-image]]
|2
|2
|1
|'''5'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ruzikat arzel]] || [[Restr:Figure skating pictogram.svg|21px|Patinage artistique|class=skin-invert-image]]
|1
|1
|3
|'''5'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ruzikat tizh]] || [[Restr:Speed skating pictogram.svg|21px|Patinage de vitesse|class=skin-invert-image]]
|7
|7
|colspan=1 style="background:#CCCCCC"|
|'''14'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ruzikat tizh war roudenn]] || [[Restr:Short track speed skating pictogram.svg|21px|Short track|class=skin-invert-image]]
|4
|4
|1
|'''9'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ski-lamm]] || [[Restr:Ski jumping pictogram.svg|21px|Saut à ski|class=skin-invert-image]]
|3
|2
|1
|'''6'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Skeleton]] || [[Restr:Skeleton pictogram.svg|21px|skeleton|class=skin-invert-image]]
|1
|1
|1
|'''3'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ski-ouesk]] || [[Restr:Freestyle skiing pictogram.svg|21px|Ski acrobatique|class=skin-invert-image]]
|7
|7
|1
|'''15'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ski alpat]] || [[Restr:Alpine skiing pictogram.svg|21px|Ski alpin|class=skin-invert-image]]
|5
|5
|colspan=1 style="background:#CCCCCC"|
|'''10'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ski-bale]] || [[Restr:Ski mountaineering pictogram.svg|21px|Ski alpinisme|class=skin-invert-image]]
|1
|1
|1
|'''3'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Ski treuz bro]] || [[Restr:Cross country skiing pictogram.svg|21px|Ski de fond|class=skin-invert-image]]
|6
|6
|colspan=1 style="background:#CCCCCC"|
|'''12'''
|-
|style="text-align:left;"| [[Snowboard]] || [[Restr:Snowboarding pictogram.svg|21px|Snowboard|class=skin-invert-image]]
|5
|5
|1
|'''11'''
|-
|-style="font-weight:bold;"
|colspan=2 | Hollad (16 sport)
|54
|50
|12
|116
|}
{{clr}}
== Lec'hiennoù keveziñ ha lidañ ==
{| class="wikitable"
|+Lec'hiennoù keveziñ
!scope=col| Kêr
!scope=col| Lec'h
!scope=col| Sport-Lid
!scope=col| Niver a dud
|-
!scope=row rowspan="4"| [[Milano]]
|[[Stad San Siro]]
|Lid-digeriñ
|{{formatnum:75923}}
|-
| Milano Santagiulia Ice Hockey Arena (Palaitalia)
|[[Hoke war skorn]]
|{{formatnum:15000}}
|-
| Unipol Forum
|[[Ruzikat arzel]], [[Short-track]]
|{{formatnum:12700}}
|-
| [[Rho]] fiera Milano
|[[Ruzikat tizh]], Hoke war skorn
|{{formatnum:6500}}
|-
!scope=row rowspan="3" |[[Cortina d'Ampezzo|Cortina]]
|Olimpia delle Tofane
|[[Ski alpat]]
|{{formatnum:1000}} (tribunell bennañ)
|-
| [[Stadio olimpico del ghiaccio|Stad olimpek skorn]]
|[[Curling]]
|{{formatnum:7000}}
|-
| Roudenn olimpek Eugenio-Monti
|[[Bobsleigh]], [[skeleton]], [[luj]]
|?
|-
!scope=row rowspan="2" |[[Valtellina]]
|[[Livigno]]: Mottolino/Sitas, Tagliede/Carosello 3000
|[[Ski-ouesk]], [[snowboard]]
|?
|-
| [[Bormio]]
|Ski alpat, ski-bale
|?
|-
!scope=row rowspan="2" |[[Fleimstal]]
|Gwintelloù Giuseppe-Dal-Ben
|[[Ski-lamm]], [[kombine nordek]]
|{{formatnum:15000}}
|-
| Stad foñs Lago di Tesero
|[[Ski treuz bro]], kombine nordek
|{{formatnum:50000}}
|-
!scope=row| [[Rasen-Antholz]]
|Südtirol Arena Alto Adige -Anterselva
|[[Biatlon]]
|{{formatnum:9000}}
|-
!scope=row| [[Verona]]
|Arenoù Verona
|Lid-klozañ
|{{formatnum:20000}}
|}
== Marketing ==
=== Ardamez ha lugan ===
[[Restr:2026 Winter Olympics logo.svg|thumb|Logo Milan-Cortina d'Ampezzo 2026.]]
Evit ar wech kentañ e voe dibabet an ardamez gant ar publik. E-pad festival sonerezh Sanremo e 2021 e voe kinniget an daou ardamez diwezhañ war ar renk, ha dibabet e voe an hini anvet "Futura". Graet eo gant ur 26 stilizet.
Embannet e voe al lugan "IT's Your Vibe" d'an 23 a vize C'hwevrer 2025. IT a dalv daou dra : Italia (d.l.e. "[Italy's] Your Vibe") hag ar saozneg "It's".
=== Maskotennoù ===
Dibabet e voe an div vaskotenn dre ur votadeg war internet. Aet e voe ar maout gant [[Tina ha Milo]], daou [[erminig]] [[denheñvel]] treset gant studierien ur skol e [[Taverna (Calabria)|Taverna]]<ref>{{liamm web|deiziad=1 a viz Meurzh 2023|titl=Milano-Cortina: dalla Calabria la mascotte delle Olimpiadi|url=https://www.ansa.it/lombardia/notizie/2023/03/01/milano-cortina-dalla-calabria-la-mascotte-delle-olimpiadi_45047494-c541-4735-a4a9-343d4f06cd67.html|access-date=7 February 2024|website=Agenzia ANSA|language=it |archive-url=https://web.archive.org/web/20230301185057/https://www.ansa.it/lombardia/notizie/2023/03/01/milano-cortina-dalla-calabria-la-mascotte-delle-olimpiadi_45047494-c541-4735-a4a9-343d4f06cd67.html |archive-date=1 March 2023 |url-status=live}}</ref>. Tennet eo o anv eus anvioù ar c'hêrioù ostiz, ha breur ha c'hoar int. Ganto ez eus c'hwec'h bleuwenn ''[[galanthus]]'' anvet "The Flo".
=== Ar ganaouenn ===
Kinniget e voe an daou don diwezhañ war ar ren e Festival Sonerezh Sanremo e 2022. A-benn ar fin e voe trec'h "Fino all'alba" ("Betek gouloù-deiz") — aozet gant at strollad tud yaouank La Cittadina of the San Pietro Martire e [[Seveso]], kanet e-pad festival Sanremo gant ar ganerez [[Arisa]].<ref name="milan_cortina_2026_unveils_official_song_2022">{{liamm web|last=Bila|first=Leticia|deiziad=7 a viz Meurzh 2022|titl=Milan Cortina 2026 unveils official song after earning 72 per cent of vote|work=[[Inside the Games|InsideTheGames.biz]]|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1120206/milan-cortina-2026-official-song-chosen|url-status=live|access-date=8 March 2022|archive-date=16 January 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230116211944/https://www.insidethegames.biz/articles/1120206/milan-cortina-2026-official-song-chosen}}</ref>.
== Liammoù divaez ==
* [https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026 Lec'hienn Ar C'hoarioù olimpek goañv 2026 war lec'hienn ar Poellgor olimpek etrebroadel]
* [https://web.archive.org/web/20250701033924/https://milanocortina2026.olympics.com/en Lec'hienn ofisiel Milano–Cortina 2026]
{{C'hoarioù olimpek}}
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:C'hoarioù olimpek goañv]]
[[Rummad:Milano]]
5txr9wye2wps7m8hyuvcl1s2wvdrtvf
Louis Lefèvre-Utile
0
177975
2189340
2170058
2026-04-28T09:00:33Z
Llydawr
145
2189340
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Louis Lefèvre-Utile''' a zo ur greantour breizhat ganet e [[Naoned]] d'ar 6 a viz Here [[1858]] ha marvet er memes kêr d'ar 26 a viz Du 1940. Diazezet en deus ar merk gwispid [[LU (gwispiderezh)|LU]].
== Buhez ==
Louis Lefèvre-Utile eo mab da Jean-Romain Lefèvre (1819-1883), diazezet gantañ ur bastezerezh [[Straed Boileau (Naoned)|straed Boileau]] e [[Naoned]] e 1846, greantour er bastezerezh, ha da Pauline-Isabelle Utile (1830-1922). Diazezer Lefèvre-Denise e [[Nancy]] eo e eontr. Studiañ a ra e lise Naoned.
Mont a ra da Vro-Saoz evit studiañ ar gwispid saoz hag ur wech distroet da Naoned e pren stal e dud e 1882. Lakaat a ra sevel ul labouradeg war ribl al [[Liger]], e-tal [[kastell Duged Breizh]] hag ar [[porzh-houarn Naoned|porzh-houarn]]. Chom a ra hiziv un tour anezhi, an tour LU (al [[Lieu unique]]). Krouiñ a ra ar « [[Petit-Beurre]] LU ».
Dimeziñ a ra da Vathilde Gaudin, merc'h d'ur marc'hadour gwin, d'an 29 a viz Du 1882. Kevrediñ a ra gant e vreur-kaer Ernest Lefièvre adalek 1887.
Pouezus eo ar vruderezh dezhañ, kenlabourat a ra gant [[Alfons Mucha]], [[Paul Chabas]], [[Adolphe Piot]] hag [[Alexis de Broca]] peurgetket.
Kuzulier kenwerzh diavaez Frañs eo, kontroler e isrann [[Bank Frañs]], ha melestrour e lise Livet.
== Embannadennoù ==
* {{fr}} ''La Loire. Un programme de destruction et d'infection pour la ville de Nantes'', 1923.
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
== Levrlennadur ==
* {{fr}} [[Jean-Loup Avril]], ''1000 Bretons : dictionnaire biographique'', 2002.
* {{fr}} Claude Kahn, Jean Landais, ''Nantes et les Nantais sous le Second Empire'', 1992.
{{ALC'HWEZDIBAB:Lefèvre-Utile, Louis}}
[[Rummad:Greantourien Naoned]]
[[Rummad:Tud a afer Breizh]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1858]]
[[Rummad:Marvioù 1940]]
142ojpgq582qx8wt4n004h06thk6xgf
Fairouz
0
179668
2189336
2186306
2026-04-28T08:59:23Z
Llydawr
145
2189336
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Sonerezh (arzour)|label=[[EMI Group|EMI]], [[Virgin Records|Virgin]], Voix de l'Orient, Fayrouz Productions}}
[[Restr:Fairuz playing the guitar.jpg|thumb|Faïrouz o seniñ gitar.]]
'''Nouhad Haddad''' ({{Lang|ar|نهاد حداد}}), anavezet evel '''Faïrouz''' <ref>{{Cite web|url=https://elwatan-dz.com/fairouz-la-diva-libanaise-engagee-fete-ses-90-ans-le-liban-et-la-palestine-au-coeur|title=Faïrouz : La diva libanaise engagée fête ses 90 ans : Le Liban et la Palestine au cœur}}</ref> {{,}} <ref>{{Cite book|author=Ahmed Hachlaf|title=Anthologie de la musique arabe, 1906-1960|edition=Éditions Anep|year=2001|isbn=9789961903513|quote=Farid Elatrache, Abdelwahab, et Faïrouz font partie des pionniers|page=48}}</ref> {{,}} <ref>{{Cite book|author=Abderrahman Benatia|title=Pourquoi les Européens ont-ils peur des Arabes?|edition=Dahlab|year=1999|quote=la chanteuse libanaise Faïrouz est célèbre dans tout le monde arabe|page=54}}</ref>, '''Fairouz''', '''Feyrouz''' <ref>{{Cite web|language=fr|url=https://www.lorientlejour.com/article/1435998/feyrouz-ou-le-malheur-arabe-1-5.html|title=Feyrouz ou le malheur arabe|accessdate=2025-02-14}}</ref> pe '''Fayrouz''' zo ur ganerez eus Bro-[[Liban]]. Ganet eo bet d'an 21 a viz Du 1934 e [[Beirout]]. Unan eus divaed ar sonerezh arabek a-vremañ eo. He doare sonerezh a zo anavezet peogwir e ra gant ur meskaj sonerezhioù eus ar [[Reter-Nesañ]] hag ar C'hornôg. Awenet eo ivez gant ar sonerezh bizantat ha maronit, gant kanaouennoù arab hengounel, gant sonerezh simfonek, [[C'hoarigan|opera]], sonerezh latin ha gant ar [[jazz]] adalek ar [[bloavezhioù 1980]].
Dre ma'z eo bet o seniñ abaoe pell ha peogwir he deus graet berzh-bras dre ar bed a-bezh eo anavezet Fairouz evel « ar steredenn arab vrasañ a-viskoazh » <ref>{{Cite web|language=fr|title=L'Orient- Le Jour|url=https://www.lorientlejour.com/article/1127827/feyrouz-la-plus-grande-star-arabe-de-tous-les-temps-selon-forbes.html|date=30 juillet 2018|accessdate=10 janvier 2022}}.</ref> .
Ar ganaouenn ''Li Beirut'' kanet ganti e 1983 a zo brudet-kenañ. Diwar komzoù bet skrivet gant [[Joseph Harbet]] eo bet savet, evit disklêriañ karantez da vBeirout, kêrbenn Liban bet gwallgaset gant ar [[brezel]]<ref>https://www.radiofrance.fr/francemusique/podcasts/maxxi-classique/les-amours-classiques-de-fairouz-3183767</ref>.
== Buhezskrid ==
[[Restr:Fairuz04.jpg|thumb|Fairouz e 1946.]]
Desavet eo bet '''Faïrouz''' en ur familh kristen maronit a orin eus ur gêriadenn e menezioù Liban. Ar familh az eas d'en em staliañ diwezhatoc'h e Beirout, e karter Zqaq El Blat, e-lec'h ma tremenas he bugaleaj. <ref name=":0">{{Cite web|language=fr|author=Jacques Denis|title=Fairuz, icône fédératrice au service du Liban|url=https://next.liberation.fr/musique/2020/08/31/fairuz-icone-federatrice-au-service-du-liban_1798195#Echobox=1598889811|date=31 août 2020}}.</ref> Anvet e voe Nouhad gant he mamm, Liza al Bostani, ha gant e zad, Wadi' Haddad (ur [[Kalvez|c'halvez]] [[Asirianed|asirian]] <ref>{{Cite web|language=en|title=Faïrouz biography|url=https://www.last.fm/music/Fa%C3%AFrouz/+wiki|accessdate=2023-08-01}}.</ref>{{,}} <ref>{{Cite web|title=What religion is Fairouz? – BioSidmartin|url=https://biosidmartin.com/what-religion-is-fairouz/|accessdate=2023-08-01}}.</ref> ganet e [[Mardin]] war harzoù [[Turkia]] ha [[Siria]]), a dec'has eus [[Liban]] abalamour da [[Gouennlazh an Asirianed|ouennlazh an Asirianed]] kaset da benn gant [[Impalaeriezh otoman|an impalaeriezh otoman]] e 1914–1918. Hec'h anv leurenn, treuzskrivet ''Fairouz'' pe ''Fayrouz'', a dalvez "liv turkez" en arabeg <ref>{{Cite web|language=en|title=Fairouz: Lebanon’s music icon that makes us proud!|url=https://www.the961.com/fairouz-music-icon/|date=30 août 2020|accessdate=22 août 2016}}.</ref>.
Krouiñ a reas un doare sonerezh libanat nevez levezonet-bras gant ar sonerezh latin <ref name=":0" /> gant sikour ar breudeur Rahbani <ref>{{Cite web|title=فيروز والفن الرحباني : الحلم المتمرد والفردوس المفقود / محمد منصور - Sudoc|url=https://www.sudoc.fr/252051459|accessdate=2023-02-03}}.</ref>, Assy ha Mansour (Assy a zeuio da vezañ he gwaz diwezhatoc'h).
He sonadeg foran kentañ a voe aozet e 1957. Buan e teuas da vezañ brudet dre ar [[bed arab]] a-bezh met ne ganas ket kalz e-pad Brezel diabarzh Liban, evit chom hep bezañ implijet gant an eil tu pe egile. Gant-se e voe karet ha doujet gant arvesterien a bep feiz. Abaoe fin ar brezel diabarzh he deus bet labouret gant he mab, Ziad Rahbani. Muioc'h-muiañ e vez levezonet he sonerezh gant luskoù [[Jazz|ar jazz]] <ref>{{Cite web|language=en|title=Fairuz: the Arab world's most celebrated living voice|url=https://www.france24.com/en/20200831-fairuz-the-arab-world-s-most-celebrated-living-voice|date=31 août 2020}}.</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1934]]
[[Rummad:Kanerezed Liban]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
9efz6o9na1g219cd3n4r7740usamfr7
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 14, bloaz 2026
4
179701
2189311
2187591
2026-04-28T08:22:47Z
Llydawr
145
2189311
wikitext
text/x-wiki
= 30/03/2026 — 05/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_14,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bevarzekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_13, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==
<div lang="en" dir="ltr">
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}
Dear Wikipedians!
[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.
The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.
🧩'''How to participate?'''
Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.
🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.
'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''
If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language.
Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge!
[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
</div>
<!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 -->
== Hot-dog ==
Savet em eus ar pennad [[Hot-dog]] met n'em boa ket merzet e oa dija eus ar pennad [[Hot dog]]. Kinnig a ran kendeuziñ an daou bennad en ur virout an doare-skrivañ hot-dog. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 08:49 (UTC)
:Ar pennad er wiki saoznek a ra gant an doare-skrivañ ''[[:en:Hot dog|hot dog]]''. Daveoù meneget eno: [https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/hot-dog Collins dictionary], [https://dictionary.cambridge.org/dictionary/english/hot-dog Cambridge dictionary] (termenadur 2). E lec’hioù all e kaver ''hot-dog'' ha ''hotdog''. GBaH ha Termofis a ra gant ''hot-dog''. Un tammig luziet emañ an traoù. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 09:07 (UTC)
::Hot-dog ha hot dog a seblant bezañ an daou zoare a gaver ar muiañ hep kavout unan aliesoc'h eget egile. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 10:02 (UTC)
:::Kendeuziñ ar pennadoù implijout hot dog hag ober un adkas hot-dog (pe ar c'hontrol).
:::An aesañ.
:::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 18:15 (UTC)
::::@[[Implijer:Arko|Arko]] Evit poent eo liammet [[hot dog]] ouzh ar yezhoù all ha te eo an hini nemetañ da vezañ lakaet kemmoù e [[hot-dog]], neuze ma c’hallfes treuzkas an danvez degaset ganit war-du [[hot dog]] ha lakaat [[hot-dog]] da adkas war-du [[hot dog]], se a vefe an doare aesañ da ober war-dro (ezhomm ebet da gemmañ Wikidata pe da gendeuziñ istorioù). Goude e c’hallo an adkas bezañ lakaet en tu kontrol ma kav gwelloc’h ar gumuniezh hen ober. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 2 Ebr 2026 da 18:31 (UTC)
:::::Mat eo. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 06:49 (UTC)
== Tharon-Plage ==
Penaos treiñ [[:fr:Tharon-Plage]] hervezoc'h ? Ur gêr gouronkañ eus [[Sant-Mikael-Keveger]] eo. Tharon war-eeun ? "-Plage" ne vez ket troet en anvioù kumunioù war e seblant : Larmor-Plage : An Arvor ; Brignogan-Plages : Brognogan ; Plestin-les-Grèves : Plistin. Ur gêr gouronkañ a zo e Sant-Nazer anvet "Saint-Marc-sur-mer" e galleg ha [[Sant-Mark (Sant-Nazer)]] war-eeun e brezhoneg. Neuze Tharon ? Pe ur stumm brezhonek all a zo ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 08:57 (UTC)
: @[[Implijer:Arko|Arko]] ''Traezh Taron'' hervez KerOfis. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 09:24 (UTC)
::E brezhoneg e kaver traoù evel [[Plouneour-Traezh]]. --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 28 Ebr 2026 da 08:22 (UTC)
== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==
Hello everyone,
This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>).
'''The Change:'''<br />
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]].
We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.
'''What You Need To Do:'''<br />
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.
'''Deadline:'''<br />
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.
Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Implijer:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Kaozeadenn Implijer:MediaWiki message delivery|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 17:11 (UTC)
<!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 -->
:Hello, thanks for the heads-up. We don't use P1846, no action needed. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 17:22 (UTC)
== Shoah/ Loskaberzh ==
Pennadoù [[Loskaberzh]] ha [[Shoah]]. Gwelloc'h e vije sevel un adkas ha kendeuziñ neketa?
A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 5 Ebr 2026 da 16:26 (UTC)
:Loskaberzh en deus ur ster ledanoc'h diouzh ar pezh a gomprenan er pennad. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 11 Ebr 2026 da 16:13 (UTC)
::Demat,
::Ya kemmesket e oa bet al liammoù etreyezhel!
::Kempennet eo.
::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 11 Ebr 2026 da 16:20 (UTC)
20n8wtwxkq9a2871bvgb8r9oxbi9w2u
Surf Nazis Must Die
0
179706
2189314
2186659
2026-04-28T08:34:25Z
Llydawr
145
2189314
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Surf Nazis Must Die''''' zo ur film [[film korvoiñ|korvoiñ]] [[Film birvidik|birvidik]] [[Faltazi Apokaliptek ha goude Apokalips|goude Apokalips]] [[stadunanat]] embannet e 1987 ha filmaozet gant Peter George. An aktourien eo Gail Neely, Barry Brenner ha Robert Harden. Produet eo bet gant ''The Institute'', un embregerezh produiñ filmoù perc'hennet ha krouet gant George, Craig A. Colton ha [[Robert Tinnell]], hag embannet eo bet gant [[Troma Entertainment]], un embregerezh produiñ hag embann filmoù gant boujedoù izel ha filmoù korvoiñ.
==An aktourien==
Ur [[Kren-douar|c'hren-douar]] a zo bet hag arvor [[Kalifornia]] a zo bet dismantret. An [[Traezhenn|traezhennoù]] a zo troet da lec'hioù dañjerus gant [[gang|gangoù]] feuls e penn an traoù. Unan anezho a zo savet gant [[Neveznaziegezh|neveznazied]] renet gant Adolf, ar "[[Führer]] eus an traezhennoù" emzisklêriet. Klask a ra bezañ mestr war an traezhennoù dre forzh tagañ gangoù pe strolladoù peoc'hus a [[Surf|surferien]].
E-keit-se, ul labourer en ur puñs eoul-du [[Afroamerikaned|afromaerikan]] anvet Leroy a zo lazhet gant ar surferien nazi pa oa o redek war an traezh. Mamm Leroy, "Mama" Washington, zo kounnaret bras gant marv he mab, hag he deus c'hoant da gaout un digoll. Goude bezañ kavet ur [[arm-dorn]] ha [[Greunadenn (arm)|greunadennoù]], e ya da stourm ouzh an nazied en un ti-leve.
==An aktourien==
* Gail Neely evel Eleanor "Mama" Washington
* Robert Harden evel Leroy
* Barry Brenner evel Ricky Jackson/"Adolf"
* Dawn Wildsmith evel Eva
* [[Michael Sonye]] evel Mengele
* Joel Hile evel Hook
* Gene Mitchell evel Brutus
* Tom Shell evel Gregory/"Smeg"
* Bobbie Bresee evel Mamm Smeg
* Tom Demenkoff evel Ariel
== Liammoù diavaez ==
* [https://www.imdb.com/title/tt0094077/ Surf Nazis Must Die] war [[IMDb]]
[[Rummad:Filmoù 1987]]
[[Rummad:Filmoù SUA]]
[[Rummad:Filmoù birvidik]]
[[Rummad:Filmoù Troma Entertainment]]
f34eb43y6sbll7zz7eqwg9lulxpcwck
Gergana Peycheva
0
179707
2189315
2187134
2026-04-28T08:36:07Z
Llydawr
145
2189315
wikitext
text/x-wiki
'''Gergana Peycheva''' ([[bulgareg]]:'''Гергана Пейчева''') a zo bet ganet d'an 30 a viz Gouhere [[2003]] e [[Sofia]] ([[Bulgaria]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] bulgar eo.<br/>Mestrez Etrebroadel (WIM) ha Stummer FIDE eo abaoe 2020, Mestr FIDE (FM) e oa abaoe 2018, Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2017, Danvez Mestrez (WCM) abaoe 2014<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2197}} edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Meurzh 2026,{{formatnum:2141}} he renk Elo ''Fonnapl'' ha {{formatnum:2153}} he renk Elo ''Luc'hedenn'' <ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>{{formatnum:2348}} eo he [[renk Elo]] ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Du 2021.<br/>
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat ar Skolioù (Merc'hed) ====
Trec'h e voe er rummad e-dan unnek vloaz e 2014<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr133994.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=30 European School Chess Championships 2014 Girls under 11]</ref>.
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
Tapout a reas an 33{{vet}} plas e miz Eost 2021 en [[Iasi]] ([[Roumania]])<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== Kampionad bulgar ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
* Trec'h e voe e 2019<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr482203.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Individual Rapid Chess Championship - Women – 2019]</ref>.
* Trec'h e voe e 2022<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr611378.aspx?lan=1&art=4 Bulgarian Women Individual Rapid Chess Championship 2022]</ref>.
==== Kampionad bedel ''Fonnapl'' (Maouezi) ====
C'hoari a reas e miz Kerzu 2023 e [[Samarkand]] ([[Ouzbekistan]]), tapout a reas an 52{{vet}} plas, 9/17<ref>{{en}}[https://s2.chess-results.com/tnr864425.aspx?lan=20&art=1&rd=17&SNode=S0 2023 FIDE World Rapid & Blitz Championship Blitz Women - Chess Results]</ref>.
==== Kampionad [[Texas]] ar Maouezi ====
Trec'h e voe e miz Meurzh 2023 e [[Brownsville (Texas)|Brownsville]], 5,5/6<ref>{{en}}[https://texaschess.org/fm-gergana-peycheva-wins-texas-womens-championship/ FM Gergana Peycheva Wins Texas Women’s Championship - Texas Chess Association, d'ar 27 a viz Meurzh 2023]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Olimpiadoù echedoù ar Re Yaouank e-dan c'hwezek vloaz (kemmesk) ====
C'hoari a reas e skipailh Bulgaria e [[Turkia]] e 2019<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoari a reas div wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Disoc'h||Daveenn
|-
|Gouhere hag Eost 2022||2||29||{{India}}, [[Chennai]]||5,5/10 (+3, =5, -1)||<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr653632.aspx?lan=1&art=20&fed=BUL&flag=30 44th Olympiad Chennai 2022 Women – Chess Results]</ref>{{,}}<ref>{{bg}}[https://dush.bulchess.com/index.php/12-medals-chess/16-gergana-peycheva.html Bulchess]</ref>.
|-
|Gwengolo 2024|| ||30||{{Hungaria}}, [[Budapest]]||4/17 (+2, =4, -1)||<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva/?p=1&start=40 He c'hoari e 365 Chess]</ref>.
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Bulgaria.
{| class="wikitable"
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Notenn haDaveenn
|-
|Du 2023||3||{{Montenegro}}, [[Budva]]||5,5/9 (+4, =3, -2)||He zre'ch war [[Lela Javakhishvili]] ([[Jorjia]]) a roas an trec'h d'he skipailh<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessgame?gid=2611944 Chess Games]</ref>.
|-
|}
===== Gergana Peycheva – Lela Javakhishvili d'an 20 a viz Du 2023 =====
{{Diagram echedoù|=
|-tleft
|
|=
8|bd| | |rd| | |kd|=
7| | | | | |pd|=
6|pd| | | | |pl|pd|=
5|pd| | |pd| |ql||pl|=
4| | |pl| |qd||=
3| | | | |pl||=
2| | |rl| |nl|kl|=
1| | | | | | |=
|}}
'''65... Qf4!''' zo heuliet gant '''66.Ke2!!'''
{|
|- valign="top"
|
{{Diagram echedoù|=
|-tleft
|
|=
8||bd| | |rd| | |kd|=
7| | | | | | |pd| |=
6||pd| | | | |pl|pd|=
5||pd| | |pd| |ql| |pl|=
4| | | |pl| |qd| | |=
3| | | | | |pl|| |=
2| | | |rl| |nl|kl| |=
1| | | | | | | | |=
|}}
'''80.Кf5!! a2 81.Kh4! a1D 82.Кg6+!! Ch7''' 1-0
{{EloChart|Q2916711}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2916711 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chess.pl?page=1&pid=159737 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Gergana_Peycheva He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Peycheva, Gergana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 2003]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù bulgar]]
feckckok4avbes6xi93p0mysdojnr59
9 mm P.A.K.
0
179708
2189316
2186662
2026-04-28T08:39:44Z
Llydawr
145
2189316
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|9 mm P.A.|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:9 mm P.AK..jpg|frameless|250x250px]]<br>Ur gartouchenn '''9 mm P.A.K.'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Doare korf an douilhez
|kreuzenn, eeun
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Alamagn}}
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|9,55 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|9,5 mm
|-
! scope="row" |Tevder ar strad
|1,25 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|22,50 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|22,70 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Gwask ar gazoù d'ar muiañ
|400 bar
|-
! scope="row" |[[Emors (munisionoù)#Mentoù|Emors]]
|SP
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|D
|}
An '''9 mm P.A.''' (evit ''Pistole Automatik'', en alamaneg), anvet ivez '''9 × 22 mm''', pe '''9 mm P.A.K.''' (he doare [[munision gwenn]], an hini anavezetañ) zo ur rummad [[Kartouchenn (arm-tan)|kartouchennoù]] armoù-dorn nann-varvus a-orin eus [[Alamagn]].
== Doareoù ==
Doareoù disheñvel eus an 9 mm P.A. a gaver, pep hini gant ur pal disheñvel. Disheñvelaet e vezont gant liv o beg, met n'eo ket unvan ar reolennoù war al livioù-mañ er bed a-bezh.
* 9 mm P.A.K. (''Pistole Automatik Knall'', "pistolenn aotomatek a-wenn") : munisionoù gwenn, gwer (klasel) pe melen (hag a brodu ur flammenn vrasoc'h e beg ar c'hanol) ;
* 9 mm R : munisionoù gwenn evit ar [[Revolver|revolverioù]] ;
* 9 mm P.A. CS ha P.A. CN : munisionoù enne gazoù daeraouiñ CS ha CN ;
* 9 mm PV : munisionoù enne gazoù daeraouiñ gant pebr ;
* 9 mm P.A. Tehkrim ha PP9RP : munisionoù enne bannadelloù nann-varvus e kaoutchoug.
== Implij ==
Kartouchennoù 9 mm P.A. zo a c'hall bezañ implijet e armoù dezhe kanolioù klasel er broioù m'eo aotreet, evit tennañ boledoù kaoutchoug. Kalz armoù all kambret evit ar gartouchenn-mañ o deus ur c'hanol dall, ennañ un toullig hepken evit lezel aezhennoù tarzhadenn an tenn da vont er-maez memestra.
Ar c'hartouchennoù P.A.K. (a-wenn) a vez implijet e bed ar sinema, evit pleustriñ en arme pe boaziañ chas (polis, arme) ouzh tarzhadennoù an armoù-tan. Ar c'hartouchennoù P.A. all (gaz, bannadell nann-varvus) a vez implijet evel doare d'en em zifenn.
== Pennad kar ==
* [[Arm a-wenn]]
* [[Munision gwenn]]
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://bobp.cip-bobp.org/uploads/tdcc/tab-viii/tabviiical-fr-page10.pdf Taolenn ar munision] war lec'hienn ar [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|CIP]]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Alamagn]]
6i850by2dncshqeskllzufb1duelshf
Drajez
0
179711
2189317
2186668
2026-04-28T08:44:15Z
Llydawr
145
2189317
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
An '''drajez''' a zo madigoù graet gant [[alamandez]] gwisket gant siros sukr. Neuz ar [[porselen]] o deus, flour o gorre, ha gant a bep seurt livioù (gwenn, roz, glas sklaer, etc). Profet e vezont ent-hengounel e kalz broioù gant ur sevenadur kristen, da-geñver ar badeziantoù, an euredoù, ar pask bihan pe ar pask bras. Drajez all a vez kinniget a-wechoù : gant chokolad e-lec'h an alamandez, met gant ar memes neuz.
== Istor ==
Kozh eo orin an drajez. Da vare ar Romaned e veze profet madigoù graet gant alamandez gwisket gant mel ha bleud (ne oa ket anavezet ar sukr d'ar mare-se), profet da-geñver ar ganedigezhioù hag an euredoù. Er Grennamzer e veze graet madigoù gant frouezh sec'h goloet gant mel. Alamandez e oa ar frouezh-se e [[Verdun]] ([[Loren]], en [[Impalaeriezh santel roman german]]) peogwir e oa ur gêr a varc'hadourien, hag enporzhiet e veze ar frouezh-se ganto eus ar Sav-heol d'ar mare-se. Dont a reas ar gêr lorenat da vezañ ul lec'h produiñ drajez a bouez adalek an XII{{vet}} kantved, hag ezporzhiet e voe an drajez d'an [[Izelvroioù]], da [[Kergustentin|Gergustentin]] ha da [[Rusia]]. Kaset e veze drajez da lezioù Europa, ha plijout a raent d'an noblañs.
Adalek an XIX{{vet}} kantved e teuas ar produiñ drajez da vezañ industriel. Kumun [[Casinos]] e [[Proviñs València]] zo ul lec'h produiñ a bouez hiziv.
[[Rummad:Madigoù]]
exn8wu9pdy69jk8uc8c7tvybf0qdpe2
Sistem Titouriñ war an Armoù
0
179712
2189318
2187449
2026-04-28T08:49:31Z
Llydawr
145
2189318
wikitext
text/x-wiki
Ar '''Sistem Titouriñ war an Armoù''' (e galleg, en ur mod ofisiel : '''''SIA,'' ''Système d'information sur les armes''''') zo ur benveg niverel bet lakaet e plas e [[Bro-C'hall]] gant an [[SCAE]] (''Service central des armes et explosifs'', "Servij kreiz an armoù hag an danvezioù-tarzh"), dindan beli [[Ministrerezh an Diabarzh]], adalek 2020.
E bal eo renabliñ armoù ar [[Lezennoù war an armoù e Frañs#Hiziv an deiz|rummadoù A1, B ha C]] e Bro-C'hall hag o ferc'henned. Gellet a ra bezañ implijet gant <ref>{{Fr}} ''[https://www.service-public.gouv.fr/particuliers/vosdroits/R61698 Espace détenteurs du système d'information sur les armes (SIA)]'', Service-public.gouv.fr (lennet d'an 30/03/2026)</ref>:
*ar berc'henned armoù-tan : [[Chaseal|chaseourien]], tennerien sport ([[ball-trap]], [[biatlon]] ha [[sportoù tennañ]] dre vras), pe tud a fell dezhe mirout un arm bet kavet pe resevet digant o familh ;
*an [[Armerezh|armeurerien]] ;
*aozadurioù Stad : servijoù surentez ([[Polis broadel (Bro-C'hall)|polis]], [[Archeriezh vroadel (Bro-C'hall)|archeriezh]]), prefetioù, servijoù titouriñ.
Lakaet eo bet e plas adalek 2020 tamm-ha-tamm evit kemer plas fichennaouegoù all evel [[AGRIPPA (fichennaoueg)|AGRIPPA]]. Un diaz roadennoù, ennañ renablet an doareoù armoù hag o ferzhioù teknikel, hag ul levr polis niverel (''Livre de police numérique'') hag a gemer plas marilh paper an armeurerien, zo stag ouzh an SIA.
=== Kudennoù surded ===
E miz Meurzh 2026 ez eus bet laeret en SIA ur roll {{formatnum:62511}} arm-tan, gant anvioù ha chomlec'hioù o ferc'henned, goude ma oa deuet torfedourien a-benn da vont-tre er sistem en ur breizhañ ur gont implijet gant un armerezh. Ministrerezh an Diabarzh en deus kemennet e vije ret d'ar stalioù implijout un dilesadur doubl evit mont-tre en diaz diwar-neuze<ref>Chloé BOCANEGRA, ''[https://www.petitbleu.fr/2026/04/04/fuite-de-donnees-dans-le-sia-le-ministere-de-linterieur-confirme-un-piratage-visant-des-proprietaires-darmes-et-annonce-des-mesures-de-securite-13302312.php Fuite de données dans le SIA : le ministère de l’Intérieur confirme un piratage visant des propriétaires d’armes et annonce des mesures de sécurité renforcées]'', Le Petit Bleu d'Agen, 04/04/2026 (lennet d'an 08/04/2026)</ref>.
== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://sia.detenteurs.interieur.gouv.fr/realms/detenteurs/protocol/openid-connect/auth?response_type=code&scope=openid%20email&client_id=detenteurs-oidc-client-app&state=NDP6GC4mB8yXehqLBnyo7Phk0Is&redirect_uri=https%3A%2F%2Fsia.detenteurs.interieur.gouv.fr%2Fespace-detenteurs%2Fredirect_uri&nonce=RL5vMF0URbdn4jE2yjgQqfHfOsJZK7veJBPKBXZk0r0 Lec'hienn an SIA evit ar perc'henned armoù-tan]
== Pennadoù kar ==
* [[Lezennoù war an armoù e Frañs]]
* [[FINIADA]]
* [[Trafikerezh armoù|Trafikerezh armoù-tan]]
* [[Kod ar surentez diabarzh (Bro-C'hall)|Kod ar surentez diabarzh]]
==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Diazoù roadennoù]]
[[Rummad:Lezennoù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
[[Rummad:Chase]]
4ekt6gchwo83zgahuzdq9vokmtcjb6m
Kofi Yamgnane
0
179713
2189321
2186687
2026-04-28T08:54:51Z
Llydawr
145
2189321
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Kofi Yamgnane''', bet ganet d’an {{deiziad|11|Here|1945}} e [[Bassar]] ([[Togo]]), zo ur politikour breizhat ha togoat.
Bet eo sekretour-[[Stad]] e karg eus an enframmañ (1991-1993), kuzulier rannvro [[rannvro Breizh|Breizh]] (1992-1997), kannad [[Penn-ar-Bed]] (1997-2002), ha maer [[Sant-Kouled]] (1989-2001).
== Buhez ==
Pa oa yaouank, o vevañ e Bassar, e voe kaset da Vreizh evit studiañ abalamour d’e live uhel<ref name="LM">{{fr}} {{cite web |url=https://www.lemonde.fr/afrique/article/2009/07/02/kofi-yamgnane-objectif-togo_1214427_3212.html |title=Kofi Yamgnane : objectif Togo |publisher=Le Monde |month=Gouere |year=2009}}</ref> ha tapout a reas un aotreegezh war ar [[matematik]]. Mont a reas da ijinour e DDE (''Direction Départementale de l'Équipement'') Penn-ar-Bed, e [[Kemper]]. E 1975 e tapas ar vroadelezh c’hall. Studiañ a reas war-lerc’h en École des Mines [[Nancy]] (1979-1981).
Dimezet eo gant Anne-Marie, ur Vreizhadez kelennerez war ar matematik. Daou vugel o deus : Amina, [[ginekologiezh|ginekologourez]], ha Kwame, ijinour er [[stlenneg]].
== Red-micher ==
=== Breizh ===
E 1983 e voe dilennet da guzulier-kêr e Sant-Kouled. Emezelañ a reas ouzh ar [[Strollad Sokialour Bro-C'hall|Strollad Sokialour]]. E 1989 e voe dilennet da vaer Sant-Kouled, unan eus maered kentañ a orin eus [[Afrika]] e pennvro Bro-C’hall. Lizheroù a voe kaset da Sant-Koulediz, Kofi Yamgnane en o zouesk, enno kunujennoù [[Gouennelouriezh|gouennelour]]. E 2021 e embannas un nebeud anezho en e levr ''Mémoires d'Outre-haine''.
Kuzulier rannvro Breizh a voe etre 1992 ha 1997, ha kuzulier departamant Penn-ar-Bed etre 1994 ha 2008.
=== Bro-C’hall ===
E 1991 e voe anvet da sekretour-Stad karget eus an enframmañ e gouarnamant [[Édith Cresson]], hag e 1992 e hini [[Pierre Bérégovoy]].
Kannad Penn-ar-Bed e voe etre 1997 ha 2002.
=== Togo ===
Klask a reas mont da brezidant Togo, hep dont a-benn.
== Kudennoù gant ar justis ==
E 2022 e voe kondaonet da 18 miz bac’h gant goursez, un dell-gastiz a {{formatnum:5000}} € ha 5 bloaz a andilennadusted evit bezañ harpet div vaouez eus [[Maroko]] da dapout ar vroadelezh c’hall en eskemm ouzh {{formatnum:3000}} €.
== Enorioù ==
* Breizhad ar bloaz ([[Bretons]]) (1990).
* Marc’heg komandour [[Urzh an Impalaeriezh Vreizhveurat]] (1992).
* Priz ar fent politikel (1992) evit bezañ disklêriet bezañ ur ''Breizhat deuet war-lerc’h al lanv du''.
* Komandour al [[Lejion a enor (Bro-C'hall)|Lejion a enor]] (2013).
== Levrioù ==
* 1993 - ''Droits, devoirs et crocodile'', Pariz : Robert Laffont {{ISBN|978-2-221-07366-7}}
* 1996 - ''Combattre le Front national'', levr skrivet a-stroll, Pariz : Vinci {{ISBN|978-2-910313-07-4}}
* 2002 - ''Europe Afrique, nous grandirons ensemble'', Pariz : Robert Laffont {{ISBN|978-2-221-09812-7}}
* 2013 - ''Afrique, introuvable démocratie'', Brest : Dialogues {{ISBN|978-2-918135-65-4}}
* 2021 - ''Mémoires d'outre-haine'', Kastellin : Locus Solus, 2021, {{ISBN|978-2-36833-320-4}}
== Daveoù ==
{{Daveoù}}
n
{{DEFAULTSORT:Yamgnane, Kofi}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1945]]
[[Rummad:Kannaded Breizh]]
[[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Maered Breizh]]
lh346sg4xgkhayvc6gl0roh6ce3900f
Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg
0
179714
2189344
2186688
2026-04-28T09:04:41Z
Llydawr
145
2189344
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ukraine 1918-1923 70k Kiev type III overprint strip of 5.jpg|thumb|upright 1.2|Timbroù Rusia (1918)]]
[[File:Stamp of ZUPR 1918.jpg|thumb|left|upright 0.7|Timbr Aostria dreistmoullet (1918)]]
[[File:ZUNR Stamp 5.svg| thumb|upright 0.8|Timbr Aostria dreistmoullet (1919)]]
Republik Pobl Ukraina ar C’hornaoueg ([[ukraineg]] : Західноукраїнська Народна Республіка, berradur ЗУНР ''ZUNR'') a oa bet ur [[Stad]] verrbad ledet war tiriadoù reter [[Galitsia]] etre miz Du 1918 ha miz Gouere 1919.<br>
E dibenn ar [[Brezel-bed kentañ]] e tarzhas [[Impalaeriezh Aostria-Hungaria]] : goude un emsavadeg e voe diazezet ur gouarnamant ukrainat e [[Lviv]] (Galitsia) d'ar 1añ a viz Du 1918. Ar memes tra a c'hoarvezas e [[Rutenia]] Iskarpatek d'an 19 a viz Du 1918. Daoust d’ar brezel a savas etre [[Polonia]] hag Ukraina e chomas oberiant gouarnamant Republik Pobl Ukraina ar C'hornaoueg. D'ar 1{{añ}} a viz Kerzu 1918 e voe sinet gant ar sekretouriezh-Stad un emglev gant [[Republik Pobl Ukraina]] evit unvaniñ an tiriadoù.
E miz Genver 1919 e troas ar ZUNR da [[oblast]] emren Republik Pobl Ukraina (RPU), met derc’hel a reas gouarnamant ar ZUNR da vont en-dro betek 1923.
An timbroù implijet e 1918 e Kornôg Ukraina a oa ar memes re hag e Republik Pobl Ukraina, da lavaret eo timbroù an [[Impalaeriezh rusian]] dreistmoullet gant un tribac’h.
Diwezhatoc'h e voe moullet (e Lviv ha [[Kolomyia]]) al lizherennoù "UKR H P" (1918) ha goude-se "3 y. H.P." (1919) war an timbroù kozh a oa bet graet gant postoù [[Aostria]].
== Pennadoù kar ==
*[[Timbroù Ukraina]]
*[[Timbroù Aostria]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Ukraina ar C’hornaoueg]]
[[Rummad:Timbroù Ukraina]]
0fidwb5txuhuq3qnj7n1mryfeirl7p4
Markovtsy
0
179715
2189345
2186698
2026-04-28T09:09:54Z
Llydawr
145
2189345
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Markov sl1917.jpg|thumb|S. L. Markov e 1917]]
[[Restr:Un Drozdov & Markov.jpg|thumb|Ar jeneral [[Alexander Kutepov]] gwisket evel ur fuzuilher Drozdov hag ar c'habiten eus ar rejimant troadegiezh Markovour e 1919. Skeudenn livet gant Pierre Robike]]
'''Markovtsy''' ([[ruseg]] : Ма́рковцы) e oa anv unvezioù milourel eus [[Lu ar Youlidi]] (adanvet goude-se [[Nerzhioù lu Su Rusia]] ha [[Lu Wrangel|Tirlu Rusia]]), hag a oa bet krouet gant harp pennoù al [[Luskad Gwenn]] e su Rusia ha dreist-holl hini al letanant jeneral [[Sergei Markov|Sergei Leonidovitch Markov]] ([[1878]]-[[1918]].
Deiziad krouidigezh ar c'hentañ unvez Markovour – ar [[1añ rejimant Ofiser Jeneral Markov]] – d'ar 17 a viz Du 1917 – a oa bet devezh gweladenn ar jeneral [[Mic'hail Alekseyev]] ([[1857]]-1918) er c'hlañvdi niverenn 2, straed Barochnaya e [[Novocherkassk]] en [[Oblast Rostov]]. Ofiserien a oa en em vodet evit sevel un unvez youlidi.
E miz Du 1917, an unvez [[kanolierezh]] a oa bet krouet, ur wech c'hoazh gant asant ar jeneral Markov. Savet e oa bet gant yaouaerien eus skolioù kanolierezh Mikhailovsky ha Konstantinovsky, hag a voe diazez savdidigezh ar vrigadenn kanolierezh ''Jeneral Markov''.
<gallery mode="packed" heights="180px">
Flag of the 1st Officer General Markov Regiment.svg|Banniel an unvezioù Markovited.
Добровольцы.jpg|Markovited o tont-tre en ur gêr aloubet e 1919.
</gallery>
[[Rummad:Brezel diabarzh Rusia]]
[[Rummad:Luskad Gwenn Rusia]]
[[Rummad:Enepkomunouriezh]]
jit2vq6ujo1a24l4u50n1jyaksva1nr
David Malcolm Lewis
0
179716
2189346
2186821
2026-04-28T09:13:21Z
Llydawr
145
2189346
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''David Malcolm Lewis''' [[Fellow of the British Academy|FBA]], ganet d'ar 7 a viz Even [[1928]] e [[Londrez]] hag aet da Anaon d'an 12 a viz Gouhere [[1994]] en [[Oxford]], a oa un istorour [[Bro-Saoz|saoz]] hag ur c'helenner istor an [[Henamzer]] e [[Skol-veur Oxford]]. Brudet eo dre e labour ramzel a-zivout an enskrivadurioù hen ha klasel en [[Aten]] hag [[Attika]], ''A Selection of Greek Historical Inscriptions: To the End of the Fifth Century B. C.'' ([[1969]]). Kement a varzh a raed a-hed dekvloaziadoù war ledander ha donder e c'houiziegezh ma veze pedet gant gouizieien all da zisplegañ ha da wellaat an darn vrasañ eus al levrioù a veze embannet war dachenn Istor [[Henc'hres]] a-raok ma vefent embannet.
== Buhez ==
E Londrez e voe ganet David Malcolm Lewis d'ar 7 a viz Even 1928. Goude bezañ bet skoliataet er ''City of London School'', ur skol brevez bet staliet eno e [[1442]], e voe studier er skol-veur ''Corpus Christi College'' en Oxford da dapout un aotreegezh. Eno, emezañ, e voe unan eus an dud diwezhañ o vezañ aotreet da labourat hep bezañ rediet da lakaat e anv evit un diplom uheloc'h ; a-stur gant e studi e prientas un doktorelezh dre lizher war an Henamzer e Skol-veur brevez Princeton ([[New Jersey]]). Studiañ a reas ivez en ''Institute for Advanced Study'' e Princeton ivez, er ''British School'' en Aten, hag e ''Christ Church'', ur rann eus Skol-veur Oxford.
Ur gouizieg war Henc'hres e oa David M. Lewis. Gant enskrivadurioù e plede dreist-holl, hogen ken abred ha [[1967]] e tisklêrias e oa arabat lezel studi an enskrivadurioù d'an dud desket warno dija, ret e oa e vefe un doare a-douez reoù all da beurgompren e bed an Henamzer. En em arastiñ reas ouzh skridoù a veze kavet diaes gant e genseurted : kontoù dispignoù ha renabloù teñzorioù azeuldioù, da skouer ; ken don ec'h eas en danvez ma studias ivez teulioù eus ar Reter, evel tablezennoù [[Persepolis]]
Dre ma oa ur [[Yuzev]] anezhañ e voulc'has un eil tachenn da studiañ : Istor ar [[Reter-Kreiz]].
Lorc'h a oa e David Malcolm Lewis goude embannadur e labour war Henc'hres e teir levrenn en eil embannadur ''The Cambridge Ancient History''. Ul levr all, ''Sparta and Persia'', a embannas e [[1977, hag ur studiadenn verroc'h, ''The Jews of Oxford'', e [[1992]]. Ur pennskridaozer e voe ivez evit meur a oberenn embannet gant Skol-veur Oxford war dachenn ar studioù klasel, en o mesk ''The Decrees of the Greek States'', a voe embannet e [[1997]], goude e dremenvan neuze. Kantadoù a skridoù-barn a embannas ivez.
D'an 12 a viz Gouhere e varvas ar gouzieg en Oxford, d'an oad a 66 vloaz. E Wolvercote Cemetery emañ e vez<ref>{{En}} [https://www.findagrave.com/memorial/103776988/david-malcolm-lewis ''Find A Grave'']</ref>.
== Red-micher ==
* 1949-1951 : amzer soudard er ''Royal Army Educational Corps'' (RAEC).
* 1951-1952 ha 1964-1965 : ezel ouzh an ''Institute for Advanced Study'' e Princeton.
* 1952-1954 : studier er ''British School'' en Aten.
* 1954-1955 : enklasker e ''Corpus Christi College'' Oxford.
* 1955-1985 : rener ar studi war an henistor e ''Christ Church'', Oxford.
* 1956-1994 : studier e ''Christ Church''.
* 1956-1985 : prezegenner war enskrivadurioù Henc'hres e Skol-veur Oxford.
* 1985-1994 : kelenner war an henistor e Skol-veur Oxford.
== Oberennoù pennañ ==
;Aozer
* 1968 : ''Sir Arthur Pickard-Cambridge, The Dramatic Festivals of Athens'' – eil embannadur, a-gevret gant ar gouizieg John Gould ([[1927]]-[[2001]]).
* 1969 : ''Greek Historical Inscriptions'' – a-gevret gant an istorour Russell Meiggs ([[1902]]-[[1989]]).
* 1977 : ''Sparta and Persia''.
* 1981-1994 : ''Inscriptiones Graecae''.
* 1992 : ''The Jews of Oxford''.
;Pennskridaozer
* 1988 : ''Cambridge Ancient History'', levrenn IV.
* 1992 : ''Cambridge Ancient History'', levrenn V.
* 1994 : ''Cambridge Ancient History'', levrenn VI.
;Dalif
* ''Selected Papers in Greek and Near Eastern History'', kendastumet gant an istorour Peter John Rhodes ([[1940]]-[[2021]]).
== Liammoù diavaez ==
* {{En}} [http://www.iranicaonline.org/articles/lewis-david-malcolm-1 ''Encyclopedia Iranica'']
== NOtennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Lewis, David Malcolm}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1928]]
[[Rummad:Marvioù 1994]]
[[Rummad:Istorourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Yuzevien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Fellows of the British Academy]]
kgpjtf2go3pupnnxaiifqs99qonf612
Madalen (kouign)
0
179744
2189296
2187006
2026-04-27T20:31:06Z
Arko
540
/* Istor */ vk
2189296
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ar '''vadalen''' a zo ur gouign graet gant vioù, sukr, amann ha bleud. Krouet e voe e [[Loren]], ha brudet eo [[Commercy]] evel kavell ar vadalen. En em strewet he deus e kalz broioù en XX{{vet}} kantved, hag e vez sellet outi evel un elfenn eus [[keginerezh Bro-C'hall]] ha [[keginerezh Bro-Spagn]] bremañ. Ar madalennoù e Frañs a vez graet e stumm ur grogenn, pa vezont karrez pe ront evel ur [[muffin]] e Bro-Spagn ha Breizh-Veur.
== Istor ==
Eus Loren e teu ar vadalen, tennet hec'h anv eus an anv-badez [[Madeleine]]. Hervez lod e oa anv ur geginerez eus an dug [[Stanislas Leszczyński]], Madeleine Paulmier<ref>Amandine Mehl. L'incroyable histoire de la madeleine de Commercy, devenue star des goûters. Lorraine actu, 23 a viz Gouere 2020. [https://actu.fr/lifestyle/l-incroyable-histoire-de-la-madeleine-de-commercy-devenue-star-des-gouters_35086097.html Lenn enlinenn]</ref>{{,}}<ref>Histoires de mots : Madeleine. Vosges Matin, 21 a viz Eost 2013. [https://www.vosgesmatin.fr/actualite/2013/08/21/madeleine Lenn enlinenn]</ref>{{,}}<ref>Jérôme Prod'homme. La Lorraine, c'est beau comme... une madeleine bien dodue ! France Bleu, 25 a viz Genver 2021. [https://www.francebleu.fr/emissions/c-est-beau-c-est-bon-c-est-en-lorraine/sud-lorraine/la-lorraine-c-est-beau-comme-38 Lenn enlinenn]</ref>{{,}}<ref name=PdV>Ayrton Morice. Gourmandise. La madeleine, une histoire française ! Point de vue, 19 a viz Kerzu 2019. [https://www.pointdevue.fr/lifestyle/gastronomie/gourmandise-la-madeleine-une-histoire-francaise Lenn enlinenn]</ref>, servijet ganti ar c'houignoù-se e kastell Commercy e 1755, ha berzh bras ganto. Hervez lod all, en o zouez an istorour lorenat Charles Sadoul, e teufe ar rekipe eus ur geginerez lorenat eus [[Jean-François Paul de Gondi|kardinal Raez]]<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6579169g/f44 ''La Cuisine lorraine''] gant Charles Sadoul, Le Pays lorrain, 28{{vet}} bloaz, miz Genver 1936, nv1, Imprimerie-Éditeur: Léon Heck, Art Graphique Nancy, p.30.</ref> hag a oa o chom e Commercy ur c'hantved a-raok.
Etre dibenn an XIX{{vet}} kantved hag an Eil Brezel-bed e veze gwerzhet madalennoù e ti-gar Commercy gant merc'hed o faner aozilh bras, hag ar re-se da huchal anv ar merk a werzhent e-mesk an engroez. Un arvest hep e bar e oa e rouedad hentoù-houarn Bro-C'hall, sellet gant ar veajourien hag en em starde e dorioù ar bagonioù<ref>[https://books.google.fr/books?id=gk2xWRx5sgIC&pg=PT849&dq=Depuis+la+fin+du+%7B%7BXIXe+si%C3%A8cle%7D%7D%2C+jusqu%27%C3%A0+la+veille+de+la+%5B%5BSeconde+Guerre+mondiale%5D%5D%2C+les+voyageurs+du+chemin+de+fer+qui+passaient+par+la+%5B%5Bgare+de+Commercy%5D%5D+se+pressaient+aux+porti%C3%A8res+des+wagons%2C+afin+de+contempler+le+spectacle+insolite+des+vendeuses+de+madeleines+portant+de+grands+paniers+d%27%5B%5Bosier+%28mat%C3%A9riau%29%7Cosier%5D%5D+aux+marques+bien+apparentes+et+qui+circulaient+au+milieu+de+la+foule+en+gare+de+Commercy%2C+en+criant+aussi+fort+qu%27elles+pouvaient+le+nom+de+la+fabrique+qu%27elles+repr%C3%A9sentaient.+Ce+spectacle+tr%C3%A8s+attendu%2C+color%C3%A9+et+bruyant+%C3%A9tait+unique+sur+l%27ensemble+du+r%C3%A9seau+ferr%C3%A9+fran%C3%A7ais.+Ce+fut+un+dur+m%C3%A9tier+pour+ces+femmes%2C+tenues+de+vendre+le+maximum+de+bo%C3%AEtes+dans+un+minimum+de+temps%2C+mais+cela+contribua+%C3%A0+la+popularit%C3%A9+de+la+madeleine. ''Dictionnaire de la gourmandise''] gant Annie PERRIER-ROBERT, Groupe Robert Laffont, 2012-10-18, 1638 p.n {{ISBN|978-2-221-13403-0}}, gwelet d'ar 2018-10-06.</ref>.
== Kenwerzh ==
E Bro-C'hall ha Breizh ez eus meur a embregerezh hag a brodu madalennoù :
* e [[Meuse (departamant)|Meuse]] :
**''La Boîte à Madeleine'', labouradeg madalennoù e [[Commercy]],
** ''À La Cloche Lorraine'', labouradeg madalennoù e Commercy,
** ''Madeleine de Stenay'', labouradeg madalennoù e [[Stenay]],
** ''[[Gwispiderezh Sant-Mikael|St Michel]]'', un embregerezh eus [[Sant-Mikael-Keveger]] ([[Bro-Raez]]), he labouradeg madalennoù e Commercy, ar merk madalennoù ar muiañ gwerzhet e Frañs<ref>{{Liamm web|langue=fr|titl=La Madeleine|url=http://www.compagnons-boulangers-patissiers.com/crebesc/la-madeleine/|lec'hienn=compagnons-boulangers-patissiers.com|deiziad=27/06/2015|consulté le=18/12/2016}}.</ref>.
* ''Les Véritables Madeleines de Liverdun'', labouradeg madalennoù e [[Liverdun]] ([[Meurthe-et-Moselle]]), e-kichen [[Nancy]], gant ar familh Chenel abaoe deroù an XX{{vet}} kantved,
* ''Biscuiterie de [[Reims]]'', labouradeg madalennoù e Betheny,
* ''Biscuiterie Jeannette'', labouradeg madalennoù e [[Caen]] ([[Calvados (departamant)|Calvados]]). Krouet e voe ar gevredigezh e 1850<ref>''Biscuiterie Jeannette - 160 Ans de Souvenir'' gant Annie Fettu, Caen, OREP, 2010, 112 p. {{ISBN|978-2-8151-0035-9|bisn2=2-8151-0035-5}}</ref>{{,}}<ref>{{Liamm web|langue = fr-FR|titl = 13h15 le dimanche : "Les Jeannette, un an après…"|url = https://www.francetvinfo.fr/replay-magazine/france-2/13h15/13h15-du-dimanche-12-juillet-2015_984785.html|lec'hienn = francetv info|consulté le = 2015-12-26}}</ref>,
* ''Bijou'', labouradeg madalennoù e [[Saint-Yrieix-la-Perche]] ([[Haute-Vienne]]), [[Limoges]] (Haute-Vienne) ha [[Brive]] ([[Corrèze (departamant)|Corrèze]]). Krouet e voe ar gevredigezh e 1845<ref>{{fr}} {{Liamm web
|url= http://www.bijou.com/savoirfaire/historique.chtml
|titl=Historique de la madeleine Bijou
|id=HistoriqueBijou
|consulté le=9 mai 2012
}}</ref>,
* ''Madeleines Bébé'', labouradeg madalennoù e Saint-Yrieix-la-Perche, Limoges ha [[Bellac]] (Haute-Vienne). Kregiñ a reas ar gevredigezh-mañ e Saint-Yrieix er bloavezhioù 1870<ref>{{fr}} {{Liamm web
|url= http://www.infos-pays-saint-yrieix.fr/Accueil-Madeleines-Bebe.aspx
|titl=Historique de Madeleine Bébé
|id=HistoriqueBébé
|consulté le=9 mai 2012
}}</ref>,
* ''Madeleine du Pic'', labouradeg madalennoù frondet gant mel hag alamandez. Ober a ra dave ar merk-se d'ar [[Puòg de Sant Lop]] ([[Hérault (departamant)|Hérault]]),
* ''[[Armor Délices]]'', labouradeg madalennoù e [[Sant-Eganton]] (Bro-Dreger).
== Mezhur ==
[[Restr:Madeleinetraysmall.jpg|thumb|Ur moull madalennoù e stumm kregin.]]
Reiñ a ra taolenn vezhurel Ajañs vroadel surentez yec'hedel ar boued, an endro hag al labour (ANSES), en he doare 2013, an talvoudegezhioù da heul evit 100 g a vadalen : 447 kCal [[energiezh]] degaset gant 6.7 g [[protein]], 22.2g [[lipid]] ha 54.2 g [[glukid]] (en o zouez 19.2 g [[sukr]])<ref>{{Liamm web
|langue=fr
|aozer=ANSES
|lien auteur1=Agence nationale de sécurité sanitaire de l'alimentation, de l'environnement et du travail
|titl=Composition nutritionnelle des aliments TABLE Ciqual
|url=https://pro.anses.fr/tableciqual
|deiziad=2013
|lec'hienn=www.ars.usda.gov
|consulté le=27 novembre 2016}}.
</ref>.
== Ar vadalenn er sevenadur ==
"Gouelañ evel ur vadalen", e brezhoneg, e dalv "gouelañ kalz".
El lennegezh eo brudet madalen [[Marcel Proust|Proust]], en e levr '' Du côté de chez Swann'', ur vadalenn tañvaet gant ar skrivagner hag a lak anezhañ da soñjal en un darvoud eus e vugaleaj, da "vevañ" anezhi en-dro zoken.
En ur senenn etre [[Jason Statham]] ha [[François Berléand]] er film ''[[Le Transporteur (film 2002)|Le Transporteur]]'' (2002), o daou ouzh taol o tebriñ madalennoù, ez eus kaoz eus madalen Proust.
== Pennadoù kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[bahulu]] ue vadalenn eus [[Malaysia]]
* [[financier]], ar memes seurt kouign met gant poultr alamandez ha kalz muioc'h a amann
* [[cupcake]]
* [[muffin]]
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kouignoù]]
[[Rummad:Loren]]
[[Rummad:Keginerezh Bro-C'hall]]
[[Rummad:Boued Spagn]]
r0rbgin30ciu0wxdd9186jyk1uio2vq
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 15, bloaz 2026
4
179760
2189312
2189215
2026-04-28T08:25:08Z
Llydawr
145
2189312
wikitext
text/x-wiki
= 06/04/2026 — 12/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bemzekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_14, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_16, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== Gourinizi Breizh ==
[[Gourinizi Breizh]] : ne welan ket da betra servij ar pennad-mañ. Da ziverkañ ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 16:20 (UTC)
:A-du. Lakaet em eus e [[Wikipedia:Pajennoù da nullañ]] betegoût e soñjfe da unan eo mat mirout, amzer dezhañ/dezhi arguzenniñ. Trugarez dit. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 6 Ebr 2026 da 19:00 (UTC)
== Lid-kañv ==
Ur fazi zo gant al liammoù etreyezhel er [[:Rummad:Lidoù-kañv]], moaien zo da reizhañ an dra-se ? Trugarez en a-raok. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 09:20 (UTC)
:@[[Implijer:Arko|Arko]] N’ouzon ket peseurt rummad eo hemañ. Tud a zo ennañ koulz ha savadurioù, lidoù, ul lavared latin… [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 09:29 (UTC)
::Da'm soñj eo mat al liamm met an dud meneget n'o deus netra d'ober er rummad-se. Gellet a ran tennañ anezho ma kavit mat. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 11:23 (UTC)
:::Ya, iskis eo kavout tud er rummad-mañ, met eus al liamm etreyezhel e oan o komz : liammet eo ouzh pennadoù-skrid, ket rummadoù A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 11:42 (UTC)
::::Kemmet am eus al liammoù etreyezhel. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 12:24 (UTC)
:::::Trugarez. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 12:36 (UTC)
::::::A ya, just ! Trugarez. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 18:52 (UTC)
== Wikidata adarre — Taolenn pennoù gouarnamant ==
Savet am eus ur patrom [[Patrom:Taolenn pennoù gouarnamant|Taolenn pennoù gouarnamant]]. Skouerioù zo [[Implijer:Huñvreüs/Poull-Traezh|em foull-traezh]]. Hag implijout a rafec’h ar patrom-mañ? Gallout a ran kemmañ traoù zo. Notenn: a-wechoù ne vez ket an titouroù diwezhañ e Wikidata, met gallout a reont bezañ ouzhpennet eno. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 16:57 (UTC)
:Ya, talvoudus e vo. Trugarez dit ! [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 18:53 (UTC)
::Hag unan all c’hoazh: [[Patrom:Grafik poblañs|Grafik poblañs]]. Ur skouer am eus lakaet er pennad [[Brest]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Ebr 2026 da 19:33 (UTC)
== Kohler ha Paris ==
Demat, ouzhpennet eo bet ar c'heloù da heul gant @[[Implijer:Dishual|Dishual]] : [[7 a viz Meurzh]] : dieubet eo Cécile Kohler ha Jacques Paris bet [[Gouestlad|gouestlidi]] en [[Iran]]. Gall-tre eo an c'heloù-se, n'eo ket holloueziadurel pe gant ur pouez etrebroadel da nebeutañ. Dieubet e vez gouestlidi bemdez er bed, ne welan ket perak e vefe meneget dieubidigezh ar wazourien c'hall-se, leurennet gant ar bennadurezh c'hall ouzhpenn-se. Ne zlefe bezañ meneget nemet an dieubidigezhioù gant ur pouez etrebroadel ha/pe istorel evel [[:fr:Crise des otages américains en Iran]], [[:fr:Prise_d'otages_du_théâtre_de_Moscou|pe]] [[:fr:Prise d'otages des Jeux olympiques de Munich]]. A galon, [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 9 Ebr 2026 da 07:25 (UTC)
:Dre vras emaon a-du met ne gavan ket grevus an afer-mañ. Mont a raio ar c’heloù diwar wel pa vo ouzhpennet a-walc’h a re nevez. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 Ebr 2026 da 09:47 (UTC)
l1wwkakvfn72cdl0issz2rdwyp3le8p
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 16, bloaz 2026
4
179828
2189264
2188929
2026-04-27T14:23:54Z
Huñvreüs
54570
/* @ en daveoù */ Respont
2189264
wikitext
text/x-wiki
= 13/04/2026 — 19/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_16,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwezekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_17, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== Tud vrudet ==
A-du emaon gant [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Miskolc&curid=100229&diff=2187706&oldid=2187699ar c’hemm-mañ] degaset gant {{implijer|Kestenn}}: an titl ''Tud vrudet'' ne seblant ket din bezañ dereat rak ne veneger ket tud divrud en ur pennad. Gallout a ran lakaat ma bot da ober ar memes kemm en holl bennadoù a zo ur rannbennad eus ar seurt-se enno. Mat eo deoc’h? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 Ebr 2026 da 09:43 (UTC)
:A-du emaon, gant ma ne cheñcho ket danvez diabarzh rannbennadoù (marteze e vez implijet e kord pennadoù zo evit abegoù "mat"). A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 15 Ebr 2026 da 21:54 (UTC)
::Ya, evel-se e soñjan ober. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 16 Ebr 2026 da 04:36 (UTC)
:::{{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Ebr 2026 da 12:09 (UTC)
== @ en daveoù ==
Demat @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]], souezhet on gant implij an @ en daveoù, evel er c'hemmoù degaset [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Badeziant&curid=91640&diff=2187796&oldid=2143600 amañ]. N'on ket a-enep, met ne seblant ket klotaat ouzh norm ebet ha n'em eus ket bet tro da welet an doare-mañ e lec'h all ebet.
Emaon e soñj ouzhpennañ er pennad [[Wikipedia:Menegit ho taveoù]] elfennoù a c'haller / ranker lakaat en un daveenn ivez, ar pezh n'eo ket anat d'an deraouidi marteze. Laouen e vefen o kaout o soñjoù deoc'h-holl. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 15 Ebr 2026 da 22:02 (UTC)
:Ne reer ket gant an arouez @ evit an abeg-mañ hervez a ouzan, e Wikipedia pe er-maez. Ouzhpenn-se en deus @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] tennet embannerien eus arventenn ''publisher'' ar patrom Cite Web evit o lakaat en arventenn ''title'', n'eo ket un implij mat eus ar patrom-mañ. Servijout a ra ar patromoù da furmadiñ endalc'hoù gant ur stumm heñvel er wiki a-bezh. Gallout a ra ar ''patromoù'' bezañ kemmet ma 'z eus ezhomm. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 16 Ebr 2026 da 04:43 (UTC)
::Soñjal a raen e oa div zegasadenn eus ar seurt-se ha netra ken, met [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%AArio%C3%B9_Italia_hervez_an_niver_a_dud_enne&diff=prev&oldid=2137334 un all] eus 2025 emaon o paouez kavout 😩️. Moarvat n’eus tu da reizhañ nemet oazañ ur robot evit se. N’am eus netra all da ober 🙄️. D’am spi eo sklaer da nebeutañ : @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ret eo paouez gant traoù eus ar seurt-se. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Ebr 2026 da 08:38 (UTC)
:::Kemmet em eus gant an dorn. Ne gav ket din e vije kantadoù evel-se, gellet a refont bezañ kemmet diouzh ma vefont kavet ha mat pell 'zo, a gav din. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Ebr 2026 da 20:50 (UTC)
::::Kemmet em eus gant an dorn ar bajenn [[Badeziant]] en ur adlakaat, pe en ur ouzhpennañ, an elfennoù en o arventennoù. Pa ouzhpennañ un elfenn en arventenn "yezh" e laka ar pajennaouiñ da vezañ war teir linenn da nebeutañ, war va urzhiataer bepred, drol eo. Lezel a ran ar yezh gant ur patrom distag neuze. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Ebr 2026 da 21:01 (UTC)
:::::@[[Implijer:Kestenn|Kestenn]] [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Keginerezh_Ukraina&oldid=2189260] 😮💨️ [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 14:23 (UTC)
30ocunzf9av77qee7fr96i0yxhnlea2
2189313
2189264
2026-04-28T08:26:36Z
Llydawr
145
2189313
wikitext
text/x-wiki
= 13/04/2026 — 19/04/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_16,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er c’hwezekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_15, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_17, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== Tud vrudet ==
A-du emaon gant [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Miskolc&curid=100229&diff=2187706&oldid=2187699ar c’hemm-mañ] degaset gant {{implijer|Kestenn}}: an titl ''Tud vrudet'' ne seblant ket din bezañ dereat rak ne veneger ket tud divrud en ur pennad. Gallout a ran lakaat ma bot da ober ar memes kemm en holl bennadoù a zo ur rannbennad eus ar seurt-se enno. Mat eo deoc’h? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 Ebr 2026 da 09:43 (UTC)
:A-du emaon, gant ma ne cheñcho ket danvez diabarzh rannbennadoù (marteze e vez implijet e korf pennadoù zo evit abegoù "mat"). A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 15 Ebr 2026 da 21:54 (UTC)
::Ya, evel-se e soñjan ober. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 16 Ebr 2026 da 04:36 (UTC)
:::{{graet}} [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 25 Ebr 2026 da 12:09 (UTC)
== @ en daveoù ==
Demat @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]], souezhet on gant implij an @ en daveoù, evel er c'hemmoù degaset [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Badeziant&curid=91640&diff=2187796&oldid=2143600 amañ]. N'on ket a-enep, met ne seblant ket klotaat ouzh norm ebet ha n'em eus ket bet tro da welet an doare-mañ e lec'h all ebet.
Emaon e soñj ouzhpennañ er pennad [[Wikipedia:Menegit ho taveoù]] elfennoù a c'haller / ranker lakaat en un daveenn ivez, ar pezh n'eo ket anat d'an deraouidi marteze. Laouen e vefen o kaout o soñjoù deoc'h-holl. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 15 Ebr 2026 da 22:02 (UTC)
:Ne reer ket gant an arouez @ evit an abeg-mañ hervez a ouzan, e Wikipedia pe er-maez. Ouzhpenn-se en deus @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] tennet embannerien eus arventenn ''publisher'' ar patrom Cite Web evit o lakaat en arventenn ''title'', n'eo ket un implij mat eus ar patrom-mañ. Servijout a ra ar patromoù da furmadiñ endalc'hoù gant ur stumm heñvel er wiki a-bezh. Gallout a ra ar ''patromoù'' bezañ kemmet ma 'z eus ezhomm. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 16 Ebr 2026 da 04:43 (UTC)
::Soñjal a raen e oa div zegasadenn eus ar seurt-se ha netra ken, met [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=K%C3%AArio%C3%B9_Italia_hervez_an_niver_a_dud_enne&diff=prev&oldid=2137334 un all] eus 2025 emaon o paouez kavout 😩️. Moarvat n’eus tu da reizhañ nemet oazañ ur robot evit se. N’am eus netra all da ober 🙄️. D’am spi eo sklaer da nebeutañ : @[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ret eo paouez gant traoù eus ar seurt-se. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 23 Ebr 2026 da 08:38 (UTC)
:::Kemmet em eus gant an dorn. Ne gav ket din e vije kantadoù evel-se, gellet a refont bezañ kemmet diouzh ma vefont kavet ha mat pell 'zo, a gav din. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Ebr 2026 da 20:50 (UTC)
::::Kemmet em eus gant an dorn ar bajenn [[Badeziant]] en ur adlakaat, pe en ur ouzhpennañ, an elfennoù en o arventennoù. Pa ouzhpennañ un elfenn en arventenn "yezh" e laka ar pajennaouiñ da vezañ war teir linenn da nebeutañ, war va urzhiataer bepred, drol eo. Lezel a ran ar yezh gant ur patrom distag neuze. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 23 Ebr 2026 da 21:01 (UTC)
:::::@[[Implijer:Kestenn|Kestenn]] [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Keginerezh_Ukraina&oldid=2189260] 😮💨️ [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 14:23 (UTC)
mwpu3k5ww9ykvxtwdvtjnyxk73595yh
Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 18, bloaz 2026
4
179962
2189263
2189089
2026-04-27T14:03:42Z
Huñvreüs
54570
Kontoù nevez — abadenn Skol an Emsav?
2189263
wikitext
text/x-wiki
= 27/04/2026 — 03/05/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_18,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak en driwec’hvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_17, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_19, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== Kontoù nevez — abadenn Skol an Emsav? ==
Hiziv ez eus bet krouet kontoù nevez evel {{implijer|Skolanemsav44}} pe {{implijer|MrEliott35}}, ha boulc’het o deus pennadoù er memes mare. Marteze eo bet graet e-kerzh un abadenn pe un dra bennak eus ar seurt-se? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 14:03 (UTC)
te5qyb7y544hep43sxs6xlletxzyriu
2189271
2189263
2026-04-27T15:11:13Z
Kestenn
14086
/* Kontoù nevez — abadenn Skol an Emsav? */ Respont
2189271
wikitext
text/x-wiki
= 27/04/2026 — 03/05/2026 =
:[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_18,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak en driwec’hvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_17, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_19, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]]
== Kontoù nevez — abadenn Skol an Emsav? ==
Hiziv ez eus bet krouet kontoù nevez evel {{implijer|Skolanemsav44}} pe {{implijer|MrEliott35}}, ha boulc’het o deus pennadoù er memes mare. Marteze eo bet graet e-kerzh un abadenn pe un dra bennak eus ar seurt-se? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 14:03 (UTC)
:Ya, ha gant {{implijer|Mhegho}} ha {{implijer|Lauig}} marteze ivez. Diverket em eus ar pennad kentañ (Karmine Corp) gant @[[Implijer:MrEliott35|MrEliott35]] pa oa un droidigezh emgefre penn-da-benn. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 15:11 (UTC)
g29qwc5o9wy1dnpofhi2g47537g74kp
Kenembann (timbrawouriezh)
0
179972
2189234
2189209
2026-04-27T12:33:35Z
Kestenn
14086
2189234
wikitext
text/x-wiki
[[File:Stamp of Azerbaijan - 2018 - Colnect 838724 - Mosques Joint issue with Pakistan.jpeg|thumb|upright|Timbroù kenembannet gant Azerbaidjan ha Pakistan (2018)]]
[[File:Stamp of India - 2017 - Colnect 911043 - India Portugal - Pauliteros Dance Miranda.jpeg| thumb|upright 0.8|left|Timbroù kenembannet gant India ha Portugal (2017)]]
[[File:Stamp of India - 2017 - Colnect 911042 - India Portugal - Dandiya Dance Gujarat.jpeg|thumb|upright 0.8|left|Timbroù kenembannet gant India ha Portugal (2017)]]
Pa ziviz melestradurezhioù postel embann [[timbr]]où-post gant un dresadenn pe un danvez heñvel e-barzh pep a vro hag er memes koulz, e vez komzet eus '''kenembann'''.
C’hoarvezout a ra bep an amzer evit merkañ al liammoù mignoniezh etre ar broioù pe lidañ asambles un degouezh istorel anavezet e-barzh an div vro. E miz Genver 1973 da skouer e voe embannet gant [[Bro-C’hall]] hag [[Alamagn]] an hevelep timbr a ziskoueze bannieloù an div [[Stad]] kemmesket, da vare 10{{vet}} deiz-ha-bloaz sinadur [[Feur-emglev an Elysée]] etre [[Charles de Gaulle]] ha [[Konrad Adenauer]]. Divyezhek [[alamaneg]]-[[galleg]] e oa alc’hwez an timbroù. Un eil kenembann a voe graet e 1988 gant poltredoù an daou benn-Stad, 25 bloaz goude an degouezh. An tudennoù istorel a oa bet ganet en ur vro ha ranket divroañ a gaver puilh an timbroù diwar o fenn : [[Frédéric Chopin]] (Frañs - [[Polonia]], [[Calouste Gulbenkian]] ([[Portugal]]-[[Armenia]]), [[Milan Rastislav Štefánik]] (Frañs - [[Slovakia]])...
Ingal e vez kenembannet timbroù gant ensavadurioù etrebroadel zo, ar rummad "Europa" savet gant ar stadoù izili ar [[C.E.P.T.]] (adanvet ''Posteurop'' hiviziken), pe ar rummad "America" gantSpagn, Portugal ha broioù [[Sumerika]] abaoe 1989 ([[UPASP]]).
Ar rummadoù "Norden" zo bet embannet gant eizh bro eus hanternoz Europa ([[Danmark]], [[Finland]], [[Island]], [[Norvegia]], [[Sveden]], [[Åland]], an [[Inizi Faero]], [[Greunland]]) eus 1956 da 2020.
Daoust hag e c'heller ober "kenembann" eus ar rummadoù savet gant melestradurezhioù ar Rouantelezh-Unanet ha Bro-C'hall e [[trevadenniñ|trevadennoù]] an [[Impalaeriezh|impalaeriezh]] ? Ar rummadoù ''Diskouezadeg etrebroadel Paris (1937)'' pe ''Deiz-ha-bloaz kentañ an Trec'h (1946)'' da skouer a voe gwerzhet e meur ar vro dindan mestroniezh an div Stad, hogen savet gant ur velestradurezh post.
Degas a ra seurt intrudu un tamm bruderezh d’ar produiñ timbroù er-maez eus ar broioù a gemer perzh ennañ, e-touez timbrawourion ar bed-hoil. Un tamm arc’hant a vez rastellet a vloaz da vloaz gant ar melestradurezhioù gant gwerzh timbroù, goloioù-lizher hag ar paperachoù-post a blij d’an dastumerien.
<gallery mode="packed" heights="160px" caption="Timbroù Europa 2004 – Ar vakañsoù">
Stamps of Lithuania, 2004-11.jpg|Timbr [[Lituania]]
Stamp of Armenia - 2005 - Colnect 84585 - Europa 2004 VacationTrace of the leg.jpeg|Timbr Armenia
Russian stamp no 940.jpg|Timbr [[Rusia]]
2004. Stamp of Belarus 0561.jpg|Timbr Belarus
Stamps of Romania, 2004-038.jpg|Timbr Romania
</gallery>
Ur c’henembann gevellet a dalv ez eo embannet ar memes timbr d’ar memes koulz e daou lec’h pell an eil diouzh egile. Pa c’hoarvez d’ur c’houblad timbroù bezañ kichen-ha-kichen e komzer eus un c'henembann melezour. Ral a wech e kaver anvioù an div vro asambles war an timbroù, pezh a aotren annezidi an div vro da implij anezho eno memes mod. Ar c’henembann unel-se zo bet graet gant [[Liechtenstein]] ha [[Suis]] e 1995.
Kentoc’h evit embann un dresadenn heñvel e pep lec'h e vez kinniget muioc'h-mui un danvez (savadurioù, mojennoù, gwiskamantoù hengounel, an natur...), kuit da bep melestradurezh bezañ awenet. E 1962 e voe embannet er bed a-bezh timbroù a vrude ur pal unel : stourm a-enep [[kleñved ar paludoù]].
== Liamm diavaez ==
* {{En}} [https://philarz.com Lec'hienn ur gevredigezh a studi an timbroù kenembannet].
[[Rummad:Timbrawouriezh|Ar c'henembann]]
pq0jannrzhdumf1j58kqq0jzxtj1b91
Matshishkapeu
0
179979
2189228
2026-04-27T12:10:52Z
Skolanemsav44
91187
Krouet o treiñ ar bajenn "[[:en:Special:Redirect/revision/1347371825|Matshishkapeu]]"
2189228
wikitext
text/x-wiki
E mitologiezh an Innued e vez sellet ouzh '''Matshishkapeu''' ("Doue ar brammoù") evel unan eus ar speredoù galloudusañ, ha soñjal a reer e oa galloudusoc'h c'hoazh eget Mestr ar C'haribou. Hervez ar vojenn e oa bet miret ar [[Karv-erc'h|c'haribou]] gant Mestr ar C'haribou d'an Innued dre c'hoant, ar pezh a lakae anezho da vervel gant an naon. Tostaat a reas Matshishkapeu ouzh ar Mestr Karibou hag e c'houlennas digantañ pourchas karibou a-walc'h d'an Innu da zebriñ, met nac'hañ a reas ar Mestr Karibou. Matshishkapeu a lavaras neuze ma ne rofe ket ar c'haribou Innu e vefe tapet gant ar c'hleñved. Nac'hañ a reas ar Mestr Karibou adarre, ha goude-se e voe milliget gant kaledigezh poanius. A-benn ar fin, ar Mestr Karibou a zilezas ha Matshishkapeu a pareas anezhañ eus e gleñved. <ref name="Armitage">{{Cite journal|date=1992|title=Religious ideology among the Innu of eastern Quebec and Labrador|url=http://www.religiologiques.uqam.ca/no6/armit.pdf|journal=Religiologiques|volume=6|issn=2291-3041}}</ref>
[[Rummad:Speredoù]]
b9jkthb04tqbrxdapx41tqseyp5ujie
2189231
2189228
2026-04-27T12:20:40Z
Kestenn
14086
2189231
wikitext
text/x-wiki
E mitologiezh an [[Innued]] e vez sellet ouzh '''Matshishkapeu''' ("Doue ar brammoù") evel unan eus ar speredoù galloudusañ, ha soñjal a reer e oa galloudusoc'h c'hoazh eget Mestr ar C'haribou. Hervez ar vojenn e oa bet miret ar [[Karv-erc'h|c'haribou]] gant Mestr ar C'haribou d'an Innued dre c'hoant, ar pezh a lakae anezho da vervel gant an naon. Tostaat a reas Matshishkapeu ouzh ar Mestr Karibou hag e c'houlennas digantañ pourchas [[Karv-erc'h|kariboued]] a-walc'h d'an Innu da zebriñ, met nac'hañ a reas ar Mestr Karibou. Matshishkapeu a lavaras neuze ma ne rofe ket ar c'haribou Innu e vefe tapet gant ar c'hleñved. Nac'hañ a reas ar Mestr Karibou adarre, ha goude-se e voe milliget gant kaledigezh poanius. A-benn ar fin, ar Mestr Karibou a zilezas ha Matshishkapeu a bareas anezhañ eus e gleñved<ref name="Armitage">{{Cite journal|date=1992|title=Religious ideology among the Innu of eastern Quebec and Labrador|url=http://www.religiologiques.uqam.ca/no6/armit.pdf|journal=Religiologiques|volume=6|issn=2291-3041}}</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Speredoù]]
k7fr9rafspy635jo54jagwino2ytf3l
2,7 mm Kolibri
0
179980
2189229
2026-04-27T12:14:13Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" |- {{Infobox/Titl|2,7 × 9 mm Kolibri|b0c4de|talbenn defaut|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:2mm Kolibri dimensions.jpg|frameless|313x313px|-]] <br /><br />Muzulioù an '''2,7 mm Kolibri''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare |- ! scope="row" |Doare douilhez |eeun, kreuzenn |- ! scope="row" |Doare skeiñ |e-kreiz |- ! scope="row" |Bro..."
2189229
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
|-
{{Infobox/Titl|2,7 × 9 mm Kolibri|b0c4de|talbenn defaut|000}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:2mm Kolibri dimensions.jpg|frameless|313x313px|-]] <br /><br />Muzulioù an '''2,7 mm Kolibri'''
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Doare
|-
! scope="row" |Doare douilhez
|eeun, kreuzenn
|-
! scope="row" |Doare skeiñ
|e-kreiz
|-
! scope="row" |Bro orin
|{{Aostria-Hungaria}}
|-
! scope="row" |Ijiner
|[[Franz Pfannl]]
|-
! scope="row" |Bloavezh krouidigezh
|1910
|-
! scope="row" |Mare produiñ
|1914
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Muzulioù
|-
! scope="row" |Ø bannadell
|2,70 mm
|-
! scope="row" |Ø kolier
|3,50 mm
|-
! scope="row" |Ø korf an douilhez
|3,60 mm
|-
! scope="row" |Ø strad
|3,60 mm
|-
! scope="row" |Hirder an douilhez
|9,40 mm
|-
! scope="row" |Hirder ar gartouchenn
|11 mm
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Perzhioù all
|-
! scope="row" |Pouez ar vannadell
|0,2 g
|-
! scope="row" |Tizh ar boled V<sub>0</sub>
|200 m/s
|-
! scope="row" |Energiezh ar vannadell
|4 J
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#B0C4DE; color:#000000" |Lezenn
|-
! scope="row" width="50%" |Rummad e Bro-C'hall
|D
|}
An '''2,7 × 9 mm Kolibri''', anvet '''2,7 mm Kolibri''' ha '''2 mm Kolibri''' ivez, eo ar [[munision]] [[Arm-dorn|armoù-dorn]] bihanañ bet produet a-viskoazh<ref name=":0">{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 53</ref>.
Breouet e voe e 1910 gant an [[Armerezh|armeurer]] aostrian [[Franz Pfannl]] evit ar [[Kolibri (pistolenn)|bistolenn heñvelanvet Kolibri]]. Ar rummad armoù-mañ, bihanoc'h evit dorn un den, a oa o fal servijout d'en em zifenn ha bezañ kuzhet aes en ur c'hodell<ref name=":1">{{en}} Kurt ALLEMEIER, ''[https://www.rockislandauction.com/riac-blog/the-diminuitive-kolibri-pistol The Kolibri Pistol]'', Rock Island Auction (lennet d'ar 27/04/2026)</ref>.
[[Restr:Pistol Kolibri (19890833309).jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur bistolenn Kolibri kambret evit ar gartouchenn 2,7 mm heñvelanvet.]]
Boledoù gwisket an 2,7 mm Kolibri zo izel-kenañ o mas (0,2 gram) hag o energiezh (4 Joul e beg ar c'hanol). Gouest int da dreuziñ war-dro 3 mm koad-pin memestra, peadra da c'hloazañ un tamm un den tizhet<ref name=":0" />. Abalamour d'o galloud izel, ha daoust dezhe bezañ munisionoù armoù-tan, ar c'hartouchennoù 2,7 mm Kolibri zo renket er [[Lezennoù war an armoù e Frañs|rummad D]] hervez lezenn e Bro-C'hall, evel plomoù an [[Arm dre aer gwasket|armoù dre aer gwasket]] dindan 19 J.
Produet e voe ar gartouchenn e deroù 1914 hepken, a-raok bezañ paouezet abalamour d'ar [[Brezel-bed Kentañ]]<ref name=":1" />.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Kalibroù armoù-tan]]
[[Rummad:Munisionoù Aostria-Hungaria]]
cc51b7lk56uwht5snmo5mwdq1225t28
Kolibri
0
179981
2189232
2026-04-27T12:29:55Z
Kestenn
14086
Lañs
2189232
wikitext
text/x-wiki
{{Disheñvelout}}
Ar '''c'holibried''' zo lapoused eus kerentiad an ''[[Trochilidae]]''. Ar ger a c'hall ober dave ivez da :
* [[Kolibri Games]], un embregerezh c'hoarioù-video alaman
* [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]], ur rummad pistolennoù bihan, hag o munisionoù, evel an [[2 mm Kolibri]]
* ar [[Borgward Kolibri]], anvet ivez Borgward-Focke BFK-1 Kolibri, ur viñsaskell alaman tri flas dezhi
* ar [[Flettner Fl 282 Kolibri]], ur viñsaskell alaman ur plas dezhi savet en [[Eil Brezel-bed]]
* [[KolibriOS]], ur sistem korvoiñ evit an urzhiataerioù
* ar [[Zeiss Ikon Kolibri]], ur benveg-luskeudenniñ produet gant Zeiss Ikon etre 1930 ha 1935
* un [[Torpilhenn|dorpedenn]] soviedel 330 mm aer/mor
oor6wvrnhoquy88cf46rk6dbo8siy4s
2 mm Kolibri
0
179982
2189233
2026-04-27T12:31:17Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[2,7 mm Kolibri]]
2189233
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[2,7 mm Kolibri]]
dwc699zs565u22v94trcz90yjavvd5g
Sabastian Sawe
0
179983
2189235
2026-04-27T12:41:29Z
Kestenn
14086
Lañs dister
2189235
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Sabastian Sawe (KEN) 2025.jpg|thumb|Sabastian Sawe e maraton Berlin (2025).]]
'''Sabastian Kimaru Sawe''', bet ganet d'ar 16 a viz Meurzh 1995, zo ur reder eus [[Kenya]], arbennikaet war ar [[Maraton (sport)|maraton]]. E miz Ebrel 2026 eo deuet da vezañ an den kentañ o redek ur maraton dindan div eurvezh en ur mod ofisiel, e [[Londrez]], en 1 eurvezh 59 mn 30 eilenn<ref>{{En}} ''[https://results.tcslondonmarathon.com/2026/?content=detail&event=ELIT&idp=9TG2O3HQ510F34&page=2&pid=search TCS London marathon]'' (lennet d'ar 27/04/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}{{ALC'HWEZDIBAB:Sawe, Sabastian}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]
[[Rummad:Rederien maraton]]
[[Rummad:Sportourien Kenya]]
7dwy8g6f1gpkls5htk0ozxtrung0qrl
2189237
2189235
2026-04-27T12:44:11Z
Kestenn
14086
2189237
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Sabastian Sawe (KEN) 2025.jpg|thumb|Sabastian Sawe e maraton Berlin (2025).]]
'''Sabastian Kimaru Sawe''', bet ganet d'ar 16 a viz Meurzh 1995, zo ur reder eus [[Kenya]], arbennikaet war ar [[Maraton (sport)|maraton]]. E miz Ebrel 2026 eo deuet da vezañ an den kentañ o redek ur maraton dindan div eurvezh en ur mod ofisiel, e [[Londrez]], en 1 eurvezh 59 mn 30 eilenn<ref>{{En}} ''[https://results.tcslondonmarathon.com/2026/?content=detail&event=ELIT&idp=9TG2O3HQ510F34&page=2&pid=search TCS London marathon]'' (lennet d'ar 27/04/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}{{ALC'HWEZDIBAB:Sawe, Sabastian}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1995]]
[[Rummad:Sportourien Kenya]]
[[Rummad:Maratonerien]]
gw1fzh2setkfi8i059kf5i54v32xmq9
Rummad:Sportourien Kenya
14
179984
2189236
2026-04-27T12:42:49Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Sportourien hervez o bro|Kenya]] [[Rummad:Kenya]]"
2189236
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Sportourien hervez o bro|Kenya]]
[[Rummad:Kenya]]
0r551vxmw8zplhnmu2ro4720o1lfmwe
Rummad:Maratonerien
14
179985
2189238
2026-04-27T12:44:51Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Sportourien]]"
2189238
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Sportourien]]
l1t6z2cqndy5tg7l9ipigsvwr2ftu81
2189239
2189238
2026-04-27T12:45:14Z
Kestenn
14086
2189239
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Sportourien]]
[[Rummad:Maraton]]
smjngp32s2ymbyiw28kz9oufv93zg0u
2189309
2189239
2026-04-28T08:15:55Z
Llydawr
145
2189309
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Rederien]]
[[Rummad:Maraton]]
96jrp1scpcetpyxmy8y0ahsp1pcl3uf
Rummad:Maraton
14
179986
2189240
2026-04-27T12:45:52Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Sportoù]]"
2189240
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Sportoù]]
jsy9309hiqtgvq88gcgk6fl1g9lufnj
2189241
2189240
2026-04-27T12:47:54Z
Kestenn
14086
2189241
wikitext
text/x-wiki
{{pennañ|Maraton (sport)}}
[[Rummad:Sportoù]]
d195wpk4kmg4ymrqg1l9e2kq0bd816m
Lāčplēsis
0
179987
2189242
2026-04-27T12:48:53Z
Skolanemsav44
91187
Krouet o treiñ ar bajenn "[[:fr:Special:Redirect/revision/231745498|Lāčplēsis]]"
2189242
wikitext
text/x-wiki
{{titre en italique}}
{{Infobox Livre|auteur=[[Andrejs Pumpurs]]|pays={{Drapeau|Lettonie}} [[Lettonie]]|préface=|directeur=|genre=[[Épopée]]|distinctions=|titre_orig=Lāčplēsis|lieuparution_orig=|langue=|éditeur_orig=|collection_orig=|dateparution_orig=1872-1887|isbn_orig=|traducteur=|titre=|sous-titre=|lieuparution=|éditeur=|collection=|dateparution=|image=Brīvības piemineklis-Lāčplēsis.png|taille image=|légende=Lāčplēsis sur le [[Monument de la Liberté]]|dessinateur=|artiste_couverture=|série=|type_média=|pages=|isbn=|précédent=|suivant=}}
'''''Lāčplēsis''''' (ger-ouzh-ger "Lazh-arzh") zo un hanez skrivet gant ar barzh [[Latvia|latviad]] Andrejs Pumpurs etre 1872 ha 1887 diazaezet war vojennoù-bro. ''Lāčplēsis'' zo gwelet gant latviz evel un hanez vroadel.
An hanez-mañ oa bet adkemeret d'an 11 a viz Du gant al latviz evit kounaat "''deiz Lāčplēsis''", deiz an trec'h tu pe du e 1919 e-pad brezel dizalc'h Latvia.
Azasaet er sinema e oa an oberenn gant Aleksandrs Rusteikis e 1931 gant ar memes anv ''Lāčplēsis''.
[[Rummad:Latvia]]
sdzoggzn5e5q8285fsi1xmz75t6h0gw
2189244
2189242
2026-04-27T12:49:19Z
Skolanemsav44
91187
2189244
wikitext
text/x-wiki
'''''Lāčplēsis''''' (ger-ouzh-ger "Lazh-arzh") zo un hanez skrivet gant ar barzh [[Latvia|latviad]] Andrejs Pumpurs etre 1872 ha 1887 diazaezet war vojennoù-bro. ''Lāčplēsis'' zo gwelet gant latviz evel un hanez vroadel.
An hanez-mañ oa bet adkemeret d'an 11 a viz Du gant al latviz evit kounaat "''deiz Lāčplēsis''", deiz an trec'h tu pe du e 1919 e-pad brezel dizalc'h Latvia.
Azasaet er sinema e oa an oberenn gant Aleksandrs Rusteikis e 1931 gant ar memes anv ''Lāčplēsis''.
[[Rummad:Latvia]]
11vxsbbyp69ixhepgfugako6453azpq
2189247
2189244
2026-04-27T13:08:27Z
Kestenn
14086
2189247
wikitext
text/x-wiki
'''''Lāčplēsis''''' (ger-ouzh-ger "Lazh-arzh") zo ur [[meurgan]] skrivet gant ar barzh [[Latvia|latviat]] [[Andrejs Pumpurs]] etre 1872 ha 1887, diazezet war vojennoù-bro. ''Lāčplēsis'' zo gwelet gant Latviz evel ur meurgan broadel.
Ar meurgan-mañ a oa bet adkemeret d'an 11 a viz Du gant al Latviz evit kounaat "''deiz Lāčplēsis''", deiz an trec'h tu pe du e 1919 e-pad [[brezel dizalc'hiezh Latvia]].
Azasaet e voe an oberenn er sinema gant [[Aleksandrs Rusteikis]] e 1931 gant ar memes anv, ''Lāčplēsis''.
[[Rummad:Latvia]]
[[Rummad:Meurganoù]]
t03lrh2uwxzezque2px78fq2nui92wy
2189251
2189247
2026-04-27T13:09:51Z
Kestenn
14086
2189251
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Brīvības piemineklis-Lāčplēsis.png|thumb|Lāčplēsis war [[Savadur ar Frankiz (Latvia)|savadur ar Frankiz]] e [[Riga]].]]
'''''Lāčplēsis''''' (ger-ouzh-ger "Lazh-arzh") zo ur [[meurgan]] skrivet gant ar barzh [[Latvia|latviat]] [[Andrejs Pumpurs]] etre 1872 ha 1887, diazezet war vojennoù-bro. ''Lāčplēsis'' zo gwelet gant Latviz evel ur meurgan broadel.
Ar meurgan-mañ a oa bet adkemeret d'an 11 a viz Du gant al Latviz evit kounaat "''deiz Lāčplēsis''", deiz an trec'h tu pe du e 1919 e-pad [[brezel dizalc'hiezh Latvia]].
Azasaet e voe an oberenn er sinema gant [[Aleksandrs Rusteikis]] e 1931 gant ar memes anv, ''Lāčplēsis''.
[[Rummad:Latvia]]
[[Rummad:Meurganoù]]
tqyd7nx5s3t0eys7hbljn8x3bhzm20j
2189252
2189251
2026-04-27T13:10:19Z
Kestenn
14086
2189252
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Lāčplēsis''}}
[[Restr:Brīvības piemineklis-Lāčplēsis.png|thumb|Lāčplēsis war [[Savadur ar Frankiz (Latvia)|savadur ar Frankiz]] e [[Riga]].]]
'''''Lāčplēsis''''' (ger-ouzh-ger "Lazh-arzh") zo ur [[meurgan]] skrivet gant ar barzh [[Latvia|latviat]] [[Andrejs Pumpurs]] etre 1872 ha 1887, diazezet war vojennoù-bro. ''Lāčplēsis'' zo gwelet gant Latviz evel ur meurgan broadel.
Ar meurgan-mañ a oa bet adkemeret d'an 11 a viz Du gant al Latviz evit kounaat "''deiz Lāčplēsis''", deiz an trec'h tu pe du e 1919 e-pad [[brezel dizalc'hiezh Latvia]].
Azasaet e voe an oberenn er sinema gant [[Aleksandrs Rusteikis]] e 1931 gant ar memes anv, ''Lāčplēsis''.
[[Rummad:Latvia]]
[[Rummad:Meurganoù]]
5mgr1at5ve4fmh09cp8ew2uvqmo2l23
2189253
2189252
2026-04-27T13:10:40Z
Kestenn
14086
2189253
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Lāčplēsis''}}
[[Restr:Brīvības piemineklis-Lāčplēsis.png|thumb|Lāčplēsis war [[Savadur ar Frankiz (Latvia)|savadur ar Frankiz]] e [[Riga]].]]
'''''Lāčplēsis''''' (ger-ouzh-ger "Lazh-arzh") zo ur [[meurgan]] skrivet gant ar barzh [[Latvia|latviat]] [[Andrejs Pumpurs]] etre 1872 ha 1887, diazezet war vojennoù-bro. ''Lāčplēsis'' zo gwelet gant Latviz evel ur meurgan broadel.
Ar meurgan-mañ a oa bet adkemeret d'an 11 a viz Du gant al Latviz evit kounaat "''deiz Lāčplēsis''", deiz an trec'h tu pe du e 1919 e-pad [[brezel dizalc'hiezh Latvia]].
Azasaet e voe an oberenn er sinema gant [[Aleksandrs Rusteikis]] e 1931 gant ar memes anv, ''Lāčplēsis''.
[[Rummad:Latvia]]
[[Rummad:Meurganoù]]
[[Rummad:Lennegezh Latvia]]
kwsq7zootqrrjwmhajuv44r943drvwe
Keginerezh Ukraina
0
179989
2189260
2026-04-27T14:03:13Z
Ar choler
52661
Pajenn krouet gant : "[[File:Food from Puzata Hata restaurant in Lviv.jpg|thumb|Ur skouer eus keginerezh Ukraina en ur preti e Lviv]] '''Keginerezh Ukraina''' a reer eus hollad an doareoù hengounel da [[keginerezh|geginañ]] a vez gant an dud en [[Ukraina]], unan eus ar [[Stad]]où brasañ ha pobletañ en [[Europa (kevandir)|Europa]]. Levezonet-don eo ar c'heginerezh-se gant an [[douar]] pinvidik ha [[du (liv)|du]] ([[ukraineg]] : Чорнозем, ''tchornozem'', "douar du") ma teu e aoz..."
2189260
wikitext
text/x-wiki
[[File:Food from Puzata Hata restaurant in Lviv.jpg|thumb|Ur skouer eus keginerezh Ukraina en ur preti e Lviv]]
'''Keginerezh Ukraina''' a reer eus hollad an doareoù hengounel da [[keginerezh|geginañ]] a vez gant an dud en [[Ukraina]], unan eus ar [[Stad]]où brasañ ha pobletañ en [[Europa (kevandir)|Europa]]. Levezonet-don eo ar c'heginerezh-se gant an [[douar]] pinvidik ha [[du (liv)|du]] ([[ukraineg]] : Чорнозем, ''tchornozem'', "douar du") ma teu e aozennoù, a vez niverus peurliesañ evit fardañ ur meuz<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.foodbycountry.com/Spain-to-Zimbabwe-Cumulative-Index/Ukraine.html |title=Ukraine @ Foodin every Country|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.<br>
Alies ivez e vez meur a zoare – an eil goude egile – da boazañ ur meuz ukrainek : bez' e c'hall un aozenn bout fritet pe bervet a-raok bout poazhet er vurezh pe er forn. Perzh heverkañ keginerezh hengounel Ukraina eo kement-se<ref>{{cite web|url=https://ukrainetrek.com/about-ukraine-cuisine |title=Ukrainian National Food and Cuisine @ UkraineTrek|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Ar ''borchtch'' (борщ) [[ruz (liv)|ruz]] eo meuz broadel Ukraina : ur [[soubenn]] [[beterabez]] eo en diazez, met liesdoare eo hervez ar c'horn-bro. Daou veuz all a vez lakaet da vroadel ivez : ''varenyky'' (вареники ; unander: вареник ''varenhyk'', "toaz bervet"), un doare ''ravioli'' kar d'ar ''pierogi'' a farder e [[Polonia]] ; hag an ''holubtsi'' (голубці), a zo rolladoù [[kaol]]. En holl bretioù hengounel ukrainek e kaver digudenn an tri meuz-se<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20130814200425/http://activeukraine.com/five-best-ukraine-traditional-foods/ |title=5 Best Ukraine traditional Foods @ Active Ukraine, 05/06/2013|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Meuzioù kar dezho a gaver e kegin [[Europa ar Reter]] dre vras.
Pouezus eo an [[ed]] er c'heginerezh ukrainek, ar [[gwinizh]] peurgetket, setu perak e vez graet alies "grignolad gwinizh Europa" eus ar vro<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.greeneuropeanjournal.eu/ukraine-still-europes-breadbasket/ |title=Ukraine: Still Europe’s Breadbasket @ Green European Journal, 09/01/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Ar pep brasañ eus ar meuzioù ukrainek zo deveret diouzh reoù hen ar gouerien, a [[gounezerezh|c'houneze]] forzh [[legumaj]] evel [[avaloù-douar]], beterabez, [[foue]], kaol ha [[segal]]. Doareoù slavek hengounel koulz ha reoù europek dre vras a vez implijet er c'heginerezh ukrainek, ar pezh a zisoc'h eus meur a zekvloaziad dindan beli ur Stad bennak all. Ouzhpenn da se, dre ma 'z eo brazik an diaspora ukrainat abaoe kantvedoù (da skouer, tremen ur milion a dud e [[Kanada]] o deus hendadoù ukrainat) e kaver meuzioù ukrainek en Europa ha war [[kevandir]]ioù all ([[Arc'hantina]], [[Brazil]] aha [[Stadoù-Unanet Amerika]] pergen).
Da vare [[Republik Soviedel Ukraina]] ([[1917]]-[[1991]]) e voe skoueriekaet keginerezh ar vro, ha dre ma veze berr an dafar e voe kollet meur a veuz hengounel, pe fardet e vezent gant nebeutoc'h a aozennoù ha doareoù eeunoc'h d'o c'heginañ. Er mare [[URSS|soviedel]] ivez e voe degaset da hantervoued Ukrainiz meur a veuz a oa estren dezho.<br>
Da heul dizalc'hiezh Ukraina e teuas gizioù nevez er c'heginerezh, evel ar meuzioù fardet en un doare [[greanterezh|greantel]] ha diorroadur ar pretioù boued buhan. Hiziv an deiz, keginerezh Ukraina en deus degemeret teknikoù nevez hag aozennoù nevez, en ur virout kalz elfennoù hengounel koulskoude.
== Istor ==
=== Krennamzer ===
[[File:Оборона Белгорода Кисель из колодца.jpg|thumb|O fardañ ''kisel'' e Bilohorodka – ''Kronik Radziwill'', p. 143.<ref>''Kronik Radziwill'' (Радзивілівський літопис) zo un dornskrid eus an {{XIIIvet kantved}} hag a gont Istor Rus Kyiv abaoe ar {{Vvet kantved]] ; gwelit [https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/65/%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B7%D0%B8%D0%B2%D1%96%D0%BB%D0%BB%D1%96%D0%B2%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%BB%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81.pdf an dornskrid]</ref>]]
E deroù ar [[Grennamzer]] en em stalias war diriad Ukraina a vremañ pobladoù slavek hag a c'houneze segal, gwinizh ha [[heiz]]. [[Bara]] e oa ar boued diazez e [[Rous Kyiv|Rus Kyiv]], fardet gant segal peurliesañ. ''Jito'' (жито), ar ger [[ukrainek]] evit "segal", zo kar d'ar [[verb]] ''jyty'' (жити), "bevañ", ar pezh a ziskouez peger pouezus e oa ar gounezerezh-se evit annezidi kentañ Ukraina. An uhelidi hepken a zebre bara [[gwenn (liv)|gwenn]] fardet gant gwinizh. Koulz bara goell ha bara dic'hoell a veze fardet e Rus Kyiv ; houpez (''Humulus lupulus'') a veze ouzhpennet da doaz ar bara gwenn. Meuzioù aozet diwar edoù, evel ''kacha'' (каша), a raed gant mell (Пшоно, ''pchono''), a veze debret gant an holl wiskadoù er boblañs ; ur perzh o deveze el lidoù evel ar meuz anvet ''kolyvo'' (Коливо), a zo gwinizh brevet ha bervet, mesket gant [[kraoñ]], [[mel]], pel [[orañjez]], [[rezin]] sec'h ha [[kanell]], a vez servijet da geñver an obidoù [[Iliz ortodoks|reizhkredennour]].
[[Ed-du]], [[kerc'h]], [[kanab]] ha [[lin]], koulz ha beterabez, [[piz]], [[roz-aer]], sukrin (''Cucumis melo'') ha sukrin-dour (''Citrullus lanatus'') a veze gounezet ivez e Rus Kyiv.
Eno e oa pouezus al legumaj ivez, kaol hag [[irvin]] dreist-holl ; un darn vras pe vrasoc'h eus an eostadoù a veze [[holen|sallet]] pe soubet e [[gwinêgr]] evit ma vefe miret pelloc'h. Legumaj all a veze gounezet e Rus Kyiv : anuz (''Anethum graveolens''), fer (''Lens culinaris''), [[karotez]] ha [[kignen]]. [[Ognon (Allium cepa)|Ognon]] a voe degaset d'ar vro en {{XIIvet kantved}}<ref name="OB">{{uk}} {{cite web|url=https://obarykada.com/chasopys/shho-take-ukrayinska-kuhnya-istoriya-stravy-smaky/ |title=Що таке «українська кухня»? Історія, страви, смаки / "Petra eo « keginerezh Ukraina » ? Istor, meuzioù, blazennoù" @ The Last Baricade, Kyiv|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[Plant]] gouez evel an triñchin (''Rumex acetosa''), an troad-gwazi (''Chenopodium sp.'') ha hugennoù evel ar [[flamboez]], ar gwenngoud (''Viburnum opulus''), an irin (''Prunus spinosa''), ar [[mouar]] hag ar rezin, koulz ha foue, a veze debret gant an holl dud. [[Vitis vinifera|Gwini]] a veze gounezet ivez da gaout rezin sec'h ha da dalvout da demz-boued, hogen an uhelidi hepken a c'helle kaout anezho. [[Eoul]] a veze graet diwar graoñ.
[[Kig]] a veze kavet dre [[chaseal|hemolc'hiñ]] ha sevel loened. Hag uhel pe izel o dere er gevredigezh, holl Ukrainiz ar mare a yae da hemolc'hiñ. Tud Rus Kyiv a zebre meur a zoare [[bronneged]] hag [[evn]]ed, en o zouez [[bizon]]ed, [[Tetraonidae|brugyer]], [[dube]]ed, [[alarc'h|elerc'h]], [[gad|gedon]], [[gourejen]]ed, [[Garan (evn)|garaned]], [[gwaz (evn)|gwazi]], [[hoc'h-gouez]], [[karveged]], [[klujar|klujiri]], [[wapiti]]ed ha [[yourc'h]]ed. D'ur meuz eus ar re c'hwekañ e veze lakaet kig-alarc'h, hervez ''bylyny'' (Билини, "gwerzioù-meur") ar mare. Bervet pe rostet e veze ar c'hig en un tantad digor ; goude ur pennad avat e voe kavet mat ivez poazhañ kig dre fritañ en druzoni ha gleveziñ.<br>
Meur a zoare [[pesk]]ed a oa pouezus ivez e reol-voued Rus Kyiv : bekeded (''Esox lucius''), [[brell]]ed, karped (''Cyprinus carpio''), sandred (''Sander lucioperca'') hag all. Evit o mirout pelloc'h e vezent mogedet, sallet pe lakaet da sec'hañ. ''Kav'yar'' (кав'яр) a veze graet gant vioù pesked, re sturjed (''Acipenser sturio'') dreist-holl.
[[Boued-laezh]] ivez a veze debret e Rus Kyiv ar Grennamzer : [[amanenn]] ha [[keuz (boued)|keuz]]. Gant [[laezh]] e raed ivez e lod lidoù slavek kent donedigezh ar [[kristeniezh|gristeniezh]]. Kentlaezh (''colostrum'' e [[latin]]) a veze deuet-mat gant ar braz eus an dud betek ma voe lakaet berz warnañ gant an Iliz ortodoks.<br>
Ur meuz deuet eus ar mare-se hag a zo karet gant Ukrainiz hiziv c'hoazh eo an died anvet ''kisel'' (Кисіль), a gaver meneg anezhañ e ''Codex Laurentianum'' (Лаврентіївський літопис) Rus Kyiv dindan ar bloaz [[997]]. Ker kozh all eo ''kvas'' (квас), un died dister ar c'hementad a [[alkool]] enni a zo bervet diwar edoù, ha diedoù fardet diwar [[mel]]<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://day.kyiv.ua/article/naprykintsi-dnya/pro-hotovyznu-i-varevo-u-kyyivskiy-rusi |title=Про «готовизну» і «варево» у Київській Русі / "A-zivout an aozennoù « prest da vout debret » ha « breset » e Rus Kyiv" @ День / ''Den'' ("Deiz"), 08/06/2012|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[Dibenn-pred|Dibennoù-pred]] evel bara dous, [[bara-mel]] (Пряник, ''pryanik'') ha hugennoù dre vel a veze anavet ivez da vare Rus Kyiv<ref name="VD">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/solodke-zhittia-istoriia-konditerskoyi-spravi-v-ukrayini/ |title=Солодке життя: історія кондитерської справи в Україні / "Ur vuhez dous : Istor ar c'hoñfizerezh en Ukraina" @ Локальна історія / "Istor lec'hel", 02/03/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
=== XVI{{vet}} – XIX{{vet}} kantvedoù ===
Hervez an istorour ukrainat Oleksiy Sokyrko (Олексій Сокирко, *[[1974]]) e tiorroas ar c'heginerezh hengounel ukrainek a anavomp e-doug beli [[Polonia]] ha [[Lituania]] adalek ar Grennamzer diwezhañ ha deroù an amzer a vremañ, da lavaret eo adalek kreiz ar {{XVvet kantved}}. D'ar mare-se e oa c'hoazh an edoù hag ar bara boued diazez an darn vuiañ eus an dud, e-kichen legumaj evel ar piz hag ar fav boutin (''Phaseolus vulgaris''), e kornôg ar vro peurgetket<ref name="LI">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/interviu/mi-mali-i-aristokratichnu-kukhniu-oleksii-sokirko-avtor-knizhki-pro-gastronomiiu-getmanshchini/ |title="Ми мали й аристократичну кухню" / "Ni ivez hor boa ur c'heginerezh brientinel" @ Локальна історія / "Istor lec'hel", 31/05/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Ar ''borchtch'', a zo arouez ar c'heginerezh ukrainek, a gaver ar c'hentañ meneg anezhañ en amzer beli Polonia ivez : p'edo o veajiñ dre Gyiv e [[1584]], ur marc'hadour eus [[Gdańsk]] anvet Martin Gruneweg a skrivas pegen alies e veze debret ar meuz-se gant an dud ; hervezañ e veze fardet en holl diegezhioù pe dost ha debret hag evet bemdez. Un test all a voe eus kement-se : ar [[manac'h]] reizhkredennour ukrainat Ivan Vychenskyi (Іван Вишенський, ~[[1550]]- goude [[1620]]), a skrivas e oa meuz boas ar gouerien. En {{XVIIIvet kantved}}, goude stagidigezh ur rann eus Ukraina d'an [[Impalaeriezh rus]] e voe deuet-mat ar ''borchtch'' e Lez an impalaer e [[Sankt-Peterbourg]]. E gavout a reer ivez en ''Eneida'' (Енеїда), ur [[barzhoneg|varzhoneg]] chin ukrainek bet embannet e [[1798]] gant Ivan Petrovich Kotliarevskyi (Іван Петрович Котляревський, [[1769]]-[[1838]]) hag awenet gant buhez ar Gozaked Zaporozki<ref>Da lavaret eo « Kozaked eus en tu-hont d'an taranoù (за порогами, ''za porohamy'') », peogwir e oant Kozaked ukraineger a veve war glannoù red izel ar stêr [[Dnipro]] ; Zaporojjia e oa o c'hreñvlec'h ha kêr-benn.</ref> – unan eus oberennoù kentañ al [[lennegezh]] ukrainek – e-kichen an ''halouchky'' (Галушки), a zo bouloù toaz [[bleud]] hag avaloù-douar, ur [[vi]] ennañ a-wechoù : peuzdourek eo an toaz-se, a lakaer da gouezhañ a-dammoù en dour berv (damheñvel eo an doare ouzh hini ar ''spätzle'' a reer en [[Elzas|Elsass]]) ; hengounel ivez eta eo an ''halouchky'' en Ukraina<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://www.istpravda.com.ua/articles/2020/11/3/158395/ |title=Про український борщ з історичними приправами / "A-zivout ar ''borchtch'' ukrainek dre an temzoù hengounel" @ Історична правда / "Gwirionez istorel", 03/11/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Levezonet-don e voe ar c'heginerezh ukrainat gant hengoun ar [[Kozaked|Gozaked]], dreist-holl goude staliadur an Hetmanelezh Kozak e [[1648]], eleze ur [[Stad]] renet gant ur penn milourel (Гетьман ''hetman'') kozak hag a badas betek [[1764]], pan erlec'hias ar ''starchyna'' (старши́на, "mestr-micherour") kozak ouzh ar ''szlatc'hta'' (an noblañs polonat-ha-lituanian) en un darn vras eus Ukraina ar Reter, war ribl dehou ar stêr Dnipro. Greun ha bleud edoù a yae da ober meuzioù hengounel ar Gozaked : ''kacha'', ''koulich'' (Куліш, a zo yod mell), ''teterya'' (тетеря, a zo ''koulich'' gant un toaz dourek fardet diwar ed-du pe segal) ha ''solomac'ha'' (соломаха, a zo bleud ed-du lakaet da doaz peuzdourek ha bervet ha debret gant eoul, kig-sall ha kignen). Cheuc'hoc'h a-galz e oa boued uhelidi an Hetmanelezh avat : p'edo o vrezeliñ er [[Kaokaz|C'haokaz]] e [[1726]], ur c'horonal kozak a c'houlennas digant e bried chomet en Ukraina kas dezhañ bouedoù evel amanenn, kig-yar, kig-yar-Indez, morzhed-hoc'h, olivez, ha [[teod]]où-[[ejen]] sec'het, a-gevret gant eoul olivez ha digoroù-pred a bep doare<ref name="BP">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/khlib-nasushchnii-voiakiv-getmanshchini/ |title="Хліб насущний" вояків Гетьманщини / "« Bara pemdeziek » soudarded an Hetmanelezh" @ Локальна історія / "Istor lec'hel", 19/05/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. [[Kig-bevin]] ha jiber ne veze ket alies war plad an dud a renk izel, a zebre [[kig-dañvad]] kentoc'h<ref name="LI" />.
<gallery mode="packed" heights="180px" caption="Meuzioù kozak">
Гречневая каша.jpg|Каша / ''Kacha''
Куліш козацький.jpg|Куліш / ''Koulich''
Тетеря2.jpg||Тетеря / ''teterya''
Саламата Белгородская область 03.jpg|Соломаха / ''Solomac'ha''
</gallery>
[[File:Рибалки на Вовнизькому порозі.jpg|thumb|Pesketaerien war an Dnipro e bro ar Gozaked er bloavezhioù 1920]]
Kement a zevezhioù yunet a oa e deiziadur an Iliz ortodoks e deroù an XVIII{{vet}} kantved ma ne c'helled debriñ kig nemet e-pad ur c'hard eus ar bloavezh ; pesked a vez debret peurliesañ neuze, alese o fouez e keginerezh ar Gozaked ukrainat ha hini Ukrainiz dre vras. [[Harink]]ed, sturjed ha mandoged ar [[Mor Du]] (''Rutilus heckelii'') a veze debret gant Kozaked Zaporozki an ''Eneida''. An tudour ukrainat Mykola Markevytch (Микола Маркевич, [[1804]]-[[1860]]) a venegas ''borchtch'' gant pesked, kouskerezed (''Misgurnus sp.'') gant riforz (''Armoracia rusticana''), ha krokedennoù bekeded pe garpenned e-touez meuzioù Kozaked Ukraina. Gant uhelidi an Hetmanelezh e veze enporzhiet pesked ha boued-mor evel [[eog]]ed, fankenned (''Flessus flessus''), harinked eus an [[Izelvroioù]], lamprez, [[morgad]] ha [[sili]]. Sallet pe vogedet e veze an darn vuiañ eus ar pesked-se. Ar Gozaked a rene war [[kenwerzh|genwerzh]] ar pesked ar Mor Du, met eus stêrioù Ukraina (Dnipro, Desna hag all) hag eus [[lenn (dour)|lennoù]] ha poulloù-dour ar vro e teue ar pesked dre vras<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/zabuta-osetrina-i-vsiudisushcha-tarania-riba-v-ratsioni-naselennia-getmanshchini/ |title=Риба в раціоні населення Гетьманщини / "Ar pesked e reol-voued poblañs rannvro an Hetman" @ Локальна історія / "Istor lec'hel", 26/02/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Mel, hugennoù fritet, mouar, diedoù evel [[chug-frouezh]], [[kafe]], [[gwin]], ''horilka'' (горілка, un alkool par d'ar [[vodka]] garet diwar greun), [[lambig]] prun (сливовиця, ''slyvovytsya'') ha [[te]] a voe meneget gant ar c'hroronal kozak Yakiv Markovytch e deroù an XVIII{{vet}} kantved<ref name="BP" />. Hengounel e oa evañ kafe e metoù ar Gozaked ''starchyna''<ref name="LI" /> ; er {{XVIIvet kantved}}, [[kaotigell]] a blije kalz da venec'h [[Savouriezh ukrainek|manati Kyiv-Pechersk Lavra]] gant un tasas kafe. [[Madig]]où a veze graet diwar frouezh ar vro evel [[abrikez]], [[aval]]où, [[aval-stoub|avaloù-stoub]] hag all. Mel a kraoñ a lakaed alies en dibennoù-pred. Ur meuz dezverkus da Gyiv eo ar "gaotigell sec'h", da lavaret eo pel [[suraval]]où pe orañjez koñfizet<ref name="VD" />.
[[File:Лемішка.jpg|thumb|''Lemichka'']]
[[File:Полтавські галушки.jpg|thumb|''Halouchky'' doare Poltava]]
Meuzioù fardet diwar bleud ha brignen (ed-du, gwinizh, mell ha segal) e oa ar braz eus reol-voued annezidi glann gleiz an Dnipro en XVIII{{vet}} kantved, e-kichen ''borchtch'' ha soubennoù all. Paot e oa meur a zoare brignen, ''halouchky'', ''koulich'', ''kvacha'' (ква́ша, toaz ed-du pe segal, a boazher a-raok e zebriñ da lein ; da zibenn-pred koan e talveze ivez, sukret hag a-gevret gant hugennoù pe gant flastrenn per sec'het ha bervet), ''lemichka'' (лемішка, yod ed-du)), ''solomac'ha'', ''putria'' (путря, greun kerc'h en o fezh mesket gant bleud segal, a lezed da c'hoiñ), ''teterya'', ''varenyky'', ''zoubtsi'' (зубці, greun kerc'h diwanet), ha [[toazennoù]]. Beterabez hag ognon a gaved a-builh er c'heginerezh-se. Kig-dañvad ha kig-ejen a zebred an aliesañ, nebeutoc'h a gig-moc'h. Kig-sall a gaved e pep lec'h dre ma veze miret e-pad pell. Eoul kanab a implijed da geginañ.
War glannoù an Dnipro e kreiz an XVIII{{vet}} kantved e voe gouenezet an avaloù-douar kentañ en Ukraina. Er c'hêrioù e vezent plantet en deroù, hag a-nebeudoù e voent degaset d'ar maezioù : e [[1786]] e vezent gounezet e trowardroioù Hadyatch (Гадяч), [[Tchernihiv]], Horodnya (Городня), Romny (Ромни) ha Zinkiv (Зіньків). Kant vloaz diwezhatoc'h, e kreiz an XIX{{vet}} kantved, e vezent gounezet en holl gontelezhioù (повіт ''povit'') Gouarnelezhioù [[Kyiv]], Poltava (Полтава) ha Tchernihiv. Tremen 600 [[tonenn (mas)|tonenn]]ad avaloù-douar a voe dastumet e bannlev Kyiv hepken e [[1845]], hogen re nebeut e oa c'hoazh, neuze e ranke kêr enporzhiañ ur c'harrad avaloù-douar dre zen bep bloaz. Tro-dro d'ar bloaz-se, ur julod eus kreiz Ukraina a zebre war-dro 150 [[kilogramm|kg]] avaloù-douar bep bloaz ; nebeutoc'h a vez debret en Ukraina a vremañ. E douaroù paouroc'h Ukraina an Norzh e veze plantet ar muiañ a dorzhelloù.<br>
Bervet pe boazhet er forn e veze an avaloù-douar en deroù ; bara a veze graet ganto ivez. E [[1860]], an tudour Mykola Markevytch a venegas meur a veuz hengounel avalou-douar enno hag a veze paot war c'hlann gleiz an Dnipro, evel avaloù-douar fritet gant kig-sall ha flastrenn avaloù-douar gant hadoù roz-aer. D'ar mare-se ivez e krogas Ukrainiz da ouzhpennañ avaloù-douar d'a soubennoù ha d'ar ''[[ouc'ha|youc'ha]]'' (Юха рибна). E [[1853]] e voe meneget avaloù-douar er ''borchtch'' en [[Oblast]] Poltava. E deroù an {{XXvet kantved}} e paotaas ''varenyky'' e korn-bro Loubny (Лубни, war ribl dehou an Dnipro, e biz ar vro).
[[File:Kartopljanyky 009.jpg|thumb|''Kartopliyanyky'' farset]]
Lodennoù all eus Ukraina a grogas da c'hounez avaloù-douar. Rannvro Soumy (Суми, er biz war an harzoù gant Rusia) a zegemeras ar gounezadur nevez er [[bloavezhioù 1780]], hag e deroù ar [[bloavezhioù 1830]] e oa an avaloù-douar an aozenn diazez e reol-voued Ukraina Slobida (Слобідська Україна ''Slobidska Ukrayina'', "Ukaina frank", eleze ar rannvroioù nes d'an harzoù gant Rusia m'en em stalias Kozaked hep paeañ nep tailhoù, alese an anv), evel ma 'z eo meneget gant ar [[skrivagner]] ukrainat Hryhoriy Kvitka-Osnov'yanenko (Григорій Квітка-Основ'яненко, [[1778]]-[[1843]]). E-tro ar mare-se ivez e voe gounezet kalz avaloù-douar e Treuzkarpatia (Закарпаття ''Zakarpattya'', ar c'hornôg pellañ). E dibenn an XIX{{vet}} kantved e veze debret muioc'h c'hoazh ag avaloù-douar e [[Galitsia|Halytchyna]] (Галичина) eget war ribloù an Dnipro : war-dro 310 kg dre zen e [[1888]], da , ha lavaret eo tremen 800 gramm bemdez. Soubenn a veze graet, ha ''kartoplyanyky'' (картопляники "parkadoù avaloù-douar") a zo bignez avaloù-douar, farset pe get, a c'heller kaout da zibenn-pred gant kaotigell. Nebeutoc'h a dorzhelloù a veze debret e su ar vro peogwir e veze gounezet edoù eno kentoc'h ; annezidi ar c'hêrioù ha [[trevadenniñ|trevadennerien]] [[Alamagn|alaman]] aodoù ar Mor Du hepken a c'houneze avaloù-douar. Pouezus ivez e voe an avaloù-douar evit fardañ diedoù alkoolek en Ukraina<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/kolonki/iak-mi-poliubili-kartopliu-naddniprianska-istoriia/ |title=Як ми полюбили картоплю. Наддніпрянська історія / "Penaos eo bet piket hor c'halon gant an avaloù-douar. Istor an Dnipro" @ Локальна історія / "Istor lec'hel", 31/10/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Er XVII{{vet}} ha XVIII{{vet}} kantvedoù ivez e voe degaset [[riz]] da Ukraina, ma veze graet "mell saraken" (Сарацинське пшоно) anezho peogwir e vezent enporzhiet eus an [[Impalaeriezh otoman]], "bro ar Sarakened" eta<ref>[[Henc'hresianeg]] : Σαρακηνοί ''Sarakēnoí'', "ar re a vev dindan un deltenn", eleze ar Vedouined.</ref>. Dre ma kouste ker ne c'helle bout prenet nemet gant an uhelidi betek kreiz an XIX{{vet}} kantved. E [[1768]], an ''otaman'' (отаман, ur rener kozak) Petro Kalnychevskyi (Петро Калнишевський, [[1691]]-[[1803]]) a zisklêrias riz e-touez an traoù a oa bet laeret digantañ en e annez. Da fardañ soubennoù ha dibennoù-pred e talveze ar riz, evit mont gant kig-yar ivez ; en tiegezhioù pinvidikañ ec'h erlec'hie ar riz ouzh ar gwinizh hengounel er meuz anvet ''koutay'' (kутя) a vez servijet da zerc'hent an [[Nedeleg]]. Boued ker ivez e oa an alamandez, ar prun, ar rezin, ar safron (''Crocus sativus'') hag ar [[sukr]]-korz. Uhel e chomas priz ar riz en Ukraina betek ar mare soviedel, pa voed krog d'o gounez en un doare askoridik e su ar vro : e [[C'herson]], e [[Krimea]] hag en [[Odesa]]<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20250522164324/https://localhistory.org.ua/texts/kolonki/vid-kashi-z-shafranom-do-kuti-i-koliva-z-istoriyi-risu-v-ukrayini/ |title=Від каші з шафраном до куті і колива. З історії рису в Україні / Ag ar yod-kerc'h dre ar safron d'ar c'houtya ha kolyva. Istor ar riz en Ukraina @ Локальна історія / "Istor lec'hel", 18/12/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Legumaj nevez all a erruas d'ar mare-se ivez, hag a voe gounezet a-yoc'hoù evit pinvidikaat keginerezh Ukraina : [[berjinez]] ha [[kokombrez]]. Mirout kokombrez er gwinêgr zo un doare a voe degaset gant marc'hadourien [[Gres|c'hresian]], a oa bet disammet diouzh tailhoù gant an ''hetman'' kozak ukrainat Bohdan C'hmelnytskyi (Богдан Хмельницький, [[1595]]-[[1657]]). E Nijyn (Ніжин, en norzh) pergen e veze gounezet kokombrez. Goude [[1787]] e veze kaset kokombrez Nijyn da Lez an impalaerez [[Katelin II|Ekaterina II Rusia]], hag e [[1897]] e vezent ezporzhiet da 56 Stad er bed a-bezh. Nebeutoc'h a verzh a eure ar berjinez, pa vezent debret e rannvro C'harkiv hogen dianav pe dost e Halytchyna<ref name="OB" />.
[[File:Гуцульське частування.jpg|thumb|Meuzioù hengounel er C'harpatoù]]
En XIX{{vet}} kantved e voe plantet ar c'hentañ parkadoù [[maiz]] ha [[tro-heol]], a zo pouezus e keginerezh Ukraina bremañ. Dre ma teuas eus [[Moldova]] ha [[Roumania]] e vez deuet-mat ar maiz gant annezidi ar [[Karpatoù|C'harpatoù]] hag e kornôg Ukraina. Er mervent e ra berzh c'hoazh meuzioù fardet gant maiz evel ''banoch'' (банош), ''koulecha'' (кулеша) ha ''mamaliga'' (мамалиґа). E dibenn ar c'hantved hag e deroù an XX{{vet}} ec'h erruas ar skilbebr (''Capsicum annuum'') hag an [[tomatez]]. D'ar mare-se e voed krog da fardañ ''borchtch'' gant toaz tomatez e-lec'h beterabez goet<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://www.radiosvoboda.org/a/yak-ukrayinski-selyany-osvoyuvaly-zaokeanski-ahrokultury/32088394.html |title=Американські "родичі гарбузові" - як українські селяни освоювали заокеанські агрокультури / "Kerent amerikan d'ar sitrouilhez" – Penaos e voe mestroniet ar gounezadurioù tramor gant kouerien Ukraina @ Радіо Свобода / Radio Svoboda, 17/10/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
E dibenn an XIX{{vet}} kantved e troas Ukraina d'ur greizenn evit kenderc'hañ eoul tro-heol, a erlec'hias buan ouzh an eoulioù hengounel, en o mesk an eoul olivez hag a veze enporzhiet eus Gres ; d'ur greizenn evit kenderc'hañ sukr beterabez e troas ivez er mare-se. Ouzhpenn da se e voe prun Ukraina oc'h ober berzh, sec'het pe miret er mel ; prun Opichnya (Опішня, er biz) dreist-holl a c'hounezas brud bras, betek Lez an ''tsar'' ha bout ezporzhiet<ref name="OB" />.
A-gevret gant an nevezintioù-se e vleunias ar c'heginerezh ukrainek, hag er c'hêrioù bras e voe digoret kalz pretioù ha kafedioù ma veze kinniget meuzhioù estren ha cheuc'h evel avaloù-ananaz (''Ananas comosus''), [[dienn-skorn]], gwin [[Champagn (proviñs)|Champagne]] hag [[istr]]<ref name="OB" />.
=== URSS ===
[[File:Holodomor Novo-Krasne Odessa 11 1932.png|thumb|Kenkizadur greun ha legumaj digant kouerien en Oblast Odesa e-kerzh an Holodomor, 1932]]
Gwall skoet e voe keginerezh Ukraina gant [[Reveulzi Rusia]] e [[1917]] ha staliadur URSS. Goude ur prantad berr ma voe lakaet e pleustr ar Politikerezh Armerzhel Nevez ([[ruseg]] : новая экономическая политика /НЭП ''Novaya Ekonomitcheskaya Politika /NEP'') ez eo an [[Holodomor]] ([[1932]]-[[1933]]) hag an [[Eil Brezel-bed]] ([[1939]]-[[1945]]) a zegasas kemmoù bras e sell Ukrainiz war o c'heginerezh : adalek neuze ne voe fardet nemet meuzioù da chom bev, kalz reoù hengounel a voe eeunaet<ref name="OB" />. An naonegezh hag an diouer a voued da geginañ e kêrioù bras an Unaniezh Soviedel a gasas da embann tikedoù lodennañ hervez dere an dud er gevredigezh, al labourerien o vout rakwiriek. An darn vuiañ eus an dud a zilezas blaz ar boued neuze, pa rankent tremen gant ar pezh a veze deroet dezho pe gant an nebeud a draoù a c'hellent kavout er stalioù. Dre an NEP e teuas hevelep emzalc'h e-keñver ar boued unan boutin er gevredigezh soviedel<ref name="HMA">{{uk}} {{Cite web|url=https://hmarochos.kiev.ua/2018/10/10/zvidki-na-ukrayinskih-stolah-salati-z-mayonezom-istoriya-radyanskoyi-kuhni/ |title=Звідки на українських столах салати з майонезом? Історія радянської кухні / "A belec'h e teu saladennoù gant maionez war an taolioù ukrainek ? Istor ar c'heginerezh soviedel @ Хмарочос / Skraber-oabl, 10/10/2018|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Dre ma voe kenkizet boued a-yoc'hoù gant ar pennadurezhioù soviedel a-hed an Holodomor, kalz Ukrainiz a rankas debriñ erlec'hiadoù evit chom bev : krampouezh graet diwar rañvioù maiz (ar pezh a chom goude ma 'z eo bet tennet ar greun) ha bleunioù gwez-kasia (''Acacia sp.''), ampez avaloù-douar, soubenn [[linad]], bara gant mein frouezh drailhet, beterabez, peil avaloù-douar, plouz, rusk gwez, geot, ha kement tra a c'helled dastum en natur, bulb treuz-erc'h (''Galanthus nivalis'') ha [[mez (derv)|mez]] en o mesk. E meur a gêriadenn e voe lazhet [[avalaouer]]ed, [[kazh|kizhier]], [[ki|kon]], ha zoken [[c'hwibon]]ed ha [[garan (evn)|garaned]], evit o c'hig ; [[baot]]ed a voe lazhet ivez. Betek gagnoù a voe debret, ha kanibalegezh zo c'hoarvezet<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://sil.media/p/shho-yily-ukrayinczi-pid-chas-golodomoru-22768 |title=Що їли українці під час Голодомору / Ar pezh a veze debret gant Ukrainiz e-pad an Holodomor @ Сіль Медіа / Sil Media, 21/11/2024|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
An diouer a gasas da zegemer danvezioù bevañs nevez e reol-voued ar bobl ; da skouer, ar gouarnamant a bouezas er [[bloavezhioù 1930]] evit ma vefe debret [[soja|soya]] ha [[lapin|kig-lapin]], hag er [[bloavezhioù 1960]] e voe broudet an dud da zebriñ maiz. E deroù ar bloavezhioù 1930 ivez e voe ur c'hemm bras e greanterezh ar boued en URSS pa voe degemeret teknologiezhioù eus ar C'hornôg evit kenderc'hañ a-yoc'hoù boued-mir, chug-frouezh, dienn-skorn, laezh koazhet, [[maionez]], [[silzig]], hag all. En un doare greantel ivez e voe fardet bara, a veze poazhet er gêr betek neuze<ref name="HMA" /><ref name="RBC">{{en}} {{Cite web|url=https://www.rbc.ua/rus/news/morozivo-5-kopiyok-i-kradeni-stravi-k-yizha-1756977957.html |title=How USSR used food as weapon of control — From cheap ice cream to stolen dishes @ RBC-Ukraine, 04/09/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
[[File:Borsch-tube.jpg|thumb|Ur gorzennad ''borchtch'' fardet evit an [[astraer|egoraerien]] soviedat]]
Dre ma voe skoueriekaet ar boued en Unaniezh e voe degemeret un niver bras a rekipeoù lec'hel er c'heginerezh soviedel, evel an ''hartcho'' (ხარჩო, ur soubenn eus [[Jorjia]]), ar ''chachlik'' (шашлык, beriadigoù kig grilhet eus ar [[Kaokaz|C'haokaz]]) hag ar ''plov'' (riz gant legumaj, eus [[Ouzbekistan]])<ref name="RBC" />. Bras e voe perzh keginerezh Ukraina ivez : en Unaniezh a-bezh hag e Bloc'had ar Reter dre vras e veze deuet-mat ar ''borchtch'' ha meuzioù hengounel all ; ar ''mlyntsi'' (Млинці, krampouezh bihan) a voe degemeret e pep lec'h evel bouedoù ar gouelioù evel ''Masnytsya'' (Масниця, Meurlarjez) – etrebroadel bremañ eo o anv rusek, ''blini'' (блины)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://yml.com.ua/foods/zvicai-ta-tradicii-kulinarnogo-svitu-ukraini-z-davnih-daven-do-sogodni |title=Звичаї та традиції кулінарного світу України: з давніх-давен до сьогодні / "Boazioù hengounel ar c'heginerezh ukrainek : eus an Henamzer betek bremañ" @ Youtj Medialab, 21/12/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. D'an hevelep mare, kalz meuzioù hengounel ukrainek a voe dilezet gant al lezennoù soviedel<ref name="Gazeta">{{uk}} {{Cite web|url=https://gazeta.ua/articles/cookery/_ak-zminilas-ukrayinska-kuhnya-za-30-rokiv-nezalezhnosti/1046039 |title=Як змінилась українська кухня за 30 років незалежності / "Emdroadur ar c'heginerezh ukrainek e-pad an 30 bloavezh diwezhañ en dizalc'hiezh" @ Gazeta, 09/08/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
[[File:Kniga1939.jpg|thumb|"Levr ar boued saourus ha yac'hus", 1939]]
E [[1939]], Greanterezh Soviedel ar Boued a embannas un dornlevr anvet "Levr ar boued saourus ha yac'hus" (ruseg : Книга о вкусной и здоровой пище ''Kniga o vkousnoy i zdorovoy pichtche'')
evit lakaat e pleustr an doareoù nevez da geginañ en URSS, gant rekipeoù ennañ. Dre al levr-se e voe brudet ar saladennoù evel al letuz (''Lactuca sativa'') ha leruz [[Roma]] (''Lactuca sativa var. crispa''), a oa dianav d'ar bobl da vare an Impalaeriezh ; dre ma ne gaved ket ar bouedoù-se, un eil embannadur e [[1952]] na ginnigas nemet rekipeoù fardet gant irvin ruz, kaol, kokombrez ha tomatez. Berzh a reas ar saladennoù-se, pa oa rouez ar c'hig er stalioù. Maionez a reas berzh ivez evit mont ganto ha gant vioù. Alies e veze graet ivez gant [[piz-bihan]], boestadoù kig-[[krank]]ed ha gwinêgr ; avaloù-douar ha karotez a gaved aes a-walc'h er stalioù. Soubennoù a bep doare a veze fardet dre an Unaniezh a-bezh<ref name="HMA" />.
[[File:Kiev cake slice.JPG|thumb|Gwastell Kyiv]]
Bleud gwinizh peurliesañ a veze implijet e gwastellerezh an Unaniezh Soviedel, gant [[goell|goell-toaz]] kentoc'h eget goell [[kimiezh|kimiek]]. [[Sardin]] a veze priziet gant an dud ivez. Kalz eus ar bouedoù a veze servijet da-geñver gouelioù a vefe fardet hervez rekipeoù an tiegezh-mañ-tiegezh, met lod a c'helle dont eus levrioù keginerezh anavezet<ref name="HMA" />. A-douez ar meuzioù a droas da boblek en Ukraina soviedel emañ ar c'hig-yar doare Kyiv ha gwastell Kyiv<ref name="OB" />.
An tinellerezh a oa pouezus-kenañ er [[sevenadur]] soviedel a-fet boued. An darn vrasañ eus ar pretioù a aoze meuzioù hervez rekipeoù an dornlevr ofisiel, kement ha ken bihan ma voe darbet d'ar c'heginerezhioù lec'hel hengounel bout kaset da get : saladenn gant maionez, ''borchtch'', kig-yar doare Kyiv pe gwastell kêr-benn Ukraina a c'helled kavout digudenn e [[Leningrad]] e Rusia pe e [[Tallinn]] en [[Estonia]]. Da vare an Impalaeriezh e veze techet dija keginerien ar pretioù da eeunaat rekipeoù estren<ref name="HMA" /> ; da vare Soviediz e voe degemeret rekipeoù estren ivez, hogen aozet en un doare disheñvel-krenn : en ur rekipe rus klasel, ar "saladenn Olivier"<ref>Ur mestr-keginer rus e oa Lucien Olivier (Люсьен Оливье, [[1838]]-[[1883]], a orin [[belgia]]t ha gall. E rekipe a anavezer bremañ evel "saladenn rus", met n'eo ket tamm ebet an hini orin.</ref>, e veze lakaet karotez e-lec'h grilhed-dour ha kokombrez er gwinêgr e-lec'h kaprez<ref name="OB" />. Ouzhpenn da se, techet e oa Soviediz da gemmañ anvioù ar rekipeoù lec'hel evit o "cheuc'haat" : ''champagne'' (шампанское) a raent eus gwin rus pikant, da skouer<ref name="RBC" />.
Adalek NEP ar [[bloavezhioù 1920]] e krogas pennadurezhioù URSS da sevel ur rouedad kafeteriaoù (ruseg : Столовая ''stolovaya'', "sal-debriñ"), eleze pretioù ma ne oa servijer(ez) ebet, kement-se war zigarez frankizañ ar maouezed. En annezioù nevez-savet e veze bihanaet ment ar gegin, pa greded e oa echu gant ar c'heginañ er gêr. Marc'hadmatoc'h eget er preti e oa meuzioù ar c'hafeteriaoù, hogen ken dister hag al lec'hioù-se e oa ar boued a gaved enno. Goude an Eil Brezel-bed e kreskas an niver a bretioù e kerioù bras an Unaniezh, Kyiv en o zouez, hag ar c'hafeteriaoù a droas da lec'hioù m'en em vode lonkerien alkool peurvuiañ<ref name="HMA" />. Er bloavezhioù 1960 e tistroas ar maouezi da arouez ar servij er pretioù, hag an dud a adkrogas da geginañ ha da zebriñ er gêr<ref name="RBC" />. Er [[bloavezhioù 1970]], an darn vuiañ eus ar pretioù a gaved e letioù ; lod anezhio a glaskas kinnig meuzioù lec'hel hag hengounel, hogen selloù du a veze taolet d'ar boued evel unan eus plijadurioù ar vuhez, ar pezh a veze lakaet da "vourc'hizel". Ned ae an dud d'ur preti nemet da-geñver abadennoù dibar evel un eured pe ur gouel-bloaz<ref name="HMA" />.
[[File:Салат Оливье 04.jpg|thumb|"Saladenn Olivier"]]
Hervez ar pretiour ukrainat Yevhen Klopotenko (Євген Клопотенко, *[[1986]]), a zo un arbennigour war ar c'heginerezh ukrainek kentsoviedel, don e voe levezon marevezh URSS war geginerezh Ukraina : 90% eus ar meuzioù a lakaer da ukrainek hiziv zo a orin soviedel. Ar renad soviedel a glaskas sevel ur vroadelezh dindan e veli dre unvaniñ an hengounioù sevenadurel, ar c'heginerezh en o zouez<ref name="YK">{{uk}} {{Cite web|url=https://life.nv.ua/ukr/food-drink/recepti-ukrajinska-kuhnya-i-samoidentifikaciya-cherez-jizhu-interv-yu-z-yevgenom-klopotenko-50109761.html |title=Євген Клопотенко — про забуті українські рецепти / "Yevhen Klopotenko – A-zivout ar rekipeoù ukrainek ankouaet" @ nv? 05/09/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Kalz elfennoù eus ar c'heginerezh soviedel zo chomet en hini Ukraina a vremañ ; kalz ivez eus ar c'hafeteriaoù zo digor c'hoazh, boued soviedel enno bepred ; maionez ha "saladenn Olivier" a vez servijet c'hoazh er gouelioù<ref name="HMA" />. Lod rekipeoù hengounel ukrainek hag a oa bet kemmet gant Soviediz zo chomet soviedel. Un nebeud meuzioù hengounel zo chomet digemm evelato : re an euredoù ha re an [[arc'houest]]où<ref name="YK" />.
=== Diaspora ===
[[File:Ukrainian borscht in a Mason jar.jpg|thumb|''Borchtch'' ukrainek e gwerzh e [[Toronto]]]]
Kalz Ukrainiz a zivroas da Stadoù-Unanet Amerika adalek diwezh an Eil Brezel-bed, en ur gas o c'heginerezh ganto. Da heul an darvoud-se e voe kemmesket rekipeoù hengounel Ukraina gant an doare amerikan da geginañ. Kalz Ukrainiz a zegemeras boazioù o bro nevez, evel piknikoù, regezerioù ha keginañ kig-yar-Indez da-geñver ''[[Thanksgiving|Thanksgiving Day]]''. Koulskoude, meur a veuz ukrainek hengounel a chomas hengounel en tiegezhioù nevez-staliet en estrenvro. Unan eus mammennoù pennañ keginerezh Ukraina en diaspora eo ar magazin ''Nache jittya'' (Наше життя, "Hor buhez"), a voe krouet gant maouezed an ''Ukrainian National Women's League of America'' e [[1944]] hag embannet betek [[2018]]<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://yizhakultura.com/material/20190323_1126 |title=Українська кухня на сторінках американського діаспорного часопису «Наше життя» / "Keginerezh Ukraina wae pajennoù magazin an diapora ukrainat «Hor Buhez »" @ ïzhakultura, 23/03/2019|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>{{,}}<ref>{{uk}} {{fr}} {{Cite web|url=https://utog.org/ourlife/ |title=Газета "НАШЕ ЖИТТЯ" / "Magazin « Наше життя »" @ UTOG, Kyiv, 23/03/2019|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
=== Ukraina dizalc'h===
Goude Dizalc'hiezh Ukraina ({{Deiziad|24|Eost|1991}}) e krogas keginerezh hengounel ar vro da vout levezonet gant gizioù ar bed a vremañ, evel ar meuzioù rakprientet hag ar boued dizourennet evel an toazennoù prim Mivina (Мівіна), bet staliet gant ar [[Viet Nam|Vietnamad]] Phạm Nhật Vượng (*[[1968]]) e C'harkiv e [[1995]] ; ker brudet e voe Mivina ma teuas da erlerc'hiañ ouzh ar bomm "toazennoù prim"<ref name="TP">{{uk}} {{Cite web|url=https://25tv.com.ua/content/mivina-z-harkova-istoriya-ukrayinskoyi-lokshini-scho-prinesla-milyardi-vetnamcyu-foto-video/ |title="Мівіна" з Харкова: захоплююча історія української локшини / "Mivina eus C'harkiv : istor boemus an toazennoù ukrainek" @ 25TV|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Er bloaz [[2010]] e voe prenet an embregerezh Mivina gant ar gompagnunezh liesvroad Nestlé, a-gevret gant merkoù boued ukrainat all<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://rivnepost.rv.ua/news/z-choho-roblyat-mivinu/ |title=З чого роблять «Мівіну»? / "Petra a ya da ober « Mivina » ?" @ Рівне вечірнє / "Rivne Abardaez", 12/04/2012|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. En abeg da [[aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022]] e rankas labouradegoù Mivina bout dilojet da Oblast Volyn (Волинська область) ; en Alamagn, e Bro-C'hall hag er [[Rouantelezh-Unanet]] e kaver an toazennoù prim Mivina ivez, met dindan ar merk ''Maggi'', a zo perc'hennet gant Nestlé.<ref name="TP" />.
Lod doareoù hengounel zo aet war ziskar er c'heginerezh ukrainek, met kalz elfennoù gwirion zo bet miret. Nebeutoc'h a dud a fard boued er gêr, hogen lod meuzioù hengounel a vez servijet c'hoazh e gouel pe c'houel. A-zargemm diouzh ar marevezh soviedel ez eo distroet ar gegin d'ul lec'h pouezus en annez un tiegezh ukrainat. An doareoù nevez da geginañ ([[forn]]ioù-[[tredan]], skinfornioù, liespoazherezioù) a vroudas an dud da eeunaat o c'heginerezh. Er pretioù avat ez eo chomet ar fornioù hengounel evit fardañ meuzioù ukrainek ken hengounel all<ref name="Gazeta" />.
[[File:Kyivska perepichka (5).jpg|thumb|Ul lostennad tud dirak ur ''snack bar'' e kreiz-kêr Kyiv]]
Diskar URSS hag he doare da sturiañ ar c'heginerezh a zegasas muioc'h a frankiz d'ar geginerien ha d'ar c'heginerezed evit sevel o embregerezh dezho. Gant diorroadur hevlezouriezh Ukraina e tistroas ar bouedoù diouzh ar c'houlz-amzer, ha dedennet en-dro eo an dud gant neuz ha blaz ar meuzioù a vez kinniget dezho. Muioc'h a gig a vez debret er vro bremañ, pa 'z eo aesoc'h e gavout, hogen war gresk ivez ec'h a an niver a dud a dro d'an hepkigouriezh<ref name="Gazeta" />.
Nebeut a veuzioù ukrainek zo anavezet dre ar bed en tu all d'ar ''borchtch'' ha da gig-yar Kyiv, daoust d'an niver bras a bretioù ukrainat a zo en diaspora, en SUA hag e Kanada pergen. Alies e teuler ur sell war ar c'heginerezh ukrainek dre an doare rus a zo bet gourlakaet gant Soviediz, ha droukvesket e vez gant doareoù deuet eus rannoù all eus URSS. Evit klask reizhañ kement-se, Ukrainiz mennet da sevel ur skeudenn feal eus keginerezh o bro o deus embannet, a-gevret gant an Ensavadur Ukrainat (Український інститут) ul levr a-zivout ar c'heginerezh ukrainek hag e Istor<ref name="Gazeta" />.
== Meuzioù hengounel ==
[[File:Сахновщинський коровай.jpg|thumb|''Sac'hnovchtchyna korovai'']]
Setu amañ un nebeud meuzioù a zo bet lakaet e Marilh Broadel Elfennoù Hêrezh Sevenadurel Ukraina, bet savet gant Kreizenn ukrainat ar studioù sevenadurel (Український центр культурних досліджень)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://uccr.org.ua/nks/elementy-nks/ |title=Елементи нематеріальної культурної спадщини України / "Elfennoù eus glad sevenadurel dizanvezel Ukraina" @ Уцкд / Uckd, 23/07/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
* ''Avdiivka kacha'' (aвдіївка каша) : yod riz sukret poazhet gant laezh, vioù hag amanenn, eus Avdiivka (Авдіївка, e reter ar vro).
* ''Banitsa'' (баниця) : tourtenn geuz, vioù ha dienn trenk (cметана, ''smetana''), eus keginerezh [[Bulgaria]] ; anvet ''milina'' (міліна) gant Ukrainiz a orin bulgar.
* ''Borchtch'' (борщ) : soubenn drenk fardet gant beterabez peurliesañ.
* ''Buzynnyk'' (бузинник) : dibenn-pred graet gant hugennoù skav du (''Sambucus nigra'').
* ''Holubtsi'' (голубці) : rolloù kaol farset.
* ''Hutsulska ovetcha bryndzy'' (гуцульська овеча бриндзя) : [[keuz]] laezh [[dañvad]]ez, eus keginerezh Houtsouled ar C'harpatoù.
* ''Karayimski pyrijky'' (караїмські пиріжки) : tourtennoù kig, eus keginerezh Karaited Krimea.
* ''Lekvar'' (леквар) : "amanenn frouezh", eleze kaotigell disukr graet gant prun pe [[aval]]où peurliesañ.
* ''Platchinda (плачинда) : gwastell geuz eus [[Besarabia|Bessarabiya]] (Бессарабія).
* ''Pryanyky Slobojanchtchyna (пряники Слобожанщини) : baraennoù-mel kinklet a vez servijet da Nedeleg e rannvro Slobojanchtchyna, er Biz.
* ''Psatyr'' (псатир) : bara lidel Gresianed Oblast [[Donetsk]], e [[Marioupol]] peurgetket.
* ''Sac'hnovchtchyna korovai'' (сахновщинський коровай) : bara lidel eus Sac'hnovchtchyna, er Reter.
* ''Tchebourek'' (чебурек) ha ''yantiq'' (янтик) : pastezioù fritet farset gant kig drailhet, eus keginerezh Tatared Krimea.
* ''Yavorivskyi pyrih'' (яворівський пиріг) : tartezenn avaloù-douar hag ed-du, eus Yavoriv en Oblast [[Lviv]].
* ''Zasypana kapousta'' (засипана капуста) : ur meuz gret diwar kaol, avaloù-douar, karotez, vioù, ognon ha mellenn.
* ''Zelekivka zlyvanka'' (зелеківська зливанка) : un doare [[kig-ha-farz]], eus Zelekivka en Oblast Louhansk (Луганська область), en [[Donbas]].
* ''Zozulya'' (зозуля) : yod mell, amanenn, vioù, hadoù roz-aer ha sukr.
== Soubennoù ==
;''Borchtch''
[[File:Borscht served.jpg|thumb|''Borchtch'' ruz gant ''smetana'']]
[[File:Zielony barszcz ze szczawiu i jajkiem.jpg|thumb|''Borchtch'' glas gant triñchin hag ur vi]]
Petra bennak ma laka ar ger ''borchtch'' da soñjal er soubenn drenk fardet gant beterabez, alese he liv ruz, e c'heller ober ''borchtch'' ivez eus soubennoù all hep tamm beterabezenn enno.
* ''Tchervonyi borchtch'' (червоний борщ), "''borchtch'' ruz", a anver ''borchtch'' ken eeun ha tra peurliesañ, eo ar soubenn hengounel fardet diwar beterabez, kaol, avaloù-douar, tomatez, karotez, ognon, kignen hag anuz<ref name="UC">{{en}} {{Cite web|url=https://www.ukraine.com/cuisine/ |title=Cuisine – Flavors and Colors of Ukrainian Culture @ Ukraine.com|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>{{,}}<ref name="UT">{{en}} {{Cite web|url=https://ukrainetrek.com/about-ukraine-cuisine |title=Ukraine National Food and Cuisine @ UkraineTrek|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Tremen 30 doare ''borchtch'' ukrainek zo e gwirionez, kig pe besked enno a-wezhioù. Tomatez pe goazhadur tomatez a lakaer hiziv da drenkaat ar soubenn, hogen ''kvas'' beterabez a implijer en doare hengounel<ref>Artiukh, 1977, pp. 53–55.</ref>.
* ''Zelenyi borchtch'' (зелений борщ), "''borchtch'' gwer", a anver ''chtchavlevyi borchtch'' (щавлевий борщ) "''borchtch'' an triñchin" ivez : ur soubenn diwar dour pe vouilhoñs, gant triñchin ha legumaj, a servijer gant troc'hadoù vioù poazh kalet ha dienn trenk.
* ''C'holodnyi borchtch'' (холодний борщ), "''borchtch'' yen" : ur soubenn legumaj ha beterabez mesket gant ''smetana'', [[laezh-ribod]] pe [[yaourt]], a servijer yen gant ur vi poazh kalet<ref>{{en}} Cummings, Debra. {{Cite web|url=https://finefoodsblog.com/cold-borscht/ |title=Cold Borscht @ Fine Foods, 14/07/2023|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
* ''Bilyi borshch'' (білий борщ), "''borchtch'' gwenn", zo anv meur a soubenn hervez ar rannvro. E Podillya (Поділля) er Mervent e vez graet gant beterabez sukr, fav ha legumaj<ref>{{uk}} Volodymyrova, Vitalina. {{Cite web|url=https://33kanal.com/news/104019.html |title= |script-title=uk:Цукровий буряк у борщ додають на півдні Вінниччини / "Beterabez sukr a ouzhpenner d'ar borchtch en Ukraina ar Su" @ 33 Kanal, 26/09/2020|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. E bro an Houtsouled e reer ''borchtch'' gant beterabez gwenn goet hag o ''kvas'', karotez, ognon, dienn trenk hag origanell (''Origanum vulgare'') eus ar C'harpatoù<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://besahy.com/recepty/gutsulskiy-borshch |title=Гуцульський борщ з білим буряком / "Borchtsch houtsoul gant beterabez gwenn" @ Бесаги / Besahy, 18/02/2018|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. E Polissya (Полісся, war an harzoù gant [[Belarus]]) e lakaer beterabez sukr gant o ''kvas'', avaloù-douar, [[foue]], kaol, ha geotennoù<ref>{{uk}} Maslova, Iryna. {{Cite web|url=https://shuba.life/articles/6617-na-zhitomirshini-prigotuvali-avtentichnij-borsh-nezvichajnogo-koloru |title=На Житомирщині приготували автентичний борщ незвичайного кольору / "Borchtch hengounel he liv espar a veze fardet e rannvro Jytomyr" @ Shuba, 23/09/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref><br>
"''Borchtch gwenn" a reer ivez eus ur soubenn segal trenk a farder e Polonia, ma 'z eo anvet ''żur''.
E-kerzh aloubadeg Ukraina gant Rusia e 2022 e voe lakaet ''borchtch'' Ukraina e listenn [[UNESCO]] glad sevenadurel dizanvezel mab-den, gant ar meneg <q> Da vout miret an abretañ ar gwellañ </q> (''Need of Urgent Safeguarding'')<ref>{{en}} {{fr}} {{Cite web|url=https://ich.unesco.org/en/news/culture-of-ukrainian-borscht-cooking-inscribed-on-the-list-of-intangible-cultural-heritage-in-need-of-urgent-safeguarding-13412/ |title=UNESCO, 01/07/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
;Soubennoù all
[[File:Grechka-sup 038.jpg|thumb|Soubenn ed-du]]
* ''Horoc'hovyi soup'' (гороховий суп) : soubenn piz-sec'h ha legumaj, a servijer gant felpennoù brara kras.
* ''Hretchanyi soup'' (гречаний суп)} : soubenn ed-du ha legumaj, gant un tamm kig a-wezhioù.
* ''Kapousnyak'' (капусняк) : soubenn kaol, kig-moc'h, fav ha ''salo'' (сало, a zo kig-gwenn), a servijer gant ''smetana''.
* ''Rozsolnyk'' (розсольник) : soubenn edoù pe riz, gant kig ha legumaj, hep ankouaat kokombrez er gwinêgr (alese an anv).
* ''Solyanka'' (солянка) : soubenn dev, temzet ha trenk a orin tatar, fardet gant kig, pesked pe foue, a-gevret gant legumaj hiliadennet er gwinêgr.
* ''Youchka'' (юшка) : soubenn skañv peurliesañ, fardet diwar pesked dour dous pe gant foue.
* ''Zatirka'' (затірка) : soubenn legumaj pe gig gant tammoù toaz stummet dre frotañ an eil dorn ouzh egile.
== Saladennoù ha digoroù-pred ==
[[File:Holodets.jpg|thumb|''C'holodets'']]
* ''Brynza'' (бринза) : keuz eus ar C'harpatoù, fardet gant laezh [[buoc'h]] pe dañvadez.
* ''Kav'yar'' (кав'яр) pe ''ikra'' (ікра) : kaviar, servijet war felpennoù bara amanennet.
* ''Kholodets'' (холодець) : kig pe besked prientet e giz aspigoù, da lavaret eo e-barzh kaot moulet.
* ''Kovbasa'' (ковбаса) : meur a zoare silzig kig-moc'h, kig-bevin pe gig-yar, mogedet pe vervet.
* ''Krov'yanka'' (кров'янка) : gwadigelloù <ref>{{en}} {{Cite web|url=https://steemit.com/food/@shady/krov-yanka-bloody-sausage-one-of-the-most-famous-dishes-of-ukrainian-cuisine |title=Кров'янка. Bloody sausage. One of the most famous dishes of Ukrainian cuisine @ Steemit, 20/01/2018|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
* ''Saladenn Olivier'' (салат Олів'є) : saladenn avaloù-douar, anuz er gwinêgr, tammoù vioù poazh kalet, kig-yar pe vorzhed-hoc'h, ognon, piz, an holl mesket gant maionez.
* ''Salo'' (сало) : kig-gwenn, a vez servijet a-droc'hadoù gant tammoù bara, ognon, riforz pe lipig [[sezv]] tomm ; ''chkvarky'' (шкварки) eo an anv pa vezont bervet pe fritet.
* ''Vinehret'' (вінегрет) : saladenn beterabez, [[kaol-go]], avaloù-douar, ognon ha karotez, gant ul lipig eoul ha gwinêgr (alese an anv).
== Bara ha greun ==
[[File:Martiniouk Paska.JPG|thumb|''Paska'' hengounel Ukraina]]
[[File:Pampuchy Donetsk.JPG|thumb|''Pampouchka'' gant anuz]]
Pouezus eo ar bara hag ar gwinizh er c'heginerezh ukrainek, pa lakaer ar vro da unan eus grignoladoù gwinizh Europa<ref>Merrill, 2003, p. 576.</ref>. [[Honoré de Balzac]] a skrivas en devout kavet 77 doare bara p'edo o weladenniñ Ukraina e [[1848]]<ref name="OB" />. Kinklet e vez ar choanennoù hag ar baraennoù da-geñver gouelioù.
* ''Babka'' (бабка ) : bara [[Pask]] e doaz sukret gant rezin sec'h ha frouezh sec'h all, stummet evel ur granenn uhel.
* ''Boublyk'' (бублик) : gwalennoù bara fardet gant un toaz a zo bet bervet kent bout poazhet er forn.
* ''Kalatch'' (калач) : gwalennoù bara a servijer da-geñver obidoù pe da Nedeleg. Plezhet e vez an toaz dre deir breunenn evit aroueziañ an [[Trinded kristen|Drinded kristen]] a-raok e stummañ evel ur c'helc'h evit aroueziañ ar vuhez hag an tiegezh.
* ''Korovai'' (коровай) : bara ront, plezhet, damheñvel ouzh ''kalatch'', a servijer da-geñver an euredoù, kinklet gant evned ha bleunioù "rouanez [[Madagaskar]]" (''Catharanthus roseus'') peurliesañ.
* ''Palyanytsya'' (паляниця) : an dorzh voutin, brudet peogwir ez eo diaes distagañ hec'h anv pa n'eur ket genidik eus Ukraina.
* ''Pampouchka'' (пампушка) : baraennoù blot ha skañv, pe bignez fritet pallennet gant amanenn ha kignen.
* ''Paska'' (паска) : bara hengounel gouelioù Pask, fardet gant bleud gwinizh, laezh, amanenn, vioù ha sukr.
== Meuzioù kreiz ==
[[File:Гречаники з грибами4.jpg|thumb|''Hretchanyky'']]
[[File:Cossack roasted meat in Zaporizhia.JPG|thumb|''Petcheniya'']]
[[File:Singer Café - Pierogi IMG 3425.JPG|thumb|''Varenyky'']]
* ''Banouch'' (банош) : bleud maiz gant ''smetana''.
* ''Borchtch'' (борщ) gant kig-bevin zo ur soubenn fetis ha fonnus graet gant beterabez, kaol, karotez, kig-bevin, ognon ha legumaj all<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://tatyanaseverydayfood.com/favorite-ukrainian-dinner-recipes/ |title=Favorite Ukrainian Dinner Recipes @ Tatyana's everyday food, 28/02/2022|accesdate=}}</ref>
* ''Derouny'' (деруни) : krampouezh avaloù-douar, servijet gant dienn trenk.
* [[Gwaz (evn)|Gwaz]] pe [[houad]] farset gant avaloù.
* ''Halouchky'' (галушки) : ur meuz hengounel fardet gant bouloù toaz goet poazhet er vurezh, a lakaer e soubennoù pe a servijer farset gant gig-yar ha ''smetana'' evel e Poltava<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://klopotenko.com/spravzhni-poltavski-galushky-vid-inny-popershnyuk/ |title=Справжні полтавські галушки від Інни Поперешнюк / "Gwir halouchky Poltava digant Inna Poperechnyouk" @ Klopotenko|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
* ''Holoubtsi'' (голубці) : delioù kaol rollet tro-dro da riz pe vell, mesket gant kig pe get, poazhet en eoul gant ognon karamelaet pe rostet gant [[soav]] ; servijet e vezont gant dienn trenk pe lipig tomatez, pe c'hoazh gant ur felpenn kig-sall warno.
* ''Houliach'' (гуляш) : ar c'heusteurennoù a anver "[[goulach]]" dre vras.
* ''Kacha'' (каша) : yod ed-du, gwinizh, heiz, kerc'h, maiz, mell, riz pe segal. Alies e vez servijet ''kacha'' ed-du gant tonennoù moc'h fritet hag ognon.
* ''Kartoplianyky'' (картопляники) : krampouezh avaloù-douar ha vioù, a c'heller farsañ diouzh c'hoant.
* ''Kartoplya'' (картопля) : avaloù-douar, yaouank pe beilet, a vez bervet, flastret, fritet pe rostet, ha servijet gant amanenn, anuz, ''smetana'', vioù kriz, hag all.
* ''Kotleta po-kyyivsʹky'' (котлета по-київськи) : spilhenn gig-yar doare Kyiv, da lavaret eo flastret ha rollet tro-dro da amanenn yen gant geotennoù kent bout gwisket gant melen-vi ha paladur ha poazhet er forn pe fritet.
* ''Kotlety'' (котлети) pe ''sitchenyky'' (січеники) : bouloù pe rolloù kig drailhet pe besked, mesket gant ognon, vioù kriz, bara, ha laezh ha kignen a-wezhioù, fritet en eoul ha rollet er paladur a-wezhioù.
* ''Kroutchenyky'' (крученики) pe ''zavyvantsi'' (завиванці) : rolloù kig-moc'h pe kig-bevin gant farsoù liesdoare (foue<ref>{{en}} Volhina, Julia. {{Cite web|url=https://www.enjoyyourcooking.com/main-dish-recipes/stuffed-pork-rolls-mushrooms-kruchenyky.html |title=Stuffed Pork Rolls with Mushrooms (Kruchenyky)] @ EnjoyYourCooking, 20/11/2010|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>, kaol-go, karotez, keuz, ognon, prun, vioù, hag all).
* ''Mlyntsi'' (млинці) : krampouezh moan par da re Vreizh-Izel; ''nalysnyky'' (налисники) a reer anezho pa vezont farset gant frouezh, kaol, keuz pe gig ha servijet gant dienn trenk.
* ''Petcheniya'' (печенія) : kig (bevin, [[leue]], moc'h, [[oan]]) rostet ha farset.
* ''Pyrih'' (пиріг) : tartezezennoù bras aozet e meur a zoare.
* ''Pyrijok'' (Пиріжок) : pastezioù farset e meur a zoare ([[avu]], kaol fritet, kaol-go, kerez, keuz, kig drailhet, ognon, riz, vioù, hag all).
* ''Ryba'' (риба) : pesked fritet e bleud ha vioù ; poazhet er forn gant foue, keuz ha suraval ; en doare ''baba-charpanyna'' (баба-шарпанина , "gwrac'h kozh") : poazhet en dour gant karotez, ognon, lore (''Laurus nobilis''), [[perisilh]] ha temzoù, gwisket gant un toaz fetis ognon fritet ennañ, fritet ha poazhet er forn ; hiliennet er gwinêgr, sec'het pe vogedet.
* ''Smajenyna'' (смаженина) : kig fritet.
* ''Varenyky'' (вареники) : bouloù toaz farset e meur a zoare (avu hag ognon fritet, flastrenn avaloù-douar hag ognon fritet, kaol hag ognon fritet, kerez, keuz, kig drailhet bervet hag ognon fritet, [[sivi]]... servijet gant amanenn, ''smetana'' pe sukr<ref name="UC" />{{,}}<ref name="UT" />.
<gallery mode="packed" heights="160px">
Голубці з сметаною.jpg|''Holoubtsi'' gant ''smetana''
Potato pancakes.jpg|''Derouny'' en ur plad hengounel
Chicken Kiev - Ukrainian East Village restaurant.jpg|''Kotleta po-kyyivsʹky'', kig-yar doare Kyiv
</gallery>
== Dibennoù-pred ==
[[File:Smietanik.jpg|thumb|''Smetanik'']]
* ''"Kyyivsʹkyy" tort '' (торт «Київський») : "gwastell « Kyiv »", a zo daou wiskad meuring gant [[kelvez|kraoñ-kelvez]], fourret gant dienn amanenn.
* ''Jele'' (желе) : kaotigell frouezh.
* ''Koutya'' (кутя) : gwastell hengounel an Nedeleg, fardet gant bleud gwinizh, kraoñ, mel, hadoù roz-aer ha lipouzerezhioù.<ref>{{en}} {{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20191114234235/https://sovabooks.com.au/free-recipe-kutia-star-of-the-ukrainian-christmas-supper/ |title= Recipe: Kutia, Star of the Ukrainian Christmas Eve Supper @ SovaBooks|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
* ''Medivnyk'' (медівник) : gwastell aozet gant mel.
* ''Molozyvo'' (молозиво) : kentlaezh ha vioù mesket ha poazhet er forn.
* ''Pampouchka'' (пампушка) : [[bignez]] toaz sukret, a farser gant kaotigell [[roz]] hervez an hengoun, pe gant hadoù roz-aer pe aozennoù sukret all.
* ''Pinnyk'' (пінник) : spoumenn hugennoù.
* ''Ptachyne moloko'' (пташине молоко) : "laezh evn", laezh c'hwezhet pallennet gant [[chokolad]].
* ''Smetannik'' (сметаник) : gwastell vouk gant ''smetana''.
* ''Syrnyky'' (сирники) : bignez keuz fritet, gant rezin sec'h a-wezhioù, servijet gant dienn trenk, kaotigell, mel pe [[yod avaloù]].
* ''Tort'' (торт) : meur a zoare gwestell aozet a-wiskadoù, eus ar re voukañ d'ar re c'hwezhetañ, fardet gant kraoñ malet pe alamandez malet e-lec'h bleud.
* ''Varennya'' (варення) : kaotigell frouezh en o fezh fardet dre boazhañ hugennoù pe frouezhennoù all en ur siros sukr.
* ''Vatrouchka (ватрушка) : ur wastell fourret gant keuz sukret.
* ''Verhouny'' (вергуни) : toaz brusk bet fritet en eoul, ha sukr skuilhet war-c'horre.
* ''Yabtchanka'' (ябчанка) : spoumenn avaloù, servijet sklas.
* ''Zefir'' (зефір) : un dibenn-pred bouk graet diwar flastrenn frouezh pe hugennoù, sukr ha gwenn vi ; kar d'ar meuring ha d'ar [[marshmallow]].
<gallery mode="packed" heights="160px">
Holy Eve cooking. Kutia.jpg|''Koutya''
Syrniki6.jpg|''Syrnyky'' gant rezin
Ябчанка1.jpg|''Yabtchanka''
</gallery>
== Diedoù ==
;Alkoolek
[[File:Met Flasche und Glas.jpg|thumb|''Medouc'ha'']]
* ''Horilka'' (горілка) : vodka ("dour bihan") greantel pe graet er gêr (самогон, ''samohon''), diwar greun edoù goet en doare hengounel, ha mesket gant avaloù-douar abaoe o donedigezh er vro. En he unan ec'h ever ''horilka'' peurliesañ, met gant glec'hadennoù frouezh, geotennoù, pimant pe temzoù e vez evet ivez ; bez' ez eus un ''horilka'' a zo blazet gant mel ha pimant ruz.
* ''Pyvo'' (пиво) : [[bier]].
* ''Vyno'' (вино) : e Krimea dreist-holl e vez kenderc'het gwinoù, a zo dous an darn vuiañ anezho.
* ''Medouc'ha'' (медуха) : [[Mez (mel)|mez]], un died bervet graet gant dour, goell ha mel ; hervez ar bleunioù a zo bet darempreded gant ar [[gwenan]], perzhioù ar goell, doare ha pad e goshadur ez eo e vlaz. Kreñv pe greñvoc'h e vez, hervez an doare ma 'z eo bet fardet.
* ''Nalyvka'' (наливка) : gwin flamboez, irin (''Prunus spinosa''), kerez, lus (''Vaccinium sp.''), mouar, prun, spezad (''Ribes uva-crispa'') pe hugennoù all, fardet er gêr. Lakaet e vez an hugennoù en ur pikol boutailh e [[gwer]], gant sukr evit o lakaat da vont e go. Goude-se e vez tennet ar frouezh da fardañ tartezennoù (пиріжкиp,''pyrijky'') ha lakaet an died e boutaihoù ; war-dro 15% eo feur an alkool en ''nalykva''.
;Hep alkool
[[File:Ryazhenka16c.JPG|thumb|''Ryajanka'']]
* ''Ayran'' (айран) : yaourt gant dour ha holen.
* ''Kefir'' (кефір) : laezh goet dre c'hoell hag ar [[bakteri]] ''lactobacillus'', blazet evel ar yaourt ; un nebeud alkool a c'hall bout e ''kefir'' graet er gêr<ref name="UC" />.
* ''Kompot'' (компот) : un died sukret graet diwar frouezh fresk pe sec'h, pe diwar hugennoù, a zo bet bervet en dour.
* ''Kvas'' (квас) : un died pikant, sukret ha trenk, a vreser diwar bara segal sec'h, goell ha sukr.
* ''Kysil'' (кисіль) : ''kompot'' fetisaet gant ampez avaloù-douar.
* ''Mineralʹna voda'' (мінеральна вода) : [[dour mel]], kalz [[gaz]] ennañ peurliesañ.
* ''Ouzvar'' (узвар) : ''kompot'' fardet gant frouezh sec'h (avaloù, per, prun) a servijer da Nedeleg.
* ''Pryajene moloko'' (пряжене молоко) : laezh poazhet er forn glouar e-pad eizh eurvezh d'ar berrañ, blaz ar c'haramel gantañ.
* ''Ryajanka'' (ряжанка) : laezh goet poazhet er forn.
* ''Syta'' (сита) : dour gant mel.
== Keginerezh rannvroel ==
=== Kornôg ===
;Halytchyna
[[File:Knish with potato.jpg|thumb|''Knych'' gant avaloù-douar]]
Perzhioù dibar zo da geginerezh Halytchyna, a gaver en tiriad a zo etre ar C'harpatoù hag Oblast Ternopil (Тернопіль)<ref name="ZBR">{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/3825 |title:Галицька кухня»? Так, чув. / "Keginerezh Halytchyna ? Ya, klevet 'm eus" @ Zbruč, 18/03/2013|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Diazezet eo war ar pobladoù a vev eno : Boykoed (Бойки), Houtsouled (Гуцули) ha Lemkoed (Лемки)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/2780 |title=Причинки до історії та філософії галицької кухні / "An abegoù da Istor ha prederouriezh keginezrezh Halytchyna" @ Zbruč, 01/03/2013|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Disheñvel eo keginerezh ar c'hêrioù diouzh hini ar maezioù, an daou o vout koulskoude skourroù eus keginerezh [[Kreizeuropa]]. Anat eo levezon keginerezh [[Aostria]], [[Hungaria]] hag [[Italia]] war hini Halytchyna, un heuliad da veli [[Impalaeriezh Aostria]] ; gant hini Polonia ez eo bet levezonet ivez<ref name="ZBR" />.
;Lviv
[[File:2019 Кав'ярня-музей Теплий п'єц 6.jpg|thumb|Ur c'hafedi e Lviv]]
Un hengoun dibar ivez a voe diorroet e kêr Lviv, hag a levezonas koulz keginerezh Polonia ha hini Ukraina a-bezh. ''Pyrohy'' (пироги) zo unan eus meuzioù pennañ Lviv (un dourtenn avaloù-douar, keuz hag ognon), e-kichen ''klouski'' (клускі, yod gwinizh gant vioù ha legumaj glas), ''yabtchanka'' (gant tachoù jenofl, bouilhoñs kig-leue gant fav ha toazennoù), bouilhoñs kig-yar gant yod gwinizh, meur a soubenn frouezh ha hugennoù, gwestell kraoñ. Poblek e vez kafe dre laezh da lein, gant bara amanennet ha keuz gant ''smetana''.
''Kacha'' ed-du ha yod maiz (''mamaliga'') zo pouezus e reol-voued hengounel annezidi Lviv. Meuzioù aozet gant kig zo ivez : ''chnitsel'' (шніцель, ur felpenn voan kig palet) ha ''zrazy'' (зрази, ur felpenn kig-bevin rollet fourret gant avaloù-douar, foue, legumaj ha vioù). Hengounel e Lviv eo an dibenn-pred anvet ''lehoumina'' (легуміна, a zo [[gwispid]] graet gant vioù ha sukr), a zebrer a-gevret gant ''kompot'' da evañ. Kalz legumaj a vez debret en hañv. ''Koutya'' giz Lviv a aozer gant greun gwinizh bervet, rezin sec'h, hadoù roz-aer, mel ha chug suraval. A-hed Istor kêr ez eus bet fardet bier ha gwin enni<ref>{{uk}} {{Cite web||url=https://zbruc.eu/node/110018 |title=Як ся їло, як ся пило в Галичині / "Penaos e tebre hag e ve an dud e Halytchyna" @ Zbruč, 19/01/2022|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Gwallgaset e voe keginerezh hengounel Lviv da vare URSS, pa voe lakaet he fretioù hag he c'hafedioù (кав'ярня, ''kav'yarnya'') da "vourc'hizel" gant ar renad soviedel. Serret e voe an tier hengounel ha staliet tinelloù en o lec'h, a droas war-du ar gouerien hag al labourerien ; alkool, chug-frouezh a veze servijet dezho, ha meuzioù dister mar paeent keroc'h. Gwin a veze evet e doare hengounel Lviv, met vodka soviedel a voe lakaet en e lec'h ivez, a-gevret gant gwinoù sukret ha lambigoù. Er bloavezhioù 1970 hepken e voe kavet gwinoù a-zoare ha likoroù dereat ; d'ar mare-se ivez e voe addigoret kafedioù ha grilherezhioù (гриль-бар, ''grïl-bar''), met disteroc'h eget ar meuzioù fardet er gêr e oa ar re a veze servijet enno<ref>{{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/115330|access-date=2026-03-09 |title=Кнайпи Львова у радянські часи / "Kafedioù Lviv d'ar mare soviedel" @ Zbruč, 09/05/2023|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
;Karpatoù
[[File:Knysh.jpg|thumb|''Knych'']]
[[File:Bryndza.jpg|thumb|''Brynza'']]
Hengounel e bro ar Voykoed eo ''knych'' (книш, bouloù toaz fourret), ''matchanka'' (мачанка, ur geusteurenn kig-moc'h), ''ochtchypky'' (ощипки, bara dic'hoell), soubenn foue, piz-bihan palet, ha ''tchorni pyroyh'' (чорні пироги, "tartezennoù du", eleze reoù mouar)<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/107686 |title=Майстерка бойківської кухні / "Mestr war ar c'heginerezh boyko" @ Zbruč, 21/09/2021|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Avaloù-douar, fav, foue, maiz ha ''brynza'' eo aozennoù pennañ keginerezh an Houtsouled. A-douez ar meuzioù hengounel emañ ''banoch'' (yod bleud maiz), ''boudz'' (будз, keuz laezh dañvadez), ''houtchlyanka'' (гуслянка, laezh trenk), krampouezh, ''choupeniya'' (шупенія, fardet gant fav gouez, ''Phaseolus'') ha ''vourda'' (вурда, keuz laezh-bihan dañvadez)<ref>{{uk}} {{Cite web||url=https://zbruc.eu/node/59406 |title=Гуцульська кухня стала доступною усім охочим / "Deuet eo ar c'heginerezh houtsoul da vout en ardremez an holl" @ Zbruč, 30/11/2016|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>{{,}}<ref>{{uk}} {{Cite web|url=https://zbruc.eu/node/53542 |title=«Лудинє» у Косові / "Loudynye e Kosovo"" @ Zbruč, 07/07/2016|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
En Treuzkarpatoù e teu ''borhatch'' (бограч) eus ar ''bogrács'' hungarek : ur geusteurenn kig en ur gaoter a lakaer en oaled, gant [[paprika]] ha geotennoù. Ur meuz hengounel all eo ''zavyvantsi'' (завиванці), a zo rolloù kig-bevin gant kig-gwenn, vioù, avaloù-douar ha kokombrez er gwinêgr<ref name="FI">{{uk}} {{Cite web|url=https://firtka.if.ua/blog/view/tradicijna-kuhna-ukraini-cim-prigosaut-u-riznih-regionah101198 |title=Традиційна кухня України: чим пригощають у різних регіонах / "Keginerezh Ukraina : petra a vez servijet er rannvroioù" @ Firtka, 06/03/2016|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>. Meuzioù hengounel all eo ''chovdar'' (шовдар, morzhed-hoc'h mogedet) ha ''lekvar'' (леквар, kaotigell prun)<ref name="PRAV">{{uk}} {{Cite web|url=https://pravdatutnews.com/society/2025/05/31/60515-gastronomiya-ukrayiny-shcho-yidyat-u-riznyh-regionah-krayiny |title=Гастрономія України: що їдять у різних регіонах країни / "Hevlezouriezh Ukraina : petra a zebrer e rannvroioù ar vro" @ правда / Pravda, 31/05/2025|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
Meuz hengoune Boukovina (Буковина, e kreiz Karpatoù ar Reter) eo soubenn foue gant ''smetana'', e-kichen ''tchynac'hy'' (чинахи), a zo kostezennoù oan mougadellet pe boazhet er forn, gant avaloù-douar, fav hag ognon — tomatez a c'heller lakaat ouzhpenn, hervez ar c'hiz nevez. Ur meuz all eo ''platchinda'' (плачинда, ur wastell fourret gant avaloù pe geuz). ''Brynza'' ha ''mamaliga'' a vez fardet ivez<ref name="FI" />.
;Podillya ha Volyn
[[File:Ковбаси ТМ Маршалок.jpg|thumb|Silzig ukrainek]]
Brudet eo rannvro Podillya dre he meuzioù a orin polonat evel ''bihos'' (бігос, ur geusteurenn meur a gig enni gant kaol-go, kaol fresk ha temzoù) ha ''c'hylaki'' (хляки, stlipoù bevin gant karotez ha temzoù) ; poblek ivez eo ar rekipeoù-se e Halytchyna, ar vro amezek. En Oblast C'hmelnytska (Хмельницька область) e farder meur a zoare silzig, en o zouez ''vederey'' (ведерей) a zo bouzelloù moc'h fourret gant avaloù-douar<ref name="FI" />.
E rannvro Volyn e keginer ''mazouryky'' (мазурики), a zo silzig kig-yar-Indez fourret gant amanenn ha keuz ; ar meuz ''zrazy'' eus Lviv hag an dibenn-pred ''verhouny'' a gaver mat e Volyn ivez<ref name="FI" />
=== Norzh ===
;Polissya
E rannvro Polissya, a zo goloet a [[koadeg|goadegi]] hag a [[geun|c'heunioù}}, ez eus chomet doareoù hen da geginañ, diazezet ma 'z int war ar pesketa hag ar c'hutuiladur (foue, geotennoù ha hugennoù)<ref name="SMA">{{uk}} {{Cite web|url=https://localhistory.org.ua/texts/statti/smaki-ukrayinskogo-polissia/ |title=Смаки українського Полісся / "Bmazioù eus Polissya en Ukraina" @ Локальна історія / "Istor lec'hel", 05/01/2026|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
[[File:Мацик.JPG|thumb|''Matsyk'']]
Bleud segal dreist-holl a veze implijet er rannvro, da fardañ bara, krampouezh ha gwastilli ; lod anezho a servijer el lidoù relijiel. Hengounel eo ''varenyky'' fardet gant ed-du ha laezh trenk. Ker kozh-kozh all eo ''kvacha'' aozet gant toaz trenk. ''Borchtch'' a servijer er gouelioù, koulz ha ''kysil'', krampouezh gant ''smetana'', keuz gant laezh ha ''kvasovka'' (квасовка), a zo yod mell gant frouezh sec'h<ref name=SMA />.
Kalzik meuzioù eus Podillya o deus un anv lec'hel evel ''bouc'hty'' (gwestell aozet gant bleud gwenn, rezin sec'h ha hugennoù), ''hartanatchka'' (yod mell gant kig hag avaloù-douar), ''kalamouc'ha'' (kerez bervet gant bleud ha dienn trenk), ''kroupnyk'' (soubenn mell, foue ha laezh-bihan),''tomatchi'' (flastrenn avaloù-douar)<ref name="SMA" />. Meuzioù lec'hel all eo ''kalatoucha'' (soubenn foue a servijer gant krampouezhennoù), ''holoubtsi'' gant avalaoù-douar ha foue, ''kartoplyana babka'' (avaloù-douar gant foue)<ref name="PRAV" />.
''Matsyk'' (мацик) zo ur meuz na gaver nemet e Volyn ha Rivne(Рівне), aozet gant kig nevez-lazhet sec'het ha lakaet da zareviñ en ur sac'h lien, e [[stomog]] pe [[c'hwezigell]] ur pemoc'h ; meur a anv all zo dezhañ : ''bohouk'', ''karouc'h'', ''kirouc'h'', ''kniouchok'', ''matsiok''<ref name="SMA" />.
Kêriadenn Smidyn (Смідин) e [[Raion]] Kovel (Ковельський район) zo brudet evit he c'haol poazhet er forn, a zo bet degemeret e listenn UNESCO glad sevenadurel dizanvezel Ukraina<ref name="SMA" />.
[[File:Квашені огірки.jpg|thumb|Kokombrez goet eus rannvro Tchernihiv]]
Ur meuz hengounel e tiriad C'holmchtchyna eo ''volok'' (волок), a vez fardet gant delioù yaouank beterabez, linad pe troad-gwazi<ref name="SMA" />.
Lus a gaver stank e Polissya ; gant bara, laezh ha ''smetana''e veont debret hervez an hengoun ; e meur a veuz e vezont lakaet goude bout bet sec'het<ref name="SMA" />.
Kostez Tchernihiv e Polissya ez eo hengounel ivez mougadellañ pe fritañ kokombrez gant karotez, kig hag ognon : ''hourky'' (гурки) eo anv ar meuz-se<ref name="SMA" />.
Meuzioù all eus Ukraina an Norzh eo ''petchenya'' (печеня, a zo avaloù-douar poazhet er pod gant kaol-go ha kig ; dienn trenk, fav, foue, keuz pe paprika a lakaer ouzhpenn a-wezhioù), ha tourtennoù gwenngoud<ref name="FI" />.
Ker brudet eo ''derouny'' (krampouezh avaloù-douar) ar rannvro ma vez dalc'het ur festival etrebroadel gouestlet d'ar meuz, bep bloaz e Korosten (Коростень)<ref>{{uk}} {{en}} {{Cite web|url=https://www.ukrainiantour.com/en/tours/tour/festival-derunov-v-korostene/ |title=Festival Derunov in Korosten @ Ukrainian Tour|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
;Kyiv
Hollvrudet eo "kig-yar Kyiv"<ref name="FI" />. E ''borchtch'' hengounel Kyiv ez eus kig-bevin ha prun<ref name="ES">{{uk}} {{Cite web|url=https://espreso.tv/lokalna-kukhnya-stravi-yaki-varto-skushtuvati-v-riznikh-mistakh-ukraini#goog_rewarded |title=Локальна кухня: страви, які варто скуштувати в різних містах України / "Keginerezh lec'hel : meuzioù da dañva e meur a gêr en Ukraina" @ Еспресо / Espreso, 11/12/2023|accessdate=27 Ebr 2026}}</ref>.
=== Kreiz ===
[[File:Zawywantci 036.jpg|thumb|''Kroutchenyky'' servijet gant avaloù-douar ha lipig foue]]
Meuz brudetañ Oblast Tcherkasy (Черкаська область) eo ''borchtch'' ha ''pampouchka'' gant kignen. Poblek ivez eo ''varenyky'' ha ''kroutchenyky'' fourret gant kig drailhet, [[fourmaj-kig]], prun ha kraoñ. En Oblast Poltava e vez servijet ''halouchky'' gant meur a zoare fars. Krampouezh fritet sukret pe holenet anvet ''poundyky'' (пундики) a gaver stank ivez er rannvro.
War ribl an Dnipro e vez fardet ''youc'ha rybna'' (юха рибна, "soubenn ar pesked") sasunet gant kignen<ref name="FI" />.
=== Su===
[[File:Форшмак по-одесски.jpg|thumb|''Forchmak'' giz Odesa]]
Kalz boued-mor zo e keginerezh Ukraina ar Su. Ur c'heginerezh dibar zo en Odesa, ar [[porzh (bagoù)|porzh]] bras war ar Mor Du. Rizhek eus ar c'horn-bro eo ar pesked anvet ''bytchok'' (бичок), a zo skanteged (''Gobius''), a zebrer sec'het pe fritet gant toaz ; pesked bihan all anvet ''tyoulka'' (тюлька, ''Clupeonella'') a friter gant toaz ivez<ref name="FI" />.
Ur meuz brudet all eo pesked farset (Фарширована риба, ''farchyrovana ryba''). Er rannvro amezek da Odesa, Oblast Mykolaiv (Миколаївська область), e farder ''youc'ha rybna'' gant chug-tomatez, kignen ha ''smetana''. E C'herson e tebrer berjinez fritet gant paprika ha gwinêgr avaloù, ha yod berjinez a anver "kaviar". En Odesa hag e Dnipro e plij kalz ''forchmak'' (Форшмак) keginerezh ar [[Yuzevien]], a zo spilhennoù harinked, vioù, avaloù trenk, bara soubet el laezh, ognon, eoul, ha gwinêgr pe chug suraval<ref name="FI" />.
En Oblast Zaporijjya (Запорізька область) e servijer ''kapousnyak'' gant krampouezh moan, amanenn ha keuz<ref name="FI" />.
Pobladoù hen Krimea (Gresianed ha Tatared) o deus o c'heginerezh dezho ivez<ref name="FI" />.
=== Reter ===
[[File:Окрошка Okroshka 05.jpg|thumb|''Okrochka'' gant ''ayran'']]
En Ukraina Sloboda, er biz war an harzoù gant Rusia, e vez keginet ''borchtch'' gant bouloù kig drailhet ha fav. Bouloù kig ivez eo ''hretchanyky'' (гречаники), gant ed-du<ref name="FI" />.
En Donbas ez eo hengounel poazhañ ''roul'ka'' (рулька, jaritell moc'h) er forn, koulz hag aozañ ''okrochka'' (окрошка), ur soubenn yen diwar ''kvas'', laezh-bihan pe dour melar, sasunet gant dienn trenk. Meuz hengounel pennañ Louhansk eo rolloù kig-moc'h ha kig-bevin drailhet gant [[alumenn]] ha karotez<ref name="FI" />.
== Levrlennadur ==
* {{uk}} Artiukh, Lidiia. Українська народна кулінарія (Історико-етнографічне дослідження) / "Keginerezh poblek ukrainek (Enklask istorel ha tudouriel)". Kyiv : наукова думка / Meno skiantel, 1977.
** {{en}} ''Ukrainian Cuisine and Folk Traditions''. Kyiv : Baltija-Druk, 2001 {{ISBN|978-966-8137-42-6}}.
* {{en}} Braichenko, Olena (renerez). ''Ukraine – Food and History''. Kyiv : Ïzhak, 2021 {{ISBN|978-966-97882-4-5}}.
* {{en}} Kulenkova, Marharyta. ''Taste of Ukraine: Authentic Recipes from the Heart''. Marharyta Kulenkova, 2024 {{ISBN|979-8-3406-1584-8}}.
* {{en}} Levytska, Galyna. ''Taste of Ukraine: Authentic Ukrainian Recipes from Old Traditions and Family Kitchens''. Galyna Levytska, 2026 {{ISBN|979-8-2585-4745-3}}.
* {{en}} Ogrodnik Corona, Annette. ''The New Ukrainian Cookbook''. New York : Hippocrene Books, 2020 {{ISBN|978-0-7818-1411-9}}.
* {{en}} Popova, Nataliya. ''Ukrainian Cookbook''. Mataliya Popova, 2022 {{ISBN|979-8-8074-0514-2}}.
* {{en}} Shvydenko, Alina. ''The Soul of Ukraine Borscht and Beyond: A Journey Through Ukrainian Taste and Memory''. Alina Shvydenko, 2025 {{ISBN|979-8-2726-6658-1}}.
* {{en}} Tatarinova, Valentyna. ''Taste of Ukraine: Traditional Ukrainian Recipes for Everyday Cooking''. Valentyna Tatarinova, 2026 {{ISBN|979-8-2533-8776-4}}.
* {{en}} Thompson, Evelyn. ''The Ukrainian Home Cook''. Garden of Grapes, 2024 {{ISBN|979-8-3495-5247-2}}.
* {{en}} Tracz, Orysia. ''First Star I See Tonight : Ukrainian Christmas Traditions''. Winnipeg : Mazepa Publications, 2015 {{ISBN|978-0-994920-81-2}}.
* {{en]] Ukrainian Women's Association of Canada. ''Ukrainian Daughters' Cookbook''. Winnipeg : Centax of Canada, 1984 {{ISBN|978-0-919845-13-8}}
* {{en}} Yakovenko, Svitlana. ''Taste of Ukraine: Rustic Cuisine from the Heart of Ukraine''. Sydney : Sova Books, 2013 {{ISBN|978-0-9875-9431-0}}
* {{en]] Yakovenko, Svitlana. ''Ukrainian Christmas Eve Supper: Traditional village recipes for Sviata Vecheria''. Sydney : Sova Books, 2016 {{ISBN|978-0-9945334-2-5}}
* [https://www.bestkievguide.com/ukrainian-traditional-food-tasty-fun-with-a-twinkle// Ukrainian Traditional Food: Tasty, Fun, with a Twinkle!]. — Best Kyiv Guide: March 30, 2020 p.
* {{en}} Merrill, Lorraine. ''Encyclopedia of Food and Culture'', levrenn 1. New York : Scribner, 2003 {{ISBN|978-0-684-80565-8}}.
== Limammoù diavaez ==
{{Commonscat|Cuisine of Ukraine}}
* {{en}} {{Cite web|url=https://etnocook.com/best-kossacks-traditional-dishes/ |title=Best Cossack’s Traditional dishes @ Ethnocook|accessdate=27 Ebr 2026}}
* {{uk}} {{en}} {{Cite web|url=https://eng.yizhakultura.com/ |title=Ïzhakultura|accessdate=27 Ebr 2026}}
* {{en}} {{Cite web|url=https://www.bestkievguide.com/ukrainian-traditional-food-tasty-fun-with-a-twinkle/ |title=Ukrainian Traditional Food|accessdate=27 Ebr 2026}}
{{clr}}
== Notennoù ==
{{daveoù|bannoù=2}}
[[Rummad:Ukraina]]
[[Rummad:Keginerezh dre vro]]
68bjuvadew58kr4dm0u13lxrmoax0r3
Kaozeadenn Implijer:Skolanemsav44
3
179990
2189261
2026-04-27T14:03:23Z
Huñvreüs
54570
degemer mat
2189261
wikitext
text/x-wiki
{{degemermat nevez}}
== Anv implijer ==
Salud dit, ha labourat a rez evit Skol an Emsav ent ofisiel? A-hend-all e vije gwelloc’h ober gant un anv implijer all (gallout a ra bezañ kemmet, n’eo ket mallus-tre). [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 14:03 (UTC)
hvd43wnft9a5eftjsu0jm25edey52yz
Kaozeadenn Implijer:MrEliott35
3
179991
2189262
2026-04-27T14:03:25Z
Huñvreüs
54570
degemer mat
2189262
wikitext
text/x-wiki
{{degemermat nevez}}
a2ln234bc5j2bz6cg63p80sxnsdfktl
Kaozeadenn Implijer:Mhegho
3
179992
2189269
2026-04-27T15:05:33Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{degemermat nevez}}"
2189269
wikitext
text/x-wiki
{{degemermat nevez}}
a2ln234bc5j2bz6cg63p80sxnsdfktl
Kaozeadenn Implijer:Laiug
3
179993
2189270
2026-04-27T15:08:56Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{Degemermat nevez}}"
2189270
wikitext
text/x-wiki
{{Degemermat nevez}}
e443qbou59l08rjwgk3tyovwaqwkqi0
Carnegie Hall
0
179995
2189282
2026-04-27T18:06:07Z
Arko
540
Boulc'het
2189282
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
Ar '''Carnegie Hall''' a zo ur sall sonadegoù e korn ar 7{{vet}} bali hag ar 57{{vet}} straed Kornôg e [[New York]], e Su [[Central Park]] e karter [[Manhattan]].
Ar "Selaouva Isaac Stern", ar sall pennañ, a zo 2 804 plas ennañ<ref>{{en}} [https://www.pianistmagazine.com/blogs/carnegie-hall-the-history-of-one-of-americas-greatest-concert-venues/ ''Carnegie Hall : History of one of America's greatest concert venues''] gant Pianist Magazine, 1{{añ}} a viz Even 2022.</ref>. Daou selaouva bihanoc'h a zo ivez. Ur bern sonaozerien ha sonerien [[sonerezh klasel|klasel]] vrudet en deus tremenet eno, kenkoulz ha sonerien [[blues]], [[jazz]], [[rock]] ha [[pop]].
Ul lec'h hollvrudet eo er [[Stadoù-Unanet]], ken evit e arkitektouriezh, e istor hag e akoustik eus ar re wellañ.
== Istor ==
An industriour ha dengarour skosat-stadunanat [[Andrew Carnegie]] a voe kendrec'het gant ar penn-laz-seniñ Walter Damrosch da arc'hantaouiñ ur sal abadennoù nevez hag a zougeno an anv 'Carnegie Hall'. Kregiñ a reas al labourioù e 1890, ha digoret e voe d'ar 5 a viz Mae 1891 en ur mod ofisiel gant ur sonadeg gant [[Piotr Ilitch Tchaikovski]]. Padal e kendalc'has al labourioù betek 1897<ref>{{fr}} {{Liamm web|langue=fr-FR|titl=Visiter le Carnegie Hall comme si vous étiez !|url=https://www.nyc.fr/visiter-new-york/monuments/carnegie-hall/|lec'hienn=New York City.fr|deiziad=2016-03-26}}.</ref>. Savet e voe e brik ha maen er c'hiz [[Azginivelezh italian]].
Er bloavezhioù 1960 e voe adprenet gant kêr New York ha rummet e voe monumant istorel e 1964.
D'an 18 a viz Mae 1976 e voe aozet « sonadeg ar c'hantved » hag a vodas [[Dietrich Fischer-Dieskau]], [[Vladimir Horowitz]], [[Yehudi Menuhin]], [[Mstislav Rostropovitch]], [[Isaac Stern]] ha laz-seniñ filarmonek New York heñchet gant [[Leonard Bernstein]]<ref>[https://www.francemusique.fr/emission/france-musique-la-nuit-nocturne/2013-2014/le-concert-du-xxeme-siecle-11-30-2013-00-00 « Le concert du XXe siècle »], [[France Musique]], 30 a viz Du 2013.</ref>.
Etre 1987 ha 1990 e voe savet un tour gant 60 estaj e-kichen ar Carnegie Hall, daoust da vezañ ur monumant istorel.
== Ar selaouvaoù ==
Tri selaouva a zo er Carnegie Hall : ar ''Main Hall'', ar ''Recital Hall'' hag ar ''Chamber Music Hall''. Gallout a ra ar ''Main Hall'' degemer 2 804 arvester azezet war pemp live. « Selaouva Isaac Stern » eo e anv ofisiel bremañ. An div sall all a zo 599 ha 268 plas enno<ref>{{Liamm web |langue=fr-FR |anv=Amélie |titl=Le Carnegie Hall à New York : toutes les informations à connaître |url=https://bonjournewyork.fr/carnegie-hall/ |lec'hienn=Bonjour New York |deiziad=2023-12-07 |consulté le=2025-05-26}}</ref>.
== Sonadegoù brudet ==
Setu un nebeut sonerien ha kanerien vrudet a zo bet er Carnegie Hall :
* [[George Gershwin]] d'ar 07 a viz Meurzh 1928.
* [[Maurice Ravel]] d'an 08 a viz Meurzh 1928.
* [[Vladimir Horowitz]] d'an 12, 13 ha 15 a viz Genver, 11, 20 hag 21 a viz C'hwevrer, 23 a viz Meurzh, 2 a viz Du, 3, 6 ha 7 a viz Kerzu 1928, d'ar 15 a viz Du 1929, d'ar 24 a viz C'hwevrer ha d'ar 15 a viz Ebrel 1930 ha d'an 21 a viz Genver 1931.
* [[Duke Ellington]] d'an 23 a viz Genver 1943<ref>{{Liamm web|langue=en-us|titl=The Duke Elington Carnegie Hall Concerts, January 1943 - Duke Ellington, Duke Ellington & His Orchestra {{!}} Songs, Reviews, Credits|url=https://www.allmusic.com/album/the-duke-elington-carnegie-hall-concerts-january-1943-mw0000674479|lec'hienn=AllMusic|consulté le=2019-01-20}}</ref>.
* [[Louis Armstrong]] d'an 8 a viz C'hwevrer 1947.
* [[Billie Holiday]] d'ar 27 a viz Meurzh 1948 ha d'an 10 a viz Du 1956<ref>{{liamm web|url=http://musicadesdelasantipodas.blogspot.com/2009/11/billie-holiday-1956-at-carnegie-hall.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100625115356/http://musicadesdelasantipodas.blogspot.com/2009/11/billie-holiday-1956-at-carnegie-hall.html|titl=Billie Holiday: 1956 at the Carnegie Hall. The Essential Billie Holiday|archive-date=June 25, 2010}}</ref>.
* [[Herbert von Karajan]] d'an 22 a viz Du 1958<ref>[https://www.nytimes.com/1955/03/02/archives/music-berlin-orchestra-von-karajan-conducts-at-carnegie-hall.html ''Music: Berlin Orchestra; Von Karajan Conducts at Carnegie Hall''] gant Howard Taubman, [[The New York Times]], 2 a viz Meurzh 1955 issn=0362-4331.</ref>.
* [[Maria Callas]] d'ar 27 a viz Genver 1959.
* [[Judy Garland]] d'ar 23 a viz Ebrel 1961, enrolle twar an albom ''Judy at Carnegie Hall''.
* [[Miles Davis]] d'an 19 a viz Mae 1961 hag an 30 a viz Meurzh 1974. Enrollet e voe an albom ''Dark Magus''<ref>{{Liamm web|titl=Great Albums You May Have Missed: Miles Davis Dark Magus (1997)|url=https://www.nypl.org/blog/2015/1/27/great-albums-you-may-have-missed-miles-davis-dark-magus-1997|lec'hienn=The New York Public Library|consulté le=2019-01-20}}</ref>.
* [[The Dave Brubeck Quartet]] d'an 21 a viz C'hwevrer 1963<ref>{{Liamm web|langue=en|anv1=Jazz|anv-bihan1=All About|titl=The Dave Brubeck Quartet: At Carnegie Hall|url=https://www.allaboutjazz.com/at-carnegie-hall-dave-brubeck-columbia-records-review-by-jim-santella.php|lec'hienn=All About Jazz|consulté le=2019-01-20}}</ref>.
* [[Pete Seeger]] d'an 8 a viz Even 1963. Enrollet e voe ar bladenn ''We Shall Overcome''.
* [[Bob Dylan]] e 1963<ref>{{Liamm web|langue=en-us|titl=Live at Carnegie Hall 1963 - Bob Dylan {{!}} Songs, Reviews, Credits|url=https://www.allmusic.com/album/live-at-carnegie-hall-1963-mw0000702963|lec'hienn=AllMusic|consulté le=2019-01-20}}</ref>.
* [[Nina Simone]] e 1963. Enrollet e voe ar bladenn ''Nina Simone at Carnegie Hall''<ref>{{Liamm web|titl=The Nina Simone Database - 1963 New York Carnegie Hall|url=http://boscarol.com/ninasimone/pages/php/show_session.php?id=carnegie63|lec'hienn=boscarol.com|consulté le=2019-01-20}}</ref>.
* [[The Beatles]] d'an 12 a viz C'hwevrer 1964.
* [[Manitas de Plata]] e miz Kerzu 1965<ref>{{Liamm web|langue=fr|titl=Biographie de Manitas De Plata|url=https://www.universalmusic.fr/artiste/7045-manitas-de-plata/bio|lec'hienn=Universal Music France|consulté le=2019-01-21}}</ref>.
* [[Jacques Brel]] e miz Kerzu 1965 hag e miz C'hwevrer 1967.
* [[Simon and Garfunkel]] d'an 28 a viz Du 1969<ref>''[[New York Magazine]]'' ar 1{{añ}} a viz Kerzu 1969.</ref>.
* [[Melanie Safka]] d'an 13 a viz Even 1970. Enrollet e voe ar bladenn ''Leftover Wine''. Enrollet e voe ar bladenn ''Melanie Live at Carnegie Hall'' d'an 2 ha 3 a viz C'hwevrer 1973.
* [[Chicago (strollad)|Chicago]] e 1971. Ar strollad rock kentañ da leuniañ ar Carnegie Hall e-pad ur sizhun e voe<ref>{{en}} [https://chicagotheband.com/news/chicago-at-carnegie-hall-complete/ https://chicagotheband.com/news/chicago-at-carnegie-hall-complete/] (gwelet d'an 21 a viz Genver 2024)</ref>.
* [[Frank Zappa]] & [[The Mothers of Invention]] d'an 11 a viz Here 1971 evit div sonadeg<ref>{{Liamm web|langue=en|titl=Carnegie Hall|url=https://www.zappa.com/music/carnegie-hall|lec'hienn=Zappa.com|deiziad=2016-03-30|consulté le=2019-01-21}}</ref>.
* [[Pink Floyd]] d'ar 1{{añ}} a viz Mae 1972<ref>''New York Magazine'', 1{{añ}} a viz Mae 1972.</ref>.
* [[The Beach Boys]] d'an 20 a viz Meurzh 1972<ref>''New York Magazine'', 20 a viz Meurzh 1972.</ref>.
* [[Shirley Bassey]] d'an 30 a viz Mae 1974<ref>''New York Magazine'' an 3 a viz Even 1974, pajenn 27.</ref>.
* [[Mireille Mathieu]] e 1975 ha 1982.{{daveoù a vank}}
* « Sonadeg ar c'hantved » (klasel) evit 85{{vet}} deiz-ha-bloaz ar Carnegie Hall d'an 18 a viz Mae 1976 : [[Leonard Bernstein]], [[Dietrich Fischer-Dieskau]], [[Vladimir Horowitz]], [[Yehudi Menuhin]], [[Mstislav Rostropovitch]], [[Isaac Stern]], ar [[New York Philharmonic]]... Enrollet e voe ar sonadeg, adembannet e [[pladenn-arc'hant]] gant Sony<ref>{{en}} [https://www.carnegiehall.org/Blog/2010/09/Live-from-Carnegie-Hall-Concert-of-the-Century « ''Live from Carnegie Hall: Concert of the Century'' »], ''carnegiehall.org'', 15 a viz Gwengolo 2010.</ref>.
* [[Dalida]] d'an 29 a viz Du 1978<ref>{{Liamm web | langue=en | titl=''Dalida at Carnegie Hall in New York'' (29.11.1978) | url=https://www.youtube.com/watch?v=LWhRh9i3RiM | deiziad=2010-05-30}}</ref>.
* [[Stevie Ray Vaughan]] d'ar 4 a viz Here 1984}}<ref>{{Liamm web|langue=en-us|titl=Live at Carnegie Hall - Stevie Ray Vaughan & Double Trouble, Stevie Ray Vaughan {{!}} Songs, Reviews, Credits|url=https://www.allmusic.com/album/live-at-carnegie-hall-mw0000025625|lec'hienn=AllMusic|consulté le=2019-01-22}}</ref>.
* [[Thierry Le Luron]] d'an 10 a viz Here 1984<ref>[https://books.google.com/books?id=24pFDQAAQBAJ&printsec=frontcover ''De bruit et de fureur''] gant Virginie de Clausade, Place des éditeurs, Pariz, 2016, 198 pajenn, {{ISBN|978-2-259-25241-6}}.</ref>.
* [[Buena Vista Social Club (laz-seniñ)|Buena Vista Social Club]] d'ar 1{{añ}} a viz 1998. Enrollet e voe ar sonadeg d'an deiz-se ha dont a reas er-maez ur bladenn-arc'hant doubl anezhi, ''At Carnegie Hall'', dek bloaz war-lerc'h<ref>{{Liamm web | aozer=R. Robert | titl=Le disque du jour : Buena Vista Social Club, "At Carnegie Hall" | url=https://www.lesinrocks.com/musique/le-disque-du-jour-buena-vista-social-club-at-carnegie-hall-27103-26-10-2008/ | lec'hienn=[[Les Inrocks]].com | deiziad=26 a viz Here 2008}}</ref>.
* [[Tammy Wynette]] d'an 9 a viz Ebrel 1994,
* [[Youssou N'dour]] d'ar 26 a viz Here 2005<ref>{{en}} [http://www.nonesuch.com/artists/youssou-n-dour « ''About Youssou N'Dour'' »], ''nonesuch.com'' (gwelet d'ar 24 a viz Eost 2018).</ref>.
* [[The Chieftains]] ha [[Kevrenn Alre]] d'ar 17 a viz Mae 2007<ref>{{Liamm web |langue=fr |titl=Festival interceltique. La Kevrenn Alré retrouve les Chieftains |url=https://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php?aaaammjj=20080811&article=20080811-3593380 |lec'hienn=Le Telegramme |deiziad=2008-08-11 |consulté le=2022-03-22}}</ref>.
=== Tud all ===
Ur vanifestadeg broadelourien iwerzhonat a voe eno e 1899. Al lennadeg ziwezhañ gant [[Mark Twain]] a voe e 1906<ref>[https://www.nytimes.com/1906/11/22/archives/nations-orators-glorify-schurz-carnegie-hall-memorial-a-peoples.html ''Nation's Orators Glorify Schurz; Carnegie Hall Memorial a People's Tribute''], 22 a viz Du 1906, [https://web.archive.org/web/20211121141945/https://www.nytimes.com/1906/11/22/archives/nations-orators-glorify-schurz-carnegie-hall-memorial-a-peoples.html Dielloù], 21 a viz Du 2021, The New York Times.</ref>. Reiñ a reas ar bedagogourez italian [[Maria Montessori]] ur brezegenn eno e 1913<ref>{{Liamm web|url=https://www.lemonde.fr/series-d-ete/article/2020/08/05/maria-montessori-une-vedette-americaine_6048149_3451060.html|titl=Maria Montessori, une vedette américaine |deiziad=5 a viz Eost 2020|aozer=Thomas Saintourens |consulté le=11 août 2020|lec'hienn=[[Le Monde]]}}.</ref>.
== Gwelet ivez ==
=== Levrlennadur ===
* Richard Schickel, ''The World of Carnegie Hall'', 1960.
=== Liamm diavaez ===
{{en}} [https://www.carnegiehall.org Lec'hienn ofisiel]
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Salioù sonadegoù]]
[[Rummad:Salioù abadennoù]]
[[Rummad:New York]]
3r4ym91yh2r2dxh44y5sf5177bvhpkr
Eric Swalwell
0
179996
2189286
2026-04-27T19:29:43Z
Dishual
612
Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Eric Michael Swalwell''', ganet d'ar [[16 a viz Du]] [[1980]] zo ur politikour [[stadunanat]] bet [[Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet|dileuriad]] evit [[California]] etre 2013 betek e zilez e 2026. Ezel eus ar [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Strollad Demokratel]], Swalwell a oa bet kuzulier-kêr e [[Dublin (California)|Dublin]] eus 2010 betek 2013. Diplomet eus University of Maryland Francis King Carey School of Law|Skol-veur ar Gwir eus Maryland..."
2189286
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Eric Michael Swalwell''', ganet d'ar [[16 a viz Du]] [[1980]] zo ur politikour [[stadunanat]] bet [[Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet|dileuriad]] evit [[California]] etre 2013 betek e zilez e 2026. Ezel eus ar [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Strollad Demokratel]], Swalwell a oa bet kuzulier-kêr e [[Dublin (California)|Dublin]] eus 2010 betek 2013.
Diplomet eus [[University of Maryland Francis King Carey School of Law|Skol-veur ar Gwir eus Maryland]], Swalwell en doa labouret evel harper ar prokulor distrig e [[Kontelezh Alameda|kontelezh Alameda]] eus 2006 betek 2012. Dilennet e oa bet evit ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hongress]] goude bezañ trec'het an danvez kandidat ofisiel demokratel [[Pete Stark]] e 2012. Swalwell a oa bet o kevezañ evit [[kevezadeg anvadur prezidantel ar Strollad Demokratel e 2020]] evit [[dilennadegoù prezidant Stadoù-Unnaet Amerika 2020]]. E miz Ebrel 2026, e oa bet o lakaat a-ispilh e kemer perzh e [[dilennadeg gouarnour Kalifornia 2026]] a-raok reiñ e zilez diouzh ar C'hendalc'h goude ma vije kroget tamalloù [[Tagadenn reizhel|tagadennoù reizhel]] hag harellerezh.<ref name=":0">{{Cite news |first1=Kyla |last1=Guilfoil |first2=Melanie |last2=Zanonav |first3=Scott |last3=Wong |first4=Alexandra |last4=Marquez|date=April 13, 2026 |title=Eric Swalwell drops bid for California governor after sexual misconduct allegations |url=https://www.nbcnews.com/politics/elections/eric-swalwell-drops-bid-california-governor-sexual-misconduct-allegati-rcna277009 |access-date=April 13, 2026 |website=[[NBC News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 15, 2025 |title=Reps. Eric Swalwell and Tony Gonzales officially resign amid misconduct claims |url=https://www.nbcnews.com/politics/congress/reps-tony-gonzales-eric-swalwell-officially-resign-misconduct-claims-rcna331765 |access-date=2026-04-25 |website=NBC News |language=en}}</ref>
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://swalwell.house.gov/ Pajenn ofisiel Eric Swalwell war lec'hienn ar C'hendalc'h]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Swalwell, Eric}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Demokrated SUA]]
[[Rummad:Protestanted SUA]]
[[Rummad:Gwallreuzioù reizhel]]
cijf4bjr45db68t3bbag6u6bigtozrq
2189287
2189286
2026-04-27T19:30:08Z
Dishual
612
2189287
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Eric Michael Swalwell''', ganet d'ar [[16 a viz Du]] [[1980]] zo ur politikour [[stadunanat]] bet [[Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet|dileuriad]] evit [[California]] etre 2013 betek e zilez e 2026. Ezel eus ar [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Strollad Demokratel]], Swalwell a oa bet kuzulier-kêr e [[Dublin (California)|Dublin]] eus 2010 betek 2013.
Diplomet eus [[University of Maryland Francis King Carey School of Law|Skol-veur ar Gwir eus Maryland]], Swalwell en doa labouret evel harper ar prokulor distrig e [[Kontelezh Alameda|kontelezh Alameda]] eus 2006 betek 2012. Dilennet e oa bet evit ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hongress]] goude bezañ trec'het an danvez kandidat ofisiel demokratel [[Pete Stark]] e 2012. Swalwell a oa bet o kevezañ evit [[kevezadeg anvadur prezidantel ar Strollad Demokratel e 2020]] evit [[dilennadegoù prezidant Stadoù-Unanet Amerika 2020]]. E miz Ebrel 2026, e oa bet o lakaat a-ispilh e kemer perzh e [[dilennadeg gouarnour Kalifornia 2026]] a-raok reiñ e zilez diouzh ar C'hendalc'h goude ma vije kroget tamalloù [[Tagadenn reizhel|tagadennoù reizhel]] hag harellerezh.<ref name=":0">{{Cite news |first1=Kyla |last1=Guilfoil |first2=Melanie |last2=Zanonav |first3=Scott |last3=Wong |first4=Alexandra |last4=Marquez|date=April 13, 2026 |title=Eric Swalwell drops bid for California governor after sexual misconduct allegations |url=https://www.nbcnews.com/politics/elections/eric-swalwell-drops-bid-california-governor-sexual-misconduct-allegati-rcna277009 |access-date=April 13, 2026 |website=[[NBC News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 15, 2025 |title=Reps. Eric Swalwell and Tony Gonzales officially resign amid misconduct claims |url=https://www.nbcnews.com/politics/congress/reps-tony-gonzales-eric-swalwell-officially-resign-misconduct-claims-rcna331765 |access-date=2026-04-25 |website=NBC News |language=en}}</ref>
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://swalwell.house.gov/ Pajenn ofisiel Eric Swalwell war lec'hienn ar C'hendalc'h]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Swalwell, Eric}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Demokrated SUA]]
[[Rummad:Protestanted SUA]]
[[Rummad:Gwallreuzioù reizhel]]
08nqigeyfdpmoer191rkwq867d0i1jx
2189288
2189287
2026-04-27T19:31:30Z
Dishual
612
2189288
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Eric Michael Swalwell''', ganet d'ar [[16 a viz Du]] [[1980]] zo ur politikour [[stadunanat]] bet [[Ti Dileuridi ar Stadoù-Unanet|dileuriad]] evit [[California]] etre 2013 betek e zilez e 2026. Ezel eus ar [[Strollad Demokratel (Stadoù-Unanet)|Strollad Demokratel]], Swalwell a oa bet kuzulier-kêr e [[Dublin (California)|Dublin]] eus 2010 betek 2013.
Diplomet eus [[University of Maryland Francis King Carey School of Law|Skol-veur ar Gwir eus Maryland]], Swalwell en doa labouret evel harper ar prokulor distrig e [[Kontelezh Alameda|kontelezh Alameda]] eus 2006 betek 2012. Dilennet e oa bet evit ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hongress]] goude bezañ trec'het an danvez kandidat ofisiel demokratel [[Pete Stark]] e 2012. Swalwell a oa bet o kevezañ evit [[kevezadeg anvadur prezidantel ar Strollad Demokratel e 2020]] evit [[dilennadegoù prezidant Stadoù-Unanet Amerika 2020]]. E miz Ebrel 2026, e oa bet o lakaat a-ispilh e kemer perzh e [[dilennadeg gouarnour Kalifornia 2026]] a-raok reiñ e zilez diouzh ar C'hendalc'h goude ma vije kroget tamalloù [[Tagadenn reizhel|tagadennoù reizhel]], gwallerezh hag harellerezh.<ref name=":0">{{Cite news |first1=Kyla |last1=Guilfoil |first2=Melanie |last2=Zanonav |first3=Scott |last3=Wong |first4=Alexandra |last4=Marquez|date=April 13, 2026 |title=Eric Swalwell drops bid for California governor after sexual misconduct allegations |url=https://www.nbcnews.com/politics/elections/eric-swalwell-drops-bid-california-governor-sexual-misconduct-allegati-rcna277009 |access-date=April 13, 2026 |website=[[NBC News]] |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=April 15, 2025 |title=Reps. Eric Swalwell and Tony Gonzales officially resign amid misconduct claims |url=https://www.nbcnews.com/politics/congress/reps-tony-gonzales-eric-swalwell-officially-resign-misconduct-claims-rcna331765 |access-date=2026-04-25 |website=NBC News |language=en}}</ref>
== Liammoù diavaez ==
* {{en}} [https://swalwell.house.gov/ Pajenn ofisiel Eric Swalwell war lec'hienn ar C'hendalc'h]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Swalwell, Eric}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Demokrated SUA]]
[[Rummad:Protestanted SUA]]
[[Rummad:Gwallreuzioù reizhel]]
azg9u9e6dsbrrzj6xor9n2ypwashf7q
Kaozeadenn Implijer:MaiwennRK
3
179997
2189292
2026-04-27T20:01:04Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "{{degemermat nevez}}"
2189292
wikitext
text/x-wiki
{{degemermat nevez}}
a2ln234bc5j2bz6cg63p80sxnsdfktl
Rummad:Rederien
14
179998
2189310
2026-04-28T08:16:22Z
Llydawr
145
Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Sportourien]]"
2189310
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Sportourien]]
l1t6z2cqndy5tg7l9ipigsvwr2ftu81
Rummad:Komandourien al Lejion a enor Bro-C'hall
14
179999
2189324
2026-04-28T08:55:49Z
Llydawr
145
Llydawr en deus kaset ar bajenn [[Rummad:Komandourien al Lejion a enor Bro-C'hall]] da [[Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
2189324
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[:Rummad:Komandourien al Lejion a enor]]
2slm02e35je8f7z8arzf7gszirte0du
Rummad:Aozadurioù difenn an derc'hel armoù hervez lezenn
14
180000
2189342
2026-04-28T09:00:53Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Lobbioù]] [[Rummad:Aozadurioù]]"
2189342
wikitext
text/x-wiki
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Lobbioù]]
[[Rummad:Aozadurioù]]
pxdy6t1sj4z5yxxl1your8s2gfo2ixs