Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 10713 2189605 2155898 2026-05-01T12:21:59Z Ar choler 52661 /* Lieskementoù, ranngementoù hag unanennoù all */ 2189605 wikitext text/x-wiki {{databox}}Ar '''c'hilogramm''' (simbol: '''kg''') eo an [[unanennoù diazez ar sistem etrebroadel|unanenn SI diazez]] evit ar [[mas]]. Dre dermenadur ez eo kevatal gant mas pimpatrom etrebroadel ar c'hilogram, anezhañ ur granenn [[platin]] [[iridioù|iridiet]] (90 % [[platin]] ha 10 % [[iridiom]]), 39 [[metr|mm]] he [[diametr]] ha 39 [[mm]] hec'h uhelder, ha disklêriet unanenn vas [[sistem unanennoù etrebroadel|SI]] abaoe [[1889]] gant [[Burev Etrebroadel ar Pouezioù hag ar Muzulioù]] (BIPM). Bez' ez eo an unanenn SI diazez nemeti a ra gant ur [[rakgerioù ar sistem unanennoù etrebroadel|rakger]] [http://www1.bipm.org/fr/si/history-si/name_kg.html]. Ul lieskement eus ar [[gramm]] eo: 1 kg = 1 000 g. Bez' ez eo ivez an unanenn SI nemeti a zo termenet c'hoazh gant ur stalon danvezel ha n'eo ket gant ur perzh diazez eus ar fizik. Miret e vez ar pimpatrom-se dindan tri c'hloc'h gwer siellet ha na vez tennet er-maez nemet evit ober stalonadennoù (ar pezh a zo c'hoarvezet teir gwezh hepken abaoe ma'z eus anezhañ). Daoust d'an diwalloù-se ez eo variet mas ar pimpatrom eus un nebeud mikrogrammoù dija. Padal, abaoe m'eo bet termenet talvoudoù digemmennoù [[digemenn Josephson|Josephson]] (CIPM ([[1988]]) Erbed 1, PV 56; 19) ha [[Digemenn von Klitzing|von Klitzing]] (CIPM ([[1988]]), Erbed 2, PV 56; 20) gant an SI, e c'heller ober gant an daou dalvoud-se (K_J = 4,835&nbsp;979×10⁺¹⁴ [[Hertz|Hz]]/[[Volt|V]] hag R_K = 2,581&nbsp;280&nbsp;7×10⁺⁴ [[Ohm|Ω]]) ha gant termenadur an [[amper]] evit termeniñ ar c'hilogramm evel-henn : <blockquote> Ar c'hilogramm eo ar mas a vefe [[buanadur|buanaet]] eus 2×10^-7 m/[[segondenn|s]]² rik ma vefe sujet d'an [[nerzh]] dre vetr etre daou gonduer parallelek, eeun, anfin o hirder, disterdra o zroc'h kelc'hiek, lakaet war-hed ur metr an eil diouzh egile er [[goullonder]], hag a dremen drezo ur [[red elektrek]] digemm a 6,241&nbsp;509&nbsp;629&nbsp;152&nbsp;65.10¹⁸ [[karg elfennel]] dre segondenn rik. </blockquote> Graet eo vez ivez gant an unanennoù-se war dachenn ar [[relativelezh strishaet]] e-giz unanennoù energiezh (dre al liammadenn [[E=mc²]]). == Dazont ar c'hilogramm e-giz unanenn ziazez == Gouez da [[James Clerk Maxwell]], :Ha pa vefe gwarezet ar c'hilogramm en ul lec'h ispisial dindan gondisionoù kontrollet er BIPM e c'hell e vas cheñch un disterig a vloaz da vloaz en abeg d'ar c'hontammadur, d'ar c'holl materi gant an naetaat war c'horre pe efedoù all. Ur perzh naturel, dre dermenadur, a vez atav ar memes hini ha gallout a reer muzuliañ anezhañ e pep lec'h tra ma n'eo ar nemet er BIPM e c'heller kavout ar c'hilogramm a c'hellfer gwallaozañ pe distruj. En abeg da se e vo termenet ar gramm e-giz unanenn zeveret sur a-walc'h, da geñver ur c'hendalc'h a zeu eus ar BIPM e miz Here 2007 e Pariz, ha roet e vefe da [[digemmenn Planck|zigemmenn Planck]] an talvoud a-varv : 6,626&nbsp;069&nbsp;01 . 10^-34 J . s. Diouzh resister [[balañs ar watt]] hag he c'henklotadur gant resister gwellaet mas ur [[mol]]ad [[silisiom]] pur-kenañ e vo. Hag an dra-se a vo diouzh resister ar metr « skinoù X » a c'hellfe gwellaat gant labourioù ar fizikour [[Theodor W. Hänsch]] (evit gouzout hiroc'h gwelet (e saozneg) : [https://web.archive.org/web/20080702044855/http://www.nist.gov/public_affairs/releases/electrokilogram.htm] ha [https://web.archive.org/web/20060206124227/http://www.nist.gov/public_affairs/newsfromnist_redef_kilogram.htm]). == Lieskementoù, ranngementoù hag unanennoù all == Kontrol da unanennoù all ar sistem etrebroadel ez eus ur [[Rakgerioù ar sistem unanennoù etrebroadel|rakger]] e-barzh anv ar « c'hilogramm » dija. Bez' e c'helljed stagañ kement rakger a zo ouzh gramm. Met evit gwir ne vez graet nemet gant ranngementoù ar gramm. {| class="wikitable" |- ! '''Lieskement''' !! '''Anv''' !! '''Arouez''' !! &nbsp; !! '''Ranngement''' !! '''Anv''' !! '''Arouez''' |- |10⁰ | gramm |g | |&nbsp; |&nbsp; |&nbsp; |- |10¹ | dekagramm |dag | |10^-1 | desigramm |dg |----- |10² | hektogramm | hg | |10^-2 | santigramm | cg |----- |10³ | '''kilogramm''' |kg | |10^-3 | miligramm | mg |----- |10⁶ | megagramm (pe [[tonenn (mas)|tonenn]]) |Mg | |10^-6 | mikrogramm | µg (pe mcg (nann ofisiel)) |----- |10⁹ | gigagramm |Gg | |10^-9 | nanogramm |ng |----- |10¹² | teragramm |Tg | |10^-12 | pikogramm |pg |----- |10¹⁵ | petagramm |Pg | |10^-15 | femtogramm |fg |----- |10¹⁸ | egzagramm |Eg | |10^-18 | atogramm |ag |----- |10²¹ | zetagramm | Zg | |10^-21 | zeptogramm | zg |----- |10²⁴ |yotagramm |Yg | |10^-24 | yoktogramm | yg |----- |} An [[unanennoù angl-ha-saoz]] a vez graet stank a-walc'h ganto dre ar bed. Graet e vez peurvuiañ gant unanennoù ar sistem ''avoirdupois'' (av), hag e degouezhioù 'zo gant unanennoù ar sistem ''troy'' (t) : [[louzoù]] ha [[metal prizius|metalioù prizius]]. * Sistem avoirdupois ** [[lur (mas)|lur]] (lb av) : 1 lb av = 0,453 592 37 kg, 1 kg = 2,204 622 6 lb av ** [[oñs]] (oz av) : 1 oz av = 0,028 349 523 125 kg, 1 kg = 35,273 961 950 oz av * Sistem troy ** [[lur (mas)|lur]] (lb t) : 1 lb t = 0,373 241 721 6 kg, 1 kg = 2,679 228 881 lb t ** [[oñs]] (oz t) : 1 oz av = 0,031 103 476 8 kg, 1 kg = 32,150 747 oz t En daolenn amañ dindan emañ ar c'henglotadurioù etre an unanennoù; en italik emañ ar c'henglotadurioù etre ar sistemoù angl-ha-saoz. {| border="1" cellpadding=3 cellspacing=0 style="border-collapse: collapse; margin: 5px 5px 5px 5px" !colspan=7 bgcolor=wheat|Kenglotadur gant an unanennoù angl-ha-saoz (talvoudoù nesaet) |--- ! !! g !! oz av !! oz t !! lb t !! lb av !! kg |- ! g | bgcolor="#F0F0F0" | 1 || 0,035 3 || 0,032 2 || 0,002 68 || 0,002 20 || 0,001 |- ! oz av | 28,3 || bgcolor="#F0F0F0" | 1 || ''0,911'' || ''0,076 0'' || 0,062 5 (1/16) || 0,0283 |- ! oz t | 31,1 || ''1,097'' || bgcolor="#F0F0F0" | 1 || 0,083 3 (1/12) || ''0,068 6'' || 0,031 1 |- ! lb t | 373 || ''13,2'' || 12 || bgcolor="#F0F0F0" | 1 || ''0,823'' || 0,373 |- ! lb av | 454 || 16 || ''14,6'' || ''1,22'' || bgcolor="#F0F0F0" | 1 || 0,454 |- ! kg | 1&nbsp;000 || 35,3 || 32,2 || 2,68 || 2,20 || bgcolor="#F0F0F0" | 1 |} == Gwelet ivez == * [[Sistem metrek]] * [[Sistem etrebroadel an unanennoù]] <!--Rummadoù--> [[Rummad:Unanennoù SI diazez]] [[Rummad:Unanennoù SI]] [[Rummad:Unanennoù tolz]] 5b0g4tqa29j88k91p6i478vn1xchsra 0 16592 2189615 2134143 2026-05-01T16:18:36Z Pymouss 690 hizivadur 2189615 wikitext text/x-wiki {{Infobox etrekumuniezh | anvOfisiel = Communauté de communes du Pays de Landerneau-Daoulas | rannvro = [[Rannvro Breizh]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | amzer-gefridi = 2026-2032 | poblañs = 48394 | deiziad-poblañs = 2017 | gorread = 371.37 | kumun = 22 }} '''Kumuniezh kumunioù Bro Landerne-Daoulaz''' a zo anezhi un aozadur savet etre kumunioù eus [[Frañs]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e [[Breizh]]. Krouet eo bet e [[1994]]. Un darn eus [[Bro Brest]] eo. {{clr|left}} ==Kumunioù== Kumuniezh kumunioù Bro Landerne-Daoulaz a ya 22 gumun d'ober anezhi: #[[Daoulaz]] #[[Dirinonn]] #[[ar Forest-Landerne]] #[[Hañveg]] #[[Irvilhag]] #[[Landerne]] (sez) #[[Lanneured]] #[[Lannurvan]] #[[Logonna-Daoulaz]] #[[Loperc'hed]] #[[ar Merzher-Salaun]] #[[an Ospital]] #[[Penn-ar-C'hrann]] #[[Plouedern]] #[[Plouziri]] #[[ar Roc'h-Morvan]] #[[Sant-Alar]] #[[Sant-Divi]] #[[Sant-Tonan]] #[[Trelevenez]] #[[Tremaouezan]] #[[an Treoù-Leon|an Treoù]] == Brezhoneg== === Ya d'ar brezhoneg === * Votet e oa bet ar garta Ya d'ar brezhoneg gant KK Bro Landerne-Daoulaz. === Deskadurezh === * E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol [[Diwan]] hag er c'hlasoù divyezhek 590 skoliad (12,5 % eus skolidi an tolpad-kêrioù evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis Publik Ar Brezhoneg]</ref>. == Liammoù diavaez == *[http://www.pays-landerneau-daoulas.fr Kumuniezh kumunioù Bro Landerne-Daoulaz] ==Notennoù== <references/> [[Rummad:Kumuniezhioù kumunioù Penn-ar-Bed|Bro Landerne-Daoulaz]] s33qvixboyhvlko3q0zc4nsctqacu9h 0 17040 2189610 2048632 2026-05-01T15:42:13Z Ar choler 52661 astenn 2189610 wikitext text/x-wiki '''Dollar''' eo anv tremen 25 [[moneiz]] er bed. [[Dollar ar Stadoù Unanet|Dollar]] [[Stadoù-Unanet Amerika]], hag a voe anvet hervez ar moneiz etrebroadel <q>&nbsp;dollar [[Spagn]]&nbsp;</q> ([[spagnoleg]] : ''real de la ocho'' "pezh 8", ''peso duro'', ''peso fuerte'', ''[[peso]]'', ''dólar''), a voe staliet e [[1792]] ; an ''dollar'' kentañ ha koshañ eo. '''$''' eo arouez an dollar en darn vuiañ eus ar broioù a ra gant an anv, hag an hevelep arouez a vez implijet gant meur a [[Stad]] ar ''peso'' o moneiz ofisiel. [[File:Countries that use the dollar.svg|thumb|upright=2|center|<div class="center">Stadoù hag a ra gant ar ger ''dollar''</div> ---- {{legend|#00ff00|Broioù ma 'z eo an US$ ar moneiz}} {{legend|#008001|Broioù pe diriadoù ma 'z eo "dollar" anv ar moneiz}} {{legend|#ff0000|Broioù ma oa an "dollar" ar moneiz}} ]] == Istor == === Gerdarzh === [[File:Joachimsthaler 1525.jpg|thumb|''Joachimsthaler'' Rouantelezh Bohemia e voe an ''thaler'' (dollar) kentañ.]] Ar ger [[alamanek]] ''thaler'' eo orin an anv ''dollar'' ; dont a ra eus ''taler'' (testeniekaet er [[bloavezhioù 1530]]), a zo ur berradur eus ''Joachimtaler''. E kêr Joachimstal e Kurunenn Bohemia ([[1348]]-[[1918]]), a zo Jáchymov hiziv e [[Tchekia]], e voe digoret e [[1516]] ur [[mengleuz|vengleuz]] [[arc'hant (metal)|arc'hant]], hag e [[1518]] e voe kognet ar pezhioù moneiz kentañ. Kement ha "traoñienn" e talvez an anv alamanek ''-taler'' (a roas ''dale'', heñvelster, e [[saozneg]]). Meur a reizhskrivadur alamanek a gaver e dibenn ar {{XVIvet kantved}} : ''taler'', ''thaler'', ''thaller'', ''toler'', ha ''daler'', ''dahler'' en [[yezhoù alamanek izel|alamaneg izel]]. Ar stumm ''Thaler'' a voe skoueriek adalek an {{XVIIIvet kantved}} betek [[1902]], ar bloaz ma voe skrivet ''Taler'' a-c'houde Kuzuliadeg ar Reizhskrivadur [[1901]] (''Orthographische Konferenz von 1901'') a voe dalc'het e [[Berlin]]. Meur a yezh o deus degemeret ar ger ''taler'' dindan stumm pe stumm. {| |- | * [[Alamaneg izel]] : ''daler'' * [[Alamaneg]] : ''Thaler'', ''Taler'' * [[Amhareg]] : ''talari'' (ታላሪ) * [[Daneg]] : ''[rigsdaler'' * [[Hungareg]] : ''tallér'' * [[Kroateg]] : ''talir'' * [[Latveg]] : ''dālderis'' * [[Nederlandeg]] : ''daalder'', ''daler'', ''rijksdaalder'' | style="padding-left:20px;"| * [[Norvegeg]] : ''rigsdaler'' * [[Poloneg]] : ''talar'' * [[Saozneg]] : ''dollar'' * [[Slovakeg]] : ''toliar'' * [[Sloveneg]] : ''tolar'' * [[Spagnoleg]] : ''dólar'' (pe : ''real de a ocho'' pe ''peso duro'') * [[Svedeg]] : ''riksdaler'' * [[Tchekeg]] : ''tolar'' |} Pa 'z eo an eil darn eus ar ger ''joachimsthaler'' a voe degemeret e kalz yezhoù, ar [[ruseg]] a zibabas an darn gentañ, a droas da ефимок ''efimok'' betek kreiz an {{XVIIIvet kantved}}<ref>{{ru}} [https://trv-science.ru/2017/06/taler-dollar-efimok/ Талер, доллар, ефимок / ''Taler, dollar, efimok'' – Троицкий вариант — Наука / ''Troitskiy variant — Nauka'', 20/06/2017 <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref>. ''Dollar'' (Доллар) eo ar ger a vez arveret e Rusia ivez hiziv avat. A-raok ar ''Joachimsthaler'' e oa ar ''Guldengroschen'' pe ''Guldiner'', a oa ur pikol pezh-moneiz en arc'hant (daoust d'ar ger ''Guld'' talvezout kement hag "[[aour]]") a veze kognet en Tirol alaman abaoe [[1486]] hag a voe degemeret gant [[Dugelezh Saks]] e [[1500]]. Roue Bohemia a vennas kaout an hevelp pezh-moneiz, a voe ar ''Joachimsthaler''. === Europa ha Norzhamerika trevadennel === [[File:Philip V Coin silver, 8 Reales Mexico.jpg|thumb|Dollar Spagn (''peso''), [[1739]].]] Goude ''Joachimsthaler'' ar {{XVvet kantved}} e teuas ''Reichsthaler'' an [[Impalaeriezh santel roman german]], a badas pelloc'h, pa voe en implij betek an {{XIXvet kantved}}. An [[Izelvroioù]] a gognas o dollaroù dezho ivez er XVI{{vet}} kantved : "dollar [[Bourgogn]] e groaz" (''Bourgondische Kruisrijksdaalder'')<ref>{{nl}} {{fr}} [https://nl.numista.com/318995 ''Numista'']. <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref>, "dollar e [[leon (loen)|leon]]" (''Leeuwendaalder'') hag ar ''Rijksdaalder''. Al ''Leeuwendaalder'' a veze arveret gant marc'hadourien an Izelvroioù er [[Reter-Kreiz]], en [[Indez Nederlandat ar Reter]], er [[Karib|C'harib]] nederlandat hag en Trizek Trevadenn e Norzhamerika<ref>An Trizek Trevadenn (''Thirteen Colonies'') a oa trevadennoù Breizh-Veur war aodoù atlantel Norzhamerika adalek 1607 betek 1776.</ref>{{,}}<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20180705001518/https://coins.nd.edu/ColCoin/ColCoinIntros/Lion-Dollar.intro.html ''The Lion Dollar: Introduction], Notre Dame, Indiana : University of Notre Dame. <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref> Daoust d'al ''Leeuwendaalder'' avat e chomas atav ar ''peso'' spagnol ar moneiz pennañ e trevadennoù Amerika, ha ken abred ha [[1581]] e voe anvet "dollar" eno ; ar ''real de a ocho'' a veze skignet a-vras en trevadennoù spagnol en Amerika hag er [[Filipinez]]<ref>Rabushka, 2010.</ref>{{,}}<ref>Cross, 2012, pp. 17-18.</ref>{{,}}<ref>De Vries & Van der Woude, 2014.</ref>. === Arouez an dollar === [[File:Dollar sign fonts.svg|thumb|Arouez an dollar hervez ar font]] Kentañ gwezh ma 'z eo testenieket arouez an dollar eo en ul lizher [[kenwerzh]]el er [[bloavezhioù 1770]], e stumm ar berradur henskridoniel <q>&nbsp;p^s&nbsp;</q> a rae dave d'ar ''peso'' spagnol<ref>{{en}} ''Origin of Dollar Sign is Traced to Mexico''. In : ''Popular Science'', levrenn 116, niverenn 2, 1930, p. 59 – [https://books.google.fr/books?id=4ykDAAAAMBAJ&printsec=frontcover&hl=fr&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false En-linenn]. <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref>, da lavaret eo "dollar Spagn", a oa e anv e Norzhamerika breizhveurat. Etre dibenn an XVIII{{vet}} kantved ha deroù an XIX{{vet}} kantved e voe izelaet an <q>&nbsp;^s&nbsp</q> nebeut-ha-nebeut, betek bout war ar "P". An arouez '''$''' a voe degemeret en un doare ofisiel a-gevret gant ar moneiz e [[1785]] gant Stadoù-Unanet Amerika<ref>Nussbaum, 1957.</ref>{{,}}<ref>{{es}} Riesco Terrero, Ángel. ''Diccionario de abreviaturas hispanas de los s.XIII - XVIII''. Salamanca: Imprenta Varona, 1983 {{ISBN|978-84-300-9090-7}}</ref>. === Dollar SUA === Da vare ar [[Reveulzi amerikan]] ([[1765]]–[[1783]]) e teuas an ''dólar'' spagnol da vout pouezus-tre, pa wareze ar moneiz fiziek a oa embannet gant an trevadennoù ha gant Kendalc'h ar C'hevandir (''Continental Congress'', a oa bodadeg-lezenniñ an Trizek Trevadenn vreizhveuriat). Dre ma nac'he Breizh-Veur pourchas moneiz kreñv d'he zrevadennoù en Amerika e oa arc'hant spagnol a veze arveret eno, e-kichen moneiz gall hag izelvroat, a-drugarez da floderezh gant ar C'harib. Paot e oa an dollaroù spagnol en Trizek Trevadenn eta, ha lezennel zoken e oant e [[Virginia]]. D'an 2 a viz Ebrel 1792, Alexander Hamilton ([[1757]]-[[1804]]), anezhañ Maodiern an Teñzor SUA, a zisklêrias d'ar [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet|C'hendalc'h]] ar c'hementad resis a arc'hant a oa bet kavet er pezhioù ''dólar'' spagnol. Diwar e labour e voe termenet dollar SUA<ref name="Act 1792">{{en}} [https://www.usmint.gov/learn/history/historical-documents/coinage-act-of-april-2-1792?srsltid=AfmBOoq-oQKqZov040ovQU4nHOaJBYj0uK3hCygemTKUIjCRtliBVJjq ''Coinage Act of April 2, 1792, Section 9'']. United States Mint, 29/09/2024. <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref> : un unanenn 375.25 ''grain'', eleze 24,057 [[kilogramm|gramm]]<ref>1 ''grain'' = 0,06479891 gramm.</ref> arc'hant glan pe 416 ''grain'' (26,956 gramm) arc'hant skoueriek<ref>Arc'hant skoueriek (''standard silver'' : 371.25/416 ''greunenn'' (0,05782835 gramm).</ref>, ar peurrest o vout ur c'hendeuzad<ref>''Coinage Act'', rann 13.</ref>. Resisaet ez eus bet e ranke "moneiz kontoù" (''money of account'') Stadoù-Unanet Amerika bout e dollaroù pe e rannoù anezho. Ouzhpenn da se e voe termenet pezhioù-moneiz izeloc'h o zalvoudegezh dre dregantadoù eus ar pezh 1 dollar, en doare ma ranke ½ dollar bout kognet gant ½ eus arc'hant un dollar, ¼ $ gant ¼ eus arc'hant 1 $, hag all. Un ''Act'' all a voe embannet e miz Genver [[1837]], a grenne pouez an dollar da 412,5 ''greunenn'' (26,729 gramm) gant ur c'hendeuzad 90% ag arc'hant ennañ, an disoc'h o vout 371,25 ''greunenn'' arc'hant en 1 dollar bepred. D'an 21 a viz Genver [[1853]] e voe krennet war ar c'hementad a arc'hant a oa er pezhioù bihan : da neuze ne glote mui o anv gant o c'hementad a arc'hant e-keñver ar pezhioù 1 dollar. Diwezhatoc'h e voe embannet meur a ''Act'' hag a gemmas natur ha kementad ar metal ar pezhioù-moneiz stadunanat, kement ha ken bihan ma n'eus lezenn ebet hiziv da dermeniñ an "dollar" e lezenneg SUA <ref>{{en}} [https://www.govinfo.gov/app/collection/statute/ ''United States Statutes at Large''], U.S. Government Information. <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} Yeoman, R. S. ''A Guide Book of United States Coins''. Racine, Wisconsin : Whitman, 1967 – [https://archive.org/details/guidebookofuni1965yeom/page/n3/mode/2up En-linenn] <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} Ewart, James E. ''Money – Ye shall have honest weights and measures''. Grand Rapids, Michigan : Principia Publishing, 1998 {{ISBN|978-0-9663570-0-4}}</ref>. An tostañ d'un termenadur a c'heller kavout hiziv eo hemañ : <q>&nbsp;Maodiern an Teñzor a werzho arc'hant diwar an divizoù a gavo dereat, gant ma ne vint ket izeloc'h eget $1.292929292 evit un oñs ''troy''&nbsp;</q>, da lavaret eo 41,568 $ evit 1 kg arc'hant<ref>''Ounce troy'' (aroueziet dre <code>ozt</code>) : an oñs a veze implijet e [[Troyes]] er [[Grennamzer]] ; arveret eo c'hoazh er broioù angl-ha-saoz hag el live etrebroadel evit muzuliañ ar metaloù prizius hag ar mein-sked. Talvoudegezh : 1 ozt = 31,1034768 gramm.</ref>. E [[1965]] e oa bet dilamet an darn vrasañ eus an arc'hant diouzh pezhioù-moneiz SUA ; an dollar a droas d'ur moneiz fiziek ha neuennus hep bout skoret gant aour pe arc'hant. Kenderc'hel a ra Moneiz SUA da gognañ pezhioù $1 en arc'hant, hogen ne vezont ket lakaet da redek. == Stadoù hag a implij ar ger "dollar" == {| class="wikitable sortable" |- ! Moneiz !! Kod [[ISO 4217]] !! Stad / tiriad !! Staliadur !! Moneiz kent |- | {{Antigua ha Barbuda}} || XCD || Dollar Karib ar Reter || 1965 || Dollar [[Breizh-Veur|breizhveurat]] ar C'harib |- valign="top" | {{Aostralia}} ha [[Stadoù Aostralia]] || AUD || Dollar aostralian || [[1966]] || [[Lur sterling]] aostralian ([[1910]]–1966)<br>Lur sterling ([[1825]]–1910) |- | {{Bahamas}} || BSD || Dollar ar Bahamas || 1966 || Lur sterling ar Bahamas |- | {{Barbados}} || BBD || [Dollar Barbados || [[1972]] || Dollar Karib ar Reter |- | {{Belize}} || BZD || Dollar Belize dollar || [[1973]] || Dollar breizhveurat [[Honduras]] |- | {{Bermuda}} || BMD || Dollar Bermuda || [[1970]] || Lur sterling |- valign="top" | {{Brunei}} || BND<br><small>(SGD)</small> || Dollar Brunei<br><small>(A-gevret gant dollar [[Singapour]])</small> || 1967 || Dollar Malaya<ref>Ur Stad verrbad e voe Kevread Malaya (1948-1963), 11 Stad ennañ ha [[Kuala Lumpur]] da gêr-benn.</ref> ha [[Borneo]] vreizhveurat |- | {{Dominika}} || XCD || Dollar Karib ar Reter || 1965 || Dollar Karib ar Reter |- | {{Fidji}} || FJD || Dollar Fidji || [[1969]] || Lur sterling Fidji |- | {{Grenada}} || XCD || Dollar Karib ar Reter || 1965 || Dollar Karib ar Reter |- | {{Guyana}} || GYD || Dollar Guyana || [[1839]] || Dollar Karib ar Reter |- | {{Hong Kong}} || HKD || Dollar Hong Kong dollar || [[1863]] || Roupi, Real spagnol e [[Mec'hiko]], Wén ([[Sina]]) |- | {{Inizi Cayman}} || KYD || Dollar Inizi Cayman || 1972 || Dollar [[Jamaika]] |- | {{Jamaika}} || JMD || Dollar Jamaika || 1969 || Lur sterling Jamaika |- valign="top" | {{Kanada}} || CAD || Dollar Kanadian || [[1858]] || Dollar spagnol (kent [[1841]]<br>Lur sterling kanadian (1841–1858)<br>Dollar [[Douar-Nevez ha Labrador|an Douar-Nevez]] ([[1865]]–[[1949]] e Dominion an Douar-Nevez |- | {{Kiribati}} || KID<br><small>(AUD)</small> || Dollar Kiribati dollar<br><small>(A-gevret gant an dollar aostralian)</small> || [[1979]] || Dollar aostralian |- | {{Liberia}} || LRD || Dollar liberian || [[1937]] || Dollar SUA |- | {{Namibia}} || NAD<br><small>(ZAR)</small> || Dollar namibian<br><small>(A-gevret gant rand Suafrika)</small> || [[1993]] || Rand Suafrika |- | {{Nauru}} || AUD || Dollar aostralian || || |- | {{Saint Kitts ha Nevis}} || XCD || Dollar Karib ar Reter || 1965 || |- | {{Santez-Lusia}} || XCD || Dollar Karib ar Reter || 1965 || |- | {{Sant Visant hag an Inizi Granadinas}} || XCD || Dollar Karib ar Reter || 1965 || |- valign="top" | {{Singapour}} || SGD<br><small>(BND)</small> || Dollar Singapour<br><small>(A-gevret gant dolar Brunei)</small> || 1967 || Dollar Malaya ha Borneo vreizhveurat |- | {{Inizi Salomon}} || SBD || Dollar Inizi Salomon || [[1977]] || Lur sterling aostralian |- | {{Surinam}} || SRD || Dollar Surinam || [[2004]] || [[Florin]] Surinam |- | {{Taiwan}} || TWD || Dollar nevez Taiwan || 1949 || Dollar kozh Taiwan |- | {{Trinidad ha Tobago}} || TTD || Dollar Trinidad ha Tobago || [[1964]] || Dollar ar C'harib breizhveurat |- valign="top" | {{Tuvalu}} || TVD<br><small>AUD</small> || Dollar Tuvalu<br><small>(A-gevret gant an dollar aostralian)</small> || [[1976]] || |- valign="top" | {{SUA}}<br>hag o ziriadoù || USD || Dollar SUA || 1792 || Dollar Spagn<br>Moneiz [[trevadenniñ|trevadennel]] SUA |- valign="top" | {{Zeland-Nevez}}<br>hag ziriadoù kenstag || NZD || Dollar Zeland-Nevez || 1967 || Lur sterling Zeland-Nevez |} == Stadoù m'emañ dollar SUA ar moneiz ofisiel == {| class="wikitable sortable" |- ! Stad pe diriad !! Staliadur !! Moneiz kent |- | {{Ecuador}} || [[2001]] || Sucre Ecuador | |- | {{El Salvador}} || 2001 || Colón Salvador |- | {{Inizi Marshall}} || 1979<ref>Ar bloaz ma voent dizalc'h diouzh SUA ; an USD zo bet miret, met abaoe [[2018]] emañ an USD a-gevret gant ar ''sovereign'' (SOV, aroueziet dre [[File:SOV cryptocurrency symbol.png|10px]]), ur [[kriptomoneiz|c'hriptomoneiz]] hag a voe krouet dre ar ''Sovereign Currency Act''.</ref> || |- | {{Palau}} || [[1981]]<ref name="DZ" /> || |- | {{Stadoù Kevreet Mikronezia}} || 1979<ref name="DZ">Ar bloaz ma voent dizalc'h diouzh SUA.</ref> || |- | {{Timor ar Reter}} || [[2002]] || Roupi [[indonezia]]n |} == Tiriadoù all hag a implij un "dollar" == [[File:East-Caribbean-5dollar-banknote.035.JPG|thumb|upright 1.6|5 dollar Karib ar Reter]] {| class="wikitable" |- ! Tiriad !! Moneiz |- | {{Anguilla}} || Dollar Karib ar Reter |- | {{Bonaire}} <small>(Izelvroioù)</small> || Dollar SUA |- | {{Tiriad Meurvor Indez Breizh-Veur}} || Dollar SUA (a-gevret gant al lur sterling) |- | {{Inizi Gwerc'h Breizhveurat}} || Dollar SUA |- | {{Enez Montserrat}}|| Dollar Karib ar Reter |- | {{Saba}} <small>(Izelvroioù)</small>|| Dollar SUA |- | {{Sant-Pêr-ha-Mikelon}} <small>([[Bro-C'hall]])</small>|| Dollar kanadian (a-gevret gant an [[euro]]) |- | {{Sint Eustatius}} <small>(Izelvroioù)</small>|| Dollar SUA |- | {{Inizi Turks ha Caicos}}|| Dollar SUA |} == Stadoù hag a zegemer an dollar en un doare nann-ofisiel == {| |- valign="top" | {| class="wikitable" |- ! Stad !! Moneiz |- | {{Afghanistan}}|| rowspan="9" | Dollar SUA |- | {{Arc'hantina}} |- | {{Bolivia}} |- | {{Filipinez}} |- | {{Guatemala}}<ref>{{cite book |last=Wojtanik |first=Andrew |url=https://archive.org/details/afghanistantozim0000wojt |title=Afghanistan to Zimbabwe |publisher=National Geographic Society |year=2005 |location=Washington, DC |page=[https://archive.org/details/afghanistantozim0000wojt/page/147 147] |author-link=Andrew Wojtanik |url-access=registration}}</ref> |- | {{Kambodja}} |- | {{Kuba}}<ref>{{en}} Estrada, Oscar Fernandez : [https://havanatimes.org/opinion/return-to-the-us-dollar-in-cuba-what-about-the-cuc/ ''Return to the US Dollar in Cuba: What about the CUC?''], Havana Times, 08/11/2019. <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} Torres, Andrea : [https://www.local10.com/news/local/2020/07/17/cuba-to-accept-us-dollars-at-government-stores/ ''Cuba to accept U.S. dollars at government stores''], Local 10, 16/07/2020.<small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{en}} Robinson, Circles : [https://havanatimes.org/news/us-dollar-taking-over-in-cuba-as-cuc-plummets/ ''US Dollar Taking Over in Cuba as CUC Plummets''], Havana Times, 30/08/2020 <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref>{{,}}<ref>{{{en}} Kornbluh, Peter : [https://www.cigaraficionado.com/article/cuba-is-getting-rid-of-the-cuc ''Cuba Is Getting Rid of the CUC''], Cigar Aaficionado, 15/12/2020 <small>Kavet : 01/05/2026.</small></ref> |- | {{Laos}} |- | {{Liban}} |- | {{Makao}}|| Dollar Hong Kong |} | style="padding-left:20px;"| {| class="wikitable" |- ! Stad !! Moneiz |- | {{Maldivez}}|| rowspan="10" | Dollar SUA |- | {{Myanmar}} |- | {{Nicaragua}} |- | {{Panama}}<ref>Petra bennak ma reer ''balboa Panamá'', dollar SUA a red evel ur moneiz ofisiel peogwir n'eus [[bilhed-bank]] balboa ebet ; pezioù-moneiz balboa zo hepken, a zo a-vent gant ar pezhioù stadunanat, ha kevatal eo o zalvoudegezh.</ref> |- | {{Paraguay}} |- | {{Perou}} |- | {{Republik Poblel ha Demokratel Korea}}<ref>{{en}} Lankov, Andrei. ''The Real North Korea: Life and Politics in the Failed Stalinist Utopia''. Oxford : Oxford University Press , 2015 {{ISBN|978-0-19-939003-8}}</ref> |- | {{Uruguay}} |- | {{Venezuela}} |- | {{Viêt Nam}} |} |} == Stadoù hag o deus bet un "dollar" da voneiz == [[File:1932EthioBIrr.JPG|thumb|Etiopia, [[1932]]]] [[File:Confederate 5 and 100 Dollars.jpg|thumb|''Confederate States dollars'']] {| class="wikitable sortable" |- ! Stad !! Staliadur !! Distaliadur !! Evezhiadennoù |- valign="top" | {{Ethiopia}} || [[1945]] || 1976 || ''Thaler'' a oa moullet war ar bihedoù e-kichen ar skrid [[saoznek]]. Rannet e oa etre 100 ''santim'' (diwar ar [[galleg]] ''centime''. E 1976 e voe ''birr'' anv ofisiel moneiz ar Stad. |- valign="top" | {{Malaysia}} || 1967 || [[1975]] || D'an 12 a vie Even 1967 ec'h erlerc'hias an dollar malaysian ouzh dollar Malaya ha Borneo vreizhveuriat. ''Ringgit'' eo anv ofisiel moneiz ar Stad abaoe 1975. |- valign="top" | {{Sierra Leone}} || [[1791]] || [[1805]] || Rannet e oa dollar Sierra Leone etre 100 ''cents'' ; digemm e chome e dalvoudegezh e-keñver al lur sterling : 1 dollar = 4,16 ''[[shilling]]''. |- | {{Spagn}} || [[1497]] || [[1868]] || |- | {{Sri Lanka}} || [[1815]] || [[1828]] || ''Rixdollar Ceylon'' e oa moneiz ''British Ceylon'' e deroù an {{XIXvet kantved}}. |- valign="top" | {{Stadoù Kengevreet Amerika}} || [[1861]] || 1865 || ''Confederate States dollar'' (C$), staliet adalek miz Meurzh 1861. |- valign="top" | {{Rhodesia}} || 1970 || [[1980]] || E 1970 ec'h erlerc'hias an dolla rhodesian ouzh al lur sterling rhodesian, hag ar moneiz ofisiel e voe betek krouidigezh Zimbawe e 1980. |- valign="top" | {{Texas}} || 1839 || [[1840]] || Ur Stad anvet ''Republic of Texas'' a voe eus an 2 a viz Meurzh [[1836]] betek an 19 a viz C'hwevrer [[1846]] ; dollaroù Texas a voe embannet adalek miz Genver 1839 betek miz Gwengolo 1840. |- valign="top" | {{Zimbabwe}} || 1980 || [[2009]] || "Dollar Zimbabwe" a voe anv ofisiel pevar moneiz er Stad etre 1980 hag an 12 a viz Ebrel 2009. Un dollar all a voe implijet adalek [[2019]] betek [[2024]]. Ar ''Zimbabwe Gold'' (ZWG), "Aour Zimbabwe eo ar moneiz ''[[de jure]]'' ; an dollar stadunanat (USD) hag ar ''rand'' suafrikat (ZAR) eo ar re ''[[de facto]]'', a-douez moneiz all (dollar aostralian, lur sterling, ''pula'' [[Botswana]], ''roupi'' [[India]], ''yen'' [[Japan]] ha ''yuan'' Sina). |} == Levrlennadur == * {{en}} Cross, Bill. ''Dollar Default – How the Federal Reserve and the Government Betrayed Your Trust''. Scotts Valley, California : CreateSpace Independent Publishing Platform, 2012 {{ISBN|978-1-4752-6108-0}} * {{en}} Vries, Jan de & Woude, Ad wan der. ''The First Modern Economy – Success, Failure, and Perseverance of the Dutch Economy, 1500–1815''. Cambridge : Cambridge University Press, 1997 {{ISBN|978-0-521-57825-7}} * {{en}} Nussbaum, Arthur. ''A History of the Dollar''. New York : Columbia University Press, 1957, p. 56 {{ISBN|978-0-231-02206-4}} * {{en}} Rabushka, Alvin. ''Taxation in Colonial America''. Princeton : Princeton University Press, 2010 {{ISBN|978-1-4008-2870-8}} == Liammoù diavaez == {{Commonscat}} * {{en}} Stein, Eliot : [http://www.bbc.com/travel/story/20200107-welcome-to-jchymov-the-czech-town-that-invented-the-dollar ''the Czech town that invented the dollar''], BBC, 15/11/2025. <small>Kavet : 01/05/2026.</small> * {{en}} [https://web.archive.org/web/20150504043744/http://observationdeck.io9.com/why-is-the-dollar-sign-a-letter-s-1683940575cite ''Why Is The Dollar Sign A Letter S?''], Observation Deck, 02/07/2015 <small>Kavet : 01/05/2026.</small> {{clr}} == Notennoù == {{Daveoù|bannoù=2}} [[Rummad:Dollar| ]] nw8d7cri6ig7s3o97b6js1io7z4o6db 0 17232 2189655 1700700 2026-05-01T19:34:14Z Dakbzh 58931 + Astenn ha kempenn. 2189655 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Oldřich Duras.JPG|140px|right|Oldřich Duras e 1909.]] '''Oldřich Duras''' a zo bet ganet d'an [[30 Here|30 a viz Here]] [[1882]] e Pchery (kêriadenn [[Humny]]) e [[Bohemia]] ([[Tchekia]] a-vremañ) ha marvet d'ar [[5 Genver|5 a viz Genver]] [[1957]] e [[Praha]]. Ur c'hoarier [[echedoù]] [[Tchekia|tchek]] e oa. Anvet e voe Mestr Meur Etrebroadel (GM) e 1950. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=10244 E bartiennoù e Chessgames] {{DEFAULTSORT:Duras, Oldřich}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1882]] [[Rummad:Marvioù 1957]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù tchek]] akotph62mnd9pv53vge34c0z38dfsem 0 27507 2189650 2150985 2026-05-01T19:24:29Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2189650 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:95%;" |- ! colspan="2" align="center" bgcolor="#EFEFEF" |Kumun en {{Izelvroioù}} |- align="center" ! {{Infobox/Titl|Utrecht||talbenn map|}} |- align="center" |colspan="2"| {| |-align="center" |width="125px"|[[Restr:Flag of Utrecht city.svg|90px|border]] |width="125px"|[[Restr:Utrecht gemeente wapen.svg|90px]] |-align="center" |width="125px"|[[Banniel]] |width="125px"|[[Ardamezouriezh|Ardamezioù]] |} |- |colspan="2"|<hr> |-align="center" |colspan="2"|[[Restr:Buurkerk en Domtoren.jpg|250px]]<hr> |- align="center" |colspan="2"|[[Restr:LocatieUtrecht.png|250px]]<br>Lec’hiadur e proviñs [[Utrecht]]<br>hag en [[Izelvroioù]]<hr> |- |[[Proviñs]] |{{Utrecht}} |- |Kod post |3500-3585 |- | Maer |Jan van Zaanen ([[VVD]]) |- | Gorread |99,32 km² |- |douar |95,67 km² |- |dour |3,64 km2 |- | Hed | 5° 7' 10" Reter |- | Led | 52° 05' 36" Norzh |- | Poblañs |300 030 <small>(12.01.2009)</small> |- align="center" | colspan="2"|Piramidenn hervez an oad <small>(01.2009)</small><br>[[Restr:Bevolkingspiramide 2008 - CBS gemeentecode 0344.svg|200px]] |- | Stankter |3068 ann./km² |- |colspan="2"|<hr> |- | Lec'hienn ar gumun |[https://web.archive.org/web/20110204030348/http://www.utrecht.nl/ www.utrecht.nl/] |- |} '''Utrecht''' (distagadur [[nederlandeg|nederlandek]] /ˈytrɛxt/) zo ur gêr e-kreiz an [[Izelvroioù]], kêr-benn [[Utrecht (proviñs)|proviñs Utrecht]]. Unan eus kêrioù pobletañ an Izelvroioù eo (270 243 a annezidi e 2004). E [[1579]] e voe sinet eno un emglev anvet [[Unaniezh Utrecht]] (''Unie van Utrecht'' e [[nederlandeg]]) etre dileuridi eus seizh proviñs d’o unaniñ a-enep galloud [[Spagn]]. Sellout a reer an emglev-se evel diazez [[Republik ar Seizh Izelvro Unanet]]. E [[1713]] e voe sinet eno [[Feur-emglev Utrecht]], a lakaas fin da [[Brezel Hêrezh Spagn|Vrezel Hêrezh Spagn]]. E [[1843]] e voe digoret ul linenn [[hent-houarn]] etre Utrecht hag [[Amsterdam]], hag abaoe emañ Utrecht e-kreiz rouedad al linennoù hent-houarn en Izelvroioù. Eno emañ burevioù kreiz ar gompagnunezh hent-houarn [[Nederlandse Spoorwegen]]. == Liammoù diavaez == {{commons|Utrecht (city)|Utrecht (kêr)}} * [https://web.archive.org/web/20170314142254/http://www.utrechtyourway.com/ Touristerezh] {{Proviñs Utrecht}} {{Porched Izelvroioù}} [[Rummad:Kêrioù an Izelvroioù]] [[Rummad:Kumunioù Utrecht]] 886yyikkxzko52uvirdif5or61hs7dj 0 42742 2189618 2124863 2026-05-01T16:32:08Z Kestenn 14086 2189618 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{LabourAChom}} [[Restr:F-15I-flyby-02.jpg|thumb|Un nijerez McDonnell Douglas F-15I]] Un '''nijerez''' (liester ''nijerezioù''), pe ur '''c'harr-nij''', hervez an termenadur degemeret gant an <abbr title=" Organisation de l'Aviation Civile Internationale">OACI</abbr>, zo un [[aerlestr]] pounneroc'h eget an [[aer]] ha kaset da loc'hañ ha da zibradañ gant ur [[keflusker|c'heflusker]] (ma n'eus keflusker ebet ez eo ur [[Plaver (nijerez)|blaverez]]). Ar [[kemporzh|c'hemporzh]] en aer a zeu eus an [[ersav aerwezhel|ersavioù aerwezhel]] a c'hoarvez war gorreoù difiñv e-kerzh an [[nijadenn]]. Ne gomzer ket "nijerez" pa zeu ar c'hemporzh eus un [[ardivink]] fiñvadus evel ur [[biñs-tro|viñs-tro]], rak ur [[biñsaskell|viñsaskell]] eo an ardivink en degouezh-se. Ma vez lakaet ouzh an nijerez un ardivink evit pradañ war an dour e teu an nijerez da vezañ un [[dournijerez]]. == Istor == [[Restr:LeBris1868.jpg|thumb|Jean-Marie Le Bris war e nijerez Albatros II, luc'hskeudennet gant [[Nadar]] e 1868.]] [[Restr:First flight2.jpg|thumb|Nijadenn gentañ un nijerez gant ur c'heflusker, ar [[Wright Flyer]], d'an 17 a viz Kerzu 1903.]] Savet e voe ur blaverez gant an ijinour saoz [[George Cayley]] e [[1853]], met gant [[Jean-Marie Le Bris]] eo e voe graet nijadenn gentañ un nijerez e [[1856]], da lavaret eo nijadenn un aerlestr erlusket gant un nerzh rak sachet e oa e garr-nij ''L'Albatros artificiel'' gant ur penn-kezeg a zaoulamme war un draezhenn.<br>Evit kontañ nijadennoù an nijer breizhat eo e voe implijet ar ger ''avion'' evit ar wech kentañ gant ar c'hazetenner [[Gabriel de La Landelle]] en e levr ''Aviation ou navigation aérienne sans ballon'' e [[1863]]<ref>{{fr}} [http://www.bretagne-aviation.fr/Pionniers/page%20landelle.htm ''Bretagne-Aviation'']</ref>. Kalz diaraogerien en nijerezh all a glaskas dibradañ o flaverezioù evel an Alaman [[Otto Lilienthal]] etre [[1867]] ha [[1896]]. Aerlistri gant ur [[mekanik dre vurezh]] a voe savet gant an ijinadenner gall [[Clément Ader]] adalek [[1890]] hag an ijiner saoz-ha-stadunanat [[Hiram Maxim]] e [[1894]], met ne zibradas ket o ijnadennoù pe neuze nebeutoc'h eget 20&nbsp;cm a-us al leur.<br>Nijadenn ar [[breudeur Wright|vreudeur Wright]] er Stadoù-Unanet e [[1903]] e voe an nijadenn gentañ gwiriekaet gant ar Gevread Aerlestrel Etrebroadel. Awenet e oant bet gant labour Otto Lilienthal dreist-holl. War wellaat a reas ar c'hirri-nij e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]] ha goude. Ar Vreizhveuriz [[John Alcock]] hag [[Arthur Whitten Brown]] a reas an nijadenn dreuzatlantel diarsav gentañ e [[1919]]. Nijerezioù a voe en holl emgannoù bras an [[Eil Brezel-bed]]. Un elfenn bennañ eus ar strategiezh a voe evit ar [[Blitzkrieg]] alaman, [[Emgann Breizh-Veur]], [[Brezel ar Meurvor Habask]] hag ar brezel argadiñ war [[kevandir]] [[Europa]], kenkoulz war Talbenn ar C'hornôg ha [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|Talbenn ar Reter]]. Ar [[flistrell]] gentañ, da lavaret eo un nijerez gant ur [[keflusker dre zazloc'h|c'heflusker dre zazloc'h]], a voe an [[Heinkel He 178]] alaman e [[1939]] hag an hini gentañ da emgann el [[Luftwaffe]] e voe an [[Messerschmitt Me 262]] e [[1943]]. E miz Here [[1947]] e voe tizhet [[moger ar son]] gant ur flistrell evit ar wech kentañ gant ar [[Bell X-1]]. An [[de Havilland Comet]] e voe ar flistrell genwerzhel gentañ, e [[1952]]. Ar [[Boeing 747]] e voe an nijerez treizhidi vrasañ eus [[1970]] betek [[2005]], ar bloaz ma'z erruas an [[Airbus A380]]. == Notennoù == {{Daveoù}} {{Porched an treuzdougerezh}} [[Rummad:Aerlistri]] [[Rummad:Nijerezioù]] g76rebv6vpu4ym7rpo3zqffdxq2j1w7 0 50835 2189638 2109868 2026-05-01T19:01:01Z Kestenn 14086 2189638 wikitext text/x-wiki {{Neptuekaat}} '''GDE''', pe [[Guy Dauphin Environnement]], zo ur gompagnunezh c'hall, diazezet e [[Normandi]], e-kichen [[Caen]], a ra war-dro prenañ lastez greantel ha kuzhat anezho en douar. Mesket e vez ganto lastez a bep seurt evel evit kuzhat o gwir natur. Douaroù o deus prenet e meur a lec'h evit ober o labour sioul. ==Breizh== E [[Breizh]] o deus prenet 330 devezh-arat e [[Plourae]] da verniañ lastez dañjerus . Daoust da enebiezh tud ar vro e c'hallfe ar prefed reiñ e aotre d'ar gompagnunezh. Raktresoù all zo gant ar gompagnunezh e Breizh, e [[Gwenvenez]] ha lec'hioù all. ==Mell-droad== Arc'hantet eo ar skipailh [[Stade Malherbe Caen Calvados Basse-Normandie]] gant GDE. ==Liammoù diavaez== *Labour GDE e Normandi ha keleier diwar-benn al lastez dañjerus diskoachet a lenner amañ: [[http://www.npcb.info/]] *Manifestadegoù zo bet haskeudennoù a weler amañ: [[http://www.agencebretagnepresse.com/fetch.php?id=13290]] *Ur [[film]] diwar-benn raktres ar GDE, embannet d'ar 17 a viz Mae 2008 gant [[Frañs 3 Breizh]], a c'haller gwelout amañ: [[http://morbihan.unblog.fr/2008/09/23/projet-de-decharge-pour-enfoissement-de-dechets-industrielles-a-plouray-56/]] *[http://www.agencebretagnepresse.com/fetch.php?id=20585 Jean Kergrist o tiskuliañ labour ar gompagnunezh evit an endro] *[http://www.abp-tv.com/index.php?video_id=1344&play=go Gilles Huet diwar-benn raktresoù ar GDE e Breizh] *[http://www.agencebretagnepresse.com/fetch.php?id=13551 GDE e Gwenvenez]] [[Rummad:saotradur]] [[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1965]] 327wigg64cp8uwequ6w8q0lkdzikzj4 0 64491 2189682 2055957 2026-05-01T20:16:24Z Kestenn 14086 Tennet al lodenn war Vespa velutina (krouet ur pennad) 2189682 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen |C'hwiliorez| Frelon europeen.jpg}} {{Taxobox Phylum | Arthropoda}} {{Taxobox Classis | Insecta}} {{Taxobox Ordo | Hymenoptera}} {{Taxobox Familia | Vespidae }} {{Taxobox Genus | Vespa}} {{Taxobox Anv skiantel |Vespa crabro| [[Linnaeus]], [[1761]] }} {{Taxobox Echu}} Ar '''c'hwiliorez''', pe '''gwespedenn-goad''', pe '''chifronell''', pe '''pennmarc'henn''' (''Vespa crabro'') zo un [[amprevan]] brasoc'h eget ar [[gwesped]]. Gallout a ra ar parezed tizhout 40 mm. Divorfilañ a ra ar [[rouanez (amprevaned)|rouanezed]] e kreiz miz Ebrel ha kregiñ a reont da sevel un [[neizh]] e toull ur wezenn pe en ur roc'h bennak. Gant ar [[micherourez (amprevaned)|micherourezed]] e vo kreñvaet ha brasaet an neizh graet gant paper diwar tammoù koad chaoket ha halo. Al [[larvenn|larvennoù]] a vev e kellouigoù ar [[ruskenn]]. Maget e vezont diwar boued ([[kelien]] pe larvennoù an aliesañ) chaoket gant ar micherourezed. Ar c'hwiliorezed a c'hell nijal noz ha deiz, dindan ar glav pe en avel zoken. Debriñ a reont kelien dreist-holl met ivez dourennoù sukret. E penn-kentañ ar goañv ec'h ayo ar parezed frouezhusaet da gouskediñ pa varvo ar pared hag ar micherourezed. [[Rummad:Himenoptered]] 1hzbmps3ct9er4cnhobw73m1imshg1v 2189683 2189682 2026-05-01T20:17:14Z Kestenn 14086 2189683 wikitext text/x-wiki {{Pennad zo|C'hwiliorez Azia}} {{Taxobox Loen |C'hwiliorez| Frelon europeen.jpg}} {{Taxobox Phylum | Arthropoda}} {{Taxobox Classis | Insecta}} {{Taxobox Ordo | Hymenoptera}} {{Taxobox Familia | Vespidae }} {{Taxobox Genus | Vespa}} {{Taxobox Anv skiantel |Vespa crabro| [[Linnaeus]], [[1761]] }} {{Taxobox Echu}} Ar '''c'hwiliorez''', pe '''gwespedenn-goad''', pe '''chifronell''', pe '''pennmarc'henn''' (''Vespa crabro'') zo un [[amprevan]] brasoc'h eget ar [[gwesped]]. Gallout a ra ar parezed tizhout 40 mm. Divorfilañ a ra ar [[rouanez (amprevaned)|rouanezed]] e kreiz miz Ebrel ha kregiñ a reont da sevel un [[neizh]] e toull ur wezenn pe en ur roc'h bennak. Gant ar [[micherourez (amprevaned)|micherourezed]] e vo kreñvaet ha brasaet an neizh graet gant paper diwar tammoù koad chaoket ha halo. Al [[larvenn|larvennoù]] a vev e kellouigoù ar [[ruskenn]]. Maget e vezont diwar boued ([[kelien]] pe larvennoù an aliesañ) chaoket gant ar micherourezed. Ar c'hwiliorezed a c'hell nijal noz ha deiz, dindan ar glav pe en avel zoken. Debriñ a reont kelien dreist-holl met ivez dourennoù sukret. E penn-kentañ ar goañv ec'h ayo ar parezed frouezhusaet da gouskediñ pa varvo ar pared hag ar micherourezed. [[Rummad:Himenoptered]] sxm4knsw7gyzf0utzkt5ew866n35pop 0 66305 2189685 2188391 2026-05-01T20:26:56Z Surajr7 89979 2189685 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Skeudenn:Kirchner 1919 portrait.jpg|thumb|right|250px|Ernst Ludwig Kirchner : emboltred, 1919]] '''Ernst Ludwig Kirchner''' ([[6 a viz Mae]] [[1880]] en [[Aschaffenburg]] - [[15 a viz Even]] [[1938]] e [[Frauenkirch]]) a oa ul livour hag un engraver [[eztaolouriezh|eztaolour]] [[Alamagn|alaman]], hag unan eus krouerien [[Die Brücke]], ur strollad a-bouez e-touez diaraogerien an eztaolouriezh en {{XXvet}} kantved. Emouestlañ a reas en arme da vare ar [[Brezel-bed kentañ]], met buan e voe disoudardet abalamour d'un diwaskadenn. E [[1933]] e voe lakaet e oberennoù da arz disteraet gant an nazied hag e [[1937]] e voe gwerzhet pe distrujet ouzhpenn 600 oberenn savet gantañ. En em lazhañ a reas e [[1938]]. == Buhez hag oberenn == Ernst Ludwig Kirchner a voe ganet e [[Aschaffenburg]] e [[Bavaria]].<ref name=bruckemuseumkirchner>[http://www.bruecke-museum.de/englkirchner.htm "Ernst Ludwig Kirchner"], Brucke Museum.</ref> E [[1901]] e stagas gant studiañ an arkitektouriezh er ''Königliche Technische Hochschule'' (skol-veur an deknologiezh) e [[Dresden]]. Ouzhpenn an arkitektouriezh e veze desket an tresañ, ar perspektiverezh hag istor an arzoù<ref>[http://www.ingentaconnect.com/content/bpl/ahis/1997/00000020/00000001/art00004 "The Student Years of the Brücke and their Teachers"], ingentaconnect.com (abstract of book by Peter Lasko), in ''Art History'', Volume 20, Number 1, miz Meurzh 1997, pp. 61-99.</ref> Eno e teuas da vezañ mignon da [[Fritz Bleyl]].<ref name=bruckemuseumbleyl>[http://www.bruecke-museum.de/englbleyl.htm "Fritz Bleyl (1880-1966)"], Brücke Museum.</ref> Divizout a raent war an arzoù hag e studient ivez an natur.<ref name=bruckemuseumbleyl/> Boutin e oa o mennozhioù war veur a dachenn.<ref name=ra>[https://web.archive.org/web/20070926234509/http://static.royalacademy.org.uk/files/kirchner-student-guide-13.pdf "Kirchner - Expressionism and the city"], Royal Academy, 2003.</ref>. Kirchner a gendalc'has da studiañ e [[München]] e [[1903]]-[[1904]], hag e tistroas da [[Dresden]] e [[1905]] a-benn kaout e ziplom.<ref name=bruckemuseumkirchner/> [[Skeudenn:Kirchner 1909 Marzella.jpg|thumb|left|''Marzella'' (1909-10)]] E [[1905]] e voe savet [[Die Brücke]] (ar pont) gant Kirchner, Bleyl ha daou studier all : [[Karl Schmidt-Rottluff]] hag [[Erich Heckel]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> Fellout a rae dezho mont dreist d'an arz akademiek hengounel ha kavout un doare nevez da ezteurel hag a vefe evel ur pont etre an amzer-dremenet hag an amzer-vremañ (sed orin an anv).<ref name=ra/> Dedennet e oant gant arzourien an amzer-dremenet evel [[Albrecht Dürer]], [[Matthias Grünewald]] ha [[Lucas Cranach gozh]], koulz ha gant luskadoù rakward etrebroadel o amzer.<ref name=ra/> Da ziskouez o liamm ouzh arz hengounel [[Alamagn]] e stagjont en-dro gant teknikoù kozh evel ar c'hoadengraviñ.<ref name=ra/> Bras e voe levezon ''Die Brücke'' war red istor an arzoù en {{XXvet}} kantved, ha diwarnañ e tiwanas an [[eztaolouriezh]].<ref name=bruckemuseumbrucke>[http://www.bruecke-museum.de/englbleyl.htm "The Artists' Association 'Brücke'"], Brücke Museum.</ref> Bodet e veze ar strollad e stal-labour Kirchner, hag a oa bet ur gigerezh a-raok. Stal-labour Kirchner a zeuas da vezañ ul lec'h ma veze diskaret ar boazioù sokial : darempredoù-korf dibad a veze, hag alies e veze an dud en o noazh.<ref name=ra/> Aozet e veze prantadoù tresañ tud en o noazh ma kemere perzh holl izili ar strollad. N'eo ket patromoù a-vicher a zeue, met tud a anavezent : an drummded eo a glaskent.<ref name=ra/> Bleyl a venegas ur plac'h 15 vloaz anvet Isabella, hag a oa amezegez dezho evel "un den buhezek, laouen ha korfet-brav, hep an distummadurioù degaset gant giz ar gwiskañ rokedennoù. Klotañ a rae mat-tre gant hon ezhommoù arzel."<ref name=simmons>Simmons, Sherwin. [https://web.archive.org/web/20090208043619/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0422/is_1_82/ai_63910537/pg_1 "Ernst Kirchner's Streetwalkers: Art, Luxury, and Immorality in Berlin, 1913-16"], ''The Art Bulletin'', miz Meurzh 2000, in findarticles.com.</ref> Savet e voe ur manifesto (savet gant Kirchner dreist-holl) gant ar strollad. Engravet e voe er c'hoad. Ennañ ec'h embannent e oa ur remziad nevez "a felle dezhañ bezañ dieub en e arz hag en e vuhez, distag diouzh an nerzhioù kozh ha diazezet."<ref name=ra/> E miz Gwengolo hag e miz Here [[1906]] e voe aozet diskouezadeg kentañ ar strollad e diskouezva K.F.M. Seifert and Co. e Dresden. Merc'hed en o noazh eo a oa an tem pennañ.<ref name=simmons/> E [[1906]] e kejas ouzh Doris Große, hag a voe e batrom karetañ betek [[1911]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> Etre [[1907]] ha [[1911]] e kasas e hañvezhioù e lennoù [[Moritzburg]] ha war enezenn [[Fehmarn]] (ma tistroas betek [[1914]]) gant izili all ''Die Brücke''. Merc'hed en o noazh en natur eo ar pezh a livas d'ar mare-se.<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1911]] e tilojas da v[[Berlin]], ma savas ur skol-arzoù prevez anvet MIUM-Institut, asambles gant [[Max Pechstein]]. Fellout a rae dezho aozañ ar "Moderner Unterricht im Malen" (kelenn modern an arzoù). Ne rejont ket berzh ha serret e voe ar skol bloaz goude. D'ar mare-se e krogas Kirchner da zaremprediñ Erna Schilling. Betek fin e vuhez e padas an darempred.<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1913]] e skrivas ''Chronik der Brücke'' ha da-heul e voe divodet ar strollad. D'ar mare-se e voe aozet e ziskouezadeg hiniennel kentañ e mirdi Folkwang en [[Essen]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> E-pad an daou vloavezh da-heul e livas ur rummad taolennoù diwar-benn tem ar "Großstadtbilder" (skeudennoù meurgêrioù) ma tiskouez straedoù Berlin,<ref name=bruckemuseumkirchner/> ha ma lakae gisti da duennoù pennañ. [[Skeudenn:Kirchner 1915 Studio.jpg|thumb|left|Stal-labour Kirchner e Berlin e 1915]] E miz Gwengolo [[1914]] ec'h emouestlas en arme met un diwaskadenn a reas ha disoudardet e voe. E-pad daou vloaz e tiskuizhas e sanatoriomoù e [[Taunus]] hag e [[Davos]], e [[Suis]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> [[Skeudenn:Kirchner - Self Portrait as a Soldier (1915).jpg|thumb|''Emboltred e soudard'' (1915)]] En un emboltred savet e [[1915]] en em ziskouezas gant un dorn troc'het, ar pezh ne c'hoarvezas biskoazh dezhañ. E [[1918]] en em stalias e un atant e Davos, ha diwar ar mare-se e livas dreist-holl gweledvaoù menezioù.<ref name=bruckemuseumkirchner/> War gresk ez eas e vrud ha meur a ziskouezadeg ma weled e oberennoù a voe aozet en [[Alamagn]] hag e [[Suis]] e [[1920]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1923]] e tilojas da Frauenkirch-Wildboden.<ref name=bruckemuseumkirchner/> Un diskouezadeg vras a voe aozet e [[Basel]] ha da-heul e voe savet ar gevredigezh arzourien "Rot-Blau" gant al livourien suis [[Paul Camenisch]], [[Albert Müller]] ha [[Hermann Scherer]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> Kirchner a zeas da Alamagn evit ar wech diwezhañ e [[1925]]-[[1926]]. A-hed ar bloavezhioù 1920 ez eas e vrud war gresk : ul levr ha lodenn gentañ holl e oberenn dreset a voe embannet e [[1926]], goulennet e voe gantañ sevel ur murlivadur da lakaat e mirdi Folkwang e [[1927]], hag e kemeras perzh e diskouezadeg daouvloaziek Venezia e [[1928]]. E [[1931]] e voe degemeret en Akademiezh arzoù Prusia.<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1933]] e voe lakaet Kirchner da "arzour disteraet" gant an Nazied ha goulennet e voe gantañ dilezel an Akademiezh. E [[1937]] e voe lemet ouzhpenn 600 oberenn savet gantañ diouzh mirdioù Alamagn, ha gwerzhet pe distrujet e voent.<ref name=nga>[https://web.archive.org/web/20081005104723/http://www.nga.gov/cgi-bin/pbio?16900 "Ernst Ludwig Kirchner"], National Gallery of Art, USA.</ref> Gwall skoet voe gant an afer-se ha gant aloubiñ Aostri gant an Nazied, hag en em lazhas e [[1938]].<ref name=nga/> == Er Stadoù-Unanet == [[Skeudenn:Kirchner autograph.png|thumb|Sinadur Kirchner]] Diskouezadeg kentañ Kirchner er [[Stadoù-Unanet]] e voe aozet en [[Armory Show]] e [[1913]].<ref name=nga/> Ken abred hag e [[1921]] e voe prenet e oberennoù gant mirourien mirdioù amerikan.<ref name=nga/> E [[1937]] e voe gouestlet un diskouezadeg dezhañ e ''Detroit Institute of Arts''.<ref name=nga/> E [[1992]] hag e [[2003]] e voe aozet diskouezadegoù en ''National Gallery of Art'' e [[Washington]].<ref name=nga/> E miz Du 2006 e voe gwerzhet e daolenn anvet ''Berlin'' (1913) da $38 gant [[Christie's]]<ref>German Artworks Soar Above Estimates ARTINFO 14 a viz Even, 2007 http://www.artinfo.com/news/story/25242/german-artworks-soar-above-estimates/</ref> Un diskouezadeg vras a voe aozet ivez er [[Museum of Modern Art|MomA]] e [[New York]] etre an [[3 a viz Eost]] hag an [[10 a viz Du]] [[2008]]<ref>Buruma, "Desire in Berlin," p. 19.</ref>. == Oberennoù == <gallery perrow="5"> Kirchner - Portrait of Dodo (Seated Lady) 1910.jpg|''Maouez en he c'hoazez'', 1907 Ernst Ludwig Kirchner - Tavern.jpg|''Tavarn'', 1909 Ernst Ludwig Kirchner Spielende nackte Menschen 1910-1.jpg|''Tud en o noazh o c'hoari'', 1910 Ernst Ludwig Kirchner - Portrait of a Woman - 26-1992 - Saint Louis Art Museum.jpg|''Poltred ur vaouez'', 1911 Ernst Ludwig Kirchner - Nollendorfplatz.jpg|''Nollendorfplatz'', 1912 Kirchner - Bildnis Dr Alfred Döblin.jpg| ''Poltred Alfred Döblin'', 1912 Kirchner Berlin Street Scene 1913.jpg|''Straed e Berlin'', 1913 Kirchner 1913 Street, Berlin.jpg|''Straed, Berlin'' (1913) Ernst Ludwig Kirchner - Potsdamer Platz.jpg|''Potsdamer Platz'', 1914 Kirchner - Tanzschule (Ballettszene), 1914, 13350.jpg| ''Ar skol-dañs'' , 1914 Ernst Ludwig Kirchner - Brandenburger Tor.jpg|''Brandenburger Tor'', 1915 Ernst Ludwig Kirchner - La Tour rouge.jpg|''An Tour ruz'', 1915 Ernst Ludwig Kirchner Selbstbildnis als Kranker 1918-1.jpg|''Emboltred e klañvour a<br />Sick Person, 1918 Ernst Ludwig Kirchner Zwei Brüder M. (Mardersteig) 1921-1.jpg|''Daou vreur'', 1921 Ernst Ludwig Kirchner - View of Basel and the Rhine.jpg|''Gwel eus Basel hag ar Roen'', 1921 </gallery> == Notennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == {{Commons|category:Ernst Ludwig Kirchner}} * [https://web.archive.org/web/20090418015205/http://www.kirchnermuseum.ch/45803.html Mirdi Kirchner, Davos] * [https://web.archive.org/web/20110421073857/http://www.ernstludwigkirchner.com/ ernstludwigkirchner.com] * [http://www.flickr.com/photos/27903472@N07/3553241207/ ''The Junkerboden under Snow'', in "Your City at the Thysssen", ur raktres gant Mirdi Thyssen war Flickr] * [http://www.boheme-magazine.net/php/modules.php?name=News&file=article&sid=761 An Eye on Art: ''Marcella''] * [https://web.archive.org/web/20100718055835/http://www.germanexpressionist.com/ Titouroù war Kirchner hag an eztaolouriezh en Alamagn] * [https://web.archive.org/web/20070927084513/http://www.augustana.ab.ca/files/group/612/5-%20Expressionism%20in%20Germany222.htm Eztaolourien Alamagn hag an arzourien gent] * Buruma, Ian. "[http://www.nybooks.com/articles/22116 Desire in Berlin]," NYRB, 4 a viz Kerzu 2008. Pennad diwar-benn an diskouezadeg er MOMA hag ar c'hatalog, ''Kirchner and the Berlin Street'' (2008), ISBN 0-87070-741-8 {{Die Brücke}} {{DEFAULTSORT:Kirchner, Ernst Ludwig}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1880]] [[Rummad:Marvioù 1938]] [[Rummad:Tud emlazhet]] [[Rummad:Eztaolouriezh]] [[Rummad:Livourien alaman]] [[Rummad:Engraverien alaman]] nk13o9w1eru3i0p9ol6qj0nqkuugyxn 2189687 2189685 2026-05-01T20:35:33Z Surajr7 89979 2189687 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Skeudenn:Kirchner 1919 portrait.jpg|thumb|right|250px|Ernst Ludwig Kirchner : emboltred, 1919]] '''Ernst Ludwig Kirchner''' ([[6 a viz Mae]] [[1880]] en [[Aschaffenburg]] - [[15 a viz Even]] [[1938]] e [[Frauenkirch]]) a oa ul livour hag un engraver [[eztaolouriezh|eztaolour]] [[Alamagn|alaman]], hag unan eus krouerien [[Die Brücke]], ur strollad a-bouez e-touez diaraogerien an eztaolouriezh en {{XXvet}} kantved. Emouestlañ a reas en arme da vare ar [[Brezel-bed kentañ]], met buan e voe disoudardet abalamour d'un diwaskadenn. E [[1933]] e voe lakaet e oberennoù da arz disteraet gant an nazied hag e [[1937]] e voe gwerzhet pe distrujet ouzhpenn 600 oberenn savet gantañ. En em lazhañ a reas e [[1938]]. == Buhez hag oberenn == Ernst Ludwig Kirchner a voe ganet e [[Aschaffenburg]] e [[Bavaria]].<ref name=bruckemuseumkirchner>[http://www.bruecke-museum.de/englkirchner.htm "Ernst Ludwig Kirchner"], Brucke Museum.</ref> E [[1901]] e stagas gant studiañ an arkitektouriezh er ''Königliche Technische Hochschule'' (skol-veur an deknologiezh) e [[Dresden]]. Ouzhpenn an arkitektouriezh e veze desket an tresañ, ar perspektiverezh hag istor an arzoù<ref>[http://www.ingentaconnect.com/content/bpl/ahis/1997/00000020/00000001/art00004 "The Student Years of the Brücke and their Teachers"], ingentaconnect.com (abstract of book by Peter Lasko), in ''Art History'', Volume 20, Number 1, miz Meurzh 1997, pp. 61-99.</ref> Eno e teuas da vezañ mignon da [[Fritz Bleyl]].<ref name=bruckemuseumbleyl>[http://www.bruecke-museum.de/englbleyl.htm "Fritz Bleyl (1880-1966)"], Brücke Museum.</ref> Divizout a raent war an arzoù hag e studient ivez an natur.<ref name=bruckemuseumbleyl/> Boutin e oa o mennozhioù war veur a dachenn.<ref name=ra>[https://web.archive.org/web/20070926234509/http://static.royalacademy.org.uk/files/kirchner-student-guide-13.pdf "Kirchner - Expressionism and the city"], Royal Academy, 2003.</ref>. Kirchner a gendalc'has da studiañ e [[München]] e [[1903]]-[[1904]], hag e tistroas da [[Dresden]] e [[1905]] a-benn kaout e ziplom.<ref name=bruckemuseumkirchner/> [[Skeudenn:Kirchner 1909 Marzella.jpg|thumb|left|''Marzella'' (1909-10)]] E [[1905]] e voe savet [[Die Brücke]] (ar pont) gant Kirchner, Bleyl ha daou studier all : [[Karl Schmidt-Rottluff]] hag [[Erich Heckel]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> Fellout a rae dezho mont dreist d'an arz akademiek hengounel ha kavout un doare nevez da ezteurel hag a vefe evel ur pont etre an amzer-dremenet hag an amzer-vremañ (sed orin an anv).<ref name=ra/> Dedennet e oant gant arzourien an amzer-dremenet evel [[Albrecht Dürer]], [[Matthias Grünewald]] ha [[Lucas Cranach gozh]], koulz ha gant luskadoù rakward etrebroadel o amzer.<ref name=ra/> Da ziskouez o liamm ouzh arz hengounel [[Alamagn]] e stagjont en-dro gant teknikoù kozh evel ar c'hoadengraviñ.<ref name=ra/> Bras e voe levezon ''Die Brücke'' war red istor an arzoù en {{XXvet}} kantved, ha diwarnañ e tiwanas an [[eztaolouriezh]].<ref name=bruckemuseumbrucke>[http://www.bruecke-museum.de/englbleyl.htm "The Artists' Association 'Brücke'"], Brücke Museum.</ref> Bodet e veze ar strollad e stal-labour Kirchner, hag a oa bet ur gigerezh a-raok. Stal-labour Kirchner a zeuas da vezañ ul lec'h ma veze diskaret ar boazioù sokial : darempredoù-korf dibad a veze, hag alies e veze an dud en o noazh.<ref name=ra/> Aozet e veze prantadoù tresañ tud en o noazh ma kemere perzh holl izili ar strollad. N'eo ket patromoù a-vicher a zeue, met tud a anavezent : an drummded eo a glaskent.<ref name=ra/> Bleyl a venegas ur plac'h 15 vloaz anvet Isabella, hag a oa amezegez dezho evel "un den buhezek, laouen ha korfet-brav, hep an distummadurioù degaset gant giz ar gwiskañ rokedennoù. Klotañ a rae mat-tre gant hon ezhommoù arzel."<ref name=simmons>Simmons, Sherwin. [https://web.archive.org/web/20090208043619/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0422/is_1_82/ai_63910537/pg_1 "Ernst Kirchner's Streetwalkers: Art, Luxury, and Immorality in Berlin, 1913-16"], ''The Art Bulletin'', miz Meurzh 2000, in findarticles.com.</ref> Savet e voe ur manifesto (savet gant Kirchner dreist-holl) gant ar strollad. Engravet e voe er c'hoad. Ennañ ec'h embannent e oa ur remziad nevez "a felle dezhañ bezañ dieub en e arz hag en e vuhez, distag diouzh an nerzhioù kozh ha diazezet."<ref name=ra/> E miz Gwengolo hag e miz Here [[1906]] e voe aozet diskouezadeg kentañ ar strollad e diskouezva K.F.M. Seifert and Co. e Dresden. Merc'hed en o noazh eo a oa an tem pennañ.<ref name=simmons/> E [[1906]] e kejas ouzh Doris Große, hag a voe e batrom karetañ betek [[1911]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> Etre [[1907]] ha [[1911]] e kasas e hañvezhioù e lennoù [[Moritzburg]] ha war enezenn [[Fehmarn]] (ma tistroas betek [[1914]]) gant izili all ''Die Brücke''. Merc'hed en o noazh en natur eo ar pezh a livas d'ar mare-se.<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1911]] e tilojas da v[[Berlin]], ma savas ur skol-arzoù prevez anvet MIUM-Institut, asambles gant [[Max Pechstein]]. Fellout a rae dezho aozañ ar "Moderner Unterricht im Malen" (kelenn modern an arzoù). Ne rejont ket berzh ha serret e voe ar skol bloaz goude. D'ar mare-se e krogas Kirchner da zaremprediñ Erna Schilling. Betek fin e vuhez e padas an darempred.<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1913]] e skrivas ''Chronik der Brücke'' ha da-heul e voe divodet ar strollad. D'ar mare-se e voe aozet e ziskouezadeg hiniennel kentañ e mirdi Folkwang en [[Essen]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> E-pad an daou vloavezh da-heul e livas ur rummad taolennoù diwar-benn tem ar "Großstadtbilder" (skeudennoù meurgêrioù) ma tiskouez straedoù Berlin,<ref name=bruckemuseumkirchner/> ha ma lakae gisti da duennoù pennañ. [[Skeudenn:Kirchner 1915 Studio.jpg|thumb|left|Stal-labour Kirchner e Berlin e 1915]] E miz Gwengolo [[1914]] ec'h emouestlas en arme met un diwaskadenn a reas ha disoudardet e voe. E-pad daou vloaz e tiskuizhas e sanatoriomoù e [[Taunus]] hag e [[Davos]], e [[Suis]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> [[Skeudenn:Kirchner - Self Portrait as a Soldier (1915).jpg|thumb|''Emboltred e soudard'' (1915)]] En un emboltred savet e [[1915]] en em ziskouezas gant un dorn troc'het, ar pezh ne c'hoarvezas biskoazh dezhañ. E [[1918]] en em stalias e un atant e Davos, ha diwar ar mare-se e livas dreist-holl gweledvaoù menezioù.<ref name=bruckemuseumkirchner/> War gresk ez eas e vrud ha meur a ziskouezadeg ma weled e oberennoù a voe aozet en [[Alamagn]] hag e [[Suis]] e [[1920]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1923]] e tilojas da Frauenkirch-Wildboden.<ref name=bruckemuseumkirchner/> Un diskouezadeg vras a voe aozet e [[Basel]] ha da-heul e voe savet ar gevredigezh arzourien "Rot-Blau" gant al livourien suis [[Paul Camenisch]], [[Albert Müller]] ha [[Hermann Scherer]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> Kirchner a zeas da Alamagn evit ar wech diwezhañ e [[1925]]-[[1926]]. A-hed ar bloavezhioù 1920 ez eas e vrud war gresk : ul levr ha lodenn gentañ holl e oberenn dreset a voe embannet e [[1926]], goulennet e voe gantañ sevel ur murlivadur da lakaat e mirdi Folkwang e [[1927]], hag e kemeras perzh e diskouezadeg daouvloaziek Venezia e [[1928]]. E [[1931]] e voe degemeret en Akademiezh arzoù Prusia.<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1933]] e voe lakaet Kirchner da "arzour disteraet" gant an Nazied ha goulennet e voe gantañ dilezel an Akademiezh. E [[1937]] e voe lemet ouzhpenn 600 oberenn savet gantañ diouzh mirdioù Alamagn, ha gwerzhet pe distrujet e voent.<ref name=nga>[https://web.archive.org/web/20081005104723/http://www.nga.gov/cgi-bin/pbio?16900 "Ernst Ludwig Kirchner"], National Gallery of Art, USA.</ref> Gwall skoet voe gant an afer-se ha gant aloubiñ Aostri gant an Nazied, hag en em lazhas e [[1938]].<ref name=nga/> == Er Stadoù-Unanet == [[Skeudenn:Kirchner autograph.png|thumb|Sinadur Kirchner]] Diskouezadeg kentañ Kirchner er [[Stadoù-Unanet]] e voe aozet en [[Armory Show]] e [[1913]].<ref name=nga/> Ken abred hag e [[1921]] e voe prenet e oberennoù gant mirourien mirdioù amerikan.<ref name=nga/> E [[1937]] e voe gouestlet un diskouezadeg dezhañ e ''Detroit Institute of Arts''.<ref name=nga/> E [[1992]] hag e [[2003]] e voe aozet diskouezadegoù en ''National Gallery of Art'' e [[Washington]].<ref name=nga/> E miz Du 2006 e voe gwerzhet e daolenn anvet ''Berlin'' (1913) da $38 gant [[Christie's]]<ref>German Artworks Soar Above Estimates ARTINFO 14 a viz Even, 2007 http://www.artinfo.com/news/story/25242/german-artworks-soar-above-estimates/</ref> Un diskouezadeg vras a voe aozet ivez er [[Museum of Modern Art|MomA]] e [[New York]] etre an [[3 a viz Eost]] hag an [[10 a viz Du]] [[2008]]<ref>Buruma, "Desire in Berlin," p. 19.</ref>. == Oberennoù == <gallery perrow="5"> Kirchner - Portrait of Dodo (Seated Lady) 1910.jpg|''Maouez en he c'hoazez'', 1907 Ernst Ludwig Kirchner - Tavern.jpg|''Tavarn'', 1909 Ernst Ludwig Kirchner Spielende nackte Menschen 1910-1.jpg|''Tud en o noazh o c'hoari'', 1910 Ernst Ludwig Kirchner - Portrait of a Woman - 26-1992 - Saint Louis Art Museum.jpg|''Poltred ur vaouez'', 1911 Ernst Ludwig Kirchner - Nollendorfplatz.jpg|''Nollendorfplatz'', 1912 Kirchner - Bildnis Dr Alfred Döblin.jpg| ''Poltred Alfred Döblin'', 1912 Kirchner Berlin Street Scene 1913.jpg|''Straed e Berlin'', 1913 Kirchner 1913 Street, Berlin.jpg|''Straed, Berlin'' (1913) Ernst Ludwig Kirchner - Potsdamer Platz (1914).jpg|''Potsdamer Platz'', 1914 Kirchner - Tanzschule (Ballettszene), 1914, 13350.jpg| ''Ar skol-dañs'' , 1914 Ernst Ludwig Kirchner - Brandenburger Tor.jpg|''Brandenburger Tor'', 1915 Ernst Ludwig Kirchner - La Tour rouge.jpg|''An Tour ruz'', 1915 Ernst Ludwig Kirchner Selbstbildnis als Kranker 1918-1.jpg|''Emboltred e klañvour a<br />Sick Person, 1918 Ernst Ludwig Kirchner Zwei Brüder M. (Mardersteig) 1921-1.jpg|''Daou vreur'', 1921 Ernst Ludwig Kirchner - View of Basel and the Rhine.jpg|''Gwel eus Basel hag ar Roen'', 1921 </gallery> == Notennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == {{Commons|category:Ernst Ludwig Kirchner}} * [https://web.archive.org/web/20090418015205/http://www.kirchnermuseum.ch/45803.html Mirdi Kirchner, Davos] * [https://web.archive.org/web/20110421073857/http://www.ernstludwigkirchner.com/ ernstludwigkirchner.com] * [http://www.flickr.com/photos/27903472@N07/3553241207/ ''The Junkerboden under Snow'', in "Your City at the Thysssen", ur raktres gant Mirdi Thyssen war Flickr] * [http://www.boheme-magazine.net/php/modules.php?name=News&file=article&sid=761 An Eye on Art: ''Marcella''] * [https://web.archive.org/web/20100718055835/http://www.germanexpressionist.com/ Titouroù war Kirchner hag an eztaolouriezh en Alamagn] * [https://web.archive.org/web/20070927084513/http://www.augustana.ab.ca/files/group/612/5-%20Expressionism%20in%20Germany222.htm Eztaolourien Alamagn hag an arzourien gent] * Buruma, Ian. "[http://www.nybooks.com/articles/22116 Desire in Berlin]," NYRB, 4 a viz Kerzu 2008. Pennad diwar-benn an diskouezadeg er MOMA hag ar c'hatalog, ''Kirchner and the Berlin Street'' (2008), ISBN 0-87070-741-8 {{Die Brücke}} {{DEFAULTSORT:Kirchner, Ernst Ludwig}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1880]] [[Rummad:Marvioù 1938]] [[Rummad:Tud emlazhet]] [[Rummad:Eztaolouriezh]] [[Rummad:Livourien alaman]] [[Rummad:Engraverien alaman]] ne33qkky4xqb28mrnu1130dmsupqqxq 0 76653 2189656 2163373 2026-05-01T19:34:21Z Kestenn 14086 2189656 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:2808 audi logo nuevo th 2.jpg|thumb|Logo Audi abaoe [[2009]]]] '''Audi''' zo ur [[kompagnunezh|gompagnunezh]] [[Alamagn|alaman]] a sav [[karr-tan|kirri-tan]] hag a zo bet krouet d'ar 16 a viz Gouere [[1909]] get August Horch. Un iskevredad ag ar c'hevredad [[Volkswagen AG]] eo. Anv ofisiel an embregerezh eo '''AUDI AG'''. En [[Ingolstadt]] e [[Bavaria]] emañ sez ar gompagnunezh. [[August Horch]] en deus savet ivez, a-raok Audi, ar merk ''Horch'', met diwezhatoc'h en deus staget anezho. Kement hag ''Auto Union Deutsche Industrie'' e talvez ''Audi'', da lavaret eo "strollad tangarrerezh Alamagn". Ur merk kirri-tan brudet eo Audi hiziv-an-deiz.<br /> Bep blez e vez gwerzhet un niver bras a girri-tan Audi, a-c'houde trizkved blezad da-heul get ar brasañ niver a girri-tan gwerzhet.<br /> Disklêriet e 100 bro er bed emañ ar merk Audi. Daoù iskevredad zo gete : ''"Automobili Lamborghini Holding S.p.A"'', lec'hiet e Sant'Agata Bolognese en [[Italia]], ha ''Quattro GmbH'' lec'hiet e [[Neckarsulm]] en Alamagn. == Istoer == === Orin === E-penn kentañ e oa ar gevredad A. Horch krouet e [[1889]]. Gwerzhet e veze mat gete, mes e 1909 e voe skarzhet ag e embregerezh dre ma ne oa ket a-du ar lodenn vrasañ ag ar verourien. Un nebeud micherourien a yeas kuit getañ ha sevel a rejont asembles get August Horch un embregerezh nevez anvet ''August Horch Automobil Werke'' e koulz ar memes blez. Savet e voe ar sez e Zwickau e [[Saks]], e-kichen an embregerezh ''A.Horch & Co. Motorwagen Werke'', e embregerezh kentañ.<br /> Kevezerezh a oa etre an div stal, hag a-benn ar fin e voe urzhiet da A. Horch gant al lez-varn kemmañ anv e embregerezh. Dont a reas da vezañ ''Audi Automobilwerke GmbH''. === Ur berzh === Muioc'h-muiañ e voe anavezet Audi dre ma oa kirri-tan efedus-tre evit ar redadegoù get ar c'heflusker "14/35 HP" savet etre 1912 ha 1921. Kalz a girri-tan savet a-ziàr hennezh o deus gounezet redadegoù.<br> Alies e veze A. Horch en embregerezh, neuze e oa ar gevredad é kreskiñ buan. Berzh bras a rae an embregerezh d'ar mare-se. Anavezet e oa A. Horch èl un ijinour ker brudet èl [[Ferdinand Porsche]], rak ur berzh teknikel a rae e girri-tan, a gemere perzh er redadegoù, hag abalamour ma oa-eñ ur gourdoner blenierion redadegoù. Etre [[1911]] ha [[1914]] e kemeras Audi perzh er redadeg hirbad ''Coupe des Alpes'', 2400 kilometrad a hirder, a c'hounezas e [[1912]], [[1913]] ha 1914. Àr-lec'h e voe ar [[Brezel-bed kentañ]], a redias Horch da sevel kirri-tan evit an treuzdougoù get ar patrom-karr "G 8/22 HP". A-benn ar fin e savas Audi kirri-tan bras ha ker-ruz. Dre-se e voe melloù kudennoù-arc'hant gant ar gompagnunezh e-kourz [[Enkadenn Veur]] [[1929]]. === Auto Union === [[Restr:Auto Union.svg|thumb|Logo an embregerezh [[Auto Union]]]] E [[1928]] e voe Audi adkemeret get an embregerezh DKW, ur saver kirri-tan bet krouet pell a oa. Daoust d'ar gompagnunezh Audi bout perc'hennet get DKW e c'houarnas he anv hep diskouez logo ar merk nevez.<br> Div gevredad arall a voe strollet gant DKW e 1932, Wanderer ha Horch. Er memes blez, evit derc'hel a-enep d'ar reolioù [[naziegezh|nazi]], en em strollas Audi, DKW, Horch ha Wanderer edan sin ar peder gwalenn c'hris arc'hant kroaziet evit sevel ar merk ''Auto Union'', gant e sez e [[Chemnitz]], e Saks bepred. Dre ma veze savet kirri-tan bras ha kaer get meur a gevredad all e savjont neuze kirri-tan marc'had-mat a-walc'h. === Adnevezadur === Àr-lerc'h an [[Eil brezel-bed]] e voe dispennet ''Auto Union'' hag e [[1964]] e voe adprenet labouradeg Ingoldstadt get Volkswagen ; dre-se e savas ar merk Audi en-dro, en ur c'houarn logo "Auto Union". A-benn ar fin e voe kavet ur berzh nevez dre an adprenadenn-se, ha prenet e voe ar merk ''NSU Motorenwerke'', saver kirri-tan ivez, e [[1969]]. Anvet e voe "Audi NSU" neuze. Kalz pelloc'h, e [[1998]] e voe adprenet ar merk italian ''Lamborghini'' ivez. Adkregiñ a reas Audi da fardañ kirri-tan sport ha ker a-walc'h. Kevezerez a reas d'ar merk alaman all [[Mercedes-Benz]]. E [[1985]] e teuas Audi da vout ''Audi AG''. Ur merk ruz zo edan ar gwalennoù gris adalek neuze. == Doareoù hervez ar gronologiezh == Etre krommelloù ez eo deiziad kentañ he lakadenn war ar marc'had. ;[[1910]] – [[1919]] [[Restr:Audi C 14 35 Alpensieger - front.jpg|thumb|350px|Audi Typ C Alpensieger ([[1912]])]] [[Restr:Audi 920.jpg|thumb|350px|Audi 920 ([[1938]])]] [[Restr:DKW-Audi-2.jpg|thumb|350px|DKW F102 ([[1963]]) hag Audi F103 ([[1969]])]] [[Restr:Audi 80 L 1978.jpg|thumb|350px|Audi 80 L ([[1978]])]] [[Restr:1991 Audi 100 (8855595850).jpg|thumb|350px|Audi 100 ([[1991]])]] * [[Audi Typ C Alpensieger]] (1912) ;[[1920]] –[[1929]] * [[Audi Typ E]] * [[Audi Typ D]] * [[Audi Typ M]] (1925) * [[Audi Typ R Imperator]] (1928) * [[Audi Zwickau]] (1929) ;[[1930]] –[[1939]] * [[Audi DKW F1]] (1931) * [[Audi-Front]] (1932) * [[Audi UW]] (1933) * [[Audi Front 225]] (1935) * [[Audi Horch 853]] (1936) * [[Audi 920]] (1938) * [[Auto Union Type D]] (1938) ;[[1950]] –[[1959]] * [[Audi Auto Union 1000]] (1957) * [[NSU-Fiat Weindberger]] (1958) * [[NSU Prinz|Audi NSU-Prinz]] (1958) * [[Audi DKW Junior]] (1959) ;[[1960]] – [[1969]] * [[Audi Super 90]] (1966) * [[NSU Ro80]] (1967) * [[Audi Super 75]] (1968) * [[Audi 60]] (1968) * [[Audi 100]] (1969) ;[[1970]] – [[1979]] * [[Audi 80]] (1972) * [[Audi 50]] (1974) * [[Audi 100]] Diaraok (1976) ;[[1980]] – [[1989]] * [[Audi Quattro]] (1980-1991) * [[Audi quattro Sport]] (1984-1985) * [[Audi 80]] (1981-1986) * [[Audi 100]] (1982) * [[Audi troc'het GT]] (1981-1988) * [[Audi 100]] Diaraok (1984) * [[Audi 200]] (1984) * [[Audi V8]] (1989-1994) * [[Audi troc'het]] (1988-1991) * [[Audi 80]] (fin 1986-1991) * [[Audi 90]] (1985-1986 ha goude 1986-1991) ;[[1990]] – [[1999]] * [[Audi 80]] (1992-1995) hag adanvet A4 da c'houde ** [[Audi S2]] (1991-1996) ** [[Audi RS2]] (1994-1995) ** [[Audi troc'het]] (1989-1996) ** [[Audi Kabrioled]] (1991-2000) * [[Audi 100]] (1991-1997) hag adanvet A6 da c'houde * [[Audi A6]] (1995) * [[Audi A8]] (1994) * [[Audi A4]] (1994) * [[Audi A3]] (1996) * [[Audi A6]] (1996) * [[Audi A2]] (1999) ;Bremañ <gallery caption="Rummad A3" mode="packed" heights="120px"> Audi A3 8P 1.9TDI 2.Facelift front.jpg|[[Audi A3]], 3 dor Audi A3 Sportback front 20080809.jpg|[[Audi A3]], 5 dor Audi A3-Cabriolet Front-view.JPG|[[Audi A3]] Kabriolet Audi S3.jpg|[[Audi S3]] </gallery> <gallery caption="Rummad A4" mode="packed" heights="120px"> Audi A4 Front-view.JPG|[[Audi A4]] Audi A4 B8 Avant front 20080620.jpg|[[Audi A4]] Diaraok Audi A4 B7 Cabriolet front.jpg|[[Audi A4]] Kabrioled Audi S4 B8 Front.jpg|[[Audi S4]] AudiS4 B7 Avant front.jpg|[[Audi S4]] Diaraok Audi S4 Cabriolet.jpg|[[Audi S4]] Kabrioled </gallery> <gallery caption="Rummad A5" mode="packed" heights="120px"> Audi A5 left.JPG|[[Audi A5]] AudiS five.jpg|[[Audi S5]] </gallery> <gallery caption="Rummad A6" mode="packed" heights="120px"> Audi A6 front 20071011.jpg|[[Audi A6]] Audi A6 C6 Avant Facelift front-1.JPG|[[Audi A6]] Diaraok AudiS6av.JPG|[[Audi S6]] 2007 Audi S6 Avant.JPG|[[Audi S6]] Diaraok Audi RS6 sedan typ4F world premiere front.jpg|[[Audi RS6]] Audi RS6-Avant Front-view.JPG|[[Audi RS6]] Diaraok </gallery> <gallery caption="Rummad A8" mode="packed" heights="120px"> Audi A8 quattro Facelift.JPG|[[Audi A8]] 2007 Audi A8 L.JPG|[[Audi A8]] Limousine Neckarsulm-AudiForum-Audi-A8-W12.jpg|[[Audi A8]] W12 Audi S8 front 20080303.jpg|[[Audi S8]] </gallery> <gallery caption="Rummad TT" mode="packed" heights="120px"> 2006 3.2 V6 S-Tronic Audi TT Mark 2.jpg|[[Audi TT]] Audi TT Roadster front 20080926.jpg|[[Audi TT Roadster]] Audi TTS Glutorange.JPG|[[Audi TT|Audi TT-S]] Auto Moto Show 2008 - Audi TTS.jpg|[[Audi TT roadster|Audi TT-S Roadster]] </gallery> <gallery caption="Rummadoù all" mode="packed" heights="120px"> 2007 Audi R8.jpg|[[Audi R8 (voiture de route)|Audi R8 V8]] AudiR8v10.jpg|[[Audi R8 (voiture de route)#Audi R8 V10|Audi R8 V10]] Audi Allroad-Mk2.JPG|[[Audi A6]] Allroad Quattro Audi Q5 front white Moscow autoshow 2008 27 08.jpg|[[Audi Q5]] Audi Q7 4 2 quattro IAA 2005.jpg|[[Audi Q7]] Audi Q7 V12 TDI.JPG|[[Audi Q7]] V12 TDi Quattro </gallery> {{Col-begin}} {{Col-3}} * [[Audi A1]] (2010) * [[Audi A4]] Allroad (2009) * [[Audi A5|A5 Cabriolet]] (2009) {{Col-3}} * [[Audi A5|Audi A5 Sportback]] (2009) * [[Audi A7]] (2009) * [[Audi Q3]] (2010) {{Col-3}} * [[Audi RS3]] (?) * [[Audi R4]] (2010) * [[Audi TT|Audi TT-RS]] (2009) {{Col-end}} [[Rummad:Saverien kirri]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1909]] [[Rummad:Volkswagen]] jtrkgbgbf9j4ep1ioqr9qcm98d6p0ir 0 81452 2189669 1953012 2026-05-01T19:44:56Z Kestenn 14086 2189669 wikitext text/x-wiki '''Rowohlt Verlag''' a zo ut ti-embann [[Alamagn|alaman]] diazezet e [[Reinbek]], [[Hamburg]] ha [[Berlin]]. Krouet eo bet e [[1908]] e [[Leipzig]] gant [[Ernst Rowohlt]]. Abaoe [[1982]] eo ur rann eus ''Verlagsgruppe Georg von Holtzbrinck''. == Skourroù Rowohlt == * Kindler * Rowohlt Berlin * Rowohlt Taschenbuch * Rowohlt Theater Verlag * Rowohlt * Wunderlich == Skrivagnerien o skridoù embannet gant Rowohlt (un dibab) == [[Nikolaj Aaron]], [[Paul Auster]], [[Simone de Beauvoir]], [[Wolfgang Borchert]], [[Albert Camus]], [[C. W. Ceram]], [[A. J. Cronin]], [[Janice Deaner]], [[Jeffrey Eugenides]], [[Hans Fallada]], [[Jonathan Franzen]], [[Max Goldt]], [[Suresh Guptara]] ha [[Jyoti Guptara]], [[Ernest Hemingway]], [[Felicitas Hoppe]], [[Siri Hustvedt]], [[Heinrich Eduard Jacob]], [[Elfriede Jelinek]], [[Daniel Kehlmann]], [[Imre Kertész]], [[Georg Klein]], [[Henry Miller]], [[Toni Morrison]], [[Robert Musil]], [[Vladimir Nabokov]], [[Péter Nádas]], [[John Dos Passos]], [[Harold Pinter]], [[Thomas Pynchon]], [[Uwe Reimer]], [[Philip Roth]], [[Peter Rühmkorf]], [[José Saramago]], [[Jean-Paul Sartre]], [[Kurt Tucholsky]], [[John Updike]], [[Ernst von Salomon]] == Liamm diavaez == * [http://www.rowohlt.de/ Lec'hienn ofisiel] [[Rummad:Embregerezhioù embann]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embannerien]] {{Porched Alamagn}} [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1908]] k3grrp8j4de13atq14ibr8pmu3boh4g 0 81453 2189678 2020100 2026-05-01T19:51:56Z Kestenn 14086 2189678 wikitext text/x-wiki '''Männerschwarm Verlag''' a zo un ti-embann [[Alamagn|alaman]] bet krouet e [[Hamburg]] e [[1992]] gant [[Joachim Bartholomae]] ha [[Detlef Grumbach]]. Levrioù faltazi ha re nann-falatzi a denn d'al [[LGBT]] eo a vez embannet gantañ. == Istor == Goude krouidigezh an embregerezh e voe embannet a bet seurt diwar-benn LGBT gantañ : levrioù arzel, bannoù-treset, ha magazinoù evel ''[[Invertito]]'', ''Edition Waldschlösschen'' ha ''Queer Lectures''. Abaoe [[2000]] ez eo ''Bibliothek rosa Winkel'' (krouet gant [[Wolfram Setz]]) ur skourr eus ''Männerschwarm Verlag''<ref>[https://web.archive.org/web/20100127033250/http://www.maennerschwarm.de/Verlag/htdocs/index.html Männerschwarm Verlag]</ref>. ==Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20100127033250/http://www.maennerschwarm.de/Verlag/htdocs/index.html Lec'hienn ofisiel Männerschwarm Verlag] == Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}} {{Porched Alamagn}} {{DEFAULTSORT:Mannerschwarm Verlag}} [[Rummad:Embregerezhioù embann]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1992]] eprug4hdly2vr7qkd1vbnwmnyxo9hi9 0 81473 2189668 1953017 2026-05-01T19:44:23Z Kestenn 14086 2189668 wikitext text/x-wiki '''Suhrkamp Verlag''' a zo un ti-embann [[Alamagn|alaman]] bet krouet e [[1950]] ha gwelet evel unan eus re bouezusañ en [[Europa]] a-fet lenngezezh uhel. E miz Genver [[2010]] e voe dilojet sez Suhrkamp eus [[Frankfurt am Main|Frankfurt]] da [[Berlin|Verlin]]. 140 implijiad a zo, hag ur c'hengreadur war-dro 40 milion a [[Euro|€]]. ==Penn-kentañ== Krouet e voe Suhrkamp gant [[Peter Suhrkamp]], hag a oa e penn [[S. Fischer Verlag]] abaoe [[1936]]. E [[1944]] e voe harzet Suhrkamp gant ar [[Gestapo]] ha kaset d'ur c'hamp diouennañ met dont a reas a-benn da dreuzvevañ. Da-heul ur c'hinnig graet dezhañ gant [[Hermann Hesse]] e kuitaas Fischer hag e krouas e di-embann e [[1950]]. Kalz skrivagnerien o oberennoù embannet gant Fischer a heulias anezhañ. E-touez ar skrivagnerien gentañ o oberennoù embannet gant Suhrkamp e voe Hesse, [[Rudolf Alexander Schröder]], [[Hermann Kasack]], [[T. S. Eliot]], [[George Bernard Shaw]] ha [[Bertolt Brecht]]. ==Mare Unseld == E [[1952]] e voe degemeret [[Siegfried Unseld]] en embregerezh. E [[1957]] e teuas da vezañ kenlodenner, hag embanner e [[1959]] goude marv Peter Suhrkamp. E penn Suhrkamp Verlag e chomas betek e varv e [[2002]]. Da vare Unseld e voe diazezet brud Suhrkamp war teir zachenn : lennegezh alamanek an 20{{vet}} kantved, lennegezh eus broioù all ha skiantoù mab-den. Brudet e voe ivez an doare modern ma veze kinniget al levrioù hag al albour war ar fontoù, kaset dreist-holl gant [[Willy Fleckhaus]]. ==Goude Unseld== Goude marv Unseld e savas diaesterioù e diabarzh an ti-embann. Hiziv an deiz ez eo e intañvez, Ulla Berkéwicz hec'h anv, a ra war-dro an ti-embann. Skrivagnerien vrudet embannet o oebrennoù gant Suhrkamp, evel [[Martin Walser]] da skouer, a zo aet kuit memestra. ==Skrivagnerien alamanek embannet o oberennoù gant Suhrkamp== [[Jurek Becker]], [[Jürgen Becker]], [[Thomas Bernhard]], [[Peter Bichsel]], [[Volker Braun]], [[Paul Celan]], [[Tankred Dorst]], [[Günter Eich]], [[Hans Magnus Enzensberger]], [[Max Frisch]], [[Durs Grünbein]], [[Norbert Gstrein]], [[Hans Ulrich Gumbrecht]], [[Peter Handke]], [[Wolfgang Hildesheimer]], [[Uwe Johnson]], [[Thomas Kling]], [[Wolfgang Koeppen]], [[Karl Krolow]], [[Andreas Maier]], [[Friederike Mayröcker]], [[Robert Menasse]], [[Adolf Muschg]], [[Paul Nizon]], [[Hans Erich Nossack]], [[Ernst Penzoldt]], [[Doron Rabinovici]], [[Nelly Sachs]], [[Arno Schmidt]], [[Ernst Weiß]] ha [[Peter Weiss]]. ==Skrivagnerien eus broioù all== [[Samuel Beckett]], [[Octavio Paz]], [[James Joyce]] [[Marcel Proust]], [[José Maria de Eça de Queiroz]], [[Leopoldo Alas y Ureña|Clarín]], [[Mercè Rodoreda]], [[Jorge Semprún]], [[Lídia Jorge]], [[Agustina Bessa-Luís]], [[Juan Ramón Jiménez]], [[Eduardo Mendoza]] ha [[Clarice Lispector]]. Unan eus tachennoù Suhrkamp eo lennegezh Suamerika, hag oberennoù [[Pablo Neruda]], [[Isabel Allende]], [[Mario Vargas Llosa]], [[Manuel Puig]], [[João Ubaldo Ribeiro]], [[Adolfo Bioy Casares]], [[Guillermo Cabrera Infante]], [[Alejo Carpentier]], [[Julio Cortázar]], [[Osman Lins]], [[José Lezama Lima]], [[Juan Carlos Onetti]] hag [[Octavio Paz]] a vez embannet gantañ. ==''Bibliothek Suhrkamp''== Er rummad ''Bibliothek Suhrkamp'' e kaver oberennoù skrivagnerien vodern evel [[Ingeborg Bachmann]], [[T. S. Eliot]], [[Carlo Emilio Gadda]], [[Federico García Lorca]], [[André Gide]], [[Ernest Hemingway]], [[Yasushi Inoue]], [[James Joyce]], [[Franz Kafka]], [[Vladimir Mayakovsky]], [[Thomas Mann]], [[Yukio Mishima]], [[Cesare Pavese]], [[Ezra Pound]], [[Marcel Proust]], [[Rainer Maria Rilke]], [[Jean-Paul Sartre]], [[Georg Trakl]], [[Giuseppe Ungaretti]], [[Paul Valéry]] ha [[Marina Tsvetaeva]]. ==Skiantoù mab-den== War dachenn skiantoù mab-den ec'h embann Suhrkamp Verlag oberennoù [[Theodor W. Adorno]], [[Walter Benjamin]], [[Ernst Bloch]], [[Hans Blumenberg]], [[Norbert Elias]], [[Paul Feyerabend]], [[Jürgen Habermas]], [[Hans Jonas]], [[Niklas Luhmann]], [[Tilmann Moser]] ha [[Gershom Scholem]], [[Siegfried Kracauer]], [[Helmuth Plessner]], [[Georg Simmel]], [[Victor von Weizsäcker]] ha [[Ludwig Wittgenstein]]. ==Liamm diavaez== * [http://www.suhrkamp.de/ Lec'hienn ofisiel] {{Porched Alamagn}} [[Rummad:Embregerezhioù embann]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1950]] 2ohgvk0b76x3ylarujsluk0mra4w4gl 10 84351 2189699 2189504 2026-05-02T09:54:38Z Llydawr 145 nevesaat 2189699 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Rumen Radev official portrait (3x4 cropped).jpg|150px|right|Roumen Radev]] * [[28 a viz Ebrel]] : an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] a embann emaint o vont da guitaat [[Aozadur ar Broioù a Ezporzh Petrol]]. * [[26 a viz Ebrel]] : [[Sabastian Sawe]], eus [[Kenya]], eo an den kentañ en deus redet ur maraton, e [[Londrez]], dindan 2 eurvezh. * [[25 a viz Ebrel]] : e [[Mali]], stourmerien Talbenn Dieubidigezh [[Azawad]] hag islamourien Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin o deus taget meur a gêr ha lazhet ministr an Difenn er gouarnamant kreiz. * [[20 a viz Ebrel]] : [[kren-douar]], ouzhpenn 7 e nerzh, e-kichen aod enez [[Honshū]], e [[Japan]]. * [[19 a viz Ebrel]] : gant ar strollad ''Bulgaria Araokour'', renet gant [[Roumen Radev]] (''skeudenn''), ez a un darn vras eus ar sezioù e dilennadeg izili parlamant Bulgaria. * [[12 a viz Ebrel]] : mont a ra ar maout gant [[Péter Magyar]] e dilennadegoù kannaded [[Hungaria]]. * [[10 a viz Ebrel]] : kroget eo en [[Islamabad]] ar marc'hata evit un emglev a beoc'h etre [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag [[Iran]]. * [[7 a viz Ebrel]] : dieubet eo Cécile Kohler ha Jacques Paris bet [[Gouestlad|gouestlidi]] en [[Iran]]. * [[24 a viz Meurzh]] : gant ar strollad [[Socialdemokratiet]], strollad ar c'hentañ ministr [[Mette Frederiksen]], eo aet ar maout e dilennadeg kannaded ar [[Folketing]], [[parlamant]] [[Danmark]]. * [[22 a viz Meurzh]] : marvet eo [[Lionel Jospin]], bet [[Kentañ Ministr (Frañs)|Kentañ Ministr Bro-C'hall]] etre 1997 ha 2002. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> mrqlvirzsx6xxotdcu4ki71vss0nu86 0 84361 2189700 1896353 2026-05-02T09:54:46Z Ar choler 52661 infobox 2189700 wikitext text/x-wiki &emsp;• ''An [[anv-bihan]] eo'' Aung San Suu Kyi ''hervez giz Myanmar ; n'eus [[anv-tiegezh]] ebet. {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|<small>An itron</small> Aung San Suu Kyi|dec7bb|talbenn den|000}} |- bgcolor="#dec7bb" ! colspan="2" style="text-align:center; padding:5px 0px 5px 0px;"| ဒေါ်&emsp;<span style="font-size:1.2em;">အောင်ဆန်းစုကြည်</span> |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[File:Aung San Suu Kyi at the Enthronement of Naruhito (1).jpg|280px]]Aung San Suu Kyi e kurunadur [[Naruhito]] ({{deiziad|1|Mae|2019}}) |- bgcolor="#dec7bb" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Ditouroù personel |- | '''Ganedigezh''' || {{Deiziad|19|Mezheven|1945}}<br>[[Yangon]], {{Myanmar}} |- | '''Tud''' || • Mamm : Khin Kyi ([[1912]]-[[1988]])<br>• Tad : Aung San ([[1915]]-[[1947]]) |- | '''Stummadur''' || [[Skol-veur]] [[Delhi]]<br>St Hughe's College, [[Oxford]]<br>Skol-veur [[Londrez|London]] |- | '''Pried''' || Michael Aris ([[1946]]-[[1999]])<br><small>(Dimez e [[1972]])</small> |- | '''Bugale''' || 2 |- bgcolor="#dec7bb" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kargoù gouarnamantel |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kuzulierez-Stad Myanmar |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|6|Ebrel|2016}} – {{Deiziad|1|C'hwevrer|2021}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Maodiernez Burev ar Prezidant |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|30|Meurzh|2016}} – {{Deiziad|1|C'hwevrer|2021}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Maodiernez an Aferioù Estren |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|30|Meurzh|2016}} – {{Deiziad|1|C'hwevrer|2021}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Maodiernez an Deskadurezh |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|30|Meurzh|2016}} – {{Deiziad|5|Ebrel|2016}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Maodiernez an Tredan hag ar Gremm |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|30|Meurzh|2016}} – {{Deiziad|5|Ebrel|2016}} |- bgcolor="#dec7bb" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kargoù politikel |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Pennsekretourez ar C'hevre Broadel evit an Demokratelezh |- | colspan="2" style="text-align:center;" | Abaoe an {{Deiziad|27|Gwengolo|1988}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kadoriadez ar C'hevre Broadel evit an Demokratelezh |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|13|Kerzu|2011}} – {{Deiziad|28|Meurzh|2023}} |- bgcolor="#e6e6fa" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kannadez Kawhmu er Vodadenn vroadel |- | colspan="2" style="text-align:center;" | {{Deiziad|13|Kerzu|2011}} – {{Deiziad|28|Meurzh|2023}} ---- |- bgcolor="#fff" | colspan="2" | [[File:Aung San Suu Kyi signature 2013.svg|200px|center]] ---- |- | colspan="2" style="text-align:center;"| Mouezh Aung San Suu Kyi<br>[[File:Aung San Suu Kyi BBC Radio4 Desert Island Discs 27 January 2013 b01q7gvl.flac]]<br>BBC Radio4, 27/01/2013 |} '''Aung San Suu Kyi''' ([[birmaneg]]: [[Restr:Aung San Suu Kyi (Burmese).svg|x18px]]; distaget: [àuɴ sʰáɴ sṵ tɕì), bet ganet d'an [[19 Mezheven|19 a viz Mezheven]] [[1945]] e [[Yangon]], a zo ur bolitikourez eus [[Myanmar]]. Brudet eo evit he stourm difeuls a-enep ar gouarnamant diktatour renet gant an arme en he bro. Bet he deus [[Priz Nobel ar Peoc'h]] e [[1991]]. Seizh bloavezh-pad eo bet dalc'het en he zi hep gallout dont er-maez, ha kement-se war urzh ar gouarnamant, goude ma vije bet gounezet ar votadegoù e [[1990]] gant [[Kevre broadel evit an demokratelezh|ar C'hevre broadel evit an demokratelezh]] ma oa-hi ar sekretourez veur. Torret e oa bet ar votadegoù-se gant ar gouarnamant milourel. Aotreet eo bet da zont ha da vont d'an 13 a viz Du 2010. Un taol-stad zo bet kaset da benn gant an arme d'ar 1añ a viz C'hwevrer [[2021]]. Bac'het eo bet hi, ministrez an aferioù estren , hag ar prezidant [[Win Myint]]. [[Rummad:Priz Nobel ar Peoc'h]] [[Rummad:Myanmar]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1945]] krc35gi3hyclahn19drp2zmrz2yhh69 0 89985 2189664 1954688 2026-05-01T19:41:34Z Kestenn 14086 Kaset eo bet ar bajenn [[Volkswagen (embregerezh)]] da [[Volkswagen AG]] gant Kestenn dreist un adkas 1954688 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Volkswagen Group.svg|thumb|right|275px|Logo Volkswagen AG]] '''Volkswagen AG''' (''AktienGesellschaft'', [[alamaneg]] a dalvez kevredad dre gevrannoù) a zo ur stroll embregerezhioù sevel kirri krouet e [[1937]]. E [[Wolfsburg]] ([[Saks-Izel]], [[Alamagn]]) emañ sez ar stroll. 18% eus kevrannoù ar stroll a zo perc'henn gant [[Land]] [[Saks-Izel]]. Savet ez eus bet ul lezenn a vir ouzh ar gevranneien all a gaout kement a vouezhioù hag al Land, daoust ma c'hallont bezañ perc'henn war muioc'h a gevrannoù. == Ar stroll embregerezhioù == [[Image:World locations of Volkswagen Group factories.PNG|thumb|275px|right|Labouradegoù stroll embregerezhioù Volkswagen er bed]] [[Image:VW Wolfsburg.JPG|thumb|right|275px|Labouradeg Volkswagen AG e [[Wolfsburg]]]] Abaoe an [[18 a viz Kerzu]] [[2009]] (hag an tostaat da [[Porsche|Porsche SE]]) ez eus perc'hennet 17% eus kevrannoù Volkswagen AG gant ar [[Qatar|C'hatar]] dre Qatar Holdings<ref>Les Échos http://www.lesechos.fr/info/auto/reuters_00214949-le-qatar-detient-17--des-droits-de-vote-de-volkswagen.htm Les Echos, 18 a viz Kerzu 2009</ref>. Perc'hennet eo ar merkoù da-heul gant ar stroll embregerezhioù : * [[Audi]] ([[Alamagn]]), abaoe [[1969]] (bet [[Auto Union]], [[NSU]], [[Horch]], [[Wanderer]], [[DKW]]) * [[Bentley Motors|Bentley]] ([[Rouantelezh-Unanet]]), abaoe [[1999]]. Perc'henn ivez war ober war-dro ar c'hirri [[Rolls-Royce Motor Cars|Rolls-Royce]] bet savet a-raok [[2003]] * [[Bugatti]] ([[Frañs]], [[Elzas]]), abaoe [[1998]] * [[Lamborghini]] ([[Italia]]), abaoe [[1998]] * [[Seat]] ([[Spagn]]), abaoe [[1986]] * [[Škoda Auto|Škoda]] ([[Republik Tchek]]), abaoe [[1991]] * [[Volkswagen]] ([[Alamagn]]) * Volkswagen Nutzfahrzeuge, kirri gwazadur Daoust ma n'emañ ket ar muiañ eus ar c'hevala en e zalc'h e talc'h ivez : * [[Scania]] ([[Sveden]]), kirri-samm, abaoe 2001 * [[MAN (embregerezh)|MAN]], kirri-samm, abaoe 2006 * 49,9 % eus [[Porsche]], abaoe miz Kerzu 2009<ref> Les Echos http://www.lesechos.fr/info/auto/reuters_00215425-vw-ne-prevoit-pas-d-autres-achats-strategiques-dans-l-immediat.htm, 20 a viz Kerzu 2009</ref> * 19,9 %, eus [[Suzuki]] abaoe miz Kerzu 2009<ref name="suzuki1">Les Echos http://www.lesechos.fr/journal20091210/lec1_une/020261804156-avec-suzuki--volkswagen-fait-jeu-egal-avec-toyota.htm 10 a viz Kerzu 2009</ref> [[Skeudenn:VW Golf VI 1.6 20090620 front.JPG|thumb|right|250px|Volkswagen Golf : an trede karr gwerzhet ar muiañ er bed (krouet e 1974, ouzhpenn 26 milion a oa bet gwerzhet e 2008)]] == Sifroù == === Sifroù 2008 === * 6,2 milion a girri savet * kengreadur : 113,808 miliard a euroioù * disoc'h goude bezañ paeet an tailhoù : 6,272 miliard a euroioù * 369 900 implijiad * 60 lec'hienn sevel kirri, e 19 bro disheñvel * Kirri gwerzhet e 153 bro * Lodenn eus ar marc'had bedel : 12,1 % * Lodenn eus marc'had Europa : 18,9 % === Sifroù 2010 === * 7,2 million a girri savet * kengreadur : 126,9 miliard a euroioù * disoc'h goude bezañ paeet an tailhoù : 7,1 miliard a euroioù == Notennoù == <references/> === Gwelout ivez === * [[Volkswagen]] === Liammoù diavaez === {{commons|Category:Volkswagen}} * [http://www.volkswagen-ag.de Lec'hienn ofisiel] * [http://www.youtube.com/watch?v=bYLIWj1E8_U Video ma weler penaos e vez savet ur Golf] * [http://www.autoactu.com/la-hausse-des-volumes-permet-au-groupe-volkswagen-un-profit-record-en-2010.shtml ] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] {{Porched Alamagn}} r9hd9l55w7b95p863hwy4ha31juz7cf 2189666 2189664 2026-05-01T19:42:37Z Kestenn 14086 2189666 wikitext text/x-wiki {{Pennad zo|Volkswagen}} [[Skeudenn:Volkswagen Group.svg|thumb|right|275px|Logo Volkswagen AG]] '''Volkswagen AG''' (''AktienGesellschaft'', [[alamaneg]] a dalvez kevredad dre gevrannoù) a zo ur stroll embregerezhioù sevel kirri krouet e [[1937]]. E [[Wolfsburg]] ([[Saks-Izel]], [[Alamagn]]) emañ sez ar stroll. 18% eus kevrannoù ar stroll a zo perc'henn gant [[Land]] [[Saks-Izel]]. Savet ez eus bet ul lezenn a vir ouzh ar gevranneien all a gaout kement a vouezhioù hag al Land, daoust ma c'hallont bezañ perc'henn war muioc'h a gevrannoù. == Ar stroll embregerezhioù == [[Image:World locations of Volkswagen Group factories.PNG|thumb|275px|right|Labouradegoù stroll embregerezhioù Volkswagen er bed]] [[Image:VW Wolfsburg.JPG|thumb|right|275px|Labouradeg Volkswagen AG e [[Wolfsburg]]]] Abaoe an [[18 a viz Kerzu]] [[2009]] (hag an tostaat da [[Porsche|Porsche SE]]) ez eus perc'hennet 17% eus kevrannoù Volkswagen AG gant ar [[Qatar|C'hatar]] dre Qatar Holdings<ref>Les Échos http://www.lesechos.fr/info/auto/reuters_00214949-le-qatar-detient-17--des-droits-de-vote-de-volkswagen.htm Les Echos, 18 a viz Kerzu 2009</ref>. Perc'hennet eo ar merkoù da-heul gant ar stroll embregerezhioù : * [[Audi]] ([[Alamagn]]), abaoe [[1969]] (bet [[Auto Union]], [[NSU]], [[Horch]], [[Wanderer]], [[DKW]]) * [[Bentley Motors|Bentley]] ([[Rouantelezh-Unanet]]), abaoe [[1999]]. Perc'henn ivez war ober war-dro ar c'hirri [[Rolls-Royce Motor Cars|Rolls-Royce]] bet savet a-raok [[2003]] * [[Bugatti]] ([[Frañs]], [[Elzas]]), abaoe [[1998]] * [[Lamborghini]] ([[Italia]]), abaoe [[1998]] * [[Seat]] ([[Spagn]]), abaoe [[1986]] * [[Škoda Auto|Škoda]] ([[Republik Tchek]]), abaoe [[1991]] * [[Volkswagen]] ([[Alamagn]]) * Volkswagen Nutzfahrzeuge, kirri gwazadur Daoust ma n'emañ ket ar muiañ eus ar c'hevala en e zalc'h e talc'h ivez : * [[Scania]] ([[Sveden]]), kirri-samm, abaoe 2001 * [[MAN (embregerezh)|MAN]], kirri-samm, abaoe 2006 * 49,9 % eus [[Porsche]], abaoe miz Kerzu 2009<ref> Les Echos http://www.lesechos.fr/info/auto/reuters_00215425-vw-ne-prevoit-pas-d-autres-achats-strategiques-dans-l-immediat.htm, 20 a viz Kerzu 2009</ref> * 19,9 %, eus [[Suzuki]] abaoe miz Kerzu 2009<ref name="suzuki1">Les Echos http://www.lesechos.fr/journal20091210/lec1_une/020261804156-avec-suzuki--volkswagen-fait-jeu-egal-avec-toyota.htm 10 a viz Kerzu 2009</ref> [[Skeudenn:VW Golf VI 1.6 20090620 front.JPG|thumb|right|250px|Volkswagen Golf : an trede karr gwerzhet ar muiañ er bed (krouet e 1974, ouzhpenn 26 milion a oa bet gwerzhet e 2008)]] == Sifroù == === Sifroù 2008 === * 6,2 milion a girri savet * kengreadur : 113,808 miliard a euroioù * disoc'h goude bezañ paeet an tailhoù : 6,272 miliard a euroioù * 369 900 implijiad * 60 lec'hienn sevel kirri, e 19 bro disheñvel * Kirri gwerzhet e 153 bro * Lodenn eus ar marc'had bedel : 12,1 % * Lodenn eus marc'had Europa : 18,9 % === Sifroù 2010 === * 7,2 million a girri savet * kengreadur : 126,9 miliard a euroioù * disoc'h goude bezañ paeet an tailhoù : 7,1 miliard a euroioù === Gwelout ivez === * [[Volkswagen]] === Liammoù diavaez === {{commons|Category:Volkswagen}} * [http://www.volkswagen-ag.de Lec'hienn ofisiel] * [http://www.youtube.com/watch?v=bYLIWj1E8_U Video ma weler penaos e vez savet ur Golf] * [http://www.autoactu.com/la-hausse-des-volumes-permet-au-groupe-volkswagen-un-profit-record-en-2010.shtml ] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] {{Porched Alamagn}} 45pwqfhj81r3lla02cel59tvoi3v9dz 2189667 2189666 2026-05-01T19:43:06Z Kestenn 14086 2189667 wikitext text/x-wiki {{Pennad zo|Volkswagen}} [[Skeudenn:Volkswagen Group.svg|thumb|right|275px|Logo Volkswagen AG]] '''Volkswagen AG''' (''AktienGesellschaft'', [[alamaneg]] a dalvez kevredad dre gevrannoù) a zo ur stroll embregerezhioù sevel kirri krouet e [[1937]]. E [[Wolfsburg]] ([[Saks-Izel]], [[Alamagn]]) emañ sez ar stroll. 18% eus kevrannoù ar stroll a zo perc'henn gant [[Land]] [[Saks-Izel]]. Savet ez eus bet ul lezenn a vir ouzh ar gevranneien all a gaout kement a vouezhioù hag al Land, daoust ma c'hallont bezañ perc'henn war muioc'h a gevrannoù. == Ar stroll embregerezhioù == [[Image:World locations of Volkswagen Group factories.PNG|thumb|275px|right|Labouradegoù stroll embregerezhioù Volkswagen er bed]] [[Image:VW Wolfsburg.JPG|thumb|right|275px|Labouradeg Volkswagen AG e [[Wolfsburg]]]] Abaoe an [[18 a viz Kerzu]] [[2009]] (hag an tostaat da [[Porsche|Porsche SE]]) ez eus perc'hennet 17% eus kevrannoù Volkswagen AG gant ar [[Qatar|C'hatar]] dre Qatar Holdings<ref>Les Échos http://www.lesechos.fr/info/auto/reuters_00214949-le-qatar-detient-17--des-droits-de-vote-de-volkswagen.htm Les Echos, 18 a viz Kerzu 2009</ref>. Perc'hennet eo ar merkoù da-heul gant ar stroll embregerezhioù : * [[Audi]] ([[Alamagn]]), abaoe [[1969]] (bet [[Auto Union]], [[NSU]], [[Horch]], [[Wanderer]], [[DKW]]) * [[Bentley Motors|Bentley]] ([[Rouantelezh-Unanet]]), abaoe [[1999]]. Perc'henn ivez war ober war-dro ar c'hirri [[Rolls-Royce Motor Cars|Rolls-Royce]] bet savet a-raok [[2003]] * [[Bugatti]] ([[Frañs]], [[Elzas]]), abaoe [[1998]] * [[Lamborghini]] ([[Italia]]), abaoe [[1998]] * [[Seat]] ([[Spagn]]), abaoe [[1986]] * [[Škoda Auto|Škoda]] ([[Republik Tchek]]), abaoe [[1991]] * [[Volkswagen]] ([[Alamagn]]) * Volkswagen Nutzfahrzeuge, kirri gwazadur Daoust ma n'emañ ket ar muiañ eus ar c'hevala en e zalc'h e talc'h ivez : * [[Scania]] ([[Sveden]]), kirri-samm, abaoe 2001 * [[MAN (embregerezh)|MAN]], kirri-samm, abaoe 2006 * 49,9 % eus [[Porsche]], abaoe miz Kerzu 2009<ref> Les Echos http://www.lesechos.fr/info/auto/reuters_00215425-vw-ne-prevoit-pas-d-autres-achats-strategiques-dans-l-immediat.htm, 20 a viz Kerzu 2009</ref> * 19,9 %, eus [[Suzuki]] abaoe miz Kerzu 2009<ref name="suzuki1">Les Echos http://www.lesechos.fr/journal20091210/lec1_une/020261804156-avec-suzuki--volkswagen-fait-jeu-egal-avec-toyota.htm 10 a viz Kerzu 2009</ref> [[Skeudenn:VW Golf VI 1.6 20090620 front.JPG|thumb|right|250px|Volkswagen Golf : an trede karr gwerzhet ar muiañ er bed (krouet e 1974, ouzhpenn 26 milion a oa bet gwerzhet e 2008)]] == Sifroù == === Sifroù 2008 === * 6,2 milion a girri savet * kengreadur : 113,808 miliard a euroioù * disoc'h goude bezañ paeet an tailhoù : 6,272 miliard a euroioù * 369 900 implijiad * 60 lec'hienn sevel kirri, e 19 bro disheñvel * Kirri gwerzhet e 153 bro * Lodenn eus ar marc'had bedel : 12,1 % * Lodenn eus marc'had Europa : 18,9 % === Sifroù 2010 === * 7,2 million a girri savet * kengreadur : 126,9 miliard a euroioù * disoc'h goude bezañ paeet an tailhoù : 7,1 miliard a euroioù === Gwelout ivez === * [[Volkswagen]] === Liammoù diavaez === {{commons|Category:Volkswagen}} * [http://www.volkswagen-ag.de Lec'hienn ofisiel] * [http://www.youtube.com/watch?v=bYLIWj1E8_U Video ma weler penaos e vez savet ur Golf] * [http://www.autoactu.com/la-hausse-des-volumes-permet-au-groupe-volkswagen-un-profit-record-en-2010.shtml] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] {{Porched Alamagn}} [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1937]] j4nmnnbh2x7h54txtzd86sxnj918a6d 0 92018 2189630 2145405 2026-05-01T18:25:20Z Dishual 612 2189630 wikitext text/x-wiki [[Restr:Tokugawa Ieyasu2 full.JPG|thumb|250px|right]] '''Tokugawa Ieyasu''' (e Japaneg 徳川 家康), ganet d'an 31 a viz Genver 1543 ha marvet d'ar c'hentañ a viz Even 1616, a voe saver ha kentañ [[shogun]] ar [[shogunelezh Tokugawa]] e [[Bro-Japan]]. Padout a reas ar shogunelezh eus [[Emgann Sekigahara]] e 1600 betek an [[Adsavadur Meiji]] e 1868. Ieyasu a gemeras ar galloud e [[1600]], a voe anvet da shogun e 1603, hag a zilezas e garg e 1605, daoust ma chomas er galloud betek e varv e 1616. Skrivet e vez a-wezhioù e anv-bihan '''Iyeyasu''', hervez an distagadur istorel ''[[we (kana)|we]]''<ref>{{cite web|url=http://www.encyclopedia.com/doc/1E1-X-Iyeyasu.html|publisher= Encyclopedia.com|title= Iyeyasu}}</ref>{{,}}<ref>{{cite web|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/iyeyasu|publisher=[[Merriam-Webster]]|title= Iyeyasu}}</ref>. Korf Ieyasu a oa miret e [[Nikkō Tōshō-gū]] goude e varv gant an anv ''Tōshō Daigongen'' (東照大権現). == Notennoù == <references/> {{Boest Istor Japan}} {{DEFAULTSORT:Tokugawa, Ieyasu}} [[Rummad:Tud Japan]] [[Rummad:Istor Japan]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1543]] [[Rummad:Marvioù 1616]] ttnt0e3a6ztomvuwpjl91pzphm51xbj 0 95951 2189672 2139202 2026-05-01T19:47:03Z Kestenn 14086 2189672 wikitext text/x-wiki [[Image:Radeberger.jpg‎|thumb|right|Ur pintad Radeberger Pilsner]] [[Image:RadebergerOldBrewhouse.jpg|thumb|right|Breserezh Radeberger]] '''Radeberger Exportbierbrauerei''' a zo un embregerezh bresañ bier e [[Radeberg]], nepell diouzh [[Dresden]], en [[Alamagn]]. Krouet e voe e [[1872]] gant an anv „Zum Bergkeller“. A-fet gwerzhañ ez eo 9vet breserezh Alamagn. E-pad ur pennad e voe breserezh [[Rouantelezh Saks|roue Saks]]<ref>Michael Jackson : Ultimate Beer, pa 125, DK Publishing, Inc., 1998. ISBN 0-7894-3527-6</ref>. Breserezh kentañ Alamagn ma voe breset bier pils nemetken e voe<ref>[http://www.radeberger.de Radeberger Exportbierbrauerei]</ref>. E [[1885]] e voe kemmet an anv hag e teuas da vezañ Radeberger Exportbierbrauerei. Er memes bloavezh e voe kroget gwerzhañ e diavaez Alamagn. E dibenn ar bloavezhioù 1880 e kreskas ar produiñ betek tizhout 300 000 kasedad ar bloaz<ref>[http://www.referenceforbusiness.com/history2/80/Radeberger-Gruppe-AG.html Radeberger Gruppe AG - Company Profile, Information, Business Description, History, Background Information on Radeberger Gruppe AG]</ref>. E [[1887]] e voe lakaet ar bier Radeberger Pilsner da "Kanzler-Bräu" gant [[Otto von Bismarck]]. E [[1905]] e teuas Radeberger Pilsner da vezañ evaj karetañ roue Saks, [[Friedrich August III]] e anv. Er memes bloavezh e voe kroget gant ar gwerzhañ e [[SUA]] hag e [[Kanada]]. E [[1946]] e voe perc'hennet an embregerezh gant gouarnamant [[DDR]]. E [[1954]] e voe ezporzhet bier er bed a-bezh. E [[1990]] e voe prenet gant Binding Brauerei ha modernaet e voe an embregerezh. E [[1994]] e voe kresket ar produiñ da dizhout 1 milion a hektolitrad ar bloaz. E [[2004]] e voe prenet an embregerezh gant [[Dr. Oetker|Oetker Gruppey]]. E 2001 e voe produet 1 966 000 hektolitrad bier, ha 1 871 000 hektolitrad e [[2004]]. Abaoe [[1992]] ez eus bet krouet ur c'henemglev gant [[Semperoper|Semperoper Dresden]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110211222459/http://www.radeberger-gruppe.de/ilive/module/news/d/2a99a1f62036054e21fb90b8404e1687/semperoper-dresden-und-radeberger-exportbierbrauerei-unterzeichnen-kooperationsvertrag.html Kemennadenn an 8 a viz C'hwevrer 2011]</ref>. Bier karetañ an dudenn Charlie Harper er stirad skinwel [[Two and a Half Men]] eo. War a lenner e plije kalz Radeberger Pilsner da [[Vladimir Poutin]] pa laboure evit [[KGB]] e Dresden er bloavezhioù 1980<ref>Peter Truscott : Putin's Progress, page 58, Pocket Books, 2004. ISBN 0-7434-9607-8</ref>. ==Notennoù== {{Daveoù}} ==Liammoù diavaez== {{commons|category :Radeberger Exportbierbrauerei}} *[http://www.radeberger.de Lec'hienn ofisiel] {{Porched Alamagn}} [[Rummad:Bier]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1872]] fyoplgfjjzcmz521o4l5qij3780vdka 0 110889 2189645 2023795 2026-05-01T19:13:45Z Kestenn 14086 2189645 wikitext text/x-wiki '''Brasserie de la [[Diwazh|Divatte]]''' a zo ur [[breserezh|vreserezh]] artizanel e [[Chapel-Baz-Meur]]. ==Bier== * Trompe-Souris * Vieille Tour ==Liammoù diavaez== [https://web.archive.org/web/20140813005039/http://brasseriedeladivatte.com/mainPage.htm Brasserie de la Divatte] [[Rummad:Bier Breizh]] [[Rummad:Embregerezhioù Breizh]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 2001]] odvpnbaf862z7ulqy7b1gsm39gap39u 0 114869 2189644 2023195 2026-05-01T19:12:51Z Kestenn 14086 2189644 wikitext text/x-wiki '''An Alarc'h''' zo ur breserezh er [[Ar Fouilhez|Fouilhez]], e [[Kerne-Uhel]], bet savet e 1998. ==Evajoù== *Hini Du, bier du, 4,7 % *Tantad, bier melen,5 % *Melig, bier diwar mel, 5 % *Mallozh Ruz, bier gell-rous, 5 % *Penn Gwenn, bier gwenn, 4 % *Kerzu, du, doare ''stout'' 7 % *Hadarzu, diwar ginoa, (bet anvet "Kinoa" en deroù) *Damruz == Liammoù diavaez == * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20161025025107/http://www.trimartolod.fr/spip.php?article47 Lec'hienn Tri Martolod] * {{fr}} [http://mobile.lemonde.fr/scop/article/2016/07/28/comment-la-scop-tri-martolod-a-permis-de-sauver-une-brasserie-en-difficulte_4975866_4920928.html?xtref=http%3A%2F%2Fm.facebook.com%2F ''Le Monde''] [[Rummad:Bier Breizh]] [[Rummad:Embregerezhioù Breizh]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1998]] so9a4a98f4vogy0l0zfp85g2ou1mep3 0 119828 2189653 2020392 2026-05-01T19:28:14Z Kestenn 14086 2189653 wikitext text/x-wiki {{Pennad nann-holloueziadurel}} '''Osmobio''' zo un embregerezh eus [[Loudieg]] hag a ra prodioù naturel evit al [[liorzh]]où, ar plant hag ar [[gwez]]. ==Liamm diavaez== *https://web.archive.org/web/20141225030709/http://osmobio.com/index.php [[Rummad:Embregerezhioù Breizh]] q5ny6t8gusoaa7sp6atoo3yjvnt989y 1 119834 2189654 1650617 2026-05-01T19:29:54Z Kestenn 14086 /* Nann-holloueziadurel */ rann nevez 2189654 wikitext text/x-wiki Piv a oar petra eo "prudioù" ? [[Dibar:Degasadennoù/80.12.110.201|80.12.110.201]] 29 Mez 2015 da 15:22 (UTC) :: Fazi biskrn moarvat, "produioù"? [[Implijer:Kadbzh|Kadbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadbzh|kaozeal]]) 29 Mez 2015 da 16:23 (UTC) :::Trugarez d'an enseller e c'hodelloù aezet. Marteze purduioù. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 29 Mez 2015 da 17:30 (UTC) ::::Setu amañ [https://br.wikipedia.org/wiki/Kaozeal:Michael_An_Gof un enseller e c'hodelloù aezet arall]! [[Dibar:Degasadennoù/193.252.157.49|193.252.157.49]] 30 Mez 2015 da 14:47 (UTC) :::Kerzh da larout dezhañ. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 1 Gou 2015 da 07:49 (UTC) == Nann-holloueziadurel == Lakaet em eus ar pennad-mañ evel nann-holloueziadurel : pennad kelaouenn ebet, lec'hienn internet ebet. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 19:29 (UTC) jkae8pvn0o5r7d4g6x0ylxfm9u37h8k 0 126594 2189640 2144438 2026-05-01T19:05:04Z Kestenn 14086 2189640 wikitext text/x-wiki {{Kempenn}} '''Lagardère SCA''' zo un embregerezh bedel a orin gall bet savet e 1992, renet gant [[Arnaud Lagardère]] hag a gaver en un 40 bro bennak. Pevar skourr zo en e obererezh: #Lagardère Publishing ([[Hachette Livre]]) : levrioù hag e-publishing : Armand Colin, Dunod, Stock, Fayard, Grasset, [[Larousse]], [[Calmann-Lévy]], Le Livre de poche, etc. (trede embanner levrioù er bed). #Lagardère Travel Retail : travel retail (stalioù Relay). #Lagardère Active : kazetennerezh, selled-ha-kleved (skingomz ha skinwel), embann niverel, bruderezh. #*kelaouennoù : Elle, Paris Match, Télé 7 jours, Le Journal du dimanche... #*skingomz : Europe 1, Virgin Radio, RFM... #*skinwel : Gulli, Canal J, MCM... #*krouiñ dafar selled-ha-kleved : Lagardère Studios #*brudereh : Lagardère Publicité #Lagardère Sports and Entertainment : Marketing, média, consulting, atletourien, abadennoù, arzourien . Pa veze renet Matra, hag e obererezh war-dro ar c'hirri-nij, gant Jean-Luc Lagardère, e talvezas da ziazez da savidigezh al lieszembregerezh. Betek 2013 e oa perzhiek Lagardère er gompagnunezh [[EADS]]. Abaoe 2011, eo Qatar Investment Authority, eus emirelezh Qatar, eo pennberc'henn Lagardère. [[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1992]] pfb3hkkzuoisl83fm3paxjdbfafpvfg 0 130853 2189612 2134120 2026-05-01T15:56:36Z Pymouss 690 hizivadur 2189612 wikitext text/x-wiki {{Infobox etrekumuniezh | anvOfisiel = Quimperlé Communauté | rannvro = [[Rannvro Breizh]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | bro velestradurel = [[Bro Gerne (lezenn Voynet)|Bro Gerne]] | amzer-gefridi = 2026-2032 | poblañs = 55584 | deiziad-poblañs = 2017 | gorread = 606.99 | kumun = 16 }} '''Kemperle Kumuniezh'''<ref>[https://web.archive.org/web/20150418145619/http://www.opab-oplb.org/91-kerofis.htm KerOfis Ofis Publik ar Brezhoneg.]</ref> (''{{lang|fr|Quimperlé Communauté}}'' e galleg) a zo anezhi ur [[kumuniezh tolpad-kêrioù|gumuniezh tolpad-kêrioù]] savet d'ar 1{{añ}} a viz Genver 2016 etre [[kumun c'hall|kumunioù]] eus [[Frañs]], e [[departamant gall|departamant]] [[Penn-ar-Bed]], e [[Breizh]]. == Istor == Krouet e voe ar gumuniezh diwar dreuzfurmadur [[Kumuniezh kumunioù Bro Kemperle]]<ref>{{fr}} « [http://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/cocopaq-elle-sera-bientot-une-communaute-d-agglomeration-31-10-2015-10832796.php Cocopaq. Elle sera bientôt une communauté d'agglomération] », ''[[Le Télégramme]]'', 30 a viz Here 2015.</ref>. ==Kumunioù== D'ar [[1añ a viz Genver]] 2016 ez ae 16 kumun d'ober ar gumuniezh tolpad-kêrioù: <div style="-moz-column-count:2; column-count:2; -webkit-column-count:2"> #[[an Arzhanaou]] #[[Banaleg]] #[[Bei]] #[[Gwelegouarc'h]] #'''[[Kemperle]]''' #[[Kerien]] #[[Kloar-Karnoed]] #[[Lokunole]] #[[Mellag]] #[[Molan]] #[[Redene]] #[[Rieg]] #[[Sant-Turian]] #[[Skaer]] #[[Tremeven-Kemperle|Tremeven]] #[[An Treoù-Kerne|an Treoù]] </div> == Prezidanted == * Abaoe 2016 : Sébastien Miossec ([[Parti Socialiste (Frañs)|PS]]), maer [[Rieg]] ==Brezhoneg== * E distro-skol 2024 e oa enskrivet er c'hlasoù divyezhek 519 skoliad (11,2 % eus skolidi an tolpad-kêrioù evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis Publik Ar Brezhoneg]</ref>. == Gwelout ivez == * [[Etrekumuniezhioù Penn-ar-Bed]] === Liammoù diavaez === * [http://www.quimperle-communaute.bzh/ Lec'hienn ofisiel ar gumuniezh tolpad-kêrioù] ==Notennoù ha daveennoù== <references/> [[Rummad:Kumuniezhioù tolpad-kêrioù Penn-ar-Bed]] 09bkggcpt1t6acfttvmy2v6acqmyoho 0 132115 2189660 2069344 2026-05-01T19:37:47Z Kestenn 14086 2189660 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Focke-Wulf Flugzeugbau AG''' a oa un embregerezh sevel kirri-nij trevour ha milourel eus Alamagn a-raok hag e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Brudet mat e oa bet dre an nijerezhioù brezel efedus a oa bet krouet ganti evel ar [[Focke-Wulf Fw 190]] evit al [[Luftwaffe (1935-1945)|Luftwaffe]]. Bez e voe unan eus an embregerezhioù a zuas da vezañ an embregerezh [[Airbus Group SE]]. == Istor == An embregerezh a oa bet krouet e [[Bremen]] d'ar 24 a viz Here 1923 gant an anv '''Bremer Flugzeugbau AG''' gant [[Henrich Focke]],[[Georg Wulf]] ha [[Werner Naumann]]. Tost raktal e voe kemmet anv an embregerezh e '''Focke-Wulf Flugzeugbau AG''' (ha goude-se Focke-Wulf Flugzeugbau GmbH). Dre pouezioù ar gouarnamant, Focke-Wulf a gendeuzas gant an embregerezh Berlinat [[Albatros-Flugzeugwerke]] e 1931. An ijinour ha testour Kurt Tank eus an Albatros-Flugzeugwerke a zeuas da vezañ penn an departamant teknikel hag a grogas gant al labourioù war ar [[Focke-Wulf Fw 44]] ''Stieglitz''. == Kirri-nij Focke-Wulf brudet== <gallery mode=packed> Stieglitzc 2008.jpg|[[Ar Focke-Wulf FW44]]J Stieglitz Restr:Focke Wulf Fw189.jpg|[[Focke-Wulf Fw 189|Fw-189 ''Uhu'']] Restr:Focke-Wulf Fw 190 050602-F-1234P-005.jpg|[[Focke-Wulf Fw 190|Fw 190]] Restr:Fw 191A on Ground hr ExCC.jpg|[[Focke-Wulf Fw 191|Fw 191]] Restr:Bundesarchiv Bild 146-1978-043-02, Focke-Wulf Fw 200 C Condor.jpg|[[Focke-Wulf Fw 200 Condor|FW-200 ''Condor'']] Restr:Focke Wulf Ta152.jpg|Un [[Focke-Wulf Ta 152|Ta 152]]H harzet gant al lu Saoz </gallery> [[Rummad:Saverien nijerezioù]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Focke-Wulf]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1923]] lh359kecwqg94gjp870lf3vsiu4eo0u 0 135473 2189663 2135825 2026-05-01T19:39:57Z Kestenn 14086 2189663 wikitext text/x-wiki {|class="infobox" style="font-size:90%;" |- | [[Restr:Hugo Boss logo 2021.svg|300px|center]] |- | style="text-align:center;"| [[Restr:Boss-Zentrale-Metzingen.jpg|300px]] Sez an embregerezh e Metzingen. |} '''Hugo Boss AG''', berraet dre ar stumm '''BOSS''', zo anv un ti sevel dilhad cheuc'h en [[Alamagn]] bet savet e [[1924]] gant Hugo Ferdinand Boss ([[1885]]–[[1948]]). E [[Metzingen]] e [[Baden-Württemberg]] emañ ar sez. [[Restr:Boss 1933 adv.jpg|thumb|Bruderezh Hugo Boss 1933 evit unwiskoù an [[SS]], an [[SA]] hag an [[Hitlerjugend]].]] An embregerezh diazez a veze savet unwiskoù ennañ. A-raok hag e-pad an [[Eil Brezel-bed]] e labouras Hugo Boss evit dafariñ ar [[Strollad NaziBroadel Sokialour al Labourerien Alaman|strollad nazi]] kement hag e holl skourroù, an [[SS]] en o zouez. Goude ar brezel ha marv ar c'hrouer e 1948 e voe produet, e-lec'h unwiskoù, dilhad evit ar baotred. An embregerezh a yeas war-zu ar brasañ niver e [[1985]], dre grouiñ dilhad liesseurt. E [[1997]] e voe ouzhpennet dastumadennoù dilhad evit ar merc'hed ivez. Er bloavezhioù [[2008]]-[[2009]] e voe ouzhpennet dilhad evit ar vugale. Hiziv an deiz (2016) ez eo perc'henn an embregerezh war 1 100 stal gwerzhañ dilhad dre ar bed. == Liammoù diavaez == * {{fr}} [https://www.hugoboss.com/fr/home Lec'hienn ofisiel] == Pennadoù kar == * [[Unwiskoù hag ardamezioù ar Schutzstaffel]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1924]] [[Rummad:Embregerezhioù dilhad]] h454i01zmwjfcxmaxj3z6n2n86g58mj 0 139729 2189606 2139266 2026-05-01T13:03:24Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2189606 wikitext text/x-wiki <div style="float:right; width:auto; margin-left:25px;">__TOC__</div> '''The Lang's Fairy Books''' zo un dastumad 25 levr [[saoznek]] evit bugale gant [[Andrew Lang]], embannet etre 1889 ha 1913. Kenlabourat a rae gant e bried [[Leonora Blanche Alleyne]] a embannas pevar eus al levrioù etre 1908 ha 1912. [[Andrew Lang]] (1844–1912) a oa ur skrivagner [[Bro-Skos|skosat]], barzh ha romantour. Embann a reas levrioù kentañ ar rummad ha sevel ar rakskridoù, e bried a rae an troidigezhioù, hag a reas an embann adal ar bloavezhioù 1890<ref>{{Cite journal|last=Day|first=Andrea|date=2017-09-19|title=“Almost wholly the work of Mrs. Lang”: Nora Lang, Literary Labour, and the Fairy Books|url=https://www.growkudos.com/publications/10.1080%252F09699082.2017.1371938|doi=10.1080/09699082.2017.1371938}}</ref>. Kalzik eus ar c'hontadennoù a deu eus [[kontadennoù Grimm]], met an darn vrasañ a deu eus broioù all. ==The Fairy Books== ===Orin ha levezon=== [[File:Illustration by H. J. Ford for Andrew Lang's The Orange Fairy Book.jpg|thumb|"The Crown Returns to the Queen of the Fishes" (Distro ar Gurunenn da Rouanez ar Pesked). Skeudenn gant H. J. Ford evit ''[[The Orange Fairy Book]]'']] Levrioù brudetañ an dastumad eo an 12 ''Fairy Books'', pep hini en ur golo a liv disheñvel. Kontadennoù al levrioù ne oant ket bet dastumet gant ar priedoù Lang diwar muzelloù konterien, met evel re [[Madame d'Aulnoy]] (1651–1705) e voent tennet eus levrioù a lies bro. Levezon bras o doe al levrioù. Kalz eus ar c'hontadennoù eus ar broioù estren a voe lakaet e saozneg evit ar wech kentañ. Andrew an hini a zibabas kontadennoù ar pevar levr kentañ, met Nora eo an hini a reas al labour war-dro an ugent all goude. Ganti e voe graet al labour treiñ, gant skoazell troerien all. Levezonet e oa Lang gant e anaoudegezh eus kontadennoù an harzoù etre Saoz ha Skos, ha broudet e oa gant an diouer a zastumadoù en e amzer. Ne anavezed neuze nemet dastumad [[Dinah Craik]], ''The Fairy Book'', embannet e 1869. Hervez Roger Lancelyn Green, e stourme Lang a-enep kelennourien ha skridvarnourien diouzh ar c'hiz a gave dezho e oa noazus ar c'hontadennoù kozh d'ar vugale dre ma oa krizded ha hunvre enno<ref>Roger Lancelyn Green, "Andrew Lang in Fairyland", in: Sheila Egoff, G. T. Stubbs, and L. F. Ashley, eds., ''Only Connect: Readings on Children's Literature'', New York, Oxford University Press; second edition, 1980; p. 250.</ref>. Levrioù Lang eta a gemmas selloù ar remziadoù war ar seurt levrioù. ==Al levrioù== # ''[[The Blue Fairy Book]]'' (1889) # ''[[The Red Fairy Book]]'' (1890) # ''[[The Blue Poetry Book]]'' (1891) # ''[[The Green Fairy Book]]'' (1892) # ''[[The True Story Book]]'' (1893) # ''[[The Yellow Fairy Book]]'' (1894) # ''[[The Red True Story Book]]'' (1895) # ''[[The Animal Story Book]]'' (1896) # ''[[The Pink Fairy Book]]'' (1897) # ''[[The Arabian Nights' Entertainments]]'' (1898) # ''[[The Red Book of Animal Stories]]'' (1899) # ''[[The Book of Romance]]'' (1902), ennañ naontek kontadenn # ''[[The Crimson Fairy Book]]'' (1903) # ''[[The Brown Fairy Book]]'' (1904) # ''[[The Red Romance Book]]'' (1905) # ''[[The Orange Fairy Book]]'' (1906) # ''[[The Olive Fairy Book]]'' (1907) # ''[[The Book of Princes and Princesses]]'' (1908) # ''[[The Red Book of Heroes]]'' (1909) # ''[[The Lilac Fairy Book]]''(1910) # ''[[The All Sorts of Stories Book]]'' (1911) # ''[[The Book of Saints and Heroes]]'' (1912) # ''[[The Strange Story Book]]'' (1913) # ''[[The Strange Story Book]]'' (1913) ==Notennoù== {{Daveoù}} ==Liammoù diavaez== *[https://onemorelibrary.com/index.php/en/languages/english/fairy-books-317 Full Andrew Lang's Fairy Books collection] at [https://web.archive.org/web/20200817164938/https://onemorelibrary.com/index.php/en/ One More Library] *[http://www.mythfolklore.net/andrewlang/ Andrew Lang collection] *[https://web.archive.org/web/20160408052643/http://www.foliosociety.com/category/9319/andrew-lang-s-fairy-books The Folio Society "Rainbow Fairy Books"] [[Rummad:Levrioù saoznek]] [[Rummad:Lennegezh evit ar re yaouank]] b8qt0q9znd1ysrj0bd1610pj9vyvvgy 0 140318 2189647 1962309 2026-05-01T19:23:44Z Kestenn 14086 2189647 wikitext text/x-wiki ''Gwelet ivez [[Naoned (disheñvelout)]].'' '''Naoned Eyewear''', anvet '''Naoned''' ivez, zo un embregerezh lunedoù graet e kêr [[Naoned]], bet krouet gant Jean-Philippe Douis e 2012. ==Liammoù diavaez== * [https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/nantes-44000/nantes-ils-creent-des-lunettes-100-made-france-5414354 ''Ils créent des lunettes 100 % made in France'' - Ouest-France, 30/11/2017] * [https://www.lunettes-originales.fr/lunettes/naoned/ ''Lunettes originales : Lunettes Naoned''] [[Rummad:Lunedoù]] [[Rummad:Embregerezhioù Breizh]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 2012]] 8fcnii9qmi6jr4m8z4wagc8s39k5m1o 2189648 2189647 2026-05-01T19:24:10Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Naoned (lunedoù)]] da [[Naoned Eyeware]]: Anv ofisiel an embregerezh 2189647 wikitext text/x-wiki ''Gwelet ivez [[Naoned (disheñvelout)]].'' '''Naoned Eyewear''', anvet '''Naoned''' ivez, zo un embregerezh lunedoù graet e kêr [[Naoned]], bet krouet gant Jean-Philippe Douis e 2012. ==Liammoù diavaez== * [https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/nantes-44000/nantes-ils-creent-des-lunettes-100-made-france-5414354 ''Ils créent des lunettes 100 % made in France'' - Ouest-France, 30/11/2017] * [https://www.lunettes-originales.fr/lunettes/naoned/ ''Lunettes originales : Lunettes Naoned''] [[Rummad:Lunedoù]] [[Rummad:Embregerezhioù Breizh]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 2012]] 8fcnii9qmi6jr4m8z4wagc8s39k5m1o 2189651 2189648 2026-05-01T19:24:51Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Naoned Eyeware]] da [[Naoned Eyewear]]: Anv gwir-gwir, ar wech-mañ 2189647 wikitext text/x-wiki ''Gwelet ivez [[Naoned (disheñvelout)]].'' '''Naoned Eyewear''', anvet '''Naoned''' ivez, zo un embregerezh lunedoù graet e kêr [[Naoned]], bet krouet gant Jean-Philippe Douis e 2012. ==Liammoù diavaez== * [https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/nantes-44000/nantes-ils-creent-des-lunettes-100-made-france-5414354 ''Ils créent des lunettes 100 % made in France'' - Ouest-France, 30/11/2017] * [https://www.lunettes-originales.fr/lunettes/naoned/ ''Lunettes originales : Lunettes Naoned''] [[Rummad:Lunedoù]] [[Rummad:Embregerezhioù Breizh]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 2012]] 8fcnii9qmi6jr4m8z4wagc8s39k5m1o 0 140461 2189691 2158280 2026-05-01T20:47:48Z Kestenn 14086 2189691 wikitext text/x-wiki {{Kempenn}} En Europa e vez taget ar [[gwenan]] gant [[bakteri]] anvet <q>[[Paenibacillus larvae]]</q> ha gant arvevidi anvet ''[[Varroa destructor]]''.<br>Gant c'hwiliorezed pavioù melen ''([[Vespa velutina|Vespa velutina nigrithorax]])'' e vezont debret ivez. Erruet eo al loened-se e [[Okitania]] e-tro ar bloaz [[2004]], o tont eus eus [[Sina]] moarvat<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20150330164401/http://inpn.mnhn.fr/espece/cd_nom/433589/tab/fiche ''Inventaire National du Patrimoine Naturel'']</ref>. E Breizh eo bet gwelet evit ar wech kentañ e [[2010]], e [[Liger-Atlantel]], hag e [[2011]] en [[Aodoù-an-Arvor]]<ref>{{fr}} [http://www.fredon-bretagne.com/fdgdon-morbihan/frelon-asiatique/ ''FREDON Morbihan'']</ref>. == Azoniad Diskar ar C'holoniennoù Gwenan (A.D.K.G.) == Anavezet eo ivez diouzh e anv saoznek, ar C.C.D. ''(Colony Collapse Disaster)''. Abaoe [[2006]] ez a war zigresk an niver a goloniennoù gwenan doñv e [[Stadoù-Unanet Amerika]] . Alies e vez kavet ruskennadoù marv e dibenn ar goañv, pa vez digoret ar ruskennoù evit ar wech kentañ ar bloaz. Drastus eo ar c'holloù er vro-se : -29% a goloniennoù e [[2009]], -34% e 2010<ref>{{en}} [http://www.ars.usda.gov/is/br/ccd/ccdprogressreport2010.pdf ''Colony Collapse DisorderProgress Report'', 06/2010]</ref>. En Europa e krogas ivez ar wenanerien da welet darvoudoù heñvel e penn-kentañ ar [[bloavezhioù 2000]]. A-drugarez d'ar programm EPILOBEE 2012-2014<ref>{{en}} [http://ec.europa.eu/food/animals/live_animals/bees/study_on_mortality/index_en.htm ''Study on honey bee colony mortality '']</ref> savet gant [[Unaniezh Europa]] ez eus bet dastumet roadennoù fetis : uheloc'h e seblant bezañ ar c'holloù e broioù norzh ar c'hevandir. Setu un nebeud sifroù evit ar goañv 2012-[[2013]]<ref>https://web.archive.org/web/20150419182825/http://www.notre-planete.info/actualites/4019-mortalite-abeilles-Europe</ref> : * [[Belgia]] : -33,6% * [[Breizh-Veur]] : -28,8% * [[Sveden]] : -28,7% * [[Estonia]] : -23,4% * [[Finland]] : -23,3 * [[Danmark]] : -20,2% * [[Portugal]] : -14,8% * [[Frañs]] : -14,1% * [[Alamagn]] : -13,6% * [[Gres]] : -6,6% * [[Italia]] : -5,3% Hervez ar studiadennoù<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20150107022339/http://www.mon-abeille.com/syndrome_d_effondrement_des_colonies_d_abeilles.php ''Syndrome d'effondrement des colonies d'abeilles'']</ref>, meur a elfenn a c'hell displegañ an azoniad-se. Daoust dezho bezañ anezho abaoe pell evit lod, e c'hellfe o meskaj bezañ degaset an S.D.K.G. En o zouez [[viruz]]où, c'hwibez evel ''Varroa destructor'', preizherien evel ''Vespa velutina nigrithorax'' hag al louzeier implijet gant lod labourerien-douar en o farkeier : louzeier-amprevaned, louzeier-foue, louzeier-c'hwibez, diastuzerioù neonikotinoidoù enno hag all. E [[2019]] ne zigresk ket an niver a wenan a vez prederiet gant gwenanerien, kreskiñ a ra zoken petra bennak ma varv lod ruskennadoù en un doare naturel. Ar pezh a zo chalus eo niver ar gwenan gouez hag an holl bollenered all. Nebeutoc'h-nebeutañ a annezioù ha danvezioù zo evito. Meur a wech ez eus bet distrujet girzhier, gwez, drez ha bleuñv gouez evit sevel parkeier brasoc'h, evel er [[Beauce]]. An diouer a lec'hioù gouez zo fall-tre evit ar gwenan. An diastuzerioù zo un dra fall evit an holl amprevaned, kerkoulz ha darn eus an arvedidi. En ur wenaneg e varv war-dro 20% eus ar gwenan bep bloaz : 12% abalamour d'an arvevidi anvet ''Varroa destructor'' hag 8% gant ar gozhni hag abegoù all evel ar pennmarc'hed, an diastuzerioù, hag all. An diastuzerioù n'int ket ar poent pouezusañ e marv ar gwenan, met ur poent e-touez kalz poentoù all. Mar steuz an holl wenan kuit, moarvat e steuzio an holl bollened ivez en abeg m'eo gwarezet ar gwenan gant ar wenanerien. Mar steuz an holl bollenered kuit ne chomo nemet an avel evit pollenañ, ar pezh a lonk kalz amzer. Kemmesket e vo ar spesadoù, ar [[Kerez|c'herez]] da skouer : mard eus kemmesk er spesadoù kerez ne vint mui mat da zebriñ. Heñvel eo evit an holl frouezh, al legumaj hag all. Ar frouezh a servij da ouennañ ar plant, ha mard eus kemmesk ne c'hallint mui gouennañ en un daore mat. Mar kendalc'h an traoù evel-se, an holl blantennoù bleuniek a vo steuziet kuit. An holl loened na c'hallint ket azasaat a vo aet diwar wel. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} [[Rummad:Gwenan]] kbfel2ylvxi87e0qt9hvvhulqnp246l 0 142295 2189658 2120789 2026-05-01T19:35:47Z Kestenn 14086 2189658 wikitext text/x-wiki [[Restr:Logo Constantin Film.svg|thumb|Logo Constantin Film]] '''Constantin Film AG''' zo un embregerezh alaman produiñ hag embann filmoù diazezet e [[München]]. An embregerezh, ur skourr eus [[Highlight Communications AG]], eo an embanner ha sevener filmoù dieub brasañ en [[Alamagn]]. == Liammoù diavaez == * {{de}} [https://web.archive.org/web/20200130152631/https://www.constantin-film.de/ Lec'hienn ofisiel] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1950]] d3kpn8sfxa45dv3frpilpq1qx0qy0c3 0 142305 2189679 2012556 2026-05-01T19:52:36Z Kestenn 14086 2189679 wikitext text/x-wiki [[Restr:Lidl-Logo.svg|thumb|Logo ar stalioù Lidl]] '''Lidl Stiftung & Co. KG''', zo ur chadenn gourmarc'hadoù [[alaman]] diazezet e [[Neckarsulm]], en Alamagn. En holl emañ perc'henn war 10 000 stal dre [[Europa]] hag e [[Stadoù-Unanet Amerika]]. Penn bras ar chadenn eo [[Dieter Schwarz]], hag a zo perc'henn ivez war ar chadenn Handelshof ha war ar gourmarc'hadoù [[Kaufland]]. Lidl zo e kevezerezh gant ar chadenn alaman [[Aldi]] dre ma 'z int damheñvel ha war ar memes lec'hioù, betek er Stadoù-Unanet. [[Restr:Lidl Stores 2018.png|thumb|'''Lidl''' en Europa e 2018]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1930]] cjwg3snjzymwbr7m92k3ejdxkq63rku 0 148749 2189697 2182685 2026-05-02T09:15:10Z ~2026-26639-01 91318 2189697 wikitext text/x-wiki {{Patrom:Daveenn ebet}} [[Restr:Klez Brandar.jpg|thumb|Klez Brandar e 2019]] {{commonscat}} '''Klez Brandar''', ganet e miz Here [[1984]] e [[Naoned]], zo un arzour [[Luc'hskeudennerezh|luc'hskeudenner]] breizhat. Embannet en deus levrioù luc'hskeudennerezh a bep seurt en ur genlabourat gant barzhed. Skrivañ a ra kanaouennoù e yezhoù disheñvel, en o zouez brezhoneg, galleg, saozneg, spagnoleg, portugaleg, italianeg ha tchekeg. Orin eo an holl ganaouennoù, ha kenlabourat a ra Klez Brandar gant sonerien disheñvel eus [[Arc'hantina]] ([[Corco]]), [[Spagn]] ([[Ricard Tejada]]), an [[Izelvroioù]] ([[Maarten Crefcoeur]]), [[Aljeria]] ([[Badr Tachouche]]), [[Bro-C'hall]] ([[Benoît Méheut]] ha Yoko) ha [[Bro-Saoz]] ([[Ella CR]]). Ar stiloù a ya eus ar rock, ar rap, ar reggae (''Sa Meute''), ar punk (''Kerouac Is Dead''), ar folk, ar jazz, ar chanson<!-- ? -->, an disco (''Pitná Voda'') betek ar World music (''Você''). C'hoari a ra ivez e filmoù berr, filmoù ha stiradoù abaoe 2017, daoust ma n'en deus ket studiet ar c'hoariva e skol ebet. == Levrioù == *''[[Healing In Process]]'', Emb. Les Bijoux de Famille, 2025 *''[[Lusk Dizehan]] // 07 - Fragments of a Journey Untravelled, 2022'' *''[[Lusk Dizehan]] // 06,'' Emb. Cycling Dogs, 2021 *''Triste Mesure'' , Emb. Les Bijoux de Famille, 2019 == Pladennoù == *''[[Amazônia]]'', EP, 2024 *''Mangrove'', EP, 2022 *: ''Mangrove'' eo an eil EP skrivet gant [[Klez Brandar]]. Savet eo bet gant Yoko hag enrollet e [[Praha]]. Pemp kanaouenn ha pemp etrepaouez e pemp yezh zo ennañ. Embannet eo bet d'ar [[15 a viz Eost]] [[2022]]. *: Roll an tonioù: *:# ''Ho Pugale'' - 00:26 *:# ''Você'' - 03:40 *:# ''Oh'' - 00:17 *:# ''Fulenn'' - 02:39 *:# ''Ještě ?'' - 00:08 *:# ''Buenos Aires'' - 03:23 *:# ''Pas Sages'' - 00:16 *:# ''L’Âme Hantée'' - 03:17 *:# ''Ljiljana Buttler'' - 00:16 *:# ''An Noz Didrouz'' - 03:39 *''[[Rivage]]'', EP, Aurelia Records, 2020 *''[[Solitania]]'', LP, Aurelia Records, 2015 ;Singles * [[2026]] : ''Me Zo Skuizh'' * [[2026]] : ''Terra Cognita (Remix)'' * [[2025]] : ''Mi País'' * [[2025]] : ''Magali'' * [[2025]] : ''Flow'' * [[2024]] : ''Terra Cognita'' * [[2023]] : ''Pitná Voda'' * [[2023]] : ''Rock'' * [[2023]] : ''Sa Meute'' * [[2023]] : ''Les Chips'' * [[2021]] : ''I'll Take A Train'' * [[2020]] : ''Les Sept Pas Ascètes'' * [[2020]] : [[Kerouac Is Dead]] * [[2020]] : ''Il Regno Delle Ombre'' * [[2016]] : ''Scuba Dying'' * [[2016]] : ''Deus 'ta'' * [[2016]] : ''Ma Louve'' * [[2016]] : ''A Short Song For Such A Long Title In Order To Express My Feelings'' * [[2015]] : ''Esa Mina'' * [[2015]] : ''El Miedo'' * [[2015]] : ''Pane Quotidiano'' * [[2014]] : ''Gimme A Call'' * [[2014]] : ''Psixi Mou'' (Realcy Remix) == Klipoù == *''Flow'' (2025) *''Mi País'' (2025) *''Walking On The Slackline'' (2025) *''Terra Cognita'' (2024) *''Querem Mais'' (2024) *''Salut, Je T’Aime'' (2024) *''Pitná Voda'' (2023) *''Les Chips'' (2023) *''[[Fulenn]]'' (2022) *''Happy Melancholy'' (2022) *''I’Il Take A Train'' (2021) *''Kerouac Is Dead'' (2020) *''Rivage'' (2020) == Fanzinoù == *''A Day In Paris'' (2021) *''[[Lusk Dizehan]] // 05'' (2020) *[[Stalabarn fanzin|''Stalabarn Fanzin'']]'' == Filmoù ha heuliadoù == *[[Anatomy of a Lost Sound]] (2025) *[[Loups-garous]] (2024) *[[Familier som vores]] (2024) *[[Interview with the Vampire]] (2024) *''Pastoral Spring'' (2023) *[[Ruce v záruce]] (2022) *[[Last Light]] (2022) *[[Totems]] (2021-2022) *''The Heaviest Weight'' (2021) *''Lost And Found'' (2020) *''My Obsession'' (2020) *''La Blanche Biche'' (2019) *''The Puzzle'' (2017) == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://viff.org/whats-on/viff25-anatomy-of-a-lost-sound/ ''Vancouver International Film Festival (VIFF)''] *{{en}} [https://www.expats.cz/czech-news/article/going-analog-prague-artists-rekindle-love-of-vinyl ''Expats.cz''] *{{fr}} [https://www.nhu.bzh/klez-brandar-luzh-dizehan-photographie-bretagne/ ''NHU Bretagne''] *{{br}} [https://ya.bzh/klez-brandar/ ''Ya!''] *{{br}} [https://web.archive.org/web/20220121111125/https://www.radionaoned.bzh/br/tag/klez/ Radio Naoned] *{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm12779903/ ''IMDb''] *{{en}} [https://praguemonitor.com/life/arts/28/06/2021/interview-with-photographer-klez-brandar-exhibition-lusk-dizehan-06/ ''Prague Daily Monitor''] *{{br}} [https://www.letelegramme.fr/bretagne/spered-ar-vro/klez-brandar-arzour-dizehan-20-01-2022-12902896.php ''Le Télégramme'', 20/01/2022] *{{br}} [https://www.francebleu.fr/infos/societe/video-digenfinet-na-dalv-ket-dieubet-eme-ur-breizhad-er-republik-tchek-1588698435 ''France Bleu''] *{{fr}} [https://francais.radio.cz/une-exposition-photo-ecologique-et-humaniste-a-linstitut-francais-8722004 ''Radio Prague International''] *{{fr}} [https://francais.radio.cz/triste-mesure-prague-en-images-et-en-poemes-8140865 ''Radio Prague International''] *{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/exposition-les-photos-d-un-breton-itinerant-12-08-2019-12359219.php ''Le Télégramme, 12/08/2019] *{{cz}} [https://www.frontman.cz/klez-brandar-amazonia-krasny-predmet ''Frontman] * {{fr}} [https://francais.radio.cz/zizkov-et-sa-diversite-mis-a-lhonneur-par-lartiste-francais-klez-brandar-8758467 ''Radio Prague International''] {{DEFAULTSORT:Brandar, Klez}} [[Rummad:Arzourien Breizh]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1984]] rbhgvlooaf2rzzom10lay5bjjxn2kt5 2189698 2189697 2026-05-02T09:19:20Z ~2026-26639-01 91318 2189698 wikitext text/x-wiki {{Patrom:Daveenn ebet}} [[Restr:Klez Brandar.jpg|thumb|Klez Brandar e 2019]] {{commonscat}} '''Klez Brandar''', ganet e miz Here [[1984]] e [[Naoned]], zo un arzour [[Luc'hskeudennerezh|luc'hskeudenner]] breizhat. Embannet en deus levrioù luc'hskeudennerezh a bep seurt en ur genlabourat gant barzhed. Skrivañ a ra kanaouennoù e yezhoù disheñvel, en o zouez brezhoneg, galleg, saozneg, spagnoleg, portugaleg, italianeg ha tchekeg. Orin eo an holl ganaouennoù, ha kenlabourat a ra Klez Brandar gant sonerien disheñvel eus [[Arc'hantina]] ([[Corco]]), [[Spagn]] ([[Ricard Tejada]]), an [[Izelvroioù]] ([[Maarten Crefcoeur]]), [[Aljeria]] ([[Badr Tachouche]]), [[Bro-C'hall]] ([[Benoît Méheut]] ha Yoko) ha [[Bro-Saoz]] ([[Ella CR]]). Ar stiloù a ya eus ar rock, ar rap, ar reggae (''Sa Meute''), ar punk (''Kerouac Is Dead''), ar folk, ar jazz, ar chanson<!-- ? -->, an disco (''Pitná Voda'') betek ar World music (''Você''). C'hoari a ra ivez e filmoù berr, filmoù ha stiradoù abaoe 2017, daoust ma n'en deus ket studiet ar c'hoariva e skol ebet. == Levrioù == *''[[Healing In Process]]'', Emb. Les Bijoux de Famille, 2025 *''[[Lusk Dizehan]] // 07 - Fragments of a Journey Untravelled, 2022'' *''[[Lusk Dizehan]] // 06,'' Emb. Cycling Dogs, 2021 *''Triste Mesure'' , Emb. Les Bijoux de Famille, 2019 == Pladennoù == *''[[Amazônia]]'', EP, 2024 *''Mangrove'', EP, 2022 *: ''Mangrove'' eo an eil EP skrivet gant [[Klez Brandar]]. Savet eo bet gant Yoko hag enrollet e [[Praha]]. Pemp kanaouenn ha pemp etrepaouez e pemp yezh zo ennañ. Embannet eo bet d'ar [[15 a viz Eost]] [[2022]]. *: Roll an tonioù: *:# ''Ho Pugale'' - 00:26 *:# ''Você'' - 03:40 *:# ''Oh'' - 00:17 *:# ''Fulenn'' - 02:39 *:# ''Ještě ?'' - 00:08 *:# ''Buenos Aires'' - 03:23 *:# ''Pas Sages'' - 00:16 *:# ''L’Âme Hantée'' - 03:17 *:# ''Ljiljana Buttler'' - 00:16 *:# ''An Noz Didrouz'' - 03:39 *''[[Rivage]]'', EP, Aurelia Records, 2020 *''[[Solitania]]'', LP, Aurelia Records, 2015 ;Singles * [[2026]] : [[Me Zo Skuizh]] * [[2026]] : ''Terra Cognita (Remix)'' * [[2025]] : ''Mi País'' * [[2025]] : ''Magali'' * [[2025]] : ''Flow'' * [[2024]] : ''Terra Cognita'' * [[2023]] : ''Pitná Voda'' * [[2023]] : ''Rock'' * [[2023]] : ''Sa Meute'' * [[2023]] : ''Les Chips'' * [[2021]] : ''I'll Take A Train'' * [[2020]] : ''Les Sept Pas Ascètes'' * [[2020]] : [[Kerouac Is Dead]] * [[2020]] : ''Il Regno Delle Ombre'' * [[2016]] : ''Scuba Dying'' * [[2016]] : ''Deus 'ta'' * [[2016]] : ''Ma Louve'' * [[2016]] : ''A Short Song For Such A Long Title In Order To Express My Feelings'' * [[2015]] : ''Esa Mina'' * [[2015]] : ''El Miedo'' * [[2015]] : ''Pane Quotidiano'' * [[2014]] : ''Gimme A Call'' * [[2014]] : ''Psixi Mou'' (Realcy Remix) == Klipoù == *''Flow'' (2025) *''Mi País'' (2025) *''Walking On The Slackline'' (2025) *''Terra Cognita'' (2024) *''Querem Mais'' (2024) *''Salut, Je T’Aime'' (2024) *''Pitná Voda'' (2023) *''Les Chips'' (2023) *''[[Fulenn]]'' (2022) *''Happy Melancholy'' (2022) *''I’Il Take A Train'' (2021) *''Kerouac Is Dead'' (2020) *''Rivage'' (2020) == Fanzinoù == *''A Day In Paris'' (2021) *''[[Lusk Dizehan]] // 05'' (2020) *[[Stalabarn fanzin|''Stalabarn Fanzin'']]'' == Filmoù ha heuliadoù == *[[Anatomy of a Lost Sound]] (2025) *[[Loups-garous]] (2024) *[[Familier som vores]] (2024) *[[Interview with the Vampire]] (2024) *''Pastoral Spring'' (2023) *[[Ruce v záruce]] (2022) *[[Last Light]] (2022) *[[Totems]] (2021-2022) *''The Heaviest Weight'' (2021) *''Lost And Found'' (2020) *''My Obsession'' (2020) *''La Blanche Biche'' (2019) *''The Puzzle'' (2017) == Liammoù diavaez == *{{en}} [https://viff.org/whats-on/viff25-anatomy-of-a-lost-sound/ ''Vancouver International Film Festival (VIFF)''] *{{en}} [https://www.expats.cz/czech-news/article/going-analog-prague-artists-rekindle-love-of-vinyl ''Expats.cz''] *{{fr}} [https://www.nhu.bzh/klez-brandar-luzh-dizehan-photographie-bretagne/ ''NHU Bretagne''] *{{br}} [https://ya.bzh/klez-brandar/ ''Ya!''] *{{br}} [https://web.archive.org/web/20220121111125/https://www.radionaoned.bzh/br/tag/klez/ Radio Naoned] *{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm12779903/ ''IMDb''] *{{en}} [https://praguemonitor.com/life/arts/28/06/2021/interview-with-photographer-klez-brandar-exhibition-lusk-dizehan-06/ ''Prague Daily Monitor''] *{{br}} [https://www.letelegramme.fr/bretagne/spered-ar-vro/klez-brandar-arzour-dizehan-20-01-2022-12902896.php ''Le Télégramme'', 20/01/2022] *{{br}} [https://www.francebleu.fr/infos/societe/video-digenfinet-na-dalv-ket-dieubet-eme-ur-breizhad-er-republik-tchek-1588698435 ''France Bleu''] *{{fr}} [https://francais.radio.cz/une-exposition-photo-ecologique-et-humaniste-a-linstitut-francais-8722004 ''Radio Prague International''] *{{fr}} [https://francais.radio.cz/triste-mesure-prague-en-images-et-en-poemes-8140865 ''Radio Prague International''] *{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/exposition-les-photos-d-un-breton-itinerant-12-08-2019-12359219.php ''Le Télégramme, 12/08/2019] *{{cz}} [https://www.frontman.cz/klez-brandar-amazonia-krasny-predmet ''Frontman] * {{fr}} [https://francais.radio.cz/zizkov-et-sa-diversite-mis-a-lhonneur-par-lartiste-francais-klez-brandar-8758467 ''Radio Prague International''] {{DEFAULTSORT:Brandar, Klez}} [[Rummad:Arzourien Breizh]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1984]] o0z7w8oq2idn3vrzekgt2yinlqbyi8z 0 162578 2189657 2055367 2026-05-01T19:35:14Z Kestenn 14086 2189657 wikitext text/x-wiki {{Infobox Embregerezh |anv ofisiel = Borgward |logo = [[Restr:Borgward-logo.png|100px]] |lugan = |furm wirel = |deiziad krouiñ = [[1919]] |date de disparition = |deiziad pennañ = |sez (ker) = [[Bremen]] |sez (bro) = Alamagn |pennoù-bras = |gennadoù labourerezh = Kirri-tan |produioù = |penngevredad = |sociétés-soeur = |iskevredad = |kevranneien = |kevezerien = |niver implijidi = |kengreadur = |somme du bilan (banques) = |disoc'h rik = |kevalaoù piaoul = |dle = |kevaladur yalc'h = |lec'hienn web = }} '''Borgward''' a oa ur saver kirri [[Alamagn|alaman]]. E [[1919]] e voe krouet an embregerezh, e [[Stuttgart]] ; e [[2022]] e tisklêrias freuz-stal e [[Beijing]]. <gallery mode="packed" heights="200px"> 1956 Borgward Isabella Limousine IMG 3205 - Flickr - nemor2.jpg|''Isabella Limousine IMG 3205'', [[1956]] Borgward BX7 at IAA 2015. Spielvogel1.jpg|''BX7'' (2015) </gallery> {{Commonscat}} [[Rummad:Saverien kirri]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1919]] h0a4cvgo62sknlqvwpukf2nuqvqaypk 0 171311 2189676 2104823 2026-05-01T19:50:05Z Kestenn 14086 2189676 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Opel Automobile GmbH''', berraet aliesoc'h en '''Opel''', zo un embregerezh sevel kirri [[Alamagn|alaman]] hag a zo ur skourr eus [[Stellantis]] abaoe ar [[16 a viz Genver]] [[2021]]. Perc'hennet e oa gant ar saver kirri [[stadunanat]] [[General Motors]] etre 1929 ha 2017 ha gant [[PSA Group]] a-raok bezañ kendeuzet gant [[Fiat Chrysler Automobiles]] a-benn sevel Stellantis e 2021. Darn eus an otoioù savet gant al linennoù Opel er Rouantelezh-Unanet a vez gwerzhet dindan an anv [[Vauxhall Motors]], kement-se abaoe ar bloavezhioù 1980. Lod eus karbedoù Opel a oa savet en Aostralia gant ar merk [[Holden]] abaoe 2020, en [[Norzhamerika]] ha [[Sina]] eo ar merk [[Buick]], [[Saturn Corporation|Saturn]] (abaoe 2010), hag ar merkoù [[Cadillac]], hag e [[Suamerika]] eo gant ar merk [[Chevrolet]]. [[Rummad:Opel]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Saverien kirri]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1862]] ge1x59n0lx84v7qo2cn74z4dxvvp8rw 0 171691 2189671 2110397 2026-05-01T19:46:44Z Kestenn 14086 2189671 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Rheinmetall AG''' zo un embregerezh sevel otoioù hag armoù alaman, lec'hiet en [[Düsseldorf]], en [[Alamagn]]. Ar strollad ekonomikel a oa bet degemeret en DAX, roll an ti-eskemm alaman e miz Meurzh 2023. Ar pempvet saver armoù brasañ eo en Europa, ha produiñ a ra karbedoù stourm hobregonet liesseurt kement ha karbedoù dezougen soudarded. [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1889]] [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] 0p3zqm7e1wdqo2hiax64kbndbv1cq3j 0 173409 2189661 2132642 2026-05-01T19:38:20Z Kestenn 14086 2189661 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Heinkel Flugzeugwerke''' a oa un embregerezh sevel kirri-nij [[alaman]] krouet gant [[Ernst Heinkel]] hag anvet diwarnañ. Brudet eo bet evit bezañ savet [[karr-nij bombeziñ|kirri-nij bombeziñ]] evit al [[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]] e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] ha bezañ bet kavet diskoulmoù evit an nijoù tizh-uhel, evel gant ar [[Heinkel He 176|roketennoù kefluskek dourennek]] ha gant ar [[Heinkel He 178|c'heflusker turbojet]]. An dizagnoù gant Heinkel a voe implijet da vat evit nijal a oa bet savet nebeut amzer a-raok ma tarzhfe an Eil Brezel-bed en Europa. [[Rummad:Saverien nijerezioù]] [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Heinkel]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1922]] hllm0xhkoepwif22lxa43a865tz27na 0 173979 2189642 2137637 2026-05-01T19:06:43Z Kestenn 14086 2189642 wikitext text/x-wiki [[Restr:MACIF VG2012 (2).jpg|thumb|300px|Logo ar MACIF war ur vag.]] {{databox}} Ar '''Macif''', pe '''MACIF''', [[teskanv]] evit '''''Mutuelle d'assurance des commerçants et industriels de France et des cadres et des salariés de l'industrie et du commerce''''', zo un embregerezh asurañsoù kenwarez [[Bro-C'hall|gall]] hag a zo e lec'h pennañ e [[Niort]], en [[Deux-Sèvres]]. == Liammoù diavaez == * {{fr}} [https://www.macif.fr/ Lec'hienn ofisiel] [[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1960]] 6e21ptwv5pe9dqv7j9prgljp2149ies 14 174450 2189670 2142540 2026-05-01T19:45:17Z Kestenn 14086 2189670 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1908]] [[Rummad:1908]] 49j3bx7jgul7q8tgfh2ft0oczgn89bi 14 174795 2189675 2144163 2026-05-01T19:49:13Z Kestenn 14086 2189675 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1931]] [[Rummad:1931]] rpxxv611h50kxridats585k4dizikhz 0 175850 2189681 2189554 2026-05-01T20:13:01Z Dakbzh 58931 2189681 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]]. == Kampioned == {| | valign="top" | :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kampioned (kemmesk) |- |1||1928||[[Victor Goglidze]] |- |2||1938||[[Archil Ebralidze]] |- |3||1939||Archil Ebralidze |- |4||1941||Archil Ebralidze |- |5||1944||[[Vladas Mikėnas]] |- |6||1946||[[Paul Keres]] (off contest)<br>Archil Ebralidze |- |7||1947||[[Nikolay Sorokin]] |- |8||1948||[[Mikhail Shishov]] |- |9||1949||[[Akaki Pirtskhalava]] |- |10||1950||[[Alexandre Blagidze]] |- |11||1951||Nikolay Sorokin |- |12||1952||Mikhail Shishov |- |13||1953||Alexandre Blagidze |- |14||1954||[[Alexandr Buslaev]] |- |15||1955||[[Bukhuti Gurgenidze]] |- |16||1956||Mikhail Shishov |- |17||1957||Alexandre Blagidze |- |18||1958||[[Bukhuti Gurgenidze]] |- |19||1959||Bukhuti Gurgenidze |- |20||1960||Bukhuti Gurgenidze |- |21||1961||Bukhuti Gurgenidze |- |22||1962||Bukhuti Gurgenidze |- |23||1963||Bukhuti Gurgenidze |- |24||1964||Bukhuti Gurgenidze |- |25||1965||Bukhuti Gurgenidze |- |26||1966||[[Roman Dzindzichashvili]] |- |27||1967||Roman Dzindzichashvili |- |28||1968||Bukhuti Gurgenidze |- |29||1969||Roman Dzindzichashvili |- |30||1970||Bukhuti Gurgenidze |- |31||1971||[[Zurab Mikadze]] <br/> [[Alexandre Bokuchava]] |- |32||1972||[[Tamaz Giorgadze]] |- |33||1973||Bukhuti Gurgenidze |- |34||1974||[[Elizbar Ubilava]] |- |35||1975||[[Zurab Sturua]] |- |36||1976||[[Iuri Chikovani]] |- |37||1977||[[Zurab Sturua]] |- |38||1978||[[Gennadi Zaichik]] |- |39||1979||Gennadi Zaichik |- |40||1980||[[Zurab Azmaiparashvili]] |- |41||1981||Zurab Sturua |- |42||1982||[[Giorgi Giorgadze]] |- |43||1984||Zurab Sturua |- |44||1985||Zurab Sturua |- |45||1986||[[Elizbar Ubilava]] |- |46||1987||Mikhail Krasenkov |- |47||1988||Giorgi Giorgadze |- |48||1989||[[Giorgi Bagaturov]] |- |49||1990||[[Aleksandr Dgebouadze]] |- |50||1991||[[Tamaz Tabatadze]] |- |51||1992||[[Khvicha Supatashvili]] |- |52||1993||[[Akaki Shalamberidze]] |- |53||1994||[[Lasha Janjgava]] |- |54||1995||[[Giorgi Bagaturov]] |- |55||1996||[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Kampionad jorjiat 1996]</ref> |- |56||1997||[[Giorgi Kacheishvili]] |- |57||1998||[[Nino Khurtsidze]] |- |58||1999|| Giorgi Bagaturov |- |59||2000||[[Tamaz Gelashvili]] |- |60||2001||[[Mikheil Mchedlishvili]] |- |61||2002||Mikheil Mchedlishvili |- |62||2003||[[Baadur Jobava]] |- |63||2004||[[Merab Gagunashvili]] |- |64||2005||[[Valeriane Gaprindashvili]] |- |65||2006||Giorgi Kacheishvili |- |66||2007||[[Baadur Jobava]] |- |67||2008||[[Levan Pantsulaia]] |- |68||2009||[[Tornike Sanikidze]] |- |69||2010||Merab Gagunashvili |- |70||2011||[[Davit Zarkua]] |- |71||2012||Baadur Jobava |- |72||2013||[[Gaioz Nigalidze]] |- | 73||2014||Gaioz Nigalidze |- |74|| 2015||Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[http://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces|title=Levan Pantsulaia Champion of Georgia]]</ref>. |- |75||2016||[[Davit Jojua]] |- |76||2017||[[Luka Paichadze]] |- |77||2018||Mikheil Mchedlishvili |- | 78||2019||[[Giga Quparadze]] |- | 79||2020||Luka Paichadze |- |80 |2021 |Levan Pantsulaia |- |81 |2022 |Levan Pantsulaia |- |- |82 |2023 |Mikheil Mchedlishvili |- |- |83 |2024 |Baadur Jobava |- |- |84 |2025 |Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111228.aspx?lan=1&art=1 GEO 84th Ch]</ref>. |- |} | valign="top" | :{| class="sortable wikitable" ! Nn!! Bloaz !! Kampionez |- |1||1935||[[Fani Kats]] |- |2||1936||Fani Kats |- |3||1937||[[Berta Krezberg]] |- |4||1938||[[Varvara Zargarian]] |- |5||1941||Varvara Zargarian |- |6||1941||[[Ksenia Gogiava]] |- |7||1945||Varvara Zargarian |- |8||1947||[[Ksenia Gogiava]] |- |9||1948||[[Lili Gelovani]] |- |10||1950||Ksenia Gogiava |- |11||1952||Ksenia Gogiava |- |12||1953||[[Eliso Kakabadze]] |- |13||1954||Eliso Kakabadze |- |14||1955||Eliso Kakabadze |- |15||1956||[[Nona Gaprindachvili]] |- |16||1957||Eliso Kakabadze |- |17||1958||[[Manana Togonidze]] |- |18||1959||[[Nona Gaprindachvili]] |- |19||1960||[[Nona Gaprindachvili]] |- |20||1961||[[Nona Gaprindachvili]] |- |21||1963||[[Alla Chaikovskaya]] |- |22||1964||[[Nana Alexandria]] |- |23||1965||Nana Alexandria |- |24||1966||[[Tsitsino Kakhabrishvili]] |- |25||1968||Nana Alexandria |- |26||1969||[[Tsiuri Kobaidze]] |- |27||1970||Tsitsino Kakhabrishvili |- |28||1971||[[Svetlana Kalandarishvili]] |- |29||1972||[[Tamar Khmiadashvili]] |- |30||1973||Tsitsino Kakhabrishvili |- |31||1974||Tsiuri Kobaidze |- |32||1975||Tamar Khmiadashvili |- |33||1976||[[Nino Gurieli]] |- |34||1977||[[Nino Melashvili]] |- |35||1978||[[Tamar Khmiadashvili]] |- |36||1979|||[[Tamila Meskhi]] |- |37||1980||[[Tsiala Kasoshvili]] |- |38||1981||Tsiala Kasoshvili |- |39||1982||Tsitsino Kakhabrishvili |- |40||1983||[[Ketevan Arakhamia]] |- |41||1984||Ketevan Arakhamia |- |42||1985||[[Genrieta Lagvilava]] |- |43||1986||[[Sopiko Tereladze]]<br>[[Ketevan Melashvili]] |- |44||1987||[[Ketino Kachiani]] |- |45||1988||[[Tsiala Kasoshvili]] |- |46||1989||[[Nino Khurtsidze]] |- |47||1990||[[Ketevan Arakhamia]] |- |48||1991||[[Inga Khurtsilava]] |- |49||1992||[[Nino Gurieli]] |- |50||1993||Nino Khurtsidze |- |51||1994||[[Natia Janjgava]] |- |52||1995||[[Miranda Khorava]] |- |53||1996||[[Maia Lomineishvili]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996]</ref> |- |54||1997||[[Inga Khurtsilava]] |- |55||1998||Maia Lomineishvili |- |56||1999||Inga Charkhalashvili |- |57||2000||Sopiko Tereladze<br>Inga Khurtsilava |- |58||2001||[[Lela Javakhishvili]] |- |59||2002||Maia Lomineishvili, [[Ana Matnadze]] |- |60||2003||[[Nana Dzagnidze]] |- |61||2004||[[Nana Dzagnidze]] |- |62||2005||[[Nino Khurtsidze]] |- |63||2006||Nino Khurtsidze |- |64||2007||[[Lela Javakhishvili]], [[Sopiko Khukhashvili]] |- |65||2008||[[Nana Dzagnidze]], [[Salome Melia]] |- |66||2009||Maia Lomineishvili |- |67||2010||Salome Melia |- |68||2011||Maia Lomineishvili |- |69|| 2012||[[Bella Khotenashvili]] |- |70||2013||Nino Khurtsidze |- |71||2014||[[Lela Javakhishvili]] |- | 72||2015||[[Nino Batsiashvili]] |- |73||2016||[[Lela Javakhishvili]] |- |74||2017||[[Bella Khotenashvili]] |- |75||2018||[[Nino Batsiashvili]] |- |76||2019||[[Meri Arabidze]] |- |77||2020||[[Nino Batsiashvili]] |- |78||2021||[[Bella Khotenashvili]] |- |79||2022||[[Nino Batsiashvili]] |- |80||2023||[[Bella Khotenashvili]] |- |81||2024||[[Lela Javakhishvili]] |- |82||2025||[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch]</ref>. |} |} == Liammoù diavaez == *{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984] *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=23 May 2005 | title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=23 January 2006 | title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=6 February 2006 | title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=26 March 2007 | title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=17 March 2008 | title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=31 March 2008 | title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=2 February 2009 | title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9 | publisher=London Chess Center }} == Notennoù ha dave == {{daveoù}} [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]] sr11zzrysc2q5x2wuci6wdgop41zkmx 2189684 2189681 2026-05-01T20:24:42Z Dakbzh 58931 + Kampionez 2026. 2189684 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Kampionad jorjiat an echedoù''' eo kampionad broadel an echedoù e [[Jorjia]]. Aozet e vez abaoe1928. Betek 1990 e oa [[Republik Sokialour Soviedel Jorjia]] unan eus republikoù an [[Unaniezh Soviedel]]. == Kampioned == {| | valign="top" | :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kampioned (kemmesk) |- |1||1928||[[Victor Goglidze]] |- |2||1938||[[Archil Ebralidze]] |- |3||1939||Archil Ebralidze |- |4||1941||Archil Ebralidze |- |5||1944||[[Vladas Mikėnas]] |- |6||1946||[[Paul Keres]] (off contest)<br>Archil Ebralidze |- |7||1947||[[Nikolay Sorokin]] |- |8||1948||[[Mikhail Shishov]] |- |9||1949||[[Akaki Pirtskhalava]] |- |10||1950||[[Alexandre Blagidze]] |- |11||1951||Nikolay Sorokin |- |12||1952||Mikhail Shishov |- |13||1953||Alexandre Blagidze |- |14||1954||[[Alexandr Buslaev]] |- |15||1955||[[Bukhuti Gurgenidze]] |- |16||1956||Mikhail Shishov |- |17||1957||Alexandre Blagidze |- |18||1958||[[Bukhuti Gurgenidze]] |- |19||1959||Bukhuti Gurgenidze |- |20||1960||Bukhuti Gurgenidze |- |21||1961||Bukhuti Gurgenidze |- |22||1962||Bukhuti Gurgenidze |- |23||1963||Bukhuti Gurgenidze |- |24||1964||Bukhuti Gurgenidze |- |25||1965||Bukhuti Gurgenidze |- |26||1966||[[Roman Dzindzichashvili]] |- |27||1967||Roman Dzindzichashvili |- |28||1968||Bukhuti Gurgenidze |- |29||1969||Roman Dzindzichashvili |- |30||1970||Bukhuti Gurgenidze |- |31||1971||[[Zurab Mikadze]] <br/> [[Alexandre Bokuchava]] |- |32||1972||[[Tamaz Giorgadze]] |- |33||1973||Bukhuti Gurgenidze |- |34||1974||[[Elizbar Ubilava]] |- |35||1975||[[Zurab Sturua]] |- |36||1976||[[Iuri Chikovani]] |- |37||1977||[[Zurab Sturua]] |- |38||1978||[[Gennadi Zaichik]] |- |39||1979||Gennadi Zaichik |- |40||1980||[[Zurab Azmaiparashvili]] |- |41||1981||Zurab Sturua |- |42||1982||[[Giorgi Giorgadze]] |- |43||1984||Zurab Sturua |- |44||1985||Zurab Sturua |- |45||1986||[[Elizbar Ubilava]] |- |46||1987||Mikhail Krasenkov |- |47||1988||Giorgi Giorgadze |- |48||1989||[[Giorgi Bagaturov]] |- |49||1990||[[Aleksandr Dgebouadze]] |- |50||1991||[[Tamaz Tabatadze]] |- |51||1992||[[Khvicha Supatashvili]] |- |52||1993||[[Akaki Shalamberidze]] |- |53||1994||[[Lasha Janjgava]] |- |54||1995||[[Giorgi Bagaturov]] |- |55||1996||[[Lasha Janjgava]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html Kampionad jorjiat 1996]</ref> |- |56||1997||[[Giorgi Kacheishvili]] |- |57||1998||[[Nino Khurtsidze]] |- |58||1999|| Giorgi Bagaturov |- |59||2000||[[Tamaz Gelashvili]] |- |60||2001||[[Mikheil Mchedlishvili]] |- |61||2002||Mikheil Mchedlishvili |- |62||2003||[[Baadur Jobava]] |- |63||2004||[[Merab Gagunashvili]] |- |64||2005||[[Valeriane Gaprindashvili]] |- |65||2006||Giorgi Kacheishvili |- |66||2007||[[Baadur Jobava]] |- |67||2008||[[Levan Pantsulaia]] |- |68||2009||[[Tornike Sanikidze]] |- |69||2010||Merab Gagunashvili |- |70||2011||[[Davit Zarkua]] |- |71||2012||Baadur Jobava |- |72||2013||[[Gaioz Nigalidze]] |- | 73||2014||Gaioz Nigalidze |- |74|| 2015||Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[http://www.worldsport.ge/en/page/111047_levan-pantsulaia-champion-of-georgia?ShowAllAdvSpaces|title=Levan Pantsulaia Champion of Georgia]]</ref>. |- |75||2016||[[Davit Jojua]] |- |76||2017||[[Luka Paichadze]] |- |77||2018||Mikheil Mchedlishvili |- | 78||2019||[[Giga Quparadze]] |- | 79||2020||Luka Paichadze |- |80 |2021 |Levan Pantsulaia |- |81 |2022 |Levan Pantsulaia |- |- |82 |2023 |Mikheil Mchedlishvili |- |- |83 |2024 |Baadur Jobava |- |- |84 |2025 |Levan Pantsulaia<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111228.aspx?lan=1&art=1 GEO 84th Ch]</ref>. |- |} | valign="top" | :{| class="sortable wikitable" ! Nn!! Bloaz !! Kampionez |- |1||1935||[[Fani Kats]] |- |2||1936||Fani Kats |- |3||1937||[[Berta Krezberg]] |- |4||1938||[[Varvara Zargarian]] |- |5||1941||Varvara Zargarian |- |6||1941||[[Ksenia Gogiava]] |- |7||1945||Varvara Zargarian |- |8||1947||[[Ksenia Gogiava]] |- |9||1948||[[Lili Gelovani]] |- |10||1950||Ksenia Gogiava |- |11||1952||Ksenia Gogiava |- |12||1953||[[Eliso Kakabadze]] |- |13||1954||Eliso Kakabadze |- |14||1955||Eliso Kakabadze |- |15||1956||[[Nona Gaprindachvili]] |- |16||1957||Eliso Kakabadze |- |17||1958||[[Manana Togonidze]] |- |18||1959||[[Nona Gaprindachvili]] |- |19||1960||[[Nona Gaprindachvili]] |- |20||1961||[[Nona Gaprindachvili]] |- |21||1963||[[Alla Chaikovskaya]] |- |22||1964||[[Nana Alexandria]] |- |23||1965||Nana Alexandria |- |24||1966||[[Tsitsino Kakhabrishvili]] |- |25||1968||Nana Alexandria |- |26||1969||[[Tsiuri Kobaidze]] |- |27||1970||Tsitsino Kakhabrishvili |- |28||1971||[[Svetlana Kalandarishvili]] |- |29||1972||[[Tamar Khmiadashvili]] |- |30||1973||Tsitsino Kakhabrishvili |- |31||1974||Tsiuri Kobaidze |- |32||1975||Tamar Khmiadashvili |- |33||1976||[[Nino Gurieli]] |- |34||1977||[[Nino Melashvili]] |- |35||1978||[[Tamar Khmiadashvili]] |- |36||1979|||[[Tamila Meskhi]] |- |37||1980||[[Tsiala Kasoshvili]] |- |38||1981||Tsiala Kasoshvili |- |39||1982||Tsitsino Kakhabrishvili |- |40||1983||[[Ketevan Arakhamia]] |- |41||1984||Ketevan Arakhamia |- |42||1985||[[Genrieta Lagvilava]] |- |43||1986||[[Sopiko Tereladze]]<br>[[Ketevan Melashvili]] |- |44||1987||[[Ketino Kachiani]] |- |45||1988||[[Tsiala Kasoshvili]] |- |46||1989||[[Nino Khurtsidze]] |- |47||1990||[[Ketevan Arakhamia]] |- |48||1991||[[Inga Khurtsilava]] |- |49||1992||[[Nino Gurieli]] |- |50||1993||Nino Khurtsidze |- |51||1994||[[Natia Janjgava]] |- |52||1995||[[Miranda Khorava]] |- |53||1996||[[Maia Lomineishvili]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic89.html National women chess championship 1996]</ref> |- |54||1997||[[Inga Khurtsilava]] |- |55||1998||Maia Lomineishvili |- |56||1999||Inga Charkhalashvili |- |57||2000||Sopiko Tereladze<br>Inga Khurtsilava |- |58||2001||[[Lela Javakhishvili]] |- |59||2002||Maia Lomineishvili, [[Ana Matnadze]] |- |60||2003||[[Nana Dzagnidze]] |- |61||2004||[[Nana Dzagnidze]] |- |62||2005||[[Nino Khurtsidze]] |- |63||2006||Nino Khurtsidze |- |64||2007||[[Lela Javakhishvili]], [[Sopiko Khukhashvili]] |- |65||2008||[[Nana Dzagnidze]], [[Salome Melia]] |- |66||2009||Maia Lomineishvili |- |67||2010||Salome Melia |- |68||2011||Maia Lomineishvili |- |69|| 2012||[[Bella Khotenashvili]] |- |70||2013||Nino Khurtsidze |- |71||2014||[[Lela Javakhishvili]] |- | 72||2015||[[Nino Batsiashvili]] |- |73||2016||[[Lela Javakhishvili]] |- |74||2017||[[Bella Khotenashvili]] |- |75||2018||[[Nino Batsiashvili]] |- |76||2019||[[Meri Arabidze]] |- |77||2020||[[Nino Batsiashvili]] |- |78||2021||[[Bella Khotenashvili]] |- |79||2022||[[Nino Batsiashvili]] |- |80||2023||[[Bella Khotenashvili]] |- |81||2024||[[Lela Javakhishvili]] |- |82||2025||[[Nana Dzagnidze]]<ref>{{en}}[https://chess-results.com/tnr1111229.aspx?lan=1&art=4 GEO Women 82nd Ch]</ref>. |- |83||2026||[[Nino Batsiashvili]] |} |} == Liammoù diavaez == *{{es}}[http://www.ajedrezdeataque.com/05%20Palmares/Campeonatos/Nacionales/Europa/Georgia.htm List of winners 1928-2008] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990] *{{en}}[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984] *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=23 May 2005 | title=THE WEEK IN CHESS 550: 62nd Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic550.html#13 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=23 January 2006 | title=THE WEEK IN CHESS 585: 63rd Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic585.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=6 February 2006 | title=THE WEEK IN CHESS 587: 65th Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic587.html#5 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=26 March 2007 | title=THE WEEK IN CHESS 646: 66th Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic646.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=17 March 2008 | title=THE WEEK IN CHESS 695: 65th Women's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic697.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=31 March 2008 | title=THE WEEK IN CHESS 699: 67th Men's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic699.html#6 | publisher=London Chess Center }} *{{citation | last=Crowther | first=Mark | date=2 February 2009 | title=THE WEEK IN CHESS 743: 68th Men's Georgian Championship | url=https://theweekinchess.com/html/twic743.html#9 | publisher=London Chess Center }} == Notennoù ha dave == {{daveoù}} [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Jorjia]] tmpe5hb9xa9ekt676mqzwl67ttlaczp 0 176142 2189632 2154226 2026-05-01T18:26:07Z Dishual 612 2189632 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Gone With The Wind 1967 re-release.jpg|thumb|right|''[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]'' ur film drama-karantez brudet.]] Ur [[film]] pe [[abadenn skinwel]], '''drama''' a zo ur rummad pe [http://Doare%20film doare] da gontañ un istor gwir pe faltaziek (pe [[dielldrama|dammwir]]) gant palioù siriusoc'h evit n'eo ar re [[fent|fentus]] da skouer.<ref>{{cite web|publisher=[[Merriam-Webster]], Incorporated|title=Drama|year=2015|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/drama|quote=a play, movie, television show, that is about a serious subject and is not meant to make the audience laugh}}</ref> An drama diazez a c'hell bezañ spisaet e zoare en ur ouzhpennañ gerioù ouzhpenn evel [[soap opera]], [[ Argerzhadur polis|drama torfederezh polis]], [[drama politikel]], [[drama lezennel]], [[drama istorel]], [[drama familh]], drama krennard, ha [[drama fentus]]. Ar fed ouzhpennañ gerioù evel-se a servij da ziskouez an doare ma vo kontet an istor hag an aergelc'h diazez. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Filmoù drama]] [[Rummad:Stiradoù skinwel drama]] [[Rummad:Filmoù hervez an doare]] q456lcb2g0sy4y3m0fsu77q8e73hpfb 2189634 2189632 2026-05-01T18:27:50Z Dishual 612 2189634 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Gone With The Wind 1967 re-release.jpg|thumb|right|''[[Gone with the Wind (film)|Gone with the Wind]]'' ur film drama-karantez brudet.]] Ur [[film]] pe [[abadenn skinwel]], '''drama''' a zo ur rummad pe [[Doare film|doare]] da gontañ un istor gwir pe faltaziek (pe [[dielldrama|dammwir]]) gant palioù siriusoc'h evit n'eo ar re [[fent|fentus]] da skouer.<ref>{{cite web|publisher=[[Merriam-Webster]], Incorporated|title=Drama|year=2015|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/drama|quote=a play, movie, television show, that is about a serious subject and is not meant to make the audience laugh}}</ref> An drama diazez a c'hell bezañ spisaet e zoare en ur ouzhpennañ gerioù ouzhpenn evel [[soap opera]], [[ Argerzhadur polis|drama torfederezh polis]], [[drama politikel]], [[drama lezennel]], [[drama istorel]], [[drama familh]], drama krennard, ha [[drama fentus]]. Ar fed ouzhpennañ gerioù evel-se a servij da ziskouez an doare ma vo kontet an istor hag an aergelc'h diazez. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Filmoù drama]] [[Rummad:Stiradoù skinwel drama]] [[Rummad:Filmoù hervez an doare]] hxnv6isrox205cncz1nknksgoqlqmqk 0 176469 2189637 2160571 2026-05-01T18:59:53Z Kestenn 14086 2189637 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Cerruti 1881''', brudet ivez evel '''Cerruti''', zo un embregerezh giz cheuc'h savet e 1967, gant e bennlec'h e [[Pariz]]. Krouet e oa bet gant ar stilour [[Italia|italian]] ha saver giz [[Nino Cerruti]]. Anvet eo bet "1881" dre m'en doa tad-kozh Nino krouet ur vilin-c'hloan, [[Lanificio Fratelli Cerruti|milin-c'hloan ar vreudeur Cerruti]], en Italia e 1881<ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.co.uk/79711/a-stitch-in-time-cerruti-1881|title=A stitch in time: Cerruti 1881|website=The Week Portfolio|language=en|access-date=16/01/2020}}</ref>. E 1967, Nino Cerruti en doa krouet anilhad ti dcheuc'h, gant ar pennlec'h hag al lec'h sevel en 3 [[La Madeleine, Pariz|plasenn ar Madeleine]], war [[Rive Droite|ribl dehoù]] kêr. Digoret e oa bet ar c'hentañ stal er 27 [[Rue Royale, Paris|rue Royale]] e Pariz. Pennlec'h an embregerezh a zo er straed Royale hiziv-an-deiz c'hoazh. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}} [https://www.cerruti.com/ Lec'hienn ofisiel] [[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]] [[Rummad:Embregerezhioù dilhad]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1967]] 87wjpneph7ug0sz4u0kltdeugg29rbt 0 176873 2189631 2163052 2026-05-01T18:25:52Z Dishual 612 2189631 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ur '''brezel-bed''' a vez graet eus ur [[brezel]] etrebroadel lec'h ma vez darn eus ar galloudoù brasañ er bed o kemer perzh pe o vezañ an [[Tachenn-emgann|dachenn-emgann]]<ref>{{cite web |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/world%20war |title=World War |publisher=[[Merriam-Webster]] |access-date=11 November 2019 |archive-date=11 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191211050834/https://www.merriam-webster.com/dictionary/world%20war |url-status=live }}</ref>. Implijet e vez an droienn-se evit ober anv eus an daou vrezel brasañ hag a zo bet en {{XXvet kantved}}, ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]] (1914–1918) hag an [[Eil Brezel-bed]] (1939–1945). Lod istorourien avat a ra brezel-bed eus brezelioù all evel [[Brezel an Nav Bloaz]], [[Brezel Hêrezh Spagn]], ar [[Brezel Seizh Vloaz]], [[Brezelioù ar C'henunaniezhioù]] hag ar [[Brezel Yen]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Geriaoueg ar brezel]] [[Rummad:Brezelioù hervez an doare]] n0h2fuiasgvm5eeec9f17w4gq2zz3sy 0 176987 2189692 2161242 2026-05-01T20:50:06Z Kestenn 14086 /* Preizherien ha loened noazus d'ar gwenan */ 2189692 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style="background-color:#dfaf2c;"> {| style="margin:auto;"> |- align="center" | [[Restr:European honey bee extracts nectar.jpg|frameless|left|199x199px]] | <span style="color: black; font-size:300%;">'''Porched ar gwenanerezh'''</span><br><br><span style=" font-size:150%;">'''Donemat e bed ar gwenan hag ar [[gwenanerezh]]'''</span> | [[Restr:Beekeeper with moveable comb hive.jpg|frameless|right|199x199px]] |} {| width="100%" style="border: 1px solid #cc9; background-color: #F1F1DE" |- valign="top" | width="33%" | <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Loened hag endro</div><hr> [[Skeudenn:Bee macrophotography.jpg|center|130px]] ; ==== Ar gwenan ==== [[Gwenan]] • ''[[Apis mellifera]]'' hag isspesadoù : ''[[Apis mellifera mellifera]] • [[Apis mellifera ligustica]] • [[Apis mellifera carnica]] • [[Apis mellifera capensis]] • [[Apis mellifera scutellata]] • [[Apis mellifera lamarckii]] •'' [[Buckfast]] ==== Preizherien ha loened noazus d'ar gwenan ==== ''[[Acarapis woodi]]'' • [[C'hwiliorez aziat|C'hwiliorezed Azia]] • ''[[Galleria mellonella]]'' • [[Kazeg-koad|Kezeg-koad]] • [[Varroa destructor|''Varroa destructor'']] ==== Biologiezh ==== [[Feuriader helmoel]] • [[Steuziadur ar gwenan]] | width="33%" | <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Dafar ha produioù</div><hr> [[Skeudenn:Beekeerper inspecting a beehive (48414393937).jpg|center|130px]] ==== Dafar ==== [[Ruskenn]] • [[Mogeder]] • [[Eztenner mel|Eztenner]] ==== Produioù ar gwenan ==== [[Mel]] • [[Koar gwenan|Koar]] • [[Livrizhenn]] • [[Pollen]] • [[Propolis]] • [[Melad]] | width="33%" | <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Tud ha kevredigezh</div><hr> [[Restr:Ljubljana BW 2014-10-09 11-22-39.jpg|center|frameless|254x254px]] ==== Tud ==== [[Janig Bayon]] • [[Charles Dadant]] • [[Karl von Frisch]] • [[François Hubert]] • [[Karl Kehrle]] • [[Lorenzo Langstroth]] • [[Jean-Baptiste Voirnot]] • [[Émile Warré]] ==== Kevredigezh ==== [[Apimondia]] • [[Union nationale de l'apiculture française|UNAF]] ==== Er sevenadur ==== [[Aristaios (doue)|Aristaios]] • ''[[Der Imker (film, 2013)|Der Imker]] • [[El Espíritu de la colmena (film, 1973)|El Espíritu de la colmena]] • [[Le meraviglie (film, 2014)|Le meraviglie]]'' |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Gwenanerezh]] [[Rummad:Porchedoù|Gwenanerezh]] qee9nc57v2bozdl9n07fpf1xfkg1a1c 0 177469 2189643 2170709 2026-05-01T19:08:49Z Kestenn 14086 2189643 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''Société nationale des chemins de fer français''' ("Kevredigezh vroadel an hentoù-houarn gall", berraet en '''SNCF''') zo un [[embregerezh hentoù-houarn]] foran [[c'hall]], krouet d'ar [[1añ a viz Genver]] 1938 dre ur gevrat etre ar Stad hag an embregerezhioù dezougen a oa anezho dija, hervez un dekred-lezenn eus an [[31 a viz Eost]] [[1937]]. Bemdez e vez ur geidenn 15 000 tren kenwerzhel o tremen war hentoù-houarn gant an SNCF, gant 5 milion a veajourien. Kaset e vez bemdez ivez 250 000 tonnenn a varc'hadourezh. Dre ar c'hementadoù dezouget ha ment ar rouedad linennoù-tren, an SNCF eo an trede embregerezh hentoù-houarn brasañ en Europa, goude an [[Deutsche Bahn]] ha [[Hentoù-houarn Rusia]]. [[Rummad:Hentoù-houarn]] [[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1938]] j3v3rffplwm1dsoln2t88xkprhfaysp 0 178921 2189694 2182595 2026-05-01T23:37:18Z Juan carlos perez rodriguez 80737 /* Kevezadegoù hiniennel */ 2189694 wikitext text/x-wiki '''Rubén M. Shocron''' (Rubin Shocron<ref>{{en}}[https://familysearch.org/pal:/MM9.1.1/KX1G-CQY ez-ofisiel e SUA]</ref>) a zo bet ganet d'an [[20 a viz C'hwevrer]] [[1921]] e [[Tandil]] ([[Arc'hantina]]) ha marvet d'an [[8 a viz Meurzh]] [[2013]] e [[Lima (Pennsylvania)|Lima]] ([[SUA]]). <br/> Ur c'hoarier [[echedoù]] arc'hantinat ha stadunanat e oa. <br/> 2 259 eo bet e [[Renk Elo|renk Elo]] ''Standard'' diwezhañ<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2002582 E fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === {| class="wikitable" |+ !Bloaz !Lec'h !Kevezadeg !+ !− != !Poentoù !Renk |- |1948 |[[Buenos Aires]] |[[Kampionad arc'hantinat an echedoù]] |10 |3 |4 |12/17 |4 <ref> [[Julio Bolbochán]] a voe trec'h.</ref> |- |1949 |[[Buenos Aires]] |[[Kampionad arc'hantinat an echedoù]] |7 |7 |8 |11/22 |11 <ref> [[Miguel Najdorf]] a voe trec'h.</ref> |- |1951 |[[Buenos Aires]] |[[Kampionad arc'hantinat an echedoù]] |4 |3 |7 |7.5/14 |7 <ref> [[Miguel Najdorf]]a voe trec'h.</ref> |- |1952 |[[Buenos Aires]] |[[Kampionad arc'hantinat an echedoù]] |7 |3 |2 |8/12 <ref> Ne voe ket dalc'het kont eus e drec’h war Kolman.</ref> |1 |- |1953 |[[Buenos Aires]] |Dre lizher a-enep [[Miguel Najdorf]], kampion Arc'hantina. |0 |4 |1 |0,5/4,5 | |- | |[[Mar del Plata]] |Tournamant etrebroadel 1953 |7 |8 |6 |10/21 |10<ref>[[Svetozar Gligorić]] a voe trec'h.</ref> |- | |[[Departamento de Bariloche]] |Tournamant etrebroadel |4 |2 |3 |5,5/9 |4<ref>[[Héctor Rossetto]] a voe trec'h</ref> |- | |[[Buenos Aires]] |[[Kampionad arc'hantinat an echedoù]] |5 |9 |5 |7.5/19 |15 <ref>[[Óscar Panno]] a voe trec'h</ref>. |- |1954 |[[Mar del Plata]] |Mar del Plata 1954 Tournamant takadel<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/tournaments/mar_del_plata_1954/25091 Mar del Plata 1954 - 365 Chess]</ref>. |7 |8 |6 |10/21 |10 |- |1955 |[[Buenos Aires]] |[[Kampionad arc'hantinat an echedoù]] |7 |9 |3 |8,5/19 |11—12<ref>[[Miguel Najdorf]] a voe trec'h</ref>. |- |1956 |[[Mar del Plata]] | Mar del Plata 1956 Tournamant etrebroadel |7 |5 |4 |9/16 |7<ref>[[Miguel Najdorf]] ha [[Julio Bolbochán]] a voe trec'h</ref>. |- |1957 |[[Buenos Aires]] |[[Kampionad arc'hantinat an echedoù]] |7 |5 |7 |10.5/19 |7-9<ref>[[Raúl Sanguineti]] a voe trec'h.</ref> |- |1958 |[[Buenos Aires]] | Buenos Aires 1958 Tournamant etrebroadel |5 |2 |5 |7,5/12 |4<ref>[[Raúl Sanguineti]] a voe trec'h. </ref> |- | |[[Buenos Aires]] |[[Kampionad arc'hantinat an echedoù]] |6 |3 |8 |10/17 |6<ref>[[Herman Pilnik]] a voe trec'h</ref>. |- |1959 |[[Mar del Plata]] | Mar del Plata 1959 Tournamant etrebroadel |2 |8 |4 |4/14 |13—14<ref>[[Miguel Najdorf]] ha [[Ludek Pachman]] a voe trec'h</ref>. |} === Kevezadegoù dre skipailh === {| class="wikitable" |+ !Bloaz !Lec'h !Kevezadeg !+ !− != !Poentoù |- |1948 | |Radiomatch Arc'hantina— [[Spagn]], a-enep [[Juan Manuel Fuentes]]. |1 |0 |0 |1/1 |} == Notennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[ https://ratings.fide.com/profile/2002582E fichenn FIDE] * {{en}}[ http://www.chessgames.com/player/ruben_shocron.html 42 bartienn e Chess Games] {{DEFAULTSORT:Shocron, Ruben}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1921]] [[Rummad:Marvioù 2013]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù arc'hantinat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 1xr3n3uv1mu6641kh68yqeasgjah0ti 0 179130 2189674 2181100 2026-05-01T19:48:53Z Kestenn 14086 2189674 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG''', brudet evel '''Porsche''', a zo un embregerezh [[Alamagn|alaman]] arbennikaet war ar [[karr-tan|c'hirri-tan]] sport ker, ha gant tizh. Ouzhpenn kirri sport, sevel a ra ivez kirri-tan doare [[SUV]] ha [[Sedan (doare oto)|sedan]]. Lec'h penn an embregerezh a zo e [[Stuttgart]], [[Baden-Württemberg]], an Alamagn. An embregerezh a zo perc'hennet gant [[Volkswagen Group|Volkswagen AG]], ur stroll hag a zo perc'hennet gant [[Porsche SE|Porsche Automobil Holding SE]], hag a vez berraet an aliesañ en Porsche SE.E-touez an otoioù gwerzhetañ hiziv-an-deiz gant Porsche e vez an [[Porsche 911|911]], ar [[Porsche Panamera|Panamera]], ar [[Porsche Macan|Macan]], ar [[Porsche Cayenne|Cayenne]] hag an [[Porsche Taycan|Taycan]]<ref>[https://automobilisto.de/en/catalog/porsche Automobilisto.de: Porsche — models and specifications]</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Embregerezhioù Alamagn]] [[Rummad:Saverien kirri]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1931]] opniv085u9yws7t005ryq684w937e8i 0 179300 2189633 2186259 2026-05-01T18:26:42Z Dishual 612 2189633 wikitext text/x-wiki {{databox}} An '''drouktunerezh''' a vez graet eus un torfed displeget en un doare disheñvel hervez ar [[Gwir]] hag ar barnedigezhioù. E [[Stadoù-Unanet Amerika]] ez eo termenet evel un torfed ditouriñ, pa vez gourdrouzet d'ober un dra bennak gant un disoc'h a zirenk pe a zegas ur c'holl arc'hant<ref>{{en}} [https://www.justia.com/criminal/offenses/white-collar-crimes/blackmail/ Blackmail Law: ''Justicia'']</ref>. E [[Kenglad ar Broadoù]] ez eo ledanoc'h ar ster : da skouer, el lezennoù e [[Bro-Saoz ha Kembre]] hag e [[Norzhiwerzhon]] e vez embannet : {{Quotation|''A person is guilty of blackmail if, with a view to gain for himself or another or with intent to cause loss to another, he makes any unwarranted demand with menaces''...<br>"Kiriek eus drouktun ez eo an den a laka ur goulenn direizh a-gevret gant gourdouzoù evit kaout ur gounid evitañ pe evit un den all, pe evit noazout ouzh un den all..."<ref>{{en}} [https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1968/60/section/21 Section 21(1) Theft Act 1968]</ref><ref>{{en}} [https://www.legislation.gov.uk/apni/1969/16/section/20 Section 20(1) Theft Act (Northern Ireland) 1969]</ref>}} Er sevenadur poblek, an "drouktunerezh" eo ar fed da c'hourdrouz da ziskuliañ pe da embann en un doare foran traoù arvarus pe faos a-zivout unan bennak. Alies e vez kaoz eus keloù hag a laka brud an den en arvat, hag gellout a ra bezañ disklozet da izili ar familh pe da genlabourerien kentoc'h eget d'an holl dud. Obererezhioù drouktunerezh a c'hall implij ivez groudrouzoù feulster-korf, pe spered, pe gourdrouzoù lezennel, a-enep d'ur gouzañver pe da dud hag a zo kar d'an hinienn<ref name="merriam-webster">{{en}} {{cite book | title = Merriam-Webster's dictionary of law |publisher= [[Merriam-Webster]]|year=1996|page=[https://archive.org/details/merriamwebstersd0000merr/page/53 53]|access-date=23 May 2011| isbn = 978-0-87779-604-6| url=https://archive.org/details/merriamwebstersd0000merr| url-access = registration }}</ref><ref>{{en}} {{cite book | title = The American Heritage® Dictionary of the English Language, 4th edition |year=2010|publisher=Houghton Mifflin Harcourt Publishing Company.}}</ref>. Peurliesañ e vez sevenet drouktunerezh evit ur gounid personel, ur post, arc'hant, pe madoù. An drouktunerezh a c'hall bezañ un doare [[distoupad]]<ref name="merriam-webster" /> hag a c'hell bezañ barnet gant ar memes statud dirak ul lez-varn<ref>{{en}} [http://www.leg.state.fl.us/statutes/index.cfm?App_mode=Display_Statute&Search_String=&URL=0800-0899/0836/Sections/0836.05.html Florida Statutes § 836.05 (2024)], eus lezenn Florida</ref>. Ha pa vezont kemmesket alies, an distoupadenn eo ar fed da gemer traoù digant unan bennak dre c'hourdrouz da implijout ar feulster en dazont<ref>{{en}} {{cite book|author1=Frank Schmalleger |author2=Daniel E. Hall |author3=John J. Dolatowski |title=Criminal Law Today|year=2009|publisher=Prentice Hall|isbn=978-0-13-504261-8|pages=271–272|edition=4th}}</ref>. Drouktunañ zo gourdrouz dre skrivañ lizheroù, [[postel]]où ; gellout a ra bezañ ivez groudrouzoù feulster evit adtapout un dle. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Torfedoù]] [[Rummad:Torfederezh aozet]] 4ory1qf2jlcyvehp5w7aiu557gdgk5g 0 179740 2189619 2186985 2026-05-01T17:11:11Z Llydawr 145 2189619 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''muffinoù''' a zo kouignoù bouedek, poazhet alies en ur moull stumm un tas gantañ. Meur a seurt a zo, met ar muffin sukret amerikan eo an hini a zoa anavezet ar muiañ er bed. Muffinoù plaen a zo, pe gant chokolad, malzennoù chokolad, lus, bananez ha kraoñ, kanell, maiz, vanilhez, suraval hag all. Evit fardañ muffinoù e ranker meskañ an aozennoù liñvel en un tu, ha meskañ an aozennoù sec'h en un tu all, ha goude meskañ an daou en un doare buan ha diaoz. Ne vez ket lindrennet ar gorre, er c'hontrol d'ar c'h-[[cupcake]]s. Dont a reas ar muffin war-wel tro-dro an XI{{vet}} kantved e [[Bro-Gembre]]. Stank e vezont kavet er broioù saoznek hiziv an deiz. Er Stadoù-Unanet e vez graet ''quickbread muffins'' anezho, hag er Rouantelezh-Unanet e vezont anvet ''American muffins'' a-wechoù evit ober an diforc'h gant muffinoù sall a zo ivez, anvet ''English muffins'' e Norzhamerika, ha ''muffins'' war-eeun er Rouantelezh-Unanet pe ''breakfast muffins'' a-wechoù. Disheñvel eo stumm ar [[muffin saoz|muffinoù saoz]]-se, hini krampouezh bihan ha tev kenañ. <gallery mode="packed" heights="160"> Muffins 01.jpg Blueberry muffins, whole and partial.jpg|Daou vuffin gant lus, ur rekipe klasel. Muffins aux groseilles demoules.jpg|Muffinoù gant kastrilhez ruz divoullet. </gallery> == Pennadoù kar == * [[cupcake]] * [[madalen (kouign)|madalen]] * [[scone]] * [[bolo de arroz]], ur gouign eus Portugal [[Rummad:Kouignoù]] [[Rummad:Keginerezh Bro-Gembre]] [[Rummad:Keginerezh SUA]] [[Rummad:Keginerezh Bro-Saoz]] 1j798wnp9tnnsmt406yjxd14kvyj1lq 0 179741 2189620 2186992 2026-05-01T17:13:18Z Llydawr 145 2189620 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Sloviansk''' ([[ukraineg]]: Слов'янськ, [[rusianeg]]: Славянск, Slavyansk,<ref>{{cite web |url=http://www.geographic.org/geographic_names/name.php?uni=-1565035&fid=6532&c=ukraine |title=Slavyansk: Ukraine |work=Geographical Names |access-date=15 April 2014}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://viewer.rusneb.ru/ru/000199_000009_001125501?page=230&rotate=0&theme=white|script-title=ru:Словарь географических названий СССР|language= ru|trans-title=Dictionary of geographical names of the USSR}}</ref> zo ur gêr en [[Oblast Donetsk]], e norzh rannvro an [[Donbas]] e reter [[Ukraina]]. Ar gêr a oa bet brudet evel ''Tor'' betek 1784<ref>{{Cite web|url=http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?Z21ID=&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21STR=Sloviansk_mst|title=СЛОВ'ЯНСЬК, МІСТО ДОНЕЦЬКОЇ ОБЛ.|website=resource.history.org.ua|access-date=9 December 2018}}</ref>. Ha pa ne oa ket er raion, Sloviansk a oa bet implijet evel kreizenn velestradurel [[Raion Sloviansk]] ([[raion|distrig]]) betek ma voe lammet d'an 18 a viz Even 2020. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Sloviansk]] [[Rummad:Kêrioù oblast Donetsk]] [[Rummad:Kêrioù Ukraina]] cezegpl642d72lweno6cq5y1tzobz3c 0 179742 2189621 2186994 2026-05-01T17:18:07Z Llydawr 145 2189621 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ur '''raion''' (skrivet ivez '''rayon''') zo un doare didroc'hañ melestradurel eus meur a [[Stadoù bet soviedel|stad bet soviedel]]. An droienn zo implijet koulz evit ar [[melestradurezh tiriadel|unvez tiriadel]] hag evit ur rann eus ur [[Kêr|gêr]]. Ar ger a zeu diwar ar [[galleg]] ''rayon''<ref>[[Merriam-Webster]]'s ''Third New International Dictionary'' (1961, repr. 1981), s.v. ''raion''.</ref> hag a c'haller treiñ gant '[[distrig]]' e brezhoneg<ref>[[Saunders, R.A.]], Strukov, V. ''[https://books.google.com/books?id=l_uAoNJiOMwC&pg=PA477 Historical Dictionary of the Russian Federation]''. "[[Scarecrow Press]]", 2010, {{ISBN|978-0-8108-5475-8}}, S. 477.</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Melestradurezh tiriadel]] tdfkq1fbjw4zn2cmvi90rnst858z8b9 0 179743 2189622 2187000 2026-05-01T17:20:07Z Llydawr 145 2189622 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''War Thunder''}} {{Danvez pennad}} [[Restr:Gamescom 2014 (14907863255).jpg|thumb|Stal ''War Thunder'' er Gamescom 2014.]] '''''War Thunder''''' zo ur [[c'hoari video]] emgann karbedoù ''[[free-to-play]]'' diorroet gant an embregerezh hungarat [[Gaijin Entertainment|Gaijin]]. Lañset e oa bet e miz Genver 2013 en ur mod ofisiel. C'hoari a c'haller war ar savennoù [[Microsoft Windows]], [[macOS]], [[Linux]], [[PlayStation 4]], [[Xbox One]], [[PlayStation 5]], [[Xbox heuliadoù X/S|Xbox Series X/S]], [[Oculus]] ha [[Vive]]. Etre {{formatnum:500000}} ha {{formatnum:700000}} c'hoarier(ez) a oa bemdez e 2026<ref>{{en}}''[https://activeplayer.io/war-thunder/ War Thunder]'', Active Player (lennet d'an 03/04/2026)</ref>. Ennañ e rank ar c'hoarier kemer perzh e emgannoù enlinenn gant nijerezed pe karbedoù hobregonet, en ur gregiñ gant reoù savet e deroù an XX{{vet}} kantved. Tamm-ha-tamm e c'hall implijout karbedoù modernoc'h-modernañ, betek reoù savet e penn-kentañ ar XXI{{añ}} kantved. Brudet eo ar c'hoari evit doujañ ouzh kalz perzhioù teknikel hag istorel eus ar c'harbedoù. == Tro-dro d'ar c'hoari == === Implij er bed milourel === Implijet eo bet ar c'hoari e armeoù zo evit lakaat ar soudarded da bleustriñ. Er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]], da skouer, ''War Thunder'' a servije da c'hourdoniñ an ekipajoù [[Tank|tankoù]] e-pad ar [[Bedreuziad COVID-19|bedreuziad Covid-19]]<ref>{{en}}Jared KELLER, ''[https://taskandpurpose.com/news/army-tank-video-game-training-coronavirus/ Army tank crews are playing video games to maintain readiness amid the COVID-19 pandemic]'', Task Purpose, 30/04/2020 (lennet d'an 03/04/2026)</ref>. Ur soudard ukrainat en deus embannet en doa distrujet un tank rusian [[T-90|T-90M]] gant un dron abalamour en doa desket perzhioù gwan ar c'harbed en ur c'hoari ''War Thunder''<ref>{{fr}} Auriane POLGE, ''[https://www.science-et-vie.com/technos-et-futur/defense/ce-soldat-ukrainien-a-neutralise-des-chars-russes-t-90-grace-aux-heures-passees-a-jouer-aux-jeux-video-191806.html Ce soldat ukrainien a neutralisé des chars russes T-90 grâce aux heures passées à jouer aux jeux vidéo !]'', Science et Vie, 21/02/2025 (lennet d'an 03/04/2026)</ref>. === Titouroù kuzh === Meur a wech ez eus en em gavet teulioù pe titouroù sekred diwar-benn ar c'harbed-mañ-karbed war foromoù stag ouzh ''War Thunder'', evel war an [[F-16|F-16 Fighting Falcon]] e 2023, pe an tank [[Leclerc (tank)|Leclerc]] e 2021<ref>{{fr}} Louis ADAM, ''[https://www.lemonde.fr/pixels/article/2023/01/30/sur-les-forums-du-jeu-war-thunder-des-fuites-regulieres-de-documents-militaires-classifies_6159888_4408996.html Sur les forums du jeu « War Thunder », des fuites régulières de documents militaires classifiés]'', Le Monde, 30/01/2023 (lennet d'an 03/04/2026)</ref>. == Liamm diavaez == * {{en}} [https://warthunder.com/ Lec'hienn ofisiel ar c'hoari] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:C'hoarioù video free-to-play]] [[Rummad:C'hoarioù video emgannañ]] [[Rummad:C'hoarioù video 2013]] mu8zt4adj12u0xzzueqy9lcv3b2hc7m 0 179744 2189623 2189296 2026-05-01T17:27:43Z Llydawr 145 2189623 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''vadalen''' a zo ur gouign graet gant vioù, sukr, amann ha bleud. Krouet e voe e [[Loren]], ha brudet eo [[Commercy]] evel kavell ar vadalen. En em strewet he deus e kalz broioù en XX{{vet}} kantved, hag e vez sellet outi evel un elfenn eus [[keginerezh Bro-C'hall]] ha [[keginerezh Bro-Spagn]] bremañ. Ar madalennoù e Frañs a vez graet e stumm ur grogenn, pa vezont karrez pe ront evel ur [[muffin]] e Bro-Spagn ha Breizh-Veur. == Istor == Eus Loren e teu ar vadalen, tennet hec'h anv eus an anv-badez [[Madeleine]]. Hervez lod e oa anv ur geginerez d'an dug [[Stanislas Leszczyński]], Madeleine Paulmier<ref>Amandine Mehl. L'incroyable histoire de la madeleine de Commercy, devenue star des goûters. Lorraine actu, 23 a viz Gouere 2020. [https://actu.fr/lifestyle/l-incroyable-histoire-de-la-madeleine-de-commercy-devenue-star-des-gouters_35086097.html Lenn enlinenn]</ref>{{,}}<ref>Histoires de mots : Madeleine. Vosges Matin, 21 a viz Eost 2013. [https://www.vosgesmatin.fr/actualite/2013/08/21/madeleine Lenn enlinenn]</ref>{{,}}<ref>Jérôme Prod'homme. La Lorraine, c'est beau comme... une madeleine bien dodue ! France Bleu, 25 a viz Genver 2021. [https://www.francebleu.fr/emissions/c-est-beau-c-est-bon-c-est-en-lorraine/sud-lorraine/la-lorraine-c-est-beau-comme-38 Lenn enlinenn]</ref>{{,}}<ref name=PdV>Ayrton Morice. Gourmandise. La madeleine, une histoire française ! Point de vue, 19 a viz Kerzu 2019. [https://www.pointdevue.fr/lifestyle/gastronomie/gourmandise-la-madeleine-une-histoire-francaise Lenn enlinenn]</ref>, servijet ganti ar c'houignoù-se e kastell Commercy e 1755, ha berzh bras ganto. Hervez lod all, en o zouez an istorour lorenat Charles Sadoul, e teufe ar rekipe eus ur geginerez lorenat da [[Jean-François Paul de Gondi|gardinal Raez]]<ref>[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k6579169g/f44 ''La Cuisine lorraine''] gant Charles Sadoul, Le Pays lorrain, 28{{vet}} bloaz, miz Genver 1936, nv1, Imprimerie-Éditeur: Léon Heck, Art Graphique Nancy, p.30.</ref> hag a oa o chom e Commercy ur c'hantved a-raok. Etre dibenn an XIX{{vet}} kantved hag an Eil Brezel-bed e veze gwerzhet madalennoù e ti-gar Commercy gant merc'hed o faner aozilh bras, hag ar re-se da huchal anv ar merk a werzhent e-mesk an engroez. Un arvest hep e bar e oa e rouedad hentoù-houarn Bro-C'hall, sellet gant ar veajourien hag en em starde e dorioù ar bagonioù<ref>[https://books.google.fr/books?id=gk2xWRx5sgIC&pg=PT849&dq=Depuis+la+fin+du+%7B%7BXIXe+si%C3%A8cle%7D%7D%2C+jusqu%27%C3%A0+la+veille+de+la+%5B%5BSeconde+Guerre+mondiale%5D%5D%2C+les+voyageurs+du+chemin+de+fer+qui+passaient+par+la+%5B%5Bgare+de+Commercy%5D%5D+se+pressaient+aux+porti%C3%A8res+des+wagons%2C+afin+de+contempler+le+spectacle+insolite+des+vendeuses+de+madeleines+portant+de+grands+paniers+d%27%5B%5Bosier+%28mat%C3%A9riau%29%7Cosier%5D%5D+aux+marques+bien+apparentes+et+qui+circulaient+au+milieu+de+la+foule+en+gare+de+Commercy%2C+en+criant+aussi+fort+qu%27elles+pouvaient+le+nom+de+la+fabrique+qu%27elles+repr%C3%A9sentaient.+Ce+spectacle+tr%C3%A8s+attendu%2C+color%C3%A9+et+bruyant+%C3%A9tait+unique+sur+l%27ensemble+du+r%C3%A9seau+ferr%C3%A9+fran%C3%A7ais.+Ce+fut+un+dur+m%C3%A9tier+pour+ces+femmes%2C+tenues+de+vendre+le+maximum+de+bo%C3%AEtes+dans+un+minimum+de+temps%2C+mais+cela+contribua+%C3%A0+la+popularit%C3%A9+de+la+madeleine. ''Dictionnaire de la gourmandise''] gant Annie PERRIER-ROBERT, Groupe Robert Laffont, 2012-10-18, 1638 p.n {{ISBN|978-2-221-13403-0}}, gwelet d'ar 2018-10-06.</ref>. == Kenwerzh == E Bro-C'hall ha Breizh ez eus meur a embregerezh hag a brodu madalennoù : * e [[Meuse (departamant)|Meuse]] : **''La Boîte à Madeleine'', labouradeg madalennoù e [[Commercy]], ** ''À La Cloche Lorraine'', labouradeg madalennoù e Commercy, ** ''Madeleine de Stenay'', labouradeg madalennoù e [[Stenay]], ** ''[[Gwispiderezh Sant-Mikael|St Michel]]'', un embregerezh eus [[Sant-Mikael-Keveger]] ([[Bro-Raez]]), he labouradeg madalennoù e Commercy, ar merk madalennoù ar muiañ gwerzhet e Frañs<ref>{{Liamm web|langue=fr|titl=La Madeleine|url=http://www.compagnons-boulangers-patissiers.com/crebesc/la-madeleine/|lec'hienn=compagnons-boulangers-patissiers.com|deiziad=27/06/2015|consulté le=18/12/2016}}.</ref>. * ''Les Véritables Madeleines de Liverdun'', labouradeg madalennoù e [[Liverdun]] ([[Meurthe-et-Moselle]]), e-kichen [[Nancy]], gant ar familh Chenel abaoe deroù an XX{{vet}} kantved, * ''Biscuiterie de [[Reims]]'', labouradeg madalennoù e Betheny, * ''Biscuiterie Jeannette'', labouradeg madalennoù e [[Caen]] ([[Calvados (departamant)|Calvados]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1850<ref>''Biscuiterie Jeannette - 160 Ans de Souvenir'' gant Annie Fettu, Caen, OREP, 2010, 112 p. {{ISBN|978-2-8151-0035-9|bisn2=2-8151-0035-5}}</ref>{{,}}<ref>{{Liamm web|langue = fr-FR|titl = 13h15 le dimanche : "Les Jeannette, un an après…"|url = https://www.francetvinfo.fr/replay-magazine/france-2/13h15/13h15-du-dimanche-12-juillet-2015_984785.html|lec'hienn = francetv info|consulté le = 2015-12-26}}</ref>, * ''Bijou'', labouradeg madalennoù e [[Saint-Yrieix-la-Perche]] ([[Haute-Vienne]]), [[Limoges]] (Haute-Vienne) ha [[Brive]] ([[Corrèze (departamant)|Corrèze]]). Krouet e voe ar gompagnunezh e 1845<ref>{{fr}} {{Liamm web |url= http://www.bijou.com/savoirfaire/historique.chtml |titl=Historique de la madeleine Bijou |id=HistoriqueBijou |consulté le=9 mai 2012 }}</ref>, * ''Madeleines Bébé'', labouradeg madalennoù e Saint-Yrieix-la-Perche, Limoges ha [[Bellac]] (Haute-Vienne). Kregiñ a reas ar gompagnunezh-mañ e Saint-Yrieix er bloavezhioù 1870<ref>{{fr}} {{Liamm web |url= http://www.infos-pays-saint-yrieix.fr/Accueil-Madeleines-Bebe.aspx |titl=Historique de Madeleine Bébé |id=HistoriqueBébé |consulté le=9 mai 2012 }}</ref>, * ''Madeleine du Pic'', labouradeg madalennoù frondet gant mel hag alamandez. Ober a ra dave ar merk-se d'ar [[Puòg de Sant Lop]] ([[Hérault (departamant)|Hérault]]), * ''[[Armor Délices]]'', labouradeg madalennoù e [[Sant-Eganton]] (Bro-Dreger). == Mezhur == [[Restr:Madeleinetraysmall.jpg|thumb|Ur moull madalennoù e stumm kregin.]] Reiñ a ra taolenn vezhurel Ajañs vroadel surentez yec'hedel ar boued, an endro hag al labour (ANSES), en he doare 2013, an talvoudegezhioù da heul evit 100 g a vadalen : 447 kCal [[energiezh]] degaset gant 6.7 g [[protein]], 22.2g [[lipid]] ha 54.2 g [[glukid]] (en o zouez 19.2 g [[sukr]])<ref>{{Liamm web |langue=fr |aozer=ANSES |lien auteur1=Agence nationale de sécurité sanitaire de l'alimentation, de l'environnement et du travail |titl=Composition nutritionnelle des aliments TABLE Ciqual |url=https://pro.anses.fr/tableciqual |deiziad=2013 |lec'hienn=www.ars.usda.gov |consulté le=27 novembre 2016}}. </ref>. == Ar vadalenn er sevenadur == "Gouelañ evel ur vadalen", e brezhoneg, e dalv "gouelañ kalz". El lennegezh eo brudet madalen [[Marcel Proust|Proust]], en e levr '' Du côté de chez Swann'', ur vadalenn tañvaet gant ar skrivagner hag a lak anezhañ da soñjal en un darvoud eus e vugaleaj, da "vevañ" anezhi en-dro zoken. En ur senenn etre [[Jason Statham]] ha [[François Berléand]] er film ''[[Le Transporteur (film 2002)|Le Transporteur]]'' (2002), o-daou ouzh taol o tebriñ madalennoù, ez eus kaoz eus madalen Proust. == Pennadoù kar == {{porched|Boued ha Keginerezh}} * [[bahulu]] ue vadalenn eus [[Malaysia]] * [[financier]], ar memes seurt kouign met gant poultr alamandez ha kalz muioc'h a amann * [[cupcake]] * [[muffin]] == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Kouignoù]] [[Rummad:Loren]] [[Rummad:Keginerezh Bro-C'hall]] [[Rummad:Boued Spagn]] g42s9tktfn2ki2lkcesdy4fvnml0o08 0 179745 2189626 2187009 2026-05-01T17:34:57Z Llydawr 145 2189626 wikitext text/x-wiki [[File:Swedish stamp 1862 3 Öre POST.054051.jpg|thumb|left|160px|Al leon gourvezet (1862)]] E 1636 e voe savet servijoù-post [[Sveden]] bet anvet ''Posten'' gant ar c’hañseller-meur [[Axel Oxenstierna]] hag ken abred hag an {{XVIIIvet kantved}} e oa bet krouet ur rouedad a-zoare er vro en he fezh. D'ar 1añ a viz Gouere 1855 ec’h embannas Sveden he zimbroù-post kentañ : un heuliad pemp skouerenn dezho un talvoud-gwerzh e ''skilling'' a ziskoueze skoed-ardamez ar vro, hag an alc’hwez SVERIGE. Timbroù kranellet e oant dija. Ur fazi moullañ a zo bet kaoz d'an '''Treskilling melen''', un timbr ha n’eus ket e bar, deuet da vezañ e-touez ar re briziusañ er bed. An tremen d'an [[öre]] ha d’ar [[riksdaler]] d'ar 1añ a viz Gouere 1858 a redias ar velestradurezh da embann timbroù nevez; heñvel an tres anezho hogen un tamm bihanoc’h o ment. [[File:Swedish stamp 1877 1 Riksdaler POST.054071.jpg|thumb|right|160px|Teir c’hurunenn (1877)]] E 1862 e kinnigas an tresour [[Per Olof Bagge]] un dresadenn orin evit un heuliad nevez : ul leon gourvezet dirak ur skoed. Engravet e voe gant [[P. A. Sparre]] a oa o chom e Pariz d’ar c’houlz-se. Nac’het e voe an timbr kentañ (3 öre a liv gell) gant Servij ar Postoù, dre ma oa amresis an engravadur, met abalamour d’an diouer a amzer e voe lakaet e gwerzh. Goulennet e voe digant Sparre sevel un engravadur nevez a galite gwelloc'h (timbroù all ar rummad : 17 öre (liv maen-glas ha liv lireu) ha 20 öre (liv ruz). War o lerc’h (1872) e teuas ar rummad timbroù hep an disterañ tresadenn, met ur sifr e-barzh ur c’helc’h. An timbroù kerañ (1 riksalder hag 1 krona e 1878) a oa divliv ha disheñvel o c’hreiz : glas e oa an teir c’hurunenn lec’hiet e-kreiz an timbr (arouez ar vonarkiezh) ha gell-du liv ar framm hag an alc’hwez. Skrivet e oa bet an talvoud-gwerzh e lizherennoù hepken. [[File:Swedish stamp 1896 25 Öre POST.054100.jpg|thumb|left|160px|Ar roue Oscar II (1896)]] Dont a reas poltred ar roue [[Oscar II Sveden|Oscar II]] war un timbr 10 öre (hepken) e 1885, pa oa ledet ar boaz da ziskouez poltred ar roue pe ar rouanez e broioù all en Europa. E 1891 eo e voe engravet e benn war ur rummad 10 timbr voe adembannet meur a wech betek 1913, gant fazioù livioù a-wechoù. == An XXvet kantved == [[File:Swedish stamp 1903 5 kronor POST.054103.jpg|thumb|right|upright 0.7|Ti ar Postoù e Stockholm (1903)]] Heuliad - pe c'hoazh deiz-ha-bloaz - ar rouaned svedat a voe koulskoude danvez embannadurioù timbroù a-hed an {{XXvet kantved}}. E 1910 e teue er-maez an timbroù kentañ gant poltred Gustav V, e 1948 e voe lidet e 90vet deiz-ha-bloaz gant ar melestradurezh ar postoù. D'ar 26 a viz Here 1903 e voe embannet an timbr-lidañ svedat kentañ : un timbr 5 krona a ziskoueze ti-post [[Stockholm]] da-geñver he digoradur. Gant ar rummad bet moullet e 1910 e oa bet tu dizoloiñ poltred ar roue nevez [[Gustav V]] e-kichen timbroù a dalvoudegezh izeloc’h o tougen skoed-ardamez ar vro. E 1920 e voe lakaet an timbroù kentañ e rolloù da werzhañ : kranellet e oa bordoù uhel hag izel an timbroù, plaen ar bordoù kleiz ha dehoù. Diskouez a raent tres ul leon, daou boltred disheñvel eus ar roue, skoed-ardamez Sveden, penn ar roue [[Gustav II Adolf]] a savas, 300 vloaz kent, aozadur an eskemm lizhiri etre [[Stockholm]] ha [[Hamburg]] hag arouez ar postoù (ur c’horn-boud), ur gurunnenn a-istribilh. [[File:Alfred Nobel 1946 Sweden stamp 20 ore.jpg| right|upright 0.7|thumb|Alfred Nobel (1946)]] E 1924 e tivizas [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] lidañ he 50vet deiz-ha-bloaz da geñver he 8vet kendalc’h e [[Stockholm]], an degouezh-mañ a voe un abeg evit moullañ div wech daou rummad timbroù ispisial o skeudenniñ paotr al lizhiroù war varc’h o parañ e selloù ouzh ur c’harr-nij, hag un dube o nijal a-us ar voul-douar, ul lizher en e veg (deiz-ha-bloaz an UPB), hag evit a sell ar c’hendalc’h, kêr Stockholm ha penn ar roue, gant at titl <small>VIII VÄRLDPOST KONGRESS STOCKHOLM </small>. Evit pinvidikaat dastumadegoù an dimbrawourien e voent savet da gentañ penn, prizius int hiriv alato. A-hed ar bloavezhioù e veze embannet tri pe bevar zimbr-lidañ gant Postoù Sveden, an hevelep tres gant un talvoud-gwerzh izel, gant un talvoud-gwerzh etre hag unan uhel, ar re ziwezhañ-man gwerzhet dindan stumm rolloù. Eeun ha diardoù e oa an timbroù-post : al liv gwenn mui ul liv all hepken, war-bouez an timbr liesliv a ziskoueze banniel ar vro e 1954 (gouel broadel ar 6 a viz Even). Un tamm mat eus timbroù Sveden a zo bet engravet gant an arzour polonat [[Czeslaw Slania]]. [[File:Stamp 2000 Sweden David Ehrenstrahl.png|left|upright 1.1|thumb|Livadur David Klöcher Ehrenstrahl (2000)]] E 1961 e krogas Sveden da enoriñ degemeriaded ar [[Priz Nobel]] : [[Wilhelm Röntgen]], Pierre ha [[Marie Curie]] (1964 ha 1971), [[Selma Lagerlöf]] (1969)… Tamm-ha-tamm eo emdroet ha liesseurtaet an danvezioù a vez komzet diwar o fenn gant Postoù Sveden : ar savadurioù broadel (1962), ar sportoù (1967), al loened gouez, fleurennoù broioù an norzh (1968), al livadurioù ([[Ivan Aguéli]]) hag al listri-brezel e 1969, al lec’hioù priziet gant an douristed (1972), gouel Nedeleg, ar fiñvskeudennerezh svedat (1981), sonerezh (1983), bloavez nevez Sina … Poltred ar roue ([[Carl XVI Gustaf]]), hini a rouanez [[Silvia Sommerlath|Silvia]] hag o failh a vez embannet ingal. Lod eus an danvezioù a vez komzet diwar o fenn a zo orin ha dic’hortoz moarvat : diazezadur an treuzdougen war an tu-dehoù (1967), 50vet deiz-ha-bloaz gwir da votiñ ar maouezed (1971...), an divroañ ha degemer an enbroidi (1982), Luskad ar Peoc'h e Sveden (1983), ar sonerezh rock ha pop (1999), gastronomiezh Sveden (2002), ar skoulmoù (2003)… == Liamm diavaez == * {{en}} [https://www.postnord.se/en Lec’hienn Postoù Sveden] [[Rummad:Sveden]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Sveden, Timbroù]] f8xoia3nr3c7cyq8niixvvdox1e91u6 2189701 2189626 2026-05-02T10:00:25Z Llydawr 145 2189701 wikitext text/x-wiki [[File:Swedish stamp 1862 3 Öre POST.054051.jpg|thumb|left|160px|Al leon gourvezet (1862)]] E 1636 e voe savet servijoù-post [[Sveden]] bet anvet ''Posten'' gant ar c’hañseller-meur [[Axel Oxenstierna]] hag ken abred hag an {{XVIIIvet kantved}} e oa bet krouet ur rouedad a-zoare er vro en he fezh. D'ar 1añ a viz Gouere 1855 ec’h embannas Sveden he zimbroù-post kentañ : un heuliad pemp skouerenn dezho un talvoud-gwerzh e ''skilling'' a ziskoueze skoed-ardamez ar vro, hag an alc’hwez SVERIGE. Timbroù kranellet e oant dija. Ur fazi moullañ a zo bet kaoz d'an '''Treskilling melen''', un timbr ha n’eus ket e bar, deuet da vezañ e-touez ar re briziusañ er bed. An tremen d'an [[öre]] ha d’ar [[riksdaler]] d'ar 1añ a viz Gouere 1858 a redias ar velestradurezh da embann timbroù nevez; heñvel an tres anezho hogen un tamm bihanoc’h o ment. [[File:Swedish stamp 1877 1 Riksdaler POST.054071.jpg|thumb|right|160px|Teir c’hurunenn (1877)]] E 1862 e kinnigas an tresour [[Per Olof Bagge]] un dresadenn orin evit un heuliad nevez : ul leon gourvezet dirak ur skoed. Engravet e voe gant [[P. A. Sparre]] a oa o chom e Pariz d’ar c’houlz-se. Nac’het e voe an timbr kentañ (3 öre a liv gell) gant Servij ar Postoù, dre ma oa amresis an engravadur, met abalamour d’an diouer a amzer e voe lakaet e gwerzh. Goulennet e voe digant Sparre sevel un engravadur nevez a galite gwelloc'h (timbroù all ar rummad : 17 öre (liv maen-glas ha liv lireu) ha 20 öre (liv ruz). War o lerc’h (1872) e teuas ar rummad timbroù hep an disterañ tresadenn, met ur sifr e-barzh ur c’helc’h. An timbroù kerañ (1 riksalder hag 1 krona e 1878) a oa divliv ha disheñvel o c’hreiz : glas e oa an teir c’hurunenn lec’hiet e-kreiz an timbr (arouez ar vonarkiezh) ha gell-du liv ar framm hag an alc’hwez. Skrivet e oa bet an talvoud-gwerzh e lizherennoù hepken. [[File:Swedish stamp 1896 25 Öre POST.054100.jpg|thumb|left|160px|Ar roue Oscar II (1896)]] Dont a reas poltred ar roue [[Oscar II Sveden|Oscar II]] war un timbr 10 öre (hepken) e 1885, pa oa ledet ar boaz da ziskouez poltred ar roue pe ar rouanez e broioù all en Europa. E 1891 eo e voe engravet e benn war ur rummad 10 timbr voe adembannet meur a wech betek 1913, gant fazioù livioù a-wechoù. == An XXvet kantved == [[File:Swedish stamp 1903 5 kronor POST.054103.jpg|thumb|right|upright 0.7|Ti ar Postoù e Stockholm (1903)]] Heuliad - pe c'hoazh deiz-ha-bloaz - ar rouaned svedat e voe koulskoude danvez embannadurioù timbroù a-hed an {{XXvet kantved}}. E 1910 e teuas er-maez an timbroù kentañ gant poltred Gustav V ; e 1948 e voe lidet e 90vet deiz-ha-bloaz gant ar melestradurezh ar postoù. D'ar 26 a viz Here 1903 e voe embannet an timbr-lidañ svedat kentañ : un timbr 5 krona a ziskoueze ti-post [[Stockholm]] da-geñver e zigoradur. Gant ar rummad bet moullet e 1910 e oa bet gwelet poltred ar roue nevez [[Gustav V]] e-kichen timbroù a dalvoudegezh izeloc’h o tougen skoed-ardamez ar vro. E 1920 e voe lakaet an timbroù kentañ e rolloù da werzhañ : kranellet e oa bordoù uhel hag izel an timbroù, plaen ar bordoù kleiz ha dehoù. Diskouez a raent tres ul leon, daou boltred disheñvel eus ar roue, skoed-ardamez Sveden, penn ar roue [[Gustav II Adolf]] a savas, 300 vloaz kent, aozadur an eskemm lizhiri etre [[Stockholm]] ha [[Hamburg]] hag arouez ar postoù (ur c’horn-boud), ur gurunnenn a-istribilh. [[File:Alfred Nobel 1946 Sweden stamp 20 ore.jpg| right|upright 0.7|thumb|Alfred Nobel (1946)]] E 1924 e tivizas [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] lidañ he 50vet deiz-ha-bloaz da-geñver he 8vet kendalc’h e [[Stockholm]] ; an degouezh-mañ a voe un abeg evit moullañ div wech daou rummad timbroù ispisial o skeudenniñ paotr al lizheroù war varc’h o parañ e selloù ouzh ur c’harr-nij, hag un dube o nijal a-us ar voul-douar, ul lizher en e veg (deiz-ha-bloaz an UPB), hag evit a sell ar c’hendalc’h, kêr Stockholm ha penn ar roue, gant an titl <small>VIII VÄRLDPOST KONGRESS STOCKHOLM </small>. Evit pinvidikaat dastumadegoù an dimbrawourien e voent savet da gentañ penn, prizius int hiriv alato. A-hed ar bloavezhioù e veze embannet tri pe bevar zimbr-lidañ gant Postoù Sveden, an hevelep tres gant un talvoud-gwerzh izel, gant un talvoud-gwerzh etre hag unan uhel, ar re ziwezhañ-man gwerzhet dindan stumm rolloù. Eeun ha diardoù e oa an timbroù-post : al liv gwenn mui ul liv all hepken, war-bouez an timbr liesliv a ziskoueze banniel ar vro e 1954 (gouel broadel ar 6 a viz Even). Un tamm mat eus timbroù Sveden zo bet engravet gant an arzour polonat [[Czeslaw Slania]]. [[File:Stamp 2000 Sweden David Ehrenstrahl.png|left|upright 1.1|thumb|Livadur David Klöcher Ehrenstrahl (2000)]] E 1961 e krogas Sveden da enoriñ degemeriaded ar [[Priz Nobel]] : [[Wilhelm Röntgen]], Pierre ha [[Marie Curie]] (1964 ha 1971), [[Selma Lagerlöf]] (1969)… Tamm-ha-tamm eo emdroet ha liesseurtaet an danvezioù a vez komzet diwar o fenn gant Postoù Sveden : ar savadurioù broadel (1962), ar sportoù (1967), al loened gouez, fleurennoù broioù an norzh (1968), al livadurioù ([[Ivan Aguéli]]) hag al listri-brezel e 1969, al lec’hioù priziet gant an douristed (1972), gouel Nedeleg, ar fiñvskeudennerezh svedat (1981), sonerezh (1983), bloavezh nevez Sina … Poltred ar roue ([[Carl XVI Gustaf]]), hini ar rouanez [[Silvia Sommerlath|Silvia]] hag o familh a vez embannet ingal. Lod eus an danvezioù a vez komzet diwar o fenn a zo orin ha dic’hortoz moarvat : diazezadur an treuzdougen war an tu-dehoù (1967), 50vet deiz-ha-bloaz gwir da votiñ ar maouezed (1971...), an divroañ ha degemer an enbroidi (1982), Luskad ar Peoc'h e Sveden (1983), ar sonerezh rock ha pop (1999), gastronomiezh Sveden (2002), ar skoulmoù (2003)… == Liamm diavaez == * {{en}} [https://www.postnord.se/en Lec’hienn Postoù Sveden] [[Rummad:Sveden]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Sveden]] 3dsslqel3homl0eufjdu55632i5pi8q 0 179746 2189702 2187016 2026-05-02T10:13:40Z Llydawr 145 2189702 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Hanna Barvinok|005bbb|talbenn skrivagner|ffd700}} |- bgcolor="#ffd700" ! colspan="2" style="text-align:center; font-size:1.7em;"| Ганна Барвінок |- | colspan="2" style="text-align:center;"|[[File:Hanna Barvinok. Crop.jpg|260px|center]]Hanna Barvinok e 1866 ---- |- | '''Anv''' || Олександра Михайлівна Білозерська<br>''Oleksandra Mic'hailivna Bilozerskaya'' |- | '''Anv-pluenn''' || Ганна Барвінок<br>''Hanna Barvinok'' |- | '''Ganedigezh''' || {{deiziad|23|Ebrel|1828}}, Olenivka<br>Distrig Borznyanskyi, oblast Tchernihiv<br>[[File:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Impalaeriezh rus]] |- | '''Marv''' || {{deiziad|23|Mezheven|1911}} (83 bloaz), Motronivka<br>Distrig Borznyanskyi, oblast Tchernihiv<br>[[File:Flag of Russia.svg|20px|border]] [[Impalaeriezh rus]] |- | '''Broadelezh''' || [[File:Flag of Ukraine.svg|20px|border]] Ukrainat [[File:Flag of Russia.svg|20px|border]] Rus |- | '''Micher''' || [[Skrivagner]]ez, [[folklor]]ourez |- | '''Yezh''' || [[Ukraineg]] |- | '''Pried''' || Panteleimon Oleksandrovitch Koulich |} '''Oleksandra Mic'hailivna Bilozerskaya''' (Olenivka, [[Impalaeriezh rus]], {{deiziad|23|Ebrel|1828}}<ref>En [[deiziadur juluan]] ; 5 a viz Mae en [[deiziadur gregorian]].</ref> — Motronivka, {{deiziad|23|Mezheven|1911}}<ref>6 a viz Gouhere en deiziadur gregorian.</ref>), brudet dre he [[anv-pluenn]] '''Hanna Barvinok''' (Ганна Барвінок), a oa ur [[skrivagner]]ez hag ur [[folklor]]ourez [[ukraina]]t. Lakaet e vez e-touez ar skrivagnerien bennañ en Ukraina, ar vaouez kentañ el [[lennegezh]] ukrainek a vremañ. Un diaraogerez eo bet er realouriezh tudouriel en he bro<ref>Bohachevsky, 1988, p. 10.</ref>. Pried ar skrivagner ukrainat Panteleimon Oleksandrovitch Koulich ([[1819]]-[[1897]]) e oa. == Buhez == D'an 23 a viz Ebrel 1828 en deiziadur juluan e oa bet ganet Oleksandra en Olevnika, ur gêriadenn e Gouarnelezh Tchernihov en Ukraina war glann gleiz ar stêr [[Dnipro]], a zo en [[oblast]] (rannvro) Tchernihiv en Ukraina a vremañ.<br>Mic'hail Bilozerskyi e oa he zad, anezhañ ur "marichal a noblañs" (Предводитель дворянства), eleze ur c'hannad dilennet gant noblañsoù ar c'horn-bro hag a oa kadoriad o bodadeg. Ur spered dishual e oa, ha dedennet gant lennegezh ukrainek e amzer.<br>Paraska Hryhorivna Kostenetska e oa anv he mamm, merc'h ur soudard [[Kozaked|kozak]], ha dedennet e oa gant kanaouennoù ha gizioù hengounel Ukraina<ref name="LK">{{uk}} {{cite web|url=https://lib.kherson.ua/ganna-barvinok.htm |title=Ганна Барвінок @ Levraoueg C'herson|accessdate=03 Ebr 25}}.</ref>.<br>Daou vreur he devoa Hanna : ar c'hazetenner ha skrivagner Vasyl (Василь, [[1825]]-[[1899]]), ar folklorour ha tudoniour Mykola (Микола, [[1833]]-[[1896]]), hag ur c'hoar, Lyoubov (Любов), a voe [[Muzezed|muzenn]] ar [[barzh]] Viktor Zabila (Віктор Забіла, [[1808]]-[[1869]]). Alies e veze tanioù-gwall en Olevnika, ha peurzevet e voe annez an tiegezh, ar pezh e redias da zilojañ da Votronivka, ur gêriadenn amezek m'en devoa douaroù<ref name="LK" />. Adalek ma voe 6 vloaz, e [[1834]], betek he 14 vloaz ([[1842]]) e voe skoliataet Oleksandra en ur skol-lojañ brevez e Konotop (Конотоп) en oblast Sumy (Сумська область)<ref name="LK" />. E [[1843]], oadet a 15 vloaz, e kejas ouzh Panteleimon O. Koulich, a oa 24 bloaz d'ar mare, pa oa bet pedet hennezh gant Vasyl da weladenniñ Motronivka. E [[1846]], ar gouarnamant a gasas P. Koulich d'an estrenvro da zeskiñ [[yezhoù slavek]]. Kent mont kuit e weladennas an tiegezh Bilozerskyi evit goulenn dorn Oleksandra, ar pezh a voe asantet gant tud an dimezell. D'an 22 a viz Genver [[1847]] (3 a viz C'hwevrer) e voe lidet an eured. E [[Varsovia|Warszawa]] e [[Polonia]] e tremenas ar c'houblad e sizhun briedelezh. Goude freuzidigezh ar strollad [[politikerezh|politikel]] kuzh Breuriezh Sent-Kiril-ha-Method (Кирило-Мефодіївське братство ''Kyrylo-Méfodiïvs'ke bratstvo'') e Kyiv gant gouarnamant an Impalaeriezh hag harzidigezh he fried, Oleksandra a c'hanas ur bugel marv ; n'he devoe bugel all ebet. Mont da [[Toula (Rusia)|Doula]] da-heul he gwaz a eure, pa voe barnet hennezh e [[Sankt-Peterbourg]] abalamour d'e levr ''Un istor a-zivout pobl Ukraina'' (Повість про український народ, [[1846]]). E Sankt-Peterbourg e vevas ar c'houblad adalek [[1854]]. E [[1883]] en em stailhjont e Motronivka ; 55 bloaz e oa Oleksandra. E-pad 25 bloaz e oa bet Panteleimon o treiñ ar [[Bibl]] en ukraineg ; pa voe devet an dornskid e voe broudet gant e wreg da adkregiñ gant al labour<ref name="LK" />. Diouzh he zu, ar skrivagnerez a gemeras perzh e diorren ur [[prederouriezh|brederouriezh]] diazezet war ur [[Stad]] ukrainat. Goude tremenvan he fried e 1897, Oleksandra a werzhas he ferc'henniezh e Motronivka evit gallout embann e oberennoù. Dre he strivoù e teuas a-zindan ar wask an dastumad klokañ a zo bet betek hon amzer. Ouzhpenn kement-se e lakaas sevel ur skol en enor d'he fried e Borzna (Борзна) en Oblast Tchernihiv (Чернігівська область) en Ukraina an Norzh. E [[1908]] e voe aozet abadennoù evit staliañ ur gumuniezh ukrainat e [[Pariz]]. Unan eus pennoù al luskad, ar c'hazetenner Yaroslav Fedortchouk (Ярослав Федорчук, [[1878]]-[[1916]]), a c'houlennas digant ar c'hazetennoù ''Rada'' (Рада) e [[Kyiv]] ha ''Dilo'' (Діло) e [[Lviv]] skoazellañ ar sevel ul levraoueg ukrainek e kêr-benn Bro-C'hall. Unan eus an dud kentañ o skorañ ar raktres e voe Oleksandra Bilozerskaya-Koulich, a gasas da Bariz un dastumad eus oberennoù he gwaz a-gevret gant he levrioù dezhi. D'an 23 a viz Mezheven 1911 (6 a viz Gouhere) e varvas ar skrivagnerez, a voe beziet e Motronivka e-kichen he fried. Meur a straed en Ukraina a voe anvet en enor da Hanna Barvinok, e Kyiv ha Liv pergen. == Lennegezh == [[File:Borzna Hanna 's Desert 3.JPG|thumb|Delwenn en enor da Hanna Barvinok e Borzna, Ukraina]] E [[1847]], d'an oad a 19 vloaz, e Varsovia goude he eured, e stagas da skrivañ istorioù poblek, an hini kentañ o vout ''Ar serv yuzev'' (Єврейський кріпак). Dek vloaz goude, e [[1858]], e voe embannet dindan an anv-pluenn ''Hanna Barvinok'', a oa bet dibabet gant P. Koulich<ref>{{uk}} {{cite web|url=https://encyclopedia.com.ua/search_articles.php?id=200 |title=БАРВІНОК Ганна @ Entchiklopediya|accessdate=03 Ebr 25}}.</ref>. Tremen 30 levr a voe skrivet gant Hanna Barvinok, maouezed an dudenn bennañ enno peurliesañ<ref>{{uk}} {{cite web|url=https://ns-mrada.cg.gov.ua/index.php?id=301435&tp=page |title=29/05/2018 : un abardaevezh gouestlet da Hanna Barvinok @ Новгород-Сіверська міська територіальна громада (''Kumuniezh Tiriad Novgorod-Siversky'')|accessdate=03 Ebr 26}}.</ref>. E [[komz-plaen]] e skrivas da gentañ, a-zivout buhez ar bobl, hini ar familhoù hag ar gouerien dreist-holl, ha «&nbsp;planedenn ar gouerez&nbsp;» pergen<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.encyclopediaofukraine.com/display.asp?linkpath=pages%5CB%5CA%5CBarvinokHanna.htm |title=Internet Encyclopedia of Ukraine|accessdate=03 Ebr 26}}.</ref>. Ganti e voe diazezet ha bleinet luskad ar realouriezh tudouriel el lennegezh ukrainek, dre ma tenne he skridoù diwar an notennoù a gemere e-kerzh he beajoù. A-hed hec'h oberennoù ez eo bet sachet evezh ar skrivagnerez gant an darempredoù etre izili ur familh, an tiranterezh en o zouez (Будинок катастрофи ''Ti ar gwallreuzioù'', [[1861]]), planedenn drist ur vaouez a vev gant ur mezvier (Бідність жінок ''Paourentez ar maouezi'', [[1887]]), hag an dimeziñ dre ret (Помилка батька ''Fazi an tad'', [[1902]]). Ne live ket hepken maouezi gwan, pa grouas tudennoù benel kreñv ha mennet-start (Перемога ''An trec'h'', 1887 ; Боротьба молоді ''Stourm ar yaouankiz'', 1902). Bev-buhezek ha skeudennek e oa he yezh, leun a grennlavarioù poblek, enni bommoù rannyezhel eus rannvroioù Tchernihiv (en norzh da Gyiv) ha Poltava (war c'hlann gleiz ar stêr [[Dnipro]]). E meur a gazetenn e voe embannet he skridoù, koulz hag e meur a zastumad ha teskad. Da-geñver 190{{vet}} deiz-ha-bloaz, e [[2002]], e voe embannet e Kyiv un dastumad peuzklok eus hec'h oberennoù, anvet Ганна Барвінок / Hanna Barvinok ken eeun ha tra. == Levrlennadur == * {{en}} Bohachevsky-Chomiak, Martha. ''Feminists Despite Themselves – Women in Ukrainian Community Life, 1884-1939''. Edmonton, Alberta : Canadian Institute of Ukrainian Studies Press, 1988 {{ISBN|978-0-920862-57-5}} == Liammoù diavaez == {{Commonscat}} * {{uk}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20170807112836/http://chtyvo.org.ua/authors/Barvinok_Hanna/ |title=Oberennoù Hanna Barvinok @ Tchtyvo|accessdate=03 Ebr 26}}. == Notennoù == {{daveoù}} {{DEFAULTSORT:Barvinok, Hannah}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1828]] [[Rummad:Marvioù 1911]] [[Rummad:Skrivagnerien Ukraina]] [[Rummad:Skrivagnerien ukrainek]] bz7akbe1w3k3ku2vmop6ws4zkw0y6kh 0 179748 2189704 2187066 2026-05-02T10:27:52Z Llydawr 145 2189704 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Storozhova zastava''}} {{databox}} '''''Storozhova zastava''''' ([[ukraineg]] : Сторожова́ заста́ва ''Storozhova zastava'', "Ar post gward" ; titl [[saoznek]] : ''The Stronghold'', "Ar c'hreñvlec'h") zo ur [[film fantazi]] [[film avantur|avantur]] [[Ukraina|ukrainat]] azasaet diwar al levr heñvelanvet gant [[Volodymyr Rutkivskyi]] ha [[Filmaozer|filmaozet]] gant [[Yuriy Kovalyov]]. Produet gant [[Egor Olesov]] ha Yuriy Prylypko, embannet e oa bet en Ukraina d'an [[12 a viz Here]] [[2017]]. Kontañ a ra ar film istor Victor, ur skoliad en deiz-ha-hiziv, hag en em gav kantvedoù en a-raok en amzer dremenet. ==Produerezh== ''Storozhova zastava'' eo ar c'hentañ [[film hir]] gant ar filmaozer Yuriy Kovalyov.<ref name="fakty1">{{cite web|url=http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|title=Актер Роман Луцкий: "Наконец-то из сундуков истории достают наших национальных героев"|author=Таисия Бахарева|date=November 24, 2015|access-date=March 20, 2016|language=RU|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320044239/http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|archivedate=March 20, 2016|url-status=live|publisher=Fakty.ua}}</ref> Al levr heñvelanvet gant Volodymyr Rutkivskyi a oa bet azasaet e stumm ur [[senario]] gant [[Sashko Dermanskyi]] ha Yaroslav Voitseshek<ref name="gazeta1">{{cite web|url=http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|title=Школяр Вітя через портал часу потрапить в Київську Русь - зйомки фільму про українських супергероїв "Сторожова застава"|author=Олександра Васильєва|date=23 November 2015|access-date=20 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320043936/http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|archivedate=20 March 2016|url-status=live|publisher=«[[Газета по-українськи]]»}}</ref>. Ar gwiskamantoù a oa bet treset gant Antonina Belinska hag embannet he devoa he doa bet ezhomm ur miz evit dont a-benn da sevel an tresadennoù anezho. "Labouret start hon eus o studiañ mammennoù istorel, ha kenlabouret hon eus gant istorourien koulz ha gant adsaverien istorel. Goude-se hon eus ouzhpennet munudoù evit bravaat ar skeudenn hag an aroueziañ, hag o'n em ziazezañ war kement-mañ hon eus krouet gwiskamantoù an tudennoù", he deus embannet an itron Belinska<ref name="gazeta1"/>. ==Aktourien== *Danylo Kamenskyi evel Viktor *Yeva Kosheva evel Olenka *Roman Lutskyi evel [[Alyosha Popovich|Oleshko]] *Oleh Voloshchenko evel [[Ilya Muromets|Illya]] *Oleksandr Komarov evel [[Dobrynya]] *Heorhiy Derevianskyi evel an den kozh Ovsiy *Stanislava Krasovska evel Rosanka *[[Nataliya Sumska]] evel Mylanka *Yerzhan Nurymbet evel Andak *Yerbolat Tohuzakov evel [[Shamanerezh|Shaman]] *Ivan Denysenko evel [[Tugarin]] == Liammoù diavaez == * {{en}} {{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt5238240/?ref_=fn_t_1 |title=IMDb|accessdate=03 Ebr 26}}. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Storojova zastava}} [[Rummad:Filmoù 2017]] [[Rummad:Filmoù fantazi]] [[Rummad:Filmoù avantur]] [[Rummad:Filmoù Ukraina]] dobib4dda1fwj15xie4z02dwxtxuyxe 2189706 2189704 2026-05-02T10:48:29Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Storozhova zastava]] da [[Storojova zastava]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel 2189704 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Storozhova zastava''}} {{databox}} '''''Storozhova zastava''''' ([[ukraineg]] : Сторожова́ заста́ва ''Storozhova zastava'', "Ar post gward" ; titl [[saoznek]] : ''The Stronghold'', "Ar c'hreñvlec'h") zo ur [[film fantazi]] [[film avantur|avantur]] [[Ukraina|ukrainat]] azasaet diwar al levr heñvelanvet gant [[Volodymyr Rutkivskyi]] ha [[Filmaozer|filmaozet]] gant [[Yuriy Kovalyov]]. Produet gant [[Egor Olesov]] ha Yuriy Prylypko, embannet e oa bet en Ukraina d'an [[12 a viz Here]] [[2017]]. Kontañ a ra ar film istor Victor, ur skoliad en deiz-ha-hiziv, hag en em gav kantvedoù en a-raok en amzer dremenet. ==Produerezh== ''Storozhova zastava'' eo ar c'hentañ [[film hir]] gant ar filmaozer Yuriy Kovalyov.<ref name="fakty1">{{cite web|url=http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|title=Актер Роман Луцкий: "Наконец-то из сундуков истории достают наших национальных героев"|author=Таисия Бахарева|date=November 24, 2015|access-date=March 20, 2016|language=RU|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320044239/http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|archivedate=March 20, 2016|url-status=live|publisher=Fakty.ua}}</ref> Al levr heñvelanvet gant Volodymyr Rutkivskyi a oa bet azasaet e stumm ur [[senario]] gant [[Sashko Dermanskyi]] ha Yaroslav Voitseshek<ref name="gazeta1">{{cite web|url=http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|title=Школяр Вітя через портал часу потрапить в Київську Русь - зйомки фільму про українських супергероїв "Сторожова застава"|author=Олександра Васильєва|date=23 November 2015|access-date=20 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320043936/http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|archivedate=20 March 2016|url-status=live|publisher=«[[Газета по-українськи]]»}}</ref>. Ar gwiskamantoù a oa bet treset gant Antonina Belinska hag embannet he devoa he doa bet ezhomm ur miz evit dont a-benn da sevel an tresadennoù anezho. "Labouret start hon eus o studiañ mammennoù istorel, ha kenlabouret hon eus gant istorourien koulz ha gant adsaverien istorel. Goude-se hon eus ouzhpennet munudoù evit bravaat ar skeudenn hag an aroueziañ, hag o'n em ziazezañ war kement-mañ hon eus krouet gwiskamantoù an tudennoù", he deus embannet an itron Belinska<ref name="gazeta1"/>. ==Aktourien== *Danylo Kamenskyi evel Viktor *Yeva Kosheva evel Olenka *Roman Lutskyi evel [[Alyosha Popovich|Oleshko]] *Oleh Voloshchenko evel [[Ilya Muromets|Illya]] *Oleksandr Komarov evel [[Dobrynya]] *Heorhiy Derevianskyi evel an den kozh Ovsiy *Stanislava Krasovska evel Rosanka *[[Nataliya Sumska]] evel Mylanka *Yerzhan Nurymbet evel Andak *Yerbolat Tohuzakov evel [[Shamanerezh|Shaman]] *Ivan Denysenko evel [[Tugarin]] == Liammoù diavaez == * {{en}} {{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt5238240/?ref_=fn_t_1 |title=IMDb|accessdate=03 Ebr 26}}. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Storojova zastava}} [[Rummad:Filmoù 2017]] [[Rummad:Filmoù fantazi]] [[Rummad:Filmoù avantur]] [[Rummad:Filmoù Ukraina]] dobib4dda1fwj15xie4z02dwxtxuyxe 2189711 2189706 2026-05-02T10:49:48Z Kestenn 14086 2189711 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Storozhova zastava''}} {{databox}} '''''Storojova zastava''''' ([[ukraineg]] : Сторожова́ заста́ва ''Storozhova zastava'', "Ar post gward" ; titl [[saoznek]] : ''The Stronghold'', "Ar c'hreñvlec'h") zo ur [[film fantazi]] [[film avantur|avantur]] [[Ukraina|ukrainat]] azasaet diwar al levr heñvelanvet gant [[Volodymyr Rutkivskyi]] ha [[Filmaozer|filmaozet]] gant [[Yuriy Kovalyov]]. Produet gant [[Egor Olesov]] ha Yuriy Prylypko, embannet e oa bet en Ukraina d'an [[12 a viz Here]] [[2017]]. Kontañ a ra ar film istor Victor, ur skoliad en deiz-ha-hiziv, hag en em gav kantvedoù en a-raok en amzer dremenet. ==Produerezh== ''Storozhova zastava'' eo ar c'hentañ [[film hir]] gant ar filmaozer Yuriy Kovalyov.<ref name="fakty1">{{cite web|url=http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|title=Актер Роман Луцкий: "Наконец-то из сундуков истории достают наших национальных героев"|author=Таисия Бахарева|date=November 24, 2015|access-date=March 20, 2016|language=RU|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320044239/http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|archivedate=March 20, 2016|url-status=live|publisher=Fakty.ua}}</ref> Al levr heñvelanvet gant Volodymyr Rutkivskyi a oa bet azasaet e stumm ur [[senario]] gant [[Sashko Dermanskyi]] ha Yaroslav Voitseshek<ref name="gazeta1">{{cite web|url=http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|title=Школяр Вітя через портал часу потрапить в Київську Русь - зйомки фільму про українських супергероїв "Сторожова застава"|author=Олександра Васильєва|date=23 November 2015|access-date=20 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320043936/http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|archivedate=20 March 2016|url-status=live|publisher=«[[Газета по-українськи]]»}}</ref>. Ar gwiskamantoù a oa bet treset gant Antonina Belinska hag embannet he devoa he doa bet ezhomm ur miz evit dont a-benn da sevel an tresadennoù anezho. "Labouret start hon eus o studiañ mammennoù istorel, ha kenlabouret hon eus gant istorourien koulz ha gant adsaverien istorel. Goude-se hon eus ouzhpennet munudoù evit bravaat ar skeudenn hag an aroueziañ, hag o'n em ziazezañ war kement-mañ hon eus krouet gwiskamantoù an tudennoù", he deus embannet an itron Belinska<ref name="gazeta1"/>. ==Aktourien== *Danylo Kamenskyi evel Viktor *Yeva Kosheva evel Olenka *Roman Lutskyi evel [[Alyosha Popovich|Oleshko]] *Oleh Voloshchenko evel [[Ilya Muromets|Illya]] *Oleksandr Komarov evel [[Dobrynya]] *Heorhiy Derevianskyi evel an den kozh Ovsiy *Stanislava Krasovska evel Rosanka *[[Nataliya Sumska]] evel Mylanka *Yerzhan Nurymbet evel Andak *Yerbolat Tohuzakov evel [[Shamanerezh|Shaman]] *Ivan Denysenko evel [[Tugarin]] == Liammoù diavaez == * {{en}} {{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt5238240/?ref_=fn_t_1 |title=IMDb|accessdate=03 Ebr 26}}. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Storojova zastava}} [[Rummad:Filmoù 2017]] [[Rummad:Filmoù fantazi]] [[Rummad:Filmoù avantur]] [[Rummad:Filmoù Ukraina]] srebfqpy3pjdgbpxcwl9mtwourj9rdj 2189712 2189711 2026-05-02T10:51:31Z Kestenn 14086 2189712 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Storojova zastava''}} {{databox}} '''''Storojova zastava''''' ([[ukraineg]] : Сторожова́ заста́ва ''Storozhova zastava'', "Ar post gward" ; titl [[saoznek]] : ''The Stronghold'', "Ar c'hreñvlec'h") zo ur [[film fantazi]] [[film avantur|avantur]] [[Ukraina|ukrainat]] azasaet diwar al levr heñvelanvet gant [[Volodymyr Rutkivskyi]] ha [[Filmaozer|filmaozet]] gant [[Yuriy Kovalyov]]. Produet gant [[Egor Olesov]] ha Yuriy Prylypko, embannet e oa bet en Ukraina d'an [[12 a viz Here]] [[2017]]. Kontañ a ra ar film istor Victor, ur skoliad en deiz-ha-hiziv, hag en em gav kantvedoù en a-raok en amzer dremenet. ==Produerezh== ''Storozhova zastava'' eo ar c'hentañ [[film hir]] gant ar filmaozer Yuriy Kovalyov.<ref name="fakty1">{{cite web|url=http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|title=Актер Роман Луцкий: "Наконец-то из сундуков истории достают наших национальных героев"|author=Таисия Бахарева|date=November 24, 2015|access-date=March 20, 2016|language=RU|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320044239/http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|archivedate=March 20, 2016|url-status=live|publisher=Fakty.ua}}</ref> Al levr heñvelanvet gant Volodymyr Rutkivskyi a oa bet azasaet e stumm ur [[senario]] gant [[Sashko Dermanskyi]] ha Yaroslav Voitseshek<ref name="gazeta1">{{cite web|url=http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|title=Школяр Вітя через портал часу потрапить в Київську Русь - зйомки фільму про українських супергероїв "Сторожова застава"|author=Олександра Васильєва|date=23 November 2015|access-date=20 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320043936/http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|archivedate=20 March 2016|url-status=live|publisher=«[[Газета по-українськи]]»}}</ref>. Ar gwiskamantoù a oa bet treset gant Antonina Belinska hag embannet he devoa he doa bet ezhomm ur miz evit dont a-benn da sevel an tresadennoù anezho. "Labouret start hon eus o studiañ mammennoù istorel, ha kenlabouret hon eus gant istorourien koulz ha gant adsaverien istorel. Goude-se hon eus ouzhpennet munudoù evit bravaat ar skeudenn hag an aroueziañ, hag o'n em ziazezañ war kement-mañ hon eus krouet gwiskamantoù an tudennoù", he deus embannet an itron Belinska<ref name="gazeta1"/>. ==Aktourien== *Danylo Kamenskyi evel Viktor *Yeva Kosheva evel Olenka *Roman Lutskyi evel [[Alyosha Popovich|Oleshko]] *Oleh Voloshchenko evel [[Ilya Muromets|Illya]] *Oleksandr Komarov evel [[Dobrynya]] *Heorhiy Derevianskyi evel an den kozh Ovsiy *Stanislava Krasovska evel Rosanka *[[Nataliya Sumska]] evel Mylanka *Yerzhan Nurymbet evel Andak *Yerbolat Tohuzakov evel [[Shamanerezh|Shaman]] *Ivan Denysenko evel [[Tugarin]] == Liammoù diavaez == * {{en}} {{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt5238240/?ref_=fn_t_1 |title=IMDb|accessdate=03 Ebr 26}}. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Storojova zastava}} [[Rummad:Filmoù 2017]] [[Rummad:Filmoù fantazi]] [[Rummad:Filmoù avantur]] [[Rummad:Filmoù Ukraina]] iecyluag4mm0g8utjh57sljixck2mm9 2189713 2189712 2026-05-02T10:51:47Z Kestenn 14086 2189713 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Storojova zastava''}} {{databox}} '''''Storojova zastava''''' ([[ukraineg]] : Сторожова́ заста́ва, "Ar post gward" ; titl [[saoznek]] : ''The Stronghold'', "Ar c'hreñvlec'h") zo ur [[film fantazi]] [[film avantur|avantur]] [[Ukraina|ukrainat]] azasaet diwar al levr heñvelanvet gant [[Volodymyr Rutkivskyi]] ha [[Filmaozer|filmaozet]] gant [[Yuriy Kovalyov]]. Produet gant [[Egor Olesov]] ha Yuriy Prylypko, embannet e oa bet en Ukraina d'an [[12 a viz Here]] [[2017]]. Kontañ a ra ar film istor Victor, ur skoliad en deiz-ha-hiziv, hag en em gav kantvedoù en a-raok en amzer dremenet. ==Produerezh== ''Storozhova zastava'' eo ar c'hentañ [[film hir]] gant ar filmaozer Yuriy Kovalyov.<ref name="fakty1">{{cite web|url=http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|title=Актер Роман Луцкий: "Наконец-то из сундуков истории достают наших национальных героев"|author=Таисия Бахарева|date=November 24, 2015|access-date=March 20, 2016|language=RU|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320044239/http://fakty.ua/209114-akter-roman-luckij-nakonec-to-iz-sundukov-istorii-dostayut-nashih-nacionalnyh-geroev|archivedate=March 20, 2016|url-status=live|publisher=Fakty.ua}}</ref> Al levr heñvelanvet gant Volodymyr Rutkivskyi a oa bet azasaet e stumm ur [[senario]] gant [[Sashko Dermanskyi]] ha Yaroslav Voitseshek<ref name="gazeta1">{{cite web|url=http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|title=Школяр Вітя через портал часу потрапить в Київську Русь - зйомки фільму про українських супергероїв "Сторожова застава"|author=Олександра Васильєва|date=23 November 2015|access-date=20 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160320043936/http://gazeta.ua/articles/culture/_skolyar-vitya-cherez-portal-chasu-potrapit-v-kiyivsku-rus-zjomki-filmu-pro-ukrayinskih-supergeroyiv-storozhova-zastava/661280|archivedate=20 March 2016|url-status=live|publisher=«[[Газета по-українськи]]»}}</ref>. Ar gwiskamantoù a oa bet treset gant Antonina Belinska hag embannet he devoa he doa bet ezhomm ur miz evit dont a-benn da sevel an tresadennoù anezho. "Labouret start hon eus o studiañ mammennoù istorel, ha kenlabouret hon eus gant istorourien koulz ha gant adsaverien istorel. Goude-se hon eus ouzhpennet munudoù evit bravaat ar skeudenn hag an aroueziañ, hag o'n em ziazezañ war kement-mañ hon eus krouet gwiskamantoù an tudennoù", he deus embannet an itron Belinska<ref name="gazeta1"/>. ==Aktourien== *Danylo Kamenskyi evel Viktor *Yeva Kosheva evel Olenka *Roman Lutskyi evel [[Alyosha Popovich|Oleshko]] *Oleh Voloshchenko evel [[Ilya Muromets|Illya]] *Oleksandr Komarov evel [[Dobrynya]] *Heorhiy Derevianskyi evel an den kozh Ovsiy *Stanislava Krasovska evel Rosanka *[[Nataliya Sumska]] evel Mylanka *Yerzhan Nurymbet evel Andak *Yerbolat Tohuzakov evel [[Shamanerezh|Shaman]] *Ivan Denysenko evel [[Tugarin]] == Liammoù diavaez == * {{en}} {{cite web|url=https://www.imdb.com/title/tt5238240/?ref_=fn_t_1 |title=IMDb|accessdate=03 Ebr 26}}. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Storojova zastava}} [[Rummad:Filmoù 2017]] [[Rummad:Filmoù fantazi]] [[Rummad:Filmoù avantur]] [[Rummad:Filmoù Ukraina]] cs4ukt7jktytm4zi44ou89gytvep3f5 1 179750 2189703 2187077 2026-05-02T10:21:58Z Llydawr 145 2189703 wikitext text/x-wiki == Titl e saozneg. == Salut dit, ne gomprenan ket perak eo an titl e saozneg. Ur film ukrainat eo, neketa ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 19:32 (UTC) :Demat, :Sañset reolenn Wikipedia e brezhoneg, derc'hel an titloù er yezh embann, embannet eo bet en ukraineg ha saozneg ha ket e brezhoneg siwazh. :A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 19:50 (UTC) ::Pet den a gomz ukraineg er wikipedia brezhonek ? Paz kalz m'eus aon... Perak lakaat an titl en ukraineg neuze, ma n'eo ket komprenet diouzhtu gant al lennerien ? Ne oaran ket piv en deus divizet ar reolenn-mañ, met ne glot ket gant reolenn nv1 ar wikipedia-mañ a zo da skrivañ ar pennadoù e brezhoneg. Tost an holl filmoù a zo ur pennad diwar o fenn n'int ket bet mouezhiet e brezhoneg, an dra-se ne dalv ket eo ret lakaat titl pennad an holl filmoù-se en o yezh orin. E gwirionez ne vez ket graet kement-se, met e vez lakaet an titloù... e saozneg alies mat. Ar filmoù korean da skouer : [[:Rummad:Filmoù Su Korea]], pe ar film italian [[A Bay of Blood]], hag all. Gwir eo n'eus ket moien da dreiñ un titl bep gwech, met ar reolenn a zlefe bezañ klask pa'z eus tu, evel ar film rusian hag ukrainat [[An emgann evit Sevastopol]]. Komprenus eo an titl-se, ha ''Bitva za Sevastopol'' ne vije ket bet. E gwirionez e vez miret an titloù e saozneg, galleg, alamaneg, spagnoleg hag italianeg dre vras peogwir eo yezhoù aes awalac'h da gompren evit ar wikipederien vrezhonek, hag ar yezhoù all (rusianeg, arabeg, japaneg, koreaneg...) a vez troet e saozneg ha mat pell zo ! Perak e saozneg ? Peogwir eo ar yezh niverenn unan er bed ? Ar saozneg a zo e pep lec'h war internet dija, ne gemeromp ket perzh e se ha klaskomp reiñ ur plasig d'ar brezhoneg evit al lennerien vrezhonek a zeu amañ, ha se a dremen dre an titloù da gentañ. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 4 Ebr 2026 da 09:07 (UTC) :Perak skrivañ "zh" evit ar son [ʒ] (skrivet [[Ж]] en ukraineg) ? Ur boaz saoznek eo kement-se. Er pennad [[Treuzlizherennadur ar rusianeg e brezhoneg]] e kinniger skrivañ "j". --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 2 Mae 2026 da 10:21 (UTC) 0vj09kfetx5uwfvoue4czzlnqy0nxnl 2189705 2189703 2026-05-02T10:28:31Z Ar choler 52661 /* Titl e saozneg. */ Respont 2189705 wikitext text/x-wiki == Titl e saozneg. == Salut dit, ne gomprenan ket perak eo an titl e saozneg. Ur film ukrainat eo, neketa ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 19:32 (UTC) :Demat, :Sañset reolenn Wikipedia e brezhoneg, derc'hel an titloù er yezh embann, embannet eo bet en ukraineg ha saozneg ha ket e brezhoneg siwazh. :A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 19:50 (UTC) ::Pet den a gomz ukraineg er wikipedia brezhonek ? Paz kalz m'eus aon... Perak lakaat an titl en ukraineg neuze, ma n'eo ket komprenet diouzhtu gant al lennerien ? Ne oaran ket piv en deus divizet ar reolenn-mañ, met ne glot ket gant reolenn nv1 ar wikipedia-mañ a zo da skrivañ ar pennadoù e brezhoneg. Tost an holl filmoù a zo ur pennad diwar o fenn n'int ket bet mouezhiet e brezhoneg, an dra-se ne dalv ket eo ret lakaat titl pennad an holl filmoù-se en o yezh orin. E gwirionez ne vez ket graet kement-se, met e vez lakaet an titloù... e saozneg alies mat. Ar filmoù korean da skouer : [[:Rummad:Filmoù Su Korea]], pe ar film italian [[A Bay of Blood]], hag all. Gwir eo n'eus ket moien da dreiñ un titl bep gwech, met ar reolenn a zlefe bezañ klask pa'z eus tu, evel ar film rusian hag ukrainat [[An emgann evit Sevastopol]]. Komprenus eo an titl-se, ha ''Bitva za Sevastopol'' ne vije ket bet. E gwirionez e vez miret an titloù e saozneg, galleg, alamaneg, spagnoleg hag italianeg dre vras peogwir eo yezhoù aes awalac'h da gompren evit ar wikipederien vrezhonek, hag ar yezhoù all (rusianeg, arabeg, japaneg, koreaneg...) a vez troet e saozneg ha mat pell zo ! Perak e saozneg ? Peogwir eo ar yezh niverenn unan er bed ? Ar saozneg a zo e pep lec'h war internet dija, ne gemeromp ket perzh e se ha klaskomp reiñ ur plasig d'ar brezhoneg evit al lennerien vrezhonek a zeu amañ, ha se a dremen dre an titloù da gentañ. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 4 Ebr 2026 da 09:07 (UTC) :Perak skrivañ "zh" evit ar son [ʒ] (skrivet [[Ж]] en ukraineg) ? Ur boaz saoznek eo kement-se. Er pennad [[Treuzlizherennadur ar rusianeg e brezhoneg]] e kinniger skrivañ "j". --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 2 Mae 2026 da 10:21 (UTC) ::Re wir a lavarez. {{uk}} Сторожова застава = ''Storojova zastava''. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 2 Mae 2026 da 10:28 (UTC) 89iol41qaobysjsk0ystkwxxv792j5q 2189708 2189705 2026-05-02T10:48:29Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Storozhova zastava]] da [[Kaozeal:Storojova zastava]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel 2189705 wikitext text/x-wiki == Titl e saozneg. == Salut dit, ne gomprenan ket perak eo an titl e saozneg. Ur film ukrainat eo, neketa ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 19:32 (UTC) :Demat, :Sañset reolenn Wikipedia e brezhoneg, derc'hel an titloù er yezh embann, embannet eo bet en ukraineg ha saozneg ha ket e brezhoneg siwazh. :A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 19:50 (UTC) ::Pet den a gomz ukraineg er wikipedia brezhonek ? Paz kalz m'eus aon... Perak lakaat an titl en ukraineg neuze, ma n'eo ket komprenet diouzhtu gant al lennerien ? Ne oaran ket piv en deus divizet ar reolenn-mañ, met ne glot ket gant reolenn nv1 ar wikipedia-mañ a zo da skrivañ ar pennadoù e brezhoneg. Tost an holl filmoù a zo ur pennad diwar o fenn n'int ket bet mouezhiet e brezhoneg, an dra-se ne dalv ket eo ret lakaat titl pennad an holl filmoù-se en o yezh orin. E gwirionez ne vez ket graet kement-se, met e vez lakaet an titloù... e saozneg alies mat. Ar filmoù korean da skouer : [[:Rummad:Filmoù Su Korea]], pe ar film italian [[A Bay of Blood]], hag all. Gwir eo n'eus ket moien da dreiñ un titl bep gwech, met ar reolenn a zlefe bezañ klask pa'z eus tu, evel ar film rusian hag ukrainat [[An emgann evit Sevastopol]]. Komprenus eo an titl-se, ha ''Bitva za Sevastopol'' ne vije ket bet. E gwirionez e vez miret an titloù e saozneg, galleg, alamaneg, spagnoleg hag italianeg dre vras peogwir eo yezhoù aes awalac'h da gompren evit ar wikipederien vrezhonek, hag ar yezhoù all (rusianeg, arabeg, japaneg, koreaneg...) a vez troet e saozneg ha mat pell zo ! Perak e saozneg ? Peogwir eo ar yezh niverenn unan er bed ? Ar saozneg a zo e pep lec'h war internet dija, ne gemeromp ket perzh e se ha klaskomp reiñ ur plasig d'ar brezhoneg evit al lennerien vrezhonek a zeu amañ, ha se a dremen dre an titloù da gentañ. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 4 Ebr 2026 da 09:07 (UTC) :Perak skrivañ "zh" evit ar son [ʒ] (skrivet [[Ж]] en ukraineg) ? Ur boaz saoznek eo kement-se. Er pennad [[Treuzlizherennadur ar rusianeg e brezhoneg]] e kinniger skrivañ "j". --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 2 Mae 2026 da 10:21 (UTC) ::Re wir a lavarez. {{uk}} Сторожова застава = ''Storojova zastava''. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 2 Mae 2026 da 10:28 (UTC) 89iol41qaobysjsk0ystkwxxv792j5q 2189710 2189708 2026-05-02T10:49:04Z Kestenn 14086 /* Titl e saozneg. */ Respont 2189710 wikitext text/x-wiki == Titl e saozneg. == Salut dit, ne gomprenan ket perak eo an titl e saozneg. Ur film ukrainat eo, neketa ? [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 19:32 (UTC) :Demat, :Sañset reolenn Wikipedia e brezhoneg, derc'hel an titloù er yezh embann, embannet eo bet en ukraineg ha saozneg ha ket e brezhoneg siwazh. :A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 3 Ebr 2026 da 19:50 (UTC) ::Pet den a gomz ukraineg er wikipedia brezhonek ? Paz kalz m'eus aon... Perak lakaat an titl en ukraineg neuze, ma n'eo ket komprenet diouzhtu gant al lennerien ? Ne oaran ket piv en deus divizet ar reolenn-mañ, met ne glot ket gant reolenn nv1 ar wikipedia-mañ a zo da skrivañ ar pennadoù e brezhoneg. Tost an holl filmoù a zo ur pennad diwar o fenn n'int ket bet mouezhiet e brezhoneg, an dra-se ne dalv ket eo ret lakaat titl pennad an holl filmoù-se en o yezh orin. E gwirionez ne vez ket graet kement-se, met e vez lakaet an titloù... e saozneg alies mat. Ar filmoù korean da skouer : [[:Rummad:Filmoù Su Korea]], pe ar film italian [[A Bay of Blood]], hag all. Gwir eo n'eus ket moien da dreiñ un titl bep gwech, met ar reolenn a zlefe bezañ klask pa'z eus tu, evel ar film rusian hag ukrainat [[An emgann evit Sevastopol]]. Komprenus eo an titl-se, ha ''Bitva za Sevastopol'' ne vije ket bet. E gwirionez e vez miret an titloù e saozneg, galleg, alamaneg, spagnoleg hag italianeg dre vras peogwir eo yezhoù aes awalac'h da gompren evit ar wikipederien vrezhonek, hag ar yezhoù all (rusianeg, arabeg, japaneg, koreaneg...) a vez troet e saozneg ha mat pell zo ! Perak e saozneg ? Peogwir eo ar yezh niverenn unan er bed ? Ar saozneg a zo e pep lec'h war internet dija, ne gemeromp ket perzh e se ha klaskomp reiñ ur plasig d'ar brezhoneg evit al lennerien vrezhonek a zeu amañ, ha se a dremen dre an titloù da gentañ. [[Implijer:Arko|Arko]] ([[Kaozeadenn Implijer:Arko|kaozeal]]) 4 Ebr 2026 da 09:07 (UTC) :Perak skrivañ "zh" evit ar son [ʒ] (skrivet [[Ж]] en ukraineg) ? Ur boaz saoznek eo kement-se. Er pennad [[Treuzlizherennadur ar rusianeg e brezhoneg]] e kinniger skrivañ "j". --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 2 Mae 2026 da 10:21 (UTC) ::Re wir a lavarez. {{uk}} Сторожова застава = ''Storojova zastava''. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 2 Mae 2026 da 10:28 (UTC) :::{{Graet}} Cheñchet eo. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 2 Mae 2026 da 10:49 (UTC) a38029llbjmrccq623cu66rixbvm4ip 0 180031 2189604 2189602 2026-05-01T12:01:30Z Kestenn 14086 2189604 wikitext text/x-wiki [[Restr:Sd2 opened.jpg|thumb|280x280px|Tresadenn un SD 2 digoret, a-raok he zarzhadenn.]] An '''SD 2''' (''Sprengbombe Dickwandig 2 kg'') a oa un [[Arm-isvunisionoù|arm enni isvunisionoù]] eneptud implijet gant al [[Luftwaffe]] alaman e-pad an [[Eil Brezel-bed]], e [[Bro-Saoz]]<ref>{{en}} James I Rogers, ''[https://www.theguardian.com/uk/the-northerner/2013/jun/21/butterfly-bombs-luftwaffe-cleethorpes-grimsby Remembering the terror the Luftwaffe's butterfly bombs brought to the North]'', The Guardian, 21/06/2013 (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>, en [[Italia]]<ref>{{en}} ''[https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/205526831 FIFTH ARMY : ANZIO BRIDGEHEAD DEFEATING THE ANTI-PERSONNEL BOMB]'', Imperial War Museums (lennet d'ar 01/05/2026)</ref> ha war [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|talbenn ar Reter]] da skouer. Stumm kranennoù a oa d'an SD 2. Ur wech bannet diwar ur c'harr-nij e tigore ar granenn e peder lodenn, en ur armiñ ur granenn all, enni danvez-tarzh, hag a darzhe a-wechoù diouzhtu, gwechioù all goude ur prantad etre 8 ha 30 munutenn<ref>{{en}} ''[https://www.lonesentry.com/blog/german-butterfly-bomb.html German Butterfly Bomb]'', Lone Sentry Blog, 26/11/2010)</ref>. Ar bombezennoù a seurt-se kentañ e oant en Istor, ha kalz tud, siviled en o zouez, zo bet lazhet en un dornata anezhe. Reoù a vez kavet e Bro-Saoz hiziv an deiz c'hoazh. Eno int bet lesanvet ''Butterfly Bombs'' ("bombezennoù balafenn"). == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù isvunisionoù]] [[Rummad:Armoù Alamagn]] 66tly7cdcx39ll9thtszv4pmqbzgrjl 2189613 2189604 2026-05-01T16:00:37Z Ar choler 52661 v-k 2189613 wikitext text/x-wiki [[Restr:Sd2 opened.jpg|thumb|Tresadenn un SD 2 digor, a-raok he zarzhadenn.]] An '''SD 2''' (''Sprengbombe Dickwandig 2 kg'') a oa un [[Arm-isvunisionoù|arm isvunisionoù enni]] eneptud implijet gant al [[Luftwaffe]] [[Alamagnalaman`]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]], e [[Bro-Saoz]]<ref>{{en}} James I Rogers, [https://www.theguardian.com/uk/the-northerner/2013/jun/21/butterfly-bombs-luftwaffe-cleethorpes-grimsby ''Remembering the terror the Luftwaffe's butterfly bombs brought to the North''], The Guardian, 21/06/2013 (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>, en [[Italia]]<ref>{{en}} [https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/205526831 ''FIFTH ARMY : ANZIO BRIDGEHEAD DEFEATING THE ANTI-PERSONNEL BOMB''], Imperial War Museums (lennet d'ar 01/05/2026)</ref> ha war [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|dalbenn ar Reter]] da skouer. Stumm kranennoù a oa d'an SD 2. Ur wech bannet diwar un [[nijerez]] e tigore ar granenn e peder lodenn, en ur armiñ ur granenn all, [[danvez-tarzh]] enni, hag a darzhe a-wechoù diouzhtu, gwechoù all goude ur prantad etre 8 ha 30 munutenn<ref>{{en}} [https://www.lonesentry.com/blog/german-butterfly-bomb.html ''German Butterfly Bomb]'', Lone Sentry Blog, 26/11/2010 (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>. Ar c'hentañ bombezennoù a-seurt-se e oa en [[Istor]], ha kalz tud, siviled en o zouez, zo bet lazhet en ur zornata anezhe. Reoù a vez kavet e Bro-Saoz hiziv an deiz c'hoazh. ''Butterfly Bombs'' ("bombezennoù [[balafenn]]") eo o lesanv eno. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù isvunisionoù]] [[Rummad:Armoù Alamagn]] rex9izuzw783ajkgfxkb2mflupulxug 2189617 2189613 2026-05-01T16:30:51Z Kestenn 14086 2189617 wikitext text/x-wiki [[Restr:Sd2 opened.jpg|thumb|Tresadenn un SD 2 digor, a-raok he zarzhadenn.]] An '''SD 2''' (''Sprengbombe Dickwandig 2 kg'') a oa un [[Arm-isvunisionoù|arm isvunisionoù enni]] eneptud implijet gant al [[Luftwaffe]] [[Alamagn|alaman]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]], e [[Bro-Saoz]]<ref>{{en}} James I Rogers, [https://www.theguardian.com/uk/the-northerner/2013/jun/21/butterfly-bombs-luftwaffe-cleethorpes-grimsby ''Remembering the terror the Luftwaffe's butterfly bombs brought to the North''], The Guardian, 21/06/2013 (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>, en [[Italia]]<ref>{{en}} [https://www.iwm.org.uk/collections/item/object/205526831 ''FIFTH ARMY : ANZIO BRIDGEHEAD DEFEATING THE ANTI-PERSONNEL BOMB''], Imperial War Museums (lennet d'ar 01/05/2026)</ref> ha war [[Talbenn ar Reter (Eil Brezel-bed)|dalbenn ar Reter]] da skouer. Stumm kranennoù a oa d'an SD 2. Ur wech bannet diwar ur [[nijerez|c'harr-nij]] e tigore ar granenn e peder lodenn, en ur armiñ ur granenn all, [[danvez-tarzh]] enni, hag a darzhe a-wechoù diouzhtu, gwechoù all goude ur prantad etre 8 ha 30 munutenn<ref>{{en}} [https://www.lonesentry.com/blog/german-butterfly-bomb.html ''German Butterfly Bomb]'', Lone Sentry Blog, 26/11/2010 (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>. Ar c'hentañ bombezennoù a-seurt-se e oa en [[Istor]], ha kalz tud, siviled en o zouez, zo bet lazhet en ur zornata anezhe. Reoù a vez kavet e Bro-Saoz hiziv an deiz c'hoazh. ''Butterfly Bombs'' ("bombezennoù [[balafenn]]") eo o lesanv eno. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù isvunisionoù]] [[Rummad:Armoù Alamagn]] 3hp09b1h2q93eu1xnz7o6yft5bwg2ay 0 180032 2189603 2026-05-01T11:59:51Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[SD 2]] 2189603 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[SD 2]] qtdlhlya7b8k3yza3qp8jlojc5h65g9 10 180033 2189607 2026-05-01T14:50:21Z Ar choler 52661 Pajenn krouet gant : "[[File:Flag of Bonaire.svg|border|20px|Bonaire]] [[Bonaire]]<noinclude> [[Rummad:Patromoù bannieloù|Bonaire]] </noinclude>" 2189607 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Bonaire.svg|border|20px|Bonaire]] [[Bonaire]]<noinclude> [[Rummad:Patromoù bannieloù|Bonaire]] </noinclude> s8enikb6jfyw8yssbbvut3sf7otcr7p 10 180034 2189608 2026-05-01T14:52:15Z Ar choler 52661 Pajenn krouet gant : "[[File:Flag of Saba.svg|border|20px|Saba]] [[Saba]]<noinclude> [[Rummad:Patromoù bannieloù|Bonaire]] </noinclude>" 2189608 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Saba.svg|border|20px|Saba]] [[Saba]]<noinclude> [[Rummad:Patromoù bannieloù|Bonaire]] </noinclude> 3fy6nxc0473qg1ne63us8sywv8rzg2u 10 180035 2189609 2026-05-01T14:54:57Z Ar choler 52661 Pajenn krouet gant : "[[File:Flag of Sint Eustatius.svg|border|20px|Sint Eustatius]] [[Sint Eustatius]]<noinclude> [[Rummad:Patromoù bannieloù|Bonaire]] </noinclude>" 2189609 wikitext text/x-wiki [[File:Flag of Sint Eustatius.svg|border|20px|Sint Eustatius]] [[Sint Eustatius]]<noinclude> [[Rummad:Patromoù bannieloù|Bonaire]] </noinclude> ef53incpi9etnsd8dqi2oznpl62ijfc 0 180036 2189611 2026-05-01T15:46:13Z Dishual 612 Lañs dister 2189611 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Honora Edgeworth''' (ganet '''Sneyd''';<ref>Lod mammennoù a ra 'Honoria' evel raganv met, sinañ a rae he oberennoù gant Honora Sneyd Edgeworth</ref> [[1751]] – 1añ a viz Mae 1780) a oa ur skrivagnerez saoz, brudet dre bezañ tost ouzh skrivagnerien brudet evel [[Anna Seward]] hag al [[Lunar Society]], hag evit he labourioù war desevel ar bugale. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Sneyd, Honora}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1751]] [[Rummad:Marvioù 1780]] [[Rummad:Skrivagnerezed Bro-Saoz]] ptk2xv472acsimnvr0dygg9epzy7tz8 1 180037 2189614 2026-05-01T16:02:19Z Ar choler 52661 /* Stonehenge */ rann nevez 2189614 wikitext text/x-wiki == Stonehenge == N'eo ket [[Stonehenge]] e-mesk ar mijennoù keltiek. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 16:02 (UTC) 8ua3kr3vozwh7zquljwkgsj04d0jpii 2189616 2189614 2026-05-01T16:30:10Z Leonzia 88972 /* Stonehenge */ Respont 2189616 wikitext text/x-wiki == Stonehenge == N'eo ket [[Stonehenge]] e-mesk ar mijennoù keltiek. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 16:02 (UTC) :Pennad skrid e galleg (tamm) "''Quelques années plus tard, le 7 mai 1864, c'est au tour de la Revue des cours littéraires de la France et de l’étranger d'y consacrer un texte. Moins descriptif, il évoque la légende racontée au XIIe siècle par l'évêque Geoffroy de Monmouth, selon laquelle Stonehenge aurait été transporté depuis l'Irlande par le magicien Merlin''" [https://www.geo.fr/histoire/les-megalithes-de-stonehenge-un-mystere-archeologique-qui-fascine-depuis-des-siecles-208496 Geo, 2023] [[Implijer:Leonzia|Leonzia]] ([[Kaozeadenn Implijer:Leonzia|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 16:30 (UTC) kmeu8pg141hs3i6jp3pj0tgsyvl5vy3 1 180038 2189624 2026-05-01T17:30:47Z Llydawr 145 /* Madalen/madalenn */ rann nevez 2189624 wikitext text/x-wiki == Madalen/madalenn == Daou zoare a lenner er pennad "madalen" ha "madalenn". Pehini derc'hel ? Un anv unan eo pe un anv stroll ? Ne gav ket e vefe liammet an droienn "gouelañ/leñvañ evel ur vadalen" (meeget e Devri) ouzh anv ar gouign. Met kentoc'h ouzh an anv divoutin "Madalen". [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 17:30 (UTC) 5j5yerwnq0rvzaptsbf75jtqh2ga764 2189625 2189624 2026-05-01T17:31:29Z Llydawr 145 2189625 wikitext text/x-wiki == Madalen/madalenn == Daou zoare a lenner er pennad "madalen" ha "madalenn". Pehini derc'hel ? Un anv unan eo pe un anv stroll ? <br> Ne gav ket din e vefe liammet an droienn "gouelañ/leñvañ evel ur vadalen" (meeget e Devri) ouzh anv ar gouign. Met kentoc'h ouzh an anv divoutin "Madalen". [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 17:30 (UTC) ign3f11opdp1v17s8rznixqcvlo7ncd 2189627 2189625 2026-05-01T17:36:28Z Kestenn 14086 /* Madalen/madalenn */ Respont 2189627 wikitext text/x-wiki == Madalen/madalenn == Daou zoare a lenner er pennad "madalen" ha "madalenn". Pehini derc'hel ? Un anv unan eo pe un anv stroll ? <br> Ne gav ket din e vefe liammet an droienn "gouelañ/leñvañ evel ur vadalen" (meeget e Devri) ouzh anv ar gouign. Met kentoc'h ouzh an anv divoutin "Madalen". [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 17:30 (UTC) :Salud deoc'h, e galleg bepred e teu an droienn eus an anv divoutin. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 17:36 (UTC) djfpsqfd147zfzrca7p6yr8722swgso 2189628 2189627 2026-05-01T17:38:39Z T42N24T 22826 /* Madalen/madalenn */ Respont 2189628 wikitext text/x-wiki == Madalen/madalenn == Daou zoare a lenner er pennad "madalen" ha "madalenn". Pehini derc'hel ? Un anv unan eo pe un anv stroll ? <br> Ne gav ket din e vefe liammet an droienn "gouelañ/leñvañ evel ur vadalen" (meeget e Devri) ouzh anv ar gouign. Met kentoc'h ouzh an anv divoutin "Madalen". [[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 17:30 (UTC) :Salud deoc'h, e galleg bepred e teu an droienn eus an anv divoutin. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 17:36 (UTC) :::'''Madalen-où''' eo anv ar wastell. ''Madalenenn'' e vije unander an anv-stroll n'eus ket anezhañ. :::Gwir a skriv Llydawr : "gouelañ evel ur '''V'''adalen" eo an dro-lavar, Madalen o vezañ un dudenn en Avieloù.--[[Implijer:T42N24T|T42N24T]] ([[Kaozeadenn Implijer:T42N24T|kaozeal]]) 1 Mae 2026 da 17:38 (UTC) a3byd161g4nyft7k9i6mrtz8er74vii 0 180039 2189629 2026-05-01T18:11:11Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Merriam-Webster, Incorporated''', a zo un embregerezh [[stadunanat]] hag a embann [[oberenn dave|oberennoù dave]] ha brudet eo dreist-holl evit [[Geriadur Webster|e c'heriadurioù]]. An embanner geriadurioù koshañ eo er Stadoù-Unanet.<ref>{{cite news |last=Correa|first=Carla |date=2021-11-03 |title=Attention, New Englanders: Fluffernutter Is Now a Word |language=en-US |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://nytimes.com/2021/11/03/dining/fluff..." 2189629 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Merriam-Webster, Incorporated''', a zo un embregerezh [[stadunanat]] hag a embann [[oberenn dave|oberennoù dave]] ha brudet eo dreist-holl evit [[Geriadur Webster|e c'heriadurioù]]. An embanner geriadurioù koshañ eo er Stadoù-Unanet.<ref>{{cite news |last=Correa|first=Carla |date=2021-11-03 |title=Attention, New Englanders: Fluffernutter Is Now a Word |language=en-US |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://nytimes.com/2021/11/03/dining/fluffernutter-dictionary.html |issn=0362-4331 |access-date=2021-11-05}}</ref> E 1831, [[George Merriam|George]] ha Charles Merriam o devoa krouet an embregerezh '''G & C Merriam Co.''' e [[Springfield (Massachusetts)|Springfield]], [[Massachusetts]]. E 1843, goude marv [[Noah Webster]], an embregerezh a oa bet o prenañ gwirioù an ''An American Dictionary of the English Language'' gant domani Webster. An holl geriadurioù Merriam-Webster a zo liammet gant ar geriadur orin-se. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Embregerezhioù SUA]] [[Rummad:Embregerezhioù krouet e 1831]] [[Rummad:Embannerien SUA]] iad48shgjl657crwovm1j1jorw05iuz 2189635 2189629 2026-05-01T18:56:28Z Kestenn 14086 2189635 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Merriam-Webster, Incorporated''', a zo un embregerezh [[stadunanat]] hag a embann [[oberenn dave|oberennoù dave]] ha brudet eo dreist-holl evit [[Geriadur Webster|e c'heriadurioù]]. An embanner geriadurioù koshañ eo er Stadoù-Unanet.<ref>{{cite news |last=Correa|first=Carla |date=2021-11-03 |title=Attention, New Englanders: Fluffernutter Is Now a Word |language=en-US |newspaper=[[The New York Times]] |url=https://nytimes.com/2021/11/03/dining/fluffernutter-dictionary.html |issn=0362-4331 |access-date=2021-11-05}}</ref> E 1831, [[George Merriam|George]] ha Charles Merriam o devoa krouet an embregerezh '''G & C Merriam Co.''' e [[Springfield (Massachusetts)|Springfield]], [[Massachusetts]]. E 1843, goude marv [[Noah Webster]], an embregerezh a oa bet o prenañ gwirioù an ''An American Dictionary of the English Language'' gant domani Webster. An holl geriadurioù Merriam-Webster a zo liammet gant ar geriadur orin-se. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Embregerezhioù SUA]] [[Rummad:Embannerien SUA]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1831]] 19lyxvby63bi2pjvpc5jqx301qwwh7o 14 180040 2189636 2026-05-01T18:57:29Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1831]] [[Rummad:1831]]" 2189636 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1831]] [[Rummad:1831]] 4mba3uwekjqlwe1v2fmsnw3uog8jorg 14 180041 2189639 2026-05-01T19:01:35Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1965]] [[Rummad:1965]]" 2189639 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1965]] [[Rummad:1965]] pc0gt0rzqz7yfaqhg5l41y43hnoi940 14 180042 2189641 2026-05-01T19:05:29Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1992]] [[Rummad:1992]]" 2189641 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1992]] [[Rummad:1992]] 2im084aw87c1fcnlhh6j7dlwcdz5uw9 14 180043 2189646 2026-05-01T19:20:27Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1907]] [[Rummad:1907]]" 2189646 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1907]] [[Rummad:1907]] dvy4ypuhy9gqcvt1m9vwil8lfq00b88 0 180044 2189649 2026-05-01T19:24:10Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Naoned (lunedoù)]] da [[Naoned Eyeware]]: Anv ofisiel an embregerezh 2189649 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Naoned Eyeware]] 10psq73i1gztxvjqn1au7o7t7tlxygv 0 180045 2189652 2026-05-01T19:24:51Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Naoned Eyeware]] da [[Naoned Eyewear]]: Anv gwir-gwir, ar wech-mañ 2189652 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Naoned Eyewear]] lo17wqntfkpd5ljx46ty18sqexnlq0d 14 180046 2189659 2026-05-01T19:36:20Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1950]] [[Rummad:1950]]" 2189659 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1950]] [[Rummad:1950]] t37s9igk7dkt45m6ae6dw6zckakc5wn 14 180047 2189662 2026-05-01T19:38:47Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1922]] [[Rummad:1922]]" 2189662 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1922]] [[Rummad:1922]] t24jx16gk57wo723azsf1h6dgfa218r 0 180048 2189665 2026-05-01T19:41:34Z Kestenn 14086 Kaset eo bet ar bajenn [[Volkswagen (embregerezh)]] da [[Volkswagen AG]] gant Kestenn dreist un adkas 2189665 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Volkswagen AG]] 46gqpm0a5zx832ugl4ysq8myww7qatx 14 180049 2189673 2026-05-01T19:47:34Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1872]] [[Rummad:1872]]" 2189673 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1872]] [[Rummad:1872]] 9s10blpvc3e1f3j447bne14kxkuz0pk 14 180050 2189677 2026-05-01T19:50:35Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1862]] [[Rummad:1862]]" 2189677 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1862]] [[Rummad:1862]] 6mo9a31y9lhiqigzgrism11q31tjeg4 14 180051 2189680 2026-05-01T19:53:41Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1930]] [[Rummad:1930]]" 2189680 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Embregerezhioù hervez bloavezh o c'hrouidigezh|1930]] [[Rummad:1930]] cctonoyj4lfzbgloxz2lvqumrgye9ov 0 180052 2189686 2026-05-01T20:27:27Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2189686 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:2022-Nino-Batsiashvili.JPG|170px|right|Nino Batsiashvili e 2022.]] '''Nino Batsiashvili''' (e [[jorjieg]]: ნინო ბაციაშვილი) a zo bet ganet d'ar [[1 Genver|1{{añ}} a viz Genver]] [[1987]] e [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia]], [[Unaniezh Soviedel]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Etrebroadel (GM) eo abaoe 2018, Mestr Etrebroadel e oa abaoe 2013, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602993 He fichenn FIDE]</ref>. 2 475 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 407 he renk ''Fonnapl'' ha 2 285 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602993 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 528 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Meurzh]] 2018.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe pemp gwezh : e 2015, e 2018, e 2020, e 2022 hag e 2026. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/133602993 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50118 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Batsiashvili He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Batsiashvili, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1987]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] pbuyt35xc8yrlvdr9jtbfd1hwcwrl48 0 180053 2189688 2026-05-01T20:42:42Z Kestenn 14086 Lañs dister 2189688 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen |C'hwiliorez Azia| Vespa velutina nigrithorax MHNT.jpg}} {{Taxobox Phylum | Arthropoda}} {{Taxobox Classis | Insecta}} {{Taxobox Ordo | Hymenoptera}} {{Taxobox Familia | Vespidae }} {{Taxobox Genus | Vespa}} {{Taxobox Anv skiantel |Vespa crabro| [[Amédée Louis Michel Lepeletier|Lepeletier]], [[1836]] }} {{Taxobox Echu}} '''C'hwiliorez Azia'''<ref>TermOfis.</ref> (''Vespa velutina'') zo ur spesad amprevaned eus kerentiad ar [[Vespidae]], a-orin eus [[Azia]] (Norzh [[India]], [[Sina]] ha menezioù [[Indonezia]]). Un isspesad, ''Vespa velutina nigrithorax'' (anvet '''C'hwiliorez pavioù melen''' ivez), zo bet gwelet gwelet evit ar wezh kentañ e [[Frañs]] e [[Lot-et-Garonne]], e 2004. En em gavet e vefe bet ur rouanez e kasedoù marc'hadourezhioù enporzhiet. E [[Breizh]] e voe gwelet evit ar wech kentañ e 2010 e [[Bro-Naoned]], a-raok trevadenniñ peurrest ar vro<ref>{{fr}} ''[https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/loire-atlantique/frelon-asiatique-pres-de-700-nids-reperes-lan-passe-en-loire-atlantique-bf54ea2e-db93-11e9-8deb-0cc47a644868 Frelon asiatique : près de 700 nids repérés l'an passé en Loire-Atlantique]'', Presse Océan, 11/01/2013 (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>. == Buhez == Etre miz Meurzh ha miz Even, ur rouanez diazezerez a sav hec'h-unan un neizh nevez, anvet neizh kentañ, diwar wiadennoù koad, nepell diouzh an douar peurliesañ. Adalek fin an nevezamzer e vez ganet labourerezed en neizh ; an holl amprevaned a zilez anezhañ evit un eil neizh, savet uheloc'h, e miz Eost. E-pad an diskar-amzer e varv holl c'hwiliorezed ar golonienn, war-bouez ar rouanezed da zont, a dremen ar goañv kuzhet en douar evit sevel koloninennoù nevez er bloaz war-lerc'h<ref>{{Fr}} ''[https://www.mnhn.fr/fr/frelon-asiatique-a-pattes-jaunes Frelon asiatique à pattes jaunes]'', Museum National d'Histoire Naturelle (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>. === Efed en Europa === C'hwiliorezed Azia a zebr dreist-holl amprevaned all, evel ar [[Gwespedenn|gwesped]], ar [[Kelienenn|c'helien]], hag ar gwenan : noazus-kenañ int evit ar re-se, kar gwenan Europa evel ''[[Apis mellifera mellifera]]'' n'o deus ket kavet c'hoazh penaos talañ oute evel ma ra gwenan Azia. Un dañjer bras evit ar [[gwenanerezh]] en Europa eo. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} [[Rummad:Himenoptered]] 6u6iy160cqaxy7vg17o0cb0g1cyim4f 2189689 2189688 2026-05-01T20:43:28Z Kestenn 14086 2189689 wikitext text/x-wiki {{Pennad zo|C'hwiliorez}} {{Taxobox Loen |C'hwiliorez Azia| Vespa velutina nigrithorax MHNT.jpg}} {{Taxobox Phylum | Arthropoda}} {{Taxobox Classis | Insecta}} {{Taxobox Ordo | Hymenoptera}} {{Taxobox Familia | Vespidae }} {{Taxobox Genus | Vespa}} {{Taxobox Anv skiantel |Vespa crabro| [[Amédée Louis Michel Lepeletier|Lepeletier]], [[1836]] }} {{Taxobox Echu}} '''C'hwiliorez Azia'''<ref>TermOfis.</ref> (''Vespa velutina'') zo ur spesad amprevaned eus kerentiad ar [[Vespidae]], a-orin eus [[Azia]] (Norzh [[India]], [[Sina]] ha menezioù [[Indonezia]]). Un isspesad, ''Vespa velutina nigrithorax'' (anvet '''C'hwiliorez pavioù melen''' ivez), zo bet gwelet gwelet evit ar wezh kentañ e [[Frañs]] e [[Lot-et-Garonne]], e 2004. En em gavet e vefe bet ur rouanez e kasedoù marc'hadourezhioù enporzhiet. E [[Breizh]] e voe gwelet evit ar wech kentañ e 2010 e [[Bro-Naoned]], a-raok trevadenniñ peurrest ar vro<ref>{{fr}} ''[https://www.ouest-france.fr/pays-de-la-loire/loire-atlantique/frelon-asiatique-pres-de-700-nids-reperes-lan-passe-en-loire-atlantique-bf54ea2e-db93-11e9-8deb-0cc47a644868 Frelon asiatique : près de 700 nids repérés l'an passé en Loire-Atlantique]'', Presse Océan, 11/01/2013 (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>. == Buhez == Etre miz Meurzh ha miz Even, ur rouanez diazezerez a sav hec'h-unan un neizh nevez, anvet neizh kentañ, diwar wiadennoù koad, nepell diouzh an douar peurliesañ. Adalek fin an nevezamzer e vez ganet labourerezed en neizh ; an holl amprevaned a zilez anezhañ evit un eil neizh, savet uheloc'h, e miz Eost. E-pad an diskar-amzer e varv holl c'hwiliorezed ar golonienn, war-bouez ar rouanezed da zont, a dremen ar goañv kuzhet en douar evit sevel koloninennoù nevez er bloaz war-lerc'h<ref>{{Fr}} ''[https://www.mnhn.fr/fr/frelon-asiatique-a-pattes-jaunes Frelon asiatique à pattes jaunes]'', Museum National d'Histoire Naturelle (lennet d'ar 01/05/2026)</ref>. === Efed en Europa === C'hwiliorezed Azia a zebr dreist-holl amprevaned all, evel ar [[Gwespedenn|gwesped]], ar [[Kelienenn|c'helien]], hag ar gwenan : noazus-kenañ int evit ar re-se, kar gwenan Europa evel ''[[Apis mellifera mellifera]]'' n'o deus ket kavet c'hoazh penaos talañ oute evel ma ra gwenan Azia. Un dañjer bras evit ar [[gwenanerezh]] en Europa eo. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} [[Rummad:Himenoptered]] qx9xskqtm1q8gcbemdj07mqymastzfw 0 180054 2189690 2026-05-01T20:44:41Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[C'hwiliorez Azia]] 2189690 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[C'hwiliorez Azia]] qxb9q84krxdadd1j6vzeo7revuu8th8 0 180056 2189695 2026-05-02T07:13:50Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[C'hwiliorez Azia]] 2189695 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[C'hwiliorez Azia]] qxb9q84krxdadd1j6vzeo7revuu8th8 0 180057 2189696 2026-05-02T07:14:43Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[C'hwiliorez Azia]] 2189696 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[C'hwiliorez Azia]] qxb9q84krxdadd1j6vzeo7revuu8th8 0 180058 2189707 2026-05-02T10:48:29Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Storozhova zastava]] da [[Storojova zastava]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel 2189707 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Storojova zastava]] p14oxmkzfer4kd9hhn88i3bclhiiccp 1 180059 2189709 2026-05-02T10:48:29Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Kaozeal:Storozhova zastava]] da [[Kaozeal:Storojova zastava]]: Titl ne glote ket gant reolennoù envel 2189709 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Storojova zastava]] ibxqb6qp89mm52e1rkipfifqsrduxho 0 180060 2189714 2026-05-02T11:44:15Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2189714 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Meri Arabidze 2013 (cropped).jpg|200px|right|Meri Arabidze e 2013.]] ''' Meri Arabidze''' (e [[jorjieg]]: მერი არაბიძე) a zo bet ganet d'ar [[25 C'hwevrer|25 a viz C'hwevrer]] [[1994]] e [[Samtredi]] ([[Jorjia]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2014, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2012, Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2009 ha Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 409 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026, 2 351 he renk ''Fonnapl'' ha 2 355 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 466 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2024.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 2019. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2006, * er rummad e-dan pevarzek vloaz e 2008. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004 * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2005 * er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2011. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118082 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Meri_Arabidze He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Arabidze, Meri}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] rvphp24useh3990c3r3hnvm29gpxfkh