Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.46.0-wmf.26 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk Brezhoneg 0 34 2189739 2187719 2026-05-02T22:43:55Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2189739 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Yezh|anv=Brezhoneg |broiou={{Breizh}} |rannved=[[Europa]] |komzet= 107 000 (e 2024) |renkadur=goude 100 |livfamilh=Indezeuropek |familh=[[Yezhoù indezeuropek]] * [[Yezhoù keltiek]] ** [[Predeneg]] *** '''Brezhoneg''' |YezhOfisiel= |akademiezh= |urzh= |frammadur= |iso1=br |iso2=bre |lizherennoù=[http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=bre BRE] }}Ur [[yezhoù keltiek|yezh keltiek]] a orin eus [[Enez Vreizh]] ([[Breizh-Veur]]/[[Preden]]) hag eus skourr ar [[yezhoù predenek]] eo ar '''brezhoneg''', pe ar '''breton''' e lec'hioù zo<ref>"[http://devri.bzh/dictionnaire/b/breton-1/ breton .1]" ha "[http://devri.bzh/dictionnaire/b/breton-2/ breton .2]" war al lec'hienn ''devri.bzh''</ref>. Deuet e vije diwar ur yezh voutin a vije bet etre Enez Vreizh ha [[Breizh Vihan]] ([[Arvorig]]) e-tro dibenn an [[Henamzer]]. A-gozh e vez komzet ha skrivet e [[Breizh]]. Biskoazh ne voe komzet en darn vuiañ eus [[Breizh-Uhel]] ([[Bro-Naoned]] ha [[Bro-Roazhon]]), buan e yeas da get e [[Bro-Zol]] hag e [[Bro-Sant-Maloù]] levezonet-don e voe gant ar [[romaneg]] e bro [[Gwenrann|Gwerrann]] hag e [[Bro-Gwened]]<ref>Arzel Even, ''op. cit'', p. 154.</ref>. Tamm-ha-tamm ez eas ar brezhonegva war-gil ; hiziv ne vez komzet nemet e [[Breizh-Izel]], er c’hornôg d’ul linenn hag a dreser dre vras eus [[Plouha]] da [[Gwened|Wened]])<ref>Arzel Even, ''op. cit.'', p. 158.</ref>. E 2024 e istimed e oa 107 000 brezhoneger<ref>https://www.bretagne.bzh/app/uploads/CP_etude-sociolinguistique-2024_traduction-en-breton.pdf</ref>. ==Istor diavaez ar brezhoneg== [[Restr:Niver a vrezhonegerien dre vro 2018.jpg|thumb|left|upright=2|Hervez sontadeg TMO-KR Breizh 2018 hag [[Ofis Publik ar Brezhoneg|OPaB]], '''246 180''' a dud en holl.]] Bet eo komzet ar brezhoneg gant pennoù bras Stad Breizh betek an {{XIIvet kantved}} a-raok bezañ dilezet ganto. Deuet eo tamm-ha-tamm da vezañ yezh Goueled Breizh hag ar bobl vunut p'eo bet dilezet d'e dro gant an [[noblañs]] hag ar [[Bourc'hizelezh|vourc'hizien]], a zo aet war ar [[galleg]]. Al [[latin]] e oa yezh skrivet [[roll Rouaned ha Duged Breizh|duged Breizh]], hag ar galleg adalek ar {{XVvet kantved}}<ref>[http://elec.enc.sorbonne.fr/CID2003/jones The use of French in Medieval Brittany, Michael Jones], Éditions en ligne de l'École des Chartes, 2003</ref>. Chomet ez eus gerioù prizius diwar ar brezhoneg kozh a vez implijet hiziv an deiz da sevel gerioù brezhonek nevez war tachennoù evel ar [[prederouriezh|brederouriezh]] ha skiantoù mab-den, da skouer. Kar-tost eo ar brezhoneg d'ar [[Kembraeg|c'hembraeg]] ha, marteze, un tammig d’ar [[galianeg]] hag a zo aet da goll da vat war-dro kreiz ar {{VIIvet kantved}}, met n'eus tamm prouenn ebet e vefe bet levezonet ar brezhoneg gant ar galianeg peogwir n'ouzer ket nemeur a dra a-zivout stad ar galianeg en amzer donedigezh [[Brezhoned]] an Inizi da Vreizh-Vihan ha n'ouzer ket kalz hiroc'h diwar-benn brezhoneg an amzer-se kennebeut. Anavezet eo ar brezhoneg gant [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] evel ur yezh evel ar re all. ==Brezhoneg ha Dispac'h gall== N'he deus ar vonarkiezh graet netra a-enep ar yezhoù disheñvel diouzh ar galleg, met adal an [[Dispac'h gall]] eo bet cheñchet an traoù<ref>[http://www.persee.fr/doc/abpo_0003-391x_1912_num_28_3_1393 ''La Revolution française et la langue bretonne'']</ref>. Kroget ez eus bet da gelenn galleg d'an holl dud ha da waskañ war un dro an holl yezhoù all a veze graet ''[[patois]]'' anezho en un doare dismegañsus, e Breizh peurgetket a-drugarez da zoareoù kriz da lakaat mezh war bugale er skolioù Stad pe [[Katoligiezh|gatolik]]. Dalc'het e voe d'ar [[politikerezh]]-se da lazhañ ar brezhoneg betek ar [[bloavezhioù 1960]], da lavaret eo betek ar mare ma voe echuet well-wazh gant ar skolioù da zegemer bugale dic'hallek desavet e brezhoneg gant o zud. E deroù an {{XXIvet kantved}}, ha pa gendalc'hfe ar politikerezh gall da lakaat galleg dre holl abalamour m'eo ''yezh ar republik'', e veze komzet brezhoneg gant war-dro 300 000 a dud c'hoazh (e-skoaz 1 300 000 er bloaz [[1930]]). Evit diskouez pegen kriz eo bet an traoù a-enep ar brezhoneg ez eus ur frazenn anavezet mat hag a lavar splann an traoù : «&nbsp;''Il est interdit de cracher par terre et de parler breton''&nbsp;». E penn-kentañ an {{XXvet kantved}} ne ouie an hanter eus an dud nemet brezhoneg hag an hanter all a ouie an div yezh. Er bloaz [[1950]] ne chome mui nemet 100 000 a dud na ouient nemet brezhoneg. Hiziv an deiz ez eo ar brezhoneg ar yezh keltiek nemeti hep statud ofisiel ebet. Ne fell ket d'ar gouarnamant lakaat cheñch [[mellad]] 2 ar [[bonreizh|vonreizh]] bet degemeret er bloaz [[1994]] hag a embann ''La langue de la République est le français''. Ingal en em vod dekviliadoù a dud e [[Frañs]] evit goulenn ma vefe kemmet al lezenn-se : en [[Unaniezh Europa|Europa]] ne vez kavet ul lezenn evel-se nemet e [[Frañs]]. Nevez zo eo bet ar skolioù [[Diwan]] o klemm dirak [[Lez europat gwirioù mab-den]] evit ma vefe doujet da wirioù ar Vretoned e-keñver o yezh. Brezhoneg a vez komzet ivez en estrenvro hag e [[Bro-C'hall]], er c'hêrioù bras dreist-holl. ==Marevezhioù ar brezhoneg== [[Skeudenn:Breton-language-spoken-Spilhennig.svg|thumb|«&nbsp;[[Spilhennig]]&nbsp;» : merk ar vrezhonegerien.]] Boas eur da rannañ istor ar brezhoneg e meur a varevezh.<br> Betek an {{VIIvet kantved}} ne oa bet kemm bras ebet etre ar [[predeneg]] komzet e Breizh-Vihan hag an hini komzet e Breizh-Veur. *An [[henvrezhoneg]], eus ar {{VIIvet kantved}} betek an {{XIvet kantved}}. N’anavezomp yezh ar mare-se nemet dre dammoù frazennoù berr-berr, gerioù ([[spisc'herioù]]), anvioù tud hag anvioù lec’h. *Ar [[krennvrezhoneg|c’hrennvrezhoneg]], eus an {{XIvet kantved}} betek ar {{XVIvet kantved}}. Eus an amzer-se ec’h anavezomp dreist-holl pezhioù-c’hoari, hir-mat alies a-walc’h. *Ar [[brezhoneg raknevez]] eus ar {{XVIIvet kantved}} betek penn kentañ an {{XIXvet kantved}}. *Ar [[brezhoneg kempred]] betek bremañ. ==An deskadurezh== [[Restr:% a gelenn 2ek e 2018.jpg|thumb|% a skolidi en un hentad divyezhek er 1añ derez]] [[Restr:A-du kelenn brezhoneg br.jpg|thumb|% a dud a-du pe a-du-kenañ da gaout muioc'h a vrezhoneg er skolioù]] Er bloaz [[1977]] e voe krouet ar rouedad skolioù [[Diwan]]. Er skolioù-se e vez desket dre ar brezhoneg (4 337 skoliad da vare an distro-skol e 2018<ref>[http://www.brezhoneg.bzh/evenement/1257/101-keleier.htm (Ofis Publik ar Brezhoneg)]</ref>). Klasoù divyezhek zo ivez e skolioù stad ([[Div Yezh]] - 8 563 skoliad) hag e skolioù katolik prevez ([[Dihun]] - 5 437 skoliad)<ref>[http://www.brezhoneg.bzh/evenement/1257/101-keleier.htm Ofis Publik ar Brezhoneg)]</ref>). Miliadoù a dud yaouank (18 337 en holl e [[2018]]) a ya da skolioù seurt-se adal ar [[skol-vamm]] betek fin al [[lise]]. Pell emañ ar sifroù-se diouzh goulenn an dud c'hoazh, hervez disoc'hoù sontadeg TMO/Kuzul-rannvro Breizh 2018. ==Geriadurouriezh== *''Gwelit :'' [[geriadurouriezh ar brezhoneg]]. ==Rannyezhoù ar brezhoneg== *''Gwelit :'' [[rannyezhouriezh ar brezhoneg]].'' ==Petra zo dibar d'ar brezhoneg ?== ===Tres ar verb : ober / bezañ oc'h ober === Evel en [[iwerzhoneg]] ez eus daou stumm da bep amzer verb e brezhoneg. Kemm zo etrezo hervez m'eo boas an ober pe n'eo ket. Kavet e vez traoù evel-se e [[saozneg]] ivez. Kavout a reer en amzer-vremañ ur stumm boas hag ur stumm war ober : *''Me zo o komz gant ma amezeg'' (bremañ pa lavaran) *''Me a gomz gant ma amezeg'' (bep mintin) Er verb ''bout'' (''bezañ'') hag er verb ''kaout'' avat ez eus daou stumm disheñvel hep stumm war ober ebet (gant ar « verb bezañ + o + anv-verb ») : *''Skuizh on hiziv'' *''Skuizh e vezan da Wener'' *''Naon am eus heno(a)zh'' *''Naon am bo fenoz'' *''Naon am bez bemnoz'' ===Araogennoù displeget=== Evel er yezhoù keltiek all a-vremañ e vez displeget an araogennoù e brezhoneg hervez ar gour, da lavaret eo ez a ar raganvioù-gour d'ober ur ger hepken gant an araogenn zo araozo. {| class=wikitable |+'''Araogenn ''GANT'' ''' !Gour !Displegadur |- |me || gan''in'' |- |te || gan''it'' |- |eñ || gant''añ'' |- |hi || gant''i'' |- |ni || gan''imp'', gan''eomp'' |- |c'hwi || gan''eoc'h'' |- |i || gant''e'', gant''o'' |} ==Keñveriañ gerioù== En daolenn amañ dindan e kavor perzhioù boutin d'ar brezhoneg (hini Gwened ha KLT) hag ar [[kerneveureg|c'herneveureg]] ; ar gerioù [[gallaoueg|gallaouek]] ha gallek zo roet ivez. Gellout a reer gwelet traoùigoù heñvel e brezhoneg ha gallaoueg, da skouer an doare da lavaret « [[gwiñver]] », ''kazh-koad'' neuze e brezhoneg ha ''chat-de-boéz'' savet o-daou war an hevelep patrom, met war harzoù ar brezhoneg hepken e vez kavet an doare-se ([[Sant-Yann-Brevele]]), hag e [[Gwernenez]], e [[Breizh-Uhel]] e kaver dre vras ''chat d'étchuiré'', ''chat d'écureuil'', evel en ul lodenn vras eus ar [[yezhoù oil]]<ref>Eugène Rolland, ''Faune populaire de France'', levrenn 7, p.150-157</ref>. {| class="wikitable" ! [[Kerneveureg]] (FSS) ! Brezhoneg ([[Doare-skrivañ KLT|KLT]]) ! [[Brezhoneg Gwened|Gwenedeg]] ! [[Gallaoueg]] ! Galleg |- |gwenenen |gwenanenn |guérenen |''avètt'' |''abeille'' |- |kador |kador |kadoér |''chaérr'' |''chaise'' |- |keus |formaj/fourmaj/keuz |fourmaj |''fórmaij'' |''fromage'' |- |yn mes |er-m(a)ez |er-mêz |''desort'' |''sortie'' |- |kodha |kouezhañ |kouehel |''cheir'' |''tomber'' |- |gaver |gavr |gavr |''biq'' |''chèvre'' |- |chi |ti |ti |''ostèu'' |''maison'' |- |gweus |gweuz/muzell |muzell |''lip'' |''lèvre'' |- |ganow |genoù/beg |beg |''góll'' |''bouche'' (''gueule'') |- |niver |niver |niver |''limerot'' |''numéro'' |- |peren |perenn |perenn |''peirr'' |''poire'' |- |skol |skol |skol |''escoll'' |''école'' |- |gwiwer |gwiñver, kazh-koad |razh-koed, kazh-koed |''chat d'écureuil'', ''chat-de-boéz'' |''écureuil'' |- |steren |steredenn/sterenn |sterenn |''esteill'' |''étoile'' |- |megi |butunat/fumiñ |butunat |''betunae'' |''fumer'' (''du tabac'') |- |hedhyw |hiziv/hirio/hiriou/hidiv |hiniv, hirio, hidiv |''anoet'' |''aujourd'hui'' |- |hwibana |c'hwibanañ/c'hwitellat/sutal… |c'hwitellat |''sublae'' |''siffler'' |} ==Stourmoù evit ar yezh== Kalz anezho zo bet ; difeuls alies ha dic'hortoz eo ar re nevesañ. * Ur strollad nevez anvet [[Ai'ta!]] (deomp dezhi, e brezhoneg Treger ; gwelit [http://ai.ta.free.fr/]) a stourm evit ar yezh er vuhez foran gant fent ha preder. * Ur stourm all zo anezhañ eo ar stourm livadureg, da heul [[Stourm ar Brezhoneg]] (SAB). Kement hini hag a stourm evit ar yezh zo pedet neuze da ginklañ ur blog gant e wellañ livadurioù (gwelit [http://stourmomp.blogspot.com]). ==Politikerezh evit ar yezh== ===En deskadurezh=== A-benn talañ ouzh an diouer a gelennerien stummet war an deskadurezh vrezhoneg ez eus bet krouet yalc'hadoù "Skoazell & Desk" gant ar rannvroioù hag ar c'huzul bro. <gallery mode="packed" heights="200px"> Yalc'had Skoazell Desk ESPE.jpg|Bruderezh evit ar yalc'had Skoazell & Desk Yalc'had Skoazell Desk.jpg|Levrioùgoù evit broudañ studierien da c'houlenn ar yalc'had Skoazell & Desk </gallery> ===Priziadeg 2018=== E miz Meurzh/Ebrel 2018 e voe goulennet gant ar gelennerien vrezhoneg lakaat da dremen arnodennoù live evit ar c'hlasadoù trede e Diwan, en deskadurezh katolik hag an deskadurezh foran, da welet live gwirion ar skolajidi e fin ar c'helc'hiad pevar (sañset B2 ar CECRL). === Er vuhez foran === Er vuhez foran e kaver brezhoneg dindan daou stumm : ur c'hoant da vrudañ ar yezh ha da ziskouez ez eus politikerien a-du ganti, pe un implij gant brezhonegerien war ar pemdez. Aliesoc'h-aliesañ e kaver ar brezhoneg er bed ekonomikel, ma vez degaset gant tud kar-o-yezh bet desket enni ha deuet da vezañ aktourien er bed-se. An abeg a genwerzh zo ivez dre emdroadur spered an dud a fell dezho adkavout un aergelc'h gwirion ha gwriziennet donoc'h en o endro [[sevenadur]]el. <gallery mode="packed" heights="200"> Restr:Stankoù Apigné 03.jpg|Panell divyezhek e [[Stankoù Apigné]] ([[Il-ha-Gwilen]]) Restr:Glazard ar magoerioù.jpg|Panell divyezhek e [[Baden (Mor-Bihan)|Baden]] ([[Bro-Gwened]], [[Mor-Bihan]]) Restr:Gouel Sant Denoal.jpg|Panell divyezhek er [[Bro-Vigoudenn|Vro-Vigoudenn]] en ur stal bleunioù Restr:Tourism office Carhaix bilingual sign.jpg|Ti an douristed e [[Karaez-Plougêr|Karaez]], panell degemer divyezhek Restr:Road signs bilingual Breton in Quimper.jpg|Panelloù-hent divyezhek e [[Kemper]] </gallery> ==Diouer a stourm evit ar yezh== E miz Kerzu 2006 e oa bet [[Marc Le Fur|Marc ar Fur]], kannad [[UMP]] (tu dehoù gall) [[Loudieg]] o kinnig e parlamant Pariz ur mennad savet evit anavezout ar yezhoù rannvro er Vonreizh c'hall : kannad ebet eus ar [[Strollad Sokialour Gall|PS]] gall e Breizh (na [[Jean-Yves an Drian]], a zo ivez prezidant [[Kuzul Rannvro Breizh]]) n'en doa mouezhiet gant kinnig ar Fur. Skort eo implij ar brezhoneg war an dachenn bolitikel e-maez an [[Emsav]]. Implijet e vez dreist-holl evit desachañ mouezhioù war-du ur strollad pe un den politikel. Ral eo ar c'hoant gwirion da harpañ ar yezh. ==An niver a vrezhonegerien== Hervez un enklask kaset gant [[Fañch Broudig]] ha [[TMO]], paeet gant [[Kuzul Rannvro Breizh]], ne vije nemet 207&nbsp;000 brezhoneger ken e 2007. Hervez enklask an [[INSEE]], kempoelloc'h hervez [[Hervé Abalain]]<ref>Abalain (H.), ''Histoire de la langue bretonne'', emb. Gisserot, 2000, p.37</ref>, graet e 1999, e vefe 295&nbsp;000<ref name="Hervé Abalain 2007, p. 276">Hervé Abalain, ''Le français et les langues historiques de la France Par Hervé Abalain'', emb. Gisserot, 2007, p. 276</ref>. Hervez Efficience 3 (2001) e vefe 300&nbsp;000<ref name="Hervé Abalain 2007, p. 276"/>. Ur 100&nbsp;000 a dud bennak pe ouzhpenn a gompren mat ar yezh hep he c'homz<ref>Diwar F. Broudig, ''Brud Nevez'', niv. 274, 2009, p. 38</ref>.<br> Brezhonegerien zo e New York ; ar re-se oa degadoù bennaket anezho e 2012, hervez BZH New York, kevredigezh ar Vretoned eno<ref>{{Cite web|title=Ar yech vrezoneg e New York e 2012.|publisher=An-Amzair|date=31 'viz Kerzu 2012|url=http://an-amzair.com/2012/12/31/ar-yech-vrezoneg-e-new-york-ny-e-2012/}}</ref>. N'eo ket gouiet hag ar re-se a gomz ar yezh a-wechoù pe bemdez, pe ar seurt rannyezh komzet ganto enni kennebeut. Hervez ur studiadenn bet embannet e 2018 ez eus muioc'h evit 207&nbsp;000 brezhoneger er vro<ref>[https://www.bretagne.bzh/jcms/prod_435795/fr/etude-sociolinguistique-langues-de-bretagne?details=true ''Bretagne.bzh'']</ref>. Hervez ur studiadenn embannet gant Rannvro Breizh eus 2024 e oa istimet da gaout 107 000 brezhoneger <ref>https://www.bretagne.bzh/app/uploads/CP_etude-sociolinguistique-2024_traduction-en-breton.pdf</ref>. Nebeutoc'h a vrezhonegerien met gant ur geidenn a oad o izelaat. ==Krennlavaroù diwar-benn ar brezhoneg== *[[Ar Brezhoneg hag ar Feiz A zo breur ha c'hoar e Breizh]]. *[[Hep brezhoneg Breizh ebet]] == Liammoù diavaez == {{Wikeriadur}} {{Commons|Breton language}} *Jouitteau, M. (2009-bremañ) ''[https://web.archive.org/web/20170202224927/http://arbres.iker.cnrs.fr/index.php/Grammaire_du_breton ARBRES], wikiyezhadur ar brezhoneg'', IKER, CNRS. (yezhadur wiki ar brezhoneg (skrivet e galleg), gant skouerioù troet ger-ha-ger ha keñveriadennoù gant yezhoù all). *[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/video/Region00503/petra-eo-ar-brezhoneg?-qu-est-ce-que-la-langue-bretonne? L'Ouest en mémoire (Ina) - Petra eo ar Brezhoneg] * [http://www.ethnologue.com/language/bre Ethnologue] * [https://wikitongues.org/languages/bre/ WikiTongues] * [https://www.youtube.com/channel/UCDSZTvxCYQ97mZpEzlW2AdQ Brezhoneg Bew], ''YouTube'' * [http://banque.sonore.breton.free.fr/ Banque Sonore des Dialectes Bretons] * [https://www.brezhonegbrovear.bzh/index.php Brezhoneg Bro Vear] * [https://www.youtube.com/channel/UClRvywGREypp9uZHyPhqE5g Yezholeiñ], ''YouTube'' * [https://www.bcd.bzh/br/ Bretagne Culture Diversité – Sevenadurioù Breizh] ==Levrlennadur== * [[Arzel Even]] : ''Istor ar yezhoù keltiek'', levrenn 1, [[Hor Yezh]], 1987 * {{en}} Steve Hewitt : ''The Degree of Acceptability of Modern Literary Breton to Native Speakers'', Department of Linguistics, Cambridge, 1977 {{cite web|url=https://www.academia.edu/283217/The_Degree_of_Acceptability_of_Modern_Literary_Breton_to_Native_Breton_Speakers|title=Lenn en-linenn|accessdate=05/10/2020}} * MADEG Mikael, ''Kentelioù distagadur brezhoneg Bro-Leon'', Nadoz-Vor Embannadurioù, Brest, 2020. * {{en}} Steve Hewitt : ''The problem of neo-speakers in language revitalization: The example of Breton'', University College, London, 2020 {{cite web|url=https://www.academia.edu/s/ef521f5bd6|title=Lenn en-linenn|accessdate=05/10/2020}} ==Gwelet ivez== * [[Deskadurezh vrezhonek]] * [[Lennegezh vrezhonek]] * [[Skrivagnerien vrezhonek]] * [[Lizherenneg fonetik etrebroadel evit ar brezhoneg]] * [[Diwan]] * [[Div Yezh]] * [[Dihun]] * [[Ofis ar Brezhoneg]] * [[Lec'h ar brezhoneg er skolioù]]. == Notennoù == {{Daveoù|bannoù=2}} {{Yezhoù predenek}} {{Porched yezhoù}} {{Porched Breizh}} [[Rummad:Brezhoneg| ]] [[Rummad:Yezhoù predenek]] [[Rummad:Yezhoù Frañs]] [[Rummad:Pennadoù da neptuekaat]] [[Rummad:Meneger yezhoù ar bed]] 27hjp0t5y3ybrgky5owcphzjhtwgsjk Boc'harzh 0 11564 2189736 2081333 2026-05-02T20:43:50Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2189736 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Boc'harzh | anvOfisiel = ''Bohars'' | skeudenn = Mairie_de_Bohars,_Finistère.JPG | alc'hwez = Ar maerdi. | ardamezioù = Blason de la ville de Bohars (Finistère).svg | bro = [[Bro Leon]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]] | etrekumuniezh = [[Brest Meurgêr ar Mor]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | kanton = [[Kanton Brest-Ar Gazeg Wenn-Boc'harzh-Gwiler-Leon|Brest-Ar Gazeg Wenn-Boc'harzh-Gwiler-Leon]] <small>(betek 2015)</small> </br> [[Kanton Brest-4|Brest-4]] <small>(abaoe 2015) | insee = 29011 | cp = 29820 | maer = Armel Gourvil | amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]] | gorread = 7.27 | hedred = -4.512223 | ledred = 48.430278 | uk = | ubi = 3 | ubr = 93 | lec'hienn web = [http://www.mairie-bohars.fr Ti-kêr] }} '''Boc'harzh''' ({{LFE|[boˈɣars]}}) zo ur gumun e [[Bro-Leon]], e [[kanton Brest-4]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]]. == Douaroniezh == * War lez ar stêr [[Penfell]] emañ ar gumun. == Brezhoneg == === Ar Brezoneg er Skol === * 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 </ref>. == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Dekred ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ur c'hure, Hervé Riou e anv<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 41</ref>. === {{XXvet kantved}} === ===== [[Brezel-bed kentañ]] ===== * Mervel a reas 30 gwaz abalamour d'ar brezel, eleze 3,37% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14348&dpt=29 Memorial Genweb] </ref>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Merval a reas c’hwec’h den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14348&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ==== Brezelioù didrevadennañ ==== ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Mervel a reas daou vilour eus ar gumun<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=14348&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Monument aux morts - Bohars-29.jpg </gallery> * Monumant ar re varv. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=4000 |passo1=500 |passo2=200 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2013 |bl10=2021 |p1=840 |p2=909 |p3=1361 |p4=2887 |p5=3043 |p6=3170 |p7=3288 |p8=3512 |p9=3528 |p10=3615 |mammenn=EBSSA }} == Tud == ===Tud marvet eno=== *[[1975]] : [[Yann ar Gall]], barzh ha skrivagner brezhonek *[[2012]] : [[Christian-Joseph Guyonvarc'h|Christian-J. Guyonvarc'h]], keltiegour. == Gevelliñ == *[[Ventimiglia di Sicilia]], {{Sikilia}} *[[Tarporley]], {{Bro-Saoz}} (1983) == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Bohars}} *{{fr}} [https://web.archive.org/web/20210511103356/https://www.mairie-bohars.fr/ Lec'hienn an ti-kêr] *{{br}} [https://archive.ph/20150823123526/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29011 Boc'harzh war lec'hienn Geobreizh] == Dave ha notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]] [[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]] igjzfxm34mmwe50mmtt8ubvdligtajz Nona Gaprindachvili 0 17888 2189719 2188389 2026-05-02T15:09:25Z Dakbzh 58931 /* Kampionad europat ar Maouezi */ 2189719 wikitext text/x-wiki [[File:Nona Gaprindaschwili 1982 Kissingen.jpg|right|180px|Nona Gaprindachvili e Tournamant etrekadel [[Bad Kissingen]] e 1982.]] '''Nona Gaprindachvili''' (e [[jorjieg]]: ნონა გაფრინდაშვილი), ganet d'an [[3 a viz Mae]] [[1941]] e [[Zougdidi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Meur (GM) eo abaoe 1978, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1976, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1961, Tredeog Broadel eo abaoe 2013<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 185 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 128 he renk ''Fonnapl'' ha 2 124 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 495 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1987.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1956, e 1959, e 1960 hag e 1961. ==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus meur a wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Renk |- |Du 1957||17||[[Vilnius]]||8/17 (+ 6, = 4, - 7)||11-13/18 |- |Du 1960||20||[[Riga]]||11,5/18 (+ 7, = 9, - 2)||4/19 |- |1964||24||[[Tbilisi]]||15/19||1/20 |- |1973||36||[[Tbilisi]]||13/19||1/20 |- |1981||41||[[Ivano-Frankivsk]]||12/17||1/18, rampo gant [[Nana Ioseliani]] |- |1983||43||[[Vilnius]]||12,5/17||1/18 |- |1985||45||[[Yerevan]]||12,5/17||1/18 |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoariet he deus meur a wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Mizioù ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||2,5/6 (+ 1, = 3, - 2)||16/32 |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}} [[Varsovia]]||4,5/11 (+ 3, = 3, - 5)||115/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}} [[Varna]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||61/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}} [[Silivri]]||5,5/11 (+ 5, = 1, - 5)||62/115 |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== <gallery> Stamp of Georgia - 1997 - Colnect 616718 - Nona Gaprindashvili.jpeg|Enoret e voe Nona Gaprindachvili gant un timbre jorjiat embannet e 1997. </gallery> Kampionez e voe etre 1962 ha 1978. E miz Here 1961 e oa bet trec'h, 13/16 (+ 10, = 6, - 0) e Tournamant an Danvezioù Kampionezed e [[Vrnjačka Banja]] ([[Yougoslavia]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1962-cand.html Candidates' tournament :: Vrnjačka Banja 1961 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Enebourez||Notennoù ha daveennoù |- |Gwengolo 1962||{{URSS}} [[Moskov]]||9-2 (+ 7, = 4, - 0)||[[Yelizaveta Bykova]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1962.html Women's World Chess Championship 1960-1962 - Olimp Base]</ref>. |- |Gwengolo 1965||{{URSS}} [[Tbilisi]]||8,5-4,5 (+ 7, = 3, - 3)||[[Alla Kushnir]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1965.html Women's World Chess Championship 1963-1965 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 1969||{{URSS}} [[Tbilisi]] ha [[Moskov]]||8,5-4,5 (+ 6, = 5, - 4)||[[Alla Kushnir]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1969.html Women's World Chess Championship 1966-1969 - Olimp Base]</ref>. |- |Mae 1972||{{URSS}} [[Riga]]||8,5-7,5 (+ 5, = 7, - 2)||[[Alla Kushnir]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1972.html Women's World Chess Championship 1969-1972 - Olimp Base]</ref>. |- |Here ha Du 1975||{{URSS}} [[Pitsunda]] ha [[Tbilisi]]||8,5-3,5 (+ 8, = 1, - 3)||[[Nana Alexandria]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-wch.html World Championship match :: Pitsunda & Tbilisi 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |Eost 1978||{{URSS}} [[Pitsunda]]||6,5-8,5 (+ 2, = 9, - 4)||[[Maia Tchibourdanidze]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1978.html Women's World Chess Championship 1975-1978 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Jorjia]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Mizioù ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù|| |- |Here ha Du 1997||erlec'hierez 2||4||{{Suis}} [[Luzern]] ||0/2 (+ 0, = 0, - 2) |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus e skipailh [[URSS]] etre 1963 ha 1990 hag e skipailh [[Jorjia]] e 1992 <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |1963||1||2||{{YUG}} [[Split]] ||11,5/12 (+ 11, = 1, - 0)||95,8||1||aour||1||aour |- |1966||1||3||[[Republik Kevreadel Alamagn]] [[Oberhausen]] || 9/10 (+ 8, = 2, - 1)||81,8||1||aour||1||aour |- |1969||1||4||{{Polonia}} [[Lublin]] ||9,5/10 (+ 9, = 1, - 0)||95||1||aour||1||aour |- |1972||1||5 (20)||{{YUG}} [[Skopje]] ||6,5/8 (+ 5, = 3, - 0)||81,3||1||aour||1||aour |- |1974||1||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]] ||10/12 (+ 8, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour |- |1978||2||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]] ||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||86,4||1||aour||1||aour |- |1980||2||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]] ||9,5/12 (+ 8, = 3, - 1)||79,2||1||aour||1||aour |- |1982||3||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||2||argant||1||aour |- |1984||3||11 (26)||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1||argant||1||aour |- |1986||3||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||10/10 (+ 10, = 0, - 0)||100||1||aour||1||aour |- |1990||2||14 (28)||{{Yougoslavia}} [[Novi Sad]]||7,5/10 (+ 7, = 1, - 0)||75||2||argant||2 |- |1992||2||15 (29)||{{Slovenia}} [[Bled]]||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||42||-||1||aour |- |} {{EloChart|Q13600125}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.wtharvey.com/gapr.html 35 Lec'hiadenn a-bouez ag he fartiennoù ] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16111 He fartiennoù e Chessgames] {{DEFAULTSORT:Gaprindachvili, Nona}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1941]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]] r7gh8f09zp91iq5k5u346bbc5w74pti 2189720 2189719 2026-05-02T15:24:44Z Dakbzh 58931 /* Olimpiadoù ar Maouezi */ 2189720 wikitext text/x-wiki [[File:Nona Gaprindaschwili 1982 Kissingen.jpg|right|180px|Nona Gaprindachvili e Tournamant etrekadel [[Bad Kissingen]] e 1982.]] '''Nona Gaprindachvili''' (e [[jorjieg]]: ნონა გაფრინდაშვილი), ganet d'an [[3 a viz Mae]] [[1941]] e [[Zougdidi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Meur (GM) eo abaoe 1978, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1976, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1962, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1961, Tredeog Broadel eo abaoe 2013<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13310828 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 185 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 128 he renk ''Fonnapl'' ha 2 124 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 495 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 1987.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1956, e 1959, e 1960 hag e 1961. ==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus meur a wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Renk |- |Du 1957||17||[[Vilnius]]||8/17 (+ 6, = 4, - 7)||11-13/18 |- |Du 1960||20||[[Riga]]||11,5/18 (+ 7, = 9, - 2)||4/19 |- |1964||24||[[Tbilisi]]||15/19||1/20 |- |1973||36||[[Tbilisi]]||13/19||1/20 |- |1981||41||[[Ivano-Frankivsk]]||12/17||1/18, rampo gant [[Nana Ioseliani]] |- |1983||43||[[Vilnius]]||12,5/17||1/18 |- |1985||45||[[Yerevan]]||12,5/17||1/18 |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoariet he deus meur a wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Mizioù ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||2,5/6 (+ 1, = 3, - 2)||16/32 |- |Ebrel 2001||2||{{Polonia}} [[Varsovia]]||4,5/11 (+ 3, = 3, - 5)||115/157 |- |Mae 2002||3||{{Bulgaria}} [[Varna]]||5,5/11 (+ 3, = 5, - 3)||61/114 |- |Even 2003||4||{{Turkia}} [[Silivri]]||5,5/11 (+ 5, = 1, - 5)||62/115 |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== <gallery> Stamp of Georgia - 1997 - Colnect 616718 - Nona Gaprindashvili.jpeg|Enoret e voe Nona Gaprindachvili gant un timbre jorjiat embannet e 1997. </gallery> Kampionez e voe etre 1962 ha 1978. E miz Here 1961 e oa bet trec'h, 13/16 (+ 10, = 6, - 0) e Tournamant an Danvezioù Kampionezed e [[Vrnjačka Banja]] ([[Yougoslavia]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1962-cand.html Candidates' tournament :: Vrnjačka Banja 1961 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Poentoù||Enebourez||Notennoù ha daveennoù |- |Gwengolo 1962||{{URSS}} [[Moskov]]||9-2 (+ 7, = 4, - 0)||[[Yelizaveta Bykova]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1962.html Women's World Chess Championship 1960-1962 - Olimp Base]</ref>. |- |Gwengolo 1965||{{URSS}} [[Tbilisi]]||8,5-4,5 (+ 7, = 3, - 3)||[[Alla Kushnir]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1965.html Women's World Chess Championship 1963-1965 - Olimp Base]</ref>. |- |Ebrel 1969||{{URSS}} [[Tbilisi]] ha [[Moskov]]||8,5-4,5 (+ 6, = 5, - 4)||[[Alla Kushnir]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1969.html Women's World Chess Championship 1966-1969 - Olimp Base]</ref>. |- |Mae 1972||{{URSS}} [[Riga]]||8,5-7,5 (+ 5, = 7, - 2)||[[Alla Kushnir]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1972.html Women's World Chess Championship 1969-1972 - Olimp Base]</ref>. |- |Here ha Du 1975||{{URSS}} [[Pitsunda]] ha [[Tbilisi]]||8,5-3,5 (+ 8, = 1, - 3)||[[Nana Alexandria]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-wch.html World Championship match :: Pitsunda & Tbilisi 1975 - Olimp Base]</ref>. |- |Eost 1978||{{URSS}} [[Pitsunda]]||6,5-8,5 (+ 2, = 9, - 4)||[[Maia Tchibourdanidze]]||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/p/pbjz9lbk-wwc1978.html Women's World Chess Championship 1975-1978 - Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[Jorjia]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Mizioù ha bloaz ||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù|| |- |Here ha Du 1997||erlec'hierez 2||4||{{Suis}} [[Luzern]] ||0/2 (+ 0, = 0, - 2) |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus e skipailh [[URSS]] etre 1963 ha 1990 hag e skipailh [[Jorjia]] e 1992 <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/pbjz9lbk.html]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |1963||1||2||{{YUG}} [[Split]] ||11,5/12 (+ 11, = 1, - 0)||95,8||1||aour||1||aour |- |1966||1||3||[[Republik Kevreadel Alamagn]] [[Oberhausen]] || 9/10 (+ 8, = 2, - 1)||81,8||1||aour||1||aour |- |1969||1||4||{{Polonia}} [[Lublin]] ||9,5/10 (+ 9, = 1, - 0)||95||1||aour||1||aour |- |1972||1||5 (20)||{{YUG}} [[Skopje]]||6,5/8 (+ 5, = 3, - 0)||81,3||1||aour||1||aour |- |1974||1||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||10/12 (+ 8, = 4, - 0)||83,3||1||aour||1||aour |- |1978||2||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||9,5/11 (+ 8, = 3, - 0)||86,4||1||aour||1||aour |- |1980||2||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]] ||9,5/12 (+ 8, = 3, - 1)||79,2||1||aour||1||aour |- |1982||3||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||11,5/13 (+ 10, = 3, - 0)||88,5||2||argant||1||aour |- |1984||3||11 (26)||{{Gres}} [[Thessaloniki]]||8,5/10 (+ 7, = 3, - 0)||85||1||argant||1||aour |- |1986||3||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||10/10 (+ 10, = 0, - 0)||100||1||aour||1||aour |- |1990||2||14 (28)||{{Yougoslavia}} [[Novi Sad]]||7,5/10 (+ 7, = 1, - 0)||75||2||argant||2 |- |1992||2||15 (29)||{{Slovenia}} [[Bled]]||4/9 (+ 3, = 2, - 4)||44,4||42||-||1||aour |- |} {{EloChart|Q13600125}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600125 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.wtharvey.com/gapr.html 35 Lec'hiadenn a-bouez ag he fartiennoù ] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=16111 He fartiennoù e Chessgames] {{DEFAULTSORT:Gaprindachvili, Nona}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1941]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:Kampionezed bedel echedoù]] 6hxfoxklijd7bksszl6egimfwj668yd Ourthe 0 21884 2189718 2020417 2026-05-02T14:20:04Z JackyM59 87937 Photograph updated 2189718 wikitext text/x-wiki [[Restr:Arboretum Robert Lenoir - L'Ourthe à l'entrée du parc.jpg|thumb|250x250px|[[Rendeux]]]] An '''Ourthe''' a zo anv ur [[stêr]] eus [[Belgia]], a deu eus [[kember]] div stêr ''Ourthe'', e [[proviñs Luksembourg]], *hini ar reter, hec'h [[eienenn]] tost d'ur gêriadenn anvet ''Ourthe'', e kumun [[Gouvy]], a dreuz *hini ar c'hornôg, hec'h eienenn tost d'ur gêriadenn anvet ''Ourt'' e kumun [[Libramont-Chevigny]]; Un [[adstêr]] eo d'ar [[Meuse (stêr)|Meuse]] war he [[lez]] dehou en o c'hember e [[Liège]]. ====Hec'h adstêrioù==== An [[Aisne]] (kember e Bomal), al [[Lembrée]] (kember e [[Logne]]), an [[Néblon]] (kember e Hamoir), an [[Amblève]] (kember e Rivage) hag ar [[Vesdre]] (kember e [[Chênée]] – e [[Liège]]). En [[Angleur]] en em astenn kanol an Ourthe a-hed 2 gilometr, a-hed ar stêr, eus ar [[Vesdre]] betek ar [[Meuse]]. ==Un departamant== Un [[departamant gall]] a voe e [[Belgia]] etre 1795 ha 1814, skrivet e anv [[Ourthe (departamant)|Ourte]] gant ar [[Bro-C'hall|C'hallaoued]]. == Gwelout ivez== *[http://environnement.wallonie.be/directive_eau/cartes/ou_ca/ou_1_4_1.jpg Kartenn] *[http://www.ourthe-ambleve.be/ Maison du Tourisme Ourthe-Amblève]<br /> *[[Tilff]]<br /> *[https://web.archive.org/web/20080528073303/http://users.swing.be/depierpont.g/cmm.index.html L'épopée du Canal de Meuse et Moselle]<br /> *[http://users.skynet.be/canal.ourthe/ Kanol an Ourthe] [[Rummad:Stêrioù Belgia]] 5yq1fad4rxrmdmc7j0ju7fumyzxjqhz Caravaggio 0 26038 2189781 2188051 2026-05-03T11:14:29Z Ziv 76088 ([[c:GR|GR]]) [[File:Michelangelo Caravaggio 055.jpg]] → [[File:Michelangelo Caravaggio 055 - color enhanced.jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]]) 2189781 wikitext text/x-wiki {{implijoù all}} {{databox}} [[Restr:CARAVAGGIO, A boy peeling fruit (1593).jpg|thumb|''Ragazzo che monda un frutto'', 1592]] '''Michelangelo Merisi da Caravaggio''' ([[Milano]], [[29 a viz Gwengolo]] [[1571]] – [[Porto Ercole]]<ref>Ur ''[[frazione]]'' eus [[Monte Argentario]] eo Porto Ercole.</ref>, [[18 a viz Gouere]] [[1610]]), anavezet gwelloc'h evel '''Caravaggio''', a oa ul [[livouriezh|livour]] [[italia]]n. Unan eus livourien ar skol [[naturelouriezh (arz)|naturelouriezh]] italian eo, enebet ouzh ar skol [[ardaouegezh (arz)|ardaouegezh]] a rene war ar {{XVIvet kantved}}. Adnevezet en deus an [[arz]] en e amzer ha kontet eo da vezañ unan eus ar c'hentañ arzourien al luskad [[barok]]. Brudet eo al livour koulz abalamour d'e arz ha d'e vuhez. Adalek [[1600]] e oa brudet e [[Roma]] evel un arzour dornet-kaer. Diwar neuze ne vankas ket al labour dezhañ, nemet ar berzh a rae a save d'e benn. Bet eo un den feuls, brusk, hoalus ha dañjerus, enebour d'an urzh, a veze armet, a ouie en em gannañ, hag a lazhas ouzhpenn un den. Kraouiet e voe meur a wech peogwir e nac'he pourmen dizarm e straedoù Roma, goude ma oa difennet. Ur pennad diwar e benn e [[1604]] a ziskleir e zoare-bevañ tri bloaz a-raok, a gont «&nbsp;en devoa labouret e-pad pemzektez hag e oa aet da gantren, miz pe zaou, e gleze gantañ ouzh e gostez, ur mevel ouzh e heul, eus an eil sal-dañs d'eben, prest da glask kann pe tabut, ken ne veze ket aes kaout afer outañ.&nbsp;»<ref>Hervez Floris Claes van Dijk, a veve e Roma e 1601 d'ar c'houlz ma laboure Caravaggio eno, meneget e : John Gash, ''Caravaggio'', p.13. Kavet e vo ar meneg kentañ a se e ''Het Schilder-Boek'', gant Carl (pe Karel) van Mander, eus 1604, troet en e hed el levr ''Caravaggio'' gant Howard Hibbard. Kentañ meneg eus anv Caravaggio en un dihell eus e amzer e Roma eo hini Prospero Orsi evel keneiler en ur brosesion e miz Here 1594 en enor da Sant Lukaz (gwelout H. Waga, ''Vita nota e ignota dei virtuosi al Pantheon'', Roma, 1992, Appendix I, pp. 219 ha 220 sqq.). Kentañ danevell eus e vuhez e Roma zo en un dihell eus an 11 a viz Gouhere 1597 pa voe test Caravaggio ha Prospero Orsi eus un torfed e-kichen San Luigi de' Francesi. (Gwelout ''The earliest account of Caravaggio in Rome'' gant Sandro Corradini ha Maurizio Marini, e-barzh ''The Burlington Magazine'', pp. 25-28).</ref> E [[1606]] e rankas tec'hel eus Roma, pa oa klask warnañ abalamour m'en devoa lazhet un den en doa bet kann outañ. E [[1608]] edo e [[Malta]], ma'z eas en [[Urzh Malta]], desket ma oa madik war ar relijion, met ne chomas nemet tri miz enni, taolet e voe er-maez anezhi dre m'en devoa lazhet ur c'hamarad eus an Urzh. Neuze ez eas da [[Napoli]] e [[1609]], ma voe klasket e lazhañ, trawalc'h a enebourien en devoa evit se, hag ac'haleno da [[Sikilia]], ma ne reas nemet gounit enebourien nevez ken na varvas e 1610. Ilizoù nevez ha palezioù ec'hon a veze savet e Roma war-dro dibenn ar {{XVIvet kantved}} ha deroù ar {{XVIIvet kantved}}, hag ezhomm a oa livadurioù. Edo an [[Iliz katolik roman|Iliz]] gant an [[Enepdisivouderezh]], ha klask a oa war-lerc'h ur gwir arz relijiel ac'h aje a-enep ar [[Protestantiezh|brotestantiezh]], hag evit se ne seblante ket dereat ken an doareoù-micher kozh (re an ardaouegezh), a bade abaoe kant vloaz, hag a gaved artifisiel. Caravaggio a zegase nevezenti gant e naturalouriezh, un doare-ober savet diwar pizhsellout hag implij ''[[chiaroscuro]]'', eleze sklêrijenn ha teñvalijenn. Brud ha levezon en doe Caravaggio en e vuhez, hogen ankounac'haet e voe er c'hantvedoù war-lerch e dremenvan. Ret e voe gortoz an {{XXvet kantved}} evit dizoleiñ pegen kreñv en doa levezonet arz ar C'hornôg. Koulskoude eo bras e levezon war an doare-livañ nevez a zeuas war-lerc'h an ardaouegezh, ar ''barocco''. Andre Berne-Joffroy, sekretour [[Paul Valéry]], a lavare diwar e benn : «&nbsp;Pezh a grog gant labour Caravaggio n'eo nemet al livouriezh vodern.&nbsp;»<ref>Meneget gant Gilles Lambert, en e levr "Caravaggio", p. 8.</ref> == Buhez == === An oad tener (1571-1592) === Ganet e oa Caravaggio e Milano<ref>Testeniekaet gant kavadenn ar baperenn-vadeziant eus parrez Santo Stefano e Brolo, e Milano, hervez ar gazetenn ''[[L'Unità]]'' e miz C'hwevrer 2007.</ref>. E dad, Fermo Merisi, a oa merour-ti ha kinkler-ti da Francesco Sforza, markiz [[Caravaggio (Italia)|Caravaggio]]. E vamm, Lucia Aratori, a oa he zud perc'henned er memes kornad. E [[1576]] ez eas an tiegezh da chom da Garavaggio, ur gêr vihan e [[proviñs Bergamo]], evit tec'hel rak ar [[bosenn|vosenn]] a rae he reuz e Milano. Eno e varvas e dad, Fermo, bloaz goude, e [[1577]]. Krediñ a reer eo e Caravaggio e kreskas ar bugel, met daremprediñ ar re[[Sforza]] a rae e dud atav hag an tiegezh [[Colonna]] ivez. Tost e oa an div familh vras-se an eil ouzh eben, dimezioù a oa bet etre o bugale, ha skoazell a gavas Caravaggio diganto. Ar re Golonna a oa tud c'halloudus e Roma, hag e-kreiz ur rouedad tud a roas skoazell d'an arzour pa voe en diaezamant. D'e 13 vloaz, e [[1584]], ec'h eas da Vilano da zeskiñ ar vicher livour gant [[Simone Peterzano]], a lavare bout diskibl da [[Tizian|Dizian]]. Hep mar ebet e reas anaoudegezh gant teñzorioù arzel Milano, gant ''[[Ar Goan Ziwezhañ (arz)|Ar Goan Ziwezhañ]]'' livet gant [[Leonardo da Vinci]] a-dra-sur, ha gant arz [[Lombardia]] dre vras, dezhañ un doare a roe talvoudegezh d'ar "sell didro hag an evezh ouzh ar munudoù naturel"<ref>Rosa Giorgi, ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings'', p. 12.</ref>, un arz a oa tostoc'h da naturelouriezh [[Alamagn]] eget d'an ardaouegezh a oa diouzh ar c'hiz e Roma. Krediñ a reer e chomas ur pennad e Milano war-lerc'h echuet gantañ e bennad-diskibl, met marteze ez eas da [[Venezia]] hag e welas eno labour [[Giorgione]], a voe lavaret goude ne rae nemet e varmouzañ, ha hini Tizian. E [[1589]] e tistroas da Garavaggio betek marv e vamm, ken na voe rannet peadra an tiegezh e [[1592]]. Neuze ez eas da Roma. === Roma (1592-1600) === ;Gant Cesari War-dro kreiz 1592 e tegouezhas e Roma, “en e noazh hag en ezhomm bras... hep annez na boued... diarc'hant.”<ref>Meneget hepmui e levr Robb, p. 35, diazezet war skridoù Mancini, Baglione ha Bellori, a lavar o-zri e vevas e vloavezhioù kentañ e Roma er baourentez (menegoù izeloc'h).</ref> Bod en doa kavet gant ur mignon d'e diegezh, an [[eskob]] Pucci. Evitañ e live hag e kopie taolennoù relijiel. Livañ a rae ivez e ti [[Cavalier d'Arpino]], ul livour anavezet ivez evel ''il Giuseppino'', ma reas eno oberennoù kentañ e yaouankiz : ''Fanciullo con canestro di frutta'' ("Ar paotrig e banerad frouezh", [[1593]]-[[1594]]) ha ''Bacchino malato'' ("Bacchus yaouank klañv", ''idem''). Kaoz zo bet c'hoazh gant lod istorourien eus ur veaj da Venezia evit displegañ levezonoù veneziat war e arz, dreist-holl en daolenn ''Riposo durante la fuga in Egitto'' ("Diskuizh e-kerzh an dec'hadeg da Egipt", [[1595]]-[[1596]]), met netra sur n'eus bet prouet. N'ouzer ket gwall vat petra a reas e-pad e vloavezhioù kentañ e Roma. Brud en doa da vezañ un den feuls, brusk, troet da glask kann, ret dezhañ tec'hel a-zirak al lezenn alies. Un nebeud mizioù diwezhatoc'h e labouras evit al livour [[Giuseppe Cesari]], a oa e barr e vrud da neuze, ha livour muiañ-karet ar [[pab]] [[Klemañs VIII]], “o livañ bleunioù ha frouezh”<ref>Giovanni Pietro Bellori, ''Le Vite de' pittori, scultori, et architetti moderni'', 1672 : "Michele a voe ret dezhañ mont da servij ar Marc'heg Giuseppe d'Arpino, a roe dezhañ da labour livañ bleunioù ha frouezh en un doare ken tost d'ar wirionez ma voe tizhet ganto ar gened a geromp kement hiriv."</ref> en e labouradeg. Eus ar mare-se ec'h anavezomp ''Ragazzo che monda un frutto'' ("Paotr o peliat ur frouezhenn", [[1592]], e gentañ livadur anavezet), ''Fanciullo con canestro di frutta'' ha ''Bacchino malato'', a lavarer e oa un [[emboltred]] graet war-lerc'h ur c'hleñved fall a echuas gant e zilez roet da Cesari. An teir zaolenn-se a ziskouez ar perzhioù a reas brud Caravaggio : studiet eo bet frouezh ar banerad gant ur c'helenner liorzhouriezh ha gallet en deus anavezout un torr war un delienn, a oa "un delienn vras gant un devadenn anat diwar foue damheñvel ouzh an antrakoz (''Glomerella cingulata'')", emezañ.<ref>{{en}} [http://www.hort.purdue.edu/newcrop/caravaggio/caravaggio_l.html ''Caravaggio's Fruit: A Mirror on Baroque Horticulture'']</ref> <gallery> Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Fanciullo con canestro di frutta'' Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|''Bacchino malato'' Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg|''Riposo durante la fuga in Egitto'' </gallery> ;Klask fred Caravaggio a guitaas Cesari e miz Genver [[1594]], mennet ma oa da ober e dreuz e-unan. Bihan e oa aet e yalc'h, met da neuze eo e reas anaoudegezh gant mignoned nevez evel al livour [[Prospero Orsi]] ([[1560]]-[[1630]]), an tisavour [[Onorio Longhi]] ([[1568]]-[[1619]]), hag al livour yaouank (17 vloaz dezhañ) [[Mario Minniti]] ([[1577]]-[[1640]]). Gant Orsi e kavas dastumerien taolennoù ; gant Longhi e pleustras straedoù kêr da noz, hag an emgannoù ; Minniti a voe patrom meur a livadur, ha diwezhatoc'h e sikouras Caravaggio da glask fred e Sikilia<ref>Catherine Puglisi, "Caravaggio", p. 79. Longhi a oa gant Caravaggio da noz an emgann marvus gant Ranuccio Tomassoni ; Robb, p. 341, a soñj edo Minniti ivez.</ref>. [[Restr:Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Good Luck - Google Art Project.jpg|thumb|''Buona ventura'', 1596-1597]] En daolenn ''Buona ventura'' ("Chañs vat", [[1596]]-[[1597]]), an hini gentañ a livas ouzhpenn un den enni, e weler Mario louzet gant ur jipsianez a zo o lerezh e walenn. Nevez-flamm e oa an tem-se e Roma, ha berzh a reas er c'hantvedoù war-lerc'h. Da c'hortoz ne voe ket gwerzhet ker. En daolenn ''I bari'' ("An drucherien", [[1594]]) ez eus ur paotr tapet gant c'hoarierien c'hartoù, marteze kentañ pennoberenn Caravaggio. Evel ''Buona ventura'' e reas berzh bras, ha 50 eiladenn anezhi a chom. A zo abouesoc'h : sachañ a reas evezh ar [[kardinal|c'hardinal]] [[Francesco Maria Del Monte]], unan eus gwellañ anaoudeien el livouriezh e Roma. Evit Del Monte hag e vignoned arzgarourien binvidik e reas Caravaggio un toullad livadurioù evel ar ''Concerto'' ([[1595]]), ''Suonatore di liuto'' ("Soner lud", 1595-1596), ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' (1595-1597), ''Ragazzo morso da un ramarro'' ("Paotr dantet gant ur glazard", 1595-1596), ur skouer vat eus e zoare gwirheñvel, gant Minniti ha paotred yaouank all<ref>Deskrivet e voe paotred Caravaggio gant an arzvarnour Robert Hughes evel ''overripe bits of rough trade, with yearning mouths and hair like black ice cream'' ("tammoù re azv a zarempredoù feuls o c'henoù c'hoantek hag o blev par da zienn-skorn du")</ref> Kalz a dabut zo bet diwar-benn an alan a heñvelgarouriezh a glever el livadurioù-se<ref>Donald Posner an hini kentañ, e-barzh ''Caravaggio's Early Homo-erotic Works"''(Art Quarterly niv. 24, 1971, pp.301-26) o skrivañ diwar-benn doug Caravaggio d'ar grennarded ha levezon e vuhez reizhel war e arz. Ar vuhezskridourien heñvelgarourien a gav anat an aergelc'h a heñvelgarouriezh, met n'eo ket an holl a ya a-du gante. Mar klasker mont pelloc'h ganti war an hent-se e c'haller lenn Brian Tovar : [https://web.archive.org/web/20071219033744/http://emedia.art.sunysb.edu/britov/ess2.html ''Sins Against Nature: Homoeroticism and the epistemology of Caravaggio''] Evit lenn ur savboent kontrol, gwelout pennad Maurizio Calvesi, ''Caravaggio'' (ArtDossier 1986, en [[italianeg]]). Hervez Calvesi e kaver en oberennoù kentañ ar pezh a blije d'an Del Monte kentoc'h evit da Garavaggio, en un amzer ma ne rene ket c'hoazh ar meizad a soñjoù personel.</ref>. <gallery> The Cardsharps by Caravaggio.jpg|''I bari'' The musicians by Caravaggio.jpg|''Concerto'' Michelangelo Caravaggio 020.jpg|''Suonatore di liuto'' Baco, por Caravaggio.jpg|''Bacco'' Boy Bitten by a Lizard-Caravaggio (Longhi).jpg|''Ragazzo morso da un ramarro'' </gallery> [[Restr:Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|thumb|upright 0.8|''Maddalena penitente'']] Gwirheñvelouriezh avat a gaver en-dro en taolennoù dezho un danvez relijiel, ha speredelezh ivez. Da gentañ e ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' ("Mari Maden e pinijenn", 1594-1595), ma weler [[Mari Madalen]] pa dro kein ouzh he buhez pec'herez, en he c'hoazez, o ouelañ dourek, he bravigoù a-skign en-dro dezhi. "Ne ziskoueze ket bezañ ul livadur relijiel tamm ebet... Ur plac'h en he c'hoazez war ur skabell goad izel o sec'hañ he blev... Pelec'h e oa ar morc'hed... ar glac'har... promesa ar silvidigezh ? ”<ref>Robb, p. 79. Robb a skriv da-heul Bellori, a gan meuleudi da livioù "gwir" Caravaggio hogen feukus e kav e naturalouriezh : "Plijet e oa (Caravaggio) gant dizoloidigezh an natur, n'en doa ket ezhomm da implij e empenn pelloc'h."</ref> E doare sioul Lombardia e oa, ha ne oa ket flamminus evel doare Roma d'an ampoent. Oberennoù all a voe en doare-se : ''San Francesco d'Assisi in estasi'' ("[[Sant Frañsez a Asiz]] en e c'hoursav", 1594-95), ''[[Marta e Maria Maddalena]]'' (1598), ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' ("Aberzhidigezh [[Izaag]]", 1598), ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' (1598-99), ''Giuditta e Oloferne'' ("[[Judit ha Holofern (arz)|Judit ha Holofern]]", 1599). Gant an oberennoù-se, goude ma ne voent gwelet nemet gant nebeut a dud, e kreskas brud Caravaggio e metoù an anaoudeien hag e genarzourien. Met evit kaout brud da vat e oa ret kaout labour evit ar foran, ha kement-se ne zeue nemet digant an Iliz. <gallery> Saint Francis of Assisi in Ecstasy-Caravaggio (c.1595).jpg|''San Francesco d'Assisi in estasi'' Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''Marta e Maria Maddalena'' Sacrifice of Isaac-Caravaggio (c. 1603).jpg|''Sacrificio di Isacco'' Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''Santa Caterina d'Alessandria''' Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''Giuditta e Oloferne'' </gallery> ;Brudetañ livour kêr Roma (1600-1606) [[Restr:Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|thumb|''Vocazione di San Matteo'']] [[Restr:The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|thumb|''Martirio di San Matteo'']] E [[1599]], moarvat dre levezon Del Monte, e voe gopraet Caravaggio da ginklañ chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi ("Sant Loeiz ar C'hallaoued"). Kaoz a voe diwar-benn an div oberenn e voe gopraet evito, ''Vocazione di San Matteo'' ("Galvedigezh sant Vazhev", 1599-1600) ha ''Martirio di San Matteo'' ("Merzherinti sant Vazhev", 1600-01). Teñvalijenn Caravaggio ''(chiaroscuro)'' a zegase skrij en e daolennoù, hag e daol-sell lemm e lakae nerzh ha from a-leizh. Diwar-benn labour Caravaggio, e-touez an arzourien all, e oa daou du splann. Darn a ziskulie fazioù, deuet diwar e c'hoant da livañ hervez an natur, hep ober tresadennoù ; met an darn vuiañ a gane meuleudi dezhañ evel da salver an arz : livourien Roma neuze a oa troet gant an nevezinti, ar re yaouankañ a zeue war e dro, a gane meuleudi dezhañ dre ma oa an hini nemetañ a live hervez an natur, hag a lakae e oberoù da vurzhudoù. Kenderc'hel a reas Caravaggio da zastum goproù uhel evit labourioù relijiel ma weled emgannoù, dibennañ tud, jahinañ, lazhañ. Gant pep taolenn nevez e kreske e vrud peurvuiañ, met un toulladig a voe nac'het gant lod tud goude ma oant bet graet war o goulenn, hag a-wechoù e rankent bezañ adlivet, pe neuze e veze ret klask prenerien arall dezho. An dalc'h bras a oa hennezh : ha pa veze meulet nerzh dramatek e daolennoù gant lod e kave da lod all e oant awenet izel, gant danvez gros ar vuhez<ref>A-zivout savboent Iliz an Enepdisivouderezh diwar-benn an dereadegezh en arzoù, gwelit Giorgi, p. 80. Evit monet pelloc'h, gwelit Gash, p.8 sqq. ; hag a-zivout perzh an dereadegezhh en nac'hañ ''Sant Vazhe gant an ael'' ha ''Marv ar Werc'hez'', gwelit Puglisi, pp. 179-188.</ref> En e livadur kentañ eus ''San Matteo e l'angelo''("Sant Vazhev hag an ael", 1602) e weler ar sant evel ur c'houer moal e benn ha lous e zivhar, gant un ael-krennard gwisket skañv un tamm dibalamour ; nac'het e voe an daolenn, ha ret hec'h adober (''San Matteo e l'angelo', 1602). Heñveldra a c'hoarvezas gant ''Conversione di san Paolo'' ("Distro sant Paol ouzh Doue", 1600-1601), tra ma voe degemeret un eil doare heñvelanvet eus ar memes danvez (1600-1601), ma weler marc'h ar sant kalz gwelloc'h eget ar sant e-unan, ar pezh a zegasas an diviz-se etre an arzour hag ur c'hargad en iliz ''Santa Maria del Popolo'' e Roma : "Petra zo kaoz hoc'h eus lakaet ur marc'h er c'hreiz, ha sant Paol war an douar ?" — "Abalamour !" — "Daoust ha Doue eo ar marc'h ?" — "N'eo ket, met e gouloù Doue emañ !"<ref>Meneget hep mammenn e Lambert, p. 66.</ref>. Un oberenn direlijiel all, ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'', a voe graet e 1602 evit Vincenzo Giustiniani, un den eus kelc'hiad Del Monte. Hervez ur c'hounskrid eus ar {{XVIIvet kantved}} e oa graet hervez patrom ur paotr anvet Cecco, da lavarout eo [[Francesco]], marteze Francesco Boneri, un arzour anavezet er bloavezhioù 1610-1625, lesanvet [[Cecco Boneri|Cecco del Caravaggio]]<ref>Dibrouenn eo al liamme etre Boneri ha servijer ha patrom Caravaggio e deroù ar [[bloavezhioù 1600]], goude ma vez degemeret gant ar braz eus an dud ez eo Cecco del Caravaggio evit Francesco Boneri. Gwelit Robb, pp. 193-196.</ref> o tougen ur wareg ha saezhoù. Gwelout a reer an dalc'h en ul lec'h all, e gwirionez daouduek an oberenn : war un dro eo [[Kupidon]] ha Cecco, evel Gwerc'hezed Caravaggio a oa war un dro Mamm Jezuz ha kourtezanezed Roma a oa bet patromoù eviti. <gallery perrow="4"> Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di San Matteo'' The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''Martirio di San Matteo'' Caravaggio (Michelangelo Merisi) (1571 - 1610) - The Evangelist Matthew - 365 - Gemäldegalerie.jpg|''San Matteo e l'angelo'' Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|Eil doare The Conversion of Saint Paul-Caravaggio (c. 1600-1).jpg|''Conversione di san Paolo'' Caravaggio-The Conversion on the Way to Damascus.jpg|Eil doare Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|''Amor vincit omnia'' </gallery> ;Harlu ha marv (1606-1610) E miz Mae [[1606]], Caravaggio a lazhas ur forbann anvet Ranuccio Tomassoni ; peogwir e oa klask warnañ dindan boan a varv e tec'has al livour da zomani Colonna er c'hreisteiz da Roma, hag ac'haleno da Napoli e-lec'h m'edo Costanza Colonna Sforza, intañvez Francesco Sforza, o chom en ur palez ma voe degemeret evel mab an hini en doa bet karg e ti he fried. Ur breur he doa Costanza, Ascanio e anv, ha hennezh a oa kardinal-gwarezour rouantelezh Napoli, hag ur breur all dezhi, Marzio, a oa kuzulier [[besroue]] [[Spagn]] ; ur c'hoar dezhi a oa dimezet d'un den eus an tiegezh Carafa, a renk uhel e Napoli, un anaoudegezh a c'hallfe displegañ perak e voe roet kement a fret da Garavaggio er gêr-se. Goude un nebeud mizioù e Napoli avat ec'h eas Caravaggio da Enez Malta m'edo sez {{Urzh Sant Yann Jeruzalem|Marc'heien Malta]]. Mab Costanza, Fabrizio Sforza Colonna, a oa marc'heg Malta ha jeneral galeoù an Urzh, a seblant endevout aozet e zonedigezh en enez e [[1607]]. Ker bamet e voe Alof de Wignacourt, anezhañ 54{{vet}} Mestr Meur an Urzh, gant labour Caravaggio evel livour ofisiel an Urzh m'e varc'hegas. Daoust da gement-se e voe harzet an arzour e miz Eost 1608 abalamour m'en devoa gloazet ur marc'heg. Skarzhet eus an Urzh e voe ha bac'het e [[Valletta]], met diflipañ a eure ha tec'hel da Sikilia. Eno e labouras al livour (''Seppellimento di santa Lucia'' ("Beziadur santez Lusia", 1608), ''Resurrezione di Lazzaro'' ("Dasoc'h Lazar, 1609), ''Adorazione dei pastori'' ("Azeuladeg ar vesaerion", 1609), endra deue iskisoc'h-iskisañ e emzalc'h : kousket gwisket-holl hag armet-holl, distruj e labour kerkent goude an disterañ burutelladenn hag ober goap ouzh livourien Sikilia. Goude nav miz en enez e tistroas da Napoli. E palez Costanza e Napoli e voe o chom pa zistroas di en hañv [[1609]]. Kaoz eus an darempredoù-se a gaver en holl vuhezskridoù<ref>Da skouer hini Catherine Puglisi, ''Caravaggio', p. 258, ha hini Helen Langdon, ''Caravaggio: A Life'', pennadoù 12 ha 15, ha Peter Robb, ''M: The Man Who Became Caravaggio'', pp. 398 sqq. ha 459 sqq., a ro resisadurioù.</ref>. Eno e voe arsailhet e miz Here, marteze gant tud a oa gopraet gant ar marc'heg en devoa gloazet e Malta ; distreset e voe e zremm. D'ar mare-se e livas ''Davide con la testa di Golia'' ("David gant penn Goliath", 1609-1610), penn ar [[ramz]] o vezañ un emboltred. Goude bloaz e Napoli e tistroas Caravaggio da Roma en hañv 1610, ha d'an 28 a viz Gouere e voe embannet gant un ''avviso'', ur gazetenn brevez, e oa marvet al livour. <gallery> Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg|''Seppellimento di santa Lucia'' Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Resurrezione di Lazzaro'' Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Adorazione dei pastori'' Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''Davide con la testa di Golia'' </gallery> Klañv e oa Caravaggio da neuze, hogen meur a rendaet zo bet a-zivout pennabeg e dremenvan : un dial, [[kleñved Naplez]], [[Kleñved ar paludoù|malaria]], [[kleñved Malta]] hag all. Beziet e voe e bered San Sebastiano e Porto Ercole ; pa voe serret er bered e [[1956]] e voe treuzkaset e relegoù er bered Sant'Erasmo, e Porto Ercole bepred. Eno e voent dielfennet e [[2001]] gant skiantourien a un abeg all da dremenvan al livour : pistriet e vije bet gant ar [[plom]] a oa e livioù e vare ; anavezet mat eo ar c'hleñved-se evit degas feulster en dud<ref>{{en}} [https://www.theguardian.com/artanddesign/2010/jun/16/caravaggio-italy-remains-ravenna-art ''The Guardian'', 16/06/2010]</ref>. Enklaskoù all a lakaas da soñjal e vije bet marvet Caravaggio diwar [[sepsis]]<ref>Anvet "septikemiezh" gwechall.</ref> en devije bet dre ''[[Staphylococcus aureus]]'' a-c'houde un emgann e Napoli<ref>{{en}} [https://www.thelancet.com/journals/laninf/article/PIIS1473-3099(18)30571-1/fulltext ''The Lancet'', 17/08/2018]</ref>. E [[2002]], ar [[Vatikan]] a embannas dihelloù hag a skore un abeg all : peuzlazhet e vije bet Caravaggio dre ur ''vendetta'' paeet gant familh Raniccio Tomassoni, a oa bet muntret gant al livour abalamour d'ar batromez [[Fillide Melandroni]], ar vaouez yaouan a weler en dolenn ''Giuditta e Oloferne''<ref>{{en}} [https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/italy/1396127/Red-blooded-Caravaggio-killed-love-rival-in-bungled-castration-attempt.html ''The Telegraph'', 02/06/2022]</ref>. ==Levezon== Caravaggio "a lakaas an deñvalijenn en damsklêrijenn."<ref>Lambert, p. 11.</ref> ''Chiaroscuro'' a veze implijet a-werso, met Caravaggio an hini a ziazezas da vat an doare-se da livañ. Adal ma voe diskouezet livadurioù Sant Vazhev e chapel Contarelli en iliz San Luigi dei Francesi e Roma e krogas o levezon war an arzourien yaouank, ar voe lesanvet ''i Caravaggisti''. Brud Caravaggio ne chomas ket war-lerc'h e dremenvan e 1610. An doareoù nevez degaset gantañ a voe implijet en doare ''barocco'', nemet ha pa voe implijet ar ''chiaroscuro'' e voe dilezet ar gwirvoud [[Bredoniezh|bredoniel]] a oa e taolennoù ar mestr. Levezoniñ a reas doare-livañ e geneil [[Orazio Gentileschi]], ha hini e verc'h [[Artemisia Gentileschi]], hag a-bell hini ar C'hallaoued [[Georges de La Tour]] ha [[Simon Vouet]], koulz ha hini ar Spagnol [[José de Ribera]]. Koulskoude, meur a zek vloaz war-lerc'h, e veze lakaet e oberoù war-gont livourien "dereatoc"h", pe e veze graet fae warno. An doare barok, kenijinet gantañ, a oa aet war-raok, kemmet e oa ar gizioù, met ne oa ket bet savet stal ebet gant Caravaggio, evel en devoa graet [[Annibale Carraci]] ([[1560]]-[[1609]]), ha ne oa bet skol ebet o legadiñ e zoare-livañ da ziskibien feal. Er [[bloavezhioù 1920]] ez eo an arzvarnour Roberto Longhi a roas brud en-dro da anv Caravaggio, hag a roas e lec'h dezhañ en istor liverezh Europa : "Ribera, [[Johannes Vermeer|Vermeer]], La Tour ha [[Rembrandt van Rijn|Rembrandt]] ne vije ket bet anezho panevetañ. Hag arz [[Eugène Delacroix|Delacroix]], [[Gustave Courbet|Courbet]] ha [[Édouard Manet|Manet]] a vije bet disheñvel-rik."<ref>Roberto Longhi, meneget e Lambert, ''op. cit.'', p. 15</ref> A-du gantañ e oa an istorour war an arzoù [[Bernard Berenson]] ([[1965]]-[[1959]]) pa skrive : ''War-bouez [[Michelangelo]] n'eus bet livour italian ebet dezhañ ken bras levezon.''<ref>Bernard Berenson, in Lambert, ''op. cit.', p. 8</ref> E kalz a virdioù, e [[Stadoù-Unanet Amerika]] zoken ([[Detroit]] ha [[New York]]), e kaver livadurioù a-leizh graet e doare Caravaggio : un darvoud da noz, gouloù teñval, tud ordinal, livañ ar wirionez naturel. Livourien vodern evel an [[Norvegia|Norvegad]] [[Odd Nerdrum]] (bet ganet e [[1944]]) pe an [[Hungaria|Hungarad]] [[Tibor Csernus]] ([[1927]]-[[2007]]) n'o deus biskoazh kuzhet o deus klasket kevezañ gantañ, hag al livour stadunanat [[Dougl Ohlson]] ([[1936]]-[[2010]]) a oa anaoudek-meurbet ouzh Caravaggio. Al livour (ha falser) [[Izelvroioù|izelvroat]] [[Han van Meegeren]] ([[1889]]-[[1947]]) en deus implijet taolennoù Caravaggio en e labour war ar Vistri Gozh. Ar filmaozer [[Bro-Saoz|Saoz]] [[Derek Jarman]] ([[1942]]-[[1994]]) en deus sevenet e [[1986]] ar film ''Caravaggio'' diwar-benn buhez an arzour<ref>{{en}} [https://www.imdb.com/title/tt0090798/?ref_=fn_al_tt_1 ''Internet Movie Database'']</ref>. [[Restr:Uqueen3.jpg|thumb|''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', lakaet war anv Caravaggio ("1603-1606" ?)]] En deiz a hiziv ne chom nemet 77 taolenn a zo diwar zorn Caravaggio hep mar ebet. Unan, ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'' ("Galvidigezh ar sent Pêr hag Andrev", 1603-1606), zo bet lakaet war anv Caravaggio e [[1943]] gant Roberto Longhi, hogen tennet eo bet eus roll oberennù an arzour e [[2009]]<ref>{{fr}} Ebert-Schifferer, Sybille : ''Caravage''. Paris : Éditions Hazan, 2009 {{ISBN|978-2-7541-0399-2}}</ref>. Prenet e oa bet gant ar roue [[Charlez Iañ (Bro-Saoz)|Charles I Bro-Saoz]] e [[1637]], gwerzhet da c'houde hag adprenet gant [[Charlez II (Bro-Saoz)|Charles II]] ha lakaet a-gostez e palez Hampton Court er mervent da [[Londrez]], ma kave d'an dud e oa un eillivadur. Un toullad livadurioù gant Caravaggio zo bet kollet moarvat abaoe e varv. [[Richard Francis Burton]] an hini en deus skrivet diwar-benn "un daolenn eus ar Rozera Santel (e mirdi personel dug meur [[Toskana]]) ma weled ur c'helc'hiad tregont den ''turpiter ligati''<ref>"Kenliammet en un doare mezhus"</ref>" ha ne chom roud ebet anezhi. Un daolenn all eus un ael a zo bet distrujet e-kerzh bombezadeg [[Dresden]], ha ne chom nemet luc'hskeudennoù gwenn-ha-du anezhi. == Oberennoù == ===Gwiriekaet (77 taolenn)=== Lod taolennoù zo bet graet meur a wech (da skouer : 8 taolenn zo anvet ''San Giovanni Battista''). *1592 : ''Ragazzo che monda un frutto'' *1593-1594 : ''Fanciullo con canestro di frutta'' • ''[[Bacchino malato]]'' *1594 : ''[[I bari]]'' *1594-1595 : ''San Francesco in estasi'' • ''[[Maddalena penitente (Caravaggio)|Maddalena penitente]]'' • ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' *1595 : ''[[Concerto]]'' *1595-1596 : ''Suonatore di liuto'' • ''Ragazzo morso da un ramarro'' • ''Riposo durante la fuga in Egitto'''' *1596-1597 : ''[[Al lennerez planedennoù|Buona ventura]]'' • ''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacco]]'' • ''Buona ventura'' *1597 : ''[[Riposo durante la fuga in Egitto]]'' • ''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Fillide Melandroni]]'' *1597-1598 : ''Canestra di frutta'' • ''Davide e Golia'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' *1597-1599 : ''[[Narciso (Caravaggio)|Narciso]]'' *1598 : ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' • ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' • ''La vocazione dei santi Pietro e Andrea'' • ''Cristo alla colonna'' • ''Conversione della Maddalena ([[Marta e Maria Maddalena]])'' • ''[[Yann ar Badezour, Toledo, Spagn|San Giovanni Battista]]'' *1598-1599 : ''[[Santez Katell (Caravaggio)|Santa Caterina d'Alessandria]]'' *1599 : ''Giuditta e Oloferne'' *1599-1600 : ''Vocazione di San Matteo'' *1600 : ''Conversione di san Paolo'' • ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi]]'' *1600-1601 : ''Martirio di San Matteo'' • ''Conversione di San Paolo'' • ''Crocifissione di San Pietro'' • ''Incredulità di San Tommaso'' *1601-1602 : ''[[Koan en Emmaus|Cena in Emmaus]]'' *1602 : ''San Matteo e l'angelo'' • ''Cattura di Cristo'' • ''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' *1602-1603 : ''Coronazione di spine'' • ''[[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor vincit omnia]]'' *1602-1604 : ''Deposizione'' *1603 : ''[[Kurunidigezh gant spern|Incoronazione di spine]]'' • ''[[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)|Sacrificio di Isacco]]'' *1604 : ''Morte della Vergine'' • ''[[Yann ar Badezour, Kansas City, Missouri|San Giovanni Battista]]'' • ''[[Yann ar Badezour, Galleria Nazionale d'Arte Antica, Roma|San Giovanni Battista]]'' *1604-1606 : ''Madonna dei pellegrini (Madonna di Loreto)'' *1605 : ''San Francesco in meditazione'' *1605-1606: ''Madonna dei palafrenieri (Madonna col Bambino e Sant'Anna)'' • ''Sacra Famiglia con San Giovanni Battista'' • ''San Gerolamo scrivente'' (Roma) • ''San Francesco in meditazione'' *1606 : ''[[Cena in Emmaus]]'' • ''[[Ecce Homo]]'' *1607 : ''Madonna del Rosario'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Vienna)|Davide con la testa di Golia]]'' • ''Salomè con la testa del Battista'' • ''Sette opere di Misericordia'' • ''Crocefissione di Sant'Andrea'' • ''Flagellazione'' *1607-1608 : ''Flagellazione di Cristo'' • ''Giovanni Battista alla sorgente'' *1608 : ''Ritratto di Alof de Wignacourt'' • ''Decollazione di San Giovanni Battista'' • ''San Girolamo scrivente'' (Malta) • ''[[Kupidon en e gousk|Amorino dormiente]]'' • ''Seppellimento di Santa Lucia'' *1608-1609 : ''Ritratto di fra Antonio Martelli, Cavaliere di Malta'' *1609 : ''Resurrezione di Lazzaro'' • ''Adorazione dei pastori'' *1609-1610 : ''Annunciazione'' • ''Negazione di San Pietro'' • ''Martirio di Sant'Orsola'' • ''[[Davide con la testa di Golia (Caravaggio Roma)|Davide con la testa di Golia]]'' *1610 : ''[[Sant Yann-Vadezour (Caravaggio)|San Giovanni Battista]]'' [[Restr:Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|thumb|upright 0.9|''Ritratto di Maffeo Barberini'']] ===Lakaet war e gont (10 taolenn)=== * ''Giove, Nettuno e Plutone'', Casino della Villa Ludovisi, Roma * ''Ritratto di papa Paolo V'' ([[Paol V]]), Palazzo Borghese, Roma * ''Ritratto di Maffeo Barberini (Il [[Urban VIII|papa Urbano VIII]])'', Firenze, dastumad prevez * ''Salomè con la testa del Battista'', National Gallery, Londrez * ''Salomè con la testa di san Giovanni nel bacile'', dastumad prevez * ''San Giovanni Battista'', Nelson Gallery, [[Kansas City]] * ''San Giovanni Battista'', Palazzo Corsini, Roma * ''San Giovannino alla sorgente con agnello'', dastumad prevez * ''San Girolamo'', [[Manati Montserrat]], [[Katalonia]] * ''Vocazione dei santi Pietro e Andrea'', palez Hampton Court, Londrez, tiegezh real Breizh-Veur ==Skeudennaoueg== Amañ e kavor taolennoù ha n'int ket bet diskouezet uheloc'h. Diglok eo ar skeudennaoueg, evel-just. ===Taolennoù relijiel=== ;An [[Testamant Kozh]] <gallery> David and Goliath by Caravaggio.jpg|''Davide e Golia'' (1597-1598) Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|''Sacrificio di Isacco'' (1598) </gallery> ;An [[Testamant Nevez]] <gallery> Michelangelo Caravaggio 038.jpg|''Crocifissione di san Pietro'' (1600) Caravaggio-Nativity(1600).jpg|''Natività con i santi Lorenzo e Francesco d'Assisi'' (1600) Caravaggio incredulity.jpg|''Incredulità di san Tommaso'' (1600-1601) Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Cena di Emmaus'' (1601-1602) Caravaggio - Taking of Christ - Odessa.jpg|''Cattura di Cristo'' (1602) Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg|''[[Sant Yann-Vadezour (Paotr yaouank gant ur Maout)|San Giovanni Battista]]'' (1602)) The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Ar beziadur'' (1602-1603) Michelangelo Caravaggio 055 - color enhanced.jpg|''Sacra Famiglia con san Giovannino'' (1605-1606) Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus|Cena di Emmaus]]'' (1606) Ecce Homo-Caravaggio (c. 1605).jpg|''[[Ecce Homo]]'' (1606) Salome with the Head of John the Baptist-Caravaggio (1610).jpg| ''Salomè con la testa del Battista (1607)) Caravaggio Baptist Collezione Bonello, Malta.jpg|''Giovanni Battista alla sorgente'' (1607-1608) Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Decollazione di san Giovanni Battista'' (1608) The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Negazione di san Pietro'' (1609-1610) </gallery> ;Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]] <gallery> Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Morte della Vergine'' (1604) Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Madonna dei pellegrini'' (1604-1606) Madonna and Child with St. Anne-Caravaggio (c. 1605-6).jpg|''Madonna dei palafrenieri'' (1605-1606) Michelangelo Merisi, called Caravaggio - Madonna of the Rosary - Google Art Project.jpg|''Madonna del Rosario'' (1607) </gallery> ;Sent <gallery> Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Vocazione di san Matteo'' (1599-1600) The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|''[[Merzherinti Mazhev|Martirio di san Matteo]]'' (1600-1601) Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''San Matteo e l'angelo'' (1602) Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''San Girolamo scrivente ''(Roma, 1605) Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''San Girolamo scrivente'' (Malta, 1608) </gallery> ===Taolennoù direlijiel=== ;Mojennoù [[Henc'hes]] ha [[Henroma]] <gallery> Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''Narciso'' (1597-1599) Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Testa di Medusa]]'' (1598) </gallery> ;Poltredoù <gallery> Portrait of a Courtesan by Caravaggio.jpg|''[[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)|Ritratto di Cortigiana]]'' (1597) </gallery> ;Dodennoù all <gallery> Canestra di frutta (Caravaggio).jpg|''Canestra di frutta'' (1597-1598) Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Sette opere di Misericordia'' (1606-1607) </gallery> == Menegoù == === Mammskridoù === * {{it}} Mancini, Giulio (1619-28) : ''Considerazioni sulla pittura''. * {{it}} Baglione, Giovanni 1642) : ''[https://archive.org/details/bub_gb_zZr_4cyPppYC/page/n3/mode/2up Le vite de' pittori, scultori, architetti, ed intagliatori, dal pontificato di Gregorio 13. del 1572. sino a 'tempi di papa Urbano 8. nel 1642.]''. * {{it}} Bellori, Giovanni Pietro (1672) : ''[https://archive.org/details/levitedepittoris00bell/page/n5/mode/2up Le Vite de' pittori, scultori et architetti moderni]''. === Levrioù diwar e benn === ;{{en}} * Calvesi, Maurizio : ''Caravaggio''. Firenze : Giunti Editore, 1998 {{ISBN|978-88-09-76268-8}} * Friedlaender, Walter : ''Caravaggio Studies''. New York : Schocken Books Inc., 1970 {{ISBN|978-0-8052-0243-4}} * Gash, John : ''Caravaggio''. London : Chaucer Press, 2004 {{ISBN|978-1-904449-22-5}} * Giorgi, Rosa : ''Caravaggio: Master of light and dark - his life in paintings''. London : Dorling Kindersley, 1999 {{ISBN|978-0-7894-4138-6}} * Hibbard, Howard : ''Caravaggio''. Cheltenham : Icon Publishing, 1983 {{ISBN|978-0-06-433322-1}} * Lambert, Gilles : ''Caravaggio''. Los Angeles : Taschen America, 2000 {{ISBN|978-3-8228-6305-3}} * Langdon, Helen : ''Caravaggio: A Life''. New York : Farrar, Straus and Giroux, 1999 {{ISBN|978-0-374-11894-5}} * Moir, Alfred : ''The Italian Followers of Caravaggio''. Cambridge : Harvard University Press, 1967 (Div levrenn)<ref>ISBN ebet, peogwir e voe embannet [[ISBN|a-raok 1970]].</ref> * Puglisi, Catherine : ''Caravaggio''. London : Phaidon Press, 1998 {{ISBN|978-0-7148-3966-0}} * Robb, Peter Robb : ''M: The Man Who Became Caravaggio''. London : Henry Holt & Co., 2000 {{ISBN|978-0-8050-6356-1}} * Spike, John Spike & Kahn Spike, Michèle : ''Caravaggio''. Nw York : Abbeville Press, 2001 {{ISBN|978-0-7892-0639-8}} ;{{fr}} * Esteban, Claude : ''L'ordre donné à la nuit''. Lagrasse : Éditions Verdier, 2005 {{ISBN|978-2-86432-447-8}} * Hilaire, Michel : ''Caravage, le sacré et la vie''. Paris : Éditions Herscher, 1995 {{ISBN|978-2-7335-0251-8}} * Longhi, Roberto (1927) : ''Le Caravage''. Paris : Éditions du Regard, 2004 {{ISBN|978-2-84105-169-4}} ;{{it}} * Macchi, Alberto : ''L'uomo Caravaggio - Atto unico''. Roma : AETAS, Roma 1995 {{ISBN|978-88-85172-19-7}} == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Michelangelo Merisi da Caravaggio}} * {{en}} [http://webexhibits.org/hockneyoptics/post/grundy7.html ''Caravaggio and the camera obscura''] * {{en}} [https://www.caravaggio.org/ ''Caravaggio and his paintings''] * {{fr}} [http://agora.qc.ca/mot.nsf/Dossiers/Caravage ''Caravage''] * {{fr}} http://www.bergerfoundation.ch/Caravage/F/index.html ''Caravage''] ==Notennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Caravaggio}} [[Rummad:Livourien italian ar XVIvet kantved]] [[Rummad:Livourien italian ar XVIIvet kantved]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1571]] [[Rummad:Marvioù 1610]] 4m74ejs34woe1nhie4kxtmyna1wzmo1 Roll livadurioù Caravaggio 0 38204 2189782 2189297 2026-05-03T11:14:30Z Ziv 76088 ([[c:GR|GR]]) [[File:Michelangelo Caravaggio 055.jpg]] → [[File:Michelangelo Caravaggio 055 - color enhanced.jpg]] → File replacement: Updating from an old version to a newer version with better quality ([[c:c:GR]]) 2189782 wikitext text/x-wiki Amañ a vo kavet roll livadurioù [[Caravaggio]]'''. ===Taolennoù relijiel=== ====An [[Testamant Kozh]]==== <gallery> Sacrifice of Isaac-Caravaggio (Uffizi).jpg|'' [[Aberzhidigezh Izaag (Caravaggio)]]'' (1603) Michelangelo Caravaggio 023.jpg|munudig Michelangelo Caravaggio 024.jpg|munudig David and Goliath by Caravaggio.jpg|''[[David]] ha [[Goliat]]'' (1600) Michelangelo Caravaggio 018.jpg|''[[David]] gant penn [[Goliat]]'' Caravaggio - Giuditta e Oloferne (ca. 1599).jpg|''[[Judit (arz)|Judit]] o tibennañ [[Holofern]]'' (1599-1600) </gallery> ====An [[Testamant Nevez]]==== <gallery> Caravaggio-Nativity(1600).jpg| ''[[Natività con i santi Lorenzo e Francesco]]'' Michelangelo Caravaggio 004.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' Michelangelo Caravaggio 005.jpg|''Azeuladeg ar vesaerion'' (munudig) Rest on the Flight into Egypt-Caravaggio (c.1597).jpg| [[Riposo durante la fuga in Egitto‎]] (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'') Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Joseph and angel detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'') Michelangelo Caravaggio - Rest on the Flight into Egypt (Mary and child detail).jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'') Michelangelo Caravaggio 028.jpg| Munudig (''An diskuizh e-pad an tec'h da Egipt'') Michelangelo Caravaggio 055 - color enhanced.jpg|''An Tiegezh Santel gant Yann Vadezour'' Caravaggio_Baptist_Collezione_Bonello,_Malta.jpg| ''[[Yann ar Badezour e-tal ar Feunteun]]'' Michelangelo Merisi da Caravaggio, Saint John the Baptist (Youth with a Ram) (c. 1602, Yorck Project).jpg| '' Sant [[Yann-Vadezour]] yaouank (gant ur maout)'' Michelangelo Caravaggio 021.jpg|''Dibennidigezh Yann Vadezour'', 1608 Salome with the Head of John the Baptist-Caravaggio (1610).jpg| ''[[Salome merc'h Herodiadez|Salome]] o terc'hel penn Yann ar Badezour'' (war-dro [[1607]]) Martha and Mary Magdalene-Caravaggio (c.1599).jpg|''[[Marta e Maria Maddalena‎]]'' Michelangelo Caravaggio 006.jpg|''Lazar o sevel'', 1608-1609 Penitent Magdalene-Caravaggio (1594-6).jpg|''[[Maria Magdalene| Mari Madalen oc'h ober pinijenn]]'' Michelangelo Caravaggio 063.jpg-''[[Maddalena penitente (Caravaggio)]]'' (Mari Madalen)(war-dro 1598) Michelangelo Caravaggio 064.jpg|munudig Supper at Emmaus-Caravaggio (1601).jpg|''Koan en Emmaus'' (1601), [[National Gallery]], [[Londrez]] Michelangelo Caravaggio 012.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig) Michelangelo Caravaggio 013.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig) Michelangelo Caravaggio 014.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig) Michelangelo Caravaggio 015.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig) Michelangelo Caravaggio 016.jpg|''Koan en Emmaus'' (munudig) Supper at Emmaus-Caravaggio (1606).jpg|''[[Koan en Emmaus]]'' (1606) Caravaggio (Michelangelo Merisi) - Ecce Homo - Google Art Project.jpg|''[[Ecce Homo]]'', Palazzo Rosso, [[Genoa]] (1606) Caravaggio_-_Taking_of_Christ_-_Odessa.jpg|'' Krist trubardet '' (1602) The Denial of Saint Peter-Caravaggio (1610).jpg|''Dinac'hadenn sant Pêr'' Caravaggio incredulity.jpg|''Diskred Sant [[Tomaz]]'' The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg|''Jezuz distaget diouzh ar groaz'' Michelangelo_Caravaggio_038.jpg|''Kroazstagidigezh [[Simon Pêr]]'' </gallery> =====Ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez]]===== <gallery> Madonna di Loreto-Caravaggio (c.1604-6).jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' Michelangelo Caravaggio 002.jpg|''Gwerc'hez ar birc'hirined'' (munudig) Michelangelo Merisi, called Caravaggio - Madonna of the Rosary - Google Art Project.jpg|''Madonna ar Rozera''(1606-1607) Michelangelo Caravaggio 067.jpg| (munudig) Michelangelo Caravaggio 068.jpg| (munudig) Death of the Virgin-Caravaggio (1606).jpg|''Marv ar Werc'hez'' Michelangelo Caravaggio 070.jpg| (munudig) </gallery> =====Sent===== <gallery> Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Sant Vazhe hag an Ael'' (1602) Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg|''Galvedigezh Sant Vazhev '' Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg|''Awen Sant Vazhev'' The Martyrdom of Saint Matthew-Caravaggio (c. 1599-1600).jpg|[[Merzherinti Mazhev]] Michelangelo Caravaggio 048.jpg| Michelangelo Caravaggio 049.jpg| Michelangelo Caravaggio 050.jpg| Michelangelo Caravaggio 051.jpg| Conversion on the Way to Damascus-Caravaggio (c.1600-1).jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' Michelangelo Caravaggio 037.jpg|'' [[War an Hent da Zamask]] '' (munudig) Burial of Saint Lucy-Caravaggio (1608).jpg|''Beziadur Santez Lusia'', Iliz Santez Lusia, [[Siracusa]]. Michelangelo Caravaggio 056.jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' Saint Jerome Writing-Caravaggio (1605-6).jpg|''Sant Yerom o skrivañ'' Michelangelo Caravaggio - Saint Jerome in his study (Hand detail).jpg| (munudig) Michelangelo Caravaggio 060.jpg|''[[Santez Katell (Caravaggio)]]'' (1595-1596) </gallery> ===Taolennoù disakr=== ====Mojennoù Hellaz ha Roma==== <gallery> Medusa by Carvaggio.jpg| ''[[Medusa (Caravaggio)|Medusa]]'' (1598), [[Mirdi an Ofisoù]], [[Firenze]] Michelangelo Caravaggio 017.jpg|Penn [[Medusa]] Caravaggio - Cupid as Victor - Google Art Project.jpg|'' [[Amor Vincit Omnia (Caravaggio)|Amor Vincit Omnia]] '' (1602-1603) Caravaggio - Amor Vincit - detail.jpg|''Omnia vincit Amor'' (1602)(munudenn) Baco, por Caravaggio.jpg|''[[Bacchus (Caravaggio)|Bacchus]]'' Michelangelo Caravaggio 008.jpg|''Bacchus'' (munudig) Michelangelo Caravaggio 009.jpg|''Bacchus'' (munudig) Caravaggio - Autoritratto in veste di Bacco (Bacchino malato), 1595 circa, 534.jpg|'' [[Bacchus bihan klañv]] '' Michelangelo Caravaggio 065.jpg|''[[Narkis (Caravaggio)|Narkis]]'' </gallery> ====Poltredoù hag all==== <gallery> Michelangelo Merisi da Caravaggio - Portrait of Pope Urban VIII. (Maffeo Barberini).jpg|[[Ar pab Urban VIII]] Portrait_of_a_Courtesan_by_Caravaggio.jpg| [[Ritratto di Cortigiana (Caravaggio)]] Michelangelo Caravaggio 020.jpg| ''Al ludour'', 1595, [[Mirdi ar Peniti]], [[Sant Petersbourg]]. The Lute Player-Caravaggio (Metropolitan Museum of Art).jpg| ''Al ludour'' (1596). Mirdi ar Peniti, Sant Petersbourg. Michelangelo Merisi da Caravaggio - The Cardsharps.jpg|''[[I bari]]'' (An drucherien) Michelangelo Caravaggio 019.jpg|[[:it:Canestra di frutta (Caravaggio)|Canestra di frutta]] (''Ar Banerad Frouezh'') The Fortune Teller-Caravaggio (Rome).jpg| [[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], [[1594]] (doare kentañ). La Diseuse de bonne aventure, Caravaggio (Louvre INV 55) 02.jpg|[[Al lennerez-planedennoù (Caravaggio) |''Al lennerez-planedennoù'']], 1596-97 (eil doare) Michelangelo Caravaggio 032.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig) Michelangelo Caravaggio 033.jpg|''Al lennerez-planedennoù'' (munudig) Michelangelo Caravaggio 029.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' Michelangelo Caravaggio 030.jpg|''Ar Seizh labour a druez'' (munudig) Boy Bitten by a Lizard-Caravaggio (Longhi).jpg|''Paotr yaouank dantet gant ur glazard'' Boy with a Basket of Fruit-Caravaggio (1593).jpg|''Paotr yaouank e banerad frouezh '' The_musicians_by_Caravaggio.jpg|''[[Concerto (Caravaggio)]]'' </gallery> ====Da glenkañ gwelloc'h==== <gallery> Michelangelo Caravaggio 038.jpg| Michelangelo Caravaggio 039.jpg| Caravaggio — The Calling of Saint Matthew.jpg| Michelangelo Caravaggio 041.jpg| Michelangelo Caravaggio 042.jpg| Michelangelo Caravaggio 043.jpg| Michelangelo Caravaggio 044.jpg| Caravaggio - La inspiración de San Mateo (San Luigi dei Francesi, Roma).jpg| Michelangelo Caravaggio 046.jpg| The Entombment of Christ-Caravaggio (c.1602-3).jpg| Michelangelo Caravaggio 053.jpg| Michelangelo Caravaggio 054.jpg| Michelangelo Caravaggio 055 - color enhanced.jpg| </gallery> ==Livadurioù all== <gallery> Bild-Ottavio Leoni, Caravaggio.jpg|''Caravaggio'', livet gant Ottavio Leoni </gallery> [[Rummad:Rolloù livadurioù|Caravaggio]] [[Rummad:livadurioù Caravaggio]] 5fkh5ko7m3oqi4m8selafe7vexsia65 Au Pairs 0 53772 2189723 2138792 2026-05-02T15:48:07Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2189723 wikitext text/x-wiki '''Au Pairs''' a oa ur strollad sonerien [[post-punk]] savet e [[Birmingham]] e [[1979]]. A-fet sonererzh e oa heñvel ar pezh a raent ouzh sonerezh strolladoù evel [[Ludus]], [[Gang of Four]] pe [[Delta 5]]. Da lavaret eo e oa levezonet al lusk (kaset gant ar gitar boud hag an taboulinoù) gant hini ar sonerezh funk ([[James Brown]] pe [[Funkadelic]] a zo levezonioù anat), padal e oa kentoc'h punk ha skañv son ar gitaroù (evel [[Subway Sect]]). Holl ar strolladoù-se a oa eus an tu kleiz pellañ, met merzete voe Au Pairs a-drugarez d'e ganerez, Lesley Woods, dre ma'z embanne e oa gwregelourez ha heñvelreizh : ul levezon bras e voe Au Pairs evit holl strolladoù al luskad [[riot grrrl]] a ziwanas er bloavezhioù 1990. Hervez an istorourez war ar sonerezh Gillian G. Gaar ez eo bet dibar an doare m'eo bet aozet ar strollad (paotred ha merc'hed) <ref>Gillian G. Gaar - She's a Rebel: The History of Women in Rock and Roll, embannet gant Seal Press e 2002, pajenn 203-204</ref>. O fladenn gentañ, ''Playing with a Different Sex'' he zitl a vez gwelet evel unan eus ar pladennoù post-punk klasel, enni kanaouennoù efedus evel "It's Obvious" ha "We're So Cool", diazezet war an darempredoù paotr-plac'h. Tonioù all, evel "Armagh" hag an diskan"we don't torture", a zo diazezet war ur savboent republikan war an darvoudoù a oa d'ar mare-se e Norzh Iwerzhon. En eil albom ar strollad, ''Sense and Sensuality'' he zitl, ez eo anatoc'h c'hoazh levezon ar sonerezh [[jazz]], [[soul]], [[funk]] ha [[disco]], met ne voe ket degemeret ken mat. Divodet e voe ar strollad e 1983, dres pa oa o vont da enrollañ ur bladenn all gant ar produer [[Steve Lillywhite]]. Woods a savas ur strollad ennañ merc'hed nemetken the Darlings e dibenn ar bloavezhioù 1980, ha goude-se e tilezas ar sonerezh. Hiziv an deiz ez eo breutaerez. [[Paul Foad]] a gendalc'h da seniñ gant ''Andy Hamilton and the Blue Notes'', hag e kelenn seniñ gitar e [[Birmingham]]. Asambles gant Stuart Ritchie en deus lakaet embann un hentenn seniñ gitar anvet ''The Caged Guitarist'' e [[2000]]. Deuet eo Jane Munro da vezañ yac'haourez e [[Birmingham]]. Pete Hammond a gendalc'h gant ar sonerezh, hag e kelenn seniñ bivioù-sko e [[Birmingham]]. ==Pladennaoueg== ===Pladennoù bihan (singles)=== *"You"/"Domestic Departure"/"Kerb Crawler" (021 Records, OTO 2, 1979) *"It's Obvious"/"Diet" (021 Records, OTO 4, 1980) *"Inconvenience"/"Pretty Boys" (Human Records, HUM 8, 1981) *"Inconvenience"/"Pretty Boys"/"Headache For Michelle" (remix) (Human Records, HUM 8/12, 1981) ===Pladennoù bras=== *''Playing with a Different Sex'' (Human Records, HUMAN 1, 1981) #33 RU *''Sense and Sensuality'' (Kamera Records, KAM 010, 1982) [#79 RU] *''Live in Berlin'' (AKA Records, AKA6, recorded 1982, released 1983) *''Shocks to the System: The Very Best of the Au Pairs'' (Cherry Red, CDMRED161, 1999) *''BBC Sessions 79-83'' (RPM, RPM139) *''Sense and Sensuality'' (Remastered) (Castle Music, CMRCD 470, 2002) ::Pladenn The Castle a gaver enni ar c'hanaouennoù reizhet, rak meur a gudenn a oa war bladenn Kamera. *''Stepping Out of Line: The Anthology'' (Castle Music, CMQDD1338, deuet er-maez e miz Mae 2006 er Rouantelezh-Unanet) ==Izili gentañ== *Lesley Woods - gitar/kan *Paul Foad - guitar/kan *Jane Munro – gitar boud *Pete Hammond - taboulinoù ==Notennoù== {{Daveoù}} ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20090308045212/http://newwavephotos.com/AuPairs.htm Luc'hskeudennoù ar strollad] *[http://www.vh1.com/artists/az/au_pairs/artist.jhtml Pajenn VH1 diwar-benn ar strollad] *[https://web.archive.org/web/20110610070431/http://trouserpress.com/entry.php?a=au_pairs Au Pairs] Trouser Press Guide [[Rummad:Strolladoù sonerezh breizhveuriat]] [[Rummad:Strolladoù sonerezh ar bloavezhioù 1980]] [[Rummad:Strolladoù sonerezh post-punk]] na0easdknkvpvtpf62g3i7vpkwmht6h Huon Capet 0 54147 2189783 1988830 2026-05-03T11:24:40Z Adriendelucca 53023 2189783 wikitext text/x-wiki [[Restr:La France au Xe siècle.svg|thumb|upright=1.6|Frankia en {{Xvet kantved}}, da vare ar Garolingidi diwezhañ.]] [[File:France_à_la_fin_du_Xe_siècle.jpeg|thumb|upright=1.6|Rouantelezh Huon Capet{{Legend|#5c1ad6|Domani ar roue}}]] '''Huon Capet''', anvet ivez '''Huon Iañ''' ha '''Huon Bro-C'hall''' (''Hugues Capet'' e galleg), bet ganet war-dro [[940]] ha marvet e [[996]]<ref>Digant ar gronikerien ne zesker ket deiziad marv ar roue, met e dihelloù abati Sant-Denez eo merket « IX Kal Nov », da lavarout eo 9 Kala-Goañv, da lavarout eo 24 a viz Here 996 : ''Obituaires de Sens'', Tome I.1, Abbaye de Saint-Denis, p. 329. [http://fmg.ac/Projects/MedLands/CAPET.htm#_Toc154137000] ; Y. Sassier a ginnig entre an 22 hag an 25 a viz Du 996 : Y. Sassier, ''Hugues Capet'', Fayard, Paris, 1987, p. 265.</ref>, a oa dug ar Franked da gentañ ([[960]]-[[987]]) ha roue ar [[Franked]] goude ([[987]]-[[996]]). Gantañ e krogas [[Kapetianed|tierniezh ar Gapetianed]]. ==E dud== Mab e oa da [[Huon Veur]] ha d'e wreg [[Hadwig von Sachsen]]. Hêr e oa da lignez ar [[Roperzhidi]], hag a oa o keveziñ gant tiegezhioù uhel [[Frankia]] en IXvet ha Xvet kantved. E dibenn an Xvet kantved e voe un dispac'h en [[armerzh]] hag er [[kevredigezh|gevredigezh]] gant an difraostadegoù hag an eskemmoù o stankaat a-drugarez d'an [[diner]] [[arc'hant]]. Echu e oa an [[Aloubadeg|aloubadegoù bras]], krog e oa ar brezelioù etre aotrouien, hag edod o sevel ar c'hastilli ma kavas ar gouerien repu enno. E-keit-se e savas ur rumm nevez, hini ar [[marc'heg (den)|varc'heien]], brezelourien anezho a gevezas gant ar berc'henned veur. Evit mestroniañ ar rumm nevez-se ha gwareziñ o madoù e klaskas an uhelidi hag an [[Iliz katolik roman|Iliz]] reiñ harp d'al lusk a anver [[Peoc'h Doue]]. D'ar mare-se neuze e c'hallas Huon Capet sevel e dierniezh. == Hêrelezh == War-dro 17 vloaz e oa Huon pa varvas e dad e 956. Resev a reas ar glad dastumet gant ar Roperzhidi araozañ : [[markizelezh]] [[Neustria]] ha titl [[dugelezh|dug]] ar Franked. Tutor Huon hag e vreudeur e oa [[Brun von Sachsen|Brunon]], [[Eskob|arc'heskob]] [[Köln]] ha breur d'an impalaer [[Otto Iañ, impalaer santel]]. ==Eured ha bugale== Dimezet e oa da [[Adelheid Akitania]], ha bugale dezho : *Gisèle (''c''. [[968]] - ''c.'' [[1000]]), [[kontelezh|kontez]] [[Ponthieu]] e [[Pikardi]] **dimezet e 987 da Huon Iañ Montreuil kont Ponthieu; *[[Hedwig]], pe Edwige (''c''. [[969]] - [[1013]]), kontez [[Mons]] **dimezet e 996 da Reginar IV (Rainier IV.), kont Hennegau; *[[Roperzh II (Bro-C'hall)]] (''c.'' [[972]] - [[1031]]) *Adélaïde (''c.'' [[973]] - [[1068]]?) == Levrlennadur == ;Mammennoù * [[Abbon de Fleury]], ''Opera'', latin, 139, collection 422-570. * [[Gerbert d'Aurillac]], ''Correspondance'', édition Julien Havet, Picard, Paris, 1889. * [[Richer de Reims]], ''Histoire de France'', édition Robert Latouche, Belles-Lettres, Paris, 1937. ;Levrioù * [[Dominique Barthélemy]], ''L'ordre seigneurial, XI{{e}}-XII{{e}} s.'', Seuil, Paris, 1990. {{ISBN|978-2020115544}} * [[Robert Delort]] (dir.), ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990. {{ISBN|978-2020115247}} * [[Georges Duby]], ''L'an mil'', Gallimard, Paris, 1993. {{ISBN|978-2070327744}} * [[Claude Gauvard]] (dir.), ''Dictionnaire du Moyen Âge'', PUF, Paris, 2002. {{ISBN|978-2130543398}} * [[Claude Gauvard]], ''La France au Moyen Âge du Ve au XVe'', PUF, Paris, 1999. {{ISBN|978-2130478812}} * [[Olivier Guillot]], ''Hugues Capet et les premiers Capétiens : 987-1180'', Tallandier, Paris, 2002. {{ISBN|978-2235023191}} * [[Olivier Guillot]], [[Yves Sassier]], ''Pouvoirs et institutions dans la France médiévale'', tome 1, ''Des origines à l'époque féodale'', Colin, Paris, 2003. {{ISBN|978-2200265007}} * Dominique Iogna-Prat (dir.), ''Religion et culture autour de l'an Mil'', Picard, Paris, 1990. {{ISBN|978-2708403925}} * Jean-François Lemarignier, ''Le gouvernement royal aux temps des premiers Capétiens (987-1108)'', Picard, Paris, 1965. * Andrew W. Lewis, ''Le Sang royal. La famille capétienne et l'État, France, X{{e}}-XIV{{e}} siècle'', Gallimard, Paris, 1981. {{ISBN|978-2070705146}} * François Menant (''et alii''), ''Les Capétiens. Histoire et dictionnaire. 987-1328'', Robert Laffont, Paris, 1999. {{ISBN|978-2221056875}} * [[Michel Parisse]] (dir.), ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992. {{ISBN|978-2708404205}} * [[Richer de Reims]], ''Le Coup d'État capétien, 888-997'', Paléo Éditions, Paris, 2002. {{ISBN|978-2913944664}} * [[Yves Sassier]], ''Hugues Capet'', Fayard, Paris, 1987. {{ISBN|978-2213019192}} * [[Yves Sassier]], ''Royauté et idéologie au Moyen Âge'', Colin, Paris, 2000. {{ISBN|978-2200016562}} * [[Laurent Theis]], ''L'avènement d'Hugues Capet, 3 juillet 987'', Gallimard, Paris, 1984. {{ISBN|978-2070700530}} * [[Laurent Theis]], ''L'Héritage des Charles, De la mort de Charlemagne aux environs de l'an mil'', Seuil, Paris, 1990. {{ISBN|978-2020115537}} * [[Laurent Theis]], ''Histoire du Moyen Âge Français'', Perrin, Paris, 1992. * [[Laurent Theis]], ''Robert le Pieux. Le roi de l'an Mil'', Perrin, Paris, 1999. ;Pennadoù studi * Xavier Barral i Altet, « Le paysage architectural de l'an Mil », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 169-183. * [[Dominique Barthélemy]], « Dominations châtelaines de l'an Mil », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 101-113. * [[Dominique Barthélemy]], « Le pillage, la vengeance et la guerre », ''Collections de l'Histoire'', 16, 2002. * [[Robert-Henri Bautier]], « L'avènement d'Hugues Capet », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 27-37. * [[Colette Beaune]], « Roi », ''Dictionnaire du Moyen Âge'', PUF, Paris, 2002, p. 1232-1234. * B. Blumenkranz, « Où est mort Hugues Capet ? », ''Bibliothèque de l'École des Chartes'', 1957, p. 168-171. * [[Pierre Bonnassie]], « D'une servitude à l'autre : Les paysans du royaume 987-1031 » , ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 125-141. * [[Michel Bur]], « Adalbéron, archevêque de Reims, reconsidéré », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 55-63. * André Chédeville, « Le paysage urbain vers l'an Mil », ''Le roi et son royaume en l'an Mil'', Picard, Paris, 1990, p. 157-163. * [[Robert Delort]], « France, Occident, monde à la charnière de l'an Mil », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 7-26. * Pierre Gasnault, « Hugues Capet et la villa des Juifs », ''Bibliothèque de l'École des Chartes'', 1960, p. 166-167. * [[Olivier Guyotjeannin]], « Les évêques dans l'entourage royal sous les premiers Capétiens », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 91-98. * Richard Landes, « L'accession des Capétiens : Une reconsidération selon les sources aquitaines », ''Religion et culture autour de l'an Mil'', Picard, Paris, p. 151-166. * Guy Lanoë, « Les ''ordines'' de couronnement (930-1050) : retour au manuscrit », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 65-72. * [[Michel Parisse]], « Qu'est-ce que la France de l'an Mil? », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 29-48. * [[Hervé Pinoteau]], « Les insignes du roi vers l'an mil », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 73-88. * [[Jean-Pierre Poly]], « Le capétien thaumaturge : genèse populaire d'un miracle royal », ''La France de l'an Mil'', Seuil, Paris, 1990, p. 282-308. * Annie Renoux, « Palais capétiens et normands à la fin du Xe et au début du XIe », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 179-191. * Annie Renoux, « Évocation morphologique des palais normands et capétiens à la fin du Xe et au début du XIe », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 193-200. * [[Yves Sassier]], « Capétiens », ''Dictionnaire du Moyen Âge'', PUF, Paris, 2002, p. 214-217. * [[Michel Sot]], « Les élévations royales de 888 à 987 dans l'historiographie du Xe », ''Religion et culture autour de l'an Mil'', Picard, Paris, 1992, p. 145-150. * Thomas G. Waldman, « Saint-Denis et les premiers Capétiens », ''Religion et culture autour de l'an Mil'', Picard, Paris, 1992, p. 191-197. * [[Karl Ferdinand Werner]], « Les Robertiens », ''Le roi de France et son royaume autour de l'an mil'', Picard, Paris, 1992, p. 15-26. == Liammoù diavaez == * {{en}} [http://content.cdlib.org/xtf/view?docId=ft8k4008jd&chunk.id=0&doc.view=print Anne D. Hedeman, ''The Royal Image : Illustrations of the Grandes Chroniques de France, 1274-1422, University of California Press.] * {{fr}} [http://www.herodote.net/histoire/evenement.php?jour=9870701 ''Hugues Capet élu roi des Francs''] * {{en}} [http://fmg.ac/Projects/MedLands/CAPET.htm#_Toc154137000 ''France, Capetian Kings''] {| align="center" cellpadding="2" border="2" |- | width="30%" align="center" | En e raok:<br/>'''[[Loeiz V (Bro-C'hall)|Loeiz V]]''' | width="40%" align="center" | '''[[Rouaned Bro-C'hall]] <br/>[[Restr:Arms of the Kings of France (France Ancien).svg|40px]]<br/>[[987]] – [[996]]''' | width="30%" align="center" | War e lerc'h:<br/>'''[[Roperzh II (Bro-C'hall)|Roperzh II]] ''' |} == Notennoù == {{Daveoù}} {{Commons|Category:Hugh Capet of France|Huon Capet}} [[Rummad:Neustria]] [[Rummad:Rouaned ar Franked]] [[Rummad:Rouaned Bro-C'hall]] [[Rummad:Marvioù 996]] 6vzq77cjpvzxpvxwdek59kuvv0z2wod Gwenan 0 82677 2189730 2179284 2026-05-02T20:08:20Z Kestenn 14086 /* Desevel */ 2189730 wikitext text/x-wiki *''Ur santez [[Gwennan]] zo ivez.''<hr> {{Labour zo}} {{Taxobox Loen |Gwenanenn|Bees Collecting Pollen 2004-08-14.jpg}} {{Taxobox Phylum|Arthropoda}} {{Taxobox Classis|Insecta}} {{Taxobox Ordo|Hymenoptera}} {{Taxobox Echu}} [[Restr:A_swarm_of_Apis_mellifera_-_20051109.jpg|thumb|Taol-gwenan]] [[File:Varroa destructor on honeybee host.jpg|thumb|''Varroa destructor'' war ur wenanenn]] [[Restr:Cueva arana.svg|thumb|Un den o tastum mel,<br>Cuevas de la Araña (Bro-València)]] [[Restr:- Bee swarm on a bicycle (1-5) -.jpg|thumb|Taol-gwenan ouzh ur [[marc'h-houarn]]]] Ar '''gwenan''' zo [[amprevan]]ed bihan hag a zo renket en [[urzhad]] [[Hymenoptera]], gant ar [[gwesped]], ar [[merien]] hag al [[laou-koad]]. Ar gwenan a-varr a gaver en [[Europa]] hag en [[Afrika]] a zeu evit al lod brasañ eus isspesadoù ''[[Apis mellifera]]''. An hedoù-gwenan desavet gant mab-den e ruskennoù a vez graet ''doñv'' anezho, hag ar re a vev o-unan en natur a vez graet ''gouez'' anezho ; koulskoude n'eus tamm diforc'h fiziologel kenetrezo. ==Desevel== Anavezet eo an desevel gwenan abaoe miliadoù a vloavezhioù. Taolennet ez eus un dastumadeg [[mel]] en ur vougev livet etre 8.000 ha 6.000 a-raok J.K. e Cuevas de la Araña, kostez [[València]], e [[Spagn]]. Testeniet eo an desevel e lezennoù [[Hitited|hitit]] skrivet e [[Kappadokia]] war-dro 1.500 a-raok J.K. Gwenan du ar vro ''([[Apis mellifera mellifera]])'' a vez implijet dreist-holl e kornôg Europa. Ar [[Gwenan Buckfast|gwenan ''Buckfast'']], deuet diwar ur meskaj graet gant mab-den etre ''Apis mellifera mellifera'' hag ''Apis mellifera ligustica'', a vez implijet ivez. Etre 30&nbsp;000 ha 70&nbsp;000 gwenanenn a c'hell en em gavet asambles en ur barr-gwenan (e-tro 6&nbsp;000 e-pad ar goañv). En ur golonienn e kaver ur vamm, micherourezed (parezed), pared ha vioù. Gellet a ra ur vamm bevañ betek pemp bloaz, met ur vicherourez a vev etre 5 ha 6 sizhun (e-pad an hañv) pe etre 5 ha 6 miz (e-pad ar goañv). Ar pared ne vezont ket maget ken ur wech speriet ar vamm. A-hed he buhez e c'hell ur wenanenn kaout meur a vicher, er memes urzh atav : kempenn ar ruskenn, magañ ar vioù, produiñ [[koar]], mont da vleuniaoua, gwardiñ ha difenn ar ruskennad. Gant ar gwenan e vez dastumet [[mel]], [[koar]], [[propoliz]], [[pollen]], [[binim]], hag a c'hall bezañ treuzfurmet e meur a brodu evel ar [[chouchenn]]. ==Kleñvedoù ha preizherien== En Europa e vez taget ar gwenan gant [[bakteri]] anvet ''[[Paenibacillus larvae]]'' ha gant arvevidi anvet ''[[Varroa destructor]]''. Gant c'hwiliorezed aziat ''([[Vespa Velutina|Vespa velutina nigrithorax]])'' e vezont debret ivez. Erruet eo al loened-se e [[Okitania]] e-tro ar bloaz [[2004]], o tont eus eus [[Sina]] moarvat<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20150330164401/http://inpn.mnhn.fr/espece/cd_nom/433589/tab/fiche ''Inventaire National du Patrimoine Naturel'']</ref>. E Breizh eo bet gwelet evit ar wech kentañ e [[2010]] (e [[Liger-Atlantel]]) hag e [[2011]] (en [[Aodoù-an-Arvor]])<ref>{{fr}} [http://www.fredon-bretagne.com/fdgdon-morbihan/frelon-asiatique/ ''FREDON Morbihan'']</ref>. ===Azoniad Diskar ar C'holoniennoù Gwenan (A.D.K.G.)=== Anavezet eo ivez diouzh e anv saoznek, ar C.C.D. ''(Colony Collapse Disaster)''. Abaoe [[2006]] ez a war zigresk an niver a goloniennoù gwenan doñv e [[Stadoù-Unanet Amerika]] . Alies e vez kavet ruskennadoù marv e dibenn ar goañv, pa vez digoret ar ruskennoù evit ar wech kentañ ar bloaz. Drastus eo ar c'holloù er vro-se : -29% a goloniennoù e [[2009]], -34% e 2010<ref>{{en}} [http://www.ars.usda.gov/is/br/ccd/ccdprogressreport2010.pdf ''Colony Collapse DisorderProgress Report'', 06/2010]</ref>. En Europa e krogas ivez ar wenanerien da welet darvoudoù heñvel e penn-kentañ ar [[bloavezhioù 2000]]. A-drugarez d'ar programm EPILOBEE 2012-2014<ref>{{en}} [http://ec.europa.eu/food/animals/live_animals/bees/study_on_mortality/index_en.htm ''Study on honey bee colony mortality '']</ref> savet gant [[Unaniezh Europa]] ez eus bet dastumet roadennoù fetis : uheloc'h e seblant bezañ ar c'holloù e broioù norzh ar c'hevandir. Setu un nebeud sifroù evit ar goañv 2012-[[2013]]<ref>https://web.archive.org/web/20150419182825/http://www.notre-planete.info/actualites/4019-mortalite-abeilles-Europe</ref> : * [[Belgia]] : -33,6% * [[Breizh-Veur]] : -28,8% * [[Sveden]] : -28,7% * [[Estonia]] : -23,4% * [[Finland]] : -23,3 * [[Danmark]] : -20,2% * [[Portugal]] : -14,8% * [[Frañs]] : -14,1% * [[Alamagn]] : -13,6% * [[Gres]] : -6,6% * [[Italia]] : -5,3% Hervez ar studiadennoù<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20150107022339/http://www.mon-abeille.com/syndrome_d_effondrement_des_colonies_d_abeilles.php ''Syndrome d'effondrement des colonies d'abeilles'']</ref>, meur a elfenn a c'hell displegañ an azoniad-se. Daoust dezho bezañ anezho abaoe pell evit lod, e c'hellfe o meskaj bezañ degaset an S.D.K.G. En o zouez [[viruz]]où, c'hwibez evel ''Varroa destructor'', preizherien evel ''Vespa velutina nigrithorax'' hag al louzeier implijet gant lod labourerien-douar en o farkeier : louzeier-amprevaned, louzeier-foue, louzeier-c'hwibez, diastuzerioù neonikotinoidoù enno hag all. E [[2019]] ne zigresk ket an niver a wenan a vez prederiet gant gwenanerien, kreskiñ a ra zoken petra bennak ma varv lod ruskennadoù en un doare naturel. Ar pezh a zo chalus eo niver ar gwenan gouez hag an holl bollenered all. Nebeutoc'h-nebeutañ a annezioù ha danvezioù zo evito. Meur a wech ez eus bet distrujet girzhier, gwez, drez ha bleuñv gouez evit sevel parkeier brasoc'h, evel er [[Beauce]]. An diouer a lec'hioù gouez zo fall-tre evit ar gwenan. An diastuzerioù zo un dra fall evit an holl amprevaned, kerkoulz ha darn eus an arvedidi. En ur wenaneg e varv war-dro 20% eus ar gwenan bep bloaz : 12% abalamour d'an arvevidi anvet ''Varroa destructor'' hag 8% gant ar gozhni hag abegoù all evel ar pennmarc'hed, an diastuzerioù, hag all. An diastuzerioù n'int ket ar poent pouezusañ e marv ar gwenan, met ur poent e-touez kalz poentoù all. Mar steuz an holl wenan kuit, moarvat e steuzio an holl bollened ivez en abeg m'emañ ar gwenan gwarezet gant ar wenanerien. Mar steuz an holl bollenered kuit ne chomo nemet an avel evit pollenañ, ar pezh a lonk kalz amzer. Kemmesket e vo ar spesadoù, ar [[Kerez|c'herez]] da skouer : mard eus kemmesk er spesadoù kerez ne vint mui mat da zebriñ. Heñvel eo evit an holl frouezh, al legumaj hag all. Ar frouezh a servij da ouennañ ar plant, ha mard eus kemmesk ne c'hallint mui gouennañ en un daore mat. Mar kendalc'h an traoù evel-se, an holl blantennoù bleuniek a vo steuziet kuit. An holl loened na c'hallint ket azasaat a vo aet diwar wel. ==E Breizh== E 2010 e oa e [[Breizh]] 2&nbsp;093 gwenaner ha 48&nbsp;630 ruskennad. Ur geidenn a 16,4 kg mel a veze tennet eus pep ruskennad bep bloaz (keidenn evit [[Rannvro Breizh]] hepken).<!--<ref>{{fr}} [http://www.lafranceagricole.fr/Download/var/gfa/storage/fichiers-pdf/Audit_de_la_fililiere_apicole_2012.pdf</ref>. -- Liamm torr 25/05/2019--> En [[Eusa|Enez-Eusa]] eo diazezet Kevredigezh gwenan du Breizh<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20150408014025/http://www.abeillenoireouessant.fr/ ''Association Conservatoire de l'Abeille Noire Bretonne'']</ref>. Deuet eo an enez da vezañ al lec'h nemetañ hep ''Varroa destructor'' en Europa. Eno ne vez ket implijet louzeier kimiek kennebeut. Produet e vez taolioù-gwenan ha mammoù yac'h a vez gwerzhet er bed a-bezh goude. <!-- ; 130 ruskenn zo war an enezenn<ref>http://www.abeillenoireouessant.fr/index.php/salarie-de-l-association</ref>. -- Liamm torr 25/05/2019--> == Krennlavarioù == *''Bloavezh [[c'hwil]]ed, bloavezh [[ed]]. Bloavezh gwenan ne vez ket.'' *''Bag hep stur ha koloenn hep rouanez n'eont ket da bell.'' *''Petra 'lavar ar gwenan ? Evit dastum, kemer poan.'' == Levrlennadur== * ''Ar gwenan'', [[Corinne ar Mero]], [[TES]], 2005 * ''Desevel gwenan e Breizh'', Janig Bayon, Mouladurioù Hor Yezh, 1992 * ''Ar gwenan "loened an aotrou Doue"'', Janig Bayon, Hor Yezh niv. 180, 1989 * ''[https://web.archive.org/web/20220314015714/http://grandterrier.net/wiki/images/e/e5/GwenanHenry.pdf Ar gwenan]'', Jean-Louis Henry, Moullerez de-dan ar bobl, 1906 == Gwelout ivez == {{Commons|Category:Apoidea}}{{Wikeriadur|gwenan}} * [[Gwenaner]] * [[Gwenanerezh]] * [[Mel]] * [[Ruskenn]] ==Liammoù diavaez== *{{fr}} [https://web.archive.org/web/20140329042921/http://www.abeilles-et-fourmis.com/ Musée de l'Abeille Vivante et Cité des Fourmis] er [[Ar Faoued (Mor-Bihan)|Faoued]] *{{fr}} [https://web.archive.org/web/20190525204359/http://breizhabeille.fr/abeillenoire.html ''Breizh Abeille''] *{{fr}} [https://france3-regions.francetvinfo.fr/bretagne/ille-et-vilaine/rennes/fleaux-abeilles-au-coeur-du-congres-apiculteurs-rennes-1368295.html ''Les fléaux des abeilles, au cœur du congrès des apiculteurs à Rennes'' - 18/11/17] *{{fr}} [https://www.youtube.com/watch?v=4KcOyydR91A ''Atersadenn Gwenael Delamarche, gwenaner'' - 18/11/17] *{{fr}} [https://actu.fr/bretagne/guegon_56070/guegon-ruchers-delamarche-gwenael-fait-une-piqure-rappel_13429625.html ''Guégon – Ruchers Delamarche, Gwenaël fait une piqûre de rappel'' - 20/11/17] *{{fr}} [https://web.archive.org/web/20210302132724/http://avosruches.com/index.php/2017/11/20/les-abeilles-victimes-de-la-secheresse-au-portugal/ ''À vos ruches'' - 20/11/17] ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} [[Rummad:Himenoptered]] bk60xxnp0668jaulif6jlzlv0btz0t8 Pontarfynach 0 85295 2189716 1667509 2026-05-02T12:30:00Z Richard Nevell 35545 The bridges Ceredigion.png 2189716 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:The bridges Ceredigion.png|150px|thumb|An tri font, e Pontarfynach]] '''Pontarfynach''' (''Devil's Bridge'' e [[saozneg]]) zo ur gêr vihan hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Ceredigion]], e kornôg [[Kembre]], savet war lez ar stêr [[Mynach]], nepell diouzh he c'hember gant ar stêr [[Rheidol]]. Menec'h abati [[Ystrad Fflur]] a savas ar pont kentañ er [[Krennamzer|Grennamzer]]. Daou bont all a voe savet war-c'horre, ken ez eus tri font bremañ. Pontarfynach eo dibenn al linennig [[hent-houarn]] a zeu eus Aberystwyth, e traoñienn ar stêr [[Rheidol]]. {{Kêrioù Ceredigion}} [[Rummad:Kêriadennoù Ceredigion]] [[Rummad:Kumuniezhoù Ceredigion]] nyorb7lw4va1y96wozvch0gcbm7cej7 Rabat 0 90416 2189738 2188815 2026-05-02T22:30:01Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''Rabat_montage.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Polarlys evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Rabat montage.jpg|]] 2189738 wikitext text/x-wiki {{Commonscat}} '''Rabat''' ([[arabeg]] : الرباط, ''al-Rabāṭ'' ; [[yezhoù berberek|tamazight]] : ⵕⴲⴰⵟ, ''ar-Rabāṭ'', ''ar-Ribāṭ'', ''Rbat'') eo [[kêr-benn]] [[Maroko]] ha seizhvet brasañ kêr ar vro<ref name="CP">{{en}} {{de}} [https://www.citypopulation.de/en/morocco/cities/ ''City population'']</ref>. Emañ war aod ar [[Meurvor Atlantel]], e gwalarn ar vro. E niveradeg ar bloaz [[2024]] e voe kontet 515 619 a dud o chom enni<ref name="CP" />. Ar ger ''rabat'' en [[arabeg]] a dalv kement ha "kêr vogeriet". Kêr-benn [[Rabat-Salé-Zem-Za]] eo, unan eus ar c'hwezek [[rannvroioù Maroko|rannvro eus ar vro]]. == Savadurioù == * Kasbah an Udayas * Bez Mohammed V * Palez roueel * Parlamant * Tour Hasa. == Tud == * [[Mohammed VI Maroko]] * [[Maxim Levy]] (1950-2002), [[politiker]] * [[Alain Badiou]] (ganet e 1937), [[Prederouriezh|prederour]] ha politiker == Gevelliñ == * [[Tunis]], [[Tunizia]]. == Notennoù ha dave== {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Maroko]] [[Rummad:Kêrioù-penn Afrika]] 2rmgou85fuz5nry2aq532r5czf24g9q Kabilia 0 100480 2189737 2189553 2026-05-02T21:54:11Z Naslechat 75695 2189737 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Kabylie.svg|thumb|300px|dehou|Lec'hiadur Kabilia.]] [[Restr:Flag of the Republic of Kabylia.svg|thumb|Banniel Kabil.]] [[Restr:Berber flag.svg|thumb|Banniel ar re [[Amazigh]].]] Lec'hiet eo '''Kabilia''' (''Tamurt n Iqbayliyen'' pe ''Tamurt n Izwawen'' e [[kabileg]], ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵉⵇⴱⴰⵢⵍⵉⵢⴻⵏ e [[Skritur berberek|tifinagh]]) e biz [[Aljeria]] en [[Afrika an Norzh]], war vord ar [[Mor Kreizdouarel]]. E reter [[Aljer]] emañ. Ul lec'h meneziek-tre eo. ==Poblañs== Eus ar ger [[arabeg|arabek]] <big>'''القبائل'''</big> ''al-quabila'', "meuriad" e teufe anv ar vro.<br /> 6 490 776 a dud a vev en holl e Kabilia (2011).<br /> 10 000 km² eo gorread Kabilia E 1871 e oa bet un emsavadeg gant ar Gabiled a-enep ar [[Bro-C'hall|C'hallaoued]] ha neuze e oa bet rannet Kabilia e div lodenn gant ar C'hallaoued : norzh Kabilia a veze anvet ganto ''Kabilia Veur'', ha su Kabilia, ''Kabilia Vihan''. Ur bern Kabiled a vev en diavaez eus Kabilia, peurliesañ en Europa, hag alies e Bro-C'hall. ==Traoù all da c'houzout== E Kabilia e vez komzet kabileg pe [[tamazigteg|tamazight]] (hag a zo berbereg), arabeg Aljeria ha galleg. [[Bejaia]], [[Tizi Ouzou]], [[Bouira]], [[Bourmedes]] [[Setif|f]] eo ar c'hêrioù pennañ. ''A nerrez wala a neknu'' eo ger-stur Kabilia, hag a dalvez kement ha « Kentoc'h terriñ eget plegañ ». (Hini Breizh : Kentoc'h mervel eget bezañ saotret). E-pad [[brezel Aljeria]] ([[1954]]-[[1962]]) e oa bet Kabilia e-kreiz an afer abalamour d'ar struj hag a c'holo anezhi. Tu a oa da soudarded an [[FLN]] (''Font de Libération National'') da guzhat diouzh o enebourien. ===Kabilia Veur=== Norzh Kabilia a vez graet ''Kabilia Veur'', lec'hiet e norzh Aljeria ; eus kêr ''Thenia'' betek ''Tigzirt'' en em astenn, en norzh d'ar stêr ''Soumam'' a echu er mor Kreizdouarel, e-kichen porzh Beija (orin ar ger gallek ''bougie'', "goulaouenn-goar"). [[Tizi Ouzou]] eo kêr-benn Kabilia Veur.<br /> 5 084 374 a dud a zo o vevañ e Kabilia Veur ha 135 088 e Tizi Ouzou. Ar menez brasañ eo menez Lalla-Khadidja, a zo 2308 m e uhelder. Kabilia Veur zo un dachenn hag a oa anvet ''Tamawya taqbaylit'' "Kevredad Kabilia" gwezhall gant ar Gabiled kozh. Kabileg a vez komzet eno, ur rannyezh eus ar ''berbereg'' pe ''tamazight''. Rannet eo Kabilia Veur ha Kabilia Vihan gant menezioù an Djurdjura, e traoñienn ar Soumam Diforc'het e vez Kabilia Veur diouzh Kabilia Vihan gant he menezioù uhel en em astenn, eus an Norzh betek ar Su, eus ar mor Kreizdouarel betek menezioù an Djurdjura. Tri menez pouezus a zo e Kabilia Veur : *Er biz, betek ar mor, emañ menez Tamgout, 1278 m uhelder dezhañ. *Er Su, emañ menezioù an Atlas (2308 m uhelder). *Etre an daou emañ menez Agawa, 800 m uhelder dezhañ. War ar menez-se emañ Tizi Ouzou. ===Kabilia Vihan=== Kêr vrasañ Kabilia Vihan eo Bejaia, a zo lesanvet ''Bgayet n Lejdud'' ("Bejaia ar re gozh").<br /> 1 406 402 a dud a vev e Kabilia Vihan ha 177 988 a vev e Bejaia. Kabileg a vez komzet eno, en un doare un tamm disheñvel diouzh yezh Kabilia Veur. ''Tamurt wadda'' a reer e kabileg eus Kabilia Vihan, a pezh a dalvez kement ha "Bro ar Su", peogwir emañ e Su traoñienn ar stêr Soumam. Menez Eponim ao ar menez uhelañ eno, 2004 m uhelder dezhañ.<br /> Brasoc'h eget Kabilia Veur eo Kabilia Vihan. <!-- DIECHU ? ==Gweledvaoù== Gweledeva Bejaïa. Tu a zo da welet war ar Estreget ar mor hag a vez gwelet e skeudenn-se ar mor hag a zo tro-dro da Gabilia Kabilia evel gweledva met, ar menezioù a vez gwelet kalz. --> ==Liammoù diavaez== {{Commons|Category:Kabylie}} * ''[https://kabyles.net/ Kabyles.net]'' e galleg, kabileg (''tamazight''), alamaneg, saozneg pe spagnoleg. [[Rummad:Kabilia]] ewpot5xltkrz8qhrttanjlxv6qkbgki Pont an Diaoul 0 128201 2189715 2172596 2026-05-02T12:29:47Z Richard Nevell 35545 /* Skeudennoù */ The bridges Ceredigion.png 2189715 wikitext text/x-wiki [[Restr:Andermatt-Teufelsbruecke.jpg|thumb|''[[Teufelsbrücke (Suis)]]'' war hent ar [[Col du Saint-Gothard|Saint-Gothard]], e [[Suis]]]] [[Restr:Pont du Diable, clé de voute - img 42870.jpg|thumb|upright|Kizelladur war ar ''Pont du Diable'' dreist an [[Doubs (stêr)|Doubs]]]] '''Pont an Diaoul''' zo anv meur a bont, e meur a vro, hag a vije bet savet gant an [[diaoul]] hervez ar mojennoù, pe gant e skoazell, pe en desped dezhañ. En [[Europa]] eo e kaver ar pontoù-se, alies e vezont [[krennamzer]]el ha bolzek. E rumm 1191 renkadur [[Aarne-Thompson]] eo lakaet ar mojennoù gouestlet da bontoù an diaoul.{{Daveoù a vank}} ==Roll== ==={{Aljeria}}=== * ''Pont du diable'', [[Konstantin (Aljeria)]], unan eus c'hwec'h pont Konstantin. ==={{Alamagn}}=== [[Restr:Regensburg_-_Steinerne_Bruecke_ohne_Dom.jpg|thumb|Pont Regensburg]] [[Restr:Teufelsbruecke_Potsdam_2009.jpg|thumb|''Teufelsbrücke'' Potsdam]] * ''[[Teufelsbrück]]'', anv ur c'harter e [[Hamburg]] diwar ur pont kozh distrujet * Pont [[Regensburg]], eus an {{XIIvet kantved}} * An ''Teufelsbrücke'' dreist ar Verbindungskanal e [[Manheim]] * An ''Teufelsgrabenbrücke'' e [[Potsdam]] ==={{Aostria}}=== * [[Teufelsbrücke (Tuxerbach)]] ==={{Belgia}}=== [[Restr:Le Pont du Diable (Chaudfontaine).jpg|thumb|upright 0.9|''Pont du Diable'' Chaudfontaine]] [[Restr:Le pont du Diable du Parc de Woluwe.jpg|thumb|upright 0.9|''Pont du Diable'' Parc de Woluwe]] * ''Le pont du diable, [[Chaudfontaine]]'' * ''Le pont du diable, [[Parc de Woluwe]]''. ==={{Breizh}}=== ** [[Pont an Diaoul (Lokunole)|Pont an Diaoul]], [[Lokunole]] ** [[Pont an Diaoul (Lanniliz)|Pont an Diaoul]] pe ''Pont Krac'h'', etre [[Lanniliz]] ha [[Plougerne]] war an [[Aber-Ac'h]] ==={{Bro-C'hall}}=== * [[Ariège (departamant)|Ariège]] : ''[[Pont du Diable (Ariège)|Pont du Diable]]'', [[Montoulieu (Ariège)|Montoulieu]] * [[Ardèche (departamant)|Ardèche]] : ''[[Pont du Diable (Thueyts)|Pont du Diable]]'', [[Thueyts]] * [[Aude (departamant)|Aude]] : ''[[Pont du Diable (Alet-les-Bains)|Pont du Diable]]'', [[Alet-les-Bains]] * [[Charente-Maritime]] : ''[[Pont du Diable (Charente-Maritime)|Pont du Diable]]'', [[Saint-Palais-sur-Mer]] * [[Creuse (departamant)|Creuse]] : ''[[Pont du Diable (Anzême)|Pont du Diable]]'' [[Anzême]] ; unan arall zo e [[Crozant]] * [[Doubs (departamant)|Doubs]] : ''[[Pont du Diable (Doubs)|Pont du Diable]]'', etre [[Crouzet-Migette]] ha [[Sainte-Anne (Doubs)|Sainte-Anne]] * [[Haute-Garonne]] : ''[[Pont du Diable (Haute-Garonne)|Pont du Diable]]'', [[Saint-Christaud (Haute-Garonne)|Saint-Christaud]] [[Restr:Pont-del-Diable-1.jpg|thumb|upright 0.9|''Lo Pont del Diable'' e Saint-Jean-de-Fos]] * [[Hérault (departamant)|Hérault]] : ''[[Pont du Diable (Olargues)|Pont du Diable]]'', [[Olargues]] ; ''[[Pont du Diable (Saint-Jean-de-Fos)|Pont du Diable]]'' etre [[Aniane]] ha [[Saint-Jean-de-Fos]] ; ''[[Pont du Diable (Villemagne-l'Argentière)|Pont du Diable]]'', [[Villemagne-l'Argentière]] * [[Isère (departamant)|Isère]] : ''[[Pont du Diable (La Chapelle-du-Bard)|Pont du Diable]]'', [[La Chapelle-du-Bard]] * [[Haute-Loire]] : ''[[Pont du Diable (Chalencon)|Pont du Diable]]'', [[Saint-André-de-Chalencon]] * [[Loire (departamant)|Loire]] : ''Ponts du Diable'' e [[Saint-Marcellin-en-Forez]], e ([[Pouilly-sous-Charlieu]]) hag en ([[Ouches]]) * [[Lot (departamant)|Lot]] : ''[[Pont Valentré]]'', [[Cahors]] * [[Manche]] : ''[[Pont du Diable (Manche)|Pont du Diable]]'' etre [[Romagny (Manche)|Romagny]] ha [[Le Neufbourg]] nepell diouzh [[Mortain]] * [[Hautes-Pyrénées]] : ''[[Pont du Diable (Montgaillard)|Pont du Diable]]'', [[Montgaillard (Hautes-Pyrénées)|Montgaillard]] * [[Puy-de-Dôme]] : ''[[Pont du Diable (Olliergues)|Pont du Diable]]'' etre [[Olliergues]] ha [[Tours-sur-Meymont]] * [[Haute-Saône]] : ''Pont du Diable''' [[Échenoz-la-Méline]] * [[Saône-et-Loire]] : ''[[Pont du Diable (Toulon-sur-Arroux)|Pont du Diable]]'' [[Toulon-sur-Arroux]] * [[Savoie]] : ''[[Pont du Diable (Aussois)|Pont du Diable]]'' [[Aussois]]''<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20110404195529/http://www.aussois.com/liste.php?id=117 Aussois]</ref> ; ''[[Pont du Diable (Bellecombe-en-Bauges)|Pont du Diable]]'' [[Bellecombe-en-Bauges]] ; ''[[Pont du Diable (Valloire)|Pont du Diable]]'' [[Valloire]] [[Restr:M%C3%A9nerval_-_Saumont-la-Poterie_-_Le_Pont_de_Coq.JPG|thumb|''[[Pont de Coq]]'', e [[Normandi]]]] * [[Seine-Maritime]] : ''[[Pont de Coq]]'', etre [[Ménerval]] ha [[Saumont-la-Poterie]] * [[Haute-Savoie]] : ''[[Gorges du Pont-du-Diable]]'', ode strizh gant ur pont naturel * [[Var (departamant)|Var]] : ''[[Pont du Diable (Signes)|Pont du Diable]]'' [[Signes (Var)|Signes]] ==={{Bro-Saoz}}=== * ''Devil's Bridge'', [[Kirkby Lonsdale]], [[Cumbria]] * ''Devil's Bridge'', Horace Farm, Pennington Parish, Cumbria ==={{Bulgaria}}=== * ''[[Dyavolski most]]'' (Дяволски мост), e-kichen [[Ardino]] ==={{Costa Rica}}=== * ''Puente de Piedra'', [[San Ramón (Costa Rica)|San Ramón]] ==={{Euskal Herria}}=== * ''[[Deabruaren zubia]]'', pe [[Kastrexana]], etre [[Barakaldo]] ha [[Bilbo]] * [[Pont du Diable (Biarritz)|Pont du Diable]], e [[Biarritz]] ==={{Estonia}}=== * ''Kuradisild'', [[Tartu]] ==={{Izelvroioù}}=== * ''Duivelsbrug'', Breda ==={{Italia}}=== *''Gwelout [[Ponte del Diavolo]].'' ==={{Katalonia}}=== [[Restr:Puente_del_Diablo,_Martorell,_Catalonia,_Spain._Pic_05.jpg|thumb|''Pont del Diable'' Martorell]] *''Gwelout [[Pont del Diable]].'' ==={{Kembre}}=== [[Restr:Devils-bridge-pano.JPG|thumb|Tri ''Devil's Bridges'' Ceredigion]] * ''Devil's Bridge'' pe [[Pontarfynach]], [[Ceredigion]] ==={{Kolombia}}=== * ''Puente del Común'', Bogotá-Chia ==={{Pologn}}=== [[file:Vogel_Zygmunt,_Diabelski_Most,_1787.jpg |thumb| An ''Diabelski Most'', e 1787.]] *[[:pl:Diabelski Most w Czernej]], bet distrujet. ==={{Portugal}}=== * ''Ponte do Diabo'', Misarela * ''Ponte do Diabo'', Vila Nova ==={{Roumania}}=== * ''Moara Dracului'', [[Câmpulung Moldovenesc]] ==={{Slovenia}}=== * ''Hudičev most'' [[Bohinj]], [[Slovénie]] * ''Hudičev most'', [[Tolmin]], Slovénie ==={{Spagn}}=== * ''[[Puente del Diablo (San Miguel de Pedroso)|Puente del Diablo]], e [[San Miguel de Pedroso]] ==={{Suis}}=== * ''[[Teufelsbrücke]]'', [[ode Saint-Gothard]] * ''[[Tüfelsbrugg]]'' - [[Egg (Suis)|Egg]] == Skeudennoù == <gallery> Kolonne von Saumtieren - Teufelsbrücke (Schöllenen).jpg|Schöllenen, [[Aostria]] Devils_bridge_KL.JPG|''Devil's Bridge'', [[Kirkby Lonsdale]], Bro-Saoz Devils-bridge-Ardino1.jpg|''[[Dyavolski most]]'', [[Bulgaria]]. The bridges Ceredigion.png|[[Devil's Bridge]], [[Ceredigion]], [[Kembre]]. Bobbio bridge.jpg|''Ponte del Diavolo'', [[Bobbio]], [[Italia]]. Ponte_della_Maddalena.jpg|''Ponte della Maddalena'', [[Borgo a Mozzano]], Italia. Lanzo-ponte del diavolo.jpg|''Ponte del Diavolo'', [[Lanzo Torinese]], Italia. Dronero_2.JPG|''Ponte del Diavolo'', [[Dronero]], Italia. Pont du Diable - Céret.JPG|[[Pont du Diable (Céret)|Pont del Diable]], [[Ceret]], [[Katalonia]]. Puente_del_Diablo,_Martorell,_Catalonia,_Spain._Pic_01.jpg| [[Pont del Diable]], [[Martorell]], [[Katalonia]]. Cahors pont Valentre vgen.jpg|[[Pont Valentré]], [[Cahors]], [[Okitania]]. Ponte_da_Mizarela1.jpg|Ponte da Mizarela, e [[Portugal]] Joseph Mallord William Turner 028.jpg|''[[Pont du Diable (Suis)]]'' ar Saint-Gothard, livet gant [[Joseph Mallord William Turner|Turner]]. Porter suvorov.jpg|''[[Alexandre Souvorov|Souvorov]] o treuziñ Pont an Diaoul'', gant [[Robert Ker Porter|Porter]]. </gallery> ==Pennadoù kar== *[[Pont del Diable]] *[[Ponte del Diavolo]] ==Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Pontoù]] [[Rummad:Diaoul]] qu5zcqddvksx7c24jchfr6fo8aefqxf Eminem 0 129213 2189773 2116288 2026-05-03T09:48:42Z Kestenn 14086 2189773 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Eminem live at D.C. 2014.jpg|thumb|'''Eminem''' e [[2014]]]] '''Marshall Bruce Mathers III''', anavezet evel '''Eminem''' (skrivet '''EMINƎM''' alies), ganet e [[St. Joseph (Missouri)|St. Joseph]] ([[Missouri (stad)|Missouri]]) d'ar [[17 a viz Here]] [[1972]], zo ur [[Rap|raper]], produour, sonaozour hag aktour [[stadunanat]]. Gwerzhet en deus ouzhpenn 220 milion a albom er bed. === Albomoù studio === * 1996 : ''[[Infinite]]'' * 1999 : ''[[The Slim Shady LP]]'' * 2000 : ''[[The Marshall Mathers LP]]'' * 2002 : ''[[The Eminem Show]]'' * 2004 : ''[[Encore (Albom Eminem)|Encore]]'' * 2009 : ''[[Relapse (Albom Eminem)|Relapse]]'' * 2010 : ''[[Recovery]]'' * 2013 : ''[[The Marshall Mathers LP 2]]'' * 2017 : ''[[Revival (Albom Eminem)|Revival]]'' * 2018 : ''[[Kamikaze (Albom Eminem)|Kamikaze]]'' * 2020 : ''[[Music to Be Murdered By]]'' * 2024 : ''The Death of Slim Shady (Coup de Grâce)'' {{Commons|Category:Eminem}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1972]] [[Rummad:Aktourien SUA]] [[Rummad:Kanerien SUA]] [[Rummad:Raperien SUA]] e937uvv3e34o7eweosu43z5ezr026qc Dolores O'Riordan 0 135584 2189740 2026287 2026-05-03T00:05:09Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''The_Cranberries_at_Roxy_Bar_1995.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Josve05a evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:The Cranberries at Roxy Bar 1995.jpg|]] 2189740 wikitext text/x-wiki [[Restr:Dolores O'Riordan.jpg|thumb|upright=1.4|Dolores O'Riordan e 2007.]] [[Restr:The Cranberries en Barcelona 8.jpg|thumb|The Cranberries e [[Barcelona]] e 2010]] '''Dolores Mary Eileen O'Riordan''', ganet d'ar [[6 a viz Gwengolo]] [[1971]] e [[Baile Bricin|Ballybricken]] hag aet d'an Anaon d'ar [[15 a viz Genver]] [[2018]] e [[Londrez]] d'an oad a 46 vloaz, a oa ur ganerez hag ur saverez tonioù [[Iwerzhon|iwerzhonat]]. E penn ar strollad [[The Cranberries]] e voe e-pad 13 vloaz betek ma voe ehanet ganto e [[2003]]. Adlañset e oa bet ar strollad ''celtic rock'' e [[2009]]. == Buhez == Dolores Mary Eileen O'Riordan a oa bet ganet e [[Baile Bricin|Ballybricken]], ur gêriadenn eus [[Kontelezh Luimneach]], Iwerzhon. Merc'h Terence hag Eileen O'Riordan e oa, hag ar bugel yaouankañ diwar seizh. Skoliataet e oa bet e skolaj seurezed ''Laurel Hill'', e [[Luimneach]]. == The Cranberries == E [[1990]] ez eas Dolores O'Riordan war ar renk, ha kemeret e voe, evit bezañ kanerez ar strollad ''The Cranberry Saw Us'' (kemmet e ''The Cranberries'' diwezhatoc'h). Pemp pladenn zo bet embannet gant ar strollad : ''[[Everybody Else Is Doing It, So Why Can't We?]]'' ([[1993]]), ''[[No Need to Argue]]'' ([[1994]]), ''[[To the Faithful Departed]]'' ([[1996]]), ''[[Bury the Hatchet]]'' ([[1999]]) ha ''[[Wake Up and Smell the Coffee]]'' ([[2001]]) ; bez' ez eus bet ivez un dastumadeg kanaouennoù anvet ''[[The Best of 1992–2002]]'' ([[2002]]), a-raok ma vefe paouezet ganto e 2003. == Mennozhioù == Deskadur Dolores O'Riordan a oa bet unan [[katolik]] hengounel. Mamm O'Riordan a zo kredourez don, an anv Dolores a zo deuet adal ar [[Mater Dolorosa]]. Sot e oa Dolores gant ar Pab [[Yann-Baol II]]. Goude bezañ bet kejet outañ er [[Vatikan]], O'Riordan a embannas : ''"[He] was lovely, very saintly. I was mad about him. I thought he really cared for the poor and he loved to meet the people. I saw him when he came to Limerick, when I was a kid. So it was pretty mindblowing to take my mum out to meet him."'' Kejet he devoa div wech ouzh [[Yann-Baol II]], e 2001 ha 2002. E 2013 he devoa dalc'het ur sonadenn evit sonadeg Nedeleg ar Vatikan goude ur bedadenn gant ar Pab [[Frañsez (pab)|Frañsez]]. A-du e oa gant [[kastiz ar marv]], enebet e oa d'ar [[sioc'hanidigezh]]. Setu ar pezh a soñje diwar-benn ar [[Gwregelouriezh|wregelouriezh]] : ''"To me, this is just for girls who have been dumped 30 times in their lives and who decide that men are bastards."'' == Tabutoù == E 1993, e voe skrivet ar ganaouenn ''Zombie''. Un enoriñ da Jonathan Ball, 3 bloaz, ha Tim Parry, 12 vloaz, lazhet e-kerzh [[gwalldaolioù Warrington]] ([[Bro-Saoz]]) gant ar [[Provisional Irish Republican Army]]. Bez' ez eo ivez ur ganaouenn a-enep ar feulster e [[Norzhiwerzhon]]. Embannet e 1994, ar ganaouenn a erruas dres pa oa bet sinet un emglev a beoc'h gant an IRA, rebechet e oa bet neuze da O'Riordan klask plantañ reuz muioc'h c'hoazh. E miz Du 2014, O'Riordan a oa bet harzet ha rebechet dezhi da vezañ bet feuls a-enep bourzhidi ur c'harr-nij [[Aer Lingus]] e-kerzh un nij etre [[New York]] ha [[Shannon]]. E-pad an nij e oa bet dichek dre gomz betek feuls dre jestroù a-enep bourzhidi an embregerezh-nij. Ur wech pradet ar c'harr-nij e oa bet feuls gant an archerien, o lakaat war-raok e paee tailhoù ha neuze o goproù. Huchet he devoa warno ''"I'm the Queen of Limerick! I'm an icon!"'', o reiñ un taol-penn d'ur gward aerborzh ha tufañ war unan all. D'ar [[media]] he devoa embannet diwezatoc'h e oa bet enkrezet gant an nij hag an disparti diouzh he gwaz. Ar barner a oa bet sioul hag en devoa roet lamm d'an holl rebechoù lezennel a-enep ul lizher digarez d'an holl re bet taget ha dre baeañ un tailh-kastiz d'ar re baour a 6 000 €. == Marv == Diasur e chom betek-henn met hervez kazetennoù 'zo e vefe marvet Dolores O'Riordan dre ur regorfad [[Fentanyl]]. Adkavet e oa bet e korn gibellañ ar gambr lec'h ma oa o lojañ el leti [[London Hilton on Park Lane]]. 46 vloaz e oa hi. {{DEFAULTSORT:Oriordan, Dolores}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1971]] [[Rummad:Marvioù 2018]] [[Rummad:Kanerezed Iwerzhon]] [[Rummad:Kanerezed saoznek]] f0mytlofflbs6udp1dpxogyq0ors37m Zamdane 0 174013 2189771 2137958 2026-05-03T09:45:33Z Kestenn 14086 2189771 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Zamdane''', a zo '''Ayoub Zaidane''' e anv gwir, zo ur [[Rap|raper]] ha kaner genidik eus [[Maroko]]. Ganet eo d’ar 25 a viz Gwengolo 1997 e [[Marrakech]]. == Buhez == Ganet ha maget eo bet Zamdane e Marrakech, ha resisoc’h e karter Bab Doukkala, hag a vez meneget alies en e ganaouennoù. Komz a rae [[galleg]] gant e dad e-pad e yaouankiz, ha selaou a rae bamet [[Charles Aznavour]] pe c’hoazh [[Dalida]], hag a zo evitañ arzourien veur ar sonerezh gall. Ne oa nemet 17 vloaz pa erruas e [[Bro-C'hall]] e miz Gouere 2015 evit kenderc’hel gant e studioù ekonomiezh e-kichen [[Marselha|Marseille]]. A-drugarez d'e vignoned nevez e voe dizoloet ar sonerezh rap gantañ, ha buan en doe c’hoant d’en ober ivez : e miz Here 2015 e lakaas e anv evit kemer perzh e « open mics », e-lec’h e reas anaoudegezh gant kalz a dud pouezus e metoù ar rap. E 2017 e voe embannet un nebeud kanaouennoù gantañ, da c’houde e kemeras perzh en un nebeud freestyloù aozet gant mediaoù rap, evel ar « ''Règlement Freestyle'' » pe « ''Grünt'' ». Etre 2018 ha 2020 e voa embannet meur a raktres gantañ, dreist-holl ''Affamé – Saison 1'' e 2018''.'' E 2021 e voe embannet gant Zamdane ar peurrest eus ar raktres-se, ''Affamé – Saison 2.'' Gant ar raktres-mañ e voe ledanaet e selaouerien hag e vrud, dreist-holl a-drugarez d’ur feat gant [[Soso Maness]], ur raper eus Marseille, hag a bedas anezhañ en abadenn ''Planète Rap'' un nebeud mizioù goude. [[Restr:Zamdane.jpg|kleiz|thumb]] E 2022 e voe embannet gantañ e album kentañ, anvet ''Couleurs de ma peine.'' Ar featurings a zo war an album (gant Dinos, Soso Maness ha Jazzy Bazz) a sikouras anezhañ da vezañ anavezetoc'h-anavezetañ gant ar selaouerien, ha renket e voe ar bladenn e 5{{vet}} plas top album Bro-C’hall. Ur bloaz goude, e 2023 e voe embannet gant Zamdane ''Affamé – Saison 3.'' Met e album diwezhañ, Solsad, embannet e 2024, eo an hini a lakaas anezhañ da vezañ anavezet-tre, a-drugarez da galz a featurings, da skouer gant [[Toufik Bouhraoua|Tif]], Zaho, [[Pomme (kanerez)|Pomme]], Josman, So La Lune, Kekra, Niska ha Sofiane Pamart. Renket eo bet an album e 3{{-de}} plas an top album, ha mont a ra Zamdane d’ober un droiad vras eus ar festivalioù hag ar salioù sonadegoù. Ouzhpenn e entan evit ar sonerezh eo engouestlet Zamdane ivez er politikerezh : aozet en deus meur a sonadeg a garite anvet ''Zamdane & ses amis'' evit souten ar gevredigezh [[SOS Méditerranée]], en ur bediñ kalz a ganerien rap da gemer perzh. Kemeret en deus perzh ivez en ur sonadeg evit souten [[Palestina]] aozet gant [[Toufik Bouhraoua|Tif]], anvet ''Solidarité Palestine : it’s not about us.'' [[Rummad:Ganedigezhioù 1977]] [[Rummad:Kanerien Maroko]] [[Rummad:Raperien Maroko]] p1x27o46sxj7stjxkcu4fzzyir740z9 Clayton Kirkpatrick 0 175539 2189744 2149863 2026-05-03T05:42:59Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2189744 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Clayton Kirkpatrick''', ganet d'an [[8 a viz Genver]] [[1915]] hag aet da Anaon d'an [[19 a viz Even]] [[2004]] <ref>https://web.archive.org/web/20250619203419/https://findingaids.library.northwestern.edu/agents/people/4235</ref>, a oa ur [[kazetenner|c'hazetenner]] [[stadunanat]] ha rener skridaozañ ar gazetenn ''[[Chicago Tribune]]'' eus 1969 betek 1979. Dre e atiz e oa bet modernaet an ''Tribune'', troet eus ur gazetenn keleier war-zu ur gazetenn gant savboentoù tuet evel gant ar c'hentañ pajenn a oa bet o c'houlenn dilez ar [[prezidant Stadoù-Unanet Amerika|prezidant]] [[Richard Nixon]] e 1974. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Kirkpatrick, Clayton}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1915]] [[Rummad:Marvioù 2004]] [[Rummad:Kazetennerien SUA]] kcr4wsiq7d5zcu9hs5g456w586cpwq1 Drama (film ha skinwel) 0 176142 2189742 2189634 2026-05-03T03:36:57Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''Gone_With_The_Wind_1967_re-release.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Abzeronow evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Gone With The Wind 1967 re-release.jpg|]] 2189742 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ur [[film]] pe [[abadenn skinwel]], '''drama''' a zo ur rummad pe [[Doare film|doare]] da gontañ un istor gwir pe faltaziek (pe [[dielldrama|dammwir]]) gant palioù siriusoc'h evit n'eo ar re [[fent|fentus]] da skouer.<ref>{{cite web|publisher=[[Merriam-Webster]], Incorporated|title=Drama|year=2015|url=http://www.merriam-webster.com/dictionary/drama|quote=a play, movie, television show, that is about a serious subject and is not meant to make the audience laugh}}</ref> An drama diazez a c'hell bezañ spisaet e zoare en ur ouzhpennañ gerioù ouzhpenn evel [[soap opera]], [[ Argerzhadur polis|drama torfederezh polis]], [[drama politikel]], [[drama lezennel]], [[drama istorel]], [[drama familh]], drama krennard, ha [[drama fentus]]. Ar fed ouzhpennañ gerioù evel-se a servij da ziskouez an doare ma vo kontet an istor hag an aergelc'h diazez. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Filmoù drama]] [[Rummad:Stiradoù skinwel drama]] [[Rummad:Filmoù hervez an doare]] i2ikcmnpb9075o5yardmtcck20rdm27 Plouz&Foen 0 176817 2189775 2162313 2026-05-03T09:50:33Z Kestenn 14086 2189775 wikitext text/x-wiki '''Plouz&Foen''' pe '''Plouz ha Foen''' zo ur strollad [[rap]] e [[brezhoneg]] <ref>https://www.letelegramme.fr/finistere/carhaix-29270/qui-sont-plouz-ha-foen-ces-rappeurs-bretons-qui-viennent-se-produire-a-poullaouen-6892933.php</ref>. == Istor == Graet o deus anaoudegezh Kadvael ha Gweltaz el lise. Kroget o deus da embann sonerezh e 2019<ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-thurien-29380/plouz-et-foen-le-duo-de-rap-breton-va-sortir-un-premier-album-e53ad6b4-45e5-11f0-b48f-4c34c3a06ef0</ref>. Bet int war al leurenn e meur a lec'h (festival ar Roue Arzhur<ref> https://www.festivalduroiarthur.fr/programmation/plouz-ar-foen/</ref>...), betek en estrenvro evel e festival Tafwyl, e [[Kerdiz]]. Trec'h int bet en taol-lañs e 2023<ref>https://gbb.bzh/fr/loreidi/plouz-foen-2/</ref>. E 2025 o devoa kemeret perzh en abadenn [[Breizh a live]] e Karaez. == Izili == * Kadvael Jolivet, lesanvet Kavalou: kan<ref>https://www.leszefetmer.bzh/plouzhafoen</ref> * Gweltaz Foulon, lesanvet Toutz : kan * Théophile Rousic-Plantec : teknisian == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Strolladoù rap]] [[Rummad:Sonerezh Breizh]] [[Rummad:Raperien Breizh]] 7nnfato1ccf5ihy3l7lgr1fe4e3rceh 2189776 2189775 2026-05-03T09:52:20Z Kestenn 14086 2189776 wikitext text/x-wiki '''Plouz&Foen''' pe '''Plouz ha Foen''' zo ur strollad [[rap]] e [[brezhoneg]] <ref>https://www.letelegramme.fr/finistere/carhaix-29270/qui-sont-plouz-ha-foen-ces-rappeurs-bretons-qui-viennent-se-produire-a-poullaouen-6892933.php</ref>. == Istor == Graet o deus anaoudegezh Kadvael ha Gweltaz el lise. Kroget o deus da embann sonerezh e 2019<ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-thurien-29380/plouz-et-foen-le-duo-de-rap-breton-va-sortir-un-premier-album-e53ad6b4-45e5-11f0-b48f-4c34c3a06ef0</ref>. Bet int war al leurenn e meur a lec'h (festival ar Roue Arzhur<ref> https://www.festivalduroiarthur.fr/programmation/plouz-ar-foen/</ref>...), betek en estrenvro evel e festival Tafwyl, e [[Kerdiz]]. Trec'h int bet en taol-lañs e 2023<ref>https://gbb.bzh/fr/loreidi/plouz-foen-2/</ref>. E 2025 o devoa kemeret perzh en abadenn [[Breizh a live]] e Karaez. == Izili == * Kadvael Jolivet, lesanvet Kavalou: kan<ref>https://www.leszefetmer.bzh/plouzhafoen</ref> * Gweltaz Foulon, lesanvet Toutz : kan * Théophile Rousic-Plantec : teknisian == Liamm diavaez == * {{Fr}} [https://www.pakerprod.bzh/artiste/plouzfoen/ Pajenn ar strollad] war lec'hienn [[Paker Prod]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Strolladoù rap]] [[Rummad:Sonerezh Breizh]] [[Rummad:Raperien Breizh]] bingvb4vqiti8igtqvntyqpt36p1ioa 2189777 2189776 2026-05-03T09:59:02Z Kestenn 14086 /* Izili */ 2189777 wikitext text/x-wiki '''Plouz&Foen''' pe '''Plouz ha Foen''' zo ur strollad [[rap]] e [[brezhoneg]] <ref>https://www.letelegramme.fr/finistere/carhaix-29270/qui-sont-plouz-ha-foen-ces-rappeurs-bretons-qui-viennent-se-produire-a-poullaouen-6892933.php</ref>. == Istor == Graet o deus anaoudegezh Kadvael ha Gweltaz el lise. Kroget o deus da embann sonerezh e 2019<ref>https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-thurien-29380/plouz-et-foen-le-duo-de-rap-breton-va-sortir-un-premier-album-e53ad6b4-45e5-11f0-b48f-4c34c3a06ef0</ref>. Bet int war al leurenn e meur a lec'h (festival ar Roue Arzhur<ref> https://www.festivalduroiarthur.fr/programmation/plouz-ar-foen/</ref>...), betek en estrenvro evel e festival Tafwyl, e [[Kerdiz]]. Trec'h int bet en taol-lañs e 2023<ref>https://gbb.bzh/fr/loreidi/plouz-foen-2/</ref>. E 2025 o devoa kemeret perzh en abadenn [[Breizh a live]] e Karaez. == Izili == * Kadvael Jolivet, lesanvet Kavalou: kan<ref>https://www.leszefetmer.bzh/plouzhafoen</ref> * Gweltaz Foulon, lesanvet Toutz : kan * Théophile Rousic-Plantec : teknisian == Liamm diavaez == * {{Fr}} [https://www.pakerprod.bzh/artiste/plouzfoen/ Pajenn ar strollad] war lec'hienn [[Paker Prod]] * [https://www.youtube.com/channel/UChJ26o-0Nwr6EViknh3MVRA Pajenn YouTube] ofisiel == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Strolladoù rap]] [[Rummad:Sonerezh Breizh]] [[Rummad:Raperien Breizh]] 4x5zf8cjf6r1dsz6l9hqhr2hq4t09of Porched:Gwenanerezh 0 176987 2189729 2189692 2026-05-02T20:07:54Z Kestenn 14086 2189729 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style="background-color:#dfaf2c;"> {| style="margin:auto;"> |- align="center" | [[Restr:European honey bee extracts nectar.jpg|frameless|left|199x199px]] | <span style="color: black; font-size:300%;">'''Porched ar gwenanerezh'''</span><br><br><span style=" font-size:150%;">'''Donemat e bed ar gwenan hag ar [[gwenanerezh]]'''</span> | [[Restr:Beekeeper with moveable comb hive.jpg|frameless|right|199x199px]] |} {| width="100%" style="border: 1px solid #cc9; background-color: #F1F1DE" |- valign="top" | width="33%" | <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Loened hag endro</div><hr> [[Skeudenn:Bee macrophotography.jpg|center|130px]] ; ==== Ar gwenan ==== [[Gwenan]] • ''[[Apis mellifera]]'' hag isspesadoù : ''[[Apis mellifera mellifera]] • [[Apis mellifera ligustica]] • [[Apis mellifera carnica]] • [[Apis mellifera capensis]] • [[Apis mellifera scutellata]] • [[Apis mellifera lamarckii]] •'' [[Gwenan Buckfast|Buckfast]] ==== Preizherien ha loened noazus d'ar gwenan ==== ''[[Acarapis woodi]]'' • [[C'hwiliorez aziat|C'hwiliorezed Azia]] • ''[[Galleria mellonella]]'' • [[Kazeg-koad|Kezeg-koad]] • [[Varroa destructor|''Varroa destructor'']] ==== Biologiezh ==== [[Feuriader helmoel]] • [[Steuziadur ar gwenan]] | width="33%" | <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Dafar ha produioù</div><hr> [[Skeudenn:Beekeerper inspecting a beehive (48414393937).jpg|center|130px]] ==== Dafar ==== [[Ruskenn]] • [[Mogeder]] • [[Eztenner mel|Eztenner]] ==== Produioù ar gwenan ==== [[Mel]] • [[Koar gwenan|Koar]] • [[Livrizhenn]] • [[Pollen]] • [[Propolis]] • [[Melad]] | width="33%" | <div style="text-align:center; font-family:Georgia; font-size:1.5em;">Tud ha kevredigezh</div><hr> [[Restr:Ljubljana BW 2014-10-09 11-22-39.jpg|center|frameless|254x254px]] ==== Tud ==== [[Janig Bayon]] • [[Charles Dadant]] • [[Karl von Frisch]] • [[François Hubert]] • [[Karl Kehrle]] • [[Lorenzo Langstroth]] • [[Jean-Baptiste Voirnot]] • [[Émile Warré]] ==== Kevredigezh ==== [[Apimondia]] • [[Union nationale de l'apiculture française|UNAF]] ==== Er sevenadur ==== [[Aristaios (doue)|Aristaios]] • ''[[Der Imker (film, 2013)|Der Imker]] • [[El Espíritu de la colmena (film, 1973)|El Espíritu de la colmena]] • [[Le meraviglie (film, 2014)|Le meraviglie]]'' |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Gwenanerezh]] [[Rummad:Porchedoù|Gwenanerezh]] t04ha7tl1360nwaqh24hra65hizlxo3 Gwenan Buckfast 0 177024 2189724 2165134 2026-05-02T19:56:59Z Kestenn 14086 Kestenn en deus kaset ar bajenn [[Buckfast]] da [[Gwenan Buckfast]] 2165134 wikitext text/x-wiki [[Restr:My own Buckfast breeder B02 from 2013. Photo taken 2015.jpg|thumb|Gwenan Buckfast.]] Ar '''Buckfast''' zo ur spesad [[gwenan]] savet gant ar Frer Adam ([[Karl Kehrle]]) en ur gemmeskañ skodoù gwenan ''[[Apis mellifera]]'' disheñvel, e deroù an XX{{Vet}} kantved<ref name=":0">'''{{Fr}}''' ''La bible de l'apiculteur'', Delachaux et Niestlé, 2013 (embannadur kentañ), ISBN 978-2-603-01893-4, p. 92</ref>. Frer Adam, ur manac'h beneadat anezhañ, a oa e karg eus ruskeg [[abxxxxxxxxxxxati Buckfast]], e [[Buckfastleigh]] ([[Devon]], [[Bro-Saoz]]). E deroù an XX{{Vet}} kantved e varvas kalz eus e wenan diwar kleñved Enez Wight, a oa degaset gant an arvevad ''[[Acaparis woodi]]''. Ne chome e 1916 er ruskeg nemet [[Apis mellifera ligustica|gwenan Italia]], ha gwenan du Bro-Saoz kemmesket gant reoù Italia. Ar Frer Adam a grogas neuze da labourat war gemmeskoù diwar an daou spesad, en ur dennañ splet diouzh distro traoñienn [[Dartmoor]]<ref>{{Fr}} FAUGÈRE Elsa, DUSSY Dorothée, ''[https://hal.inrae.fr/hal-04164794v1/document La création d’une abeille améliorée : la Buckfast]'', INRAE/CNRS (pellgarget d'an 12/10/2025)</ref>. Ar Buckfast kentañ a voe ganet e 1919, met gwellaet e voe ar spesad e-pad degadoù a vloavezhioù gant Karl Kehrle, ha gwenanerien all war e lerc'h goude a e varv e 1996. Ur spesad sioul, harzus ouzh ar yenijenn, ha ne daol ket kalz eo<ref name=":0" />. Priziet eo gant ar wenanerien e gwalarn Europa (Bro-C'hall, Breizh-Veur, Iwerzhon hag Alamagn). == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} [[Rummad:Gwenan]] 7y7z055rrq3s6b30azgaye0trnpbr36 2189726 2189724 2026-05-02T19:57:40Z Kestenn 14086 2189726 wikitext text/x-wiki [[Restr:My own Buckfast breeder B02 from 2013. Photo taken 2015.jpg|thumb|Gwenan Buckfast.]] Ar '''Buckfast''' zo ur spesad [[gwenan]] savet gant ar Frer Adam ([[Karl Kehrle]]) en ur gemmeskañ skodoù gwenan ''[[Apis mellifera]]'' disheñvel, e deroù an XX{{Vet}} kantved<ref name=":0">'''{{Fr}}''' ''La bible de l'apiculteur'', Delachaux et Niestlé, 2013 (embannadur kentañ), ISBN 978-2-603-01893-4, p. 92</ref>. Frer Adam, ur manac'h beneadat anezhañ, a oa e karg eus ruskeg [[abati Buckfast]], e [[Buckfastleigh]] ([[Devon]], [[Bro-Saoz]]). E deroù an XX{{Vet}} kantved e varvas kalz eus e wenan diwar kleñved Enez Wight, a oa degaset gant an arvevad ''[[Acaparis woodi]]''. Ne chome e 1916 er ruskeg nemet [[Apis mellifera ligustica|gwenan Italia]], ha gwenan du Bro-Saoz kemmesket gant reoù Italia. Ar Frer Adam a grogas neuze da labourat war gemmeskoù diwar an daou spesad, en ur dennañ splet diouzh distro traoñienn [[Dartmoor]]<ref>{{Fr}} FAUGÈRE Elsa, DUSSY Dorothée, ''[https://hal.inrae.fr/hal-04164794v1/document La création d’une abeille améliorée : la Buckfast]'', INRAE/CNRS (pellgarget d'an 12/10/2025)</ref>. Ar Buckfast kentañ a voe ganet e 1919, met gwellaet e voe ar spesad e-pad degadoù a vloavezhioù gant Karl Kehrle, ha gwenanerien all war e lerc'h goude a e varv e 1996. Ur spesad sioul, harzus ouzh ar yenijenn, ha ne daol ket kalz eo<ref name=":0" />. Priziet eo gant ar wenanerien e gwalarn Europa (Bro-C'hall, Breizh-Veur, Iwerzhon hag Alamagn). == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} [[Rummad:Gwenan]] 7vqnbwwt82f4c3hmv59ushes74qdow9 Apis mellifera ligustica 0 177031 2189732 2165141 2026-05-02T20:09:26Z Kestenn 14086 2189732 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Apis mellifera ligustica''}} {{Taxobox Loen |''Apis mellifera ligustica''<br>Gwenanenn Italia| Honeybee-27527-1.jpg}} {{Taxobox Phylum | Arthropoda}} {{Taxobox Classis | Insecta}} {{Taxobox Ordo | Hymenoptera}} {{Taxobox Familia | Apidae }} {{Taxobox Genus | Apis}} {{Taxobox Anv skiantel |Apis mellifera ligustica| [[Spinola]], [[1806]] }} {{Taxobox Echu}} '''''Apis mellifera ligustica''''', anvet '''gwenan Italia''' pe '''gwenan melen''' ivez, zo un isspesad [[gwenan]] a-orin eus [[Liguria]], e su [[Alpoù Italia]]. Rizennoù melen pe orañjez zo tro-dro d'o c'hof. == Perzhioù == Er [[gwenanerezh]] e vez implijet ''Apis mellifera ligustica'' abaoe kantvedoù en [[Italia]] hag e [[Sikilia]]. Degaset e oa bet betek [[Breizh-Veur]] e deroù an XX{{Vet}} kantved, goude e vije diskaret kalz koloniennoù [[Apis mellifera mellifera|gwenan du]] eno gant [[Acarapis woodi|kleñved Enez Wight]]. Un ispesad hag a brodu kalz mel eo. Sioul hag harzus ouzh ar c'hleñvedoù eo ivez, met poan he dez oc'h anduriñ temperadurioù izel ar goañvezhioù e norzh Europa<ref>'''{{Fr}}''' ''La bible de l'apiculteur'', Delachaux et Niestlé, 2013 (embannadur kentañ), ISBN 978-2-603-01893-4, p. 91</ref>. Kemmesket eo bet gant ar gwenan du en XX{{Vet}} kantved evit krouiñ ar [[gwenan Buckfast]]. ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} [[Rummad:Gwenan]] 5vditejwad25qp1l7lm563rploswpb7 Apis mellifera 0 177038 2189731 2165187 2026-05-02T20:08:55Z Kestenn 14086 /* Implij er gwenanerezh */ 2189731 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Apis mellifera''}} {{Taxobox Loen |''Apis mellifera''<br>Gwenanenn Europa| Honeybee-27527-1.jpg}} {{Taxobox Phylum | Arthropoda}} {{Taxobox Classis | Insecta}} {{Taxobox Ordo | Hymenoptera}} {{Taxobox Familia | Apidae }} {{Taxobox Genus | Apis}} {{Taxobox Anv skiantel |Apis mellifera| [[Linnaeus]], [[1758]] }} {{Taxobox Echu}} '''''Apis mellifera''''', anvet '''gwenan Europa''' ivez, zo ur spesad [[gwenan]] damzoñv desavet gant Mab-den evit o [[mel]] ha produioù all. Kavout anezho a c'haller war an holl gevandirioù hiziv an deiz, war-bouez en [[Antarktika]]. == Deskrivadur == == Isspesadoù == 28 isspesad zo d'ar spesad-mañ, ha gellet a reont holl en em speriañ etreze. Pemp strollad bras, pe lignez, a c'haller sevel evit renkañ anezho hervez o lec'h orin hag o emdroadur, a-drugarez da labourioù [[Friedrich Ruttner]] ha da zielfennadur o [[genom mitokondrial]]. Ouzhpenn ar genom e c'haller disheñvelaat an isspesadoù an eil diouzh egile a-drugarez d'un dielfennadur [[Biometriezh|biometrek]] eus liv ha blev o abdomen, hirder o zeod, pe d'o [[feuriader helmoel]] da skouer. Gant un dielfennadur [[Etologiezh|etologel]] e c'haller klask disheñvelaat anezhe ivez, en ur zerc'hel meur a elfenn e kont evel o speriusted, o harzusted ouzh ar c'hleñvedoù hag o emzalc'h. * Linez A (strollad afrikan) : ** ''[[Apis mellifera adansonii]]'' (Latreille) ** ''[[Apis mellifera capensis]]'' (Eschscholtz) ** ''[[Apis mellifera intermissa]]'' (Maa) ** ''[[Apis mellifera litorea]]'' (Smith) ** ''[[Apis mellifera monticola]]'' (Smith) ** ''[[Apis mellifera sahariensis]]'' (Baldensperger) ** ''[[Apis mellifera scutellata]]'' (Lepeletier) ** ''[[Apis mellifera sicula]]'' (Montagano) ** ''[[Apis mellifera unicolor]]'' (Latreille) * Linez C (strollad Karniola, Reter Europa ha su an Alpoù) : ** ''[[Apis mellifera carnica]]'' (Pollman) ** ''[[Apis mellifera cecropia]]'' (Kiesenwetter) ** ''[[Apis mellifera ligustica]]'' (Spinola) ** ''[[Apis mellifera macedonica]]'' (Ruttner) * Linez M (strollad ar Mor Kreizdouar, gwalarn ha norzh Europa) ** ''[[Apis mellifera iberica]]'' (Engel) ** ''[[Apis mellifera mellifera]]'' (Linnaeus) ** ''[[Apis mellifera siciliana]]'' (Grassi) * Linez O (strollad ar Reter-Kreiz ha kreiz Azia) ** ''[[Apis mellifera adami]]'' (Ruttner) ** ''[[Apis mellifera anatoliaca]]'' (Maa) ** ''[[Apis mellifera armeniaca]]'' ** ''[[Apis mellifera caucasia]]'' (Pollmann) ** ''[[Apis mellifera cypria]]'' (Pollman) ** ''[[Apis mellifera lamarckii]]'' (Cockerell) ** ''[[Apis mellifera meda]]'' (Skorikov) ** ''[[Apis mellifera syriaca]]'' (Skorikov) ** ''[[Apis mellifera taurica]]'' (Alpatov) * Linez Y (strollad biz Europa, [[Etiopia]] ha [[Yemen]]) ** ''[[Apis mellifera jemenitica]]'' (Ruttner) * Isspesadoù ha n'int ket renket e linez ebet c'hoazh : ** ''[[Apis mellifera artemisia]]'' (Engel) ** ''[[Apis mellifera remipes]]'' (Gerstaecker) ** ''[[Apis mellifera ruttneri]]'' (Sheppard, Arias, Grech & Meixner) ** ''[[Apis mellifera sossimai]]'' (Engel) === Implij er gwenanerezh === Ar re implijetañ gant [[Gwenanerezh|gwenanerien]] a-vremañ eo ''[[Apis mellifera mellifera]]'' (anvet ''gwenan du'' ivez), ''[[Apis mellifera ligustica]]'' (''gwenan melen'' pe ''gwenan Italia''), ''[[Apis mellifera carnica]]'' (''gwenan Karniola''), ''[[Apis mellifera caucasica]]'' (''gwenan Kaokaz'') hag ar [[Gwenan Buckfast|Buckfast]], un hiron diorroet diwar ur c'hemmesk etre ar gwenan du ha gwenan Italia e deroù an XX{{Vet}} kantved<ref>'''{{Fr}}''' ''La bible de l'apiculteur'', Delachaux et Niestlé, 2013 (embannadur kentañ), ISBN 978-2-603-01893-4, pp. 87-92</ref>. ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} [[Rummad:Gwenan]] qxowtaxq7zt7j7xlk1fxf9eicuywibk The Stronghold (film, 2017) 0 179751 2189767 2187063 2026-05-03T09:43:11Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Storojova zastava]] 2189767 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Storojova zastava]] p14oxmkzfer4kd9hhn88i3bclhiiccp Kaozeal:The Stronghold (film, 2017) 1 179752 2189766 2187065 2026-05-03T09:43:06Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Kaozeal:Storojova zastava]] 2189766 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Storojova zastava]] ibxqb6qp89mm52e1rkipfifqsrduxho Naoned (lunedoù) 0 180044 2189768 2189649 2026-05-03T09:43:16Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Naoned Eyewear]] 2189768 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Naoned Eyewear]] lo17wqntfkpd5ljx46ty18sqexnlq0d Meri Arabidze 0 180060 2189717 2189714 2026-05-02T12:46:59Z Dakbzh 58931 + Emdroadur he renk Elo. 2189717 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Meri Arabidze 2013 (cropped).jpg|200px|right|Meri Arabidze e 2013.]] ''' Meri Arabidze''' (e [[jorjieg]]: მერი არაბიძე) a zo bet ganet d'ar [[25 C'hwevrer|25 a viz C'hwevrer]] [[1994]] e [[Samtredi]] ([[Jorjia]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2014, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2012, Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2009 ha Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 409 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026, 2 351 he renk ''Fonnapl'' ha 2 355 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 466 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2024.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 2019. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2006, * er rummad e-dan pevarzek vloaz e 2008. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004 * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2005 * er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2011. {{EloChart|Q13604040}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118082 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Meri_Arabidze He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Arabidze, Meri}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] s4jbx11dn7v2a5rborkimzi9srkn9he 2189721 2189717 2026-05-02T15:29:17Z Dakbzh 58931 + Kampionad europat ar Maouezi. 2189721 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Meri Arabidze 2013 (cropped).jpg|200px|right|Meri Arabidze e 2013.]] ''' Meri Arabidze''' (e [[jorjieg]]: მერი არაბიძე) a zo bet ganet d'ar [[25 C'hwevrer|25 a viz C'hwevrer]] [[1994]] e [[Samtredi]] ([[Jorjia]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2014, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2012, Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2009 ha Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 409 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026, 2 351 he renk ''Fonnapl'' ha 2 355 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 466 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2024.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 2019. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2006, * er rummad e-dan pevarzek vloaz e 2008. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004 * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2005 * er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2011. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html European Women Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar mpionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2013||2||10||{{Polonia}} [[Varsovia]]||4/8 (+ 3, = 2 , - 3)||50||9||-||2||argant |- |2015||erlec'hierez||11||{{Island}} [[Reykjavik]]||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||10||-||3||arem |- |2019||4||13||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||6,5/8 (+ 2, = 1 , - 2)||81,3||2||argant||4||- |- |} {{EloChart|Q13604040}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118082 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Meri_Arabidze He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Arabidze, Meri}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] bw7to4khppv7brm98oruhj7n6k5p8of 2189722 2189721 2026-05-02T15:33:22Z Dakbzh 58931 /* Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) */ 2189722 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Meri Arabidze 2013 (cropped).jpg|200px|right|Meri Arabidze e 2013.]] ''' Meri Arabidze''' (e [[jorjieg]]: მერი არაბიძე) a zo bet ganet d'ar [[25 C'hwevrer|25 a viz C'hwevrer]] [[1994]] e [[Samtredi]] ([[Jorjia]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2014, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2012, Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2009 ha Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 409 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026, 2 351 he renk ''Fonnapl'' ha 2 355 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 466 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2024.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 2019. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2006, * er rummad e-dan pevarzek vloaz e 2008. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2005, * er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2011. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html European Women Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar mpionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2013||2||10||{{Polonia}} [[Varsovia]]||4/8 (+ 3, = 2 , - 3)||50||9||-||2||argant |- |2015||erlec'hierez||11||{{Island}} [[Reykjavik]]||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||10||-||3||arem |- |2019||4||13||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||6,5/8 (+ 2, = 1 , - 2)||81,3||2||argant||4||- |- |} {{EloChart|Q13604040}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118082 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Meri_Arabidze He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Arabidze, Meri}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] 9sfd42wbjp1iagqgbbjgnkvaaub62q6 2189735 2189722 2026-05-02T20:28:15Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel ar Maouezi dre skipailh - 2015. 2189735 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Meri Arabidze 2013 (cropped).jpg|200px|right|Meri Arabidze e 2013.]] ''' Meri Arabidze''' (e [[jorjieg]]: მერი არაბიძე) a zo bet ganet d'ar [[25 C'hwevrer|25 a viz C'hwevrer]] [[1994]] e [[Samtredi]] ([[Jorjia]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2014, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2012, Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2009 ha Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 409 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026, 2 351 he renk ''Fonnapl'' ha 2 355 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 466 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2024.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 2019. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2006, * er rummad e-dan pevarzek vloaz e 2008. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2005, * er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2011. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html European Women Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar mpionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2013||2||10||{{Polonia}} [[Varsovia]]||4/8 (+ 3, = 2 , - 3)||50||9||-||2||argant |- |2015||erlec'hierez||11||{{Island}} [[Reykjavik]]||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||10||-||3||arem |- |2019||4||13||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||6,5/8 (+ 2, = 1 , - 2)||81,3||2||argant||4||- |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html Word Women’s Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[http://www.chessdom.com/georgia-takes-gold-in-womens-world-team-chess-championship/ Georgia takes gold in Women's World Team Chess Championship Chessdom, 28 a viz Ebrel 2015]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Ebrel 2015||3||{{Sina}} [[Chengdu]]||6/7 (+ 5, = 2, - 0)||85,7||1||aour||1||aour |- |} {{EloChart|Q13604040}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118082 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Meri_Arabidze He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Arabidze, Meri}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] hgz296qzjqu9gv3citl11eny01hun7u 2189743 2189735 2026-05-03T04:08:14Z Dakbzh 58931 + Kampionad jorjiat ar C'hleuboù (kemmesk). 2189743 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Meri Arabidze 2013 (cropped).jpg|200px|right|Meri Arabidze e 2013.]] ''' Meri Arabidze''' (e [[jorjieg]]: მერი არაბიძე) a zo bet ganet d'ar [[25 C'hwevrer|25 a viz C'hwevrer]] [[1994]] e [[Samtredi]] ([[Jorjia]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2014, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2012, Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2009 ha Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 409 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026, 2 351 he renk ''Fonnapl'' ha 2 355 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 466 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2024.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 2019. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2006, * er rummad e-dan pevarzek vloaz e 2008. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2005, * er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2011. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad jorjiat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersge/frfrt9te.html Georgian Women's Chess Club Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Bloaz||Tablezenn||Kleub||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |2014||4||Chess Club Kutaisi||3/7 (+ 1, = 4, - 2)||42,9||4||- |- |2015||4||Chess Club Kutaisi||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||3||arem |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html European Women Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar mpionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2013||2||10||{{Polonia}} [[Varsovia]]||4/8 (+ 3, = 2 , - 3)||50||9||-||2||argant |- |2015||erlec'hierez||11||{{Island}} [[Reykjavik]]||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||10||-||3||arem |- |2019||4||13||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||6,5/8 (+ 2, = 1 , - 2)||81,3||2||argant||4||- |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html Word Women’s Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[http://www.chessdom.com/georgia-takes-gold-in-womens-world-team-chess-championship/ Georgia takes gold in Women's World Team Chess Championship Chessdom, 28 a viz Ebrel 2015]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Ebrel 2015||3||{{Sina}} [[Chengdu]]||6/7 (+ 5, = 2, - 0)||85,7||1||aour||1||aour |- |} {{EloChart|Q13604040}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118082 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Meri_Arabidze He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Arabidze, Meri}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] o6m17fjbtee2v68bcarf06ft35xy9xx 2189745 2189743 2026-05-03T07:07:12Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel ar Re Yaouank - 2012-2014. 2189745 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Meri Arabidze 2013 (cropped).jpg|200px|right|Meri Arabidze e 2013.]] ''' Meri Arabidze''' (e [[jorjieg]]: მერი არაბიძე) a zo bet ganet d'ar [[25 C'hwevrer|25 a viz C'hwevrer]] [[1994]] e [[Samtredi]] ([[Jorjia]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2014, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2012, Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2009 ha Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 409 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026, 2 351 he renk ''Fonnapl'' ha 2 355 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 466 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2024.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 2019. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2006, * er rummad e-dan pevarzek vloaz e 2008. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== 2004 - 2011 ===== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2005, * er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2011. ===== Rummad e-dan ugent vloaz<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/f/frfrt9te-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref> ===== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Eost 2012||30||{{Gres}} [[Aten]]||9/13 (+ 6, = 6 , - 1)||5/66 |- |Gwengolo 2013||31||{{Turkia}} [[Kocaeli]]||8/13 (+ 5, = 6, - 2)||11/77 |- |Here 2014||13||{{India}} [[Pune]]||8,5/13 (+ 7, = 7, - 3)||8/78 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad jorjiat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersge/frfrt9te.html Georgian Women's Chess Club Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Bloaz||Tablezenn||Kleub||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |2014||4||Chess Club Kutaisi||3/7 (+ 1, = 4, - 2)||42,9||4||- |- |2015||4||Chess Club Kutaisi||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||3||arem |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html European Women Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar mpionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2013||2||10||{{Polonia}} [[Varsovia]]||4/8 (+ 3, = 2 , - 3)||50||9||-||2||argant |- |2015||erlec'hierez||11||{{Island}} [[Reykjavik]]||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||10||-||3||arem |- |2019||4||13||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||6,5/8 (+ 2, = 1 , - 2)||81,3||2||argant||4||- |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html Word Women’s Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[http://www.chessdom.com/georgia-takes-gold-in-womens-world-team-chess-championship/ Georgia takes gold in Women's World Team Chess Championship Chessdom, 28 a viz Ebrel 2015]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Ebrel 2015||3||{{Sina}} [[Chengdu]]||6/7 (+ 5, = 2, - 0)||85,7||1||aour||1||aour |- |} {{EloChart|Q13604040}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118082 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Meri_Arabidze He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Arabidze, Meri}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] 476lyry1houxx3suk0vrjd1qdjzjmts 2189784 2189745 2026-05-03T11:27:53Z Dakbzh 58931 + Kampionad europat ar Maouezi. 2189784 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Meri Arabidze 2013 (cropped).jpg|200px|right|Meri Arabidze e 2013.]] ''' Meri Arabidze''' (e [[jorjieg]]: მერი არაბიძე) a zo bet ganet d'ar [[25 C'hwevrer|25 a viz C'hwevrer]] [[1994]] e [[Samtredi]] ([[Jorjia]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.<br/>Mestr Etrebroadel (IM) eo abaoe 2014, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2012, Mestrez Etrebroadel (WIM) abaoe 2009 ha Mestrez FIDE (WFM) abaoe 2004<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 409 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026, 2 351 he renk ''Fonnapl'' ha 2 355 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 466 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 2024.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 2019. ==== Kampionad europat ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2006, * er rummad e-dan pevarzek vloaz e 2008. ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== 2004 - 2011 ===== Trec'h e voe: * er rummad e-dan dek vloaz e 2004, * er rummad e-dan daouzek vloaz e 2005, * er rummad e-dan triwec'h vloaz e 2011. ===== Rummad e-dan ugent vloaz<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/f/frfrt9te-wu20g.html World Girls' Junior Chess Championship – Olimp Base]</ref> ===== {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Eost 2012||30||{{Gres}} [[Aten]]||9/13 (+ 6, = 6 , - 1)||5/66 |- |Gwengolo 2013||31||{{Turkia}} [[Kocaeli]]||8/13 (+ 5, = 6, - 2)||11/77 |- |Here 2014||13||{{India}} [[Pune]]||8,5/13 (+ 7, = 7, - 3)||8/78 |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh trizek gwezh. Trec'h e voe e 2023<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/f/frfrt9te-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk |- |Meurzh 2009||10 ||{{Rusia}} [[Sant-Petersbourg]]||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||59/168 |- |Meurzh 2010||11|||{{Kroatia}} [[Rijeka]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||54/158 |- |Mae 2011||12||{{Jorjia}} [[Tbilisi]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||33/130 |- |Meurzh 2012||13||{{Turkia}} [[Gaziantep]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||32/103 |- |Gouhere 2013||14||{{Serbia}} [[Beograd]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||9/169 |- |Gouhere 2014||15||{{Bulgaria}} [[Plovdiv]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||18/116 |- |Mae 2015||16||{{Jorjia}} [[Chakvi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||30/98 |- |Mae 2016||17||{{Roumania}} [[Mamaia]]||5,5/11 (+ 2, = 7, - 2)||52/112 |- |Ebrel 2017||18||{{Latvia}} [[Riga]]||6,5/11 (+ 3, = 7, - 1)||29/144 |- |Ebrel 2018||19||{{Slovakia}} [[Vysoké Tatry]]||7/11 (+ 5, = 4, - 2)||22/144 |- |Ebrel 2019||20||{{Turkia}} [[Antalya]]||5,5/11 (+ 4, = 3, - 4)||72/130 |- |Eost 2021||21||{{Roumania}} [[Iasi]]||7,5/11 (+ 5, = 5, - 1)||9/117 |- |Meurzh 2023||23||{{Montenegro}} [[Petrovac]]||8,5/11 (+ 6, = 5, - 0)||1/136 |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad jorjiat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersge/frfrt9te.html Georgian Women's Chess Club Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Bloaz||Tablezenn||Kleub||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |2014||4||Chess Club Kutaisi||3/7 (+ 1, = 4, - 2)||42,9||4||- |- |2015||4||Chess Club Kutaisi||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||3||arem |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html European Women Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar mpionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2013||2||10||{{Polonia}} [[Varsovia]]||4/8 (+ 3, = 2 , - 3)||50||9||-||2||argant |- |2015||erlec'hierez||11||{{Island}} [[Reykjavik]]||2/6 (+ 1, = 2, - 3)||33,3||10||-||3||arem |- |2019||4||13||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||6,5/8 (+ 2, = 1 , - 2)||81,3||2||argant||4||- |- |} ==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/frfrt9te.html Word Women’s Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[http://www.chessdom.com/georgia-takes-gold-in-womens-world-team-chess-championship/ Georgia takes gold in Women's World Team Chess Championship Chessdom, 28 a viz Ebrel 2015]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Ebrel 2015||3||{{Sina}} [[Chengdu]]||6/7 (+ 5, = 2, - 0)||85,7||1||aour||1||aour |- |} {{EloChart|Q13604040}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=118082 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Meri_Arabidze He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Arabidze, Meri}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] 9f0r7hijsyyjpg6kf5r1m9v91voi0zb Karl Kehrle 0 180062 2189727 2026-05-02T20:05:15Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:Bruder Adam ScAD0009.jpg|thumb|Ar frer Adam e 1991.]] '''Karl Kehrle''', pe '''Frer Adam''', bet ganet d'an 3 a viz Eost 1898 e [[Mittelbiberach]] ([[Impalaeriezh alaman]]) ha marvet d'ar 1{{Añ}} a viz Gwengolo 1996 e [[Buckfast]] ([[Bro-Saoz]]), a oa ur manac'h [[Urzh Sant Benead|beneadat]] hag ur [[gwenaner]] arbennikaet war an desevel gwenan. Ar [[gwenan Buckfast]] zo bet krouet gantañ. == Gwenanerezh == Abalamour da gudennoù yec'hed voe kaset Karl Kehr..." 2189727 wikitext text/x-wiki [[Restr:Bruder Adam ScAD0009.jpg|thumb|Ar frer Adam e 1991.]] '''Karl Kehrle''', pe '''Frer Adam''', bet ganet d'an 3 a viz Eost 1898 e [[Mittelbiberach]] ([[Impalaeriezh alaman]]) ha marvet d'ar 1{{Añ}} a viz Gwengolo 1996 e [[Buckfast]] ([[Bro-Saoz]]), a oa ur manac'h [[Urzh Sant Benead|beneadat]] hag ur [[gwenaner]] arbennikaet war an desevel gwenan. Ar [[gwenan Buckfast]] zo bet krouet gantañ. == Gwenanerezh == Abalamour da gudennoù yec'hed voe kaset Karl Kehrle gant e vamm da abati beneadat Buckfast, en [[Devon]], pa oa unnek vloaz. Dont a reas da vezañ manac'h eno, dindan an anv frer Adam, ha lakaet e voe e penn ar ruskeg e 1916. Talañ a rankas ober diouzhtu ouzh "kleñved Enez Wight", un [[akariaz]] degaset gant ''[[Acarapis woodi]]'' hag a zistrujas ar braz eus koloniennoù gwenan an abati. Gwenan du Bro-Saoz, un isspesad tost-tre ouzh gwenan du ar c'hevandir (''[[Apis mellifera mellifera]]''), a voe darbet dezho mont da get penn-da-benn abalamour d'an epidemiezh-mañ<ref name=":0">{{fr}} Elsa Faugere, Dorothée Dussy, ''[https://hal.inrae.fr/hal-04164794v1/document La création d’une abeille améliorée : la Buckfast]'', 2023 ⟨hal-04164794⟩ (pellgarget d'an 02/05/2026)</ref>. Karl Kehrle a welas o doa treuzvevet ar c'holoniennoù ganet diwar rouanezed gwenan italian (''[[Apis mellifera ligustica]]'') speriet gant pared gwenan du saoz. Ar gwenan-mañ a oa bleuniaouerezed gwelloc'h ivez. Ar frer Adam a gendalc'has da sevel gwenan en ur verlañchañ isspesadoù, ar pezh a yae a-enep da deoriennoù ar mare, a lavare e oa gwelloc'h ar spesadoù loened "glan", ha ne oant ket bet berlañchet. Awenet e voe gant studiadenn ar c'helenner [[Ludwig Armbruster]], ''Bienenzüchtungskunde'' ("Skiant an desevel gwenan")<ref>{{de}} [https://dl.ub.uni-freiburg.de/diglit/armbruster1919-1 Lenn enlinenn] war lec'hienn skol-veur Freibourg.</ref>, bet embannet e 1919. Ganet e voe ar gwenan anvet "Buckfast" diwar e labour e 1922 da vat<ref name=":0" />. Klask a reas ivez ar frer Adam kaout amprevaned sioul, aes da labourat gante, ha brudet eo ar Buckfast evit se<ref>{{fr}} BARBAÇON Jean-Marie, ''Le traité Rustica de l'Apiculture'', Rustica, 2009, ISBN 978-2-840038-734-3, p. 348</ref>. Muioc'h-mui a wenanerien en Europa a grogas labourat gant an isspesad-mañ, hag ar frer Adam a c'houlennas gant Raymond Zimmer, ur gwenaner tost outañ, da enrollañ "Buckfast" evel ur merk kenwerzhel, neket evit gounid muioc'h a arc'hant, kentoc'h evit mirout ouzh tud all da werzhañ forzh peseurt gwenan dindan an anv-mañ. Kudennoù a savas goude marv ar frer e 1996, e Bro-C'hall peurgetket, pa glaskas an holl re a voe perc'henn war ar merk da virout ouzh gwenanerien all da implijout an anv Buckfast. Goude pemzek vloaz argerzhadurioù ha seizh prosez e voe aotreet an holl wenanerien d'ober gant an termen-mañ, gant ma werzhfent loened eus ar ouenn krouet gant ar frer Adam<ref name=":0" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} {{DEFAULTSORT:Kehrle, Karl}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1898]] [[Rummad:Marvioù 1996]] [[Rummad:Gwenanerien]] [[Rummad:Menec'h]] 32k2a83xym8w1p3nio1pfuef6f83mgc 2189733 2189727 2026-05-02T20:10:35Z Kestenn 14086 2189733 wikitext text/x-wiki [[Restr:Bruder Adam ScAD0009.jpg|thumb|Ar frer Adam e 1991.]] '''Karl Kehrle''', pe '''Frer Adam''', bet ganet d'an 3 a viz Eost 1898 e [[Mittelbiberach]] ([[Impalaeriezh alaman]]) ha marvet d'ar 1{{Añ}} a viz Gwengolo 1996 e [[Buckfast]] ([[Bro-Saoz]]), a oa ur manac'h [[Urzh Sant Benead|beneadat]] hag ur [[gwenaner]] arbennikaet war an desevel gwenan. Ar [[gwenan Buckfast]] zo bet krouet gantañ. == Gwenanerezh == Abalamour da gudennoù yec'hed voe kaset Karl Kehrle gant e vamm da abati beneadat Buckfast, en [[Devon]], pa oa unnek vloaz. Dont a reas da vezañ manac'h eno, dindan an anv frer Adam, ha lakaet e voe e penn ar ruskeg e 1916. Talañ a rankas ober diouzhtu ouzh "kleñved Enez Wight", un [[akariaz]] degaset gant ''[[Acarapis woodi]]'' hag a zistrujas ar braz eus koloniennoù gwenan an abati. Gwenan du Bro-Saoz, un isspesad tost-tre ouzh gwenan du ar c'hevandir (''[[Apis mellifera mellifera]]''), a voe darbet dezho mont da get penn-da-benn abalamour d'an epidemiezh-mañ<ref name=":0">{{fr}} Elsa Faugere, Dorothée Dussy, ''[https://hal.inrae.fr/hal-04164794v1/document La création d’une abeille améliorée : la Buckfast]'', 2023 ⟨hal-04164794⟩ (pellgarget d'an 02/05/2026)</ref>. Karl Kehrle a welas o doa treuzvevet ar c'holoniennoù ganet diwar rouanezed gwenan italian (''[[Apis mellifera ligustica]]'') speriet gant pared gwenan du saoz. Ar gwenan-mañ a oa bleuniaouerezed gwelloc'h ivez. Ar frer Adam a gendalc'has da sevel gwenan en ur verlañchañ isspesadoù, ar pezh a yae a-enep da deoriennoù ar mare, a lavare e oa gwelloc'h ar spesadoù loened "glan", ha ne oant ket bet berlañchet. Awenet e voe gant studiadenn ar c'helenner [[Ludwig Armbruster]], ''Bienenzüchtungskunde'' ("Skiant an desevel gwenan")<ref>{{de}} [https://dl.ub.uni-freiburg.de/diglit/armbruster1919-1 Lenn enlinenn] war lec'hienn skol-veur Freibourg.</ref>, bet embannet e 1919. Ganet e voe ar gwenan anvet "Buckfast" diwar e labour e 1922 da vat<ref name=":0" />. Klask a reas ivez ar frer Adam kaout amprevaned sioul, aes da labourat gante, ha brudet eo ar Buckfast evit se<ref>{{fr}} BARBAÇON Jean-Marie, ''Le traité Rustica de l'Apiculture'', Rustica, 2009, ISBN 978-2-840038-734-3, p. 348</ref>. Muioc'h-mui a wenanerien en Europa a grogas labourat gant an isspesad-mañ, hag ar frer Adam a c'houlennas gant Raymond Zimmer, ur gwenaner tost outañ, da enrollañ "Buckfast" evel ur merk kenwerzhel, neket evit gounid muioc'h a arc'hant, kentoc'h evit mirout ouzh tud all da werzhañ forzh peseurt gwenan dindan an anv-mañ. Kudennoù a savas goude marv ar frer e 1996, e Bro-C'hall peurgetket, pa glaskas an holl re a voe perc'henn war ar merk da virout ouzh gwenanerien all da implijout an anv Buckfast. Goude pemzek vloaz argerzhadurioù ha seizh prosez e voe aotreet an holl wenanerien d'ober gant an termen-mañ, gant ma werzhfent loened eus ar ouenn krouet gant ar frer Adam<ref name=":0" />. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched gwenanerezh}} {{DEFAULTSORT:Kehrle, Karl}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1898]] [[Rummad:Marvioù 1996]] [[Rummad:Gwenanerien]] [[Rummad:Menec'h Alamagn]] [[Rummad:Menec'h Bro-Saoz]] 3po7rrj6hfwxotvpm7iymqqnw8079su Frer Adam 0 180063 2189728 2026-05-02T20:06:07Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[Karl Kehrle]] 2189728 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Karl Kehrle]] 512jodrx1fh40bdv67t3d5d975r0gfw Rummad:Gwenanerien 14 180064 2189734 2026-05-02T20:10:57Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Gwenanerezh]] [[Rummad:Micherioù]]" 2189734 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Gwenanerezh]] [[Rummad:Micherioù]] hla74ios5k5ko2d0acz52lnnn2jeve9 Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 19, bloaz 2026 4 180065 2189741 2026-05-03T01:04:12Z Strebot 79554 Boulc’het 2189741 wikitext text/x-wiki = 04/05/2026 — 10/05/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_19,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak en naontekvet sizhun eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_18, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_20, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] f1r0rd70m2i47jarqfy3g1ihro7dwqp Swift Guad 0 180066 2189746 2026-05-03T07:38:46Z KelennerMontroulez 71125 Pajenn krouet gant : "'''Swift Guad''' eo ur rapeur deus Frans, a-orin deus Montreuille (9300) , hervez e anv gwir "François Yvan Marletta " eus gannet 16 a viz du 1981. Swift Guad arbennik war boom bap, trap, drill... Ezel eo eus "Inglurious Bastardz" ( IBZ) gant Furax Bararossa, 10vers, Neka, Amanite, Menshen, Jeff le nerf, L'hexaleur... Ezel eo eus "Soleil Noir " gant Dooz kawa (12k.o), Davodka hag Euphonik. Gant Inglurious Bastardz ez eus un album deus 15 titour. Gant Soleil Noir ez..." 2189746 wikitext text/x-wiki '''Swift Guad''' eo ur rapeur deus Frans, a-orin deus Montreuille (9300) , hervez e anv gwir "François Yvan Marletta " eus gannet 16 a viz du 1981. Swift Guad arbennik war boom bap, trap, drill... Ezel eo eus "Inglurious Bastardz" ( IBZ) gant Furax Bararossa, 10vers, Neka, Amanite, Menshen, Jeff le nerf, L'hexaleur... Ezel eo eus "Soleil Noir " gant Dooz kawa (12k.o), Davodka hag Euphonik. Gant Inglurious Bastardz ez eus un album deus 15 titour. Gant Soleil Noir ez eus un album ie, hag he deus 13 titour . Swift Guad 'neus graaet kalz pladennou . An hini kentan a oa " Mixtape Avant Gout " gant Horizon Prod hag an hini divezhan eo " Nota Bene " gant Nuisance . Swift Guad o deus graet 25 album gant 2 mixtape ha 2 compil . He deus graet kalz feat, gant Misère record (beatmaker), ol zico, paco, deadi, cenza ( L'uzine) , Greenfinch (beatmaker), Davodka, Al tarba (beatmaker, Drougz Brigade)... He deus graet un album gant Paco favereau "Balafré " gant Itam ( beatmaker) . Deus graet 2 album da heul gant Al tarba : Musique Classique ha Partition oublié . 2 album ie gant Raw Saitama (beatmaker) : Guerilla ha Guernica . Deus graet ie 1 album gant mani deiz (beatmaker) favereau "Masterpiece" . Album : '''Nota Bene, Orage, Artefact…''' fvax3f0gek1mleka98zgzmfv9uvwb2p 2189758 2189746 2026-05-03T08:23:24Z KelennerMontroulez 71125 2189758 wikitext text/x-wiki '''Swift Guad''', hervez e anv gwir '''François Yvan Marletta''', zo ur rapour a-orin deus [[Montreuil (Seine-Saint-Denis)|Montreuil]] ([[Seine-Saint-Denis]], [[Bro-C'hall]]) , bet ganet d'ar 16 a viz Du 1981. == Oberenn == Swift Guad zo arbennik war ar boom bap, an trap, an drill... Ezel eo eus ar strolladoù [[Inglurious Bastardz]] ( IBZ) gant Furax Bararossa, 10vers, Neka, Amanite, Menshen, Jeff le nerf, L'hexaleur, hag eus [[Soleil Noir]] gant Dooz kawa (12k.o), Davodka hag Euphonik. === Pladennoù === Gant Inglurious Bastardz en eus graet un album 15 titl. Gant Soleil Noir en deus graet un album ivez, 13 kanaouenn ennañ. Swift Guad en deus graet kalz pladennoù. An hini kentañ a oa " Mixtape Avant Gout " gant Horizon Prod hag an hini diwezhañ eo ''Nota Bene'' gant Nuisance . Swift Guad en deus graet 25 album gant 2 mixtape ha 2 compil . Graet en deus kalz ''feat'', gant Misère record (beatmaker), ol zico, paco, deadi, cenza ( L'uzine), Greenfinch (beatmaker), Davodka, Al tarba (beatmaker, Drougz Brigade)... Graet en deus un album gant Paco favereau "Balafré " ha gant Itam ( beatmaker) . Graet en deus 2 album da heul gant Al tarba : ''Musique Classique'' ha ''Partition oubliée''. 2 album zo bet ivez gant Raw Saitama (beatmaker) : ''Guerilla'' ha ''Guernica'' . Graet en deus ivez un album gant Mani deiz (beatmaker) ha Favereau, ''Masterpiece''<ref>''[https://www.radiofrance.fr/mouv/swift-guad-narvalo-a-temps-plein-8355300 Swift Guad, narvalo à temps plein]'', Radio France, 2 a viz Meurzh 2020</ref> <ref>''[https://lerapcetaitmieuxavant.fr/swift-guad-carriere-narvalo-show-et-projets-a-venir SWIFT GUAD : CARRIÈRE, NARVALO SHOW ET PROJETS À VENIR]'', Le Rap c'était mieux avant, 15 a viz Meurzh 2026</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1981]] [[Rummad:Raperien]] [[Rummad:Kanerien Bro-C'hall]] jfjgmtesyj4k63yy4s49injcjlbfn25 2189770 2189758 2026-05-03T09:44:28Z Kestenn 14086 2189770 wikitext text/x-wiki '''Swift Guad''', hervez e anv gwir '''François Yvan Marletta''', zo ur rapour a-orin deus [[Montreuil (Seine-Saint-Denis)|Montreuil]] ([[Seine-Saint-Denis]], [[Bro-C'hall]]) , bet ganet d'ar 16 a viz Du 1981. == Oberenn == Swift Guad zo arbennik war ar boom bap, an trap, an drill... Ezel eo eus ar strolladoù [[Inglurious Bastardz]] ( IBZ) gant Furax Bararossa, 10vers, Neka, Amanite, Menshen, Jeff le nerf, L'hexaleur, hag eus [[Soleil Noir]] gant Dooz kawa (12k.o), Davodka hag Euphonik. === Pladennoù === Gant Inglurious Bastardz en eus graet un album 15 titl. Gant Soleil Noir en deus graet un album ivez, 13 kanaouenn ennañ. Swift Guad en deus graet kalz pladennoù. An hini kentañ a oa " Mixtape Avant Gout " gant Horizon Prod hag an hini diwezhañ eo ''Nota Bene'' gant Nuisance . Swift Guad en deus graet 25 album gant 2 mixtape ha 2 compil . Graet en deus kalz ''feat'', gant Misère record (beatmaker), ol zico, paco, deadi, cenza ( L'uzine), Greenfinch (beatmaker), Davodka, Al tarba (beatmaker, Drougz Brigade)... Graet en deus un album gant Paco favereau "Balafré " ha gant Itam ( beatmaker) . Graet en deus 2 album da heul gant Al tarba : ''Musique Classique'' ha ''Partition oubliée''. 2 album zo bet ivez gant Raw Saitama (beatmaker) : ''Guerilla'' ha ''Guernica'' . Graet en deus ivez un album gant Mani deiz (beatmaker) ha Favereau, ''Masterpiece''<ref>''[https://www.radiofrance.fr/mouv/swift-guad-narvalo-a-temps-plein-8355300 Swift Guad, narvalo à temps plein]'', Radio France, 2 a viz Meurzh 2020</ref> <ref>''[https://lerapcetaitmieuxavant.fr/swift-guad-carriere-narvalo-show-et-projets-a-venir SWIFT GUAD : CARRIÈRE, NARVALO SHOW ET PROJETS À VENIR]'', Le Rap c'était mieux avant, 15 a viz Meurzh 2026</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1981]] [[Rummad:Raperien]] [[Rummad:Kanerien Bro-C'hall]] [[Rummad:Raperien Bro-C'hall]] 6lxigsr6yv9bdtyoovn38s89mwn38jc 2189778 2189770 2026-05-03T10:02:00Z Kestenn 14086 2189778 wikitext text/x-wiki '''Swift Guad''', hervez e anv gwir '''François Yvan Marletta''', zo ur rapour a-orin deus [[Montreuil (Seine-Saint-Denis)|Montreuil]] ([[Seine-Saint-Denis]], [[Bro-C'hall]]) , bet ganet d'ar 16 a viz Du 1981. == Oberenn == Swift Guad zo arbennik war ar boom bap, an trap, an drill... Ezel eo eus ar strolladoù [[Inglurious Bastardz]] ( IBZ) gant Furax Bararossa, 10vers, Neka, Amanite, Menshen, Jeff le nerf, L'hexaleur, hag eus [[Soleil Noir]] gant Dooz kawa (12k.o), Davodka hag Euphonik. === Pladennoù === Gant Inglurious Bastardz en eus graet un album 15 titl. Gant Soleil Noir en deus graet un album ivez, 13 kanaouenn ennañ. Swift Guad en deus graet kalz pladennoù. An hini kentañ a oa " Mixtape Avant Gout " gant Horizon Prod hag an hini diwezhañ eo ''Nota Bene'' gant Nuisance . Swift Guad en deus graet 25 album gant 2 mixtape ha 2 compil . Graet en deus kalz ''feat'', gant Misère record (beatmaker), ol zico, paco, deadi, cenza ( L'uzine), Greenfinch (beatmaker), Davodka, Al tarba (beatmaker, Drougz Brigade)... Graet en deus un album gant Paco favereau "Balafré " ha gant Itam ( beatmaker) . Graet en deus 2 album da heul gant Al tarba : ''Musique Classique'' ha ''Partition oubliée''. 2 album zo bet ivez gant Raw Saitama (beatmaker) : ''Guerilla'' ha ''Guernica'' . Graet en deus ivez un album gant Mani deiz (beatmaker) ha Favereau, ''Masterpiece''<ref>''[https://www.radiofrance.fr/mouv/swift-guad-narvalo-a-temps-plein-8355300 Swift Guad, narvalo à temps plein]'', Radio France, 2 a viz Meurzh 2020</ref> <ref>''[https://lerapcetaitmieuxavant.fr/swift-guad-carriere-narvalo-show-et-projets-a-venir SWIFT GUAD : CARRIÈRE, NARVALO SHOW ET PROJETS À VENIR]'', Le Rap c'était mieux avant, 15 a viz Meurzh 2026</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1981]] [[Rummad:Kanerien Bro-C'hall]] [[Rummad:Raperien Bro-C'hall]] 1q1co8oxlfqdn9s1zevsia552ush70z Werenoi 0 180067 2189747 2026-05-03T07:40:04Z KelennerMontroulez 71125 Pajenn krouet gant : "[[Restr:Werenoi.jpg|alt=Werenoi, ur c'haner brudet tre e 2024|thumb|332x332px|'''Werenoi''']] '''<big>Werenoi</big>''' a zo ur c'haner galleg. '''Werenoi''' hervez hiñ anv gwir, Jeremy Bana Owana a zo ganet d'an 30 a viz Genver 1994 e [[Melun]] hag marv d'an 17 a viz Mae 2025 Ar stil musik dezhañ eo ar Rap.'''Werenoi''' n'eus gounneet ar " flammes 2023 " gant kalz a albomoù evel " [[Carré werenoi|''<u>Carré</u>'']] ". '''Wernoi''' a vir e buhez prevez neuze..." 2189747 wikitext text/x-wiki [[Restr:Werenoi.jpg|alt=Werenoi, ur c'haner brudet tre e 2024|thumb|332x332px|'''Werenoi''']] '''<big>Werenoi</big>''' a zo ur c'haner galleg. '''Werenoi''' hervez hiñ anv gwir, Jeremy Bana Owana a zo ganet d'an 30 a viz Genver 1994 e [[Melun]] hag marv d'an 17 a viz Mae 2025 Ar stil musik dezhañ eo ar Rap.'''Werenoi''' n'eus gounneet ar " flammes 2023 " gant kalz a albomoù evel " [[Carré werenoi|''<u>Carré</u>'']] ". '''Wernoi''' a vir e buhez prevez neuze ne ouzon ket kalz traou diwar e familh. Ar c'hanaouenn kentañ eo ''[[Guadalajara (kanaouenn)|Guadalajara]]'' ''a n'eus graet 800 000'' den gwelet war [[YouTube|Youtube]]. Kenlabour a ra gant Ninho, [[PLK]], Tiakola et Lacrim, Damso, [[Aya Nakamura]], SCH,Maes et Gazo… 6lrq1vwhy0f9o1d2psmqs2sxcuxxr94 2189761 2189747 2026-05-03T09:38:35Z Kestenn 14086 2189761 wikitext text/x-wiki [[Restr:Werenoi.jpg|alt=Werenoi, ur c'haner brudet tre e 2024|thumb|332x332px|'''Werenoi''']] '''Werenoi''', hervez e anv gwir '''Jeremy Bana Owana''', a oa ur c'haner [[rap]] gallek ganet d'an 30 a viz Genver 1994 e [[Melun]] ([[Bro-C'hall]]) ha marvet d'ar 17 a viz Mae 2025. Werenoi en deus gounnezet ar [[Les Flammes (prizioù)|Flammes]] e 2023. Kalz a albomoù en deus graet evel " [[Carré werenoi|''<u>Carré</u>'']] ". Werenoi a vire sekred e vuhez prevez, neuze n'ouzer ket kalz traou diwar e familh. E ganaouenn vrudet kentañ eo ''[[Guadalajara (kanaouenn)|Guadalajara]]''. Kenlabouret en deus ar rapour gant Ninho, [[PLK]], Tiakola ha Lacrim, Damso, [[Aya Nakamura]], SCH,Maes ha Gazo da skouer. [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:Marvioù 2025]] [[Rummad:Raperien]] m7iu1nloq2dbgujc5f501n3gqfvptb7 2189762 2189761 2026-05-03T09:40:50Z Kestenn 14086 Kempenn, daveenn 2189762 wikitext text/x-wiki [[Restr:Werenoi.jpg|thumb|332x332px|'''Werenoi''' e 2024]] '''Werenoi''', hervez e anv gwir '''Jeremy Bana Owana''', a oa ur c'haner [[rap]] gallek ganet d'an 30 a viz Genver 1994 e [[Melun]] ([[Bro-C'hall]]) ha marvet d'ar 17 a viz Mae 2025<ref>{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2025/05/17/werenoi-rappeur-numero-un-des-ventes-d-albums-en-france-en-2024-est-mort-a-l-age-de-31-ans_6606551_3382.html Werenoi, rappeur numéro un des ventes d’albums en France en 2024, est mort à l’âge de 31 ans]'', Le Monde, 17/05/2025 (lennet d'an 03/05/2026)</ref>. Werenoi en deus gounnezet ar [[Les Flammes (prizioù)|Flammes]] e 2023. Kalz a albomoù en deus graet evel " [[Carré werenoi|''<u>Carré</u>'']] ". Werenoi a vire sekred e vuhez prevez, neuze n'ouzer ket kalz traou diwar e familh. E ganaouenn vrudet kentañ eo ''[[Guadalajara (kanaouenn)|Guadalajara]]''. Kenlabouret en deus ar rapour gant Ninho, [[PLK]], Tiakola ha Lacrim, Damso, [[Aya Nakamura]], SCH,Maes ha Gazo da skouer. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:Marvioù 2025]] [[Rummad:Raperien]] k92lxk2980ggcvj65wv5mlxpf1x6kay 2189763 2189762 2026-05-03T09:42:12Z Kestenn 14086 2189763 wikitext text/x-wiki [[Restr:Werenoi.jpg|thumb|332x332px|'''Werenoi''' e 2024]] '''Werenoi''', hervez e anv gwir '''Jeremy Bana Owana''', a oa ur c'haner [[rap]] gallek ganet d'an 30 a viz Genver 1994 e [[Melun]] ([[Bro-C'hall]]) ha marvet d'ar 17 a viz Mae 2025<ref>{{fr}} ''[https://www.lemonde.fr/disparitions/article/2025/05/17/werenoi-rappeur-numero-un-des-ventes-d-albums-en-france-en-2024-est-mort-a-l-age-de-31-ans_6606551_3382.html Werenoi, rappeur numéro un des ventes d’albums en France en 2024, est mort à l’âge de 31 ans]'', Le Monde, 17/05/2025 (lennet d'an 03/05/2026)</ref>. Werenoi en deus gounnezet ar [[Les Flammes (prizioù)|Flammes]] e 2023. Kalz a albomoù en deus graet evel " [[Carré werenoi|''<u>Carré</u>'']] ". Werenoi a vire sekred e vuhez prevez, neuze n'ouzer ket kalz traou diwar e familh. E ganaouenn vrudet kentañ eo ''[[Guadalajara (kanaouenn)|Guadalajara]]''. Kenlabouret en deus ar rapour gant Ninho, [[PLK]], Tiakola ha Lacrim, Damso, [[Aya Nakamura]], SCH,Maes ha Gazo da skouer. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1994]] [[Rummad:Marvioù 2025]] [[Rummad:Raperien Bro-C'hall]] ckyfhaohs3bnvb9gelb4eyqv97oub58 Hoshi (kanerez) 0 180068 2189748 2026-05-03T07:42:04Z KelennerMontroulez 71125 Pajenn krouet gant : "Mathilde Gerner, lareet [[Hoshi]] zo un oberer-kompour-jubenn Galleg. Ganet eo bet ar 14 a viz gwengolo 1996 e Versailles. [[Restr:Hoshi 2018.jpg|thumb|436x436px|'''Hoshi''']] == Buhez == Mathilde Gerner zo ganet d'ar 14 a viz gwengolo 1996 e Versailles. Brasaat a rez e Montigny-le-Bretonneux bars ar kumuniezh tolpad kêrel deus Saint-Quentin-en-Yvelines. Kregiñ a ra ar piano adalek 6 vloazh hag ar gitar adalek 15 vloazh. Kregiñ ar ra ivez da skrive e sonnerezh..." 2189748 wikitext text/x-wiki Mathilde Gerner, lareet [[Hoshi]] zo un oberer-kompour-jubenn Galleg. Ganet eo bet ar 14 a viz gwengolo 1996 e Versailles. [[Restr:Hoshi 2018.jpg|thumb|436x436px|'''Hoshi''']] == Buhez == Mathilde Gerner zo ganet d'ar 14 a viz gwengolo 1996 e Versailles. Brasaat a rez e Montigny-le-Bretonneux bars ar kumuniezh tolpad kêrel deus Saint-Quentin-en-Yvelines. Kregiñ a ra ar piano adalek 6 vloazh hag ar gitar adalek 15 vloazh. Kregiñ ar ra ivez da skrive e sonnerezh kentañ. qyh37g7yqa0394w8wl7377qmtrk4mus 2189754 2189748 2026-05-03T07:58:04Z KelennerMontroulez 71125 2189754 wikitext text/x-wiki [[Restr:Hoshi 2018.jpg|thumb|436x436px|'''Hoshi''']]'''Mathilde Gerner''', lavaret '''Hoshi''', zo ur ganerez hag ur gompozerez c'hallek. Ganet eo bet d'ar 14 a viz Gwengolo 1996 e [[Versailhez]] ([[Bro-C'hall]]). == Buhez == Mathilde Gerner zo brasaet e [[Montigny-le-Bretonneux]], e-kichen [[Saint-Quentin-en-Yvelines]]. Kroget he doa da seniñ piano adalek 6 vloaz ha gitar adalek 15 vloaz. Kregiñ a reas ivez da skrivañ e dammoù sonerezh kentañ d'an oad-se. [[Rummad:Kanerezed Bro-C'hall]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1996]] motmm4tubfhbppmhzzbwnj0q1rv6ujn Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl 0 180069 2189749 2026-05-03T07:43:15Z KelennerMontroulez 71125 Pajenn krouet gant : "''Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl,a zo ur film american deus Gregor Justin Verbinski, kannet e 1964.''Pirates of the Caribbean, anv gallet, Pirates des Caraïbes, deuet er maez e 9 Gouere 2003. Actourez pennan a zo Jonny Depp, a rouariet Jack Sparow, Geaffrey Rush, a rouariet Hector Barossa hag Orlando Bloom a rouariet Will Turner." 2189749 wikitext text/x-wiki ''Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl,a zo ur film american deus Gregor Justin Verbinski, kannet e 1964.''Pirates of the Caribbean, anv gallet, Pirates des Caraïbes, deuet er maez e 9 Gouere 2003. Actourez pennan a zo Jonny Depp, a rouariet Jack Sparow, Geaffrey Rush, a rouariet Hector Barossa hag Orlando Bloom a rouariet Will Turner. 3li1zjh4yxydsqn6f008r9dcm5lxey2 The Jackson 5 0 180070 2189750 2026-05-03T07:44:02Z KelennerMontroulez 71125 Pajenn krouet gant : "[[Restr:The Jacksons 1977.JPG|alt=https://fr.wallpapers.com/michael-jackson|thumb|A-gleizh betek a-zehoù, Randy, Marlon, Tito, Jackie, Michael.]] The Jackson Five eo ur group amerikan e oa ober funk, soul, ha blues. E oant o teu deus Gary e Indiana, Amerika an norzh. Da gentañ int breurzed deus pemp paotr e oa Michael,Tito, Jackie, Marlon, Jermaine et Randy. Ha teir plach' Maureen, Janet, ha La Toya. Asambles ne daousoñjal ket d'ober sondadegoù gant e familh e..." 2189750 wikitext text/x-wiki [[Restr:The Jacksons 1977.JPG|alt=https://fr.wallpapers.com/michael-jackson|thumb|A-gleizh betek a-zehoù, Randy, Marlon, Tito, Jackie, Michael.]] The Jackson Five eo ur group amerikan e oa ober funk, soul, ha blues. E oant o teu deus Gary e Indiana, Amerika an norzh. Da gentañ int breurzed deus pemp paotr e oa Michael,Tito, Jackie, Marlon, Jermaine et Randy. Ha teir plach' Maureen, Janet, ha La Toya. Asambles ne daousoñjal ket d'ober sondadegoù gant e familh e zad Joe Jackson e oa ur paotr a ch'avr houarn, sonerez rkd88uwawk4hltsajzudbhtzmwn4dkj 2189755 2189750 2026-05-03T08:10:44Z KelennerMontroulez 71125 2189755 wikitext text/x-wiki [[Restr:The Jacksons 1977.JPG|thumb|A-gleiz da zehoù : Randy, Marlon, Tito, Jackie ha Michael Jackson.]] '''The Jackson 5''' a oa ur strollad sonerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|amerikan]] hag a rae [[funk]], [[Soul (sonerezh)|soul]], ha [[blues]]. Eus [[Gary (Indiana)|Gary]], en [[Indiana]], e oant a-orin. Da gentañ int breudeur ([[Michael Jackson|Michael]], Tito, Jackie, Marlon, Jermaine ha Randy). Broudet int bet da seniñ gant o zad Joe Jackson. [[Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]] [[Rummad:Strolladoù sonerezh funk]] 7s4wmmcvcdyn65c4rubolhe0hgch7ru 2189756 2189755 2026-05-03T08:10:57Z KelennerMontroulez 71125 KelennerMontroulez en deus kaset ar bajenn [[The Jackson Five]] da [[The Jackson 5]] 2189755 wikitext text/x-wiki [[Restr:The Jacksons 1977.JPG|thumb|A-gleiz da zehoù : Randy, Marlon, Tito, Jackie ha Michael Jackson.]] '''The Jackson 5''' a oa ur strollad sonerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|amerikan]] hag a rae [[funk]], [[Soul (sonerezh)|soul]], ha [[blues]]. Eus [[Gary (Indiana)|Gary]], en [[Indiana]], e oant a-orin. Da gentañ int breudeur ([[Michael Jackson|Michael]], Tito, Jackie, Marlon, Jermaine ha Randy). Broudet int bet da seniñ gant o zad Joe Jackson. [[Rummad:Strolladoù sonerezh SUA]] [[Rummad:Strolladoù sonerezh funk]] 7s4wmmcvcdyn65c4rubolhe0hgch7ru Neil Pryde 0 180071 2189751 2026-05-03T07:45:24Z KelennerMontroulez 71125 Pajenn krouet gant : "Neil Frederick Pryde eo un den important tre e-bars ar bed ar plank dre lienn. krouet en deus ar mark lienn Neilpryde<ref>planchemag n°430</ref>. A-raok bezañ un den a-bouez ar plank dre lienn, Neil Pryde a oa ur yaouank zelandneveziat ivoulus gant ar rugby. Ganet an 19 a viz here 1939, brasaat a ra e bars un familh hep liamm gant ar mor : e zad a oa ur bankour hag ofisier e bars an arme-zouar ha mobilizet e oa en Europa e-pad an eil brezel bed. Rañkontras a ra e..." 2189751 wikitext text/x-wiki Neil Frederick Pryde eo un den important tre e-bars ar bed ar plank dre lienn. krouet en deus ar mark lienn Neilpryde<ref>planchemag n°430</ref>. A-raok bezañ un den a-bouez ar plank dre lienn, Neil Pryde a oa ur yaouank zelandneveziat ivoulus gant ar rugby. Ganet an 19 a viz here 1939, brasaat a ra e bars un familh hep liamm gant ar mor : e zad a oa ur bankour hag ofisier e bars an arme-zouar ha mobilizet e oa en Europa e-pad an eil brezel bed. Rañkontras a ra e zad da 4 bloaz. E vamm a zesave ar vugale er gêr. Daveennoù {{Daveoù}} 8tz4mq3584rdxixkfq57z2lbpnyumna 2189752 2189751 2026-05-03T07:51:23Z KelennerMontroulez 71125 Tennañ fazioù (labour en ur skolaj) 2189752 wikitext text/x-wiki '''Neil Frederick Pryde''' zo un den zo ur martolod eus [[Zeland-Nevez]]. Krouet en deus ar merk lien [[Neilpryde]]<ref>Planchemag n°430</ref>. A-raok bezañ un den a-bouez ar plankenn dre lien, Neil Pryde a oa ur Zelandneveziad yaouank ivoulus gant ar [[rugby]]. Ganet e oa d'an 19 a viz Here 1938, brasaet e oa e-barzh un familh hep liamm gant ar mor : e dad a oa ur bankour hag un ofiser e-barzh an arme-zouar, ha mobilizet e oa en Europa e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Gwelet a reas e dad da 4 bloaz evit ar wech kentañ hepken. E vamm a zesave ar vugale er gêr. == Daveennoù == {{Daveoù}} hqpe7qawh8da2kr4q4vjv4ntoez2z18 2189753 2189752 2026-05-03T07:53:08Z KelennerMontroulez 71125 2189753 wikitext text/x-wiki '''Neil Frederick Pryde''' zo un den zo ur martolod eus [[Zeland-Nevez]]. Krouet en deus ar merk lien [[Neilpryde]]<ref>Planchemag n°430</ref>. A-raok bezañ un den a-bouez ar plankenn dre lien, Neil Pryde a oa ur Zelandneveziad yaouank ivoulus gant ar [[rugby]]. Ganet e oa d'an 19 a viz Here 1938, brasaet e oa e-barzh un familh hep liamm gant ar mor : e dad a oa ur bankour hag un ofiser e-barzh an arme-zouar, ha mobilizet e oa en Europa e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. Gwelet a reas e dad da 4 bloaz evit ar wech kentañ hepken. E vamm a zesave ar vugale er gêr. == Daveennoù == {{Daveoù}}{{ALC'HWEZDIBAB:Pryde, Neil}} [[Rummad:Sportourien Zeland-Nevez]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1938]] k11kk8mlr6fvmaprvjinj59wj0iaxo1 The Jackson Five 0 180072 2189757 2026-05-03T08:10:57Z KelennerMontroulez 71125 KelennerMontroulez en deus kaset ar bajenn [[The Jackson Five]] da [[The Jackson 5]] 2189757 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[The Jackson 5]] 79hcnapjbv2kwthiqgsadysflznvmpf Mittelbiberach 0 180073 2189759 2026-05-03T09:28:20Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:Mittelbiberach, Luftbild - LABW - Staatsarchiv Sigmaringen N 1-96 T 1 Nr. 174.jpg|thumb|Mittelbiberach gwelet eus an oabl (1983).]] '''Mittelbiberach''' zo ur gêriadenn e ''Landkreis'' [[Biberach]], e gevred [[Baden-Württemberg]], en [[Alamagn]]. {{formatnum:4433}} annezad a oa e 2024<ref>{{de}} ''[https://daten.statistik-bw.de/genesisonline/online?operation=statistic&levelindex=0&levelid=1757432774350&code=12411#abreadcrumb Tabellengruppe 12411: Fortschreib..." 2189759 wikitext text/x-wiki [[Restr:Mittelbiberach, Luftbild - LABW - Staatsarchiv Sigmaringen N 1-96 T 1 Nr. 174.jpg|thumb|Mittelbiberach gwelet eus an oabl (1983).]] '''Mittelbiberach''' zo ur gêriadenn e ''Landkreis'' [[Biberach]], e gevred [[Baden-Württemberg]], en [[Alamagn]]. {{formatnum:4433}} annezad a oa e 2024<ref>{{de}} ''[https://daten.statistik-bw.de/genesisonline/online?operation=statistic&levelindex=0&levelid=1757432774350&code=12411#abreadcrumb Tabellengruppe 12411: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes zum 31. Dezember 2024]’’, Statistisches Landesamt Baden-Württemberg (lennet d'an 03/05/2026)''</ref>. Treuzet eo gant ar [[Rotbach (Riss)|Rotbach]], un adstêr d'ar [[Riss (stêr)|Riss]]. == Tud == * [[Karl Kehrle|Karl Kehre]] (1898-1996), pe Frer Adam, manac'h beneadat ha [[gwenaner]], ganet eno. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Baden-Württemberg]] got5zp7sgu0d7ycpr5j2093xh85xdm7 2189760 2189759 2026-05-03T09:31:36Z Kestenn 14086 2189760 wikitext text/x-wiki [[Restr:Mittelbiberach, Luftbild - LABW - Staatsarchiv Sigmaringen N 1-96 T 1 Nr. 174.jpg|thumb|Mittelbiberach gwelet eus an oabl (1983).]] '''Mittelbiberach''' zo ur gêriadenn e ''Landkreis'' [[Biberach]], e gevred [[Baden-Württemberg]], en [[Alamagn]]. {{formatnum:4433}} annezad a oa e 2024<ref>{{de}} ''[https://daten.statistik-bw.de/genesisonline/online?operation=statistic&levelindex=0&levelid=1757432774350&code=12411#abreadcrumb Tabellengruppe 12411: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes zum 31. Dezember 2024]'', Statistisches Landesamt Baden-Württemberg (lennet d'an 03/05/2026)</ref>. Treuzet eo gant ar [[Rotbach (Riss)|Rotbach]], un adstêr d'ar [[Riss (stêr)|Riss]]. == Tud == * [[Karl Kehrle|Karl Kehre]] (1898-1996), pe Frer Adam, manac'h beneadat ha [[gwenaner]], ganet eno. == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kêrioù Baden-Württemberg]] c8bda84rab99gwatdz1pt57orseej5m Rummad:Raperien Bro-C'hall 14 180074 2189764 2026-05-03T09:42:40Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : " {{ALC'HWEZDIBAB:Bro-C'hall}} [[Rummad:Raperien dre vro]]" 2189764 wikitext text/x-wiki {{ALC'HWEZDIBAB:Bro-C'hall}} [[Rummad:Raperien dre vro]] huks681vw8a3c982vv8kx5743huuias Rummad:Raperien dre vro 14 180075 2189765 2026-05-03T09:42:57Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Raperien]]" 2189765 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Raperien]] 4k3lctv51qvpygfhcv2gvvwbz2v02zr Rummad:Raperien 14 180076 2189769 2026-05-03T09:44:03Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Kanerien]]" 2189769 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Kanerien]] 9kuhw7dz6p1yossn3plw8iblv03ssn0 Rummad:Raperien Maroko 14 180077 2189772 2026-05-03T09:45:51Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : " {{ALC'HWEZDIBAB:Maroko}} [[Rummad:Raperien dre vro]]" 2189772 wikitext text/x-wiki {{ALC'HWEZDIBAB:Maroko}} [[Rummad:Raperien dre vro]] 9y8enf50kivg2ntugi9ur7zkbmu1war Rummad:Raperien SUA 14 180078 2189774 2026-05-03T09:49:03Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Raperien dre vro]]" 2189774 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Raperien dre vro]] at17yq3aglmoh9h7difsx06e9fwbfd1 Rummad:Raperien Breizh 14 180079 2189779 2026-05-03T10:02:28Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : " {{ALC'HWEZDIBAB:Breizh}} [[Rummad:Raperien dre vro]]" 2189779 wikitext text/x-wiki {{ALC'HWEZDIBAB:Breizh}} [[Rummad:Raperien dre vro]] l5bnt6ewzkcvyv8vfm4mj718y1cpye3 Les Flammes (prizioù) 0 180080 2189780 2026-05-03T10:18:33Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{{Danvez pennad}} '''Les Flammes''', anavezet evel ar '''Flammes Awards''' ivez, zo prizioù deroet bep bloaz abaoe 2023 da ganerien pe sonerien [[rap]] pe [[RnB a-vremañ]]. Krouet e voe diwar atiz ar mediaioù [[Booska-P]] ha [[Yard (embregerezh)|Yard]]<ref>{{fr}} Rachel ROUSSEAU, ''[https://www.telerama.fr/musique/les-flammes-2026-les-cinq-temps-forts-d-une-ceremonie-dominee-par-theodora-7030776.php Les Flammes 2026 : les cinq temps forts d’une cérémonie domin..." 2189780 wikitext text/x-wiki {{Danvez pennad}} '''Les Flammes''', anavezet evel ar '''Flammes Awards''' ivez, zo prizioù deroet bep bloaz abaoe 2023 da ganerien pe sonerien [[rap]] pe [[RnB a-vremañ]]. Krouet e voe diwar atiz ar mediaioù [[Booska-P]] ha [[Yard (embregerezh)|Yard]]<ref>{{fr}} Rachel ROUSSEAU, ''[https://www.telerama.fr/musique/les-flammes-2026-les-cinq-temps-forts-d-une-ceremonie-dominee-par-theodora-7030776.php Les Flammes 2026 : les cinq temps forts d’une cérémonie dominée par Theodora]'', Télérama, 24/04/2026 (lennet d'an 03/05/2026)</ref>, pa soñje da arzourien a-vremañ evel [[Kery James]] pe [[SCH (raper)|SCH]] ne veze ket roet pouez a-walc'h d'ar seurtoù muzik-mañ e abadennoù prizioù all e [[Bro-C'hall]] evel ar ''[[Victoires de la musique]]'' pe an ''[[NRJ Music Awards]]''. An div abadenn gentañ, e 2023 hag e 2024, a voe signet war chadennoù [[YouTube]] ha kontoù [[Switch]]. Adalek 2025 e krogas da vezañ skignet war chadennoù ledanoc'h o fublik evel [[W9]], [[M6]], ha [[France 4]] e 2026. == Liamm diavaez == * {{Fr}} [https://lesflammesawards.com/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Prizioù]] [[Rummad:Rap]] [[Rummad:RnB a-vremañ]] 8bperbfxh71mo1y9m0moz2sbhxelocb