Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
Youenn Olier
0
2911
2190789
2139351
2026-05-11T12:37:15Z
~2026-28420-44
91499
/* Labour, micher ha retred */ lec'hiadur e vez.
2190789
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv =
| skeudenn = Youenn-Olier-yaouank.jpg
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Yves Ollivier
| anv pluenn = Youenn Olier
| obererezh = [[Barzhoniezh|Barzh]]<br>Embanner<br>[[Prederouriezh|Prederour]]<br>[[Danevell]]our<br>Kazetenner<br>[[Romant]]our
| deiziad ganet = e [[1923]]
| lec'h ganet = e [[Gwaien]], {{Breizh}}
| deiziad marv = e [[2004]]
| lec'h marv = e [[Gwened]], {{Breizh}}
| yezh = [[Brezhoneg]]
| luskad = [[Imbourc'h]]
| rumm =
| enorioù =[[Priz Langleiz]] ([[1991]])
| oberennoù pennañ = ''Deizlevr brezel''<br>''Enez ar Vertuz''<br>''E penn an hent''<br>''Porzh an Ifern''<br>''Skol Walarn''
| traoù ouzhpenn = ''Adsav''<br>''An diskoulm diwezhel''<br>''An eil deiz-ha-bloaz''<br>''Ar fest-noz''<br>''Distro e Breizh 1954''<br>''Distro e Roazhon 1955''<br>''Dulenn''<br>''Imbourc'h : un tonkad hag un oberenn''<br>''Kelc'h an amzer''<br>''O gopr o deus bet''<br>''O sellout war va c'hiz''<br>''Poanioù-spered an tad Gwazdoue''<br>''Teskad skridoù politikel''<br>''Tre ha lanv''<br>''Un dispac'h o c'hwitañ''<br>''Ur bloavezh e Konk-Kerne''<br>''Ur bloavezh e Kemper''<br>''Ur bloavezh reuz''<br>''War-lerc'h daou-ugent vloaz''
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Youenn Olier''', hag a oa Yves Ollivier e anv kefridiel, a voe ganet d'ar [[17 a viz C'hwevrer]] [[1923]] e [[Gwaien]], hag aet d'an Anaon d'ar Merc'her [[15 a viz Kerzu]] [[2004]] en [[ospital]] [[Gwened]]. War e vez e bered Kistreberzh<ref>Bered Kistreberzh, karrez 2C, eil renk, bez kentañ</ref> ez eo skrivet : "Prederour kristen, skrivagner". Bet eo skrivagner a faltazi, romantour, danevellour, kazetenner ha prederour. Dre an oberennoù niverus a skrivas ez eo unan eus skrivagnerion bouezusañ diwezh an ugentvet kantved.
Chomet eo stag e anv hag e vrud ouzh e gelaouenn ''[[Imbourc'h]]'', an trede Emsav ma oa lodek ennañ hag ar stourm lennegel ha katolik e Breizh, en hanterenn diwezhañ an ugentvet kantved. Meur a zek levr a skrivas e meur a di-embann.
=Buhez=
==Bugaleaj ha oad-krenn==
E [[Gwaien]] eo e voe ganet en ur familh a vrezhonegerion, hogen ne chomas ket pell er gêr-se pa 'z eas kuit e dad da c'hounit bara e [[Cambrai]] evel skluzer ; ar vicher-se a oa miret d'an dud a oa bet soudarded. Chomet e oa tad Youenn Olier c'hwezek vloaz e lu Bro-C'hall. Desavet e voe e [[Pikardi]] neuze, ha daoust d'e gerent da vout brezhonegerion o-daou e voe-eñ desavet e galleg. Hogen, dezhañ da zistreiñ a-vareadoù da Waien, da vare ar vakañsoù dreist-holl. Eno e oa chomet bev unan eus e dadoù-kozh ha ne zeue nemet brezhoneg gantañ.
Gant e [[familh]] e tistroas da [[Breizh|Vreizh]] en-dro. E [[1937]] emedont o chom e [[Roazhon]] hag e teuas e dad da vout skluzer e [[Sant-Jermen-an-Il]] eus 1937 da 1942. Youenn Olier a reas e studi e lise Sant-Varzhin Roazhon, kent mont war ar studioù lennegel klasel. Hervez e levr ''Eñvorennoù'' e oa Youenn Olier tomm ouzh al lennegezh c'hallek ha lenn a rae ingal romantoù Bourget, Mauriac, Maurois ha skrivagnerion gatolik arall dreist-holl<ref>Gw. ''Eñvorennoù'' III, 1968, pajennoù 6-7</ref>. E-ser bout studier war al lizhiri klasel e Skol-Veur Roazhon e heulie kentelioù brezhoneg ha kembraeg kaset da benn gant [[Pêr ar Rouz]]<ref>Gw. ''Eñvorennoù'' IV-V, 1968, pajennoù 26 ha 29</ref>. Er bloavezh 1944 e voe trec'h war an aotreegezh war ar galleg, al latin hag an hen-gresianeg, goude bout bet e ziplom war ar c'heltieg adal 1943.
==Labour, micher ha retred==
E [[1945]] e reas e goñje e kêr [[Sant-Brieg]]. Ober a reas anaoudegezh gant an aotrounez [[Marsel Blanchard]] ha [[Youenn Kraff]] e-kerzh ar mizvezhioù-se. O buhez-pad e chomjont e darempred evit labourat a-gevret en Emsav katolik.
Da gentañ e labouras evel kelenner galleg e skolioù publik 'zo betek 1950, hag e skolioù katolik da-c'houde. Kement-se a reas e [[Gwened]], [[Ploermael]] ha [[Plouarzhel]]. En abeg d'e obererezh politikel ne dizhas morse dont-tre er skol-veur hag e kollas e labour dindan an Deskadurezh-Stad. Diwar-neuze e rankas divroañ evit gallout labourat ha pourchas da ezhommoù e diegezh. Setu ma voe o chom e [[Kembre]]<ref>''Ur bloavezh e Kembre'' (1991)</ref>, ur mare zo bet.
E-tro derou ar bloavezhioù tri-ugent en em gavas klañv-bras. Da [[Rosko]] ez eas da ziskuizhañ e-pad meur a viz, pezh en deus bet ur pouez bras-tre en e vuhez : darbet e oa bet dezhañ mervel ha dinerzh en em gave, dic'houest da ober an dra-mañ-tra evit e vro. Abalamour d'e yec'hed fall e voe harzet a vont da labourat gant ar c'heltiegour Weisgerber e Bro-Alamagn<ref>Gw. ''Distro e Roazhon 1955'', 1997, pajenn 101</ref> hag e chomas da labourat evel diellour e skol-uhel al labour-douar e Roazhon e-pad ugent vloaz e-ser bout kelenner-ti un nebeud bugale eus an noblañs. Mont a reas war e leve er bloavezh 1983.
Gouest e oa da lenn ur bern yezhoù : [[galleg]], [[saozneg]], [[alamaneg]], [[spagnoleg]], hogen ivez an hen-yezhoù, [[latin]] ha [[gresianeg]], hag ar [[yezhoù keltiek]], war-bouez [[gouezeleg Skos]].
Gant [[Kristenion Breizh]], d'an hañv e-pad ouzhpenn dek vloaz ez ae da weladenniñ ar broioù keltiek tramor, e lec'h e labouras a-zevri da gevreañ kristenion hon emsavioù. Bep bloaz ez embanne studiadennoù hir graet diwar ar beajoù-se. Ar [[pab]] [[Paol VI]] e oa aet da welout e [[Kêrdiz]] gant [[Marsel Klerg]].
Mont a reas war e leve e [[Kistreberzh]] gant e wreg, Annette Couée he anv-plac'h, ha labourat a reas evit gwellaat e gelaouenn ''[[Imbourc'h]]'' hag evit embann levrioù a bep seurt. Diwezhatoc'h en doa bet ur gwallzarvoud karr-tan a nammas e c'har dehou : kamm e voe a-benn neuze.
Mervel a reas er bloavezh 2004 e Kistreberzh. Beziet eo bet e bered Kistreberzh, karter 2 er rann 2, tre war bord an alez vras.
==Familh Youenn Olier==
Da heul e zimeziñ gant Annette Couée, eus Kelc'h Keltiek [[Roazhon]], e voe savet ganto un tiegezh brezhonek niverus mat ar vugale ennañ. Eizh a voe : Mari-Annaïg, Erwan, Herve, Rozenn, Mikael, Ronan, Tangi, Steven. Un navet a zo marvet bugelig : Gwenael. Kalz diwezhatoc'h e Kistreberzh e roas bod da bevar bugel bihan dezhañ.
Dimezet e oa e c'hoar Nouela gant [[Alan Louarn]] hag e voe niverus ar vugale en o zi ivez, war leurgêr al Lisoù e Roazhon. Darempredoù stank a zo bet etre an daou diegezh ; pezh a voe un dra bouezus evit desevel ar vugale er yezh, d'ur mare ma ne veze ken savet ar vugale e brezhoneg. Ha neuze familhoù Youenn Olier hag Alan Louarn a voe diazez ur rummad emsaverion liammet ouzh Emglev an Tiegezhioù.
=Oberennoù=
A bep seurt danvezioù a ya da ober e oberenn lennegel : [[skridvarnerezh]], [[politikerezh]], kontadennoù berr, romantoù, pergen daou a [[skiant-faltazi]] awenet anat diwar e breder a stourmer vrezhon kristen, barzhonegoù, [[Arz ar c'hoariva|c'hoariva]], troidigezhioù hag e oberenn veur, e zeizlevr, a leugnfe war-dro 50 levrenn ma vijent embannet holl. Hogen n'int ket : an hanter en deus graet, betek 1966.
Adalek [[1939]] e krogas da skrivañ e zeizlevr, ha kement-se betek e varv : lezet en deus war e lerc'h eta 65 bloavezhiad eus an Istor, koulz e istor personel met ivez istor eil hanterenn an [[XXvet kantved]] e Breizh hag er bed-holl hag hini an [[Emsav]] e-unan. Hogen chom a reas an oberenn-se diembann betek ar bloavezhioù dek-ha-pevar-ugent.
==Oberennoù kentañ==
Da gentañ ne embannas ket Youenn Olier oberennoù klok hogen pennadoù evit kelaouennoù 'zo.
An destenn gentañ en doa skrivet e brezhoneg a oa ur brezegenn graet gantañ war radio-Roazhon, embannet er gelaouenn ''Arvor'' d'ar 7 a viz Mae 1944. Titl an destenn-se a oa "Gwaien"
Adalek miz Gwengolo 1945, kerkent ha ma oa bet argaset an Alamaned, e krouas ur gelaouenn gant [[Yann ar Gall]] hag e vreur Yann Olier, ''[[An Avel]]'' an anv anezhi, e venne kendelc'her al labour kaset da benn gant Skol Gwalarn en Emsav. Da gentañ e tlee bout embannet bep pemzektez hogen dont a reas buan a-walc'h ar mare d'hen embann a vareadoù diresis. Un dousennad niverennoù eus ar gelaouenn a zeuas er-maez. E-pad e goñje eo e voe diazezet ''An Avel'' hag arverañ a rae paper an arme evit moullañ ar gazetenn.
Goude disparti Yann ar Gall e teuas pennadoù Youenn Olier da vout politikeloc'h-politikelañ hag e kemmas anv ar gelaouenn e ''Avel An Trec'h''. Diaesterioù he doa bet ar gelaouenn hag a viz Here 1947 betek miz Meurzh 1948 e voe difennet he moulañ gant ar velestradurezh c'hall. Dont a reas ''[[An Avel|Avel An Trec'h]]'' da vout kelaouenn ar strollad politikel [[Emsav Pobl Vreizh]] war-lerc'h. Hogen mont a reas da get e miz Kerzu 1948.
Setu da-heul, pezh a skrive [[Abeozen]] a-zivout oberennoù kentañ Youenn Olier "E oberenn bennañ, d'hor meno, a zo 'Prederiadennoù e sigur un nebeud skrivagnerion vrezhonek' [...] Evit ar wech kentañ e oa roet dimp un arnodskrid skridvarnerezh, hir e alan ha poellek..."<ref>Abeozen 1957, p. 209</ref> Ar prederiadennoù-se a voe embannet er gelaouenn ''[[Al Liamm]]''<ref>Gw. ''Al Liamm'', niverennoù 12 - 13</ref>.
==An oberennoù a faltazi==
Daoust d'un oberenn diaes da renabliñ o vezañ ken fonnus ha liesseurt-kenañ, e oa bresk a-walc'h yec'hed Youenn Olier. Kement-se ivez e vroudas anezhañ da zilezel a-grenn an obererezh politikel<ref name="Gw. Deizlevr">Gw. Deizlevr</ref> da sevel un oberenn lennegel a zoare. Kenskrivañ kalz a rae gant kalzik a dud, en o zouez [[Roparz Hemon]], [[Guy Étienne]], hogen ivez gant [[Pêr Denez]] ha [[Ronan Huon]], gantañ pennañ adsaverion ha difennourion ar [[peurunvan|skritur unvan]] e rummad yaouank diwezh ar bloavezhioù daou-ugent ha deroù ar bloavezhioù hanter-kant.
===Danevelloù===
Moullet eo bet e zanevelloù kentañ er gelaouenn ''Al Liamm'' adal diwezh ar bloavezhioù daou-ugent. lod anezho a yeas d'ober danvez ul levr, ''Ar fest-Noz''. Lod eus e zanevelloù a gaver el levr ''An Deiz-Ha-Bloaz'' (1964) ivez.
Evel ma skrive Abeozen ez eo bet awenet doare e zanevelloù muioc'h gant Kembreiz —[[Saunders Lewis]], [[Ambrose Bebb]], [[Kate Roberts]] dreist-holl — eget gant ar skrivagnerion kristen e oa boas da lenn evel [[Georges Bernanos]], [[François Mauriac]], [[Stendhal]] pe [[Edouard Bourdet]]. Iwerzhoniz 'zo a levezonas e skridoù ivez.
===Romantoù===
E 1963 ez empennas e romant ''Poanioù Spered an Tad Gwazdoue'' a skrivas en Ospital Rosko<ref>Gw. [http://emglev.wordpress.com/2012/12/12/poaniou-spered-an-tad-gwazdoue-ur-prof-kaer-evit-nedeleg/ Kinnig 'Poanioù-spered an tad Gwazdoue' war lec'hienn Emglev an Tiegezhioù]</ref>. Ar romant-se a oa un doare romant fentus a-zivout buhez ar veleion e skeud Sened-Veur Vatikan II, un doare romant brederouriel hag a ziskoueze meur a zoare da intent ha buheziñ ar relijion er velegiezh.
E 1964 e voullas ar romant ''E penn an hent''. Hervez [[Yann-Ber Piriou]] o vurutellat ar romant-se "Stourm un ene eo. Ur paotr hedro o klask ur ster d'e vuhez hag ar frankiz war un dro. A bep eil e koll ar Feiz e Doue, er stourm evit ar vro hag er garantez...Erfin an darvoudoù a zo en dispac'h e Breizh ha reveulzi ar gouerien hag ar vicherourien. Stourm a ra ar vrogarourien ouzh an arme C'hall tra ma ren ar spont e-touez ar vourc'hizien."<ref>Gw; Yann-Ber Piriou, 1964, 102, p. 65</ref>
E romant pennañ ''[[Enez ar Vertuz]]'' a voe moullet gantañ e-unan e teir levrenn, e [[1965]] ha [[1966]]. Ar romant-se zo unan eus ar romantoù skiant-faltazi nemeto a gaver el lennegezh vrezhonek ha levezonet bras eo bet gant romant [[Langleiz]] ''[[Enez ar Rod]]'' koulz ha gant romant [[Jean Marion | Yec'hann Marion]] ''Enez Ar Vertuz'' (XVIIIvet kantved). Hogen, hervez arbennigourion 'zo<ref>''Gw. Lennegezh ar brezhoneg en ugentvet kantved'', levrenn III, Frañsez Favereau</ref> e tenn ar romant diwezhañ-se eus ur romant du gant tudennoù livet dindan alc'hwez ar vroadelouriezh emsavel ha kristen-rik a venne difenn Youenn Olier.
E 1982 e voullas ''Porzh an Ifern'' hag a voe ur meni heuliad d'e romant ''Enez Ar Vertuz''.
===Kelaouennoù===
''[[Gevred]]'' hag ''Imbourc'h'' a voe savet gantañ adalek [[1965]]. Prenet en doa moullerezhioù a voe staliet en e gav, straed Burloud e [[Roazhon]]. O vezañ ma ne gave den da embann e skridoù brezhonek, abalamour d'ar priz dreist-holl, ha d'an nebeud a werzh a vez kavet e sammas warnañ ar vicher mouller. Ur c'henlabourer puilh a-walc'h eo bet gant kelaouennoù 'zo : ''[[Al Liamm]]'' dreist-holl, ''[[Barr-Heol | Barr-Heol war Feiz ha Breizh]]'' ivez ha ''[[Preder]]'' a-raok ma voe savet ''Imbourc'h'' gantañ. Bez' e c'heller lavarout en deus skrivet an hanter eus pennadoù ar gelaouenn e-pad 35 bloaz, da lavarout eo well-wazh un 10.000 pajennad bennak.
===Oberennoù lennegel arall===
Barzhonegoù a embannas Youenn Olier : ''Barzhonegoù'' (1969), ''Kelc'h an amzer'' (1971), ''Tre ha lanv'' (1974). Roet eo bet da Youenn Olier ar priz Langleiz evit e varzhoniezh e 1991.
Pezhioù-c'hoari a skrivas ivez : ''O gopr o deus bet'' (1960), ''An diskoulm diwezhel'' (1976).
==Oberennoù a brederouriezh==
Youen Olier a labouras kalz war imbourc'hioù a-fet yezhadurezh hag a-fet Breizh.
===Ar yezh arnevez===
Stag ouzh ar yezh arnevez e oa Youenn Olier : levezon SADED a gaver en e [[geriaoueg|c'heriaoueg]]. Gouest e oa da ijinañ gerioù war an tomm, da glokaat ur c'heriaoueg pinvidik-kenañ.
Sevel a reas un nebeud geriaouegoù gant Marc'h-Kleur ha [[Jil Ewan]]. Embannet en doa meur a levrenn eus ur ''Geriadur arnevez'' adembannet ha kresket lies gwezh abaoe 1973.
===Breizh hag an Iliz===
Abaoe ma oa staget gant e bennadoù-barn kentañ e oa dalc'het Youenn Olier da skrivañ er gelaouenn ''Al Liamm'' da zigentañ, ha goude en e gelaouenn ''Imbourc'h'' abaoe ar bloavezhioù dek-ha-tri-ugent. Ober a rae barnadennoù war al levrioù ha notennoù diwar e lennadennoù, zoken ma tremenas eus al lennegezh vrezhonek da bolitikerezh an Emsav.
E skridoù politikel, skrivet buan alies, diwar-benn meizadoù diaes da intent zoken e galleg ne c'heller ket o c'heñveriañ ouzh e oberennoù lennegel rik a zo bet c'hwennet mat. Anv a c'haller ober eus ul lizher a-berzh [[Goulven Pennaod]] bet embannet e Notennoù ''Al Liamm''. Pell-bras e oa mennozhioù an daou zen, unan a oa pagan hag egile katolik, pezh a ro muioc'h c'hoazh a bouez da ziskleriadenn Pennaod diwar-benn Youenn Olier. El lizher-se e tisklêrie [[Goulven Pennaod]] e oa Youenn Olier ar skrivagner brezhonek nemetañ en defe ur "preder klok". Pep tra a zedenne e evezh hag e vezed sur da gaout un ali speredek digantañ. Kavout a reer lod eus skridoù politikel Youenn Olier en dastumad ''Teskad skridoù politikel'' (niverennoù 37-38 ''Preder'').
Dre ma oa aet da goll holl gelaouennoù katolik an Emsav e penn kentañ ar bloavezhioù pevar-ugent, ne chome ken nemet ar gelaouenn ''Imbourc'h'' ha labour Youenn Olier o kenderc'hel gant spered ''[[Feiz ha Breiz]]'' el lennegezh. Neuze e teuas da vout Youenn Olier ur meni penn eus an trede Emsav, daoust d'e vrezhoneg diaes ha d'ar rebechoù graet outañ da chom war giz an Istor gant ur spered hanter-hent etre ''[[Breiz Atao]]'' ha ''Feiz ha Breiz''. Ur skipailhig kristenion a vodas tro-dro dezhañ evit kendelc'her al labour kristen hag emsavel war un dro : [[Pêr Even]], [[Yann Mikael]], [[Tepot Gwilhmod]] en he mesk.
==Obererezh evel emsaver==
Gant [[Yann Kerlann]] e voe savet [[Emglev An Tiegezhioù]] (EAT) e [[1947]], gant ar pal pennañ bodañ an nebeut-tre a familhoù brezhonek a oa d'ar mare-se.
Diazezer skol [[Plistin]] a voe sikouret mat gant Alan al Louarn, a c'helle bepred kontañ war e vreur-kaer Youenn evit reiñ buhez d'ar [[kevredigezh|gevredigezh]]-se, a zo deuet da vezañ Imbourc'h (kelaouenn), a-benn ar fin, goude pevar bloaz, ti-embann anezhi. Ger-stur EAT eo lavarenn [[Yann-Vari Perrot]] "En hor yaouankiz en deus Doue fiziet amzer da zont ar vro".
E Roazhon, war atiz [[Alan al Louarn]] ha [[Youenn Souffez-Despré]] e voe roet buhez evel-se d'ur gumuniezh vrezhonek vihan en-dro d'un oferenn vareadek, a zeuas da vezañ sizhuniek goude un hir a stourmadenn. Meur a hini o deus graet anaoudegezh gant Youenn Olier e-pad e amzer-studi e Roazhon dre an oferenn vrezhonek.
E [[1954]] e kemeras Youenn Olier perzh e savidigezh [[Kuzul ar Brezhoneg]] gant an aotrou [[Marsel Klerg|Klerg]], person [[Bulien]] da gadoriad, en-dro dezhañ [[Pêr Denez]] ha [[Ronan Huon]] e-touez ar re yaouankañ er strollad, hogen ivez [[Maodez Glanndour]], [[Ivona Martin]] ha [[Pêr Le Moine]].
[[Abeozen]] a skrivas e [[1957]] : ''"Daoust d'ar vuhez tenn n'en deus ket diskroget Youenn Olier eus e labour breizhek"''. Hag eñ dilabour hag o spiañ bezañ gopret gant ar [[Bleun-Brug]], o vezañ ma oa kristen da gentañ penn, ne voe ket asantet d'e c'houlenn gant [[Visant Seite]]<ref name="Gw. Deizlevr"/>.
E [[1962]] e voe unan eus diazezerien SADED ([[Strollad An Deskadurezh Eil Derez]]). Unan eus e labourioù heverkañ er framm-se a voe moarvat e [[kentel|gentelioù]] war al lennegezh. Goude-se, e [[1966]], e kemeras perzh er gelaouenn [[Emsav]] (Rener kentañ ar gelaouenn bolitikel-se e voe).
Pezh a c'heller lakaat diarvar avat diwar-benn ar prantad-se eus e vuhez eo ar pezh a zisklerias : o sevel SADED hag [[ESB]] e kave dezhañ e c'helle chom feal d'e feiz kristen don, dre ma kave dezhañ e oa kristenion wirion an darn vrasañ eus e geneiled er stourmadenn-se. Gwall hejet e oa bet gant e zipitadenn ha gant e gleñved ivez. En em reiñ a reas neuze, da vat ha muioc'h-mui d'e c'halvadenn a skrivagner hag a brederour.
E [[1969]] e savas [[Emsav ar Bobl Vrezhon]] hag [[Imbourc'h (kelaouenn)]], kelaouenn bolitikel ar strollad-se.
Neuze e kemmas trumm doare ''Imbourc'h'' goude un em-zezrann a lakaas anezhañ da stadañ ne c'helle ket lakaat pelloc'h a gostez e breder kristen war zigarez bezañ deuet mat d'an holl. Kement-se, evel-just, a zo stag ouzh darvoudoù miz Mae [[1968]] e Pariz, anat eo. Adalek neuze eta e stagas Imbourc'h ouzh ''Kristenion Breizh'' hag e vihanaas stumm e gelaouenn (A5). E-pad 20 vloaz e kemeras perzh bras neuze e bodadegoù miziek Kristenion Breizh e presbitalioù Breizh. E-kerzh ar bodadegoù-se e vroude an izili ([[Paol Kalvez]], [[Marsel Blanchard]], [[Gwilherm Dubourg]], [[Ivona Martin]], [[Youenn Souffez-Despré]], [[Maoris Ar C'hollo]], [[Youenn Troal]] a yae d'ober an izili pennañ) da skrivañ en e gelaouenn.
= Levrlennadur =
==Oberenn skridvarnouriezh==
RR
Ra lennor ar pezh a skriv Abeozen diwar e benn ken abred ha 1957 (Istor al lennegezh vrezhonek en Amzer-vremañ, e ti AL LIAMM, p. 208-210).
==Roll levrennoù e zeizlevr==
Kregiñ a ra e ti Gevret e 1959 ha chomet eo diembann etre 1967 ha 2005. Setu aze an embannadurioù e ti Imbourc'h :
{{Col-begin}}
{{col-3}}
*''Deizlevr ur mizvezh brezel'' - Genver-C'hwevrer 1945
*''War-lerc'h 40 bloavezh'' - C'hwevrer Here 1945
*''Adsav'' - Here 1945 - Here 1946
*''Ur bloavezh e Konk-Kerne'' - Here 46-Here 1947
*''Deizlevr Dulenn'' - Gouhere-Eost 1947
*''Ur bloavezh e Kemper'' - Eost 47-Genver 48
*''Ur bloavezh e Kemper'' - Genver-Eost 1948
*''Ur bloavezh e Pondivi, 1añ lodenn'' - Gwengolo-Kerzu 1948
*''Ur bloavezh e Pondivi, eil lodenn'' - Genver-Gouhere 1949
{{col-3}}
*''Ur bloavezh e Lannuon, kentañ lodenn'' Gouhere-Kerzu 1949
*''Ur bloavezh e Lannuon, eil lodenn'' - 1950
*''Ur bloavezh er broioù-krec'h, kentañ lodenn'' - 1951
*''Ur bloavezh er broioù krec'h, eil lodenn'' - 1952
*''Distro e Breizh, Gwened, kentañ lodenn'' - 1953
*''Distro e Breizh Ploermael, eil lodenn'' - 1954
*''Distro e Roazhon'' - 1955
*''Distro e Roazhon'' - 1956 ha 1957
*''Ur bloavezh a reuz'' - 1958
{{col-3}}
*''Ur brezel o kenderc'hel'' - 1959
*''O treuziñ ar gouelec'h'' - 1960
*''Gourlenn'' - 1961
*''Ur bloavezh oc'h echuiñ'' - 1962
*''Un dispac'h o c'hwitañ'' - 1963
*''O klask hentoù nevez'' - 1964
*''Amzer an emdouell'' - 1965
*''An Hent-Dall'' - 1966
{{Col-end}}
==Levrioù all==
''*E ti Gevred''
* Deizlevr brezel 1939-1944 ;
* Poanioù-Spered an Tad Gwazdoue (Romant);
*An Deiz-ha-Bloaz 1964 (danevelloù) ;
*Enez Ar Vertuz (Embannadur roneoskrivet e teir levrenn 1965-66)
''*E ti Al Liamm :''
*An Deiz-ha-bloaz (eil embannadur : 1975) ;
* Ar Fest-Noz (danevelloù) ;
*E Penn an Hent (romant)
''*e ti Imbourc'h :''
*Istor hol lennegezh : [[Skol Walarn]] (tri embannadur, div levrenn) ;
*Istor an Emsav (3 levrenn) ;
*Istor Kembre ;
*Porzh an Ifern (Romant) ;
*An Diskoulm Diwezhel (Reuzc'hoari) ;
*Kelc'h an Amzer (Dastumad barzhonegoù)
''*E ti Preder :''
*Istor an Emsav sevenadurel abaoe ar Brezel-bed kentañ, 1960 ;
*Tonkad 62, 1962.
'''Troidigezhioù graet gantañ :'''
*Antigone ([[Sofokles]]) ;
*Da lestr eo da vuhez ([[Santez Tereza Lesawez]]) ;
*Hent (Sant [[José-Maria Escriva de Balaguer]]) ;
*An Nor d'ar vuhez deol (Sant Fransez a Sal) ;
*Euripides ([[Alkestis]]), Preder, 1967.
'''Oberennoù all :'''
*Geriadur Arnevez (Galleg-Brezhoneg) ;
*Geriadur ar brezhoneg arnevez (Brezhoneg-galleg) ;
*Lexique complémentaire, Brezhoneg-galleg ha galleg-brezhoneg (2 levrenn, a-gevret gant Jil Ewan ha Marc'h-Kleur) ;
*Kenskriverezh R. Ar Pradig gant Meven Mordiern ;
*Barzhonegoù Owen, diwar ar c'hembraeg ;
*Meur a studiadenn war saviad ar broioù keltiek, ha pergen war ar c'herneveg ;
*Meur a oberenn wenedek aozet e brezhoneg unvan, en o zouez "Enez Ar Vertuz" an [[Tad Marion]] ;
*Notennoù Politikel, bep miz war [[Imbourc'h]] ha Kannadig Imbourc'h
Pennadoù all, niverus, a zo bet embannet gant kelaouennoù an [[Emsav]] : [[Al Liamm]], [[Barr-Heol]], [[Emsav (kelaouenn, 1967-1978)|Emsav]], [[Preder]], hag all.
=Studiadennoù a-zivout Youenn Olier=
*[[Ivona Martin]], ''Porzh an Ifern'', Al Liamm, Nnn 216, 1984.
*[[Fañch Morvannou]], ''Imbourc'h, kelaouenn a studi'', Pobl Vreizh, Nnn 140, 1982.
*[[Yann-Ber Piriou]], ''E penn an hent : romant gant Youenn Olier'', Al Liamm, Nnn 102, 1964.
=Ereoù diabarzh=
*[[Al Liamm]]
*[[Emglev An Tiegezhioù]]
*[[Imbourc'h]]
*[[Kristenion Breizh]]
=Notennoù=
{{Daveoù |bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Olier, Youenn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1923]]
[[Rummad:Marvioù 2004]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Prederourien Breizh]]
[[Rummad:Skridvarnouriezh]]
[[Rummad:Priz Langleiz]]
g40l0kb1686kbi3o9memi1lbzfdog5z
2190791
2190789
2026-05-11T13:37:40Z
Kestenn
14086
Tennet titouroù nann-holloueziadurel
2190791
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv =
| skeudenn = Youenn-Olier-yaouank.jpg
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Yves Ollivier
| anv pluenn = Youenn Olier
| obererezh = [[Barzhoniezh|Barzh]]<br>Embanner<br>[[Prederouriezh|Prederour]]<br>[[Danevell]]our<br>Kazetenner<br>[[Romant]]our
| deiziad ganet = e [[1923]]
| lec'h ganet = e [[Gwaien]], {{Breizh}}
| deiziad marv = e [[2004]]
| lec'h marv = e [[Gwened]], {{Breizh}}
| yezh = [[Brezhoneg]]
| luskad = [[Imbourc'h]]
| rumm =
| enorioù =[[Priz Langleiz]] ([[1991]])
| oberennoù pennañ = ''Deizlevr brezel''<br>''Enez ar Vertuz''<br>''E penn an hent''<br>''Porzh an Ifern''<br>''Skol Walarn''
| traoù ouzhpenn = ''Adsav''<br>''An diskoulm diwezhel''<br>''An eil deiz-ha-bloaz''<br>''Ar fest-noz''<br>''Distro e Breizh 1954''<br>''Distro e Roazhon 1955''<br>''Dulenn''<br>''Imbourc'h : un tonkad hag un oberenn''<br>''Kelc'h an amzer''<br>''O gopr o deus bet''<br>''O sellout war va c'hiz''<br>''Poanioù-spered an tad Gwazdoue''<br>''Teskad skridoù politikel''<br>''Tre ha lanv''<br>''Un dispac'h o c'hwitañ''<br>''Ur bloavezh e Konk-Kerne''<br>''Ur bloavezh e Kemper''<br>''Ur bloavezh reuz''<br>''War-lerc'h daou-ugent vloaz''
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Youenn Olier''', hag a oa Yves Ollivier e anv kefridiel, a voe ganet d'ar [[17 a viz C'hwevrer]] [[1923]] e [[Gwaien]], hag aet d'an Anaon d'ar Merc'her [[15 a viz Kerzu]] [[2004]] en [[ospital]] [[Gwened]]. War e vez e bered Kistreberzh<ref>Bered Kistreberzh, karrez 2C, eil renk, bez kentañ</ref> ez eo skrivet : "Prederour kristen, skrivagner". Bet eo skrivagner a faltazi, romantour, danevellour, kazetenner ha prederour. Dre an oberennoù niverus a skrivas ez eo unan eus skrivagnerion bouezusañ diwezh an ugentvet kantved.
Chomet eo stag e anv hag e vrud ouzh e gelaouenn ''[[Imbourc'h]]'', an trede Emsav ma oa lodek ennañ hag ar stourm lennegel ha katolik e Breizh, en hanterenn diwezhañ an ugentvet kantved. Meur a zek levr a skrivas e meur a di-embann.
=Buhez=
==Bugaleaj ha oad-krenn==
E [[Gwaien]] eo e voe ganet en ur familh a vrezhonegerion, hogen ne chomas ket pell er gêr-se pa 'z eas kuit e dad da c'hounit bara e [[Cambrai]] evel skluzer ; ar vicher-se a oa miret d'an dud a oa bet soudarded. Chomet e oa tad Youenn Olier c'hwezek vloaz e lu Bro-C'hall. Desavet e voe e [[Pikardi]] neuze, ha daoust d'e gerent da vout brezhonegerion o-daou e voe-eñ desavet e galleg. Hogen, dezhañ da zistreiñ a-vareadoù da Waien, da vare ar vakañsoù dreist-holl. Eno e oa chomet bev unan eus e dadoù-kozh ha ne zeue nemet brezhoneg gantañ.
Gant e [[familh]] e tistroas da [[Breizh|Vreizh]] en-dro. E [[1937]] emedont o chom e [[Roazhon]] hag e teuas e dad da vout skluzer e [[Sant-Jermen-an-Il]] eus 1937 da 1942. Youenn Olier a reas e studi e lise Sant-Varzhin Roazhon, kent mont war ar studioù lennegel klasel. Hervez e levr ''Eñvorennoù'' e oa Youenn Olier tomm ouzh al lennegezh c'hallek ha lenn a rae ingal romantoù Bourget, Mauriac, Maurois ha skrivagnerion gatolik arall dreist-holl<ref>Gw. ''Eñvorennoù'' III, 1968, pajennoù 6-7</ref>. E-ser bout studier war al lizhiri klasel e Skol-Veur Roazhon e heulie kentelioù brezhoneg ha kembraeg kaset da benn gant [[Pêr ar Rouz]]<ref>Gw. ''Eñvorennoù'' IV-V, 1968, pajennoù 26 ha 29</ref>. Er bloavezh 1944 e voe trec'h war an aotreegezh war ar galleg, al latin hag an hen-gresianeg, goude bout bet e ziplom war ar c'heltieg adal 1943.
==Labour, micher ha retred==
E [[1945]] e reas e goñje e kêr [[Sant-Brieg]]. Ober a reas anaoudegezh gant an aotrounez [[Marsel Blanchard]] ha [[Youenn Kraff]] e-kerzh ar mizvezhioù-se. O buhez-pad e chomjont e darempred evit labourat a-gevret en Emsav katolik.
Da gentañ e labouras evel kelenner galleg e skolioù publik 'zo betek 1950, hag e skolioù katolik da-c'houde. Kement-se a reas e [[Gwened]], [[Ploermael]] ha [[Plouarzhel]]. En abeg d'e obererezh politikel ne dizhas morse dont-tre er skol-veur hag e kollas e labour dindan an Deskadurezh-Stad. Diwar-neuze e rankas divroañ evit gallout labourat ha pourchas da ezhommoù e diegezh. Setu ma voe o chom e [[Kembre]]<ref>''Ur bloavezh e Kembre'' (1991)</ref>, ur mare zo bet.
E-tro derou ar bloavezhioù tri-ugent en em gavas klañv-bras. Da [[Rosko]] ez eas da ziskuizhañ e-pad meur a viz, pezh en deus bet ur pouez bras-tre en e vuhez : darbet e oa bet dezhañ mervel ha dinerzh en em gave, dic'houest da ober an dra-mañ-tra evit e vro. Abalamour d'e yec'hed fall e voe harzet a vont da labourat gant ar c'heltiegour Weisgerber e Bro-Alamagn<ref>Gw. ''Distro e Roazhon 1955'', 1997, pajenn 101</ref> hag e chomas da labourat evel diellour e skol-uhel al labour-douar e Roazhon e-pad ugent vloaz e-ser bout kelenner-ti un nebeud bugale eus an noblañs. Mont a reas war e leve er bloavezh 1983.
Gouest e oa da lenn ur bern yezhoù : [[galleg]], [[saozneg]], [[alamaneg]], [[spagnoleg]], hogen ivez an hen-yezhoù, [[latin]] ha [[gresianeg]], hag ar [[yezhoù keltiek]], war-bouez [[gouezeleg Skos]].
Gant [[Kristenion Breizh]], d'an hañv e-pad ouzhpenn dek vloaz ez ae da weladenniñ ar broioù keltiek tramor, e lec'h e labouras a-zevri da gevreañ kristenion hon emsavioù. Bep bloaz ez embanne studiadennoù hir graet diwar ar beajoù-se. Ar [[pab]] [[Paol VI]] e oa aet da welout e [[Kêrdiz]] gant [[Marsel Klerg]].
Mont a reas war e leve e [[Kistreberzh]] gant e wreg, Annette Couée he anv-plac'h, ha labourat a reas evit gwellaat e gelaouenn ''[[Imbourc'h]]'' hag evit embann levrioù a bep seurt. Diwezhatoc'h en doa bet ur gwallzarvoud karr-tan a nammas e c'har dehou : kamm e voe a-benn neuze.
Mervel a reas er bloavezh 2004 e Kistreberzh. Beziet eo bet e bered Kistreberzh.
==Familh Youenn Olier==
Da heul e zimeziñ gant Annette Couée, eus Kelc'h Keltiek [[Roazhon]], e voe savet ganto un tiegezh brezhonek niverus mat ar vugale ennañ. Eizh a voe : Mari-Annaïg, Erwan, Herve, Rozenn, Mikael, Ronan, Tangi, Steven. Un navet a zo marvet bugelig : Gwenael. Kalz diwezhatoc'h e Kistreberzh e roas bod da bevar bugel bihan dezhañ.
Dimezet e oa e c'hoar Nouela gant [[Alan Louarn]] hag e voe niverus ar vugale en o zi ivez, war leurgêr al Lisoù e Roazhon. Darempredoù stank a zo bet etre an daou diegezh ; pezh a voe un dra bouezus evit desevel ar vugale er yezh, d'ur mare ma ne veze ken savet ar vugale e brezhoneg. Ha neuze familhoù Youenn Olier hag Alan Louarn a voe diazez ur rummad emsaverion liammet ouzh Emglev an Tiegezhioù.
=Oberennoù=
A bep seurt danvezioù a ya da ober e oberenn lennegel : [[skridvarnerezh]], [[politikerezh]], kontadennoù berr, romantoù, pergen daou a [[skiant-faltazi]] awenet anat diwar e breder a stourmer vrezhon kristen, barzhonegoù, [[Arz ar c'hoariva|c'hoariva]], troidigezhioù hag e oberenn veur, e zeizlevr, a leugnfe war-dro 50 levrenn ma vijent embannet holl. Hogen n'int ket : an hanter en deus graet, betek 1966.
Adalek [[1939]] e krogas da skrivañ e zeizlevr, ha kement-se betek e varv : lezet en deus war e lerc'h eta 65 bloavezhiad eus an Istor, koulz e istor personel met ivez istor eil hanterenn an [[XXvet kantved]] e Breizh hag er bed-holl hag hini an [[Emsav]] e-unan. Hogen chom a reas an oberenn-se diembann betek ar bloavezhioù dek-ha-pevar-ugent.
==Oberennoù kentañ==
Da gentañ ne embannas ket Youenn Olier oberennoù klok hogen pennadoù evit kelaouennoù 'zo.
An destenn gentañ en doa skrivet e brezhoneg a oa ur brezegenn graet gantañ war radio-Roazhon, embannet er gelaouenn ''Arvor'' d'ar 7 a viz Mae 1944. Titl an destenn-se a oa "Gwaien"
Adalek miz Gwengolo 1945, kerkent ha ma oa bet argaset an Alamaned, e krouas ur gelaouenn gant [[Yann ar Gall]] hag e vreur Yann Olier, ''[[An Avel]]'' an anv anezhi, e venne kendelc'her al labour kaset da benn gant Skol Gwalarn en Emsav. Da gentañ e tlee bout embannet bep pemzektez hogen dont a reas buan a-walc'h ar mare d'hen embann a vareadoù diresis. Un dousennad niverennoù eus ar gelaouenn a zeuas er-maez. E-pad e goñje eo e voe diazezet ''An Avel'' hag arverañ a rae paper an arme evit moullañ ar gazetenn.
Goude disparti Yann ar Gall e teuas pennadoù Youenn Olier da vout politikeloc'h-politikelañ hag e kemmas anv ar gelaouenn e ''Avel An Trec'h''. Diaesterioù he doa bet ar gelaouenn hag a viz Here 1947 betek miz Meurzh 1948 e voe difennet he moulañ gant ar velestradurezh c'hall. Dont a reas ''[[An Avel|Avel An Trec'h]]'' da vout kelaouenn ar strollad politikel [[Emsav Pobl Vreizh]] war-lerc'h. Hogen mont a reas da get e miz Kerzu 1948.
Setu da-heul, pezh a skrive [[Abeozen]] a-zivout oberennoù kentañ Youenn Olier "E oberenn bennañ, d'hor meno, a zo 'Prederiadennoù e sigur un nebeud skrivagnerion vrezhonek' [...] Evit ar wech kentañ e oa roet dimp un arnodskrid skridvarnerezh, hir e alan ha poellek..."<ref>Abeozen 1957, p. 209</ref> Ar prederiadennoù-se a voe embannet er gelaouenn ''[[Al Liamm]]''<ref>Gw. ''Al Liamm'', niverennoù 12 - 13</ref>.
==An oberennoù a faltazi==
Daoust d'un oberenn diaes da renabliñ o vezañ ken fonnus ha liesseurt-kenañ, e oa bresk a-walc'h yec'hed Youenn Olier. Kement-se ivez e vroudas anezhañ da zilezel a-grenn an obererezh politikel<ref name="Gw. Deizlevr">Gw. Deizlevr</ref> da sevel un oberenn lennegel a zoare. Kenskrivañ kalz a rae gant kalzik a dud, en o zouez [[Roparz Hemon]], [[Guy Étienne]], hogen ivez gant [[Pêr Denez]] ha [[Ronan Huon]], gantañ pennañ adsaverion ha difennourion ar [[peurunvan|skritur unvan]] e rummad yaouank diwezh ar bloavezhioù daou-ugent ha deroù ar bloavezhioù hanter-kant.
===Danevelloù===
Moullet eo bet e zanevelloù kentañ er gelaouenn ''Al Liamm'' adal diwezh ar bloavezhioù daou-ugent. lod anezho a yeas d'ober danvez ul levr, ''Ar fest-Noz''. Lod eus e zanevelloù a gaver el levr ''An Deiz-Ha-Bloaz'' (1964) ivez.
Evel ma skrive Abeozen ez eo bet awenet doare e zanevelloù muioc'h gant Kembreiz —[[Saunders Lewis]], [[Ambrose Bebb]], [[Kate Roberts]] dreist-holl — eget gant ar skrivagnerion kristen e oa boas da lenn evel [[Georges Bernanos]], [[François Mauriac]], [[Stendhal]] pe [[Edouard Bourdet]]. Iwerzhoniz 'zo a levezonas e skridoù ivez.
===Romantoù===
E 1963 ez empennas e romant ''Poanioù Spered an Tad Gwazdoue'' a skrivas en Ospital Rosko<ref>Gw. [http://emglev.wordpress.com/2012/12/12/poaniou-spered-an-tad-gwazdoue-ur-prof-kaer-evit-nedeleg/ Kinnig 'Poanioù-spered an tad Gwazdoue' war lec'hienn Emglev an Tiegezhioù]</ref>. Ar romant-se a oa un doare romant fentus a-zivout buhez ar veleion e skeud Sened-Veur Vatikan II, un doare romant brederouriel hag a ziskoueze meur a zoare da intent ha buheziñ ar relijion er velegiezh.
E 1964 e voullas ar romant ''E penn an hent''. Hervez [[Yann-Ber Piriou]] o vurutellat ar romant-se "Stourm un ene eo. Ur paotr hedro o klask ur ster d'e vuhez hag ar frankiz war un dro. A bep eil e koll ar Feiz e Doue, er stourm evit ar vro hag er garantez...Erfin an darvoudoù a zo en dispac'h e Breizh ha reveulzi ar gouerien hag ar vicherourien. Stourm a ra ar vrogarourien ouzh an arme C'hall tra ma ren ar spont e-touez ar vourc'hizien."<ref>Gw; Yann-Ber Piriou, 1964, 102, p. 65</ref>
E romant pennañ ''[[Enez ar Vertuz]]'' a voe moullet gantañ e-unan e teir levrenn, e [[1965]] ha [[1966]]. Ar romant-se zo unan eus ar romantoù skiant-faltazi nemeto a gaver el lennegezh vrezhonek ha levezonet bras eo bet gant romant [[Langleiz]] ''[[Enez ar Rod]]'' koulz ha gant romant [[Jean Marion | Yec'hann Marion]] ''Enez Ar Vertuz'' (XVIIIvet kantved). Hogen, hervez arbennigourion 'zo<ref>''Gw. Lennegezh ar brezhoneg en ugentvet kantved'', levrenn III, Frañsez Favereau</ref> e tenn ar romant diwezhañ-se eus ur romant du gant tudennoù livet dindan alc'hwez ar vroadelouriezh emsavel ha kristen-rik a venne difenn Youenn Olier.
E 1982 e voullas ''Porzh an Ifern'' hag a voe ur meni heuliad d'e romant ''Enez Ar Vertuz''.
===Kelaouennoù===
''[[Gevred]]'' hag ''Imbourc'h'' a voe savet gantañ adalek [[1965]]. Prenet en doa moullerezhioù a voe staliet en e gav, straed Burloud e [[Roazhon]]. O vezañ ma ne gave den da embann e skridoù brezhonek, abalamour d'ar priz dreist-holl, ha d'an nebeud a werzh a vez kavet e sammas warnañ ar vicher mouller. Ur c'henlabourer puilh a-walc'h eo bet gant kelaouennoù 'zo : ''[[Al Liamm]]'' dreist-holl, ''[[Barr-Heol | Barr-Heol war Feiz ha Breizh]]'' ivez ha ''[[Preder]]'' a-raok ma voe savet ''Imbourc'h'' gantañ. Bez' e c'heller lavarout en deus skrivet an hanter eus pennadoù ar gelaouenn e-pad 35 bloaz, da lavarout eo well-wazh un 10.000 pajennad bennak.
===Oberennoù lennegel arall===
Barzhonegoù a embannas Youenn Olier : ''Barzhonegoù'' (1969), ''Kelc'h an amzer'' (1971), ''Tre ha lanv'' (1974). Roet eo bet da Youenn Olier ar priz Langleiz evit e varzhoniezh e 1991.
Pezhioù-c'hoari a skrivas ivez : ''O gopr o deus bet'' (1960), ''An diskoulm diwezhel'' (1976).
==Oberennoù a brederouriezh==
Youen Olier a labouras kalz war imbourc'hioù a-fet yezhadurezh hag a-fet Breizh.
===Ar yezh arnevez===
Stag ouzh ar yezh arnevez e oa Youenn Olier : levezon SADED a gaver en e [[geriaoueg|c'heriaoueg]]. Gouest e oa da ijinañ gerioù war an tomm, da glokaat ur c'heriaoueg pinvidik-kenañ.
Sevel a reas un nebeud geriaouegoù gant Marc'h-Kleur ha [[Jil Ewan]]. Embannet en doa meur a levrenn eus ur ''Geriadur arnevez'' adembannet ha kresket lies gwezh abaoe 1973.
===Breizh hag an Iliz===
Abaoe ma oa staget gant e bennadoù-barn kentañ e oa dalc'het Youenn Olier da skrivañ er gelaouenn ''Al Liamm'' da zigentañ, ha goude en e gelaouenn ''Imbourc'h'' abaoe ar bloavezhioù dek-ha-tri-ugent. Ober a rae barnadennoù war al levrioù ha notennoù diwar e lennadennoù, zoken ma tremenas eus al lennegezh vrezhonek da bolitikerezh an Emsav.
E skridoù politikel, skrivet buan alies, diwar-benn meizadoù diaes da intent zoken e galleg ne c'heller ket o c'heñveriañ ouzh e oberennoù lennegel rik a zo bet c'hwennet mat. Anv a c'haller ober eus ul lizher a-berzh [[Goulven Pennaod]] bet embannet e Notennoù ''Al Liamm''. Pell-bras e oa mennozhioù an daou zen, unan a oa pagan hag egile katolik, pezh a ro muioc'h c'hoazh a bouez da ziskleriadenn Pennaod diwar-benn Youenn Olier. El lizher-se e tisklêrie [[Goulven Pennaod]] e oa Youenn Olier ar skrivagner brezhonek nemetañ en defe ur "preder klok". Pep tra a zedenne e evezh hag e vezed sur da gaout un ali speredek digantañ. Kavout a reer lod eus skridoù politikel Youenn Olier en dastumad ''Teskad skridoù politikel'' (niverennoù 37-38 ''Preder'').
Dre ma oa aet da goll holl gelaouennoù katolik an Emsav e penn kentañ ar bloavezhioù pevar-ugent, ne chome ken nemet ar gelaouenn ''Imbourc'h'' ha labour Youenn Olier o kenderc'hel gant spered ''[[Feiz ha Breiz]]'' el lennegezh. Neuze e teuas da vout Youenn Olier ur meni penn eus an trede Emsav, daoust d'e vrezhoneg diaes ha d'ar rebechoù graet outañ da chom war giz an Istor gant ur spered hanter-hent etre ''[[Breiz Atao]]'' ha ''Feiz ha Breiz''. Ur skipailhig kristenion a vodas tro-dro dezhañ evit kendelc'her al labour kristen hag emsavel war un dro : [[Pêr Even]], [[Yann Mikael]], [[Tepot Gwilhmod]] en he mesk.
==Obererezh evel emsaver==
Gant [[Yann Kerlann]] e voe savet [[Emglev An Tiegezhioù]] (EAT) e [[1947]], gant ar pal pennañ bodañ an nebeut-tre a familhoù brezhonek a oa d'ar mare-se.
Diazezer skol [[Plistin]] a voe sikouret mat gant Alan al Louarn, a c'helle bepred kontañ war e vreur-kaer Youenn evit reiñ buhez d'ar [[kevredigezh|gevredigezh]]-se, a zo deuet da vezañ Imbourc'h (kelaouenn), a-benn ar fin, goude pevar bloaz, ti-embann anezhi. Ger-stur EAT eo lavarenn [[Yann-Vari Perrot]] "En hor yaouankiz en deus Doue fiziet amzer da zont ar vro".
E Roazhon, war atiz [[Alan al Louarn]] ha [[Youenn Souffez-Despré]] e voe roet buhez evel-se d'ur gumuniezh vrezhonek vihan en-dro d'un oferenn vareadek, a zeuas da vezañ sizhuniek goude un hir a stourmadenn. Meur a hini o deus graet anaoudegezh gant Youenn Olier e-pad e amzer-studi e Roazhon dre an oferenn vrezhonek.
E [[1954]] e kemeras Youenn Olier perzh e savidigezh [[Kuzul ar Brezhoneg]] gant an aotrou [[Marsel Klerg|Klerg]], person [[Bulien]] da gadoriad, en-dro dezhañ [[Pêr Denez]] ha [[Ronan Huon]] e-touez ar re yaouankañ er strollad, hogen ivez [[Maodez Glanndour]], [[Ivona Martin]] ha [[Pêr Le Moine]].
[[Abeozen]] a skrivas e [[1957]] : ''"Daoust d'ar vuhez tenn n'en deus ket diskroget Youenn Olier eus e labour breizhek"''. Hag eñ dilabour hag o spiañ bezañ gopret gant ar [[Bleun-Brug]], o vezañ ma oa kristen da gentañ penn, ne voe ket asantet d'e c'houlenn gant [[Visant Seite]]<ref name="Gw. Deizlevr"/>.
E [[1962]] e voe unan eus diazezerien SADED ([[Strollad An Deskadurezh Eil Derez]]). Unan eus e labourioù heverkañ er framm-se a voe moarvat e [[kentel|gentelioù]] war al lennegezh. Goude-se, e [[1966]], e kemeras perzh er gelaouenn [[Emsav]] (Rener kentañ ar gelaouenn bolitikel-se e voe).
Pezh a c'heller lakaat diarvar avat diwar-benn ar prantad-se eus e vuhez eo ar pezh a zisklerias : o sevel SADED hag [[ESB]] e kave dezhañ e c'helle chom feal d'e feiz kristen don, dre ma kave dezhañ e oa kristenion wirion an darn vrasañ eus e geneiled er stourmadenn-se. Gwall hejet e oa bet gant e zipitadenn ha gant e gleñved ivez. En em reiñ a reas neuze, da vat ha muioc'h-mui d'e c'halvadenn a skrivagner hag a brederour.
E [[1969]] e savas [[Emsav ar Bobl Vrezhon]] hag [[Imbourc'h (kelaouenn)]], kelaouenn bolitikel ar strollad-se.
Neuze e kemmas trumm doare ''Imbourc'h'' goude un em-zezrann a lakaas anezhañ da stadañ ne c'helle ket lakaat pelloc'h a gostez e breder kristen war zigarez bezañ deuet mat d'an holl. Kement-se, evel-just, a zo stag ouzh darvoudoù miz Mae [[1968]] e Pariz, anat eo. Adalek neuze eta e stagas Imbourc'h ouzh ''Kristenion Breizh'' hag e vihanaas stumm e gelaouenn (A5). E-pad 20 vloaz e kemeras perzh bras neuze e bodadegoù miziek Kristenion Breizh e presbitalioù Breizh. E-kerzh ar bodadegoù-se e vroude an izili ([[Paol Kalvez]], [[Marsel Blanchard]], [[Gwilherm Dubourg]], [[Ivona Martin]], [[Youenn Souffez-Despré]], [[Maoris Ar C'hollo]], [[Youenn Troal]] a yae d'ober an izili pennañ) da skrivañ en e gelaouenn.
= Levrlennadur =
==Oberenn skridvarnouriezh==
Ra lennor ar pezh a skriv Abeozen diwar e benn ken abred ha 1957 (Istor al lennegezh vrezhonek en Amzer-vremañ, e ti AL LIAMM, p. 208-210).
==Roll levrennoù e zeizlevr==
Kregiñ a ra e ti Gevret e 1959 ha chomet eo diembann etre 1967 ha 2005. Setu aze an embannadurioù e ti Imbourc'h :
{{Col-begin}}
{{col-3}}
*''Deizlevr ur mizvezh brezel'' - Genver-C'hwevrer 1945
*''War-lerc'h 40 bloavezh'' - C'hwevrer Here 1945
*''Adsav'' - Here 1945 - Here 1946
*''Ur bloavezh e Konk-Kerne'' - Here 46-Here 1947
*''Deizlevr Dulenn'' - Gouhere-Eost 1947
*''Ur bloavezh e Kemper'' - Eost 47-Genver 48
*''Ur bloavezh e Kemper'' - Genver-Eost 1948
*''Ur bloavezh e Pondivi, 1añ lodenn'' - Gwengolo-Kerzu 1948
*''Ur bloavezh e Pondivi, eil lodenn'' - Genver-Gouhere 1949
{{col-3}}
*''Ur bloavezh e Lannuon, kentañ lodenn'' Gouhere-Kerzu 1949
*''Ur bloavezh e Lannuon, eil lodenn'' - 1950
*''Ur bloavezh er broioù-krec'h, kentañ lodenn'' - 1951
*''Ur bloavezh er broioù krec'h, eil lodenn'' - 1952
*''Distro e Breizh, Gwened, kentañ lodenn'' - 1953
*''Distro e Breizh Ploermael, eil lodenn'' - 1954
*''Distro e Roazhon'' - 1955
*''Distro e Roazhon'' - 1956 ha 1957
*''Ur bloavezh a reuz'' - 1958
{{col-3}}
*''Ur brezel o kenderc'hel'' - 1959
*''O treuziñ ar gouelec'h'' - 1960
*''Gourlenn'' - 1961
*''Ur bloavezh oc'h echuiñ'' - 1962
*''Un dispac'h o c'hwitañ'' - 1963
*''O klask hentoù nevez'' - 1964
*''Amzer an emdouell'' - 1965
*''An Hent-Dall'' - 1966
{{Col-end}}
==Levrioù all==
''*E ti Gevred''
* Deizlevr brezel 1939-1944 ;
* Poanioù-Spered an Tad Gwazdoue (Romant);
*An Deiz-ha-Bloaz 1964 (danevelloù) ;
*Enez Ar Vertuz (Embannadur roneoskrivet e teir levrenn 1965-66)
''*E ti Al Liamm :''
*An Deiz-ha-bloaz (eil embannadur : 1975) ;
* Ar Fest-Noz (danevelloù) ;
*E Penn an Hent (romant)
''*e ti Imbourc'h :''
*Istor hol lennegezh : [[Skol Walarn]] (tri embannadur, div levrenn) ;
*Istor an Emsav (3 levrenn) ;
*Istor Kembre ;
*Porzh an Ifern (Romant) ;
*An Diskoulm Diwezhel (Reuzc'hoari) ;
*Kelc'h an Amzer (Dastumad barzhonegoù)
''*E ti Preder :''
*Istor an Emsav sevenadurel abaoe ar Brezel-bed kentañ, 1960 ;
*Tonkad 62, 1962.
'''Troidigezhioù graet gantañ :'''
*Antigone ([[Sofokles]]) ;
*Da lestr eo da vuhez ([[Santez Tereza Lesawez]]) ;
*Hent (Sant [[José-Maria Escriva de Balaguer]]) ;
*An Nor d'ar vuhez deol (Sant Fransez a Sal) ;
*Euripides ([[Alkestis]]), Preder, 1967.
'''Oberennoù all :'''
*Geriadur Arnevez (Galleg-Brezhoneg) ;
*Geriadur ar brezhoneg arnevez (Brezhoneg-galleg) ;
*Lexique complémentaire, Brezhoneg-galleg ha galleg-brezhoneg (2 levrenn, a-gevret gant Jil Ewan ha Marc'h-Kleur) ;
*Kenskriverezh R. Ar Pradig gant Meven Mordiern ;
*Barzhonegoù Owen, diwar ar c'hembraeg ;
*Meur a studiadenn war saviad ar broioù keltiek, ha pergen war ar c'herneveg ;
*Meur a oberenn wenedek aozet e brezhoneg unvan, en o zouez "Enez Ar Vertuz" an [[Tad Marion]] ;
*Notennoù Politikel, bep miz war [[Imbourc'h]] ha Kannadig Imbourc'h
Pennadoù all, niverus, a zo bet embannet gant kelaouennoù an [[Emsav]] : [[Al Liamm]], [[Barr-Heol]], [[Emsav (kelaouenn, 1967-1978)|Emsav]], [[Preder]], hag all.
=Studiadennoù a-zivout Youenn Olier=
*[[Ivona Martin]], ''Porzh an Ifern'', Al Liamm, Nnn 216, 1984.
*[[Fañch Morvannou]], ''Imbourc'h, kelaouenn a studi'', Pobl Vreizh, Nnn 140, 1982.
*[[Yann-Ber Piriou]], ''E penn an hent : romant gant Youenn Olier'', Al Liamm, Nnn 102, 1964.
=Ereoù diabarzh=
*[[Al Liamm]]
*[[Emglev An Tiegezhioù]]
*[[Imbourc'h]]
*[[Kristenion Breizh]]
=Notennoù=
{{Daveoù |bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Olier, Youenn}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1923]]
[[Rummad:Marvioù 2004]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Emsaverien Breizh]]
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Prederourien Breizh]]
[[Rummad:Skridvarnouriezh]]
[[Rummad:Priz Langleiz]]
7n1cyfj76z89814w1ept8w0rb6z5iv2
Binig
0
15622
2190834
2166915
2026-05-11T22:16:16Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190834
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumun gozh Breizh
| anv = Binig
| anvOfisiel = Binic
| skeudenn = Binic - Port de plaisance et Quai de Courcy.jpg
| alc'hwez =
| ardamezioù = Blason ville fr Binic (Côtes-d'Armor).svg
| bro = [[Bro-Sant-Brieg]] ([[Goueloù]])
| departamant = [[Aodoù-an-Arvor]]
| arondisamant = [[Arondisamant Sant-Brieg|Sant-Brieg]]
| etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Su Goueloù|KK Su Goueloù]]
| bro velestradurel = Bro Sant-Brieg
| kanton = [[Kanton Staol|Staol]] <small>(2015-2016)</small> <br /> [[Kanton Plouha|Plouha]] <small>(abaoe 2015)</small>
| kumun = [[Binig-Staol]]
| statud = kumun dileuriet abaoe ar 1{{añ}} a viz Meurzh 2016
| maer = Christian Urvoy<ref>{{fr}}[http://elections.ouest-france.fr/elections-municipales-2014/cotes-d-armor/22520-binic.html Ouest-France]</ref>
| seurt-maer = dileuriet
| amzer-gefridi = [[2014]]-[[2016]]
| hedred = -2.82416666667
| ledred = 48.6025
| gorread = 5.96
| poblañs = 3800
| deiziad-poblañs = 2014
| uk = 10
| ubi = 0
| ubr = 86
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.ville-binic.fr/ www.ville-binic.fr]
}}
'''Binig''' a oa ur gumun en arvor [[kanton Plouha]], e [[Bro-Oueloù]] hag e departamant [[Aodoù-an-Arvor]] e [[Breizh]], war lez ar stêr [[Ig]]. Kendeuzet e oa gant [[Staol]] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 2016 d'ober ur gumun nevez: [[Binig-Staol]]<ref>{{fr}}[http://www.cotes-darmor.gouv.fr/content/download/19852/140463/file/Recueil%20sp%C3%A9cial%20n%C2%B012%20du%2018%20f%C3%A9vrier%202016.pdf Arrêté préfectoral en date du 18 février 2016 portant création de la commune nouvelle « Binic-Étables-sur-Mer »]</ref>.
== Douaroniezh ==
* War aod [[Mor Breizh]] emañ Binig.
== Istor ==
Lesanvet eo Binig "takad karantez Aodoù-an-Arvor". Poblet eo ar gumun abaoe 3 000 bloaz a-raok JK. Eno e oa un daol-vaen lesanvet "la table de Margot", distrujet e 1816 e-pad labourioù ar porzh. E mare ar Grennamzer e oa rannet ar gêriadenn etre div barrez: [[Staol]] en norzh, ha [[Porzhig]] er su. Marc'hadoù bras a veze dalc'het er porzh.
Da vare an [[Dispac'h gall|Dispac'h bras]] e oa bet pouezus galloud ar pennoù bras e Binig, a-drugarez da binvidigezhioù degaset gant ar [[moru]] ("ar peskerezh bras"). Diwezhatoc'h, e 1821, e oa krouet ar gumun da vat, gant harp an dugez Angoulême, c'hoar da Loeiz XVI. Ar maer kentañ e oa François Le Saulnier de Saint Jouan, un armatour brudet, kenderv da [[Robert Surcouf]]. E 1821 e oa 1 611 annezad e Binig. E 1845 e oa Binig war ar renk kentañ evit ar pesketa moru, e Bro-C'hall. Etre an daou vrezel-bed e oa bet meur a cheñchamant evit obererezhioù ar porzh. Dilezet e voe ar peskerezh bras tamm-ha-tamm.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 75 gwaz abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,18 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=22007&dpt=22&idsource=8454&table=bp&maxligne=109 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* Mervel a reas 30 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas daou vilour.
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas ur soudard e 1958.
== Brezhoneg ==
* 8,1 % eus anvioù-lecʼh ar gumun gozh a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 327</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
<gallery mode="packed"heights="180px">
Binic - Église - AD22 - 16FI262.jpg|An iliz katolik.
Chapelle Saint-Gilles Binic.jpg|Ar chapel.
</gallery>
* Iliz katolik ''Intron-Varia''.
* Chapel ''Sant Jili''.
<gallery mode="packed"heights="180px">
Binic monument aux morts2.jpg|Ar monumant.
Binic Borne la voie de la Liberté.jpg|Ar bonn.
</gallery>
* Monumant ar re varv war ar c'hae, luc’hskeudenn ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=8454 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d’ar [[25 a viz Gouhere]] [[1920]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/7788/binic-place/ Université de Lille]</ref>.
* Bonn ar Frankiz (dieubidigezh).
* Plakennoù ar re varv en iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=71268 Memorial Genweb]</ref>.
== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=4000
|passo1=1000
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=2099
|p2=2212
|p3=2326
|p4=2602
|p5=2798
|p6=3110
|p7=3436
|p8=3780
|mammenn=EBSSA
}}
== Tud ==
===Tud ganet eno===
*[[Loeiz Andouard]], den a vor, kelaouenner ha skrivagner brezhonek, e [[1904]].
===Tud marvet eno===
== Melestradurezh ==
* Christian Urvoy, kuzulier war ar stummañ war e leve, maer abaoe 2008 ([[Strollad Sokialour Gall|PS]]).
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Binic}}
* {{fr}}[https://web.archive.org/web/20110629041325/http://www.ville-binic.fr/ Lec'hienn ofisiel an ti-kêr]
* {{br}}[https://web.archive.org/web/20150628215358/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22007 Binig war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumunioù kozh Aodoù-an-Arvor]]
[[Rummad:Kumunioù Bro Sant-Brieg]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Oueloù]]
ekhtch19ipshq8tnpnncroms62n0m81
Ardamezouriezh
0
17195
2190806
2141688
2026-05-11T16:05:41Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190806
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Hyghalmen Roll Late 1400s.jpg|thumb|250px|<div style="text-align:center;">Ur bajenn eus roll [[Roll Hyghalmen|Hyghalmen]]<br>Ardamezeg [[Germania|c'herman]], [[1447]]-[[1455]]</div>]]
[[Restr:Great coat of arms of Belgium.svg|thumb|250px|<div style="text-align:center;">Ardamezioù [[Belgia]] en o fezh</div>]]
Ur reizhiad arouezioù a zo stag ouzh an dud, an tiegezhioù hag ar galloudoù eo an '''ardamezouriezh'''. Deskrivañ a ra, dre ur c'heriaoueg arbennik, an tresadennoù hag an arouezioù a vez diskouezet war ur [[skoed-ardamez]], en ur zelc'her kont eus o lec'hiadur, eus o stumm hag eus o liv.
N'eo ket an ardamezouriezh tra ar vrientinien, tra an holl dud eo : a-viskoazh en deus gallet pep den kaout e ardamezioù hag o diskouez war ur skoed a zo dezhañ pe dezhi.
En [[Europa]], war-dro an {{XIIvet kantved}}, e voe ganet an ardamezouriezh hag er {{XVvet kantved}} e voe staliet mat he reolennoù. Implijet eo hiziv en un doare prevez (tud, tiegezhioù, embregerezhioù hag all) pe ofisiel (kêrioù, rannvroioù, Stadoù) hervez reolennoù a vez diouzh ar vro-mañ-bro.
Bev-buhezek eo an ardamezouriezh hiziv an deiz c'hoazh, pa vez aozet ardamezioù nevez bemdez evit ar c'hêrioù, an embregerezhioù, ar c'hluboù [[sport]] ha kevredigezhioù liesdoare.
Daoust dezhi bezañ lieskantvedel e klot an ardamezouriezh ouzh hon amzer, hini ar skeudennoù arouezius savet diwar tresadennoù eeun ha braslinennek o livioù a sko diouzhtu da zaoulagad an dud.
War ar skoed e kaver an tresadennoù arouezel-se an aliesañ, hogen kinkladurioù a vez en-dro dezhañ a-wechoù : ur [[kurunenn|gurunenn]] hag ur gribenn a-us dezhañ, ur ger-ardamez dindanañ pe a-us dezhañ ivez, loened ouzh e gostezioù, hag ur vantell tro-dro dezhañ alies.
Liesdoare eo stummoù ar skoedoù : ar re ront pe vegek o lodenn izelañ a zeu eus mare ar [[marc'heg|varc'heien]] er [[Krennamzer|Grennamzer]] pa veze implij pennañ an ardamezioù livet war ar skoedoù lakaat an emgannerien da vezañ anavezet, en abeg ma oa kuzhet o dremm gant o [[tokarn|zokarn]].
Un ''ardamezeg'' a reer eus un dastumad ardamezioù a denn d'an dachenn-mañ-tachenn : tiegezhioù Breizh, kêrioù [[Normandi]], kleuboù [[melldroad]] hag all.
"Dafar evit ur c'heriaoueg a'n ardamezouriezh" gant Yellen hag abEnnez eo al labour kentañ war an ardamezouriezh e brezhoneg a zo bet embannet, er gazetenn ''[[Gwenedour (kazetenn)|Gwenedour]]'' e [[1965]]<ref>''Gwenedour'' niv. 18-19, in 8, 40 pajenn.</ref>.
== Istor an ardamezouriezh ==
[[Restr:Greek-Persian-2.jpg|thumb|left|220px|<div style="text-align:center;">Ur brezelour henc'hresian<br><small>Pempvet kantved kent J.-K.</small></div>]]
Kerkent hag ijinet ar skoedoù gant ar vrezelourien e voent kinklet ganto.
Da vare [[Henc'hres]] e voe treset [[doue]]ed pe loened war ar skoedoù ; ar [[Kelted|Gelted]] ivez a zouge arouezioù pa 'z aent d'an emgann, evit fromañ ha spontañ o enebourien.
Diwezhatoc'h, etre [[1095]] ha [[1291]], da vare [[Kroaziadegoù|Brezelioù ar Groaz]], e voe ganet an ardamezouriezh a zo hiziv c'hoazh — [[Islam|Muzulmiz]] a zouge dija skoedoù kinklet gant kreskennoù [[loar]], loened, flourdilizoù hag all, a voe degaset da Europa.
Un doare c'hoari e oa kinklañ ar skoedoù europat en deroù ; buan avat ne voe mui tu da ziforc'hañ etre mignoned hag enebourien en abeg d'o zokarnoù, ha ne oa unwisk ebet en armeadoù c'hoazh. Ret-mat e voe neuze diskouez [[banniel]]où ha skoedoù dibar, a dalvezas da zisheñvelout ar c'hantadoù a dud a oa en emgannoù.
[[Restr:Banniel Breizh 1.0.svg|thumb|150px|<div style="text-align:center;">Kentañ banniel Breizh</div>]]
*Hervez an hengoun e voe ar Breizhad [[Alan IV]] (~[[1060]]-[[1119]]) a savas banniel kentañ an Istor : ur groaz du war ur foñs gwenn<ref>Philippe Rault, ''Les drapeaux bretons, des origines à nos jours'', Coop Breizh, 2006, ISBN 978-2-84346-088-3.</ref> — ''en argant e groaz en sabel'' e yezh an ardamezouriezh neuze, evel ma vo gwelet amañ pelloc'h.
Tamm-ha-tamm e teuas an ardamezioù da vezañ pouezusoc'h-pouezusañ e buhez an dud, o sinadur e oant, ha tremenet e vezent a rumm da rumm, betek an deiz a hiziv e tiegezhioù kozh evel an tiegezh [[Ardamezouriezh kêrioù Breizh|Korle]] e Breizh ([[1293]]). Pelloc'h e voe savet skoedoù-ardamez evit kêrioù ha broioù.<br>
Da arbennik-kenañ e troas an ardamezouriezh, gant he c'heriaoueg dibar deuet eus an [[arabeg]], ar [[brezhoneg]] kozh, ar [[galleg]] kozh, ar [[perseg]] hag ar [[rusianeg]] a-douez yezhoù all.
*''Kanus'' e oa an darn vrasañ eus skoedoù ar Grennamzer, da lavaret eo e tiskouezent ul lodenn eus anv an den a oa perc'henn warno : delioù [[Kelenn (gwez)|kelenn]] evit an tiegezh Kelenn, penn ur [[marc'h]] evit an tiegezh Penmarc'h, ul [[leon]] evit [[Bro-Leon]], hag all.
== Stummoù ar skoedoù ==
<q> Kant bro, kant giz </q>, kement-se a dalvez ivez evit ar skoedoù. Setu amañ stummoù skoedoù hervez hengoun un nebeud broioù.
<gallery mode="packed" heights="100px">
Allemand.png|[[Alamagn|Alaman]]
Français ancien.png|[[Bro-C'hall|Gall kozh]]
Français moderne.png|Gall arnevez
Forme de blason Italien.png|[[Italia]]n
Polonais.png|[[Polonia|Polonat]]
Forme de blason Anglais.png|[[Bro-Saoz|Saoz]]
Espagnol.png|[[Spagn]]ol
Forme de blason suisse.png|[[Suis]]
Forme de blason Dame.png|Itron
Forme de blason Demoiselle.png|Dimezell
</gallery>
Gant red an amzer e kemmas ar gizioù, an doareoù d'en em gannañ, e teuas c'hoarioù evel ar stourmadennoù hag an tournamantoù.
Tamm-ha-tamm e vihanaas ar skoedoù, lod a voe bolzennet, lod all a voe toullet da lezel tremen d'ar [[goaf]].
== Tachennoù ar skoedoù ==
[[Restr:Skoed_melezour.png|thumb|250px|<div style="text-align:center;">Tachennoù ur skoed</div>]]
Pep marc'heg ar Grennamzer a veze atav ambrouget gant un denjentil a raed "skoedour" anezhañ peogwir e touge tres skoed ar marc'heg war e vruched. Dre e gefridi e c'halle ar skoedour bezañ kannad ar marc'heg pa oa ezvezant hennezh.
Diwar tammoù korf ar skoedour gwelet a-dal, gant ar skoed war e vruched, e teu anvioù pemp tachenn bennañ ar skoed :
*''kab'', ar c'hab, a reer eus al lodenn uhelañ (penn ar skoedour) ;
*''kondon'', ar c'hondon, a reer eus ar c'hreiz (kalon ar skoedour) ;
*''lez dehoù'' a reer eus tu kleiz ar skoed gwelet a-dal (kostez dehoù ar skoedour) ;
*''lez kleiz'' a reer eus tu dehoù ar skoed gwelet a-dal (kostez kleiz ar skoedour) ;
*ar ''beg'' a reer eus an traoñ (treid ar skoedour).
Ar ''maez'' eo foñs ar skoed, livet pe get, m'emañ ar c'hinkladurioù.
;Ar c'hantonioù
Dre nav ''c'hanton'' e ranner ur skoed ; a zehoù da gleiz hag a gab da veg e vezont deskrivet.
*Tri c'hanton zo er c'hab :
:''kanton dehoù ar c'hab'' – ''poent ar c'hab'' – ''kanton kleiz ar c'hab'' ;
*Tri zo er c'hreiz ivez :
:''kostez dehoù'' – ''kondon'', ''kalon'' pe ''islonk'' – ''kostez kleiz'' ;
*Tri all zo er beg :
:''kanton dehoù ar beg'' – ''beg ar beg'' – ''kanton kleiz ar beg.
== Feurioù ==
Diwar [[koad|goad]] pe [[metal|vetal]] e veze fardet ar skoedoù gwechall ; livet e veze ar re goad, pe c'hoazh goloet gant [[feur]]ioù loened ; gant un doare [[prigwer]] e veze gwisket ar re vetal.
Un aspadenn eus an amzer-se zo hiziv c'hoazh, evel a weler pa seller ouzh an tri doare livioù a vez implijet en ardamezouriezh evit kinklañ ur skoed : ar ''feurioù'', ar ''metaloù'' hag ar ''prigwerennoù''.
*Ar ''feurioù'', da lavaret eo tresadennoù a dalvez da aroueziañ feurioù loened <q> nobl </q> ; ar feurioù pennañ eo :
:• feur [[gwiñver]] glas [[Rusia]], anvet ''brizh'' en ardamezouriezh, hag a zo aroueziet dre [[kloc'h|gleierigoù]] glas ha gwenn peurliesañ evit diskouez liv kein ha kof al loen ; ''brizheg'' a lavarer pa ne vez ket glas ha gwenn livioù ar feur-se ;
:• feur an [[erminig]], a weler war skoed [[Breizh]], anezhañ skeudennadur penn al lost du a zoug al loen er goañv staget e kreiz kein e feur wenn gant tri c'hraf du evit kreñvaat gwenn kentañ ar feur. An tri c'hraf o voud un arouez a drinded (evel an tri zach a gaver dindan al lizherennoù IHS en heol ar [[Kompagnunezh Jezuz|Jezuisted]]), ha penn al lost o voud e-unan un arouez a gempouez en enebiezh ar gwenn hag an du.
;Feurioù pennañ
<gallery mode="packed" heights="100px" style="text-align:left;">
Vair en pal.svg|Brizh
Blason ville fr Sainte-Hermine (Vendée).svg|Erminig
</gallery>
;Feurioù eilrenk
Eilpennet e vez al livioù a-wechoù, ar pezh a ro feurioù eilrenk :
<gallery mode="packed" heights="100px" style="text-align:left;">
Contre-vair.svg|Ginvrizh
Contre-hermine.svg|Ginerminig
</gallery>
== Livioù ==
Re ar C'hornôg eo ar re baotañ, 5 anezho ; setu o anv er c'heriaoueg arbennik : ''aour'' ([[melen (liv)|melen]]), ''argant'' ([[Gwenn (liv)|gwenn]]), ''gul'' ([[Ruz (liv)|ruz]]), ''sabel'' ([[Du (liv)|du]]) ha ''glazur'' ([[Glaz (liv)|glaz]]) ; ar re-se a weler e pep amzer hag e pep korn-bro. Ur 6{{vet}} liv eo ''geoteg''<ref>''Geoted'' hervez [[OPAB]] / ''sinople''. Iskis eo orin ar ger gallek ''sinople'', rak ''sinopre'' "ruz" e oa e 1138 diwar an [[henc'hresianeg]] Σινωπίς ''Sinōpís'', "[douar ruz kêr] Sinop" (e [[Turkia]] hiziv) kent treiñ da ''sinople'' "liv gwer" e-tro 1260 .</ref> ([[Gwer (liv)|gwer]]), a ro raloc'h, moarvat peogwir ez eo liv an [[Islam]]. Ur 7{{vet}} liv a weler dibaotoc'h c'hoazh a wezh : [[Mouk (liv)|''mouk'']] ; ne vez ket lakaet d'ul liv hengounel en ardamezouriezh<ref name="MP">Pastoureau 1996, p. 46.</ref>.
*Ne vez ket dalc'het kont eus an arlivioù : ''gul'' zo ''gul'', ha pa vefe ruz splann, ruz-kerez, ru-gwad hag all ; ur skoed en ''aour'' a c'hall bout livet e melen pe alaouret, unan en ''argant'' a c'hall bout gwenn pe arc'hantet<ref name="MP" />.
Pa ne c'heller ket diskouez al livioù — pa vez kizellet ar skoed war [[maen|vaen]], da skouer — e reer gant pikoùigoù pe linennoù eeun.<br>Setu amañ al livioù war skoedoù : war tu dehou pep skoed emañ al liv plaen, war e du kleiz emañ al liv aroueziet e gwenn-ha-du.
{| style="border:1px solid #aaa;"
|-
|rowspan="2" | [[Restr:Nepal road sign B36.svg|40px]]
|width="5px"|
|Merkit e vez tuet ar skoed evel pa vefe gwelet en ur melezour : bepred e vez sellet ouzh ur skoed-ardamez evel pa vefe dalc'het gant ar skoedour.
|-
|}
*Ar ''metaloù'' eo an [[aour]] hag an [[argant]] – melen ha gwenn e vezont war ar skoedoù a-vremañ.
<gallery mode="packed" heights="100px" style="text-align:left;">
Heraldic Shield Or.svg|Aour
Heraldic Shield Argent.svg|Argant
</gallery>
*Ar ''prigwerennoù'' a reer eus al livioù all.
;Prigwerennoù pennañ
<gallery mode="packed" heights="100px" style="text-align:left;">
Heraldic Shield Azure.svg|Glazur
Heraldic Shield Vert.svg|Geoteg
Heraldic Shield Gules.svg|Gul
Heraldic Shield Sable.svg|Sabel
</gallery>
;Prigwerennoù eilrenk
<gallery mode="packed" heights="100px" style="text-align:left;">
Heraldic Shield Cendrée.svg|Dir/Houarn/Ludueg
Heraldic Shield Carnation.svg|En-gwirion
Heraldic Shield Sanguine.svg|Gwadeg
Heraldic Shield Murrey.svg|Mouareg
Heraldic Shield Purpure.svg|Mouk
Heraldic Shield Orange.svg|Orañjezeg
Heraldic Shield Tenné.svg|Tanneg
</gallery>
*Eus ar perseg e teu ''glazur'' ''(lâzaward, ''"glas"'')'' evit "glas", eus ar galleg ''gueule'' ("genoù") e teu ''gul'' en abeg ma oa ur feur er penn-kentañ, graet diwar tammoùigoù kroc'hen bet tennet eus gouzoug ul loen ; eus ar [[poloneg]] ''soból'' hag ar [[rusianeg]] ''Соболь / soboly'', an daou c'her o talvezout kement ha [[sebelinez]], e teu ''sabel'' – ur feur e oa ''sabel'' e deroù an ardamezouriezh eta, kent treiñ da brigwerenn.
===Implij===
Reolenn bennañ an ardamezouriezh eo implij al livioù.
*Arabat eo lakaat metal war vetal, prigwer war brigwer, feur war feur. Mar kaver brizh e-kichen erminig, aour e-kichen argant, pe glazur e-kichen ul liv all e c'haller kendastum diarvar ez eus bet unvanet daou skoed-ardamez en unan, ar pezh a c'hoarvez dibaot a wech e bed an ardamezouriezh.
*Etre daou rummad e renker 6 liv an ardamezouriezh : aour hag argant en hini kentañ ; gul, sabel, glazur ha geoteg en eil. Reolenn diazez en dibab livioù eo ez eo arabat lakaat kichen-ha-kichen pe an eil war egile daou liv hag a zo en hevelep rummad — war-bouez munudoù evel skrifoù pe deodoù loened.
:Kemeromp ur skoed livet-plaen karget gant ul leon : mar eo ar skoed en gul (ruz, eil rummad) e c'hall al leon bout en aour (melen) pe en argant (gwenn) — a zo livioù er rummad kentañ ; ne c'hall ket avat bout en geoteg (gwer), en glazur (glaz) pe en sabel (du) rak en eil rummad emañ al livioù-se evel hini ar skoed.
:Mard eo ar skoed en argant (rummad 1) e c'hall al leon bout e forzh pe liv er rummad 2 hogen arabat eo e vefe en aour (rummad 1 evel ar skoed)<ref>Pastoureau 1996, pp. 47-48.</ref>.
Abaoe orin an ardamezouriezh ez eus eus ar reolenn-se, evit ma vefe an ardamezioù hewel-kenañ ha disheñvel-mat a-bell en tournamantoù, er joustoù ha dreist-holl war an tachennoù-emgann.
== Lodennoù ar skoedoù ==
[[Restr:Armoiries Bretagne - Arms of Brittany.svg|thumb|upright=0.6|<div style="text-align:center;">Skoed Breizh</div>]]
Dibaot ivez eo ar skoedoù ul liv hepken warno, tra ken ; ''plaen'' pe ''leun'' a reer anezho. An abeg da gement-se eo n'eus ket kalz livioù da zibab ; skoedoù tiegezhioù pe vroioù kozh-tre o deus skoedoù plaen, Breizh en o zouez : ''en erminig plaen'' eo skoed Breizh<ref>Ha hini [[Sainte-Hermine]] e [[Vande (departamant)|Vendée]] e Bro-C'hall, met un diforc'hig zo etrezo.</ref>.
''Lodennet'' eo ar pep niverusañ eus ar skoedoù neuze.
;Lodennoù diazez
Hervez merk an taolioù kleze war ar c'hoad pe ar metal e vez lodennet ar skoed plaen : un taol hepken a vez merket er c'hondon pe a droc'h ar skoed dre an hanter bewech ; etre krommelloù emañ an niver a daolioù kleze o deus lodennet ar skoed.
* En gul eo diskouezet al lodennoù, hogen e forzh pe feur, metal pe brigwerenn e c'hallont bezañ, evel-just.
<gallery mode="packed" heights="120px">
Gueules-neutre.jpg|Plaen (0)
Abime.jpg|Kondon (1)
Parti-neutre.jpg|Rannet (1)
Coupe-neutre.jpg|Troc'het (1)
Taille-neutre.jpg|Skejet (1)
Tranche-neutre.jpg|Benet (1)
</gallery>
;Lodennoù eilrenk
Pa vez kenstrollet meur a lodennadur diazez, muioc'h eget un taol kleze neuze, e vez savet lodennadurioù all. Setu amañ al lodennoù eilrenk, o verkañ mui-ouzh-mui a daolioù kleze war ar skoed.
<gallery mode="packed" heights="120px">
Ecartele-neutre.jpg|Palefarzhet (2)
Ecartele-en-sautoir-neutre.jpg|Treuzpalefarzhet (2)
Skoed kabellet.png|Kabellet (2)
Skoed lavreget.png|Lavreget (2)
Skoed briadennet.png|Briadennet (2)
Skoed kembaret.png|Kembaret (3)
Gironne-neutre.jpg|Barlennet (4)
Fusele-neutre.jpg|Gwerzhidet (8)
Echiquete-neutre.jpg|Gwezboellek (11)
Losange-1-neutre.jpg|Talbennanet (12)
</gallery>
== Kargoù ar skoedoù ==
''Kargoù'' a reer e yezh an ardamezouriezh eus an traezoù a vez dikouezet war ur skoed.
Tri doare kargoù zo :
*ar ''pezhioù briel'', a vez linennek bepred ; ar c'hargoù koshañ int ; eus geriaoueg ar [[Kilvizerezh|c'hilvizerezh]] e teu ar pep niverusañ eus o anvioù, pa ne gemmont ket lec'h a skoed da skoed : framm ur skoed-ardamez ez int.
*an ''traezoù'', a zo lunioù [[mentoniezh|mentoniel]] ;
*ar ''skeudennoù'', a zo tresadennoù loened, plant, tammoù tud... kement tra n'eo na pezhioù briel na traezoù eta.
N'eus lec'h resis ebet deverket d'an traezoù ha d'ar skeudennoù war ur skoed.
=== Ar pezhioù briel ===
Deveret diwar al lodennoù eo ar pezhioù briel, met n'eus anezho nemet un drederenn pe ur c'hard eus gorread ar skoed.
<gallery mode="packed" heights="150px">
Skoed barlennet.png|Barlenn
Bevenn.png|Bevenn
Bordure-componee.jpg|Bevenn genframmek
Jumelles-pal.jpg|Eilenn beuliek
Jumelles-fasce.jpg|Eilenn dreustellek
Jumelles-barre.jpg|Eilenn sourinet
|Eilenn wifrellet
Chef-neutre.jpg|Kab
Chevron-neutre.jpg|Kebrenn
2-chevrons-neutre.jpg|Div gebrenn
3-chevrons-neutre.jpg|Teir c'hebrenn
Pairle-neutre.jpg|Kembar
Canton-neutre.jpg|Konk
Koñson.png|Koñson
Skoed krennbalefarzhet.png|Krennbalefarzh
Croix-neutre.jpg|Kroaz
Barre-neutre.jpg|Gwifrell
Skoed gwisket.png|Gwiskad
Sautoir-neutre.jpg|Lammell
Skoed milginet.png|Milgin
Skoed ourlet.png|Ourl
Pal-neutre.jpg|Peul
Frette-neutre.jpg|Plezhek
Skouerell.png|Skouerell
Bande-neutre.jpg|Sourin
Bande-bastillee.jpg|S. amgrannellet
Bande-denchee.jpg|S. dentek
Bande-dentelee.jpg|S. c'harzentek
Bande-engrelee.jpg|S. goñchek
Tostal.png|Tostal
Fasce-neutre.jpg|Treustell
Fasce-bastillee.jpg|T. granellet
Fasce-crenelee.jpg|T. amgranellet
Fasce-bretessee.jpg|T. c'hourc'hranellet
Fasce-contre-bretessee.jpg|T. c'hinc'hourc'hranellet
Treustellan.png|Treustellan
Burele-neutre.jpg|Goudreustell
Bureles-neutre.jpg|Goudreustellaouek
</gallery>
Setu amañ un nebeud resisadennoù a-fed geriaoueg an ardamezouriezh a-zivout ar pezhioù briel.
:''Erion'' a reer eus ar ''vevenn'' pa vez moan.
:''Nein'' eo anv ar ''c'hab'' pa vez moanoc'h eget un drederenn eus ar skoed.
:''Krennbalefarzh'' a reer eus ar ''c'honk'' pa vez ken bras hag ur c'hard eus ar skoed.
:''Tintenn'' a reer eus ar ''gebrenn'' pa vez moan.
:Ar ''peul'' a dro da ''balouer'' pa vez moan, ha da ''c'houbalouer'' pa vez moan-moan.
::*Ur ''peul'' lakaet da gejañ ouzh un ''dreustell'' eo ar ''groaz'', anvet ''gougroaz'' pa vez moan.
:Ar ''sourin'' a dro da ''sourinan'' pa vez moan, da ''c'housourin'' pa vez moanoc'h c'hoazh.
::*Ur ''wifrell'' lakaet da gejañ ouzh ur ''sourin'' eo al ''lammell'', anvet ''goulammell'' pa vez moan ; "kroaz Sant-Andrev" a reer ivez eus al lammell, a weler war skoed-ardamez [[Bro-Skos]], a zo ''en glazur e c'houlammell argant''.
:An ''tostal'' a dro da ''dostalan'' pa vez moan.
:An ''dreustell'' a dro da ''dreustellan'' pa vez moan, ha da '' c'houdreustell'' pa vez moanoc'h c'hoazh.
''Gorreet'' e vez ur pezh briel pa vez lakaet tostoc'h da gab ar skoed eget d'e veg, ''gouzizet'' e vez pa vez lakaet tostoc'h d'ar beg eget d'ar c'hab.
''Divouedet'' e vez ur pezh briel pa vez krennet, da lavaret eo pa ne stok ket ouzh lez ar skoed.
=== An traezoù ===
Evel-just ez eus anvioù arbennik e yezh an ardamezouriezh evit lod traezoù, da lavaret eo al lunioù mentoniel.
<gallery mode="packed" heights="100px">
Bezantenn.png|Bezantenn
Kanochenn.png|Kanochenn
Karrell.png|Karrell
Croissant-neutre.jpg|Kreskenn
Macle-neutre.jpg|Mailhenn
Annelet-neutre.jpg|Ruilhenn
Etoile5-neutre.jpg|Steredenn
Losange-neutre.jpg|Talbennan
</gallery>
Arouez ur [[moneiz|pezh-moneiz]] eus [[Bizantion (keoded)|Bizantion]] eo ar ''vezantenn'', alese hec'h anv.
*''Toullet'' e vez an traezoù pa vez un toull bihan en o c'hreiz, ha ''dileuniet'' e vezont pa vez bras an toull — ur vezantenn dileuniet eo ar ''ruilhenn'' neuze, hag un talbennan dileuniet eo ar ''vailhenn''.
*Metalek (aour, argant, dir) e vez ar ''vezantenn'' ; ''torzhell'' a reer eus an hevelep traez pa ne vez ket (gul, sabel hag all).
=== Ar skeudennoù ===
Kalz skeudennoù a bep doare a c'haller gwelet war ar skoedoù-armadamez ; setu amañ ar re baotañ – en livioù all e c'hallont bezañ, evel-just.
==== Tud ====
<gallery mode="packed" heights="150px">
Ange-neutre.jpg|Ael
Tete-maure-neutre.jpg|Penn Morian
</gallery>
==== Loened ====
<gallery mode="packed" heights="150px">
Ours-neutre.jpg|Arzh rampant
Castor-neutre1.jpg|Avank
Brochet-neutre.jpg|Beked
Loup-passant-neutre.jpg|Bleiz tremenant
Corbeau-neutre.jpg|Bran en-gwirion
Bars-adosses.jpg|Braoged kein-ouzh-kein
Vache-passante-clarinee.jpg|Buoc'h tremenant ourouleret
Brebis-neutre.jpg|Dañvadez
Dauphin-neutre.jpg|Delfin
Daim-passant-neutre.jpg|Demm tremenant
Barbeau-neutre.jpg|Draeneg
Boeuf-neutre.jpg|Ejen tremenant
Aigle-profil-neutre.jpg|Erez a-letu
Aigle-neutre.jpg|Erez dispak
Aigle-bicephale-neutre.jpg|Erez daoubennek
Aigle-bicephale-couronnee-n.jpg|Erez daoubennek kurunennet
Aigle-couronne-neutre.jpg|Erez kurunennet
Aigle-vol-surbaisse-neutre.jpg|Erez e zivaskell<br>ouzh beg
Aigle-barbeau.jpg|Erez o tagañ<br>un draeneg
Aiglette-neutre.jpg|Erezig
Aiglette2-neutre.jpg|Erezig
Hermine-colletee-neutre.jpg|Erminig gwakoliet
Levrette-neutre.jpg|Gadgiez gwakoliet
Ecrevisse-neutre.jpg|Gevrenn
Abeille1-neutre.jpg|Gwenanenn
Biche-neutre.jpg|Heizez
Aigrette-neutre.jpg|Herlegon
Belette-passante-neutre.jpg|Kaerell dremenant
Rencontre-cerf-neutre.jpg|Arbenn karv
Sanglier-neutre.jpg|Gouezhoc'h
Cerf1.jpg|Karv tremenant
Chouette1-neutre.jpg|Kaouenn
Chat-passant-neutre.jpg|Kazh tremenant
Coq-barbe-neutre.jpg|Kilhog
Caille-neutre.jpg|Koailh
Griffes d'aigle.jpg|Krabanoù erez
Lion-neutre.jpg|Leon
Lion-morne-neutre.jpg|Leon kudennek
Lions-adosses.jpg|Leoned kein-ouzh-kein
Lions-affrontes-neutre.jpg|Leoned tal-ouzh-tal
Lion-hermine.jpg|Leon erminiget
Lion-saint-marc.jpg|Leon Sant Mark
Leopard2-neutre.jpg|Leonparzh<ref>Ul leon e benn diskouezet a-dal eo a anver ''leonparzh'' en ardamezouriezh (M. Pastoureau, 1996, p. 58, §2).</ref>
Chauve souris.jpg|Logodenn-dall
Cheval-courant-neutre.jpg|Marc'h redant
Bisse1.jpg|Naer
Bisse2.jpg|Naer
Bisses-entrelacees.jpg|Naered enweet
Bisses-semis.jpg|Naered hadet
Bisses-adossees.jpg|Naered kein-ouzh-kein
Bisses-affrontees.jpg|Naered tal-ouzh-tal
Agneau-neutre.jpg|Oan gourvezet
Agneau-pascal-neutre.jpg|Oan-fask
Chabot-neutre.jpg|Penndog
Pie-neutre.jpg|Pig en-gwirion
Pelican3-neutre.jpg|Pilikant
Autruche-neutre.jpg|Struskañval
Belier-passant-neutre.jpg|Tourc'h tremenant
Bélier passant.png|Tourc'h tremenant
</gallery>
==== Arouezioù mojennel ====
<gallery mode="packed" heights="150px">
Amphiptere-neutre.jpg|Adannaer
Dragon1-neutre.jpg|Aerouant
Amphisbene-neutre.jpg|Amfennaer
Centaure-neutre.jpg|Denvarc'h
Sirene-f1-neutre.jpg|Morwreg
Hydre-neutre.jpg|Naer-dour
</gallery>
==== Plant ha frouezh ====
<gallery mode="packed" heights="150px">
Chardon-neutre.jpg|Askolenn
Genet-neutre.jpg|Banal
Branche-houx.jpg|Barr kelenenn
Grappe-neutre.jpg|Blokad greunwin
Feuille-chene-neutre.jpg|Delienn derv en gwirion
Fleur-de-lys-neutre.jpg|Flourdilizenn
Fleurdelise100.jpg|Flourdiliziek
Arbre-neutre.jpg|Gwezenn
Semis-pensees1.jpg|Hadeg louzoù-an-Dreinded
Pensee-neutre.jpg|Louzaouenn-an-Dreinded
Gerbe-neutre.jpg|Manal ereet
Trefle-neutre.jpg|Melionenn
Trefle-seme-neutre.jpg|Melionek
Ancolie-neutre.jpg|Merveskenn
Ancolie2.jpg|Merveskenn
Ancolie3.jpg|Merveskenn
Ancolie4.jpg|Merveskenn
Gland-neutre.jpg|Mezenn
Quintefeuille-neutre.jpg|Pempdiliaouenn
</gallery>
==== Skeudennoù all ====
<gallery mode="packed" heights="150px">
Clefs-sautoir-neutre.jpg|Alc'hwezioù lammellet
Askell-neutre.jpg|Askell
Bombe-allumee-neutre.jpg|Bombezenn danet
Bonnet-albanais-neutre.jpg|Boned albaniat
Anille-neutre.jpg|Branell
Bras1-neutre.jpg|Brec'h ouzh kleiz
Foi-neutre.jpg|Daou zorn start
Lambel3-neutre.jpg|Drailhenn tri fezh
Ancre de Marine.png|Eor
Fermail1-neutre.jpg|Fremailh
Fermail2-neutre.jpg|Fremailh
Fermail3-neutre.jpg|Fremailh
Arbalete1-neutre.jpg|Fustwareg
Coeur-enflamme.jpg|Kalon entanet
Coeur-croix-neutre.jpg|Kalon gant he c'hroaz
Coeur-couronne-neutre.jpg|Kalon gurunennet
Coeur-semis-neutre.jpg|Kalonoù hadet
Coeur-fleche1-neutre.jpg|Kalon treuzet gant<br>ur saezh
Coeur-fleche2-neutre.jpg|Kalon treuzet gant<br>div saezh
Billette-neutre.jpg|Kanochenn
Billette-percee-neutre.jpg|Kanochenn doull
Roue-ste-catherine-neutre.jpg|Katellrodenn
Epée barre basse.png|Kleze gwifrellet<br>ouzh beg
Epée barre haute.png|Kleze gwrifrellet<br>ouzh kab
Epée basse.png|Kleze peuliek<br>ouzh beg
Epée haute.png|Kleze peuliet<br>ouzh kab
Epée bande basse.png|Kleze sourinet<br>ouzh beg
Epée bande haute.png|Kleze sourinet<br>ouzh kab
Epées sautoir basses.png|Klezeier lammellet<br>ouzh beg
Épées sautoir hautes.png|Klezeier lammellet<br>ouzh kab
Herse-neutre.jpg|Klouedenn
Coquille1-neutre.jpg|Kregilhenn
Croix-annillee-neutre.jpg|Kroaz branellek
Croix-perronnee-neutre.jpg|Kroaz dereziaouek
Croix-ancree-neutre.jpg|Kroaz eoriek
Croix-jerusalem-neutre.jpg|Kroaz Jerusalem
Croix-crossee-neutre.jpg|Kroaz kroaziganek
Croix-latine-neutre.jpg|Kroaz latin
Croix-de-malte.jpg|Kroaz Malta
Croix-toulouse-neutre.jpg|Kroaz Toloza
Badelaire1-neutre.jpg|Krommgleze
Couronne-roi-fermee-neutre.jpg|Kurunenn roue volzek
Couronne-roi-ouverte-neutre.jpg|Kurunenn roue zigor
Bateau-neutre.jpg|Lestr
Macle-semis.jpg|Mailhennek
Balance-neutre.jpg|Mentel
Caducee-neutre.jpg|[[Kaduse|Naerwialenn]]
Roue-neutre.jpg|Rod
Annelets9-333.jpg|Ruilhennoù, 3, 3, 3
Escarboucle1.jpg|Skarbouklenn
Accouple-neutre.jpg|Stroll kon
</gallery>
== Ar c'hinkladurioù diavaez ==
<div class="infobox" style="position:relative;float:right;margin-left:15px;width:250px;background:white;">
<div style="position:relative;font-weight:bold;">
<div style="font-size:130%; position:absolute; left:92px; top:215px; padding:0; color:#000000;"> Skoed </div>
<div style="font-size:smaller; position:absolute; left:8px; top:150px; padding:0; color:#ff00ff;"> Dalc'her<br>dehoù</div>
<div style="font-size:smaller; position:absolute; left:180px; top:150px; padding:0; color:#ff00ff;"> Dalc'her kleiz</div>
<div style="font-size:smaller; position:absolute; left:110px; top:0px; padding:0; color:#ff00ff;"> Lugan</div>
<div style="font-size:normal; position:absolute; left:108px; top:18px; padding:0; color:#ff00ff;"> Briger</div>
<div style="font-size:smaller; position:absolute; left:155px; top:90px; padding:0; color:#ff00ff;"> Lambrikin</div>
<div style="font-size:normal; position:absolute; left:91px; top:95px; padding:0; color:#ff00ff;"> Arskoed</div>
<div style="font-size:smaller; position:absolute; left:160px; top:265px; padding:0; color:#ff00ff;"> Skor</div>
<div style="font-size:smaller; position:absolute; left:107px; top:260px; padding:0; color:#ff00ff;"> Urzh</div>
<div style="font-size:smaller; position:absolute; left:106px; top:282px; padding:0; color:#ff00ff;"> Sturiad</div>
<div style="font-size:smaller; position:absolute; left:5px; top:5px; padding:0; color:#000000;"> DEHOÙ</div>
<div style="font-size:smaller; position:absolute; left:210px; top:5px; padding:0; color:#000000;"> KLEIZ</div>
[[Restr:Elementy herbu.jpg|250px]]
</div>
<div style="text-align:center;">Ur skouer eus ardamezioù en o fezh</div>
</div>
[[Restr:Armoiries du duché de Bretagne.png|thumb|220px|<div style="text-align:center;">Ardamezioù duged Breizh</div>]]
A-feur ma tremenas an amzer e voe lakaet kinkladurioù tro-dro d'ar skoedoù-ardamez, evit diskouez lodennoù all eus merkoù ar berc'henned.
*Un ''arskoed'' a voe lakaet a-us ar skoed.
:Ur gurunenn e oa evit un ezel eus an noblañs, un ''helm'' – tokarn ar Grennamzer – evit ur marc'heg, ur ''mintr'' evit un den a [[Iliz katolik roman|Iliz]], ur ''vur'' evit ur gêr, pe un dra bennak all, hervez dere pe vicher perc'henn ar skoed.
*Ur ''briger'' a voe lakaet a-us an arskoed.
:Unan eus pezhioù ar skoed e vez peurliesañ : ul leon kurunennet e oa war ardamezioù duged Breizh adalek [[1316]] betek [[1514]], evel ma weler war ar skeudenn amañ a-zehoù.
*''Lambrikinoù'', da lavaret eo bandennoù danvez pe c'hoazh delioù, a vez lakaet alies da ziskenn eus kostezioù ar briger betek ar skoed.
*A-us ar briger emañ al ''lugan'', skrivet war ul ''lietenn''.
:Ur youc'hadenn-vrezel eo al lugan, evit kalonekaat ar vrezelourien war an dachenn-emgann. ''<q> Malo au riche duc ! </q>'' e oa hini duged Breizh, ha ''<q> Torr e benn ! </q>'' hini ar Vretoned e-pad [[Emsavadeg ar Bonedoù ruz]] e [[1675]].
:''<q> Montjoie ! Saint-Denis ! </q>'' e oa hini ar C'hallaoued ha ''<q> Saint George ! </q>'' hini ar [[Bro-Saoz|Saozon]].
*''Dalc'herien'' a voe lakaet da c'houde, a zo skeudennoù tud, loened pe draoù a zalc'h ar skoed en e sav.
:"Dalc'herien" eo ar ger hollek, hogen evit tud e talvez ''dalc'herien'' ez-resis ; ''dalc'hered'' a lavarer pa vez loened, ha ''dalc'herioù'' pa vez traezoù.
:N'eo ket ret e vefe dalc'her an tu dehoù heñvel ouzh hini an tu kleiz.
*Alies e vez an dalc'herien war ur ''skor'', a c'hall bezañ un treust evel war ardamezioù Belgia, pe ur bradenn, pe traezoù all.
*Dindan ar skoed, ouzh ar skor alies, e kaver a-wechoù un ''urzh'', da lavaret eo ur vedalenn ofisiel bet grataet da berc'henn ar skoed gant e vestr pe gant penn ar Stad evit e enoriñ a-c'houde ur gur pe un emzalc'h a zelleze bezañ garedonet ez-ofisiel.
*E traoñ an ardamezioù emañ ''sturiad'' perc'henned ar skoed ; ''ger-stur'' pe ''ger-ardamez'' a lavarer ivez.
:Ul lavarenn a zispleg dre verr doare ar perc'henn da ren e vuhez eo ar sturiad. E [[latin]] e veze alies er Grennamzer.
:''<q> Kentoc’h mervel eget bezañ saotret </q>'' eo sturiad Breizh, a ra dave da feur gwenn-kann an erminig er goañv. ''
:''<q> Liberté, égalité, fraternité </q>'' eo ger-stur Bro-C'hall abaoe [[1790]], goude an [[Dispac'h gall]] (skarzhet e oa bet gant [[Napoleone Buonaparte]] da vare an [[Impalaeriezh C'hall Kentañ]], hag adlakaet goude e ziskar) ; e galleg, ''<q> Dieu et mon droit </q>'' eo hini ar Saozon.
*Ur vantell a vez o wiskañ ar skoed hag e zalc'herien alies, evel war ardamezioù Belgia c'hoazh.
== A skoed da skoed ==
[[Restr:Blason ville fr Sainte-Hermine (Vendée).svg|thumb|180px|<div style="text-align:center;">Skoed Sainte-Hermine (Vendée)</div>]]
Pa 'z eo pep skoed tra e berc'henn(ez) hepken ez eo berzet diskouez unan a zo heñvel-mik ouzh ur skoed bet diskouezet kentoc'h. Dre ma ne c'haller ket anaout kement skoed a zo er bed e c'hoarvez a-wechoù e vefe kinniget unan a zo dija : en degouezh-se ez eo ar skoed koshañ a vir e zoareoù, hag an hini nevesañ a rankor kemmañ.
*Un diforc'h zo etre skoed Sainte-Hermine ha hini Breizh, daoust d'an daou bezañ ''en erminig plaen'' : 36 brizhenn erminig war 7 renkennad zo en hini nevez, 38 war 8 renkennad zo en hini Breizh.
En un tiegezh e tremen ar skoed a rumm da rumm, dre ar bugel henañ. Mar fell da c'hoar pe vreur kaout ur skoed ivez e rank degas ''diforc'hioù'' er skoed nevez dre gemmañ ul liv, ur pezh briel pe ur c'harg. Alies-tre e talvez ar c'hargoù da zoujañ d'ar reolenn-se : kemmañ, lemel pe ouzhpennañ unan zo mat, ha trawalc'h eo lakaat un dreustell da c'houdreustell evit ma vefe degemeret ar skoed nevez.
Aotreet eo unvaniñ daou skoed a-benn sevel unan nevez, a reer ur ''pennon'' anezhañ neuze. Ur pennon eo skoed kêr [[Lannerell]].
== Lenn ur skoed-ardamez ==
Resis-kenañ eo yezh an ardamezouriezh. Pa zeskriver ur skoed neuze e ranker heuliañ un urzh strizh hag implijout ar gerioù a zere, evit ma c'hallfe forzh pe zen a gompren ar yezh bezañ gouest da <q> welet </q> ar skoed dre spered hag e dresañ difazi mard eo ret.
Bewech e kroger dre al lodennadur : ''palefarzhet'', ''rannet'', ''troc'het''... heuliet gant al livioù en ur gregiñ gant ar re ziazez, ar pezhioù briel da c'houde, hag all. Hollret eo bezañ klok ha resis evit ma ne vefe tamm kammveizadur ebet.
Goude bezañ deskrivet ar skoed e c'haller kendelc'her gant e ginkladur : helm, kurunenn, dalc'herien hag all, kement tra a zo en ardamezioù a venner displegañ.
Da echuiñ e veneger ar sturiad hag al lugan.
*Atav e vez graet gant ''en'' dirak al livioù, evit diforc'hañ diouzh ar perc'hennañ ''e'' : ''en gul e ruilhenn en aour'', da skouer.
Setu amañ deskrivadur skoedoù kêrioù-penn an nav bro a ya da sevel Breizh – skoed Breizh a ouzit deskrivañ dija : ''en erminig plaen''.
{|
|-
|align="center" |'''[[Dol]]'''
|-
|align="center" |[[Restr:Blason ville fr Dol-de Bretagne (Ille-et-Vilaine).svg|110px]]
|rowspan="2" width="15px" |
|rowspan="2"|''En aour e deir zalbennan en glazur, karget pep hini gant ur ganochenn en argant, adkarget gant ur vrizhenn erminig en sabel ; e gab en glazur karget gant teir flourdilizenn en aour.''
|-
|}
<div style="width:125px;"><hr></div>
{|
|align="center" |'''[[Gwened]]'''
|-
|align="center" |[[Restr:COA fr Vannes 56.svg|110px]]
|rowspan="2" width="15px" |
|rowspan="2"|''En gul e garell tremenant en argant, gwakoliet etre aour hag erminoù.''
|-
|}
<div style="width:125px;"><hr></div>
{|
|align="center" |'''[[Kastell-Paol]]'''
|-
|align="center" |[[Restr:Blason (fr) Saint-Pol de Léon.svg|110px]]
|rowspan="2" width="15px" |
|rowspan="2"|''Rannet : ouzh 1 en aour e leon kudennek o terc'hel ur gammell eskob en gul ; ouzh 2 en erminoù karget gant ur gouezhoc'h en sabel lagadet ha stilhonet en argant, gwakoliet gant ur gurunenn en aour, o skorañ un tour en gul tourigellet a dri fezh ouzh konk a-zehoù.''
|-
|}
<div style="width:125px;"><hr></div>
{|
|align="center" |'''[[Kemper]]'''
|-
|align="center" |[[Restr:Blason ville fr Quimper (Finistère).svg|110px]]
|rowspan="2" width="15px" |
|rowspan="2"|''En glazur e dourc'h tremenant en argant, kernielet ha krabanet en aour ; en gab en erminoù.''
|-
|}
<div style="width:125px;"><hr></div>
{|
|align="center" |'''[[Landreger]]'''
|-
|align="center" |[[Restr:Blason de la ville de Tréguier (Côtes-d'Armor).svg|110px]]
|rowspan="2" width="15px" |
|rowspan="2"|''En glazur e lestr en argant e ouelioù dispak, mordoant war ur mor kevliv, eilet ouzh kab ouzh dehoù gant ur skoedig en glazur e deir flourdilizenn en aour, 2, 1 hag ouzh kleiz gant ur skoedig en erminoù.''
|-
|}
<div style="width:125px;"><hr></div>
{|
|align="center" |'''[[Naoned]]'''
|-
|align="center" |[[Restr:Blason Nantes.svg|110px]]
|rowspan="2" width="15px" |
|rowspan="2"|''En gul e lestr greet en aour, gouelet en erminig, mordoant war ur mor geotet ; e gab en erminoù.''
|-
|}
<div style="width:125px;"><hr></div>
{|
|align="center" |'''[[Roazhon]]'''
|-
|align="center" |[[Restr:Blason Rennes.svg|110px]]
|rowspan="2" width="15px" |
|rowspan="2"|''Peuliet en argant ha sabel a c'hwec'h pezh ; e gab en argant karget gant pemp brizhenn erminoù.''
|-
|}
<div style="width:125px;"><hr></div>
{|
|align="center" |'''[[Sant-Brieg]]'''
|-
|align="center" |[[Restr:Blason Saint-Brieuc.svg|110px]]
|rowspan="2" width="15px" |
|rowspan="2"|''En glazur e leonerer en aour, krabanet ha teodet en gul.''
|-
|}
<div style="width:125px;"><hr></div>
{|
|align="center" |'''[[Sant-Maloù]]'''
|-
|align="center" |[[Restr:Blason ville fr Saint-Malo.svg|110px]]
|rowspan="2" width="15px" |
|rowspan="2"|''En gul e oged en aour o tifoupañ diouzh ar beg ha diouzh al lezioù, leinet gant un erminig tremenant en gwirion, gwakoliet etre aour hag erminoù.''
|-
|}
== Sevel ur skoed-ardamez ==
Gwir en deus pep den da sevel e skoed-ardamez, ha da sevel kinkladurioù tro-dro dezhañ mar fell dezhañ.
Ret eo avat doujañ da reolennoù an ardamezouriezh evit en ober, ha gwiriañ hag-eñ n'eus ket bet enrollet ur skoed heñvel-mik ouzh an hini a venner sevel.
Implijout kargoù anavezet a c'haller ober, pe ijinañ reoù all a glot gwelloc'h gant ar pezh a venner displegañ : netra ne vir ouzh un den anvet "Lagadeg" a lakaat ur mell lagad e kondon e skoed.
Heñvel eo gant al livioù : gant ar milionoù a livioù a zo e c'haller dibab unan resis, da skouer <span style="background-color:#c1cdc1; color:#c1cdc1;">WWWW</span>, a zo #c1cdc1 en [[HTML]] ha 193 205 193 en RGG (RuzGwerGlas, ''RGB'' e saozneg ha ''RVB'' e galleg, ''HoneyDew3'' o vezañ e anv etrebroadel).
Evel-just, dibab ar pezh a vo war ar skoed eo ar pep diaesañ. Tu zo da c'hoari gant anv an den, evel "Lagadeg", pe gant ar pezh a blij dezhañ (ur steredenn evit un den a zo tomm ouzh ar [[steredoniezh]], ur barr-livañ evit ul livour, hag all), pe c'hoazh gant ar pezh en deus graet, evel ur pezh [[echedoù]] mard en deus gounezet ur c'hampionad echedoù. Al lec'h m'emañ o chom, istor e familh, pep tra a c'hall bezañ un andon.
Gwell eo sevel meur a raktres, en ur zelc'her soñj eus ur reolenn diazez : seul eeunoc'h ar skoed-ardamez, seul vravoc'h, seul aesoc'h da gounaat... ha seul aesoc'h da zeskrivañ.
===Disklêriañ ur skoed-ardamez===
E [[Gwir (lezenn)|gwir]] Bro-C'hall e vez sellet ouzh ar skoedoù evel oberennoù [[arz]]el, ha lezennoù Bro-C'hall eo a vez lakaet da dalvezout evit Breizh ivez.
Evit enrollañ ur skoed-ardamez evel oberenn arzel ha chom perc'henn(ez) warnañ e ranker neuze e zisklêriañ ez-ofisiel en ''Institut National de la Propriété Intellectuelle ([https://web.archive.org/web/20150920091509/http://www.inpi.fr/fr/accueil.html INPI])''.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
== Levrlennadur ==
* {{br}} Yellen hag Abennez : ''Dafar evit ur c'heriaoueg a'n Ardamezourieh'', Akademiezh Vreizh, 1965.
* {{br}} [[Divi Kervella]], ''An ardamezouriezh'', er gazetenn ''[[Talabao (kazetenn)|Talabao]]'', niv. 4, Gouere/Eost 1987, pp. 13–20, embannet gant [[An Here]].
* {{fr}} Aozer dianav (e-tro 1450). [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k15123180/f3.item ''Le Blason des couleurs en armes, livrées et devises'']
:{{fr}} Nîmes : Éditions Lacour, 2010 ; 126 pajenn {{ISBN|978-2-7504-2534-0}}
* {{fr}} Boudreau, Claire. ''L'héritage symbolique des Hérauts d'armes – Dictionnaire encyclopédique de l'enseignement du blason ancien (XIVe-XVIe siècle)''. Paris : Les Éditions Le Léopard d'or, 2006 ; 3 levrenn, 1 592 pajenn {{ISBN|978-2-86377-204-1}}.
* {{fr}} Pastoureau, Michel. ''Figures de l'héraldique''. Paris : Gallimard, 1996 {{ISBN|978-2-07-307974-9}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Heraldry}}
* {{br}} [https://web.archive.org/web/20130627011758/http://www.banniel.com/www/banniel/bre/ Kevredigezh bannielouriezh hag ardamezouriezh Breizh]
* {{fr}} [http://www.heraldique-blasons-armoiries.com/armoriaux/hozier/blasons_bretagne_B.html Ardamezeg Breizh] savet gant [[Charles d'Hozier]] ([[1640]]-[[1732]])
* {{fr}} [http://www.mundusheraldicus.fr/Chifflet.php?id=136 ''Mundus Heraldicus'']
== Pennadoù kar ==
* [[Ardamezouriezh familhoù Breizh|Ardamezeg familhoù Breizh]]
* [[Ardamezouriezh kêrioù Breizh|Ardamezeg kêrioù Breizh]]
* [[Ardamezouriezh mojenn ar Roue Arzhur]]
[[Rummad:Ardamezouriezh]]
nunyf6g1zw0eduefhcnlq91zrj8lmbs
Beira (Mozambik)
0
29289
2190832
2023598
2026-05-11T20:33:33Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190832
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Beira-c1905.jpg|thumb|right|250px|Ur straed e Beira (war-dro 1905)]]
'''Beira''' eo eil kêr [[Mozambik]] ha kêr-benn rannvro [[Sofala]].
Gevellet eo
*gant [[Bristol]], e [[Bro-Saoz]]
*gant [[Amsterdam]] en [[Izelvroioù]].
==Liammoù diavaez==
* [https://web.archive.org/web/20070720193228/http://cidadedabeira.tripod.com/ Cidade da Beira]
* [https://web.archive.org/web/20060111184358/http://municipiobeira.gov.mz/ Municipio da Beira] lec'hienn ofisiel.
[[Rummad:kêrioù Mozambik]]
tssm1vt9yrjl9kwa8kzjg61y5qvey78
John Locke
0
30372
2190802
2067438
2026-05-11T15:15:11Z
~2026-28441-59
91503
2190802
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Locke-John-LOC.jpg|thumb|right|John Locke]]
Ur prederour [[Bro-Saoz|saoz]] eo '''John Locke''' (1632-1704). Merket eo bet gant ar brezelioù relijion hag an enebouriezh a-enep an absolutegezh e bro Saoz.
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
shzvkkg9ea3pllwolklqw7va2aqtjf5
2190812
2190802
2026-05-11T16:38:52Z
Kestenn
14086
2190812
wikitext
text/x-wiki
{{Daveenn ebet}}
[[Restr:Locke-John-LOC.jpg|thumb|right|John Locke]]
Ur prederour [[Bro-Saoz|saoz]] eo '''John Locke''' (1632-1704). Merket eo bet gant ar brezelioù relijion hag an enebouriezh a-enep an absolutegezh e [[Bro-Saoz]].
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
qetjr2n8l1ayzlvj7tl4msgk8g7x0dh
2190813
2190812
2026-05-11T16:39:00Z
Kestenn
14086
2190813
wikitext
text/x-wiki
{{Daveenn ebet}}
[[Restr:Locke-John-LOC.jpg|thumb|right|John Locke]]
Ur prederour [[Bro-Saoz|saoz]] eo '''John Locke''' (1632-1704). Merket eo bet gant ar brezelioù relijion hag an enebouriezh a-enep an absolutegezh e Bro-Saoz.
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
1ypd3jwnt20g5agztqagwojiyeor8sg
2190819
2190813
2026-05-11T18:13:15Z
Dishual
612
2190819
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Locke''', ganet d'an [[29 a viz Eost]] 1632 hag aet da Anaon d'an [[28 a viz Here]] [[1704]]<ref>Hervez ar skrivadur war ar mein-bez eus [[1705]]:
''... That he was born on the 29th of August in the year of our Lord 1632, and that he died on the 28th of October in the year of our Lord 1704, this tablet, which itself will quickly perish, is a record.''
Gwelet ivez: R. Woolhouse, ''Locke. A Biography'', NY 2007, p. 1.</ref> a oa ur [[prederour]] ha [[medisin]] Saoz, gwelet evel unan eus an tudennoù gant ar muiañ a levezon e-touezh prederourien ar [[Sklêrijennoù]] ha lesanvet alies "tad ar [[frankizouriezh]]".<ref>{{cite book|last=Hirschmann|first=Nancy J.|year=2009|title=Gender, Class, and Freedom in Modern Political Theory|location=Princeton|publisher=[[Princeton University Press]]|page=79}}{{ISBN?}}</ref><ref>{{cite book|last1=Sharma|first1=Urmila|author2=S. K. Sharma|year=2006|title=Western Political Thought|location=Washington|publisher=[[Atlantic Books|Atlantic Publishers]]|page=440}}</ref><ref>{{cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|year=2010|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|location=New York|publisher=Global Scholarly Publications|page=291}}{{ISBN?}}</ref> Kalz oberennoù en deus bet savet evel ''[[A Letter Concerning Toleration]]'' (1689), ''[[Two Treatises of Government]]'' (1689/90), kement anezho o vezañ bet embannet dizanv, hag ''[[An Essay Concerning Human Understanding]]'' (1689/90). E skridoù war al lez-ober a embann eo ar relijion o vezañ ur soñj hiniennel hag eo an ilizoù ur strollagezh dre c'hoant, o skarzhañ ar bec'hioù relijiel hag an unvanidigezh; dre-se eo diwanet ar mennozh disparttiañ an Iliz diouzh ar Stad. E ''Two Treatises on Government'' a zifenn mennozh ur gouarnamant diazezet war asant ar re gouarnet hag ar gwir da emsevel a-enep gouarnamantoù tirant hag o deus bet kollet an asant-se. An ''Two Treatises'' a vez kredet da vezañ bet awenet gant soñjoù [[Thomas Jefferson]] hag a vez adkavet e miz Gouhere 1776 en [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur dieubidigezh]] e-kerzh ar [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù-Unanet]].
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
80a9neytrx11lqu1xc4bkywyy8i9fbr
2190820
2190819
2026-05-11T18:13:36Z
Dishual
612
2190820
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Locke''', ganet d'an [[29 a viz Eost]] 1632 hag aet da Anaon d'an [[28 a viz Here]] [[1704]]<ref>Hervez ar skrivadur war ar mein-bez eus [[1705]]:
''... That he was born on the 29th of August in the year of our Lord 1632, and that he died on the 28th of October in the year of our Lord 1704, this tablet, which itself will quickly perish, is a record.''
Gwelet ivez: R. Woolhouse, ''Locke. A Biography'', NY 2007, p. 1.</ref> a oa ur [[prederour]] ha [[medisin]] Saoz, gwelet evel unan eus an tudennoù gant ar muiañ a levezon e-touezh prederourien ar [[Sklêrijennoù]] ha lesanvet alies "tad ar [[frankizouriezh]]".<ref>{{cite book|last=Hirschmann|first=Nancy J.|year=2009|title=Gender, Class, and Freedom in Modern Political Theory|location=Princeton|publisher=[[Princeton University Press]]|page=79}}{{ISBN?}}</ref><ref>{{cite book|last1=Sharma|first1=Urmila|author2=S. K. Sharma|year=2006|title=Western Political Thought|location=Washington|publisher=[[Atlantic Books|Atlantic Publishers]]|page=440}}</ref><ref>{{cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|year=2010|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|location=New York|publisher=Global Scholarly Publications|page=291}}{{ISBN?}}</ref> Kalz oberennoù en deus bet savet evel ''[[A Letter Concerning Toleration]]'' (1689), ''[[Two Treatises of Government]]'' (1689/90), kement anezho o vezañ bet embannet dizanv, hag ''[[An Essay Concerning Human Understanding]]'' (1689/90). E skridoù war al lez-ober a embann eo ar relijion o vezañ ur soñj hiniennel hag eo an ilizoù ur strollagezh dre c'hoant, o skarzhañ ar bec'hioù relijiel hag an unvanidigezh; dre-se eo diwanet ar mennozh disparttiañ an Iliz diouzh ar Stad. E ''Two Treatises on Government'' a zifenn mennozh ur gouarnamant diazezet war asant ar re gouarnet hag ar gwir da emsevel a-enep gouarnamantoù tirant hag o deus bet kollet an asant-se. An ''Two Treatises'' a vez kredet da vezañ bet awenet gant soñjoù [[Thomas Jefferson]] hag a vez adkavet e miz Gouhere 1776 en [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur dieubidigezh]] e-kerzh ar [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù-Unanet]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
1ddj3tejfo0t5k8z067uewcb14zkn59
2190821
2190820
2026-05-11T18:13:48Z
Dishual
612
2190821
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Locke''', ganet d'an [[29 a viz Eost]] 1632 hag aet da Anaon d'an [[28 a viz Here]] [[1704]]<ref>Hervez ar skrivadur war ar mein-bez eus [[1705]]:
''... That he was born on the 29th of August in the year of our Lord 1632, and that he died on the 28th of October in the year of our Lord 1704, this tablet, which itself will quickly perish, is a record.''
Gwelet ivez: R. Woolhouse, ''Locke. A Biography'', NY 2007, p. 1.</ref> a oa ur [[prederour]] ha [[medisin]] Saoz, gwelet evel unan eus an tudennoù gant ar muiañ a levezon e-touezh prederourien ar [[Sklêrijennoù]] ha lesanvet alies "tad ar [[frankizouriezh]]".<ref>{{cite book|last=Hirschmann|first=Nancy J.|year=2009|title=Gender, Class, and Freedom in Modern Political Theory|location=Princeton|publisher=[[Princeton University Press]]|page=79}}{{ISBN?}}</ref><ref>{{cite book|last1=Sharma|first1=Urmila|author2=S. K. Sharma|year=2006|title=Western Political Thought|location=Washington|publisher=[[Atlantic Books|Atlantic Publishers]]|page=440}}</ref><ref>{{cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|year=2010|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|location=New York|publisher=Global Scholarly Publications|page=291}}{{ISBN?}}</ref> Kalz oberennoù en deus bet savet evel ''[[A Letter Concerning Toleration]]'' (1689), ''[[Two Treatises of Government]]'' (1689/90), kement anezho o vezañ bet embannet dizanv, hag ''[[An Essay Concerning Human Understanding]]'' (1689/90). E skridoù war al lez-ober a embann eo ar relijion o vezañ ur soñj hiniennel hag eo an ilizoù ur strollagezh dre c'hoant, o skarzhañ ar bec'hioù relijiel hag an unvanidigezh; dre-se eo diwanet ar mennozh disparttiañ an Iliz diouzh ar Stad. E ''Two Treatises on Government'' a zifenn mennozh ur gouarnamant diazezet war asant ar re gouarnet hag ar gwir da emsevel a-enep gouarnamantoù tirant hag o deus bet kollet an asant-se. An ''Two Treatises'' a vez kredet da vezañ bet awenet gant soñjoù [[Thomas Jefferson]] hag a vez adkavet e miz Gouhere 1776 en [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur dieubidigezh]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù-Unanet]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
4glmw01ia2molw8032tm9nn13yl1x41
2190826
2190821
2026-05-11T19:08:31Z
Ar choler
52661
ISBN a vanke
2190826
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Locke''', ganet d'an [[29 a viz Eost]] 1632 hag aet da Anaon d'an [[28 a viz Here]] [[1704]]<ref>Hervez ar skrivadur war ar main-bez eus [[1705]] : ''... That he was born on the 29th of August in the year of our Lord 1632, and that he died on the 28th of October in the year of our Lord 1704, this tablet, which itself will quickly perish, is a record.'' – Gwelet ivez : R. Woolhouse, ''Locke. A Biography'', NY 2007, p. 1.</ref> a oa ur [[prederour]] hag ur [[mezegiezh|mezeg]] ||Bro-Saoz`saoz]], gwelet evel unan eus an tudennoù levezonusañ e-touez prederourien ar [[Sklêrijennoù]] ha lesanvet alies "tad ar [[frankizouriezh]]".<ref>{{en}} {{cite book|last=Hirschmann|first=Nancy J.|year=2009|title=Gender, Class, and Freedom in Modern Political Theory|location=Princeton|publisher=Princeton University Press|page=79}}{{ISBN|978-0-691-12989-1}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite book|last1=Sharma|first1=Urmila|author2=S. K. Sharma|year=2024|title=Western Political Thought|location=Washington|publisher=Atlantic Publishers|page=440}}{{ISBN|978-81-7156-736-2}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|year=2010|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|location=New York|publisher=Global Scholarly Publications|page=291}}{{ISBN|978-0-415-79162-5}}</ref>. Kalz oberennoù en deus bet savet evel ''A Letter Concerning Toleration'' (1689), ''Two Treatises of Government'' (1689-1690), kement anezho o vezañ bet embannet disin, hag ''An Essay Concerning Human Understanding'' (1689-1690). E skridoù war al lezober a embann eo ar relijion o vezañ ur soñj hiniennel hag eo an ilizoù ur strollegezh dre c'hoant, o skarzhañ ar bec'hioù relijiel hag an unvanidigezh ; dre-se eo diwanet ar mennozh dispartiañ an Iliz diouzh ar Stad. E ''Two Treatises on Government'' e tifenn mennozh ur gouarnamant diazezet war asant ar re c'houarnet hag ar gwir da emsevel a-enep gouarnamantoù tirant hag o deus bet kollet an asant-se. An ''Two Treatises'' a vez kredet da vezañ bet awenet gant soñjoù [[Thomas Jefferson]] hag a vez adkavet e miz Gouhere 1776 en [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur dieubidigezh]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù-Unanet]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
lvtda3now843opsdxxj9su4wfdo2mmb
2190828
2190826
2026-05-11T19:56:52Z
Kestenn
14086
2190828
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Locke''', ganet d'an [[29 a viz Eost]] 1632 hag aet da Anaon d'an [[28 a viz Here]] [[1704]]<ref>Hervez ar skrivadur war ar mein-bez eus [[1705]] : ''... That he was born on the 29th of August in the year of our Lord 1632, and that he died on the 28th of October in the year of our Lord 1704, this tablet, which itself will quickly perish, is a record.'' – Gwelet ivez : R. Woolhouse, ''Locke. A Biography'', NY 2007, p. 1.</ref> a oa ur [[prederour]] hag ur [[mezegiezh|mezeg]] [[Bro-Saoz|saoz]], gwelet evel unan eus an tudennoù levezonusañ e-touez prederourien ar [[Sklêrijennoù]] ha lesanvet alies "tad ar [[frankizouriezh]]".<ref>{{en}} {{cite book|last=Hirschmann|first=Nancy J.|year=2009|title=Gender, Class, and Freedom in Modern Political Theory|location=Princeton|publisher=Princeton University Press|page=79}}{{ISBN|978-0-691-12989-1}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite book|last1=Sharma|first1=Urmila|author2=S. K. Sharma|year=2024|title=Western Political Thought|location=Washington|publisher=Atlantic Publishers|page=440}}{{ISBN|978-81-7156-736-2}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|year=2010|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|location=New York|publisher=Global Scholarly Publications|page=291}}{{ISBN|978-0-415-79162-5}}</ref>. Kalz oberennoù en deus bet savet evel ''A Letter Concerning Toleration'' (1689), ''Two Treatises of Government'' (1689-1690), kement anezho o vezañ bet embannet disin, hag ''An Essay Concerning Human Understanding'' (1689-1690). E skridoù war al lezober a embann eo ar relijion ur soñj hiniennel hag eo an ilizoù ur strollegezh dre c'hoant, o skarzhañ ar bec'hioù relijiel hag an unvanidigezh ; dre-se eo diwanet ar mennozh dispartiañ an Iliz diouzh ar Stad. E ''Two Treatises on Government'' e tifenn mennozh ur gouarnamant diazezet war asant ar re c'houarnet hag ar gwir da emsevel a-enep gouarnamantoù tirant hag o deus bet kollet an asant-se. An ''Two Treatises'' a vez kredet da vezañ bet awenet gant soñjoù [[Thomas Jefferson]] hag a vez adkavet e miz Gouhere 1776 en [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur dieubidigezh]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù-Unanet]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
lwsqigk3v81tgljzq08f38eguexgpzx
2190829
2190828
2026-05-11T19:59:26Z
Ar choler
52661
v-k
2190829
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Locke''', ganet d'an [[29 a viz Eost]] 1632 hag aet da Anaon d'an [[28 a viz Here]] [[1704]]<ref>Hervez ar skrivadur war ar maen-bez eus [[1705]] : ''... That he was born on the 29th of August in the year of our Lord 1632, and that he died on the 28th of October in the year of our Lord 1704, this tablet, which itself will quickly perish, is a record.'' – Gwelet ivez : R. Woolhouse, ''Locke. A Biography'', NY 2007, p. 1.</ref> a oa ur [[prederour]] hag ur [[mezegiezh|mezeg]] [[Bro-Saoz|saoz]], gwelet evel unan eus an tudennoù levezonusañ e-touez prederourien ar [[Sklêrijennoù]] ha lesanvet alies "tad ar [[frankizouriezh]]".<ref>{{en}} {{cite book|last=Hirschmann|first=Nancy J.|year=2009|title=Gender, Class, and Freedom in Modern Political Theory|location=Princeton|publisher=Princeton University Press|page=79}}{{ISBN|978-0-691-12989-1}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite book|last1=Sharma|first1=Urmila|author2=S. K. Sharma|year=2024|title=Western Political Thought|location=Washington|publisher=Atlantic Publishers|page=440}}{{ISBN|978-81-7156-736-2}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|year=2010|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|location=New York|publisher=Global Scholarly Publications|page=291}}{{ISBN|978-0-415-79162-5}}</ref>. Kalz oberennoù en deus bet savet evel ''A Letter Concerning Toleration'' (1689), ''Two Treatises of Government'' (1689-1690), kement anezho o vezañ bet embannet disin, hag ''An Essay Concerning Human Understanding'' (1689-1690). E skridoù war al lezober a embann eo ar relijion ur soñj hiniennel hag eo an ilizoù ur strollegezh dre c'hoant, o skarzhañ ar bec'hioù relijiel hag an unvanidigezh ; dre-se eo diwanet ar mennozh dispartiañ an Iliz diouzh ar Stad. E ''Two Treatises on Government'' e tifenn mennozh ur gouarnamant diazezet war asant ar re c'houarnet hag ar gwir da emsevel a-enep gouarnamantoù tirant hag o deus bet kollet an asant-se. An ''Two Treatises'' a vez kredet da vezañ bet awenet gant soñjoù [[Thomas Jefferson]] hag a vez adkavet e miz Gouhere 1776 en [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur dieubidigezh]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù-Unanet]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
8r8gb6diubraci8ryipy7p2y5do74br
2190861
2190829
2026-05-12T08:48:04Z
Dishual
612
2190861
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''John Locke''', ganet d'an [[29 a viz Eost]] 1632 hag aet da Anaon d'an [[28 a viz Here]] [[1704]]<ref>Hervez ar skrivadur war ar maen-bez eus [[1705]] : ''... That he was born on the 29th of August in the year of our Lord 1632, and that he died on the 28th of October in the year of our Lord 1704, this tablet, which itself will quickly perish, is a record.'' – Gwelet ivez : R. Woolhouse, ''Locke. A Biography'', NY 2007, p. 1.</ref> a oa ur [[prederour]] hag ur [[mezegiezh|mezeg]] [[Bro-Saoz|saoz]], gwelet evel unan eus an tudennoù levezonusañ e-touez prederourien ar [[Sklêrijennoù]] ha lesanvet alies "tad ar [[frankizouriezh]]".<ref>{{en}} {{cite book|last=Hirschmann|first=Nancy J.|year=2009|title=Gender, Class, and Freedom in Modern Political Theory|location=Princeton|publisher=Princeton University Press|page=79}}{{ISBN|978-0-691-12989-1}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite book|last1=Sharma|first1=Urmila|author2=S. K. Sharma|year=2024|title=Western Political Thought|location=Washington|publisher=Atlantic Publishers|page=440}}{{ISBN|978-81-7156-736-2}}</ref>{{,}}<ref>{{en}} {{cite book|last=Korab-Karpowicz|first=W. Julian|year=2010|title=A History of Political Philosophy: From Thucydides to Locke|location=New York|publisher=Global Scholarly Publications|page=291}}{{ISBN|978-0-415-79162-5}}</ref>. Kalz oberennoù en deus bet savet evel ''[[A Letter Concerning Toleration]]'' (1689), ''Two Treatises of Government'' (1689-1690), kement anezho o vezañ bet embannet disin, hag ''An Essay Concerning Human Understanding'' (1689-1690). E skridoù war al lezober a embann eo ar relijion ur soñj hiniennel hag eo an ilizoù ur strollegezh dre c'hoant, o skarzhañ ar bec'hioù relijiel hag an unvanidigezh ; dre-se eo diwanet ar mennozh dispartiañ an Iliz diouzh ar Stad. E ''Two Treatises on Government'' e tifenn mennozh ur gouarnamant diazezet war asant ar re c'houarnet hag ar gwir da emsevel a-enep gouarnamantoù tirant hag o deus bet kollet an asant-se. An ''Two Treatises'' a vez kredet da vezañ bet awenet gant soñjoù [[Thomas Jefferson]] hag a vez adkavet e miz Gouhere 1776 en [[Disklêriadur dieubidigezh Stadoù Unanet Amerika|Disklêriadur dieubidigezh]] e-kerzh [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù-Unanet]].
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Locke, John}}
[[Rummad:Prederourien Bro-Saoz]]
[[Rummad:Prederourien ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1632]]
[[Rummad:Marvioù 1704]]
1gfdhrj7t43xrhau50b4x7olublg0m4
Timbroù Labuan
0
41200
2190795
2107165
2026-05-11T13:58:17Z
Tanjee
563
2190795
wikitext
text/x-wiki
[[File:Stamp_Labuan_1885_2c.jpg|left|thumb|upright 1.0|Timbr al Labuan – 1885]]
[[File:2c stamp of labuan north borneo.jpg|right|upright 1.0|thumb|Timbr Borneo dreistmoullet 1897]]
[[Labuan]] (pe Pulau Labuan e [[malayeg]], skrivet e [[skritur jawiek|jawieg]] : لابوان) zo anezhañ un tiriad kevreadel eus [[Malaysia]], bet gwechall ur rann eus proviñs ar [[Sabah]]. Un enezeg eo, o vezañ un enezenn vras (75 km²) ha c’hwec’h bihanoc’h, e-tal [[Sabah]] ha sultanelezh [[Brunei]].
E [[1840]] ez eo aloubet an enezenn, didud eo d’ar c’houlz-se, gant ar Saozon. Fellout a ra dezho ober eus Labuan un diazezenn evit brezeliñ a-enep ar vorlaeron, ha diwezhatoc’h, staliañ ur fun etre [[Singapour]] ha [[Hong Kong]].
Roet eo al Labuan d’ar Saozon gant Brunei e [[1846]]. E [[1848]] e teu da vezañ ez-ofisiel trevadenn ar [[Rouantelezh-Unanet]], a-raok bezañ staget ouzh [[Borneo an Norzh]] d’ar 1añ a viz Genver 1890, hag ouzh [[Trevadenn ar strizhoù-mor]] (''Strait Settlements''e saozneg) d’an [[30 Here|30 a viz Here]] [[1906]]. Aloubet eo ar vro gant ar Japaniz etre miz Kerzu 1941 ha miz Even [[1945]]. Staget e vo ouzh Borneo an Norzh d’ar [[15 Gouere|15 a viz Gouere]] [[1946]], hag ouzh Stad [[Sabah]] e [[1963]], anezhi ur rann eus [[Malaysia]].
E 1864 ez a en-dro ur burev-post e Labuan. Timbroù-post [[India]] ha re [[Hong Kong]] zo bet graet gante hep na vefe boutin an implij anezho : douetañs zo e vezent degaset diouzh ar c’hevandir gant hiniennoù, ha n’int ket bet lakaet e gwerzh e Labuan. Da Singapour e veze kaset al lizhiri da vezañ dasparzhet pelloc’h.
Adalek [[1867]] e vez implijet ez-ofisiel timbroù [[Trevadenn ar strizhoù-mor]] e Labuan, a-raok moullañ timbroù a-espres kaer. Tresadenn poltred mil anavezet ar Rouanez [[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Viktoria I]] zo da arvestiñ ouzh timbroù kentañ Labuan e miz Mae [[1879]], met dic’hortoz eo an alc’hwez el lizherennegoù arabek ha sinaek a weler e-kichen ar meneg "LABUAN POSTAGE".
An diouer a dimbroù a gasas ar velestradurezh da advoullañ un darn eus an timbroù gant livioù nevez. Tra ma oa engravet an timbroù orin, ar re ziwhezañ (miz Ebrel 1894) zo savet hervez teknik ar maendresourezh.
Adal miz Mae 1894, tresadennoù Borneo an Norzh zo bet moulet gant livioù liesseurt, gant "LABUAN" engravet pe soulgarget war an timbroù. D’ar [[24 Gwengolo|24 a viz Gwengolo]] [[1896]] ez eo lakaet e gwerzh un timbr soulgarget "[[1846]] / JUBILEE / [[1896]]" evit lidañ 50vet deiz-ha-bloaz implij timbroù Borneo an Norzh soulgarget.
An timbr diwezhañ embannet e [[1902]] evit al Labuan zo ar meneg <small>LABUAN COLONY </small> warnañ ha diskouez a ra ur gurunnenn. Goude bezañ bet staget ouzh Tiriadoù ar Strizh-mor (“Straits Settlements” e saozneg) e [[1906]] e paouez Labuan a embann timbroù nevez dindan e anv. Ar restadoù a vo implijet e-pad ur prantad-amzer c’hoazh, un tamm mat anezho o vezañ lakaet e gwerzh evit an dastumerion. N’int ket priziet kêr bremañ neuze.
[[Timbroù Tiriadoù ar Strizh-mor]] (“Straits Settlements”) a vo implijet adal 1906.
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Labuan, Timbroù]]
[[Rummad:Malaysia]]
s5dnnp7eqtzbskn3wfabbbaemvnby9o
Douai
0
49852
2190822
1861511
2026-05-11T18:32:15Z
JackyM59
87937
Photograph updated
2190822
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Frañs
| anv = Douai
| anvYezh =
| Yezh =
| anvOfisiel =
| skeudenn = La_Fontaine_de_la_Place_d'Armes_de_Douai.jpg
| alc'hwez = Ar gêr hag an iliz-chabistr gwelet eus ar befrez.
| ardamezioù = Blason Vide Moderne 3D.svg
| logo =
| bro = Douaisis
| rannvro = [[Hauts-de-France]]
| departamant = [[Norzh (departamant)|Norzh]]
| arondisamant = [[Arondisamant Douai|Douai]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| kanton = [[Kanton Douai|Douai]] <small>([[pennlec'h]])</small>
| etrekumuniezh = Communauté d'agglomération du Douaisis
| bro velestradurel =
| maer = Frédéric Chéreau
| amzer-gefridi = 2014-2020
| gorread = 16.9
| ledred = 50.3714
| hedred = 3.08
| uk =
| ubi = 16
| ubr = 38
}}
'''Douai''' (''Dowaai'' en [[izelvroeg]], ''Duacum'' e [[latin]]) a zo ur gêr hag ur gumun eus [[Flandrez Frañs]], e departamant [[Norzh (departamant)|Norzh]], en Hanternoz [[Bro-C'hall]]. Pennlec'h [[Arondisamant Douai]] eo. '''Douaisis''' a vez graet eus bro Douai.
{|
|[[Restr:Jean-Baptiste-Camille Corot 018.jpg|thumb|left|150px|Taolenn gant Jean-Baptiste Corot]]
|}
== Istor ==
=== {{XXvet}} kantved ===
* [[Eil brezel-bed]]: ar porzh-houarn hag e garter a voe distrujet razh e miz Mae [[1940]].
== Monumantoù ha traoù heverk ==
{|
|[[Restr:Beffroi Douai XIX.jpeg|thumb|left|200px|Befrez Douai, engravadenn an XIXvet Kantved]]
|}
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1793-2006 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:50000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:2500 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1791
bar:1792
bar:1793
bar:1794
bar:1795
bar:1796
bar:1797
bar:1798
bar:1799
bar:1800 text:1800
bar:1801
bar:1802
bar:1803
bar:1804
bar:1805
bar:1806
bar:1807
bar:1808
bar:1809
bar:1810
bar:1811
bar:1812
bar:1813
bar:1814
bar:1815
bar:1816
bar:1817
bar:1818
bar:1819
bar:1820 text:1820
bar:1821
bar:1822
bar:1823
bar:1824
bar:1825
bar:1826
bar:1827
bar:1828
bar:1829
bar:1830
bar:1831
bar:1832
bar:1833
bar:1834
bar:1835
bar:1836
bar:1837
bar:1838
bar:1839
bar:1840 text:1840
bar:1841
bar:1842
bar:1843
bar:1844
bar:1845
bar:1846
bar:1847
bar:1848
bar:1849
bar:1850
bar:1851
bar:1852
bar:1853
bar:1854
bar:1855
bar:1856
bar:1857
bar:1858
bar:1859
bar:1860 text:1860
bar:1861
bar:1862
bar:1863
bar:1864
bar:1865
bar:1866
bar:1867
bar:1868
bar:1869
bar:1870
bar:1871
bar:1872
bar:1873
bar:1874
bar:1875
bar:1876
bar:1877
bar:1878
bar:1879
bar:1880 text:1880
bar:1881
bar:1882
bar:1883
bar:1884
bar:1885
bar:1886
bar:1887
bar:1888
bar:1889
bar:1890
bar:1891
bar:1892
bar:1893
bar:1894
bar:1895
bar:1896
bar:1897
bar:1898
bar:1899
bar:1900 text:1900
bar:1901
bar:1902
bar:1903
bar:1904
bar:1905
bar:1906
bar:1907
bar:1908
bar:1909
bar:1910
bar:1911
bar:1912
bar:1913
bar:1914
bar:1915
bar:1916
bar:1917
bar:1918
bar:1919
bar:1920 text:1920
bar:1921
bar:1922
bar:1923
bar:1924
bar:1925
bar:1926
bar:1927
bar:1928
bar:1929
bar:1930
bar:1931
bar:1932
bar:1933
bar:1934
bar:1935
bar:1936
bar:1937
bar:1938
bar:1939
bar:1940 text:1940
bar:1941
bar:1942
bar:1943
bar:1944
bar:1945
bar:1946
bar:1947
bar:1948
bar:1949
bar:1950
bar:1951
bar:1952
bar:1953
bar:1954
bar:1955
bar:1956
bar:1957
bar:1958
bar:1959
bar:1960 text:1960
bar:1961
bar:1962
bar:1963
bar:1964
bar:1965
bar:1966
bar:1967
bar:1968
bar:1969
bar:1970
bar:1971
bar:1972
bar:1973
bar:1974
bar:1975
bar:1976
bar:1977
bar:1978
bar:1979
bar:1980 text:1980
bar:1981
bar:1982
bar:1983
bar:1984
bar:1985
bar:1986
bar:1987
bar:1988
bar:1989
bar:1990
bar:1991
bar:1992
bar:1993
bar:1994
bar:1995
bar:1996
bar:1997
bar:1998
bar:1999
bar:2000 text:2000
bar:2001
bar:2002
bar:2003
bar:2004
bar:2005
bar:2006
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1793 from:0 till: 17855
bar:1800 from:0 till: 18230
bar:1806 from:0 till: 18461
bar:1821 from:0 till: 18854
bar:1831 from:0 till: 18793
bar:1836 from:0 till: 19173
bar:1841 from:0 till: 23203
bar:1846 from:0 till: 20483
bar:1851 from:0 till: 31397
bar:1856 from:0 till: 22819
bar:1861 from:0 till: 24486
bar:1866 from:0 till: 24105
bar:1872 from:0 till: 23841
bar:1876 from:0 till: 26999
bar:1881 from:0 till: 29172
bar:1886 from:0 till: 30030
bar:1891 from:0 till: 29909
bar:1896 from:0 till: 31397
bar:1901 from:0 till: 33649
bar:1906 from:0 till: 33247
bar:1911 from:0 till: 36314
bar:1921 from:0 till: 34131
bar:1926 from:0 till: 38627
bar:1931 from:0 till: 41598
bar:1936 from:0 till: 42021
bar:1946 from:0 till: 37258
bar:1954 from:0 till: 43380
bar:1962 from:0 till: 47639
bar:1968 from:0 till: 49187
bar:1975 from:0 till: 45239
bar:1982 from:0 till: 42576
bar:1990 from:0 till: 42175
bar:1999 from:0 till: 42796
bar:2006 from:0 till: 42766
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:hervez Cassini hag EBSSA
</timeline>
== Melestradurezh ==
==Ekonomiezh==
===Bier===
* [[Brasserie de Gayant]].
== Tud ==
== Gevelliñ ==
* [[Restr:Flag of England.svg|border|20px]] [[Harrow]] ([[Bro-Saoz]])
* [[Restr:Flag of Germany.svg|20px]] [[Recklinghausen]] ([[Alamagn]])
* [[Restr:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Puławy]] ([[Polonia]])
* [[Restr:Flag of Belgium.svg|20px]] [[Seraing]] ([[Belgia]])
* [[Restr:Flag of the United States.svg|20px]][[Kenosha]] ([[SUA]])
* [[Restr:Flag of Burkina Faso.svg|20px]] [[Dédougou]] ([[Burkina Faso]])
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Douai}}
== Notennoù ha daveoù ==
<references />
[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)|Douai]]
[[Rummad:Kêrioù Frañs]]
o2si7pdvtleyfz2go509xwqsg0kkx35
Ernst Ludwig Kirchner
0
66305
2190847
2189687
2026-05-12T07:21:01Z
Surajr7
89979
2190847
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
[[Skeudenn:Kirchner 1919 portrait.jpg|thumb|right|250px|Ernst Ludwig Kirchner : emboltred, 1919]]
'''Ernst Ludwig Kirchner''' ([[6 a viz Mae]] [[1880]] en [[Aschaffenburg]] - [[15 a viz Even]] [[1938]] e [[Frauenkirch]]) a oa ul livour hag un engraver [[eztaolouriezh|eztaolour]] [[Alamagn|alaman]], hag unan eus krouerien [[Die Brücke]], ur strollad a-bouez e-touez diaraogerien an eztaolouriezh en {{XXvet}} kantved. Emouestlañ a reas en arme da vare ar [[Brezel-bed kentañ]], met buan e voe disoudardet abalamour d'un diwaskadenn. E [[1933]] e voe lakaet e oberennoù da arz disteraet gant an nazied hag e [[1937]] e voe gwerzhet pe distrujet ouzhpenn 600 oberenn savet gantañ. En em lazhañ a reas e [[1938]].
== Buhez hag oberenn ==
Ernst Ludwig Kirchner a voe ganet e [[Aschaffenburg]] e [[Bavaria]].<ref name=bruckemuseumkirchner>[http://www.bruecke-museum.de/englkirchner.htm "Ernst Ludwig Kirchner"], Brucke Museum.</ref> E [[1901]] e stagas gant studiañ an arkitektouriezh er ''Königliche Technische Hochschule'' (skol-veur an deknologiezh) e [[Dresden]]. Ouzhpenn an arkitektouriezh e veze desket an tresañ, ar perspektiverezh hag istor an arzoù<ref>[http://www.ingentaconnect.com/content/bpl/ahis/1997/00000020/00000001/art00004 "The Student Years of the Brücke and their Teachers"], ingentaconnect.com (abstract of book by Peter Lasko), in ''Art History'', Volume 20, Number 1, miz Meurzh 1997, pp. 61-99.</ref> Eno e teuas da vezañ mignon da [[Fritz Bleyl]].<ref name=bruckemuseumbleyl>[http://www.bruecke-museum.de/englbleyl.htm "Fritz Bleyl (1880-1966)"], Brücke Museum.</ref> Divizout a raent war an arzoù hag e studient ivez an natur.<ref name=bruckemuseumbleyl/> Boutin e oa o mennozhioù war veur a dachenn.<ref name=ra>[https://web.archive.org/web/20070926234509/http://static.royalacademy.org.uk/files/kirchner-student-guide-13.pdf "Kirchner - Expressionism and the city"], Royal Academy, 2003.</ref>. Kirchner a gendalc'has da studiañ e [[München]] e [[1903]]-[[1904]], hag e tistroas da [[Dresden]] e [[1905]] a-benn kaout e ziplom.<ref name=bruckemuseumkirchner/>
[[Skeudenn:Kirchner 1909 Marzella.jpg|thumb|left|''Marzella'' (1909-10)]]
E [[1905]] e voe savet [[Die Brücke]] (ar pont) gant Kirchner, Bleyl ha daou studier all : [[Karl Schmidt-Rottluff]] hag [[Erich Heckel]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> Fellout a rae dezho mont dreist d'an arz akademiek hengounel ha kavout un doare nevez da ezteurel hag a vefe evel ur pont etre an amzer-dremenet hag an amzer-vremañ (sed orin an anv).<ref name=ra/> Dedennet e oant gant arzourien an amzer-dremenet evel [[Albrecht Dürer]], [[Matthias Grünewald]] ha [[Lucas Cranach gozh]], koulz ha gant luskadoù rakward etrebroadel o amzer.<ref name=ra/> Da ziskouez o liamm ouzh arz hengounel [[Alamagn]] e stagjont en-dro gant teknikoù kozh evel ar c'hoadengraviñ.<ref name=ra/>
Bras e voe levezon ''Die Brücke'' war red istor an arzoù en {{XXvet}} kantved, ha diwarnañ e tiwanas an [[eztaolouriezh]].<ref name=bruckemuseumbrucke>[http://www.bruecke-museum.de/englbleyl.htm "The Artists' Association 'Brücke'"], Brücke Museum.</ref> Bodet e veze ar strollad e stal-labour Kirchner, hag a oa bet ur gigerezh a-raok.
Stal-labour Kirchner a zeuas da vezañ ul lec'h ma veze diskaret ar boazioù sokial : darempredoù-korf dibad a veze, hag alies e veze an dud en o noazh.<ref name=ra/> Aozet e veze prantadoù tresañ tud en o noazh ma kemere perzh holl izili ar strollad. N'eo ket patromoù a-vicher a zeue, met tud a anavezent : an drummded eo a glaskent.<ref name=ra/> Bleyl a venegas ur plac'h 15 vloaz anvet Isabella, hag a oa amezegez dezho evel "un den buhezek, laouen ha korfet-brav, hep an distummadurioù degaset gant giz ar gwiskañ rokedennoù. Klotañ a rae mat-tre gant hon ezhommoù arzel."<ref name=simmons>Simmons, Sherwin. [https://web.archive.org/web/20090208043619/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0422/is_1_82/ai_63910537/pg_1 "Ernst Kirchner's Streetwalkers: Art, Luxury, and Immorality in Berlin, 1913-16"], ''The Art Bulletin'', miz Meurzh 2000, in findarticles.com.</ref>
Savet e voe ur manifesto (savet gant Kirchner dreist-holl) gant ar strollad. Engravet e voe er c'hoad. Ennañ ec'h embannent e oa ur remziad nevez "a felle dezhañ bezañ dieub en e arz hag en e vuhez, distag diouzh an nerzhioù kozh ha diazezet."<ref name=ra/>
E miz Gwengolo hag e miz Here [[1906]] e voe aozet diskouezadeg kentañ ar strollad e diskouezva K.F.M. Seifert and Co. e Dresden. Merc'hed en o noazh eo a oa an tem pennañ.<ref name=simmons/>
E [[1906]] e kejas ouzh Doris Große, hag a voe e batrom karetañ betek [[1911]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> Etre [[1907]] ha [[1911]] e kasas e hañvezhioù e lennoù [[Moritzburg]] ha war enezenn [[Fehmarn]] (ma tistroas betek [[1914]]) gant izili all ''Die Brücke''. Merc'hed en o noazh en natur eo ar pezh a livas d'ar mare-se.<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1911]] e tilojas da v[[Berlin]], ma savas ur skol-arzoù prevez anvet MIUM-Institut, asambles gant [[Max Pechstein]]. Fellout a rae dezho aozañ ar "Moderner Unterricht im Malen" (kelenn modern an arzoù). Ne rejont ket berzh ha serret e voe ar skol bloaz goude. D'ar mare-se e krogas Kirchner da zaremprediñ Erna Schilling. Betek fin e vuhez e padas an darempred.<ref name=bruckemuseumkirchner/>
E [[1913]] e skrivas ''Chronik der Brücke'' ha da-heul e voe divodet ar strollad. D'ar mare-se e voe aozet e ziskouezadeg hiniennel kentañ e mirdi Folkwang en [[Essen]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> E-pad an daou vloavezh da-heul e livas ur rummad taolennoù diwar-benn tem ar "Großstadtbilder" (skeudennoù meurgêrioù) ma tiskouez straedoù Berlin,<ref name=bruckemuseumkirchner/> ha ma lakae gisti da duennoù pennañ.
[[Skeudenn:Kirchner 1915 Studio.jpg|thumb|left|Stal-labour Kirchner e Berlin e 1915]]
E miz Gwengolo [[1914]] ec'h emouestlas en arme met un diwaskadenn a reas ha disoudardet e voe. E-pad daou vloaz e tiskuizhas e sanatoriomoù e [[Taunus]] hag e [[Davos]], e [[Suis]].<ref name=bruckemuseumkirchner/>
[[Skeudenn:Kirchner - Self Portrait as a Soldier (1915).jpg|thumb|''Emboltred e soudard'' (1915)]]
En un emboltred savet e [[1915]] en em ziskouezas gant un dorn troc'het, ar pezh ne c'hoarvezas biskoazh dezhañ. E [[1918]] en em stalias e un atant e Davos, ha diwar ar mare-se e livas dreist-holl gweledvaoù menezioù.<ref name=bruckemuseumkirchner/>
War gresk ez eas e vrud ha meur a ziskouezadeg ma weled e oberennoù a voe aozet en [[Alamagn]] hag e [[Suis]] e [[1920]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> E [[1923]] e tilojas da Frauenkirch-Wildboden.<ref name=bruckemuseumkirchner/> Un diskouezadeg vras a voe aozet e [[Basel]] ha da-heul e voe savet ar gevredigezh arzourien "Rot-Blau" gant al livourien suis [[Paul Camenisch]], [[Albert Müller]] ha [[Hermann Scherer]].<ref name=bruckemuseumkirchner/> Kirchner a zeas da Alamagn evit ar wech diwezhañ e [[1925]]-[[1926]]. A-hed ar bloavezhioù 1920 ez eas e vrud war gresk : ul levr ha lodenn gentañ holl e oberenn dreset a voe embannet e [[1926]], goulennet e voe gantañ sevel ur murlivadur da lakaat e mirdi Folkwang e [[1927]], hag e kemeras perzh e diskouezadeg daouvloaziek Venezia e [[1928]]. E [[1931]] e voe degemeret en Akademiezh arzoù Prusia.<ref name=bruckemuseumkirchner/>
E [[1933]] e voe lakaet Kirchner da "arzour disteraet" gant an Nazied ha goulennet e voe gantañ dilezel an Akademiezh. E [[1937]] e voe lemet ouzhpenn 600 oberenn savet gantañ diouzh mirdioù Alamagn, ha gwerzhet pe distrujet e voent.<ref name=nga>[https://web.archive.org/web/20081005104723/http://www.nga.gov/cgi-bin/pbio?16900 "Ernst Ludwig Kirchner"], National Gallery of Art, USA.</ref> Gwall skoet voe gant an afer-se ha gant aloubiñ Aostri gant an Nazied, hag en em lazhas e [[1938]].<ref name=nga/>
== Er Stadoù-Unanet ==
[[Skeudenn:Kirchner autograph.png|thumb|Sinadur Kirchner]]
Diskouezadeg kentañ Kirchner er [[Stadoù-Unanet]] e voe aozet en [[Armory Show]] e [[1913]].<ref name=nga/> Ken abred hag e [[1921]] e voe prenet e oberennoù gant mirourien mirdioù amerikan.<ref name=nga/> E [[1937]] e voe gouestlet un diskouezadeg dezhañ e
''Detroit Institute of Arts''.<ref name=nga/> E [[1992]] hag e [[2003]] e voe aozet diskouezadegoù en ''National Gallery of Art'' e [[Washington]].<ref name=nga/> E miz Du 2006 e voe gwerzhet e daolenn anvet ''Berlin'' (1913) da $38 gant [[Christie's]]<ref>German Artworks Soar Above Estimates ARTINFO 14 a viz Even, 2007 http://www.artinfo.com/news/story/25242/german-artworks-soar-above-estimates/</ref> Un diskouezadeg vras a voe aozet ivez er [[Museum of Modern Art|MomA]] e [[New York]] etre an [[3 a viz Eost]] hag an [[10 a viz Du]] [[2008]]<ref>Buruma, "Desire in Berlin," p. 19.</ref>.
== Oberennoù ==
<gallery perrow="5">
Kirchner - Portrait of Dodo (Seated Lady) 1910.jpg|''Maouez en he c'hoazez'', 1907
Ernst Ludwig Kirchner - Tavern.jpg|''Tavarn'', 1909
Ernst Ludwig Kirchner Spielende nackte Menschen 1910-1.jpg|''Tud en o noazh o c'hoari'', 1910
Ernst Ludwig Kirchner - Portrait of a Woman - 26-1992 - Saint Louis Art Museum.jpg|''Poltred ur vaouez'', 1911
Ernst Ludwig Kirchner - Nollendorfplatz.jpg|''Nollendorfplatz'', 1912
Ernst Ludwig Kirchner - Alfred Döblin - BR51.44 - Busch–Reisinger Museum.jpg| ''Poltred Alfred Döblin'', 1912
Kirchner Berlin Street Scene 1913.jpg|''Straed e Berlin'', 1913
Kirchner 1913 Street, Berlin.jpg|''Straed, Berlin'' (1913)
Ernst Ludwig Kirchner - Potsdamer Platz (1914).jpg|''Potsdamer Platz'', 1914
Kirchner - Tanzschule (Ballettszene), 1914, 13350.jpg| ''Ar skol-dañs'' , 1914
Ernst Ludwig Kirchner - Brandenburger Tor.jpg|''Brandenburger Tor'', 1915
Ernst Ludwig Kirchner - La Tour rouge.jpg|''An Tour ruz'', 1915
Ernst Ludwig Kirchner Selbstbildnis als Kranker 1918-1.jpg|''Emboltred e klañvour a<br />Sick Person, 1918
Ernst Ludwig Kirchner Zwei Brüder M. (Mardersteig) 1921-1.jpg|''Daou vreur'', 1921
Ernst Ludwig Kirchner - View of Basel and the Rhine.jpg|''Gwel eus Basel hag ar Roen'', 1921
</gallery>
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
{{Commons|category:Ernst Ludwig Kirchner}}
* [https://web.archive.org/web/20090418015205/http://www.kirchnermuseum.ch/45803.html Mirdi Kirchner, Davos]
* [https://web.archive.org/web/20110421073857/http://www.ernstludwigkirchner.com/ ernstludwigkirchner.com]
* [http://www.flickr.com/photos/27903472@N07/3553241207/ ''The Junkerboden under Snow'', in "Your City at the Thysssen", ur raktres gant Mirdi Thyssen war Flickr]
* [http://www.boheme-magazine.net/php/modules.php?name=News&file=article&sid=761 An Eye on Art: ''Marcella'']
* [https://web.archive.org/web/20100718055835/http://www.germanexpressionist.com/ Titouroù war Kirchner hag an eztaolouriezh en Alamagn]
* [https://web.archive.org/web/20070927084513/http://www.augustana.ab.ca/files/group/612/5-%20Expressionism%20in%20Germany222.htm Eztaolourien Alamagn hag an arzourien gent]
* Buruma, Ian. "[http://www.nybooks.com/articles/22116 Desire in Berlin]," NYRB, 4 a viz Kerzu 2008. Pennad diwar-benn an diskouezadeg er MOMA hag ar c'hatalog, ''Kirchner and the Berlin Street'' (2008), ISBN 0-87070-741-8
{{Die Brücke}}
{{DEFAULTSORT:Kirchner, Ernst Ludwig}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1880]]
[[Rummad:Marvioù 1938]]
[[Rummad:Tud emlazhet]]
[[Rummad:Eztaolouriezh]]
[[Rummad:Livourien alaman]]
[[Rummad:Engraverien alaman]]
jq89ze1vj5gjzx89a2uiiadaz92myim
Mastaing
0
83747
2190818
2045489
2026-05-11T17:46:47Z
JackyM59
87937
Actualisation des photographies
2190818
wikitext
text/x-wiki
{{Labour zo}}
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="width:300px; float:right; margin:0 0 1em 1em; background:#fafafa; border:1px #aaaaaa solid; border-collapse:collapse; font-size:95%;"
|+<span style="font-size:large;"> </span><br />
! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Bro-C'hall'''
|-
|- align="center"
|Anv
|'''Mastaing'''
|- align="center"
|Skoed
|[[Restr:Blason de la ville de Escaudain (59) Nord-France.svg|90px]]
|- align="center"
|Lec'hiadur Mastaing en [[Arondisamant Valenciennes]]
|
|- align="center"
|[[Riez]]
|{{Bro-C'hall}}
|- align="center"
|[[Rannvro]]
|{{FR-NPDC}}
|- align="center"
|[[Departamant]]
|{{FR-Norzh}}
|- align="center"
|[[Bro hengounel]]
|
|- align="center"
|[[Arondisamant]]
|[[Arondisamant Valenciennes|Valenciennes]]
|- align="center"
|[[Etrekumuniezh]]
|Communauté d'agglomération de la Porte du Hainaut
|- align="center"
|[[Kanton]]
|[[Kanton Bouchain|Bouchain]]
|- align="center"
|[[Kod INSEE]]
|59391
|- align="center"
|[[Kod-post]]
|59172
|- align="center"
|Maer
|Jean-Marie Huart
|- align="center"
|Amzer-gefridi
|[[2008]]-[[2014]]
|- align="center"
|Gorread
|5,97 km²
|- align="center"
|Led
|50° 18' 26" Norzh
|- align="center"
|Hed
|03° 18' 17" Reter
|- align="center"
|Uhelder kreiz
|38 m
|- align="center"
|Uhelder bihanañ
|33 m
|- align="center"
|Uhelder brasañ
|67 m
|- align="center"
|Poblañs hep kontoù doubl
|915 <small>(2007)</small>
|- align="center"
|Stankter
|153 a./km²
|- align="center"
|Lec'hienn ar gumun
|[http://www.mastaing.fr/ Mastaing]
|-
|}
'''Mastaing''' a zo ur gumun eus [[departamant gall|departamant]] [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]].
{|
|[[Restr:Mairie de Mastaing (68818).jpg|kleiz|thumb|200x200px|An ti-kêr]]
|}
== Istor ==
== Monumantoù ha traoù heverk ==
{|
|[[Restr:Église Saint-Martin à Mastaing.jpg|kleiz|thumb|179x179px]]
|}
* Iiz katolik ''Sant Varzhin''.
== Douaroniezh ==
== Emdroadur ar boblañs 1800-2007 ==
<timeline>
Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9)
id:darkgrey value:gray(0.7)
id:sfondo value:rgb(1,1,1)
id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7)
ImageSize = width:800 height:350
PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50
DateFormat = x.y
Period =from:0 till:1000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1791
bar:1792
bar:1793
bar:1794
bar:1795
bar:1796
bar:1797
bar:1798
bar:1799
bar:1800 text:1800
bar:1801
bar:1802
bar:1803
bar:1804
bar:1805
bar:1806
bar:1807
bar:1808
bar:1809
bar:1810
bar:1811
bar:1812
bar:1813
bar:1814
bar:1815
bar:1816
bar:1817
bar:1818
bar:1819
bar:1820 text:1820
bar:1821
bar:1822
bar:1823
bar:1824
bar:1825
bar:1826
bar:1827
bar:1828
bar:1829
bar:1830
bar:1831
bar:1832
bar:1833
bar:1834
bar:1835
bar:1836
bar:1837
bar:1838
bar:1839
bar:1840 text:1840
bar:1841
bar:1842
bar:1843
bar:1844
bar:1845
bar:1846
bar:1847
bar:1848
bar:1849
bar:1850
bar:1851
bar:1852
bar:1853
bar:1854
bar:1855
bar:1856
bar:1857
bar:1858
bar:1859
bar:1860 text:1860
bar:1861
bar:1862
bar:1863
bar:1864
bar:1865
bar:1866
bar:1867
bar:1868
bar:1869
bar:1870
bar:1871
bar:1872
bar:1873
bar:1874
bar:1875
bar:1876
bar:1877
bar:1878
bar:1879
bar:1880 text:1880
bar:1881
bar:1882
bar:1883
bar:1884
bar:1885
bar:1886
bar:1887
bar:1888
bar:1889
bar:1890
bar:1891
bar:1892
bar:1893
bar:1894
bar:1895
bar:1896
bar:1897
bar:1898
bar:1899
bar:1900 text:1900
bar:1901
bar:1902
bar:1903
bar:1904
bar:1905
bar:1906
bar:1907
bar:1908
bar:1909
bar:1910
bar:1911
bar:1912
bar:1913
bar:1914
bar:1915
bar:1916
bar:1917
bar:1918
bar:1919
bar:1920 text:1920
bar:1921
bar:1922
bar:1923
bar:1924
bar:1925
bar:1926
bar:1927
bar:1928
bar:1929
bar:1930
bar:1931
bar:1932
bar:1933
bar:1934
bar:1935
bar:1936
bar:1937
bar:1938
bar:1939
bar:1940 text:1940
bar:1941
bar:1942
bar:1943
bar:1944
bar:1945
bar:1946
bar:1947
bar:1948
bar:1949
bar:1950
bar:1951
bar:1952
bar:1953
bar:1954
bar:1955
bar:1956
bar:1957
bar:1958
bar:1959
bar:1960 text:1960
bar:1961
bar:1962
bar:1963
bar:1964
bar:1965
bar:1966
bar:1967
bar:1968
bar:1969
bar:1970
bar:1971
bar:1972
bar:1973
bar:1974
bar:1975
bar:1976
bar:1977
bar:1978
bar:1979
bar:1980 text:1980
bar:1981
bar:1982
bar:1983
bar:1984
bar:1985
bar:1986
bar:1987
bar:1988
bar:1989
bar:1990
bar:1991
bar:1992
bar:1993
bar:1994
bar:1995
bar:1996
bar:1997
bar:1998
bar:1999
bar:2000 text:2000
bar:2001
bar:2002
bar:2003
bar:2004
bar:2005
bar:2006
bar:2007
PlotData=
color:barra width:10 align:left
bar:1800 from:0 till: 489
bar:1806 from:0 till: 523
bar:1821 from:0 till: 580
bar:1831 from:0 till: 648
bar:1836 from:0 till: 742
bar:1841 from:0 till: 788
bar:1846 from:0 till: 830
bar:1851 from:0 till: 809
bar:1856 from:0 till: 786
bar:1861 from:0 till: 819
bar:1866 from:0 till: 850
bar:1872 from:0 till: 855
bar:1876 from:0 till: 835
bar:1881 from:0 till: 835
bar:1886 from:0 till: 841
bar:1891 from:0 till: 830
bar:1896 from:0 till: 861
bar:1901 from:0 till: 867
bar:1906 from:0 till: 971
bar:1911 from:0 till: 998
bar:1921 from:0 till: 938
bar:1926 from:0 till: 940
bar:1931 from:0 till: 914
bar:1936 from:0 till: 905
bar:1946 from:0 till: 844
bar:1954 from:0 till: 898
bar:1962 from:0 till: 963
bar:1968 from:0 till: 871
bar:1975 from:0 till: 809
bar:1982 from:0 till: 798
bar:1990 from:0 till: 825
bar:1999 from:0 till: 877
bar:2006 from:0 till: 910
bar:2007 from:0 till: 915
TextData=
fontsize:S pos:(50,10)
text:
</timeline>
<ref>Cassini hag [[EBSSA]]</ref>
== Melestradurezh ==
== Tud ==
== Liammoù diavaez ==
== Dave ha notennoù==
<references/>
[[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]]
o7ho2t19vjaw8aekrfctr09dfyed68e
Beulah (Ceredigion)
0
98416
2190833
1977211
2026-05-11T21:37:18Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190833
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Beulah}}
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Beulah
|english_name=
Beulah|static_image=
|latitude= 52.0864
|longitude= -4.4963
|map_type=
|unitary_wales= Ceredigion
|community_wales= Beulah
|constituency_welsh_assembly= [[Ceredigion]]
|constituency_westminster=[[Ceredigion]]
|post_town= Castell Newydd Emlyn
|postcode_district = SA38
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SN24NE72
|population= 1591
}}
'''Beulah''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[Kembre]], e kreisteiz [[Ceredigion]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref>. Hanter hent etre [[Castell Newydd Emlyn]] hag [[Aberporth]], war aod [[Bae Ceredigion]].
==Kêriadennoù==
E kumuniezh Beulah emañ kêriadennoù: [[Bryngwyn]], [[Llandygwydd]], [[Betws Ifan]], [[Cwm-cou]] an darn vrasañ eus [[Cenarth]], war lez ar [[stêr Teifi]].
==Poblañs==
E 2001 e oa {{formatnum:1586}} a dud, ha 54% anezho a oa kembraegerien, gant 45% ganet e-maez Kembre. Eus ar re genidik eus Kembre e oa 90% a gembraegerien.
E 2011 e oa poblet gant 1 591, hag 841 anezho (52,9%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'' gwelet d'an 2014-04-09)]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Ceredigion}}
[[Rummad:Kêriadennoù Ceredigion]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Ceredigion]]
4rjors1x3tt6mcfln3j50nm4zd3vi19
Antofagasta
0
100557
2190801
1974817
2026-05-11T14:33:42Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190801
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo| Antofagasta (disheñvelout)}}
[[Restr:Antofagasta bord galleryfull.jpg|thumb|Antofagasta]]
'''Antofagasta''' zo ur gêr e [[Chile]], en hanternoz ar vro, 700 km diouzh ar gêr-benn [[Santiago de Chile]]. Kêr-benn [[Rannvro Antofagasta]] eo ha hini [[proviñs Antofagasta]] ivez.
E [[2017]] e oa 361 873 a dud o chom enni<ref>{{es}} [https://web.archive.org/web/20241214101009/http://www.censo2017.cl/descargue-aqui-resultados-de-comunas/ ''Censo 2017'']</ref>. Ur porzh bras eo, war harzoù [[dezerzh Atacama]].
==Notennoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêrioù Chile]]
[[Rummad:Proviñs Antofagasta]]
cejzkorc4k905hc3ypvc1btd2af5m7o
Drenewydd Gelli-farch
0
101038
2190868
2086835
2026-05-12T11:14:37Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190868
wikitext
text/x-wiki
*''Ur pennad all zo anvet [[Y Drenewydd]] ''.
{{databox}}
[[Restr:Shirenewton Church.jpg|thumb|Iliz sant Thomas Becket, e Drenewydd Gelli-farch]]
'''Drenewydd Gelli-farch''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[Sir Fynwy]], e Kembre.
E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:1145}} a dud, ha 76 anezho (6,8%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, ''The Office For National Statistics'']</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Sir Fynwy}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Fynwy]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Fynwy]]
p5cx3bcodxcwnn615hrxthsw2tvs5g2
Paol Kalvez
0
105527
2190790
2188108
2026-05-11T12:38:41Z
~2026-28420-44
91499
/* Buhez */ lec'hiadur e vez.
2190790
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv =
| skeudenn =
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Paul Le Calvez
| anv pluenn = Paol Kalvez
| obererezh = Danevellour<br>Prederour<br>Kazetenner<br>Troour
| deiziad ganet = e [[1924]]
| lec'h ganet = e [[Lokournan]], {{Breizh}}
| deiziad marv = [[29 a viz Gouhere]] [[2021]]
| lec'h marv =
| yezh = [[Brezhoneg]]
| luskad = [[Imbourc'h]]
| rumm =
| enorioù =
| oberennoù pennañ = ''Kambr ar stered''<br>''Sklêrijenn ar Feiz kristen'' (troidigezh)
| traoù ouzhpenn =
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Paol Kalvez''' a oa ur skrivagner bet ganet er bloavezh [[1924]]<ref>Gw. ar pennad Paol Kalvez war load [[Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion|KEAV]] : [https://web.archive.org/web/20210515091210/http://www.keav.bzh/component/k2/item/36-paol-kalvez Paol Kalvez]</ref> ha marvet d'an [[29 a viz Gouhere]] [[2021]]<ref>[https://abp.bzh/disparition-de-paol-kalvez-53183 Agence Bretagne Presse]</ref> <ref>https://www.argedour.bzh/aet-eo-paol-kalvez-da-anaon/</ref>. Un emsaver e oa ha skrivet en deus meur a bennad.
==Buhez==
Ganet e voe e [[Lokournan]] e 1924, e vamm a oa o terc’hel meur a stal er vourc’h hag e dad a oa mañsoner eus e vicher. Desavet eo bet e [[brezhoneg]] betek an oad a 13 vloaz.
Mont a reas da studiañ al latin, al lennegezh, an douenoniezh hag ar brederouriezh e skolioù kristen, e [[Okitania|Bro-Okitania]] hag e [[Tunizia|Bro-Dunizia]]. Fellout a rae dezhañ mont da visioner. Soudardet eo bet e 1943 betek 1945. Daoust dezhañ klask bout misioner ha beleg, e voe nac'het dezhañ hag e tistroas el Lu e-men e teuas da vout kontaouer hag is-ofisour. En em staliañ a reas e [[Roazhon]].
Tad eo da zaou vugel en deus desavet e brezhoneg. Emañ e vez e bered Orvez niverenn V 007.
==Labour emsaver==
Bet eo bet unan eus renerien bouezusañ [[KEAV]] e-pad ur mare, a-gevret gant [[Ronan Huon]] ha [[Vefa de Bellaing]] hag e kengrouas [[Strollad An Deskadurezh Eil Derez|SADED]] gant [[Guy Étienne]] ha [[Youenn Olier]]. Sevel a reas darempredoù etre KEAV ha SADED eus 1963 da 1967. War-lerc'h e kuitas embregerezhioù Guy Étienne evit labourat e savadurioù katolik gant Youenn Olier. Klasket en doa skoulmañ darempredoù etre KEAV ha [[Skol An Emsav]] (SAE) er bloavezh-skol 1970-71, pa oa SAE ur gevredigezh kristen. Paouez a reas da labourat evit KEAV e 1978.
Ur paot-mat a bennadoù en deus skrivet evit ar gelaouenn [[Imbourc'h]] ha kavout a reer lod eus e brederiadennoù, merket don gant ar feiz kristen, war load [[Emglev An Tiegezhioù]]<ref>[http://emglev.wordpress.com/ Load Emglev an Tiegezhioù]</ref>. Kenderc'hel a reas al labour kroget gant [[Marsel Klerg]] evit sevel ha skridaozañ ur breviel e brezhoneg e 12 levrenn (''Lennadurioù kristen'').
E 2007, Paol Kalvez en deus skrivet ul levr, ''Kambr ar stered'', embannet gant an ti-embann [[Mouladurioù Hor Yezh]]. Ennañ e kaver un c'hendiviz gant Malo Bouessel du Bourg a-zivout red e vuhez en tu all da bevar-ugent vloaz hag e gejadennoù gant tud zo evel [[Lanza del Vasto]] da skouer<ref>Ur vurutelladenn amañ : [http://alennebrezhoneg.wordpress.com/2010/10/25/kambr-ar-stered-paol-kalvez-2007/ Kambr ar stered, Paol Kalvez (2007)]</ref>.
E [[2015]] ez eo embannet e droidigezh eus ar c'helc'hlizher "Lumen Fidei" skrivet gant ar pab [[Frañsez (pab)|Frañsez]], troet "Sklêrijenn ar Feiz kristen" gantañ<ref>Gw. ar pennad [https://web.archive.org/web/20160305093120/http://www.ar-gedour-mag.com/archive/2015/01/29/lumen-fidei-arrive-en-breton-5546967.html Lumen Fidei e brezhoneg] war load [[Ar Gedour Mag]] (galleg)</ref>.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Kalvez, Paol}}
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1924]]
[[Rummad:Marvioù 2021]]
gzsta0nz55058bdpz7y5h7bd6a7cpsm
2190792
2190790
2026-05-11T13:38:36Z
Kestenn
14086
Tennet titouroù nann-holloueziadurel
2190792
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Skrivagner
| anv =
| skeudenn =
| ment =
| alc'hwez =
| anv mat = Paul Le Calvez
| anv pluenn = Paol Kalvez
| obererezh = Danevellour<br>Prederour<br>Kazetenner<br>Troour
| deiziad ganet = e [[1924]]
| lec'h ganet = e [[Lokournan]], {{Breizh}}
| deiziad marv = [[29 a viz Gouhere]] [[2021]]
| lec'h marv =
| yezh = [[Brezhoneg]]
| luskad = [[Imbourc'h]]
| rumm =
| enorioù =
| oberennoù pennañ = ''Kambr ar stered''<br>''Sklêrijenn ar Feiz kristen'' (troidigezh)
| traoù ouzhpenn =
| sinadur =
| ment sinadur =
| lec'hienn =
}}
'''Paol Kalvez''' a oa ur skrivagner bet ganet er bloavezh [[1924]]<ref>Gw. ar pennad Paol Kalvez war load [[Kamp Etrekeltiek Ar Vrezhonegerion|KEAV]] : [https://web.archive.org/web/20210515091210/http://www.keav.bzh/component/k2/item/36-paol-kalvez Paol Kalvez]</ref> ha marvet d'an [[29 a viz Gouhere]] [[2021]]<ref>[https://abp.bzh/disparition-de-paol-kalvez-53183 Agence Bretagne Presse]</ref> <ref>https://www.argedour.bzh/aet-eo-paol-kalvez-da-anaon/</ref>. Un emsaver e oa ha skrivet en deus meur a bennad.
==Buhez==
Ganet e voe e [[Lokournan]] e 1924, e vamm a oa o terc’hel meur a stal er vourc’h hag e dad a oa mañsoner eus e vicher. Desavet eo bet e [[brezhoneg]] betek an oad a 13 vloaz.
Mont a reas da studiañ al latin, al lennegezh, an douenoniezh hag ar brederouriezh e skolioù kristen, e [[Okitania|Bro-Okitania]] hag e [[Tunizia|Bro-Dunizia]]. Fellout a rae dezhañ mont da visioner. Soudardet eo bet e 1943 betek 1945. Daoust dezhañ klask bout misioner ha beleg, e voe nac'het dezhañ hag e tistroas el Lu e-men e teuas da vout kontaouer hag is-ofisour. En em staliañ a reas e [[Roazhon]].
Tad eo da zaou vugel en deus desavet e brezhoneg. Emañ e vez e bered [[Orvez]].
==Labour emsaver==
Bet eo bet unan eus renerien bouezusañ [[KEAV]] e-pad ur mare, a-gevret gant [[Ronan Huon]] ha [[Vefa de Bellaing]] hag e kengrouas [[Strollad An Deskadurezh Eil Derez|SADED]] gant [[Guy Étienne]] ha [[Youenn Olier]]. Sevel a reas darempredoù etre KEAV ha SADED eus 1963 da 1967. War-lerc'h e kuitas embregerezhioù Guy Étienne evit labourat e savadurioù katolik gant Youenn Olier. Klasket en doa skoulmañ darempredoù etre KEAV ha [[Skol An Emsav]] (SAE) er bloavezh-skol 1970-71, pa oa SAE ur gevredigezh kristen. Paouez a reas da labourat evit KEAV e 1978.
Ur paot-mat a bennadoù en deus skrivet evit ar gelaouenn [[Imbourc'h]] ha kavout a reer lod eus e brederiadennoù, merket don gant ar feiz kristen, war load [[Emglev An Tiegezhioù]]<ref>[http://emglev.wordpress.com/ Load Emglev an Tiegezhioù]</ref>. Kenderc'hel a reas al labour kroget gant [[Marsel Klerg]] evit sevel ha skridaozañ ur breviel e brezhoneg e 12 levrenn (''Lennadurioù kristen'').
E 2007, Paol Kalvez en deus skrivet ul levr, ''Kambr ar stered'', embannet gant an ti-embann [[Mouladurioù Hor Yezh]]. Ennañ e kaver un c'hendiviz gant Malo Bouessel du Bourg a-zivout red e vuhez en tu all da bevar-ugent vloaz hag e gejadennoù gant tud zo evel [[Lanza del Vasto]] da skouer<ref>Ur vurutelladenn amañ : [http://alennebrezhoneg.wordpress.com/2010/10/25/kambr-ar-stered-paol-kalvez-2007/ Kambr ar stered, Paol Kalvez (2007)]</ref>.
E [[2015]] ez eo embannet e droidigezh eus ar c'helc'hlizher "Lumen Fidei" skrivet gant ar pab [[Frañsez (pab)|Frañsez]], troet "Sklêrijenn ar Feiz kristen" gantañ<ref>Gw. ar pennad [https://web.archive.org/web/20160305093120/http://www.ar-gedour-mag.com/archive/2015/01/29/lumen-fidei-arrive-en-breton-5546967.html Lumen Fidei e brezhoneg] war load [[Ar Gedour Mag]] (galleg)</ref>.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Kalvez, Paol}}
[[Rummad:Meneger ar skrivagnerien]]
[[Rummad:Skrivagnerien Breizh]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1924]]
[[Rummad:Marvioù 2021]]
cj97jrii8ltq2mivobuizihiuimmneu
Bagillt
0
109872
2190825
1792891
2026-05-11T19:06:04Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190825
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Bagillt
|english_name=
Bagillt|static_image= [[File:Bagillt,_St_Mary%27s_Church.jpg|300px|Iliz Bagillt]]
|latitude= 53.2651
|longitude= -3.1642
|map_type=
|unitary_wales= Sir y Fflint
|community_wales= Bagillt
|constituency_welsh_assembly= [[Delyn]]
|constituency_westminster= Delyn
|post_town= Bagillt
|postcode_district = CH6
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SJ27SW49
|population= 3980
}}
'''Bagillt'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur gêr vihan hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir y Fflint]], [[Kembre]], 198.4 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 3 980 a dud, ha 516 anezho (13%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics)'']</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{kêrioù Sir y Fflint}}
[[Rummad:Kêrioù Sir y Fflint]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir y Fflint]]
m2fiz17so3t75rkafezgpmzupg6pyqe
Angle
0
109877
2190793
1849180
2026-05-11T13:52:21Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190793
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Angle
|english_name=
Angle|static_image=
|latitude= 51.6836
|longitude= -5.0881
|map_type=
|unitary_wales= Sir Benfro
|community_wales= Angle
|constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]]
|constituency_westminster=[[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]]
|post_town= Penfro
|postcode_district = SA71
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SM80SE35
|population= 329
}}
'''Angle'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Benfro]], [[Kembre]]. E 2011 e oa poblet gant 329 a dud, ha 35 anezho (10.6%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Benfro]]
767l0us6nin00d63ch2hacmrxw4jpib
Cilcain
0
109882
2190841
1977730
2026-05-12T05:20:18Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190841
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Cilcain
|english_name=
Cilcain|static_image=
|latitude= 53.1779
|longitude= -3.2315
|map_type=
|unitary_wales= Sir y Fflint
|community_wales= Cilcain
|constituency_welsh_assembly= [[Delyn]]
|constituency_westminster=[[Delyn]]
|post_town= Bwcle
|postcode_district = CH7
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SJ16NE50
|population= 1342
}}
'''Cilcain''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir y Fflint]], [[Kembre]], 239 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:1342}} a dud, ha 237 anezho (17,7%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'').]</ref>.
==Notennoù ha daveoù==
{{Daveoù}}
{{kêrioù Sir y Fflint}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir y Fflint]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir y Fflint]]
aj8mzcahnf1la61ysqu89eqb4hrbtnl
Bargod
0
109886
2190827
1977731
2026-05-11T19:41:28Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190827
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Bargod
|english_name=
Bargoed|static_image=
|latitude= 51.6869
|longitude= -3.2286
|map_type=
|unitary_wales= Caerffili
|community_wales= Bargod
|constituency_welsh_assembly= [[Caerffili]]
|constituency_westminster=[[Caerffili]]
|post_town= Bargoed
|postcode_district = CF81
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= ST19NE08
|population= 11412
}}
'''Bargod''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Caerffili]], [[Kembre]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> E 2011 e oa poblet gant 11 412 a dud, ha 1 143 anezho (10%) a oa kembraegerien.<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics)]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Caerffili}}
[[Rummad:Kêriadennoù Caerffili]]
l7s7pgggz31xmcfx2c5oxtvpzwhhxsq
Bausley a Chrugion
0
109887
2190830
1977732
2026-05-11T20:04:55Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190830
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Bausley gyda Chrugion
|english_name= Bausley with Criggion
Bausley with Criggion|
|latitude= 52.73
|longitude= -3.006
|map_type=
|unitary_wales= Powys
|community_wales= Bausley gyda Chrugion
|constituency_welsh_assembly= [[Maldwyn]]
|constituency_westminster=[[Maldwyn]]
|post_town=
|postcode_district = SY5
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SJ31NW40
|population= 690
}}
'''Bausley a Chrugion''', pe '''Bausley gyda Chrugion''', zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Powys]], [[Kembre]], 173 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 690 a dud, ha 54 anezho (7,8%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol ("The Office For National Statistics")]</ref>.
[[Restr:Cattle beside the River Severn - geograph.org.uk - 600675.jpg|300px|thumb|kleiz|Chatal war lez stêr [[Havren]].]]
{{clr|left}}
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Powys}}
[[Rummad:Kumuniezhoù Powys]]
pol0d9ktdijx17aoo6apqprhe2qb55s
Bedlinog
0
109888
2190831
1850816
2026-05-11T20:22:07Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190831
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Bedlinog
|english_name=
Bedlinog|static_image=
|latitude= 51.7026
|longitude= -3.3101
|map_type=
|unitary_wales= Merthyr Tudful
|community_wales= Bedlinog
|constituency_welsh_assembly= [[Merthyr Tudful a Rhymni]]
|constituency_westminster=[[Merthyr Tudful a Rhymni]]
|post_town= Treharris
|postcode_district = CF46
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SO00SE82
|population= 3178
}}
'''Bedlinog''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Merthyr Tudful]], [[Kembre]], 26.4 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 3 178 a dud, ha 306 anezho (9.6%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Merthyr Tudful}}
[[Rummad:Kêriadennoù Merthyr Tudful]]
7ag2nolet5mfvubmaw69fuolzoa5eb2
Boncath
0
109889
2190835
1849179
2026-05-11T23:04:05Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190835
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Boncath
|english_name=
Boncath|static_image=
|latitude= 52.0136
|longitude= -4.6164
|map_type=
|unitary_wales= Sir Benfro
|community_wales= Boncath
|constituency_welsh_assembly= [[Preseli Penfro]]
|constituency_westminster=[[Preseli Penfro]]
|post_town= Boncath
|postcode_district = SA37
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SN23NW06
|population= 720
}}
'''Boncath'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Benfro]], [[Kembre]], 115.6 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 720 a dud, ha 441 anezho (61.3%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')].</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Benfro]]
jtxzjzf8ejabgfwgre7alb1f5gtsz9t
Caldicot
0
109891
2190840
1977734
2026-05-12T02:10:29Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190840
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Caldicot
|english_name=
Caldicot|static_image=
|latitude= 51.5861
|longitude= -2.756
|map_type=
|unitary_wales= Sir Fynwy
|community_wales= Caldicot
|constituency_welsh_assembly= [[Dwyrain Casnewydd]]
|constituency_westminster=[[Dwyrain Casnewydd]]
|post_town= Cil-y-Coed
|postcode_district = NP26
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= ST48NE55
|population= 9278
}}
'''Caldicot''' (pe ''Cil-y-Coed'' a-wechoù e kembraeg<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref>) zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Fynwy]], [[Kembre]]. E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:9278}} a dud, ha 984 anezho (10.6%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Sir Fynwy}}
[[Rummad:Kêrioù Sir Fynwy]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Fynwy]]
ek0s2isk6ztvszm1nchfhk0hmn3fci3
Croesyceiliog (Torfaen)
0
109893
2190845
2111608
2026-05-12T07:08:14Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190845
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Croesyceiliog
|english_name=
Croesyceiliog|static_image=
|latitude= 51.658
|longitude= -3.0018
|map_type=
|unitary_wales= Torfaen
|community_wales= Croesyceiliog
|constituency_welsh_assembly= [[Mynwy]]
|constituency_westminster=Mynwy
|post_town= Cwmbrân
|postcode_district = NP44
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= ST39NW12
|population= 5111
}}
{|
|- valign="top"
|
[[File:View of Croesyceiliog Comprehensive School from the south - geograph.org.uk - 97070.jpg|thumb|left|Skol Croesyceiliog]]
|
'''Croesyceiliog'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> (''Kroaz ar c'hilhog'', e brezhoneg) zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Kembre]], hag ur bannlev eus kêr [[Cwmbrân]], e kontelezh [[Torfaen]], 23.1 km eus [[Kerdiz]].
E 2011 e oa {{formatnum:5111}} a dud o chom enni, ha 554 anezho (10.8 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
|}
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Torfaen}}
[[Rummad:Kêriadennoù Torfaen]]
cz42bks9n4xo3x3sui0ois09j5n6qho
Bronllys
0
109908
2190836
1792747
2026-05-12T00:52:54Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190836
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Bronllys
|english_name=
Bronllys|static_image=
|latitude= 52.0054
|longitude= -3.2492
|map_type=
|unitary_wales= Powys
|community_wales= Bronllys
|constituency_welsh_assembly= [[Brycheiniog a Sir Faesyfed]]
|constituency_westminster=[[Brycheiniog a Sir Faesyfed]]
|post_town= Aberhonddu
|postcode_district = LD3
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SO13SW89
|population= 823
}}
'''Bronllys''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Powys]], [[Kembre]], 71 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 823 a dud, ha 80 anezho (9.7%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Powys}}
[[Rummad:Kêriadennoù Powys]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Powys]]
op67qokjj665g588zec0uy8xpoc3is6
Caersŵs
0
109909
2190839
1977744
2026-05-12T02:05:11Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190839
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Caersŵs
|english_name=
Caersws|static_image=
|latitude= 52.516
|longitude= -3.4282
|map_type=
|unitary_wales= Powys
|community_wales= Caersŵs
|constituency_welsh_assembly= [[Maldwyn]]
|constituency_westminster=[[Maldwyn]]
|post_town= Caersŵs
|postcode_district = SY17
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SO09SW63
|population= 1530
}}
'''Caersŵs''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Powys]], e [[Kembre]], 144 km eus [[Kerdiz]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:1530}} a dud, ha 324 anezho (21,2%) a oa kembraegerien.<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Powys}}
[[Rummad:Kêriadennoù Powys]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Powys]]
mirdi5xe1scvwcq35m0gizli1fbq9j7
Cynwyd
0
109914
2190852
2106862
2026-05-12T07:35:41Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190852
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox" style="font-size:90%;"
|-
{{Infobox/Titl|'''Cynwyd'''|00ad36|talbenn map|000}}
|-align="center"
|colspan="2"|[[Restr:Cynwyd - geograph.org.uk - 421251.jpg|250px]]<br>Kreiz ar vourc'h<hr>[https://www.google.com/maps/place/Cynwyd,+Corwen+LL21+0LG,+UK/@52.9585901,-3.4098858,8z/data=!4m5!3m4!1s0x48654bee4fbcad79:0xfedc474d655db4d3!8m2!3d52.958578!4d-3.401131?hl=en 52° 57′ 32.4″ N – 3° 24′ 21.6″ K]<hr>
|-
|'''Riez'''||{{Rouantelezh-Unanet}}}
|-
| '''Bro'''||{{Kembre}}
|-
|'''Kontelezh'''||[[Restr:Arms of Denbighshire County Council.svg|20px]] [[Sir Ddinbych]]
|-
|'''Poblañs'''||542 <small>(2011)</small>
|-
|'''Kod post'''||LL21
|-
|'''Kod pellgomz'''||01490
|-
|}
'''Cynwyd''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Ddinbych]], e [[Kembre]] ; lec'hiet eo e-kichen ''Snowdonia National Park'', da lavaret eo 227,6 km en Norzh da [[Kerdiz|Gerdiz]],<ref>{{cy}} [http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx ''Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr'']</ref>.<br>
E [[2011]] e oa poblet gant 542 a dud, ha 312 anezho (59,1%) a oa [[kembraeg]]erien<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'']</ref>.
==Skeudennoù ==
<gallery mode="packed" heights="220px">
Eglwys y Carw Gwyn Llangar Cynwyd Corwen 01.JPG|Iliz Llangar
Eglwys y Carw Gwyn Llangar Cynwyd 2.JPG|Skeudenn ouzh moger iliz Llangar
</gallery>
==Notennoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Sir Ddinbych}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Ddinbych]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Ddinbych]]
ckodqxtuxakng52zs0e8nj07t0g1sqf
Cynwyl Elfed
0
109915
2190853
1849074
2026-05-12T07:36:10Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190853
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Cynwyl Elfed
|english_name=
Cynwyl Elfed|static_image=
|latitude= 51.9221
|longitude= -4.3663
|map_type=
|unitary_wales= Sir Gaerfyrddin
|community_wales= Cynwyl Elfed
|constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]]
|constituency_westminster= Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro
|post_town= Caerfyrddin
|postcode_district = SA33
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SN32NE45
|population= 1004
}}
'''Cynwyl Elfed'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], 95.7 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 1 004 a dud, ha 528 anezho (52.6%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Istor==
Kêr-benn kombod [[Elfed (kombod)|Elfed]] e oa er Grennamzer.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]
52d77fo01st1zdz3tvyehjy13ppwbdl
Cynwyl Gaeo
0
109916
2190854
1847439
2026-05-12T07:36:43Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190854
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Cynwyl Gaeo
|english_name=
Cynwyl Gaeo|static_image=
|latitude= 52.0601
|longitude= -3.9397
|map_type=
|unitary_wales= Sir Gaerfyrddin
|community_wales= Cynwyl Gaeo
|constituency_welsh_assembly= [[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]]
|constituency_westminster=Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr
|post_town= Llangadog
|postcode_district = SA19
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SN64SE44
|population= 911
}}
'''Cynwyl Gaeo'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]].[[File:St. Cynwyls parish church, Caio Caeo, Carms. (geograph 3076365).jpg|thumb|240px|Iliz Sant Cynwyl]]
E [[kombod]] [[Caeo (kombod)|Caeo]] e oa gwechall, en [[Cantref Mawr|Y Cantref Mawr]], ur rann eus [[Ystrad Tywi]].
109,3 km zo alese da [[Kerdiz|Gerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 911 a dud, ha 420 anezho (46,1%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Kêriadennoù==
Enni emañ:
* [[Caeo (Sir Gaerfyrddin)|Caeo]],
*[[Crug-y-bar]],
*[[Cwrt-y-cadno]],
*Ffarmers,
*[[Pumsaint]].
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]]
bv83ycxdnm8k24a2r6d0owi6ukxbeig
Cosheston
0
109926
2190844
1977756
2026-05-12T06:45:31Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190844
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Cosheston
|english_name=
Cosheston|static_image=
|latitude= 51.6961
|longitude= -4.8878
|map_type=
|unitary_wales= Sir Benfro
|community_wales= Cosheston
|constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]]
|constituency_westminster=[[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]]
|post_town= Penfro
|postcode_district = SA72
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SN00SW07
|population= 804
}}
'''Cosheston''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Benfro]], [[Kembre]], 120,7 km eus [[Kerdiz]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> E 2011 e oa poblet gant 804 a dud, ha 86 anezho (10,7%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')].</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Sir Benfro}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Benfro]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Benfro]]
71t79gigj3kq7tlrhw02o3ysmna0vso
Cwm Gwaun
0
109928
2190849
1932010
2026-05-12T07:25:39Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190849
wikitext
text/x-wiki
{{pennad zo|Gwaun}}
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Cwm Gwaun
|english_name=
Cwm Gwaun|static_image=
|latitude= 51.9718
|longitude= -4.8941
|map_type=
|unitary_wales= Sir Benfro
|community_wales= Cwm Gwaun
|constituency_welsh_assembly= [[Preseli Penfro]]
|constituency_westminster= Preseli Penfro
|post_town= Abergwaun
|postcode_district = SA65
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SN03SW28
|population= 300
|map_type=
}}
[[file:Holy well, Llanllawer, Pembs. - geograph.org.uk - 202706.jpg|250px|thumb|left| Feunteun Llanllawer.]]
'''Cwm Gwaun''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e hanternoz kontelezh [[Sir Benfro]], [[Kembre]], er mervent da gêr [[Abergwaun]]. 130,4 km zo alese da [[Kerdiz|Gerdiz]].
E [[2011]] e oa poblet gant 300 a dud, ha 178 anezho (59,3 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Gerdarzh==
Diwar [[cwm]] ([[saonenn]]) ha [[Afon Gwaun|Gwaun]], anv ar stêr a dremen dre eno (hag a ya d'aberiñ pelloc'hik en [[Abergwaun]]).
[[Peulvan]]où zo e [[Parc y Meirw]], e [[Llanllawer]]; un iliz kozh hag ur fenteun sakr
Lidet e vez [[Hen Galan]] d'an [[13 a viz Genver]].
Un iliz [[Brynach Wyddel|Brynach]], zo bet savet e Pont-faen er bloavezhioù [[1860]], kinklet hervez reolennoù [[Emsav Oxford]].
[[File:Autumnal_view,_Cwm_Gwaun_-_geograph.org.uk_-_277896.jpg |thumb| left| Diskar-amzer e Cwm Gwaun.]]
==Daveoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Benfro]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Benfro]]
lu6fpu31ojmajm3ceq0yb531jz99eqm
Brynffordd
0
109994
2190837
1977802
2026-05-12T01:06:17Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190837
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Brynffordd
|english_name=
Brynford|static_image= [[Restr:Brynford church - geograph.org.uk - 182123.jpg|230px]]
|latitude= 53.2598
|longitude= -3.2317
|map_type=
|unitary_wales= Sir y Fflint
|community_wales= Brynffordd
|constituency_welsh_assembly= [[Delyn]]
|constituency_westminster=[[Delyn]]
|post_town= Treffynnon
|postcode_district = CH8
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SJ17SE58
|population= 1038
}}
'''Brynffordd''' (''Brynford'' e saozneg)<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir y Fflint]], [[Kembre]]. E 2011 e oa poblet gant 1 038 a dud, ha 195 anezho (18,8%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol ''The Office For National Statistics'']</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Sir y Fflint}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir y Fflint]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir y Fflint]]
4vb94gzba5st3r0zofa8gz1zg2hau55
Cwm Clydach
0
109999
2190848
1977807
2026-05-12T07:25:10Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190848
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Cwm Clydach
|english_name=
Cwm Clydach|static_image=
|latitude= 51.6235
|longitude= -3.4801
|map_type=
|unitary_wales= Rhondda Cynon Taf
|community_wales= Cwm Clydach
|constituency_welsh_assembly= [[Rhondda]]
|constituency_westminster=[[Rhondda]]
|post_town= Tonypandy
|postcode_district = CF40
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SS99SE55
|population= 2695
}}
'''Cwm Clydach''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Rhondda Cynon Taf]], [[Kembre]], e-kichen [[Tonypandy]].
Dont a ra an anv eus [[Nant Clydach]], adstêr d'ar [[Rhondda Fawr]].
E 2011 e oa poblet gant 2 695 a dud, ha 238 anezho (8,8%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics''), gwelet d'an 2014-04-09]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Rhondda}}
[[Rummad:Kêriadennoù Rhondda Cynon Taf]]
294s3rzk4tc4keh04a850tldej8vyx1
Cwmafan
0
110002
2190850
1870064
2026-05-12T07:27:50Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190850
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Cwmafan
|english_name=
Cwmavon|static_image=
|latitude= 51.6141
|longitude= -3.7628
|map_type=
|unitary_wales= Castell-nedd Port Talbot
|community_wales= Cwmafan
|constituency_welsh_assembly= [[Aberafan]]
|constituency_westminster= Aberafan
|post_town= Port Talbot
|postcode_district = SA12
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SS79SE54
|population= 5 445
}}
'''Cwmafan'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Castell-nedd Port Talbot]], [[Kembre]], 51 km eus [[Kerdiz]]. E [[2011]] e oa poblet gant 5 445 a dud, ha 914 anezho (16,8 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Castell-nedd Port Talbot}}
[[Rummad:Kêriadennoù Castell-nedd Port Talbot]]
m1vjjk7tuumo8m1gj3x212meuaeedqt
Cwmbrân Uchaf
0
110003
2190851
1853097
2026-05-12T07:28:19Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190851
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Cwmbrân Uchaf
|english_name=
Upper Cwmbran|static_image=
|latitude= 51.6654
|longitude= -3.0455
|map_type=
|unitary_wales= Torfaen
|community_wales= Cwmbrân Uchaf
|constituency_welsh_assembly= [[Torfaen]]
|constituency_westminster=Torfaen
|post_town= Cwmbrân
|postcode_district = NP44
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= ST29NE53
|population= 5039
}}
'''Cwmbrân Uchaf'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Torfaen]], [[Kembre]], 22,4 km eus [[Kerdiz]]. E [[2011]] e oa poblet gant {{formatnum:5039}} a dud, ha 520 anezho (10,3 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kêriadennoù Torfaen]]
q3t3hzjctfrjogia7vdbfyocgmnpxjv
Dolwyddelan
0
110006
2190866
2054906
2026-05-12T10:39:21Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190866
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Dolwyddelan''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[kontelezh Conwy]], e [[Dyffryn Lledr]], e [[Kembre]], lec'hiet 181,5 km eus [[Kerdiz]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref>.<br>
E 2011 e oa poblet gant 459 a dud, ha 238 anezho (51,9%) a oa [[kembraeg]]erien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol ''The Office For National Statistics''].</ref>.
Dont a ra an anv eus hini [[Sant]] [[Gwyddelan]]. Tremen a ra hent-houarn [[Rheilffordd Dyffryn Conwy]] dre ar gêriadenn.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Conwy}}
[[Rummad:Kêriadennoù Conwy]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Conwy]]
03yapjf49wq4qx2f7js919mth34tdyi
Clunderwen
0
110030
2190842
1977823
2026-05-12T05:46:11Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190842
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Clunderwen
|english_name=
Clynderwen|static_image=
|latitude= 51.8464
|longitude= -4.7125
|map_type=
|unitary_wales= Sir Benfro
|community_wales= Clunderwen
|constituency_welsh_assembly= [[Preseli Penfro]]
|constituency_westminster=[[Preseli Penfro]]
|post_town= Clunderwen
|postcode_district = SA66
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SN11NW69
|population= 899
}}
'''Clunderwen''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Benfro]], [[Kembre]], 114,3 km eus [[Kerdiz]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> E 2011 e oa poblet gant 899 a dud, ha 439 anezho (48,8%) a oa kembraegerien.<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, ''The Office For National Statistics'']</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Sir Benfro}}
[[Rummad:Kêriadennoù Sir Benfro]]
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Benfro]]
05d5fffa5a4ohmabsgahcpmjrabwlsk
Dyffryn Ardudwy
0
110032
2190869
1849164
2026-05-12T11:36:46Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190869
wikitext
text/x-wiki
{{infobox UK place
|country = Kembre
|welsh_name=
|official_name= Dyffryn Ardudwy
|english_name=
Dyffryn Ardudwy|static_image=
|latitude= 52.7867
|longitude= -4.0954
|map_type=
|unitary_wales= Gwynedd
|community_wales= Dyffryn Ardudwy
|constituency_welsh_assembly= [[Dwyfor Meirionnydd]]
|constituency_westminster=[[Dwyfor Meirionnydd]]
|post_town= Dyffryn Ardudwy
|postcode_district = LL44
|postcode_area=
|dial_code=
|os_grid_reference= SH52SE76
|population= 1484
}}
'''Dyffryn Ardudwy'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[kontelezh Gwynedd]], [[Kembre]], 158,3 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 1 484 a dud, ha 704 anezho (47,4%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Gwynedd}}
[[Rummad:Kêriadennoù Gwynedd]]
hyoxkzp9wly0g2ylnpck1bk065oz90p
Crucornau
0
129287
2190846
1978454
2026-05-12T07:10:08Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190846
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:LlanthonyPriory.JPG|thumb|Rivinoù prioldi Llanddewi Nant Hodni.]]
'''Crucornau''' (saoznekaet e ''Crucorney'') zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] eus [[Kembre]], e [[Sir Fynwy]].
Emañ en hanternoz ar gontelezh hag enni emañ kêriadennoù [[Llanfihangel Crucornau]], [[Y Pandy (Sir Fynwy)|Pandy]], [[Cwm-iou]] ha [[Llanddewi Nant Hodni]]. E-touez ar monumantoù a zo da welet er c'hornad, emañ rivinoù prioldi Llanddewi Nant Hodni.
E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:1201}} a dud, ha 109 anezho (9,3%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, ''The Office For National Statistics'']</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
{{Kêrioù Sir Fynwy}}
[[Rummad:Kumuniezhoù Sir Fynwy]]
bky8e0wyz8a3lmdeb7plvnsqazd61mv
Cadfarch
0
135863
2190838
1978642
2026-05-12T02:00:46Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190838
wikitext
text/x-wiki
'''Cadfarch''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Powys]], e [[Kembre]]. Emañ er gevred da gêr [[Machynlleth]], hag enni emañ kêriadennoù [[Penegoes]], [[Aberhosan]] ha [[Derwen-las]]. Savet e voe ar gumuniezh e 1974 ha roet e voe dezhi anv ar sant enoret en iliz Sant Cadfarch e Penegoes.
E 2011 e oa poblet gant 855 a dud, ha 538 anezho (64,2%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol ("The Office For National Statistics")]</ref>.
==Daveoù==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kumuniezhoù Powys]]
jbe2upz1zaf9q96b5ern8scmbj99fiu
Añjeluz
0
138008
2190824
2085013
2026-05-11T18:46:16Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 2 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190824
wikitext
text/x-wiki
An '''Añjeluz''' pe ''Pedenn an [[Ael]] (Gabriel)'' zo ur bedenn gristen, a lavarer d'ar [[Gwerc'hez Vari|Werc'hez Vari]].
Anvet eo ar bedenn-se diwar ger kentañ ar frazenn latin : « ''Angelus Domini nuntiavit Mariæ'' » (An Ael gand Doue a gemennas da Vari). Diouzh ar mintin, da greisteiz, ha diouzh an noz e vez lavaret an Añjeluz, pe teir ''[[Ave Maria]]'', evit trugarekaat [[Doue]] teir gwech an deiz a enkorfadur [[Jezuz Krist]] hag evit enoriñ ar Werc'hez Vari.
==Testenn latin==
V/. ''Angelus Domini nuntiavit Mariæ,''<br />
R/. Et concepit de Spiritu Sancto.
: ''Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui, Jesus.''
: Sancta Maria, Mater Dei, ora pro nobis peccatoribus, nunc et in hora mortis nostræ.
V/. ''« Ecce Ancilla Domini. »''<br />
R/. « Fiat mihi secundum Verbum tuum. »
: ''Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui, Jesus.''
: Sancta Maria, Mater Dei, ora pro nobis peccatoribus, nunc et in hora mortis nostræ.
V/. ''Et Verbum caro factum est.''<br />
R/. Et habitavit in nobis.
: ''Ave Maria, gratia plena, Dominus tecum. Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui, Jesus.''
: Sancta Maria, Mater Dei, ora pro nobis peccatoribus, nunc et in hora mortis nostræ.
V/. ''Ora pro nobis, Sancta Dei Genetrix.''<br />
R/. Ut digni efficiamur promissionibus Christi.
''Oremus: Gratiam tuam quæsumus, Domine, mentibus nostris infunde; ut qui, angelo nuntiante, Christi Filii tui Incarnationem cognovimus, per passionem eius et crucem, ad resurrectionis gloriam perducamur.''<br />
''Per eumdem Christum Dominum nostrum.''
Amen.
==Añjeluz e brezhoneg==
===Añjeluz amzer Nedeleg===
:Pedenn an Añjeluz eo evit an [[Azvent]] hag evit amzer [[Nedeleg]], bet skrivet gant [[Charlez ar Brizh]]<ref>[https://diocese-quimper.fr/fr/feiz/feiz-ha-sevenadur/story/4463/an-anjelus-amzer-nedeleg An Añgelus amzer Nedeleg] war [https://diocese-quimper.fr/fr/kantikou-cantiques-bretons lec'hienn eskopti Kemper ha Leon]. Bez' eus un ton all e [[Bro-Gwened]] : [https://www.an-overenn-santel.fr/5-cantiques-et-psaumes/kanenno%C3%B9-dr%C3%A9-lih%C3%A9renn/un-el-aberh-an-aotrou-dou%C3%A9/ Un El a-berh an Aotrou Doué]</ref> :
''Un arc'hael a-berzh an Aotrou Da Vari zigasas keloù''<br />
E oa gant Doue dibabet Da vezañ mamm Salver ar bed. – Da vezañ mamm Salver ar bed.
:::''[[Ave Maria]], gratia plena''... (pe : ''[[Me ho salud Mari]]''...)
''Mari a respontas neuze : Servijerez on da Zoue !''<br />
Ra vo graet din, ael benniget, Hervez m'ho peus din lavaret. – Hervez m'ho peus din lavaret.
:::''Ave Maria''...
''Hag e koñsevas ur bugel Dre c'halloud ar Spered-Santel.''<br />
Ha Verb Doue 'n em inkarnet E-touez an dud en deus bevet. – E-touez an dud en deus bevet.
:::''Ave Maria''...
''Pedit, Mamm santel da Zoue, Evidomp holl ho pugale''<br />
Ma vezimp din eus ar grasoù A bromet Jezuz, hon Aotrou. – A bromet Jezuz, hon Aotrou.
:::''Gloria Patri''... (3 gw.)
===Añjeluz amzer ordinal ===
''Ni ho salud gant karantez, Rouanez ar Sent hag an Aelez.''<br />
C'hwi a zo benniget, ô pia ! Hag a c'hrasoù karget, Ave Maria !
:::''Ave Maria, gratia plena''... (pe : ''Me ho salud Mari''...)
''Ra vezo benniget Jezuz, Ar frouezh eus ho korf eürus.''<br />
Kanomp gant an aelez, ô pia ! E veuleudi bemdez, Ave Maria !
:::''Ave Maria''...
''Ni ho ped, Mari, gwerc'hez c'hlan, Pa vezimp war hon tremenvan,''<br />
Da c'houlenn ouzh Jezuz, ô pia ! Deomp ur marv eürus, Ave Maria !<ref>[https://diocese-quimper.fr/fr/mareou-ar-bloaz-temps-liturgique/azvent-avent/story/2353/an-anjeluz-amzer-ordinal An Añjeluz - Amzer ordinal] war lec'hienn [https://diocese-quimper.fr/fr/kantikou-cantiques-bretons Kantikoù eskopti Kemper ha Leon]. <br />Komzoù e gwenedeg : [https://www.an-overenn-santel.fr/5-cantiques-et-psaumes/kanenno%C3%B9-dr%C3%A9-lih%C3%A9renn/ni-ho-salud/ Ni ho salud ged karanté], war [https://web.archive.org/web/20170818173050/https://www.an-overenn-santel.fr/ An overenn santél Eskopti Gwéned].</ref>
:::''Ave Maria''...
===Añjeluz amzer Fask===
Pedenn an Añjeluz eo evit an amzer [[Pask|Fask]], a lavared eus [[Sul Fask]] da Gouel [[Pantekost]], e-lech pedenn ar [[Regina Coeli]]. Tri [[kantikoù brezhonek|c'hantik]] a zo.
'''En [[eskopti Kemper ha Leon]]''', ar memes kantik eo gant daou [[Ton (sonerezh)|ton]] : an ton Leon, hag an ton Kerne<ref>[https://diocese-quimper.fr/fr/mareou-ar-bloaz-temps-liturgique/azvent-avent/story/2360/an-anjeluz-amzer-fask-tad-barnabe An Añjeluz - Amzer Fask (ton Leon)] hag [https://diocese-quimper.fr/fr/mareou-ar-bloaz-temps-liturgique/azvent-avent/story/2359/an-anjeluz-amzer-fask-ton-kerne An Añjeluz - Amzer Fask (ton Kerne)] war [https://diocese-quimper.fr/fr/kantikou-cantiques-bretons lec'hienn Kantikoù eskopti Kemper ha Leon]</ref>. Ar gomzoù (gwechall anvet ''"En em gonsolit evit mad"'') zo bet adskrivet un tamm er bloavezhioù 1930 gant [[Tad Barnabe]], [[kapusin]] [[Rosko]]<ref>Hervé Queinnec, [https://diocese-quimper.fr/fr/feiz/feiz-ha-sevenadur/story/5560/an-anjeluz-amzer-fask « An Añjeluz amzer Fask »] war lec’hien [https://diocese-quimper.fr/fr/ ''https://diocese-quimper'']</ref> :
:''Bezit laouen evit atav,''
:''Rouanez bro an Neñvoù !''
:''Lavarit buan kenavo''
:''D'an drubuilh ha d'an daeloù :''
:''Jezuz, ho mab, n'eo mui marv,''
:''Kanomp e veuleudioù !''
:Alleluia ! Pebezh joa,
:Deoc'h-c'hwi, Mamm a garantez,
:Deomp-ni ivez, Alleluia !
:Pebezh laouenidigezh
:E welet goude hor prenañ,
:Adarre leun a vuhez !
:''Ya, Gwerc'hez sakr, bezit joaius,''
:''Rak Jezuz, ho mab karet,''
:''Zo savet bev hag eürus,''
:''Evel m'en doa lavaret.''
:''Grit, ni ho ped, Mamm druezus,''
:''Ma vimp gantañ selaouet.''
:O va Doue, dre ho Mab kêr,
:Da viken bev ha skedus,
:Ho peus karget ar bed pec'her
:A levenez dudius.
:Grit, dre Vari, e vamm dener,
:Ma'z aimp d'ar vuhez padus.
En '''[[Eskopti Sant-Brieg ha Landreger]]''' (evit Bro-Dreger ha gorre Kerne), bez eus ur c'hantik all, war don ''[[O Filii et Filiae]]''<ref>Ur c’hantik galleg a zo bremañ war an ton-se : ''"Chrétiens, chantons le Dieu vainqueur"'' (I 36), hag ur c'hantik brezhoneg savet gant [[Visant Seite]] ha [[Job an Irien]] : "Galvet da bréd" (''[[Muzikou Kantikou Brezoneg]]'', [[Minihi levenez]], 2011, p. 79).</ref> :
:Mari, Rouanez an Nenvou,
:Stankit bremañ ouzh ho taeroù,
:Ha selaouit hon c’hantigoù, Alleluia !
:''Alleluia, alleluia, alleluia !''
:Ar Mab hoc’h eus gwechall douget,
:War ar marv en deus trec’het,
:Evel m’en doa el lavaret, Alleluia !
:''Alleluia, alleluia, alleluia !''
:Mamm Jezus, leun a drugare(z),
:Ho pet soñj eus ho pugale,
:Hag evidomp pedit Doue, Alleluia !
:''Alleluia, alleluia, alleluia !''<ref>''Kantigou Brezonek Eskopti Sant-Brieg ha Landreger gant an toniou war gan'', [[Sant-Brieg]], éd. Prud'homme, 1934, n°28, p. 34 : "Anjeluz amzer Bask". Rik evel m'eo bet moullet eo ar skrid kinniget amañ.</ref>
En '''[[eskopti Gwened]]''' ez eus un trede kantik evit amzer Fask<ref>[https://www.an-overenn-santel.fr/5-cantiques-et-psaumes/kanenno%C3%B9-dr%C3%A9-lih%C3%A9renn/rouan%C3%A9z-an-n%C3%A9a%C3%B1v/ Rouanéz an néañv], war lec'hienn [https://web.archive.org/web/20170818173050/https://www.an-overenn-santel.fr/ An overenn santel Eskopti Gwened].</ref> :
:Rouanéz an néañv, keméret joé,
:Alleluia, alleluia,
:Rag ar freh ag ho tigosté, (''Rak ar frouezh eus ho tigostez'')
:Alleluia, alleluia,
:A zo saùet biù ag ar bé, (''A zo savet bev eus ar bez'')
:Alleluia, alleluia,
:Pedet eidom an Aotrou Doué,
:Alleluia, alleluia,
:Deoh, Gwerhiéz, joé ha leùiné, (''joa ha levenez'')
:Alleluia, alleluia,
:Jézus zo saùet ag ar bé, (''savet eus ar bez'')
:Alleluia, alleluia.
==Notennoù==
{{Daveoù}}
== Gwelet ivez ==
{{Wikimammenn|An Añjeluz}}
* [[Ave Maria]]
* [[Me ho salud Mari]]
[[Rummad:Pedennoù latin]]
[[Rummad:Pedennoù kristen]]
[[Rummad:Pedennoù katolik]]
[[Rummad:Mari]]
[[Rummad:Kantikoù brezhonek]]
68g91p9wacmn8qccljeoohpy6vjo891
Klez Brandar
0
148749
2190860
2190393
2026-05-12T08:34:28Z
~2026-28671-89
91514
2190860
wikitext
text/x-wiki
{{Patrom:Daveenn ebet}}
[[Restr:Klez Brandar.jpg|thumb|Klez Brandar e 2019]]
{{commonscat}}
'''Klez Brandar''', ganet e miz Here [[1984]] e [[Naoned]], zo un arzour [[Luc'hskeudennerezh|luc'hskeudenner]] breizhat. Embannet en deus levrioù luc'hskeudennerezh a bep seurt en ur genlabourat gant barzhed.
Skrivañ a ra kanaouennoù e yezhoù disheñvel, en o zouez brezhoneg, galleg, saozneg, spagnoleg, portugaleg, italianeg ha tchekeg. Orin eo an holl ganaouennoù, ha kenlabourat a ra Klez Brandar gant sonerien disheñvel eus [[Arc'hantina]] ([[Corco]]), [[Spagn]] ([[Ricard Tejada]]), an [[Izelvroioù]] ([[Maarten Crefcoeur]]), [[Aljeria]] ([[Badr Tachouche]]), [[Bro-C'hall]] ([[Benoît Méheut]] ha Yoko) ha [[Bro-Saoz]] ([[Ella CR]]). Ar stiloù a ya eus ar rock, ar rap, ar reggae (''Sa Meute''), ar punk (''Kerouac Is Dead''), ar folk, ar jazz (''Me Zo Skuizh''), ar chanson<!-- ? -->, an disco (''Pitná Voda'') betek ar World music (''Você'').
C'hoari a ra ivez e filmoù berr, filmoù ha stiradoù abaoe 2017, daoust ma n'en deus ket studiet ar c'hoariva e skol ebet.
== Levrioù ==
*''Healing In Process'', Emb. Les Bijoux de Famille, 2025
*''Lusk Dizehan // 07 - Fragments of a Journey Untravelled, 2022''
*''Lusk Dizehan // 06,'' Emb. Cycling Dogs, 2021
*''Triste Mesure'' , Emb. Les Bijoux de Famille, 2019
== Pladennoù ==
*''Amazônia'', EP, 2024
*''Mangrove'', EP, 2022
*: ''Mangrove'' eo an eil EP aozet gant Klez Brandar. Savet eo bet gant Yoko hag enrollet e [[Praha]]. Pemp kanaouenn ha pemp etrepaouez e pemp yezh zo ennañ. Embannet eo bet d'ar [[15 a viz Eost]] [[2022]].
*: Roll an tonioù:
*:# ''Ho Pugale'' - 00:26
*:# ''Você'' - 03:40
*:# ''Oh'' - 00:17
*:# ''Fulenn'' - 02:39
*:# ''Ještě ?'' - 00:08
*:# ''Buenos Aires'' - 03:23
*:# ''Pas Sages'' - 00:16
*:# ''L’Âme Hantée'' - 03:17
*:# ''Ljiljana Buttler'' - 00:16
*:# ''An Noz Didrouz'' - 03:39
*''Rivage'', EP, Aurelia Records, 2020
*''Solitania'', LP, Aurelia Records, 2015
;Singles
* [[2026]] : Me Zo Skuizh
* [[2026]] : ''Terra Cognita (Remix)''
* [[2025]] : ''Mi País''
* [[2025]] : ''Magali''
* [[2025]] : ''Flow''
* [[2024]] : ''Terra Cognita''
* [[2023]] : ''Pitná Voda''
* [[2023]] : ''Rock''
* [[2023]] : ''Sa Meute''
* [[2023]] : ''Les Chips''
* [[2021]] : ''I'll Take A Train''
* [[2020]] : ''Les Sept Pas Ascètes''
* [[2020]] : Kerouac Is Dead
* [[2020]] : ''Il Regno Delle Ombre''
* [[2016]] : ''Scuba Dying''
* [[2016]] : ''Deus 'ta''
* [[2016]] : ''Ma Louve''
* [[2016]] : ''A Short Song For Such A Long Title In Order To Express My Feelings''
* [[2015]] : ''Esa Mina''
* [[2015]] : ''El Miedo''
* [[2015]] : ''Pane Quotidiano''
* [[2014]] : ''Gimme A Call''
* [[2014]] : ''Psixi Mou'' (Realcy Remix)
== Klipoù ==
*''Flow'' (2025)
*''Mi País'' (2025)
*''Walking On The Slackline'' (2025)
*''Terra Cognita'' (2024)
*''Querem Mais'' (2024)
*''Salut, Je T’Aime'' (2024)
*''Pitná Voda'' (2023)
*''Les Chips'' (2023)
*''Fulenn'' (2022)
*''Happy Melancholy'' (2022)
*''I’Il Take A Train'' (2021)
*''Kerouac Is Dead'' (2020)
*''Rivage'' (2020)
== Fanzinoù ==
*''A Day In Paris'' (2021)
*''Lusk Dizehan // 05'' (2020)
*[[Stalabarn fanzin|''Stalabarn Fanzin'']]''
== Filmoù ha heuliadoù ==
*Anatomy of a Lost Sound (2025)
*Loups-garous (2024)
*Familier som vores (2024)
*Interview with the Vampire (2024)
*Pastoral Spring'' (2023)
*Ruce v záruce (2022)
*Last Light (2022)
*Totems (2021-2022)
*''The Heaviest Weight'' (2021)
*''Lost And Found'' (2020)
*''My Obsession'' (2020)
*''La Blanche Biche'' (2019)
*''The Puzzle'' (2017)
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://viff.org/whats-on/viff25-anatomy-of-a-lost-sound/ ''Vancouver International Film Festival (VIFF)'']
*{{en}} [https://www.expats.cz/czech-news/article/going-analog-prague-artists-rekindle-love-of-vinyl ''Expats.cz'']
*{{fr}} [https://www.nhu.bzh/klez-brandar-luzh-dizehan-photographie-bretagne/ ''NHU Bretagne'']
*{{br}} [https://ya.bzh/klez-brandar/ ''Ya!'']
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20220121111125/https://www.radionaoned.bzh/br/tag/klez/ Radio Naoned]
*{{en}} [https://www.imdb.com/name/nm12779903/ ''IMDb'']
*{{en}} [https://praguemonitor.com/life/arts/28/06/2021/interview-with-photographer-klez-brandar-exhibition-lusk-dizehan-06/ ''Prague Daily Monitor'']
*{{br}} [https://www.letelegramme.fr/bretagne/spered-ar-vro/klez-brandar-arzour-dizehan-20-01-2022-12902896.php ''Le Télégramme'', 20/01/2022]
*{{br}} [https://www.francebleu.fr/infos/societe/video-digenfinet-na-dalv-ket-dieubet-eme-ur-breizhad-er-republik-tchek-1588698435 ''France Bleu'']
*{{fr}} [https://francais.radio.cz/une-exposition-photo-ecologique-et-humaniste-a-linstitut-francais-8722004 ''Radio Prague International'']
*{{fr}} [https://francais.radio.cz/triste-mesure-prague-en-images-et-en-poemes-8140865 ''Radio Prague International'']
*{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/finistere/quimperle/exposition-les-photos-d-un-breton-itinerant-12-08-2019-12359219.php ''Le Télégramme, 12/08/2019]
*{{cz}} [https://www.frontman.cz/klez-brandar-amazonia-krasny-predmet ''Frontman]
* {{fr}} [https://francais.radio.cz/zizkov-et-sa-diversite-mis-a-lhonneur-par-lartiste-francais-klez-brandar-8758467 ''Radio Prague International'']
{{DEFAULTSORT:Brandar, Klez}}
[[Rummad:Arzourien Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1984]]
83lv2rwxrhdg5jp955u0shv4djzsmnt
Colt Single Action Army
0
170290
2190843
2173858
2026-05-12T06:07:53Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190843
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox"
{{Infobox/Titl|Colt Single Action Army|696969|talbenn defaut|FFF}}
|-
| colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:1956prime2.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur revolver '''Colt Single Action Army''' savet e 1956
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig
|-
! scope="row" |Bro orin
| {{Stadoù-Unanet Amerika}}
|-
! scope="row" |Doare
|[[Revolver]], platinenn [[Platinenn (arm-tan)|un-ober]]
|-
! scope="row" |[[Munision]]où
|[[.45 Colt]] (da gentañ)<br>Meur a galibr all goude, eus an [[.22 Long Rifle]] d'ar [[.45 ACP]]
|-
! scope="row" |Produer
|[[Colt's Manufacturing Company|Colt]]
|-
! scope="row" |Bloavezh krouidigezh
|1872
|-
! scope="row" |Mare servij
|1873 - 1945 (Stadoù-Unanet)
|-
! scope="row" |Niver produet
|War-dro 457.000
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel
|-
! scope="row" |Mas
|1.048 gram
|-
! scope="row" |Hirder
|330 mm
|-
{{Patrom:Infobox/Dispartier}}
|-
! scope="row" |Endalc'h
|[[Karger (armoù-tan)#Taboulinoù|Taboulin]] 6 tenn
|-
! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn
|-
! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall
|D (skouerennoù kentañ), B (adalek an niverenn serienn 192.000 ha/pe gant ar meneg "SA" en niverenn)<ref>{{Fr}} ''[https://www.armes-ufa.com/spip.php?article1734/ Le classement du Colt Modèle 1873 "Single Action"],'' 01/09/2023 (lennet d'ar 06/03/2024)</ref>
|-
|}
[[Restr:Colt_.45_LC_Cartridges.JPG|thumb|Kartouchennoù .45 ar Colt SAA hag ur voest kartouchennoù eus 1876 |kleiz|151x151px]]
Ar '''Colt Single Action Army''', anvet ivez '''SAA''', '''Model P''', '''M1873''' pe '''Peacemaker''' ''(Peoc'haer)'' zo ur [[revolver]] [[Platinenn (arm-tan)|un-ober]] savet e 1872 evit gouarnamant [[Stadoù-Unanet Amerika]] gant ar Colt's Patent Firearms Manufacturing Company (anvet bremañ [[Colt's Manufacturing Company]]). Arm-dorn standard an [[Arme ar Stadoù-Unanet|U.S. Army]] e voe eus 1873 betek 1892.
Poblek e voe ar Colt SAA e dibenn an {{XIXvet kantved}} e SUA e-mesk ar boliserien, an dorfedourien hag ar c'howboyed. Un arouez eo eus [[Trec'h war ar C'hornôg|astenn ar vro war-zu ar c'hornôg]]. Meur a adstumm anezhañ a zo bet kinniget, e 30 kalibr disheñvel hag hirderioù kanol a bep seurt. Ur pezh dastumadeg eo deuet da vezañ ha gwerzhet e vez skouerennoù nevez gant an embregerezh Colt c'hoazh.<ref>{{En}} [https://www.colt.com/series/SAA_SERIES Colt Single Action Army] war lec'hienn an embregerezh Colt (lennet d'ar 06/03/2024)</ref>
E 2011 e voe dibabet ar Colt SAA evel arm ofisiel [[Arizona]] goude ur votadeg gant Sened ar Stad.<ref>{{En}} [https://web.archive.org/web/20240307183922/https://newsfeed.time.com/2011/04/30/arizona-gets-an-official-state-gun-%E2%80%94and-its-manufactured-in-connecticut/ ''Arizona gets an official state gun''], 30/04/2011 (lennet d'ar 06/03/2024)</ref>
[[Restr:"Lt._Gen._George_S._Patton,_U.S._Third_Army_commander,_pins_the_Silver_Star_on_Private_Ernest_A._Jenkins_of_New_York_Cit_-_NARA_-_535724.tif|thumb|Al Lt. [[George Patton|Gen. George S. Patton Jr.]] gant e revolver Colt SAA|kleiz]]
== Implijerien vrudet ==
Meur a zen brudet en deus implijet ar Colt SAA en istor, en o zouez :
* [[George Armstrong Custer]] (1839 - 1876), komandant amerikan lazhet en [[emgann Little Bighorn]] a-enep da indianed [[Sioued|Lakota]] ha [[Cheyened|Cheyen]] ;
* an torfedour amerikan Robert LeRoy Parker (1866 - war-dro 1908), anavezetoc'h dindan e anv [[Butch Cassidy]]<ref>{{En}} DOBUZINSKIS Alex, ''[https://www.nbcnews.com/pop-culture/pop-culture-news/wild-butch-cassidys-gun-draws-175-000-auction-bid-flna6213450 Wild ! Butch Cassidy's Gun draws $175,000 auction bid]'', embannet d'an 02/10/2012 (lennet d'ar 06/03/2024)</ref>;
* ar jeneral amerikan [[George Patton|George S. Patton]] (1885 - 1945), a gustume dougen ur revolver Single Action Army dezhañ ul lamm [[Olifant (danvez)|olifant]] engravet<ref>{{Fr}} RONDEAU Benoît, ''[https://benoitrondeau.com/les-revolvers-de-patton/ Les revolvers de Patton],'' 28/04/2018 (lennet d'ar 06/03/2024)</ref>.
* an aktour stadunanat [[John Wayne]] (1907 - 1979) a implije kalz ar revolver en e filmoù [[Western (film)|western]]<ref>{{En}} [https://www.imfdb.org/wiki/John_Wayne Pajenn an aktour war lec'hienn an IMFDB] (lennet d'ar 06/03/2024)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Revolverioù]]
[[Rummad:Armoù SUA]]
[[Rummad:Armoù implijet er westernoù]]
tdacj0gekvicjehmh5ovfbqh4tizvnl
Timbroù hervez ar vro A...H
0
173798
2190798
2190074
2026-05-11T14:10:08Z
Tanjee
563
2190798
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
[[File:UN-Chagall window-1967.jpg|dehou|400px]]
*Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel.
*Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor.
*Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer).
*An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù.
*Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvezh dezhi bezañ hiziv er-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant darn vrasañ Stadoù all ar Bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad a zalc’hont outañ (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell eus ar broioù int sañset bezañ bet implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…).
{| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#CH|CH]] • [[#C'H|C'H]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]]
|}
== A ==
=== [[Timbroù Abc'hazia|Abc’hazia*]] ===
[[File:Stamp of Abkhazia - 1995 - Colnect 998470 - Flag of Abkhasia.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Tiriad disrannour Jorjia (abaoe 1992). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]].
* Er-maez al lezennoù etrebroadel eo an timbroù.
*Alc’hwez :
** Аԥсны Абхазия (abc’hazeg ha rusianeg) (1992-1994)
** Аԥсны (1994-2002)
** Аԥсны Republic of Abkhazia (abc’hazeg ha saozneg) (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Abou Dhabi|Abu Dhabi]] ===
Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968.
*Alc’hwez (e lizherennoù latin hag arabek) :
** Abu Dhabi (1964-1972)
** Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet dreistmoullet <small>UAE</small> (1972)
*Pennad kar : [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]
[[File:Stamp of Aden - 1953 - Colnect 288544 - 1 - Map.jpeg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Aden|Aden]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1937-1963).
*Alc’hwez : Aden (1937-1964).
*Pennad kar : [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su]]
=== [[Timbroù Djibouti|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv « Aod c'hall ar Somalianed » (1896-1967).
*Alc’hwez : Territoire français des Afars et des Issas (1967-1977)
*Pennad kar : [[Timbroù Obock]]
=== [[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]] ===
[[File:Stamp of Afghanistan - 1970 - Colnect 431986 - Road Map of Afghanistan with Location of Sites.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Dizalc’h abaoe 1919, goude ur prantad-amzer dindan « levezon » Breizh-Veur. Rouantelezh (1870-1973). Republik (1973-1992). Brezel diabarzh (1992-1996). Republik islamek (1996-2001). Aloubadeg Stadoù-Unanet ha brezel diabarzh (2001-2021). Stad an dTalibaned (abaoe 2021)
*Alc’hwez :
** e yezh [[dari]] “Penn un tigr” (1870-1927)
** Afghan postage pe Postage afghan (1927)
** Postes afghanes pe Postes Afghanistan (1928-1951)
** Afghanistan (1953-1955)
** Postes afghanes (1956-1989)
** Afghan post (1989 ha 1996-2001)
=== [[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]] ===
*Statud : Trevadennoù Portugal en Afrika.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet <small>AFRICA</small> (1898)
** Timbr-taos dreistmoullet <small>TAXA DE GUERRA</small>
=== [[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C’heheder C’hall]] ===
* Statud : Framm velestradurel a vode trevadennoù Bro-C’hall ([[Kongo Frañs]], [[Gabon]], [[Oubangi-Chari]] ha [[Tchad]]) etre 1936 ha 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Frañs ha Gabon dreistmoullet « Afrique Equatoriale Française » (1936)
** AFRIQUE EQUale FRçaise (1937 ha 1941)
** Afrique Equatoriale Française (1937-1958)
=== [[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C’hornaoueg C’hall]] ===
[[File:AOFNigertimbre.jpg|dehou|150px]]
* Statud : Framm velestradurel a vode trevadennoù Bro-C’hall ( [[Aod an Olifant]], [[Dahomey]], [[Ginea Frañs]], [[Volta-Uhel]], [[Maoritania]], [[Niger]], [[Senegal]] ha [[Soudan c’hall]]) etre 1934 ha 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder dreistmoullet gant “Afrique Occidentale Française” (1944-1945)
** Afrique Occidentale Française RF (1945-1959)
=== [[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]] ===
* Statud : ramm velestradurel savet e 1946 a vode trevadennoù Spagn : [[La Aguëra]], [[Seguia el-Hamra]], [[Rio de Oro]], [[Ifni]] ha Sahara spagnol (Cabo Juby).
*Alc’hwez : Africa Occidental Española (1949-1951)
=== [[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1880-1918). Aloubadeg Breizh-Veur ha [[Belgia]] (1916). Tiriadoù fiziet e Belgia, ar Rouantelezh-Unanet ha Portugal e 1918.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e pesa pe « Deutsch-Ostafrika » (1893)
** Deutsch-Ostafrika (1900-1919)
** Timbroù Afrika ar Reter saoz dreistmoullet G.E.A. (1917-1921)
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet Est Africain Allemand /Occupation Belge / Duitsch Oost Afrika / Belgische Bezettung (1916)
*Pennad kar : [[Timbroù Ruanda-Urundi]]
=== [[Timbroù Afrika ar Reter italian| Afrika ar Reter italian]] ===
[[File:ITA AOI MiNr0001 mt B002b.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Unvaniezh trevadennoù italian [[Eritrea]], [[Somalia italian]] hag [[Etiopia]].
*Alc’hwez :
** Africa Orientale Italiana (1938-1941)
** Timbroù-taos dreistmoullet A.O.I. (1941)
*Pennad kar : [[Timbroù Somalia italian]]
=== [[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]] ===
*Statud : Kompagnunezh prevez (1888-1894). Tiriad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (gant Ouganda) (1895-1920). Trevadennoù Ouganda ha Kenya adalek 1920.
*Alc’hwez :
** Timbroù Breizh-Veur dreistmoullet <small>BRITISH EAST AFRICA COMPANY</small> (1890)
** Imperial British East Africa Company (1890-1894)
** Timbroù dreistmoullet <small>BRITISH EAST AFRICA</small> pe British East Africa (1895)
** British East Africa Protectorate (1897)
** Timbroù Zanzibar dreistmoullet gant « British East Africa » (1897)
** East Africa and Uganda Protectorates (1903-1922)
*Pennadoù kar: [[Timbroù Kenya]] [[Timbroù Ouganda]]
=== [[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]] ===
[[File:Stamp of Aitutaki - 1920 - Colnect 430730 - Huts at Arorangi.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Zeland Nevez]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet gant <small>AITUTAKI</small> (1902-1919)
** Aitutaki (1920-1927
** Timbroù Inizi Cook dreistmoullet “Aitutaki” (1972)
**Aitutaki Cook Islands (abaoe 1972)
*Pennad kar : [[Timbroù Zeland Nevez]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Ajman]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968.
** Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Ajman عجمان (1964-1972)
=== [[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn – Impalaeriezh]] ===
[[File:DR 1900 58 Germania Reichspost.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h (Impalaeriezh) etre 1870 ha 1918 savet gant unvaniezh rouantelezhioù ha dugelezhioù an tiriad alaman.
*Alc’hwez :
** Deutsche Reichs Post (1872-1900)
** Reichspost (1900)
** Deutsches Reich (1902-1919)
** Aloubadeg Frañs :
** Aloubadeg Belgia : Timbroù Belgia dreistmoullet <small>ALLEMAGNE DUITSCHLAND</small> (1919-1921)
[[Rummad:Istor Alamagn]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Alamagn – Impalaeriezh, Timbroù]]
=== [[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar ]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (1919-1933) savet goude an Impalaeriezh alaman (1870-1919).
*Alc’hwez :
** Deutsche National Versammung (1919-1920)
** Deutsches Reich (1920-1933)
[[File:Nazitagderbriefmarke6+24pf1942.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]] ===
*Statud : Stad dindan dalc’h [[Hitler]] etre 1933 ha 1945.
*Alc’hwez :
** Deutsches Reich (1933-1943)
** Grossdeutsches Reich (1943-1945)
=== [[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed]] ===
[[File:Allied occupation in Germany (1945-1949).png|dehou|200px]]
*Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet, Stadoù-Unanet Amerika hag an Unvaniezh Soviedel (1946-1949)
*Alc’hwez : Deutsche post (1946-1948)
*Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet ha Stadoù-Unanet Amerika (1945-1949).
*Alc’hwez :
** Deutschland (1945-1946)
** Deutsche post (1948-1949)
** 2 Berlin Steurmarke (1948-1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Berlin ar Reter]], [[Timbroù Berlin ar C’hornaoueg]], [[Timbroù Mecklembourg-Pomerania ar C'hornaoueg]], [[Timbroù Saksonia]]
*Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh Bro-C’hall (1945-1946)
*Alc’hwez : Zone Française Briefpost (1945-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Baden]], [[Timbroù Wurttemberg]], [[Timbroù Roenland-Pfalz]]
=== [[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg ]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (1949-1990) dindan anv [[Republik Kevreadel Alamagn]]. Kendeuzet e 1990 gant Alamagn ar Reter.
*Alc’hwez :
** Bundesrepublik Deutschland (1949)
** Deutsche Bundespost (1949-1994)
[[File:DDR 1959 Michel 726 Chemie.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (1950-1994). Kendeuzet e 1990 gant Alamagn ar C’hornaoueg.
*Alc’hwez :
** Deutsche Demokratische Republik (1950-1960)
** DDR (1960-1990)
** Deutsche Post (1990)
=== [[Timbroù Alamagn|Alamagn]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Unvaniezh [[Republik Kevreadel Alamagn|Alamagn ar C’hornaoueg]] hag [[Alamagn ar Reter]] e 1991.
*Alc’hwez :
** Deutsche Bundespost (1991-1995)
** Deutschland (abaoe 1995)
[[File:Stamp of Finland - 1972 - Colnect 46638 - Map of Aland Coat of Arms.jpeg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù an Inizi Åland|Åland]] ===
*Statud : Enezeg emren abaoe 1984, dindan dalc’h [[Finland]].
*Alc’hwez : Åland (abaoe 1984)
*Pennad kar : [[Timbroù Finland]]
=== [[Timbroù Albania|Albania]] ===
*Statud : Bro dindan dalc’h an [[Impalaeriezh Otoman]] betek 1912. Emerenerezh (1912-1914). Priñselezh (1914-1922). Melestradurezh [[Aostria-Hungaria]] (1919). Republik dizalc’h (1922-1928). Rouantelezh (1928-1939). Aloubadeg [[Italia]] (1939-1943). Aloubadeg [[Gres]] (1940). Aloubadeg [[Alamagn]] (1943). Republik Demokratel (1944-1946) ha Republik Poblek (1946-1991). Republik abaoe 1992.
[[File:Stamp of Albania - 2007 - Colnect 374166 - Albanian flag blowing in wind.jpeg|dehou|200px]]
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant Shqipënia hag un ere daoubennek (1913)
** Siell gant « Postat e Qeverries sé Perkoheshme te shqipenies » (1913)
** Erer gant Postat e Qeverries sé Perkoheshme te shqipenies » (1913)
** Shqipënia e lire (1913)
** Korca (1914)
** Timbroù Epira dreistmoullet gant al lizherenn C (1916)
** Korcë (1917) ha dreistmoullet « Republika Shqipetare » (1917)
** Timbroù dreismoullet « Qarku Korces » (1918)
** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet « Posta e Shkodres SHQYPNIS » (1919)
** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet « POSTAT SHQIPTARE » (1919)
** SHQIËNIË dreistmoullet <small>SHKODRA</small>(1920)
** Poste Shqiptare (1920)
** Posta Shqiptare (1922)
** Rep. Shqiptare (1925)
** Timbroù dreistmoullet Mbretnia Shqiprare Zog I 1 IX 1928 (1928)
** Postat Shqiptare(1930)
** SHQIPNI (1937-1938)
** Timbroù dreistmoullet Mbledhja Kushtetuëse 12-IV-1939 XVII (1939)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHCIC (1940)
** Mbretnija Shqiptare Postat (1939-1943)
** Timbroù dreistmoullet «14 Shator » 1943 (1943)
** Timbroù dreistmoullet « Qeverija demokratike e shqiperise » (1944)
** Shqipnija (1944)
** Qeveria demokratike e shqipnis (1946)
** Republika Popullore e Shqiperise pe Shqiperija (1946-1957)
** R.P. E Shqiperise pe Shqiperia pe Shqipëria (1957-1977)
** Republika popullore socialiste e shqiperise pe R.P.S. e Shqiperise (1977-1991)
** Posta Shqiptare (1991-1995)
** SHQIPERIA (abaoe 1995)
=== [[Timbroù Aldernez|Aldernez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur. Melestradurezh Gwernenez.
*Alc’hwez : Alderney Bailiwick of Guernesey (abaoe 1983)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Gwernenez]] [[Timbroù Jerzenez]]
=== [[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]] ===
* Statud : Tiriad e Siria dindan dalc’h Bro-C’hall (1919-1938). Staget ouzh [[Turkia]] e 1939 dindan anv [[Hatai]].
*Alc’hwez :
** Burev Bro-C’hall (1853-1914)
** Timbroù Siria dreistmoullet « Sandjak d’Alexandrette » pe <small>SANDJAK D’ALEXANDRETTE</small> (1938)
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>HATAY DÊVLETI</small> (1939)
** Hatai Devleti (1939)
=== [[Timbroù Aljeria|Aljeria]] ===
[[File:Stamp of Algeria - 1965 - Colnect 325136 - Algerian princess and antelope.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (18301962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-Frañs kachedet gant ur siell ispisial (niverenn ha goude deiziad) (1849-1924)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet gant « Algérie » (1924-1925)
** Timbroù Bro-Frañs (1958-1962)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet EA (‘’Etat algérien’’) (1962)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet « République algérienne » (e galleg hag en arabeg) (1962)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet « Algérie » (1963)
** Algérie الجزائر e galleg hag en arabeg (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Allenstein|Allenstein]] ===
*Statud : Kêr eus [[Prusia]] ar Reter. Goude ur boblvouezhiadeg e voe staget ouzh Alamagn e 1920. Staget ouzh [[Polonia]] e 1945 (adanvet [[Olsztyn]]).
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Plébiscite Olsztyn Allenstein » (1920)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Commission d’administration et de plébiscite Olsztyn Allenstein Traité de Versailles Art. 94-98 » (1920).
=== [[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950 (e Stad [[Rajasthan]])
*Alc’hwez : Goustilh (1877-1899)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Andorra|Andorra]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Melestradurezh Spagn ha melestradurezh Bro-C’hall
* Alc’hwez (melestradurezh Frañs) :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>ANDORRE</small> (1931)
** Vallées d’Andorre (1932-1943)
** Andorre (1943-1974)
** Andorre [[Andorra]] (1975-1977)
** Principat d’Andorra (abaoe 1978)
*Alc’hwez (melestradurezh Spagn) :
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CORREOS ANDORRA</small> (1928)
** Andorra (1929-1979)
** Principat d’Andorra (abaoe 1979)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Angra]] ===
*Statud : Kêr war enez Teircera (enezeg Azorez) dindan dalc’h [[Portugal]].
*Alc’hwez : Angra Portugal (1892-1905)
*Pennad kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Anguilla|Anguilla]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet abaoe 1650. Staget ouzh inizi [[Saint Kitts ha Nevis]] betek 1967. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù Saint-Kitts dreistmoullet gant « Independent Anguilla » (1967)
** [[Anguilla]] (abaoe1967)
=== [[Timbroù Anjouan|Anjouan]] ===
[[File:Stamp of Anjouan - 1900 - Colnect 215580 - Trype Groupe.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Enezenn warezet gant Bro-C’hall (1886-1912) evel inizi all Enez ar Gomorez. Staget e voe an enezeg ouzh trevadenn [[Madagascar]] (1912-1947). Tiriad tramor (1947-1974). Ul lodenn eus Stad Komorez abaoe 1974.
*Alc’hwez : Sultanat d’Anjouan (1892-1912)
*Pennadoù all : [[Timbroù Moheli]], [[Timbroù Mayotte]], [[Timbroù Komorez]]
=== [[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Ul lodenn eus Indez-Sina c’hall.
*Alc’hwez : Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet gant « A & T » (1888)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Antarktika -Tiriad Aostralia|Antarktika -Tiriad Aostralia]] ===
[[File:MAP OF ANTARCTICA - Australian Antarctic Territory postage stamp.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Tiriad-suj Aostralia.
*Alc’hwez : Australian Antarctic Territory (abaoe 1957)
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez : British Antarctic Territory (abaoe 1962)
=== [[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall| Antarktika - Tiriad Bro-C’hall]] ===
*Statud : Tiriad tramor Bro-C’hall .
*Alc’hwez :
** Timbroù postoù dre-nij Madagaskar dreistmoullet gant <small>TERRE ADÉLIE DUMONT D’URVILLE 1840 </small>(1948)
** Timbroù Madagaskar dreistmoullet gant <small>TERRES AUSTRALES ET ANTARCTIQUES FRANCAISES</small> (1955)
** RF TERRES AUSTRALES ET ANTARCTIQUES FRANCAISES (abaoe 1956)
=== [[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika – Tiriad Ross]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Zeland-Nevez.
* Alc’hwez : Ross Dependency (abaoe 1957)
=== [[Timbroù Antigua|Antigua]] ===
[[File:Antigua 1867 1d vermillion imperf between ex Toeg.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1862-1967).Ezel eus [[Kevread Indez ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Stad kenstaget ouzh ar Rouantelezh-Unanet (1967-1981). Stad dizalc’h (abaoe 1981) dindan anv [[Antigua-ha-Barbuda]].
*Alc’hwez :
** Antigua (1862-1981)
** Antigua & Barbuda (abaoe 1981)
=== [[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]] ===
[[File:Five shilling stamp of the Leeward Islands.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Unvaniezh inizi dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet : [[Anguilla]], [[Antigua]], [[Barbuda]], [[Montserrat]],[[ Saint-Kitts]], [[Nevis]] hag an [[Inizi Gwerc’h]].
*Alc’hwez : Leeward Islands (1890-1954)
=== [[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]] ===
*Statud : Trevadenn [[Danmark]] gwerzhet d’ar [[ Stadoù-Unanet]] e 1917.
*Alc’hwez :
** KGL (1855-1867)
** Dansk Westindien (1873-1903)
** Dansk Vest Indien (1856-1917)
[[File:Bijzondere Antilliaanse Postzegel "Dag van de Arbeid" - Special Antilian stamp for Labour Day (3490680943).jpg|180px|dehou]]
=== [[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]] ===
*Statud : Trevadennoù an Izelvroioù er Mor Karib : Inizi Bonaire, Curaçao, Sint Eustatius, Saba, lodenn greisteiz enez Sint-Maarten hag Aruba. Stad emren en Izelvroioù (1954-2010).
*Alc’hwez :
** Nederlandse Antillen (1949-2004)
** Ned. Antillen (1949 ha 1952)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aruba]] [[Timbroù Curaçao]] [[Timbroù Sint-Maarten]]
=== [[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]] ===
*Statud : Trevadennoù Spagn er Mor Karib : [[Cuba]], [[Republik Dominikana]] ha [[Porto Rico]].
*Alc’hwez :
** RL Plata F. (1855-1867)
** Ultramar (1868-1871)
=== [[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]] ===
[[File:Gold Coast Stamp Elizabeth 1953 ½ d.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Aod an aour (1821-1957) a voe adanvet [[Ghana]] pa voe ur Stad dizalc’h.
*Alc’hwez : Gold Coast (1875-1953)
*Pennad kar : [[Timbroù Ghana]]
=== [[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]] ===
*Statud : Gwarezva ar Rouantelezh-Unanet dindan anv "Oil Rivers Protectorate" (1870-1893), adanvet e 1893. Dont a reas da vezañ ur rann eus Nigeria ar Su e 1900.
*Alc'hwez :
*British Protectorate Oil Rivers (1892)
*Niger Coast Protectorate (1893-1899)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Nigeria an Norzh]] [[Timbroù Nigeria ar Su]] [[Timbroù Nigeria]]
=== [[Timbroù Aod an Olifant|Aod an Olifant]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1868-1958). Republik emren (1958-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
* Alc’hwez :
** Côte d'Ivoire (1892-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1958)
** Republique de Côte d'Ivoire pe Republique de Côte-d’Ivoire (abaoe 1958)
=== [[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]] ===
[[File:RFSomaliTimbre.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall (1894-1902). Trevadenn Bro-C’hall (1902-1967).
*Alc’hwez :
** Timbroù Obock dreistmoullet DJ pe Djibouti (1894-1902)
** Protectorat de la Côte des Somalis (1894-1900)
** Côte Française des Somalis (1902-1967)
** Djibouti RF (1943)
*Pennad kar : [[Timbroù Obock]]
=== [[Timbroù Aostralia|Aostralia]] ===
*Statud : Kengevredad savet gant unvaniezh stadoù aostralian bet dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet, d’ar 1añ a viz Genver 1901.
*Alc’hwez : Australia (abaoe 1912)
=== [[Timbroù Aostralia ar C’hornaoueg|Aostralia ar C’hornaoueg]] ===
[[File:Western Australia 1 penny Revenue stamp.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1826-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez : Western Australia (1854-1912)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]
=== [[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1836-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez : South Australia (1855-1912)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]
=== [[Timbroù Aostria|Aostria]] ===
*Statud : Tiriad an Impaleriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Republik [[Aostria]] (1918-1938). Lodenn eus Alamagn (1938-1945). Aloubadeg gant ar Rouantelezh-Unanet, ar Stadoù-Unanet ha Bro-C’hall (1945) Republik Aostria abaoe 1945.
* Alc’hwez :
** KKpost-stempel (1850)
** Poltred an impalaer (1867-1880)
** Kais. Königl. Oesterr. Post (1883-1906)
** Kaiserliche königliche österreichische Post (1908-1917)
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant “Deutsch österreich” (1918-1919)
** Deutsch österreich (1919-1921)
** Österreich (1921-1937 ha 1945)
** Timbroù Alamagn (IIIde Reich) (1938-1945)
** Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed (1945)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant “Österreich” (1945)
** Republik Österreich (1945-2001)
** Österreich (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Aostria-Hungaria|Aostria-Hungaria]] ===
*Statud : Unvaniezh [[Aostria]] ha [[Hungaria]] (1867-1918) dindan beli un impalaer. Melestradurezhioù postel disheñvel nemet melestradurezh an armeoù : ''Kaiserliche und Koenigliche Feldpost'' (= Postoù impalaerel ha roueel ar brezeliadennoù)
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Bosnia-Herzegovina]] dreistmoullet '''K.U.K. FELDPOST''' (1915)
** K.U.K. Feldpost (1915-1918)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Hungaria]]
=== [[Timbroù Arad|Arad]] ===
*Statud : Kêr eus [[Transilvania]] aloubet gant arme Bro-C’hall e 1919. Staget ouzh [[Roumania]] e 1920.
*Alc’hwez : Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant <small>Occupation française</small> (1919).
=== [[Timbroù Arabia Saoudat|Arabia Saoudat]] ===
[[File:50th Anniversary of First Saudi Commemmorative Stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h bet anvet Rouantelezh Nedj ha Hedjaz (1926-1932).
*Alc’hwez :
** Royaume de l'Arabie saoudite (1934-1957)
** S.A.K. (1960-1961)
** Royaume de l'Arabie saoudite (1960-1966)
** Arabie saoudite (1963-1964)
** Kingdom of Saudi Arabia (1965-1971)
** Saudi Arabia (1965-1975)
** Saudi Arabia kingdom (1965-1975)
** SA (1966)
** K.S.A. (1974-1982)
** Skoed-ardamez (gwezenn-palm ha klezeoù kroazet) (abaoe 1982)
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]] ===
*Statud : Rouantelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh Yemen ar Su e 1967.
*Alc’hwez : Federation of South Arabia (1963-1966)
=== [[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]] ===
*Statud : Inizi eus [[Dalmatia]] aloubet gant soudarded [[Gabriele D'Annunzio]] etre miz Du 1920 ha miz Genver 1921. Anvet [[Rab]] ha [[Krk]] hiriv, staget ouzh [[Kroatia]].
*Alc’hwez : Timbroù [[Fiume]] dreistmoullet gant <small>ARBE</small> pe <small>VEGLIA</small> (1920)
=== [[Timbroù Arc’hantina|Arc’hantina]] ===
[[File:1868 5C Argentina Rivadavia unused Mi20I.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1853. Kengrevead (1861-1861). Republik abaoe 1862.
*Alc’hwez :
** Confecon Argentina (1858-1861)
** República Argentina (1862-1952 ha 1957 ha 1965-1994)
** Argentina (1952-1965)
** R. Argentina (1967-1968)
** Correo Argentino (1994)
** República Argentina (abaoe 1994)
=== [[Timbroù Armenia|Armenia]] ===
[[File:Stamp of Armenia m52.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad dizalc’h (1918-1921). Republik ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] betek 1992. Republik dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia dreistmoullet K 60 K (1919-1921)
** ՀԱՅԱՍՏԱՆՒ [[Armenia]] (1920)
** Հ ա չ ha ՌՈՒԲԼՒ (1921-1923)
** CCCP Timbroù Unvaniezh Soviedel (1923-1992)
** ՀԱՅԱՍՏԱՆ Armenia (abaoe 1992
=== [[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]] ===
*Statud : Emirelezhioù [[Arabia ar Reter]] gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1971) a voe unvanet dindan anv [[Emirelezhioù Arab Unanet]] e 1971
*Alc’hwez : Trucial States (1961)
*Pennad kar : [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet]].
=== [[Timbroù Republik Artsac'h|Republik Artsac'h*]] ===
[[File:Flag of Artsakh 1993 stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad disrannour Azerbaidjan (1991-2023). Anvet ivez Nagorno-Karabac’h. Nann anavezet gant Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Staget ouzh [[Azerbaidjan]] e 2023.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag armeniek) :
** ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ Republic of Mountainous Karabakh (1993-1996 ha 2017-2023)
** ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ (1996-1998)
** Republic of Nagorno-Karabakh (1998-2017)
** ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ REPUBLIC OF ARTSAKH
=== [[Timbroù Aruba|Aruba]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Antilhez Nederlandat (betek 1986). Stad emren e Rouantelezh an [[Izelvroioù]] abaoe 1986.
*Alc’hwez : Aruba (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Ascension|(Enez) Ascension]] ===
[[File:Ascension 1938 4p ultramarine Green Mountain.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad tramor asambles gant [[Saint-Helena]] ha [[Tristan da Cunha]] abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Saint-Helena dreistmoullet gant ASCENSION (1922)
** Ascension pe Ascension Island (abaoe 1922)
=== [[Timbroù Asturias ha Leon|Asturiez ha Leon]] ===
*Statud : Rannvroioù emren ar Stad spagnol.
*Alc’hwez : Consejo de Asturias y Leon pe Gobierno General pe Consejo Inter Provincial (1936-1937).
=== [[Timbroù Aunus|Aunus]] ===
*Statud : Kêr eus [[Karelia]] (Rusia) aloubet gant [[Finland]] e 1919.
*Alc’hwez : Aunus (1919)
[[File:Stamps of Azerbaijan, 1997-468.jpg|dehou|300px]]
=== [[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]] ===
* Statud : Stad dizalc’h ezel eus « Republik dizalc’h Kaokaz » (1917-1921). Aloubadeg Unvaniezh Soviedel (1921). Ezel eus [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] (1922-1992). Stad dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez (e lizherennoù latin hag arabek :
** République d'Azerbaïdjan (1919)
** АЗЕРБАЙДЖАН pe АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ (1921-1923)
** CCCP (Timbroù Unvaniezh Soviedel betek 1992)
** Azärbaycan (1992)
**Azərbaycan (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Portugal. Emren abaoe 1981.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet AÇORES (1868-1895 ha 1911-1932)
** Açores (1898-1911)
** Portugal Açores (abaoe 1980)
== B ==
=== [[Timbroù Baden|Baden]] ===
*Statud : Dugelezh-veur (1803-1918) ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn hag eus Impalaeriezh Alamagn. Republik (1918) ezel eus Republik Weimar. Aloubadeg Bro-Frañs e Su Baden (1947-1949). Ul lodenn eus Alamagn abaoe 1949 (Land [[Baden-Wurtemberg]]).
*Alc’hwez :
** Baden Freimarke (1851-1868)
** Timbroù servij : Frei durch ablösung Deustsches Reich (1905)
** Baden (1947-1949)
=== [[Timbroù Bahamas|Bahamas]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1973). Stad dizalc'h abaoe 1973.
*Alc'hwez : Bahamas
=== [[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]] ===
[[File:Stamp of Bahawalpur - 1948 - Colnect 299932 - Nur Mahal Palace.jpeg|dehou|200 px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[Pakistan]] abaoe 1947.
*Alc’hwez : Bahawalpur (1947-1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù Pakistan]]
=== [[Timbroù Bahrein|Bahrein]] ===
*Statud : Stad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1914-1968). Ezel eus Kevread an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] (1968-1971). Stad dizalc’h (abaoe 1971). Rouantelezh (abaoe 2002).
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « [[Bahrain]] » (1933-1945)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant « Bahrain » (1948-1960)
** Barhain (1953-1970)
** State of Bahrain (1971-2003)
** Kingdom of Bahrain (abaoe 2003)
*Pennad kar: [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]
=== [[Timbroù Bamra|Bâmra]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Bamra (1889)
** Bamra State (1890-1891)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Bangladesh|Bangladesh]] ===
*Statud : Ul lodenn eus trevadenn Indez Breizh-Veur betek 1947. Ul lodenn eus Stad [[Pakistan]] etre 1947 ha 1971 dindan anv “Pakistan ar Reter”. Ur Stad dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez :
** Bangla desh (1971)
** Bangladesh (abaoe 1972)
[[File:Stamp Barbados 1899 2p.jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Bangkok|Bangkok]] ===
*Statud : Keoded [[Thailand]]. Burev-post ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez : Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant al lizherenn « B » (1885)
=== [[Timbroù Barbados|Barbados]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1961). Emrenezereh (1961-1966). Stad dizalc’h abaoe 1966. Republik abaoe 2021.
*Alc’hwez : Barbados (abaoe 1852)
=== [[Timbroù Barbuda|Barbuda]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1959), tiriad-suj [[Antigua]]. Ezel eus [[Kevread Indez ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Tiriad kenstaget ouzh ar Rouantelezh-Unanet (1967-1981) gant Antigua. Emrenerezh (1976-1981) Stad dizalc’h gant enez Antigua (abaoe 1981) dindan anv [[Antigua-ha-Barbuda]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Antilhez Bihanañ saoz (‘’’Leeward Islands’’’ e saozneg) dreistmoullet <small>BARBUDA </small>(1922)
** Timbroù Antigua hep meneg (1924-1968)
** Barbuda (1968-1981) pe timbroù Antigua dreistmoullet « Barbuda » (1973-2000).
=== [[Timbroù Barcelona|Barcelona]] ===
*Statud : Kêrbenn [[Katalonia]]. Timbroù lec’hel a ranke bezañ peget e-kichen re Spagn.
*Alc’hwez : Ayuntamiento de Barcelona (1929-1945)
=== [[Timbroù Barwani|Barwani]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Barwani State (1921-1938)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]] ===
[[File:1959 Basutoland National Council stamps.jpg|dehou|500px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1868-1965). Emrenerezh (1965-1966). Stad dizalc’h dindan anv [[Lesotho]] e 1966.
*Alc’hwez :
** Basutoland (1933-1966)
** Basutoland Lesotho (1965)
=== [[Timbroù Batoum|Batoum]] ===
*Statud : Kêr eus [[Jorjia]] aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet (1919-1920)
*Alc’hwez :
**Батумckаа почта (1919)
** Timbr 1919 dreistmoullet gant <small>BRITISH OCCUPATION</small> (1919)
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant <small>БАТУМЪ BRITISH OCCUPATION OБЛ</small> (1920)
=== [[Timbroù Bavaria|Bavaria]] ===
*Statud : Rouantelezh (1806-1918) ezel eus [[Kengevredad ar Roen]] (1806-1813), hag eus Impalaeriezh Alamagn (1870-1918). Republik (1918) ezel eus [[Republik Weimar]]. Aloubet gant armeoù ar [[Stadoù-Unanet]] e 1945. Ul lodenn eus Alamagn abaoe 1949 (Land Bavaria).
*Alc’hwez :
** Bayern (1849-1916 ha 1920)
** Timbroù Bavaria dreistmoullet Volkstaat Bayern pe Freistaat Bayern (1919).
** Timbroù Bavaria dresitmoullet Deutsches Reich
** Timbroù-servij dreistmoullet gant al lizherenn E (1908) pe toullouigoù e stumm E (1912).
*Pennad kar : [[Timbroù Alamagn]]
=== [[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]] ===
[[File:1960 6d Bechuanaland Protectorate stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1964). Bro emren (1965). Stad dizalc’h e 1966 dindan anv [[Botswana]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Bechuanaland dreistmoullet Protectorate (1888)
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1889)
** Timbroù Transavaal dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1889)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1898-1926)
** Bechuanaland Protectorate (1932-1964)
** [[Bechuanaland]] (1965)
*Pennad kar [[Timbroù Botsawana]]
=== [[Timbroù Bechuanaland saoz|Bechuanaland saoz]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget e voe ar rann su ouzh trevadenn [[Kab ar Spi Mat]] e miz Du 1895.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant ‘’’British Bechuanaland’’’ (1886-1897)
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant “British Bechuanaland Postage and Revenue” (1886-1897)
*Pennad kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]]
=== [[Timbroù Belarus|Belarus (Bielorusia)]] ===
[[File:Stamp of Belarus - 2003 - Colnect 281025 - The poster.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Republik dizalc’h (1918-1922) dindan anv “Rusia Gwenn” pe [[Rutenia]]. Ezel eus [[Unvaniezh Soviedel]] (1922-1992). Stad dizalc’h (abaoe 1992).
*Alc’hwez :
** ACOБHbI ATPAД БHP (1920) (БHP = pennlizherennoù Belarossia Narodnaia Respoublika).
** CCCP Timbroù an Unvaniezh Soviedel (1922-1992)
** Беларусь Belarus (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Belize|Belize]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Honduras Breizh-Veur]] (1866-1964). Bro emren (1964-1981) ha dizalc’h abaoe 1981.
*Alc’hwez :
** Timbroù Honduras Breizh-Veur dreistmoullet gant « [[Belize]] » (1973-1974)
** Belize (abaoe 1974)
*Pennad kar :[[Timbroù Honduras Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Belize|Inizi (Cayes) Belize]] ===
*Statud : Tiriad-suj Belize.
*Alc’hwez : Cayes of Belize (1984-1985)
[[File:Timbre du Grand Orient de Belgique, datant de 1982..png|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Belgia|Belgia]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh) abaoe 1831.
*Alc’hwez (e flandrezeg ha galleg) :
** Poltred ar roue (1849-1866)
** Skoed-ardamez (1866-1867)
** Belgique (1869-1891)
** Belgique Belgie (1893-1943)
** [[Belgique]] België (abaoe 1943)
=== [[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]] ===
*Statud : Porzh eus [[Libia]] ([[Cyrenaica]]) dindan dalc’h Italia.
*Alc’hwez : Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>BENGASI</small> (1901 ha 1911)
*Pennad kar : [[Timbroù Cyrenaica]]
=== [[Timbroù Benin|Benin]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Frañs (18502-1958) ezel eus Afrika ar C’hornaoueg c’hall dindan anv [[Dahomey]]. Stad emren (1958-1960) ha dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet <small>BENIN</small> (1892-1894)
** Golfe de Bénin (1893)
** Benin pe Bénin (1892-1894)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1960)
** Timbroù Dahomey (1960-1975)
** République populaire du Bénin (1976-1990)
** République du Bénin (abaoe 1990)
*Pennad kar [[Timbroù Dahomey]]
=== [[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]] ===
*Statud : Kêr-dieub, ezel Kengevread alaman (1815-1866) ha Kengevread Norzh Alamagn (1867-1871). Staget ouzh Kêr Hambourg e miz Ebrel 1938.
*Alc’hwez : Bergedorf (1861)
=== [[Timbroù Berlin ar C’hornôg|Berlin ar C’hornôg]] ===
[[File:Stamps of Germany (Berlin) 1987, MiNr 775.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Lodenn eus kerbenn Alamagn aloubet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet, ar Stadoù Unanet ha Bro-C’hall goude an Eil Brezel-Bed. Ez-ofisiel, rannvro (Land) eus Alamagn ar C’hornaoueg (1949-1991). Kenteuzet gant Berlin ar Reter e 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù tachennoù an Tritiriad dreistmoullet gant BERLIN (1948 ha 1949)
** Deutsche post (1946-1954)
** Deutsche Post Berlin (1952-1954)
** Deutsche Bundespost [[Berlin]] (1955-1990)
=== [[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]] ===
*Statud : Lodenn eus kerbenn Alamagn aloubet gant an Arme soviedel goude an Eil Brezel-Bed. Kerbenn Alamagn ar Reter (1949-1990). Kenteuzet gant Berlin ar C’hornaoueg e 1990.
*Alc’hwez : Stadt Berlin (1945)
*Pennad kar : [[Timbroù Alamagn ar Reter]]
=== [[Timbroù Bermuda|Bermuda]] ===
[[File:Stamp Bermuda 1936 2.5p.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn (1612-1968) ar Rouantelezh-Unanet. Emrenerezh (1968-2004). Tiriad tramor abaoe 2004.
*Alc’hwez : Bermuda (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Bhopal|Bhopal]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** HH Nawab Shah Jahan (1876-1903)
** HH Nawab Sultan Jahan (1876-1903)
** Bhopal State (1908)
=== [[Timbroù Bhor|Bhor]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindiek (1879)
** Bhor State (1901)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Bhoutan|Bhoutan]] ===
*Statud : Rouantelezh. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1910-1949) ha gant India (1949-1971). Dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez : Bhutan (abaoe 1954)
=== [[Timbroù Biafra|Biafra]] ===
*Statud : Tiriad disrannour eus [[Nijeria]] (1967-1970). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** Biafra (1968)
** Republic of [[Biafra]] (1968-1969)
**Timbroù Nijeria dreistmoullet gant <small>SOVEREIGN BIAFRA</small> (1968)
*Pennad kar : [[Timbroù Nijeria]]
=== [[Timbroù Bijawar|Bijawar]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Bijwawar State (1935-1937)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Birmania (Myanmar)|Birmania (Myanmar)]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Indez Breizh-Veur (1855-1937). Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1937-1948). Aloubadeg Japan (1942-1944). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1945). Stad dizalc’h abaoe 1948, adanvet Unvaniezh [[Myanmar]] e 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet “Burma” (1937)
** Burma
** Timbroù Birmania dresitmoullet gant MILY ADM (1945)
** Timbroù Birmania dresitmoullet gant skeudennet ur paun (Lu dieubidigezh BIrmania) (1942)
** ビルマ州 (Stad Birmania e japaneg) (1942-1944)
** Union of Burma (lizherennoù latin ha birmanek) (1948-1974 ha 1989)
** Socialist republic of the union of Burma (1974-1989)
** Union of Myanmar (abaoe 1990)
=== [[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]] ===
*Statud : “Bro-warezet” gant Alamagn (1939-1945). Ul lodenn eus [[Tchekoslovakia]] a-raok ha goude an [[Eil Brezel-bed]].
* Alc’hwez :
** Timbroù Tchekoslovakia dreistmoullet BÖHMEN u. MÄHREN (1939)
** Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1939-1942)
** Deutsches Reich Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1942-1943)
** Grossdeutsches Reich Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1943-1944)
=== [[Timbroù Bolivia|Bolivia]] ===
[[File:Stamp of Bolivia - 1930 - Colnect 223085 - Map of Bolivia.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1867.
*Alc’hwez :
** Transacciones sociales Bolivia (1870)
** Correos Bolivia contrados (1867-1868)
** Republica boliviana (1912-1930)
** [[Bolivia]] (1957-1971)
** Correos de Bolivia (1867-1957) hag abaoe 1971
=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Bophuthatswana]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : Bophutatswana (1977-1994)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]] [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]
=== [[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]] ===
[[File:Stamp Bosnia 1912 3h.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh ottoman (1863-1878). Ul lodenn eus an impalaeriezh Aostria-Hungaria (1878-1918). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) ha Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941). Aloubadeg Alamagn e 1941. Dindan dalc’h Stad Kroatia (1941-1945). Ul lodenn eus [[Republik Kevreadel Sokialour Yougoslavia]] (1945-1992). Brezel diabarzh (1992-1995). Stad dizalc’h ha kevreadel (abaoe 2005) dindan anv Republik Bosnia ha Herzegovina gant teir framm : [[Kevread Bosnia ha Herzegovina]], [[tiriad Brčko]] ha [[Republik Srpska]].
*Alc’hwez :
**Skoed-ardamez an Impalaeriezh Aostria-Hungaria (1879-1900)
** Bosnien-Herzgowina (1906-1912)
** K.u.K. Militärpost Bosnien Herzegowina (1912-1918)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941)
** Timbroù Kroatia (1941-1945)
** Timbroù Republik Yougoslavia (1945-1992)
** Republika Bosna i Hercegovina (abaoe 1993)
*Pennad kar : [[Timbroù Yougoslavia]]
=== [[Timbroù Bosnia - Herceg Bosna|Bosnia - Herceg Bosna]] ===
*Statud : Tiriad emren savet gant ar Groated e [[Bosnia ha Herzegovina]] etre 1992 ha 1996. Kenteuzet e Kevread Bosnia-ha-Herzegovina e 1996.
*Alc’hwez :
** Republika Bosna I Hercegovina Herceg Bosna (1993)
** Hrvatska Republika Herceg Bosna - Bosna I Hercegovina (1993-1994)
** H.R. Herceg Bosna - Bosna I Hercegovina (1994-1997)
** Bosna i Hercegovina (abaoe 1997)
=== [[Timbroù Bosnia - Republik Srpska|Bosnia - Republik Srpska]] ===
*Statud : Tiriad emren savet gant ar Serbed e [[Bosnia ha Herzegovina]] e 1992, anvet “Republik Serbed eus Bosnia ha Herzegovina”(1992 ) ha “Republik Srpska“ (abaoe 1992). Ul lodenn eus Stad Bosnia-ha-Herzegovina.
*Alc’hwez :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant « Република Српска » (1992)
** Република Српска (1993)
** Република Српска hag skoed-ardamez (1994-2005)
** Босна и Херцеговина - Република Српска (abaoe 2005)
=== [[Timbroù Botswana|Botswana]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Bechuanaland (1885-1965). Stad dizalc’h abaoe 1966.
* Alc’hwez :
** Timbroù Bechuanaland dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small> (1966)
** Botswana
*Pennad kar : [[Timbroù Bechuanaland]]
=== [[Timbroù Bouchir|Bouchir]] ===
*Statud : Porzh eus [[Persia]] (Iran), aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1915.
*Alc'hwez : Timbroù Persia dreistmoullet gant "BUSHIRE Under British Occupation".
*Pennad kar : [[Timbroù Iran (Persia)]]
=== [[Timbroù Brazil|Brazil]] ===
[[File:Flags of Brazil on stamps (1968).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Impalaeriezh (1822-1889). Republik (abaoe 1889).
*Alc’hwez :
** Sifroù bras hep meneg ar vro (1843-1861)
** Brazil (1866-1888 ha 1906-1917)
** E.U. do Brazil (1889-1906)
** Estados Unidos Brazil (1894-1904)
** Brasil (abaoe 1917)
*Postoù dre-nij :
*Kompagnunezh Condor
** Syndicato condor (1927-1930)
** Timbroù dreistmoullet gant « Graf Zeppelin » (1930)
*Kompagnunezh E.T.A. (« Empreza de Transportes Aereos »)
** EAT Brasil (1929)
*Kompagnunezh Varig (“Viacaos Aereos Rio Grande do Sul”)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>VARIG</small> (1927-1931)
** Varig (1931-1934)
** Burevioù estren e Brazil : Bahia, Pernambouc ha Rio de Janeiro
** Burevioù ar Rouantelezh-Unanet : timbroù Bro-Saoz gant kachedoù « C81 », « C82 » ha « C83 » (1866-1874)
** Burevioù Bro-C’hall : timbroù Bro-C’hall gant ur c’hached e stumm ul lankell (1860)
=== [[Timbroù Brunei|Brunei]] ===
[[File:Brunei Coronation (1).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1906-1959). Aloubadeg Japan (1942-1944). Bro emren (1959-1984). Sultanelezh dizalc’h (abaoe 1984).
*Alc’hwez :
** Timbroù Labuan dreistmoullet Brunei (1906)
** Brunei (1906-1984)
** Timbroù dreistmoullet gant letrennoù japaneg (1942-1944)
** Brunei Darussalam (abaoe 1984).
=== [[Timbroù Brunswick|Brunswick]] ===
*Statud : Dugelezh (1818-1870). Ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn (1867-1870). Staget ouzh Alamagn e 1870.
*Alc’hwez : Braunschweig (1852-1866)
=== [[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1784-1867). Ur proviñs eus Kanada baoe 1867.
*Alc’hwez : New Brunswick (1851-1861)
=== [[Timbroù Buenos Aires|Buenos Aires]] ===
*Statud : Stad Arc’hantina chomet er-maez Kenkevread Arc’hantina etre 1855 ha 1860. Proviñs Arc’hantina (aboe 1860).
*Alc’hwez : Correos Buenos Aires (1858-1862)
=== [[Timbroù Bulgaria|Bulgaria]] ===
[[File:Stamps of Bulgaria,1935-Balkan Cup.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Lodenn eus an impalaeriezh otoman (betek 1879). Priñselezh (1879-1909). Rouantelezh (1909-1944). Republik Poblel (1944-1989). Republik (abaoe 1989).
*Alc’hwez :
** БЪЛГАРСКА ПОЩА (1879-1910)
**БЪЛГАРИЯ (1911-1937 ha 1946)
** BULGARIE БЪЛГАРИЯ (1938)
** ЦАРСТВО БЪЛГАРИЯ (1937-1944)
** Bulgaria (1944-1946)
**НАРОДНА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ (1946)
** РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ pe « Republika Bulgaria » (1948)
** H.P. БЪЛГАРИЯ (1949-1962 ha 1971-1988)
** H.P. БЪЛГАРИЯ pe N.R. BULGARIA (1962-1967)
** БЪЛГАРИЯ pe Bulgaria (1967)
** БЪЛГАРИЯ Bulgaria (abaoe 1989)
=== [[Timbroù Bundi|Bundi]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindiek (1894-1930)
** Bundi State (1941-1947)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Burkina Faso|Burkina Faso]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Chall dindan anv « Volta Uhel » (1921-1946), tiriad tramor Bro-C’hall (1946-1958) hag Republik emren (1958-1960). Dont a ra da vezañ dizalc’h e 1960. Adanvet e voe [[Burkina Faso]] e 1984.
*Alc’hwez :
** République de Haute-Volta (1959-1984)
** Burkina Faso (abaoe 1984)
*Pennad kar : [[Timbroù Volta-Uhel]]
=== [[Timbroù Burundi|Burundi]] ===
[[File:1970 Stamp Burundi Waldecker 1937.png|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-Alamagn dindan anv [[Afrika ar reter alaman]] (1903-1916). Aloubadeg Bro-Veljia (1916-1922). Bro e fiziadur Beljia dindan anv Ruanda-Urundi (1922-1961). Stad dizalc’h : rouantelezh (1962-1966) ha republik (abaoe 1966).
*Alc’hwez :
** Timbroù Ruanda-Urundi dreistmoullet gant « Royaume du Burundi » (1962)
** Royaume du Burundi (1962-1966)
** Timbroù dreistmoullet gant « République du Burundi » (1967)
** République du Burundi (abaoe 1967)
*Pennad kar : [[Timbroù Ruanda-Urundi]]
=== [[Timbroù Busahir|Busahir]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Bussahir State (1895-1906)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
== C ==
=== [[Timbroù Campione|Campione]] ===
*Statud : Ur gumun eus Italia enklozet e [[Suis]] eo [[Campione d’Italia|Campione]].
*Alc’hwez : R.R. Poste Italiane Comune di Campione (1944)
=== [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Canton]] ===
*Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1901-1922). Anvet eo Guangzhou Canton hiriv.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>CANTON</small> 州 廣 (1903-1919)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c'hall]]
=== [[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]] ===
[[File:1950 one farthing Cayman Island postage stamp.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn Breizh-Veur ha tiriad-suj Jamaïka betek 1962. Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1962- Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet (''British Overseas Territory'') abaoe 2002.
*Alc’hwez : Cayman Islands (abaoe 1901)
=== [[Timbroù Sri Lanka (Ceylan|Ceylan (Sri Lanka)]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1802-1947). Dominion (1947-1972). Stad dizalc’h dindan anv [[Sri Lanka]] abaoe 1972.
*Alc’hwez : Ceylon (1855-1972)
=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Ciskei]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h (e 1981) hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : Ciskei (1981-1994)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]] [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]
=== [[Inizi Cocos|Inizi Cocos (Keeling)]] ===
*Statud : Tiriad-suj Aostralia abaoe 1955.
*Alc’hwez : Cocos (Keeling) Islands (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]] ===
[[File:York hercegnője 1926.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1900). Dindan dalc’h Zeland Nevez (1900-1960). Emrenerezh (1960-1965). Stad dizalc’h abaoe 1965.
*Alc’hwez : Cook islands (abaoe 1892)
=== [[Timbroù Cordoba|Cordoba]] ===
*Statud : Rannvro Arc’hantina.
*Alc’hwez :
** Córdoba (1858)
** Telégrafos provinciales (1891)
=== [[Timbroù Corrientes|Corrientes]] ===
*Statud : Rannvro Arc’hantina.
*Alc’hwez : Corrientes (1856-1877)
=== [[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821.
*Alc’hwez :
** Costa Rica (abaoe 1862)
** Postoù lec’hel : timbroù dreistmoullet gant [[Guanacaste]] (1885-1892)
=== [[Timbroù Curaçao|Curaçao]] ===
*Statud : Stad emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986. Ul lodenn eus an [[Antilhez Nederlandat]] betek 2010.
*Alc’hwez : [[Kòrsou|Curaçao]] (abaoe 2010)
=== [[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1923-1950). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1949-1951). Ul lodenn eus Stad [[Libia]] (abaoe 1951).
* Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet <small>CIRENAICA</small> (1923-1926 ha 1930)
** Timbroù Italia dreistmoullet « Cirenaica » (1926 ha 1926 ha 1930)
** Cirenaica (1928 1930 ha 1934)
** Cyrenaica pe Posts of Cyrenaica (1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Libia]]
== CH ==
=== [[Timbroù Chambâ|Chambâ]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Timbroù India Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>CHAMBA STATE</small> (1886-1939)
** Timbroù India Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>CHAMBA</small> (1939-1948)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Charjah]] ===
[[File:Sharjah-expo70 stamp.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Emirelezh gwarezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Sharjah and dependencies gant al lizherenneg latin hag arabek (1963)
** Sharjah and dependencies (Trucial states) (1964)
** Government of Sharjah and its dependencies (1965)
** Sharjah (1965-1972)
=== [[Timbroù Charkhârî|Charkhâri]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Charkhari State (1896-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Chile|Chile]] ===
[[File:Centenario chile 5 centavos.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1810.
*Alc’hwez :
** Chile Correos (1853-1927)
** Chile (1927-1930)
** Correos de Chile (1930-1975)
** CHILE pe Chile Correos (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Enez Christmas|Enez Christmas]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1888-1958). Aloubadeg Bro-Japan (1942-1945). Tiriad Aostralia (abaoe 1958)
*Alc’hwez :
** Christmas island Australia (1958)
** Christmas island (1963-1968)
** Christmas island Indian Ocean (1968-1993)
** Christmas island Australia (abaoe 1993)
== C'H ==
== D ==
=== [[Timbroù Benin|Dahomey (Benin)]] ===
*Statud : Statud : Trevadenn Bro-Frañs (1852-1958) ezel eus Afrika ar C’hornaoueg. Stad emren (1958-1960) ha dizalc’h abaoe 1960 dindan anv Benin.
*Alc’hwez :
** Dahomey et dépendances (1899-1905)
** Dahomey (1906-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1960)
** République du Dahomey (1960-1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Benin]]
=== [[Timbroù Danemark|Danmark]] ===
[[File:Stamp Denmark 1907 50o.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh).
*Alc’hwez :
** KGL FRM (ha kurunenn) (1854-1864)
** Danmark (abaoe 1870)
=== [[Timbroù Danzig|Danzig]] ===
*Statud : Kêr-stad e Prusia ar C’hornog dindan dalc’h [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1920. Aloubet gant Alamagn e 1939 ha staget ouzh an IIIde Reich (1939-1945). Staget ouzh Polonia e 1945 dindan anv Gdańsk.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoulet Danzig (1920)
** Freie Stadt Danzig (1920-1939)
*Burevioù Polonia :
** Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>PORT GDANSK</small> (1925-1936)
** Poczta Polska Port Gdansk (1938)
=== [[Timbroù Datia|Datia]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Duttia State (1893-1919)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]] ===
* Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914, anvet [[Aleksandroupolis]] bremañ.
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet gant “Dédéagh” (1893-1900)
** Dédéagh (1902-1911)
** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHΣIΣ ΔEΔEAΓATΣ ΔEKA ΔEΠTA (1913)
[[File:1900ca 1a Dhar Yv7b Mi7b violett.jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Dhâr|Dhâr]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
* Alc’hwez : Lizherennoù hindieg (1898-1900)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Diego-Suárez |Diego-Suárez]] ===
*Statud : Porzh e hanternoz Madagakar, trevadenn Bro-C’hall (1885-1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet “15” (1890)
** Diego-Suarez Republique Française” (1890)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet <small> 1891 DIEGO-SUAREZ</small> (1891)
** Diégo-Suarez & Dépendances (1892)
=== [[Timbroù Djibouti|Djibouti]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv «Aod c'hall ar Somalianed » (1896-1967), ha « Tiriad gall pobloù Afar hag Issa » (1967-1977). Republik dizalc’h abaoe 1977.
*Alc’hwez :
** Timbroù « Territoire des Afars et des Issas » dreistmoullet gant <small>REPUBLIQUE DE DJIBOUTI </small> (1977)
** Republique de Djibouti (abaoe 1977) gant al lizherenneg latin hag arabeg.
** Pennadoù kar : [[Timbroù Aod c’hall ar Somalianed]] [[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]].
=== [[Timbroù Dominika|Dominika]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1763-1968). Stad gevredet (1968-1978). Stad dizalc’h (abaoe 1978).
*Alc’hwez :
** [[Dominika (bro)|Dominica]] (1874-1978)
** Commonwealth of Dominica (abaoe 1979)
[[File:1900 stamp of Dominican Republic.jpg|dehou|250px]]
=== [[Timbroù Republik Dominikan|Republik Dominikan]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1844.
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (1865-1874)
** Republica Dominicana (abaoe 1879)
=== [[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]] ===
*Statud : Dominion ar Rouanteleh-Unanet (1917-1949). Ezel eus [[Stad kevreadel Kanada]] abaoe 1949.
*Alc’hwez :
** St. John's Newfoundland ha Newfoundland (1857-1862)
** Newfoundland (1862-1949)
=== [[Timbroù Dubai|Dubai]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968.
*Alc’hwez : Dubaï (1964-1972)
=== [[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus Republik [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Dungrapur State (1923-1943)
** Dungarpur (1943-1946)
== E ==
=== [[Timbroù Egipt|Egipt]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaerieh ottoman betek 1922. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1915-1936). Stad dizalc’h abaoe 1936. Republik abaoe 1953. Unvanet gant [[Siria]] e savas ar Republik Arab Unvan (1958-1961)
[[File:Egypt stamp Tomb of aggressors (1957), Saladin.jpg|dehou|300px]]
*Alc’hwez (lizherennoù latin hag arabek) :
** Skeudenn ar Sfins ha testenn en arabeg (1866)
** Poste Khedevie e Giziane (1872-1875)
** Postes égyptiennes (1879-1906)
** Egypt Postage (1914-1922)
** Poltred ar roue (1923-1924)
** Royaume d'Égypte pe Egypte pe Postes d’Egypte (1925-1956)
** République d’Égypte (1954)
** Egypt (1957-1958)
** United Arab Republic pe UAR pe UAR Egypt (1958-1971)
** A.R. Egypt (1971-1975)
** Egypt (abaoe 1976)
=== [[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt – Burevioù gall]] ===
*Statud : Burevioù-post Bro-C’hall digor abaoe 1930 e kêrioù [[Aleksandria]], [[Porzh Saïd]]
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet <small>ALEXANDRIE</small> (1899-1930)
** Timbroù gall dreistmoullet <small>PORT-SAÏD</small> (1889-1930)
=== [[Timbroù Ekuador|Ekuador]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (Republik) abaoe 1822.
*Alc’hwez : Ecuador pe Correos del Ecuador (abaoe 1822)
=== [[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Inizi Elobey, Annobón ha Corisco]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn staget ouzh [[Ginea Spagn]] (1909-1959) ha [[Rio Muni]] (1960-1968). Ul lodenn eus [[Ginea ar C’heheder]] abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Annobón, Corisco y Elobey (1903-1908)
** Territorios Españoles del Africa Occidentale (1909)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Rio Muni]] [[Timbroù Ginea spagnol]] [[Timbroù Ginea ar C’heheder]]
=== [[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]] ===
*Statud : Rannvroioù Bro-C’hall betek 1871. Aloubadeg Alamagn. Staget ouzh Impalaeriezh alaman (1871-1918). Adstaget ouzh Bro-C’hall (1918-1940). Aloubadeg Alamagn. Staget ouzh IIIde Reich alaman (1940-1944). Adstaget ouzh Bro-C’hall e 1944.
*Alc’hwez :
** Postes ha talvoud-gwerzh (1870)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet Elsass (1940)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet Lothringen (1940)
[[File:Stamp of United Arab Emirates - 1973 - Colnect 336364 - Southern part of the Arabian Gulf region of the UAE drawn.jpeg|300px|dehou]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet| Emirelezhioù Arab Unanet]] ===
*Statud : Unvaniezh sultanelezhioù arab (Ajman (ha Manama), Abou Dhabi, Dubaï, Fujeira, Ras al C’haima, Charjah hag Umm al-Qaywayn). Stad dizalc’h abaoe 1973.
*Alc’hwez : United Arab Emirates الإمارات العربية المتحدة (abaoe 1973)
=== [[Timbroù Epira|Epira]] ===
[[File:Stamp of Epirus - 1914 - Colnect 440457 - Chimarra.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Lodenn an Impalaeriezh Otoman betek 1913, pa voe staget div drederenn eus ar rannvro (er Su) ouzh Bro-C'hres ha Norzh [[Epira]] ouzh Albania. Embannet eo « [[Republik emren Norzh Epira]] » e miz C’hwevrer 1914. Staget e voe Epira an Norzh ouzh Gres e dibenn 1914.
*Alc’hwez :
** EΛΛ. AYTON. ΗΠΕΙΡΟΣ (1914)
** ΗΠΕΙΡΟΣ (1914) (« Epira »)
** ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ (1914)
** Timbroù Bro-C’hres dreistmoullet gant B ΗΠΕΙΡΟΣ (1915) (B = ΒΟΡΕΙΟΣ = « Norzh »).
** Aloubadeg Argyrocastro gant Bro-C’hres : Timbroù Turkia dreistmoullet gant <small>ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ</small> (1914)
=== [[Timbroù Eritrea|Eritrea]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1889-1941). Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1941-1952). Stad emren e-barzh [[Etiopia]] ha staget ouzh Etioipia (1962-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant “Colonia Eritrea” pe <small> COLONIA ERITREA</small> (1893-1908)
** Regno d’Italia Colonia Eritrea (1910)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small> ERITREA</small> (1916-1926 ha 1930)
** Timbroù Somalia Italian dreistmoullet gant <small> ERITREA</small> (1922)
** Eritrea (1926)
** Colonia Eritrea Posta Italiane (1930-1931)
** Colonie Italiane Eritrea (1933-1934)
** Eritrea ኤርትሪያ (abaoe 1993)
=== [[Timbroù Estonia|Estonia]] ===
[[File:StampEstonia1924Michel56.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus Rusia betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Republik dizalc’h (1918-1940). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel (1940-1990). Republik dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Postgebiet Ob.Ost » (1918)
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant talvoud-gwerzh Pfennig « Pfg. » (Dorpat 1918)
** Estland Eesti (1941)
** Eesti (1918-1940 hag abaoe 1991)
** Timbroù Rusia dreistmoullet « Eesti Post » (1919)
=== [[Timbroù Eswatini|Estwatini]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Swaziland (1933-1968). Stad dizalc’h dindan anv Swaziland (1968-2018). Stad dizalc’h (abaoe 2018).
*Alc’hwez : Eswaniti (abaoe 2018)
*Pennad kar : [[Timbroù Swaziland]]
=== [[Timbroù Etiopia|Etiopia]] ===
[[File:Sarsa Dengel stamp.webp|dehou|300px]]
* Statud : Stad dizalc’h. Aloubadeg Italia (1936-1941). Unvanet e voe Etiopia, Eritrea ha Somalia italian dindan anv [[Afrika ar Reter italian]]. Impalaeriezh (1894-1975). Republik abaoe 1975.
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue Menelik II (1894)
** Poltred ar roue Menelik II dreismoullet gant Ethiopie (1894-1908)
** Postes Ethiopiennes (1909)
** Ethiopie ኢትዮጵያ (lizherenneg latin hag amharek) (1919-1936)
** Empire Ethiopie (1931)
** Etiopia (1936)
** Timbroù Afrika ar Reter italian (1936-1941)
** Ethiopie ኢትዮጵያ (1942-1949)
** Ethiopia ኢትዮጵያ (abaoe 1949)
=== [[Timbroù Euska Herria|Euskal Herria]] ===
*Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos.
*Alc’hwez : Poltred Don Carlos ha « FRANQUEO ESPAÑA » (1873-1874)
== F ==
=== [[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]] ===
[[File:Faroe stamp 394 Fossaverkid.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Tiriad emren dindan dalc’h Danmark.
*Alc’hwez :
** Timbroù Danmark (1851-1975), dreistmoullet e 1919 ha 1940.
** Føroyar (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Danmark]]
=== [[Timbroù Faridkot|Faridkot]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindiek (1879-1880)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet <small>FARIDKOT STATE</small> (1886-1900)
=== [[Timbroù Fernando Poo|Fernando Póo]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn (1867-1960). Proviñs Spagn (1960-1968). Asambles gant Rio Muni e sav Stad Ginea ar C’heheder e 1968. Anvet eo Bioko bremañ.
*Alc’hwez :
** Fernando Poo (1867-1960).
** Fernando Poo España (1960-1968).
*Pennad kar : [[Timbroù Ginea ar C’heheder]]
=== [[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]] ===
*Statud : Tiriad dindand dalc’h Bro-C’hall (1943-1951). Gant unvaniezh tiriadoù [[Fezzan-Ghadames]], [[Cyrenaica]] ha [[Tripolitania]] e voe savet Stad dizalc’h [[Libia]] e 1951.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet « FEZZAN Occupation Française » (1943).
** Fezzan Ghadamès Territoire militaire (1946)
** Territoire Militaire du Fezzan (1949-1951)
** Ghadamès Territoire Militaire (1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Cyrenaica]], [[Timbroù Tripolitania]], [[Timbroù Libia]]
=== [[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]] ===
[[File:Fiji 1954 health stamp.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Bro warezet (betek 1874) ha trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1874-1970). Stad dizalc’h abaoe 1970.
*Alc’hwez : Fiji (abaoe 1870).
=== [[Timbroù Filipinez|Filipinez]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn (betek 1896). Dindan melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1896-1935). Emrenerezh (1935-1942). Aloubadeg Japan (1942-1945). Republik dizalc’h (abaoe 1946).
* Alc’hwez :
** Poltred ar Rouanez (1854-1874)
** Filipinas (1872-1897)
** FILIPinas (1898)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika dreistmoullet gant <small>PHILIPPINES</small> (1894-1904)
** United States of America - Philippine Islands (1906-1935)
** Commonwealth of the Philippines (1935-1941)
** Timbroù gant al lizherenneg japanek (1942-1945)
** Kalayaan (1943)
** Republika de Philipinas (1944)
** Philippines (1946-1962)
** Republic of the Philippines (1947)
** Pilipinas (abaoe 1962)
** Gouarnamant dispac’hel Aguinaldo : Govno Revolucionario Filipina (1899)
=== [[Timbroù Finland|Finland]] ===
[[File:Stamp of Finland - 1976 - Colnect 46774 - Map of Finland with Dialect Areas.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad Impalaeriezh [[Rusia]] (1809-1917). Republik dizalc’h abaoe 1919.
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (1860-1911)
** Suomi [[Finland]] (abaoe 1918).
=== [[Timbroù Fiume|Fiume]] ===
*Statud : Kêr-Stad dizalc’h etre 1920 ha 1924. Staget ouzh Italia e 1924 hag ouzh Yougoslavian (Kroatia) e 1947. Anvet [[Rijeka]] hiriv.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant FIUME (1919)
** FIUME 1919
** Posta di Fiume (1919)
** Poste di Fiume (1920-1924)
*Aloubadeg Yougoslavia (Fiume ha Kupa) :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant <small>ZONA OCCUPATA FIUMANO KUPA ZOFK</small> (1941)
=== [[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)*]] ===
*Statud : Proviñs Sina. Aloubadeg Japan (1945). Tiriad disrannour Sina (abaoe 1949) anvet ez-ofisiel “Republik Sina”. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[A.B.U.]]. Nann ezel an [[U.P.B.]] .
*Alc’hwez :
** China Formosa (1888)
**Arouez Japan
** Timbroù Japan dreistmoullet
** Republik Sina harluet e Formoza (1949-1966)
** Republic of China - 中華民國 (1966-2007)
** Taïwan - 臺灣 (abaoe 2007)
*Pennad kar : [[Timbroù Sina]]
=== [[Timbroù Frañs|Frañs]] ===
[[File:Napoléon III timbre 5 francs 1869.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h. Republik (1849-1852). Impalaeriezh (1853-1870). Republik (1870-1940). “Etat français” (1940-1944). Republik abaoe 1945.
*Alc’hwez :
** Repub. franç. (1849-1852)
**Empire franç. hag Empire français (1853-1870)
** Repub. franç. (1870-1875)
** République française (1876-1941)
** RF (1930-1941)
** Postes françaises (1941-1943)
** France (1943-1944)
** France sur « Arc de Triomphe » (1944)
** RF ha République française (1944-1975)
**France (1975-1981)
** République française (1981-1999)
** RF (1999-2004)
** France (abaoe 2004)
*Aloubadeg Alamagn : timbroù Frañs dreistmoullet gant « Besetzes Gebiet Nordfrankreich » (1940)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Fujairah]] ===
[[File:Stamp 1972 UAE FU MiNr1006A pm B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Fujeira (1964-1972)
=== [[Timbroù Funchal|Funchal]] ===
*Statud : Kêrbenn enezeg Madeira. Tiriad-suj Portugal.
*Alc’hwez : Funchal Portugal (1892-1905)
== G ==
=== [[Timbroù Gabon|Gabon]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1886-1946). Kenteuzet gant Kongo Frañs (« Gabon-Kongo » e 1888 ha « Kongo C’hall » e 1898). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder e 1910. Tiriad tramor (1946-1958). Stad dizalc’h (abaoe 1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet GAB
** Gabon RF (1904-1936)
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1958)
** République gabonaise (abaoe 1959)
=== [[Timbroù Gagaouzia|Gagaouzia*]] ===
*Statud : Tiriad disrannour Moldova (1990-1994) nann anavezet gant an darn-vrasañ eus Stadoù an [[A.B.U.]]. Tiriad emren e Moldova abaoe 1994.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel ha Moldova dreistmoullet gant « Gagausian Republic »
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant Гагаузская Республика pe Республика Гагаузская
** Timbroù Moldova dreistmoullet gant “Komrat » pe Chadir Lunga
** Timbroù Moldova dreistmoullet gant “Gagausia Пошта Гагаузская »
** Republic Gagauzia
** Gagauzia Moldova (abaoe 1994)
=== [[Timbroù Galitsia |Galitsia]] ===
*Statud : Tiriad eus [[Ukraina]] aloubet gant [[Roumania]] e 1919.
*Alc’hwez : Timbroù [[Aostria]] dreistmoullet gant C.M.T. (1919)
[[File:Gambia 1953 stamps crop 4.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Gambia|Gambia]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1869-1963). Bro emren (1963-1965). Stad dizalc’h (abaoe 1965).
*Alc’hwez :
** Gambia (1869-1965)
** The Gambia (abaoe 1965)
[[File:South Georgia 1963-1d.jpg|dehou|200 px]]
=== [[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]] ===
*Statud : Tiriadoù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet. Tiriadoù-suj an Inizi Maloù.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Inizi Maloù dreistmoullet gant <small>SOUTH GEORGIA DEPENDENCY OF </small>(1944)
** South Georgia (1963-1979)
** Falkland Islands Depencencies (1980-1985)
** South Georgia and the South Sandwich Islands (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Ghana|Ghana]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Aod an aour (1821-1957). Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1957-1960) Republik dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aod an Aour dreistmoullet gant « Ghana Independence 6th March 1957 »
** Ghana (abaoe 1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Aod an Aour]]
=== [[Timbroù Inizi Gilbert|Inizi Gilbert]] ===
*Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1915) asambles gant an Inizi Ellice. Trevadenn (1912-1975). Emrenerezh (1976-1979). Stad dizalc’h e 1975 dindan anv Tuvalu.
*Alc’hwez :
** The Gilbert Islands (1976)
** Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice dreistmoullet The Gilbert Islands (1976)
** Gilbert Islands (1976-1979)
=== [[Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice|Inizi Gilbert hag Ellice]] ===
*Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1915). Trevadenn (1912-1975). Emrenerezh an inizi Gilbert (1976-1979). Fiziet e voe Enez Tokelau e Zeland-Nevez hag dizalc’h e voe an Inizi Ellice e 1975 dindan anv Tuvalu. Dizalc’h e 1979 dindan anv [[Kiribati]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Fidji dreistmoullet gant « Gilbert & Ellice Protectorate » (1911)
** Gilbert & Ellice Islands (1912-1975)
=== [[Timbroù Ginea-Bissau|Ginea-Bissau]] ===
*Statud : Trevadenn ar Portugal dindan anv Ginea Portugalek betek 1973. Stad dizalc’h abaoe 1973.
*Alc’hwez :
** Estado da Guiné-Bissau (1974-1976)
** Republica da Guiné-Bissau (1976-1985)
** Guiné-Bissau (abaoe 1985)
=== [[Timbroù Ginea ar C’hededer|Ginea ar C’hededer]] ===
[[File:Guinea Ecuatorial Exposicion de Coches de Epoca - 27433225352.jpg|dehou|300px]]
*Statud : trevadenn Spagn dindan anv [[Ginea spagnol]] (1885-1964). Emrenerezh (1964-1968). Stad dizalc’h abaoe 1968.
*Alc’hwez : Republica de Guinea ecuatorial (abaoe 1968)
=== [[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1891-1958). Ul lodenn eus Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1958). Stad dizalc’h abaoe 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadenn ar Senegal (betek 1892)
** Guinée française (1892-1904)
** Guinée (1906-1939)
** Guinée Française pe « Guinée - Afrique occidentale française » (1939-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg (1945-1958)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg dreistmoullet gant <small>REPUBLIQUE DE GUINÉE</small> (1958)
** République de Guinée (1958-1981 hag abaoe 1984)
** République populaire révolutionnaire de Guinée (1981-1984)
=== [[Timbroù Ginea spagnol|Ginea spagnol]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn a voe tiriadoù [[Rio Muni]], inizi [[Annobón, Corisco hag Elobey]], ha [[Fernando Póo]] (1885-1968)
*Alc’hwez :
** Guinea española (1902)
** GUINEA CONTIal ESPAÑOLA (1903 ha 1907)
** Timbroù Elobey dreistmoullet gant <small>GUINEA CONTINENTAL</small> (1906)
** Territorios Españoles del Golfo de Guinea (1909-1924 ha 1931-1951)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>GUINEA ESPAÑOLA </small> (1926) pe gant <small>GUINEA</small> (1929)
** Guinea Española (1951-1959)
=== [[Timbroù Ginea portugalek|Ginea portugalek]] ===
*Statud : Trevadenn ar Portugal betek 1955. Proviñs Portugal (1955-1973). Dizalc’h e 1973 dindan anv [[Ginea Bissau]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kab Glas dreistmoullet gant <small>GUINÉ</small> (1880-1884)
** Guiné Portugueza (1886)
** Guiné Portugal pe Guiné Republica Portuguesa (1893-1948)
** Guiné Portuguesa (1948-1954)
** Guiné Republica Portuguesa (1955-1973)
*Pennad kar : [[Timbroù Ginea Portugalek]]
=== [[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C’hornaoueg]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h an Izelvroioù e-barzh trevadenn [[Indez Nederlandat ar Reter]] (1898-1962). Melestradurezh an [[A.B.U.]] (1962). Staget e voe [[Papoua ar C’hornaoueg|Ginea Nevez ar C’hornaoueg]] ouzh [[Indonezia]] e 1963.
*Alc’hwez :
** NIEUW GUINEA (1950-52)
** Nederlands Nieuw-Guinea (1954-1962)
** Ned. Nieuw Guinea (1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez Nederlandat ar Reter]]
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Douar Graham]] ===
*Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962).
* Alc’hwez : Timbroù Inizi Malou dreistmoullet GRAHAM LAND DEPENDENCY OF (1944)
=== [[Timbroù Grenada|Grenada]] ===
[[File:Мисс мира Дженнифер Хостен. Почтовая марка Гренады. 1971.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1763-1961). Emrenerezh (1961-1974). Stad dizalc’h abaoe 1974
*Alc’hwez : Grenada (abaoe 1861)
=== [[Timbroù Inizi Grenadinez| Inizi Grenadinez (norzh)]] ===
*Statud : Inizi e hanternoz an enezeg Tiriadoù-suj [[Sant Visant]].
*Alc’hwez :
** Grenadines of St Vincent (abaoe 1974)
** Timbroù Sant Visant dreistmoullet gant <small>GRENADINES OF</small> (1974)
*Timbroù lec’hel :
** Bequia (1984)
** Union Island (1984-1985)
** Canouan (1998)
** Mustique (1998)
=== [[Timbroù Inizi Grenadinez|Inizi Grenadinez (su)]] ===
*Statud : Inizi e su an enezeg. Tiriadoù-suj Grenada.
*Alc’hwez :
** Timbroù Grenada dreistmoullet <small>GRENADINES</small> (1974)
** Grenadines (1974-1975)
** Grenada Grenadines (1975-1999)
** Grenada Carriacou & Petite Martinique (abaoe1999)
=== [[Timbroù Gres|Gres]] ===
*Statud :Stad dizalc’h abaoe 1830. Rouantelezh (1830-1973). Diktatouriezh (1936-1941). Aloubadeg Alamagn, Bulgaria hag Italia (1941-1945). Brezel diabarzh (1946-1949). Diktatouriezh (1967-1974). Republik abaoe 1974.
*Alc’hwez :
** Penn [[Hermes]] (1861-1882)
** ΕΛΛΑΣ (1886-1966)
** ΕΛΛΑΣ HELLAS (1966-1982)
** HELLAS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (abaoe 1982)
=== [[Timbroù Greunland|Greunland]] ===
[[File:1945gronland5kr.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad emren dindan dalc’h Danmark.
*Alc’hwez :
** Timbroù Danmark (1851-1938)
** Grønland KGL Post (1938-1969)
** Kalâtdlit Nunât Grønland (1969-1978)
** Kalaallit Nunaat Grønland (abaoe 1978)
*Pennad kar : [[Timbroù Danmark]]
=== [[Timbroù Griqualand|Griqualand]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget e voe ouzh trevadenn [[Kab ar Spi Mat]] e 1880.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant « G.W. » (1877)
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant « G » (1877-1878)
*Pennad kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]]
=== [[Timbroù Guam|Guam]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h ar Stadoù-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Stadoù-Unanet dreistmoullet gant <small>GUAM</small> (1898)
*Postoù lec’hel :
** Timbroù ar Filipinnez dreistmoullet gant «Guam Guard Mail» (1930)
** Guam Guard Mail (1930)
[[File:Guatemala 1878 Sc13.jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Guatemala|Guatemala]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821
*Alc’hwez : Guatemala pe Republica Guatemala (abaoe 1871)
=== [[Timbroù Guyana|Guyana]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1966). Stad dizalc’h dindan abaoe 1966.
*Alc’hwez :
** Guyana South America (1966-1975)
** Guyana (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Gwiana saoz]]
=== [[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]] ===
[[File:Timbre Guadeloupe 20 Fr Mauve-Brun 1924.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1946. Departamant tramor (1946-2015. Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Guadeloupe »).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant G.P.E. (1884)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small>GUADELOUPE</small>. (1889-1891)
** Guadeloupe et dépendances (1892-1901)
** « G & D » pe « G et D » (1903)
** Guadeloupe République Française (1905-1927)
** Guadeloupe RF (1924-1940 ha (1945-1947)
** Guadeloupe Postes Françaises (1940-1944)
** Timbroù Frañs abaoe 1947.
=== [[Timbroù Gwalior|Gwâlior]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez (lizherennoù latin ha hindiek) :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>GWALIOR</small> ग्वालियर (1885-1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur| Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]] ===
[[File:Stanley W Nibbs B.E.M Stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez : British Virgin Islands (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Roue Breizh-Veur hag emren. Ul lodenn eus [[Inizi Angl-ha-Normand]]
*Alc’hwez :
** Guernsey Bailiwick pe Bailiwick of Guernsey (1969-1981)
** Guernsey (abaoe 1982)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Jerzenez]], [[Timbroù Aldernez]]
=== [[Timbroù Gwiana c'hall| Gwiana c’hall]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1946. Departamant tramor (1946-2015. Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Guyane »).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet Guy Franç. (1886-1888)
** Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet Guyane (1892)
** Guyane République Française Colonies (1892)
** Guyane Française (1904-1947)
** Timbroù-taos Bro-C’hall dreistmoullet Guyane Française (1925-1927)
** T.A.G. (Postoù dre-nij) (1921)
*Pennad kar : [[Timbroù Inini]]
=== [[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]] ===
[[File:1934 6c BrGuiana Yv146.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1966). Stad dizalc’h dindan anv [[Guyana]] (abaoe 1966).
*Alc’hwez : British Guiana (1851-1966)
*Pennad kar : [[Timbroù Guyana]]
== H ==
=== [[Timbroù Haiti|Haiti]] ===
[[File:Dessalines Stamp.jpg|thumb|right|200px]]
*Statud : Republik dizalc’h abaoe 1881.
*Alc’hwez : [[Haiti]] (abaoe 1881)
=== [[Timbroù Hamburg|Hamburg]] ===
*Statud : Keoded dieub (1815-1868). Ezel eus Kengevread Norzh Alamagn (1868-1871). Ul lodenn eus Impalaeriezh Alamagn goude 1871.
*Alc’hwez : Hamburg (1859-1866)
=== [[Timbroù Hannover|Hannover]] ===
*Statud : Rouantelezh (1814-1866). Staget ouzh Prusia e 1866. Ul lodenn eus Impalaeriezh Alamagn goude 1871.
*Alc’hwez : Hannover (1850-1864)
=== [[Timbroù Hawaii|Hawaii]] ===
[[File:Stamp Hawaii 1883 Kaleleonalani Sc49.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh dizalc’h betek 1893. Republik (1893-1898). Tiriad Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1899.
*Alc’hwez :
** Hawaiian Postage (1851-1852)
** Honolulu Hawaiian Postage (1853-1867)
** [[Hawaii]] (1862-1891)
** Timbroù dreistmoullet “Provisional Govt. 1893 (1893)
** “HawaII Islands Postage” pe “Hawaii” pe “Republic of Hawaii” (1894-1899)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1900
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika dreistmoullet <small>HAWAII</small> (1928 ha 1937)
=== [[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall hag ar Rouantelezh-Unanet (1887-1906). Condominium (1906-1980).Stad dizalc’h dindan anv [[Vanuatu]] abaoe 1980.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant <small>NOUVELLES HÉBRIDES</small>(1908)
** Timbroù [[Fidji]] dreistmoullet gant <small>NEW HEBRIDES. CONDOMINIUM</small> (1908-1909)
** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant <small>NOUVELLES HÉBRIDES condominium</small>(1910)
** Timbroù [[Fidji]] dreistmoullet gant <small>NEWHEBRIDES CONDOMINIUM</small> (1911)
** Nouvelles-Hébrides RF pe New Hebrides ER (1911-1950)
** Nouvelles-Hébrides Condominium RF pe New Hebrides ER Condominium (1950-1966)
** Condominium des Nouvelles-Hébrides Condominium RF pe New Hebrides ER Condominium (1966-1980)
*Pennad kar : [[Timbroù Vanuatu]]
=== [[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]] ===
*Statud : Rouantelezh dizalc’h (1916-1925). Aloubadeg sultanelezh Nedj (1925-1926). Ul lodenn eus Rouantelezh Nedj ha Hedjaz (1926-1932) a voe Rouantelezh [[Arabia Saoudat]] adalek 1932.
* Alc’hwez :
** Alc’hwez en arabeg (1916-1925)
** Hedjaz & Nedjd pe Hejaz & Nejd (1929-1932)
*Pennad kar : [[Timbroù Arabia Saoudat]]
=== [[Timbroù Heligoland|Heligoland]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1867-1890). Roet da Alamagn (1890-1944). Dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1944-1952). Staget ouzh Alamagn ar C’hornaoueg (abaoe 1952).
*Alc’hwez : Heligoland (1867-1879)
=== [[Timbroù Holkar|Holkar]] ===
[[File:1927ca 1anna Indore Mi16 SG18.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Holkar State Postage (1886-1948)
=== [[Timbroù Hoi Hao|Hoi Hao]] ===
*Statud : Burev-post [[Indez-Sina]] e [[Hoi-Hao]], war enezenn [[Hainan]] (Sina) etre 1876 ha 1922.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>HOI HAO</small> (1903-1904) pe <small>HOI-HAO</small> (1906-1919)
=== [[Timbroù Honduras|Honduras]] ===
*Statud : Republik dizalc’h abaoe 1821.
*Alc’hwez :
** Correos de Honduras
** Republica Honduras
** [[Honduras]] (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh-Veur (Belize)]] ===
[[File:1962 4 cent stamp British Honduras.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1866-1964). Anvet [[Belize]] e 1973
*Alc’hwez : British Honduras (1866-1973)
*Pennad kar : [[Timbroù Belize]]
=== [[Timbroù Hong Kong|Hong-Kong]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Breizh-Veur (1862-1997). Melestradurezh [[Japan]] (1945). Staget ouzh [[Republik Pobl Sina]] e 1997 gant ur statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** [[Hong Kong]] (1862-1938)
** 香港 Hong Kong (1938-1999)
** 香港 中国 Hong Kong China (abaoe 1999)
*Pennad kar : [[Timbroù Sina]]
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Horta]] ===
*Statud : Kêr war enez Fayal (enezeg [[Azorez]]) dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez : Horta Portugal (1892-1899)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Hungaria|Hungaria]] ===
[[File:Hungary 5874.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Unvaniezh Aostria hag Hungaria (1867-1918) dindan beli un impalaer hag a zo roue [[Hungaria]] ivez. Melestradurezhioù postel disheñvel en div vro. Stad dizalc’h e 1918 war-bouez an tiriadoù staget ouzh [[Tchekoslovakia]], ouzh Roumania ([[Treuzsilvania]]), ouzh [[Kroatia]], ouzh [[Italia]] ([[Fiume]]). Republik demokratel etre 1918 ha 1919, [[Republik Soviedel Hungaria]] etre 1919 ha 1920. Rouantelezh (1920-1945). Republik (1945-1949). Republik poblek etre 1949 ha 1989. Republik abaoe 1989.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aostria (1850-1867). Talvoud-gwerzh e “Kreuzer”
** Poltred ar Roue (1867-1871). Talvoud-gwerzh e “Krajcar »
** Magyar Kir. Posta (= Postoù roue Hungaria) (1874-1918)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>KOZTARSASAG</small> (=Republik) (1918)
** Magyar Posta (1919)
** Magyar tanácsköztársaság pe dreistmoullet gant « Magyar tanács köztársaság » (1919)
** Magyar Kir. Posta (1920-1921 ha 1923-1945)
** Magyarország (1923-1937)
** Magyar Posta (1945-1990)
** Magyarország (abaoe 1990)
*Aloubadeg Serbia :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant « Banát-Bácska » (1919)
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant « 1919 Baranya » (1919)
*Aloubadeg Roumania (Cluj/Kolosvar ha Oradea/Nagyvarad) :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant «Zona de Ocupatie - Romaniá» (1919)
*Aloubadeg Roumania ha Serbia e Temesvar/Timisiorra) :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet (1919)
*Timbroù ar gouarnamant enep-komunour (e Szeged) :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant “<small>MAGYAR NEMZETI KORMANY</small> (= Gouarnamant Broadel Hungaria – Szeged) (1919)
=== [[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù ourdoueg (?) (1869-1912 ha 1931)
** H.E.H. the Nizam’s Government (1927 ha 1937)
** [[Hyderbad]] (1946)
** H.E.H. the Nizam’s Government Postage (1947-1950)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
==Gwelet ivez==
*[[Timbroù hervez ar vro I...P]]
*[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
3x1slqek1b2eyrtbrfbqkvrk1lyz0di
2190799
2190798
2026-05-11T14:17:04Z
Tanjee
563
/* Armenia */
2190799
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
[[File:UN-Chagall window-1967.jpg|dehou|400px]]
*Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel.
*Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor.
*Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer).
*An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù.
*Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvezh dezhi bezañ hiziv er-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant darn vrasañ Stadoù all ar Bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad a zalc’hont outañ (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell eus ar broioù int sañset bezañ bet implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…).
{| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#CH|CH]] • [[#C'H|C'H]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]]
|}
== A ==
=== [[Timbroù Abc'hazia|Abc’hazia*]] ===
[[File:Stamp of Abkhazia - 1995 - Colnect 998470 - Flag of Abkhasia.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Tiriad disrannour Jorjia (abaoe 1992). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]].
* Er-maez al lezennoù etrebroadel eo an timbroù.
*Alc’hwez :
** Аԥсны Абхазия (abc’hazeg ha rusianeg) (1992-1994)
** Аԥсны (1994-2002)
** Аԥсны Republic of Abkhazia (abc’hazeg ha saozneg) (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Abou Dhabi|Abu Dhabi]] ===
Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968.
*Alc’hwez (e lizherennoù latin hag arabek) :
** Abu Dhabi (1964-1972)
** Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet dreistmoullet <small>UAE</small> (1972)
*Pennad kar : [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]
[[File:Stamp of Aden - 1953 - Colnect 288544 - 1 - Map.jpeg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Aden|Aden]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1937-1963).
*Alc’hwez : Aden (1937-1964).
*Pennad kar : [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su]]
=== [[Timbroù Djibouti|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv « Aod c'hall ar Somalianed » (1896-1967).
*Alc’hwez : Territoire français des Afars et des Issas (1967-1977)
*Pennad kar : [[Timbroù Obock]]
=== [[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]] ===
[[File:Stamp of Afghanistan - 1970 - Colnect 431986 - Road Map of Afghanistan with Location of Sites.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Dizalc’h abaoe 1919, goude ur prantad-amzer dindan « levezon » Breizh-Veur. Rouantelezh (1870-1973). Republik (1973-1992). Brezel diabarzh (1992-1996). Republik islamek (1996-2001). Aloubadeg Stadoù-Unanet ha brezel diabarzh (2001-2021). Stad an dTalibaned (abaoe 2021)
*Alc’hwez :
** e yezh [[dari]] “Penn un tigr” (1870-1927)
** Afghan postage pe Postage afghan (1927)
** Postes afghanes pe Postes Afghanistan (1928-1951)
** Afghanistan (1953-1955)
** Postes afghanes (1956-1989)
** Afghan post (1989 ha 1996-2001)
=== [[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]] ===
*Statud : Trevadennoù Portugal en Afrika.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet <small>AFRICA</small> (1898)
** Timbr-taos dreistmoullet <small>TAXA DE GUERRA</small>
=== [[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C’heheder C’hall]] ===
* Statud : Framm velestradurel a vode trevadennoù Bro-C’hall ([[Kongo Frañs]], [[Gabon]], [[Oubangi-Chari]] ha [[Tchad]]) etre 1936 ha 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Frañs ha Gabon dreistmoullet « Afrique Equatoriale Française » (1936)
** AFRIQUE EQUale FRçaise (1937 ha 1941)
** Afrique Equatoriale Française (1937-1958)
=== [[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C’hornaoueg C’hall]] ===
[[File:AOFNigertimbre.jpg|dehou|150px]]
* Statud : Framm velestradurel a vode trevadennoù Bro-C’hall ( [[Aod an Olifant]], [[Dahomey]], [[Ginea Frañs]], [[Volta-Uhel]], [[Maoritania]], [[Niger]], [[Senegal]] ha [[Soudan c’hall]]) etre 1934 ha 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder dreistmoullet gant “Afrique Occidentale Française” (1944-1945)
** Afrique Occidentale Française RF (1945-1959)
=== [[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]] ===
* Statud : ramm velestradurel savet e 1946 a vode trevadennoù Spagn : [[La Aguëra]], [[Seguia el-Hamra]], [[Rio de Oro]], [[Ifni]] ha Sahara spagnol (Cabo Juby).
*Alc’hwez : Africa Occidental Española (1949-1951)
=== [[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1880-1918). Aloubadeg Breizh-Veur ha [[Belgia]] (1916). Tiriadoù fiziet e Belgia, ar Rouantelezh-Unanet ha Portugal e 1918.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e pesa pe « Deutsch-Ostafrika » (1893)
** Deutsch-Ostafrika (1900-1919)
** Timbroù Afrika ar Reter saoz dreistmoullet G.E.A. (1917-1921)
** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet Est Africain Allemand /Occupation Belge / Duitsch Oost Afrika / Belgische Bezettung (1916)
*Pennad kar : [[Timbroù Ruanda-Urundi]]
=== [[Timbroù Afrika ar Reter italian| Afrika ar Reter italian]] ===
[[File:ITA AOI MiNr0001 mt B002b.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Unvaniezh trevadennoù italian [[Eritrea]], [[Somalia italian]] hag [[Etiopia]].
*Alc’hwez :
** Africa Orientale Italiana (1938-1941)
** Timbroù-taos dreistmoullet A.O.I. (1941)
*Pennad kar : [[Timbroù Somalia italian]]
=== [[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]] ===
*Statud : Kompagnunezh prevez (1888-1894). Tiriad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (gant Ouganda) (1895-1920). Trevadennoù Ouganda ha Kenya adalek 1920.
*Alc’hwez :
** Timbroù Breizh-Veur dreistmoullet <small>BRITISH EAST AFRICA COMPANY</small> (1890)
** Imperial British East Africa Company (1890-1894)
** Timbroù dreistmoullet <small>BRITISH EAST AFRICA</small> pe British East Africa (1895)
** British East Africa Protectorate (1897)
** Timbroù Zanzibar dreistmoullet gant « British East Africa » (1897)
** East Africa and Uganda Protectorates (1903-1922)
*Pennadoù kar: [[Timbroù Kenya]] [[Timbroù Ouganda]]
=== [[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]] ===
[[File:Stamp of Aitutaki - 1920 - Colnect 430730 - Huts at Arorangi.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Zeland Nevez]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet gant <small>AITUTAKI</small> (1902-1919)
** Aitutaki (1920-1927
** Timbroù Inizi Cook dreistmoullet “Aitutaki” (1972)
**Aitutaki Cook Islands (abaoe 1972)
*Pennad kar : [[Timbroù Zeland Nevez]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Ajman]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968.
** Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) :
** Ajman عجمان (1964-1972)
=== [[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn – Impalaeriezh]] ===
[[File:DR 1900 58 Germania Reichspost.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h (Impalaeriezh) etre 1870 ha 1918 savet gant unvaniezh rouantelezhioù ha dugelezhioù an tiriad alaman.
*Alc’hwez :
** Deutsche Reichs Post (1872-1900)
** Reichspost (1900)
** Deutsches Reich (1902-1919)
** Aloubadeg Frañs :
** Aloubadeg Belgia : Timbroù Belgia dreistmoullet <small>ALLEMAGNE DUITSCHLAND</small> (1919-1921)
[[Rummad:Istor Alamagn]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Alamagn – Impalaeriezh, Timbroù]]
=== [[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar ]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (1919-1933) savet goude an Impalaeriezh alaman (1870-1919).
*Alc’hwez :
** Deutsche National Versammung (1919-1920)
** Deutsches Reich (1920-1933)
[[File:Nazitagderbriefmarke6+24pf1942.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]] ===
*Statud : Stad dindan dalc’h [[Hitler]] etre 1933 ha 1945.
*Alc’hwez :
** Deutsches Reich (1933-1943)
** Grossdeutsches Reich (1943-1945)
=== [[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed]] ===
[[File:Allied occupation in Germany (1945-1949).png|dehou|200px]]
*Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet, Stadoù-Unanet Amerika hag an Unvaniezh Soviedel (1946-1949)
*Alc’hwez : Deutsche post (1946-1948)
*Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet ha Stadoù-Unanet Amerika (1945-1949).
*Alc’hwez :
** Deutschland (1945-1946)
** Deutsche post (1948-1949)
** 2 Berlin Steurmarke (1948-1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Berlin ar Reter]], [[Timbroù Berlin ar C’hornaoueg]], [[Timbroù Mecklembourg-Pomerania ar C'hornaoueg]], [[Timbroù Saksonia]]
*Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh Bro-C’hall (1945-1946)
*Alc’hwez : Zone Française Briefpost (1945-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Baden]], [[Timbroù Wurttemberg]], [[Timbroù Roenland-Pfalz]]
=== [[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg ]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (1949-1990) dindan anv [[Republik Kevreadel Alamagn]]. Kendeuzet e 1990 gant Alamagn ar Reter.
*Alc’hwez :
** Bundesrepublik Deutschland (1949)
** Deutsche Bundespost (1949-1994)
[[File:DDR 1959 Michel 726 Chemie.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (1950-1994). Kendeuzet e 1990 gant Alamagn ar C’hornaoueg.
*Alc’hwez :
** Deutsche Demokratische Republik (1950-1960)
** DDR (1960-1990)
** Deutsche Post (1990)
=== [[Timbroù Alamagn|Alamagn]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Unvaniezh [[Republik Kevreadel Alamagn|Alamagn ar C’hornaoueg]] hag [[Alamagn ar Reter]] e 1991.
*Alc’hwez :
** Deutsche Bundespost (1991-1995)
** Deutschland (abaoe 1995)
[[File:Stamp of Finland - 1972 - Colnect 46638 - Map of Aland Coat of Arms.jpeg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù an Inizi Åland|Åland]] ===
*Statud : Enezeg emren abaoe 1984, dindan dalc’h [[Finland]].
*Alc’hwez : Åland (abaoe 1984)
*Pennad kar : [[Timbroù Finland]]
=== [[Timbroù Albania|Albania]] ===
*Statud : Bro dindan dalc’h an [[Impalaeriezh Otoman]] betek 1912. Emerenerezh (1912-1914). Priñselezh (1914-1922). Melestradurezh [[Aostria-Hungaria]] (1919). Republik dizalc’h (1922-1928). Rouantelezh (1928-1939). Aloubadeg [[Italia]] (1939-1943). Aloubadeg [[Gres]] (1940). Aloubadeg [[Alamagn]] (1943). Republik Demokratel (1944-1946) ha Republik Poblek (1946-1991). Republik abaoe 1992.
[[File:Stamp of Albania - 2007 - Colnect 374166 - Albanian flag blowing in wind.jpeg|dehou|200px]]
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant Shqipënia hag un ere daoubennek (1913)
** Siell gant « Postat e Qeverries sé Perkoheshme te shqipenies » (1913)
** Erer gant Postat e Qeverries sé Perkoheshme te shqipenies » (1913)
** Shqipënia e lire (1913)
** Korca (1914)
** Timbroù Epira dreistmoullet gant al lizherenn C (1916)
** Korcë (1917) ha dreistmoullet « Republika Shqipetare » (1917)
** Timbroù dreismoullet « Qarku Korces » (1918)
** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet « Posta e Shkodres SHQYPNIS » (1919)
** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet « POSTAT SHQIPTARE » (1919)
** SHQIËNIË dreistmoullet <small>SHKODRA</small>(1920)
** Poste Shqiptare (1920)
** Posta Shqiptare (1922)
** Rep. Shqiptare (1925)
** Timbroù dreistmoullet Mbretnia Shqiprare Zog I 1 IX 1928 (1928)
** Postat Shqiptare(1930)
** SHQIPNI (1937-1938)
** Timbroù dreistmoullet Mbledhja Kushtetuëse 12-IV-1939 XVII (1939)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHCIC (1940)
** Mbretnija Shqiptare Postat (1939-1943)
** Timbroù dreistmoullet «14 Shator » 1943 (1943)
** Timbroù dreistmoullet « Qeverija demokratike e shqiperise » (1944)
** Shqipnija (1944)
** Qeveria demokratike e shqipnis (1946)
** Republika Popullore e Shqiperise pe Shqiperija (1946-1957)
** R.P. E Shqiperise pe Shqiperia pe Shqipëria (1957-1977)
** Republika popullore socialiste e shqiperise pe R.P.S. e Shqiperise (1977-1991)
** Posta Shqiptare (1991-1995)
** SHQIPERIA (abaoe 1995)
=== [[Timbroù Aldernez|Aldernez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur. Melestradurezh Gwernenez.
*Alc’hwez : Alderney Bailiwick of Guernesey (abaoe 1983)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Gwernenez]] [[Timbroù Jerzenez]]
=== [[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]] ===
* Statud : Tiriad e Siria dindan dalc’h Bro-C’hall (1919-1938). Staget ouzh [[Turkia]] e 1939 dindan anv [[Hatai]].
*Alc’hwez :
** Burev Bro-C’hall (1853-1914)
** Timbroù Siria dreistmoullet « Sandjak d’Alexandrette » pe <small>SANDJAK D’ALEXANDRETTE</small> (1938)
** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>HATAY DÊVLETI</small> (1939)
** Hatai Devleti (1939)
=== [[Timbroù Aljeria|Aljeria]] ===
[[File:Stamp of Algeria - 1965 - Colnect 325136 - Algerian princess and antelope.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (18301962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-Frañs kachedet gant ur siell ispisial (niverenn ha goude deiziad) (1849-1924)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet gant « Algérie » (1924-1925)
** Timbroù Bro-Frañs (1958-1962)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet EA (‘’Etat algérien’’) (1962)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet « République algérienne » (e galleg hag en arabeg) (1962)
** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet « Algérie » (1963)
** Algérie الجزائر e galleg hag en arabeg (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Allenstein|Allenstein]] ===
*Statud : Kêr eus [[Prusia]] ar Reter. Goude ur boblvouezhiadeg e voe staget ouzh Alamagn e 1920. Staget ouzh [[Polonia]] e 1945 (adanvet [[Olsztyn]]).
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Plébiscite Olsztyn Allenstein » (1920)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Commission d’administration et de plébiscite Olsztyn Allenstein Traité de Versailles Art. 94-98 » (1920).
=== [[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950 (e Stad [[Rajasthan]])
*Alc’hwez : Goustilh (1877-1899)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Andorra|Andorra]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Melestradurezh Spagn ha melestradurezh Bro-C’hall
* Alc’hwez (melestradurezh Frañs) :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>ANDORRE</small> (1931)
** Vallées d’Andorre (1932-1943)
** Andorre (1943-1974)
** Andorre [[Andorra]] (1975-1977)
** Principat d’Andorra (abaoe 1978)
*Alc’hwez (melestradurezh Spagn) :
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CORREOS ANDORRA</small> (1928)
** Andorra (1929-1979)
** Principat d’Andorra (abaoe 1979)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Angra]] ===
*Statud : Kêr war enez Teircera (enezeg Azorez) dindan dalc’h [[Portugal]].
*Alc’hwez : Angra Portugal (1892-1905)
*Pennad kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Anguilla|Anguilla]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet abaoe 1650. Staget ouzh inizi [[Saint Kitts ha Nevis]] betek 1967. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù Saint-Kitts dreistmoullet gant « Independent Anguilla » (1967)
** [[Anguilla]] (abaoe1967)
=== [[Timbroù Anjouan|Anjouan]] ===
[[File:Stamp of Anjouan - 1900 - Colnect 215580 - Trype Groupe.jpeg|dehou|150px]]
*Statud : Enezenn warezet gant Bro-C’hall (1886-1912) evel inizi all Enez ar Gomorez. Staget e voe an enezeg ouzh trevadenn [[Madagascar]] (1912-1947). Tiriad tramor (1947-1974). Ul lodenn eus Stad Komorez abaoe 1974.
*Alc’hwez : Sultanat d’Anjouan (1892-1912)
*Pennadoù all : [[Timbroù Moheli]], [[Timbroù Mayotte]], [[Timbroù Komorez]]
=== [[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Ul lodenn eus Indez-Sina c’hall.
*Alc’hwez : Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet gant « A & T » (1888)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]]
=== [[Timbroù Antarktika -Tiriad Aostralia|Antarktika -Tiriad Aostralia]] ===
[[File:MAP OF ANTARCTICA - Australian Antarctic Territory postage stamp.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Tiriad-suj Aostralia.
*Alc’hwez : Australian Antarctic Territory (abaoe 1957)
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez : British Antarctic Territory (abaoe 1962)
=== [[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall| Antarktika - Tiriad Bro-C’hall]] ===
*Statud : Tiriad tramor Bro-C’hall .
*Alc’hwez :
** Timbroù postoù dre-nij Madagaskar dreistmoullet gant <small>TERRE ADÉLIE DUMONT D’URVILLE 1840 </small>(1948)
** Timbroù Madagaskar dreistmoullet gant <small>TERRES AUSTRALES ET ANTARCTIQUES FRANCAISES</small> (1955)
** RF TERRES AUSTRALES ET ANTARCTIQUES FRANCAISES (abaoe 1956)
=== [[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika – Tiriad Ross]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Zeland-Nevez.
* Alc’hwez : Ross Dependency (abaoe 1957)
=== [[Timbroù Antigua|Antigua]] ===
[[File:Antigua 1867 1d vermillion imperf between ex Toeg.jpg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1862-1967).Ezel eus [[Kevread Indez ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Stad kenstaget ouzh ar Rouantelezh-Unanet (1967-1981). Stad dizalc’h (abaoe 1981) dindan anv [[Antigua-ha-Barbuda]].
*Alc’hwez :
** Antigua (1862-1981)
** Antigua & Barbuda (abaoe 1981)
=== [[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]] ===
[[File:Five shilling stamp of the Leeward Islands.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Unvaniezh inizi dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet : [[Anguilla]], [[Antigua]], [[Barbuda]], [[Montserrat]],[[ Saint-Kitts]], [[Nevis]] hag an [[Inizi Gwerc’h]].
*Alc’hwez : Leeward Islands (1890-1954)
=== [[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]] ===
*Statud : Trevadenn [[Danmark]] gwerzhet d’ar [[ Stadoù-Unanet]] e 1917.
*Alc’hwez :
** KGL (1855-1867)
** Dansk Westindien (1873-1903)
** Dansk Vest Indien (1856-1917)
[[File:Bijzondere Antilliaanse Postzegel "Dag van de Arbeid" - Special Antilian stamp for Labour Day (3490680943).jpg|180px|dehou]]
=== [[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]] ===
*Statud : Trevadennoù an Izelvroioù er Mor Karib : Inizi Bonaire, Curaçao, Sint Eustatius, Saba, lodenn greisteiz enez Sint-Maarten hag Aruba. Stad emren en Izelvroioù (1954-2010).
*Alc’hwez :
** Nederlandse Antillen (1949-2004)
** Ned. Antillen (1949 ha 1952)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aruba]] [[Timbroù Curaçao]] [[Timbroù Sint-Maarten]]
=== [[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]] ===
*Statud : Trevadennoù Spagn er Mor Karib : [[Cuba]], [[Republik Dominikana]] ha [[Porto Rico]].
*Alc’hwez :
** RL Plata F. (1855-1867)
** Ultramar (1868-1871)
=== [[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]] ===
[[File:Gold Coast Stamp Elizabeth 1953 ½ d.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Aod an aour (1821-1957) a voe adanvet [[Ghana]] pa voe ur Stad dizalc’h.
*Alc’hwez : Gold Coast (1875-1953)
*Pennad kar : [[Timbroù Ghana]]
=== [[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]] ===
*Statud : Gwarezva ar Rouantelezh-Unanet dindan anv "Oil Rivers Protectorate" (1870-1893), adanvet e 1893. Dont a reas da vezañ ur rann eus Nigeria ar Su e 1900.
*Alc'hwez :
*British Protectorate Oil Rivers (1892)
*Niger Coast Protectorate (1893-1899)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Nigeria an Norzh]] [[Timbroù Nigeria ar Su]] [[Timbroù Nigeria]]
=== [[Timbroù Aod an Olifant|Aod an Olifant]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1868-1958). Republik emren (1958-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
* Alc’hwez :
** Côte d'Ivoire (1892-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1958)
** Republique de Côte d'Ivoire pe Republique de Côte-d’Ivoire (abaoe 1958)
=== [[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]] ===
[[File:RFSomaliTimbre.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall (1894-1902). Trevadenn Bro-C’hall (1902-1967).
*Alc’hwez :
** Timbroù Obock dreistmoullet DJ pe Djibouti (1894-1902)
** Protectorat de la Côte des Somalis (1894-1900)
** Côte Française des Somalis (1902-1967)
** Djibouti RF (1943)
*Pennad kar : [[Timbroù Obock]]
=== [[Timbroù Aostralia|Aostralia]] ===
*Statud : Kengevredad savet gant unvaniezh stadoù aostralian bet dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet, d’ar 1añ a viz Genver 1901.
*Alc’hwez : Australia (abaoe 1912)
=== [[Timbroù Aostralia ar C’hornaoueg|Aostralia ar C’hornaoueg]] ===
[[File:Western Australia 1 penny Revenue stamp.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1826-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez : Western Australia (1854-1912)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]
=== [[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1836-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez : South Australia (1855-1912)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]
=== [[Timbroù Aostria|Aostria]] ===
*Statud : Tiriad an Impaleriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Republik [[Aostria]] (1918-1938). Lodenn eus Alamagn (1938-1945). Aloubadeg gant ar Rouantelezh-Unanet, ar Stadoù-Unanet ha Bro-C’hall (1945) Republik Aostria abaoe 1945.
* Alc’hwez :
** KKpost-stempel (1850)
** Poltred an impalaer (1867-1880)
** Kais. Königl. Oesterr. Post (1883-1906)
** Kaiserliche königliche österreichische Post (1908-1917)
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant “Deutsch österreich” (1918-1919)
** Deutsch österreich (1919-1921)
** Österreich (1921-1937 ha 1945)
** Timbroù Alamagn (IIIde Reich) (1938-1945)
** Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed (1945)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant “Österreich” (1945)
** Republik Österreich (1945-2001)
** Österreich (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Aostria-Hungaria|Aostria-Hungaria]] ===
*Statud : Unvaniezh [[Aostria]] ha [[Hungaria]] (1867-1918) dindan beli un impalaer. Melestradurezhioù postel disheñvel nemet melestradurezh an armeoù : ''Kaiserliche und Koenigliche Feldpost'' (= Postoù impalaerel ha roueel ar brezeliadennoù)
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Bosnia-Herzegovina]] dreistmoullet '''K.U.K. FELDPOST''' (1915)
** K.U.K. Feldpost (1915-1918)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Hungaria]]
=== [[Timbroù Arad|Arad]] ===
*Statud : Kêr eus [[Transilvania]] aloubet gant arme Bro-C’hall e 1919. Staget ouzh [[Roumania]] e 1920.
*Alc’hwez : Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant <small>Occupation française</small> (1919).
=== [[Timbroù Arabia Saoudat|Arabia Saoudat]] ===
[[File:50th Anniversary of First Saudi Commemmorative Stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h bet anvet Rouantelezh Nedj ha Hedjaz (1926-1932).
*Alc’hwez :
** Royaume de l'Arabie saoudite (1934-1957)
** S.A.K. (1960-1961)
** Royaume de l'Arabie saoudite (1960-1966)
** Arabie saoudite (1963-1964)
** Kingdom of Saudi Arabia (1965-1971)
** Saudi Arabia (1965-1975)
** Saudi Arabia kingdom (1965-1975)
** SA (1966)
** K.S.A. (1974-1982)
** Skoed-ardamez (gwezenn-palm ha klezeoù kroazet) (abaoe 1982)
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]] ===
*Statud : Rouantelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh Yemen ar Su e 1967.
*Alc’hwez : Federation of South Arabia (1963-1966)
=== [[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]] ===
*Statud : Inizi eus [[Dalmatia]] aloubet gant soudarded [[Gabriele D'Annunzio]] etre miz Du 1920 ha miz Genver 1921. Anvet [[Rab]] ha [[Krk]] hiriv, staget ouzh [[Kroatia]].
*Alc’hwez : Timbroù [[Fiume]] dreistmoullet gant <small>ARBE</small> pe <small>VEGLIA</small> (1920)
=== [[Timbroù Arc’hantina|Arc’hantina]] ===
[[File:1868 5C Argentina Rivadavia unused Mi20I.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1853. Kengrevead (1861-1861). Republik abaoe 1862.
*Alc’hwez :
** Confecon Argentina (1858-1861)
** República Argentina (1862-1952 ha 1957 ha 1965-1994)
** Argentina (1952-1965)
** R. Argentina (1967-1968)
** Correo Argentino (1994)
** República Argentina (abaoe 1994)
=== [[Timbroù Armenia|Armenia]] ===
[[File:Stamp of Armenia - 2010 - Colnect 195435 - Day of IndependenceFlag of Armenia.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h (1918-1921). Republik ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] betek 1992. Republik dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia dreistmoullet K 60 K (1919-1921)
** ՀԱՅԱՍՏԱՆՒ [[Armenia]] (1920)
** Հ ա չ ha ՌՈՒԲԼՒ (1921-1923)
** CCCP Timbroù Unvaniezh Soviedel (1923-1992)
** ՀԱՅԱՍՏԱՆ Armenia (abaoe 1992
=== [[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]] ===
*Statud : Emirelezhioù [[Arabia ar Reter]] gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1971) a voe unvanet dindan anv [[Emirelezhioù Arab Unanet]] e 1971
*Alc’hwez : Trucial States (1961)
*Pennad kar : [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet]].
=== [[Timbroù Republik Artsac'h|Republik Artsac'h*]] ===
[[File:Flag of Artsakh 1993 stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad disrannour Azerbaidjan (1991-2023). Anvet ivez Nagorno-Karabac’h. Nann anavezet gant Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Staget ouzh [[Azerbaidjan]] e 2023.
*Alc’hwez (lizherenneg latin hag armeniek) :
** ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ Republic of Mountainous Karabakh (1993-1996 ha 2017-2023)
** ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ (1996-1998)
** Republic of Nagorno-Karabakh (1998-2017)
** ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ REPUBLIC OF ARTSAKH
=== [[Timbroù Aruba|Aruba]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Antilhez Nederlandat (betek 1986). Stad emren e Rouantelezh an [[Izelvroioù]] abaoe 1986.
*Alc’hwez : Aruba (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Ascension|(Enez) Ascension]] ===
[[File:Ascension 1938 4p ultramarine Green Mountain.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad tramor asambles gant [[Saint-Helena]] ha [[Tristan da Cunha]] abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Saint-Helena dreistmoullet gant ASCENSION (1922)
** Ascension pe Ascension Island (abaoe 1922)
=== [[Timbroù Asturias ha Leon|Asturiez ha Leon]] ===
*Statud : Rannvroioù emren ar Stad spagnol.
*Alc’hwez : Consejo de Asturias y Leon pe Gobierno General pe Consejo Inter Provincial (1936-1937).
=== [[Timbroù Aunus|Aunus]] ===
*Statud : Kêr eus [[Karelia]] (Rusia) aloubet gant [[Finland]] e 1919.
*Alc’hwez : Aunus (1919)
[[File:Stamps of Azerbaijan, 1997-468.jpg|dehou|300px]]
=== [[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]] ===
* Statud : Stad dizalc’h ezel eus « Republik dizalc’h Kaokaz » (1917-1921). Aloubadeg Unvaniezh Soviedel (1921). Ezel eus [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] (1922-1992). Stad dizalc’h abaoe 1992.
*Alc’hwez (e lizherennoù latin hag arabek :
** République d'Azerbaïdjan (1919)
** АЗЕРБАЙДЖАН pe АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ (1921-1923)
** CCCP (Timbroù Unvaniezh Soviedel betek 1992)
** Azärbaycan (1992)
**Azərbaycan (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Portugal. Emren abaoe 1981.
*Alc’hwez :
** Timbroù Portugal dreistmoullet AÇORES (1868-1895 ha 1911-1932)
** Açores (1898-1911)
** Portugal Açores (abaoe 1980)
== B ==
=== [[Timbroù Baden|Baden]] ===
*Statud : Dugelezh-veur (1803-1918) ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn hag eus Impalaeriezh Alamagn. Republik (1918) ezel eus Republik Weimar. Aloubadeg Bro-Frañs e Su Baden (1947-1949). Ul lodenn eus Alamagn abaoe 1949 (Land [[Baden-Wurtemberg]]).
*Alc’hwez :
** Baden Freimarke (1851-1868)
** Timbroù servij : Frei durch ablösung Deustsches Reich (1905)
** Baden (1947-1949)
=== [[Timbroù Bahamas|Bahamas]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1973). Stad dizalc'h abaoe 1973.
*Alc'hwez : Bahamas
=== [[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]] ===
[[File:Stamp of Bahawalpur - 1948 - Colnect 299932 - Nur Mahal Palace.jpeg|dehou|200 px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[Pakistan]] abaoe 1947.
*Alc’hwez : Bahawalpur (1947-1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù Pakistan]]
=== [[Timbroù Bahrein|Bahrein]] ===
*Statud : Stad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1914-1968). Ezel eus Kevread an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] (1968-1971). Stad dizalc’h (abaoe 1971). Rouantelezh (abaoe 2002).
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « [[Bahrain]] » (1933-1945)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant « Bahrain » (1948-1960)
** Barhain (1953-1970)
** State of Bahrain (1971-2003)
** Kingdom of Bahrain (abaoe 2003)
*Pennad kar: [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]
=== [[Timbroù Bamra|Bâmra]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Bamra (1889)
** Bamra State (1890-1891)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Bangladesh|Bangladesh]] ===
*Statud : Ul lodenn eus trevadenn Indez Breizh-Veur betek 1947. Ul lodenn eus Stad [[Pakistan]] etre 1947 ha 1971 dindan anv “Pakistan ar Reter”. Ur Stad dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez :
** Bangla desh (1971)
** Bangladesh (abaoe 1972)
[[File:Stamp Barbados 1899 2p.jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Bangkok|Bangkok]] ===
*Statud : Keoded [[Thailand]]. Burev-post ar Rouantelezh-Unanet.
*Alc’hwez : Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant al lizherenn « B » (1885)
=== [[Timbroù Barbados|Barbados]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1961). Emrenezereh (1961-1966). Stad dizalc’h abaoe 1966. Republik abaoe 2021.
*Alc’hwez : Barbados (abaoe 1852)
=== [[Timbroù Barbuda|Barbuda]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1959), tiriad-suj [[Antigua]]. Ezel eus [[Kevread Indez ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Tiriad kenstaget ouzh ar Rouantelezh-Unanet (1967-1981) gant Antigua. Emrenerezh (1976-1981) Stad dizalc’h gant enez Antigua (abaoe 1981) dindan anv [[Antigua-ha-Barbuda]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Antilhez Bihanañ saoz (‘’’Leeward Islands’’’ e saozneg) dreistmoullet <small>BARBUDA </small>(1922)
** Timbroù Antigua hep meneg (1924-1968)
** Barbuda (1968-1981) pe timbroù Antigua dreistmoullet « Barbuda » (1973-2000).
=== [[Timbroù Barcelona|Barcelona]] ===
*Statud : Kêrbenn [[Katalonia]]. Timbroù lec’hel a ranke bezañ peget e-kichen re Spagn.
*Alc’hwez : Ayuntamiento de Barcelona (1929-1945)
=== [[Timbroù Barwani|Barwani]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Barwani State (1921-1938)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]] ===
[[File:1959 Basutoland National Council stamps.jpg|dehou|500px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1868-1965). Emrenerezh (1965-1966). Stad dizalc’h dindan anv [[Lesotho]] e 1966.
*Alc’hwez :
** Basutoland (1933-1966)
** Basutoland Lesotho (1965)
=== [[Timbroù Batoum|Batoum]] ===
*Statud : Kêr eus [[Jorjia]] aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet (1919-1920)
*Alc’hwez :
**Батумckаа почта (1919)
** Timbr 1919 dreistmoullet gant <small>BRITISH OCCUPATION</small> (1919)
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant <small>БАТУМЪ BRITISH OCCUPATION OБЛ</small> (1920)
=== [[Timbroù Bavaria|Bavaria]] ===
*Statud : Rouantelezh (1806-1918) ezel eus [[Kengevredad ar Roen]] (1806-1813), hag eus Impalaeriezh Alamagn (1870-1918). Republik (1918) ezel eus [[Republik Weimar]]. Aloubet gant armeoù ar [[Stadoù-Unanet]] e 1945. Ul lodenn eus Alamagn abaoe 1949 (Land Bavaria).
*Alc’hwez :
** Bayern (1849-1916 ha 1920)
** Timbroù Bavaria dreistmoullet Volkstaat Bayern pe Freistaat Bayern (1919).
** Timbroù Bavaria dresitmoullet Deutsches Reich
** Timbroù-servij dreistmoullet gant al lizherenn E (1908) pe toullouigoù e stumm E (1912).
*Pennad kar : [[Timbroù Alamagn]]
=== [[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]] ===
[[File:1960 6d Bechuanaland Protectorate stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1964). Bro emren (1965). Stad dizalc’h e 1966 dindan anv [[Botswana]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Bechuanaland dreistmoullet Protectorate (1888)
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1889)
** Timbroù Transavaal dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1889)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1898-1926)
** Bechuanaland Protectorate (1932-1964)
** [[Bechuanaland]] (1965)
*Pennad kar [[Timbroù Botsawana]]
=== [[Timbroù Bechuanaland saoz|Bechuanaland saoz]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget e voe ar rann su ouzh trevadenn [[Kab ar Spi Mat]] e miz Du 1895.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant ‘’’British Bechuanaland’’’ (1886-1897)
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant “British Bechuanaland Postage and Revenue” (1886-1897)
*Pennad kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]]
=== [[Timbroù Belarus|Belarus (Bielorusia)]] ===
[[File:Stamp of Belarus - 2003 - Colnect 281025 - The poster.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Republik dizalc’h (1918-1922) dindan anv “Rusia Gwenn” pe [[Rutenia]]. Ezel eus [[Unvaniezh Soviedel]] (1922-1992). Stad dizalc’h (abaoe 1992).
*Alc’hwez :
** ACOБHbI ATPAД БHP (1920) (БHP = pennlizherennoù Belarossia Narodnaia Respoublika).
** CCCP Timbroù an Unvaniezh Soviedel (1922-1992)
** Беларусь Belarus (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Belize|Belize]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Honduras Breizh-Veur]] (1866-1964). Bro emren (1964-1981) ha dizalc’h abaoe 1981.
*Alc’hwez :
** Timbroù Honduras Breizh-Veur dreistmoullet gant « [[Belize]] » (1973-1974)
** Belize (abaoe 1974)
*Pennad kar :[[Timbroù Honduras Breizh-Veur]]
=== [[Timbroù Belize|Inizi (Cayes) Belize]] ===
*Statud : Tiriad-suj Belize.
*Alc’hwez : Cayes of Belize (1984-1985)
[[File:Timbre du Grand Orient de Belgique, datant de 1982..png|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Belgia|Belgia]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh) abaoe 1831.
*Alc’hwez (e flandrezeg ha galleg) :
** Poltred ar roue (1849-1866)
** Skoed-ardamez (1866-1867)
** Belgique (1869-1891)
** Belgique Belgie (1893-1943)
** [[Belgique]] België (abaoe 1943)
=== [[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]] ===
*Statud : Porzh eus [[Libia]] ([[Cyrenaica]]) dindan dalc’h Italia.
*Alc’hwez : Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>BENGASI</small> (1901 ha 1911)
*Pennad kar : [[Timbroù Cyrenaica]]
=== [[Timbroù Benin|Benin]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Frañs (18502-1958) ezel eus Afrika ar C’hornaoueg c’hall dindan anv [[Dahomey]]. Stad emren (1958-1960) ha dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet <small>BENIN</small> (1892-1894)
** Golfe de Bénin (1893)
** Benin pe Bénin (1892-1894)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1960)
** Timbroù Dahomey (1960-1975)
** République populaire du Bénin (1976-1990)
** République du Bénin (abaoe 1990)
*Pennad kar [[Timbroù Dahomey]]
=== [[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]] ===
*Statud : Kêr-dieub, ezel Kengevread alaman (1815-1866) ha Kengevread Norzh Alamagn (1867-1871). Staget ouzh Kêr Hambourg e miz Ebrel 1938.
*Alc’hwez : Bergedorf (1861)
=== [[Timbroù Berlin ar C’hornôg|Berlin ar C’hornôg]] ===
[[File:Stamps of Germany (Berlin) 1987, MiNr 775.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Lodenn eus kerbenn Alamagn aloubet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet, ar Stadoù Unanet ha Bro-C’hall goude an Eil Brezel-Bed. Ez-ofisiel, rannvro (Land) eus Alamagn ar C’hornaoueg (1949-1991). Kenteuzet gant Berlin ar Reter e 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù tachennoù an Tritiriad dreistmoullet gant BERLIN (1948 ha 1949)
** Deutsche post (1946-1954)
** Deutsche Post Berlin (1952-1954)
** Deutsche Bundespost [[Berlin]] (1955-1990)
=== [[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]] ===
*Statud : Lodenn eus kerbenn Alamagn aloubet gant an Arme soviedel goude an Eil Brezel-Bed. Kerbenn Alamagn ar Reter (1949-1990). Kenteuzet gant Berlin ar C’hornaoueg e 1990.
*Alc’hwez : Stadt Berlin (1945)
*Pennad kar : [[Timbroù Alamagn ar Reter]]
=== [[Timbroù Bermuda|Bermuda]] ===
[[File:Stamp Bermuda 1936 2.5p.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn (1612-1968) ar Rouantelezh-Unanet. Emrenerezh (1968-2004). Tiriad tramor abaoe 2004.
*Alc’hwez : Bermuda (abaoe 1860)
=== [[Timbroù Bhopal|Bhopal]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** HH Nawab Shah Jahan (1876-1903)
** HH Nawab Sultan Jahan (1876-1903)
** Bhopal State (1908)
=== [[Timbroù Bhor|Bhor]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindiek (1879)
** Bhor State (1901)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Bhoutan|Bhoutan]] ===
*Statud : Rouantelezh. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1910-1949) ha gant India (1949-1971). Dizalc’h abaoe 1971.
*Alc’hwez : Bhutan (abaoe 1954)
=== [[Timbroù Biafra|Biafra]] ===
*Statud : Tiriad disrannour eus [[Nijeria]] (1967-1970). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]].
*Alc’hwez :
** Biafra (1968)
** Republic of [[Biafra]] (1968-1969)
**Timbroù Nijeria dreistmoullet gant <small>SOVEREIGN BIAFRA</small> (1968)
*Pennad kar : [[Timbroù Nijeria]]
=== [[Timbroù Bijawar|Bijawar]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Bijwawar State (1935-1937)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Birmania (Myanmar)|Birmania (Myanmar)]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Indez Breizh-Veur (1855-1937). Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1937-1948). Aloubadeg Japan (1942-1944). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1945). Stad dizalc’h abaoe 1948, adanvet Unvaniezh [[Myanmar]] e 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet “Burma” (1937)
** Burma
** Timbroù Birmania dresitmoullet gant MILY ADM (1945)
** Timbroù Birmania dresitmoullet gant skeudennet ur paun (Lu dieubidigezh BIrmania) (1942)
** ビルマ州 (Stad Birmania e japaneg) (1942-1944)
** Union of Burma (lizherennoù latin ha birmanek) (1948-1974 ha 1989)
** Socialist republic of the union of Burma (1974-1989)
** Union of Myanmar (abaoe 1990)
=== [[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]] ===
*Statud : “Bro-warezet” gant Alamagn (1939-1945). Ul lodenn eus [[Tchekoslovakia]] a-raok ha goude an [[Eil Brezel-bed]].
* Alc’hwez :
** Timbroù Tchekoslovakia dreistmoullet BÖHMEN u. MÄHREN (1939)
** Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1939-1942)
** Deutsches Reich Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1942-1943)
** Grossdeutsches Reich Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1943-1944)
=== [[Timbroù Bolivia|Bolivia]] ===
[[File:Stamp of Bolivia - 1930 - Colnect 223085 - Map of Bolivia.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1867.
*Alc’hwez :
** Transacciones sociales Bolivia (1870)
** Correos Bolivia contrados (1867-1868)
** Republica boliviana (1912-1930)
** [[Bolivia]] (1957-1971)
** Correos de Bolivia (1867-1957) hag abaoe 1971
=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Bophuthatswana]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : Bophutatswana (1977-1994)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]] [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]
=== [[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]] ===
[[File:Stamp Bosnia 1912 3h.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh ottoman (1863-1878). Ul lodenn eus an impalaeriezh Aostria-Hungaria (1878-1918). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) ha Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941). Aloubadeg Alamagn e 1941. Dindan dalc’h Stad Kroatia (1941-1945). Ul lodenn eus [[Republik Kevreadel Sokialour Yougoslavia]] (1945-1992). Brezel diabarzh (1992-1995). Stad dizalc’h ha kevreadel (abaoe 2005) dindan anv Republik Bosnia ha Herzegovina gant teir framm : [[Kevread Bosnia ha Herzegovina]], [[tiriad Brčko]] ha [[Republik Srpska]].
*Alc’hwez :
**Skoed-ardamez an Impalaeriezh Aostria-Hungaria (1879-1900)
** Bosnien-Herzgowina (1906-1912)
** K.u.K. Militärpost Bosnien Herzegowina (1912-1918)
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929)
** Timbroù Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941)
** Timbroù Kroatia (1941-1945)
** Timbroù Republik Yougoslavia (1945-1992)
** Republika Bosna i Hercegovina (abaoe 1993)
*Pennad kar : [[Timbroù Yougoslavia]]
=== [[Timbroù Bosnia - Herceg Bosna|Bosnia - Herceg Bosna]] ===
*Statud : Tiriad emren savet gant ar Groated e [[Bosnia ha Herzegovina]] etre 1992 ha 1996. Kenteuzet e Kevread Bosnia-ha-Herzegovina e 1996.
*Alc’hwez :
** Republika Bosna I Hercegovina Herceg Bosna (1993)
** Hrvatska Republika Herceg Bosna - Bosna I Hercegovina (1993-1994)
** H.R. Herceg Bosna - Bosna I Hercegovina (1994-1997)
** Bosna i Hercegovina (abaoe 1997)
=== [[Timbroù Bosnia - Republik Srpska|Bosnia - Republik Srpska]] ===
*Statud : Tiriad emren savet gant ar Serbed e [[Bosnia ha Herzegovina]] e 1992, anvet “Republik Serbed eus Bosnia ha Herzegovina”(1992 ) ha “Republik Srpska“ (abaoe 1992). Ul lodenn eus Stad Bosnia-ha-Herzegovina.
*Alc’hwez :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant « Република Српска » (1992)
** Република Српска (1993)
** Република Српска hag skoed-ardamez (1994-2005)
** Босна и Херцеговина - Република Српска (abaoe 2005)
=== [[Timbroù Botswana|Botswana]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Bechuanaland (1885-1965). Stad dizalc’h abaoe 1966.
* Alc’hwez :
** Timbroù Bechuanaland dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small> (1966)
** Botswana
*Pennad kar : [[Timbroù Bechuanaland]]
=== [[Timbroù Bouchir|Bouchir]] ===
*Statud : Porzh eus [[Persia]] (Iran), aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1915.
*Alc'hwez : Timbroù Persia dreistmoullet gant "BUSHIRE Under British Occupation".
*Pennad kar : [[Timbroù Iran (Persia)]]
=== [[Timbroù Brazil|Brazil]] ===
[[File:Flags of Brazil on stamps (1968).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Impalaeriezh (1822-1889). Republik (abaoe 1889).
*Alc’hwez :
** Sifroù bras hep meneg ar vro (1843-1861)
** Brazil (1866-1888 ha 1906-1917)
** E.U. do Brazil (1889-1906)
** Estados Unidos Brazil (1894-1904)
** Brasil (abaoe 1917)
*Postoù dre-nij :
*Kompagnunezh Condor
** Syndicato condor (1927-1930)
** Timbroù dreistmoullet gant « Graf Zeppelin » (1930)
*Kompagnunezh E.T.A. (« Empreza de Transportes Aereos »)
** EAT Brasil (1929)
*Kompagnunezh Varig (“Viacaos Aereos Rio Grande do Sul”)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>VARIG</small> (1927-1931)
** Varig (1931-1934)
** Burevioù estren e Brazil : Bahia, Pernambouc ha Rio de Janeiro
** Burevioù ar Rouantelezh-Unanet : timbroù Bro-Saoz gant kachedoù « C81 », « C82 » ha « C83 » (1866-1874)
** Burevioù Bro-C’hall : timbroù Bro-C’hall gant ur c’hached e stumm ul lankell (1860)
=== [[Timbroù Brunei|Brunei]] ===
[[File:Brunei Coronation (1).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1906-1959). Aloubadeg Japan (1942-1944). Bro emren (1959-1984). Sultanelezh dizalc’h (abaoe 1984).
*Alc’hwez :
** Timbroù Labuan dreistmoullet Brunei (1906)
** Brunei (1906-1984)
** Timbroù dreistmoullet gant letrennoù japaneg (1942-1944)
** Brunei Darussalam (abaoe 1984).
=== [[Timbroù Brunswick|Brunswick]] ===
*Statud : Dugelezh (1818-1870). Ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn (1867-1870). Staget ouzh Alamagn e 1870.
*Alc’hwez : Braunschweig (1852-1866)
=== [[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1784-1867). Ur proviñs eus Kanada baoe 1867.
*Alc’hwez : New Brunswick (1851-1861)
=== [[Timbroù Buenos Aires|Buenos Aires]] ===
*Statud : Stad Arc’hantina chomet er-maez Kenkevread Arc’hantina etre 1855 ha 1860. Proviñs Arc’hantina (aboe 1860).
*Alc’hwez : Correos Buenos Aires (1858-1862)
=== [[Timbroù Bulgaria|Bulgaria]] ===
[[File:Stamps of Bulgaria,1935-Balkan Cup.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Lodenn eus an impalaeriezh otoman (betek 1879). Priñselezh (1879-1909). Rouantelezh (1909-1944). Republik Poblel (1944-1989). Republik (abaoe 1989).
*Alc’hwez :
** БЪЛГАРСКА ПОЩА (1879-1910)
**БЪЛГАРИЯ (1911-1937 ha 1946)
** BULGARIE БЪЛГАРИЯ (1938)
** ЦАРСТВО БЪЛГАРИЯ (1937-1944)
** Bulgaria (1944-1946)
**НАРОДНА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ (1946)
** РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ pe « Republika Bulgaria » (1948)
** H.P. БЪЛГАРИЯ (1949-1962 ha 1971-1988)
** H.P. БЪЛГАРИЯ pe N.R. BULGARIA (1962-1967)
** БЪЛГАРИЯ pe Bulgaria (1967)
** БЪЛГАРИЯ Bulgaria (abaoe 1989)
=== [[Timbroù Bundi|Bundi]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindiek (1894-1930)
** Bundi State (1941-1947)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Burkina Faso|Burkina Faso]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Chall dindan anv « Volta Uhel » (1921-1946), tiriad tramor Bro-C’hall (1946-1958) hag Republik emren (1958-1960). Dont a ra da vezañ dizalc’h e 1960. Adanvet e voe [[Burkina Faso]] e 1984.
*Alc’hwez :
** République de Haute-Volta (1959-1984)
** Burkina Faso (abaoe 1984)
*Pennad kar : [[Timbroù Volta-Uhel]]
=== [[Timbroù Burundi|Burundi]] ===
[[File:1970 Stamp Burundi Waldecker 1937.png|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-Alamagn dindan anv [[Afrika ar reter alaman]] (1903-1916). Aloubadeg Bro-Veljia (1916-1922). Bro e fiziadur Beljia dindan anv Ruanda-Urundi (1922-1961). Stad dizalc’h : rouantelezh (1962-1966) ha republik (abaoe 1966).
*Alc’hwez :
** Timbroù Ruanda-Urundi dreistmoullet gant « Royaume du Burundi » (1962)
** Royaume du Burundi (1962-1966)
** Timbroù dreistmoullet gant « République du Burundi » (1967)
** République du Burundi (abaoe 1967)
*Pennad kar : [[Timbroù Ruanda-Urundi]]
=== [[Timbroù Busahir|Busahir]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Bussahir State (1895-1906)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
== C ==
=== [[Timbroù Campione|Campione]] ===
*Statud : Ur gumun eus Italia enklozet e [[Suis]] eo [[Campione d’Italia|Campione]].
*Alc’hwez : R.R. Poste Italiane Comune di Campione (1944)
=== [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Canton]] ===
*Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1901-1922). Anvet eo Guangzhou Canton hiriv.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>CANTON</small> 州 廣 (1903-1919)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c'hall]]
=== [[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]] ===
[[File:1950 one farthing Cayman Island postage stamp.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn Breizh-Veur ha tiriad-suj Jamaïka betek 1962. Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1962- Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet (''British Overseas Territory'') abaoe 2002.
*Alc’hwez : Cayman Islands (abaoe 1901)
=== [[Timbroù Sri Lanka (Ceylan|Ceylan (Sri Lanka)]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1802-1947). Dominion (1947-1972). Stad dizalc’h dindan anv [[Sri Lanka]] abaoe 1972.
*Alc’hwez : Ceylon (1855-1972)
=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Ciskei]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h (e 1981) hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : Ciskei (1981-1994)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]] [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]
=== [[Inizi Cocos|Inizi Cocos (Keeling)]] ===
*Statud : Tiriad-suj Aostralia abaoe 1955.
*Alc’hwez : Cocos (Keeling) Islands (abaoe 1963)
=== [[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]] ===
[[File:York hercegnője 1926.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1900). Dindan dalc’h Zeland Nevez (1900-1960). Emrenerezh (1960-1965). Stad dizalc’h abaoe 1965.
*Alc’hwez : Cook islands (abaoe 1892)
=== [[Timbroù Cordoba|Cordoba]] ===
*Statud : Rannvro Arc’hantina.
*Alc’hwez :
** Córdoba (1858)
** Telégrafos provinciales (1891)
=== [[Timbroù Corrientes|Corrientes]] ===
*Statud : Rannvro Arc’hantina.
*Alc’hwez : Corrientes (1856-1877)
=== [[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821.
*Alc’hwez :
** Costa Rica (abaoe 1862)
** Postoù lec’hel : timbroù dreistmoullet gant [[Guanacaste]] (1885-1892)
=== [[Timbroù Curaçao|Curaçao]] ===
*Statud : Stad emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986. Ul lodenn eus an [[Antilhez Nederlandat]] betek 2010.
*Alc’hwez : [[Kòrsou|Curaçao]] (abaoe 2010)
=== [[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1923-1950). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1949-1951). Ul lodenn eus Stad [[Libia]] (abaoe 1951).
* Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet <small>CIRENAICA</small> (1923-1926 ha 1930)
** Timbroù Italia dreistmoullet « Cirenaica » (1926 ha 1926 ha 1930)
** Cirenaica (1928 1930 ha 1934)
** Cyrenaica pe Posts of Cyrenaica (1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Libia]]
== CH ==
=== [[Timbroù Chambâ|Chambâ]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Timbroù India Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>CHAMBA STATE</small> (1886-1939)
** Timbroù India Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>CHAMBA</small> (1939-1948)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Charjah]] ===
[[File:Sharjah-expo70 stamp.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Emirelezh gwarezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Sharjah and dependencies gant al lizherenneg latin hag arabek (1963)
** Sharjah and dependencies (Trucial states) (1964)
** Government of Sharjah and its dependencies (1965)
** Sharjah (1965-1972)
=== [[Timbroù Charkhârî|Charkhâri]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Charkhari State (1896-1946)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Chile|Chile]] ===
[[File:Centenario chile 5 centavos.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1810.
*Alc’hwez :
** Chile Correos (1853-1927)
** Chile (1927-1930)
** Correos de Chile (1930-1975)
** CHILE pe Chile Correos (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Enez Christmas|Enez Christmas]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1888-1958). Aloubadeg Bro-Japan (1942-1945). Tiriad Aostralia (abaoe 1958)
*Alc’hwez :
** Christmas island Australia (1958)
** Christmas island (1963-1968)
** Christmas island Indian Ocean (1968-1993)
** Christmas island Australia (abaoe 1993)
== C'H ==
== D ==
=== [[Timbroù Benin|Dahomey (Benin)]] ===
*Statud : Statud : Trevadenn Bro-Frañs (1852-1958) ezel eus Afrika ar C’hornaoueg. Stad emren (1958-1960) ha dizalc’h abaoe 1960 dindan anv Benin.
*Alc’hwez :
** Dahomey et dépendances (1899-1905)
** Dahomey (1906-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1960)
** République du Dahomey (1960-1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Benin]]
=== [[Timbroù Danemark|Danmark]] ===
[[File:Stamp Denmark 1907 50o.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh).
*Alc’hwez :
** KGL FRM (ha kurunenn) (1854-1864)
** Danmark (abaoe 1870)
=== [[Timbroù Danzig|Danzig]] ===
*Statud : Kêr-stad e Prusia ar C’hornog dindan dalc’h [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1920. Aloubet gant Alamagn e 1939 ha staget ouzh an IIIde Reich (1939-1945). Staget ouzh Polonia e 1945 dindan anv Gdańsk.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoulet Danzig (1920)
** Freie Stadt Danzig (1920-1939)
*Burevioù Polonia :
** Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>PORT GDANSK</small> (1925-1936)
** Poczta Polska Port Gdansk (1938)
=== [[Timbroù Datia|Datia]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Duttia State (1893-1919)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]] ===
* Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914, anvet [[Aleksandroupolis]] bremañ.
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet gant “Dédéagh” (1893-1900)
** Dédéagh (1902-1911)
** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHΣIΣ ΔEΔEAΓATΣ ΔEKA ΔEΠTA (1913)
[[File:1900ca 1a Dhar Yv7b Mi7b violett.jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Dhâr|Dhâr]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
* Alc’hwez : Lizherennoù hindieg (1898-1900)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Diego-Suárez |Diego-Suárez]] ===
*Statud : Porzh e hanternoz Madagakar, trevadenn Bro-C’hall (1885-1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet “15” (1890)
** Diego-Suarez Republique Française” (1890)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet <small> 1891 DIEGO-SUAREZ</small> (1891)
** Diégo-Suarez & Dépendances (1892)
=== [[Timbroù Djibouti|Djibouti]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv «Aod c'hall ar Somalianed » (1896-1967), ha « Tiriad gall pobloù Afar hag Issa » (1967-1977). Republik dizalc’h abaoe 1977.
*Alc’hwez :
** Timbroù « Territoire des Afars et des Issas » dreistmoullet gant <small>REPUBLIQUE DE DJIBOUTI </small> (1977)
** Republique de Djibouti (abaoe 1977) gant al lizherenneg latin hag arabeg.
** Pennadoù kar : [[Timbroù Aod c’hall ar Somalianed]] [[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]].
=== [[Timbroù Dominika|Dominika]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1763-1968). Stad gevredet (1968-1978). Stad dizalc’h (abaoe 1978).
*Alc’hwez :
** [[Dominika (bro)|Dominica]] (1874-1978)
** Commonwealth of Dominica (abaoe 1979)
[[File:1900 stamp of Dominican Republic.jpg|dehou|250px]]
=== [[Timbroù Republik Dominikan|Republik Dominikan]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1844.
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (1865-1874)
** Republica Dominicana (abaoe 1879)
=== [[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]] ===
*Statud : Dominion ar Rouanteleh-Unanet (1917-1949). Ezel eus [[Stad kevreadel Kanada]] abaoe 1949.
*Alc’hwez :
** St. John's Newfoundland ha Newfoundland (1857-1862)
** Newfoundland (1862-1949)
=== [[Timbroù Dubai|Dubai]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968.
*Alc’hwez : Dubaï (1964-1972)
=== [[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus Republik [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Dungrapur State (1923-1943)
** Dungarpur (1943-1946)
== E ==
=== [[Timbroù Egipt|Egipt]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaerieh ottoman betek 1922. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1915-1936). Stad dizalc’h abaoe 1936. Republik abaoe 1953. Unvanet gant [[Siria]] e savas ar Republik Arab Unvan (1958-1961)
[[File:Egypt stamp Tomb of aggressors (1957), Saladin.jpg|dehou|300px]]
*Alc’hwez (lizherennoù latin hag arabek) :
** Skeudenn ar Sfins ha testenn en arabeg (1866)
** Poste Khedevie e Giziane (1872-1875)
** Postes égyptiennes (1879-1906)
** Egypt Postage (1914-1922)
** Poltred ar roue (1923-1924)
** Royaume d'Égypte pe Egypte pe Postes d’Egypte (1925-1956)
** République d’Égypte (1954)
** Egypt (1957-1958)
** United Arab Republic pe UAR pe UAR Egypt (1958-1971)
** A.R. Egypt (1971-1975)
** Egypt (abaoe 1976)
=== [[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt – Burevioù gall]] ===
*Statud : Burevioù-post Bro-C’hall digor abaoe 1930 e kêrioù [[Aleksandria]], [[Porzh Saïd]]
*Alc’hwez :
** Timbroù gall dreistmoullet <small>ALEXANDRIE</small> (1899-1930)
** Timbroù gall dreistmoullet <small>PORT-SAÏD</small> (1889-1930)
=== [[Timbroù Ekuador|Ekuador]] ===
*Statud : Stad dizalc’h (Republik) abaoe 1822.
*Alc’hwez : Ecuador pe Correos del Ecuador (abaoe 1822)
=== [[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Inizi Elobey, Annobón ha Corisco]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn staget ouzh [[Ginea Spagn]] (1909-1959) ha [[Rio Muni]] (1960-1968). Ul lodenn eus [[Ginea ar C’heheder]] abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Annobón, Corisco y Elobey (1903-1908)
** Territorios Españoles del Africa Occidentale (1909)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Rio Muni]] [[Timbroù Ginea spagnol]] [[Timbroù Ginea ar C’heheder]]
=== [[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]] ===
*Statud : Rannvroioù Bro-C’hall betek 1871. Aloubadeg Alamagn. Staget ouzh Impalaeriezh alaman (1871-1918). Adstaget ouzh Bro-C’hall (1918-1940). Aloubadeg Alamagn. Staget ouzh IIIde Reich alaman (1940-1944). Adstaget ouzh Bro-C’hall e 1944.
*Alc’hwez :
** Postes ha talvoud-gwerzh (1870)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet Elsass (1940)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet Lothringen (1940)
[[File:Stamp of United Arab Emirates - 1973 - Colnect 336364 - Southern part of the Arabian Gulf region of the UAE drawn.jpeg|300px|dehou]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet| Emirelezhioù Arab Unanet]] ===
*Statud : Unvaniezh sultanelezhioù arab (Ajman (ha Manama), Abou Dhabi, Dubaï, Fujeira, Ras al C’haima, Charjah hag Umm al-Qaywayn). Stad dizalc’h abaoe 1973.
*Alc’hwez : United Arab Emirates الإمارات العربية المتحدة (abaoe 1973)
=== [[Timbroù Epira|Epira]] ===
[[File:Stamp of Epirus - 1914 - Colnect 440457 - Chimarra.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Lodenn an Impalaeriezh Otoman betek 1913, pa voe staget div drederenn eus ar rannvro (er Su) ouzh Bro-C'hres ha Norzh [[Epira]] ouzh Albania. Embannet eo « [[Republik emren Norzh Epira]] » e miz C’hwevrer 1914. Staget e voe Epira an Norzh ouzh Gres e dibenn 1914.
*Alc’hwez :
** EΛΛ. AYTON. ΗΠΕΙΡΟΣ (1914)
** ΗΠΕΙΡΟΣ (1914) (« Epira »)
** ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ (1914)
** Timbroù Bro-C’hres dreistmoullet gant B ΗΠΕΙΡΟΣ (1915) (B = ΒΟΡΕΙΟΣ = « Norzh »).
** Aloubadeg Argyrocastro gant Bro-C’hres : Timbroù Turkia dreistmoullet gant <small>ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ</small> (1914)
=== [[Timbroù Eritrea|Eritrea]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1889-1941). Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1941-1952). Stad emren e-barzh [[Etiopia]] ha staget ouzh Etioipia (1962-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant “Colonia Eritrea” pe <small> COLONIA ERITREA</small> (1893-1908)
** Regno d’Italia Colonia Eritrea (1910)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small> ERITREA</small> (1916-1926 ha 1930)
** Timbroù Somalia Italian dreistmoullet gant <small> ERITREA</small> (1922)
** Eritrea (1926)
** Colonia Eritrea Posta Italiane (1930-1931)
** Colonie Italiane Eritrea (1933-1934)
** Eritrea ኤርትሪያ (abaoe 1993)
=== [[Timbroù Estonia|Estonia]] ===
[[File:StampEstonia1924Michel56.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus Rusia betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Republik dizalc’h (1918-1940). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel (1940-1990). Republik dizalc’h abaoe 1990.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Postgebiet Ob.Ost » (1918)
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant talvoud-gwerzh Pfennig « Pfg. » (Dorpat 1918)
** Estland Eesti (1941)
** Eesti (1918-1940 hag abaoe 1991)
** Timbroù Rusia dreistmoullet « Eesti Post » (1919)
=== [[Timbroù Eswatini|Estwatini]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Swaziland (1933-1968). Stad dizalc’h dindan anv Swaziland (1968-2018). Stad dizalc’h (abaoe 2018).
*Alc’hwez : Eswaniti (abaoe 2018)
*Pennad kar : [[Timbroù Swaziland]]
=== [[Timbroù Etiopia|Etiopia]] ===
[[File:Sarsa Dengel stamp.webp|dehou|300px]]
* Statud : Stad dizalc’h. Aloubadeg Italia (1936-1941). Unvanet e voe Etiopia, Eritrea ha Somalia italian dindan anv [[Afrika ar Reter italian]]. Impalaeriezh (1894-1975). Republik abaoe 1975.
*Alc’hwez :
** Poltred ar roue Menelik II (1894)
** Poltred ar roue Menelik II dreismoullet gant Ethiopie (1894-1908)
** Postes Ethiopiennes (1909)
** Ethiopie ኢትዮጵያ (lizherenneg latin hag amharek) (1919-1936)
** Empire Ethiopie (1931)
** Etiopia (1936)
** Timbroù Afrika ar Reter italian (1936-1941)
** Ethiopie ኢትዮጵያ (1942-1949)
** Ethiopia ኢትዮጵያ (abaoe 1949)
=== [[Timbroù Euska Herria|Euskal Herria]] ===
*Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos.
*Alc’hwez : Poltred Don Carlos ha « FRANQUEO ESPAÑA » (1873-1874)
== F ==
=== [[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]] ===
[[File:Faroe stamp 394 Fossaverkid.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Tiriad emren dindan dalc’h Danmark.
*Alc’hwez :
** Timbroù Danmark (1851-1975), dreistmoullet e 1919 ha 1940.
** Føroyar (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Danmark]]
=== [[Timbroù Faridkot|Faridkot]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù hindiek (1879-1880)
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet <small>FARIDKOT STATE</small> (1886-1900)
=== [[Timbroù Fernando Poo|Fernando Póo]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn (1867-1960). Proviñs Spagn (1960-1968). Asambles gant Rio Muni e sav Stad Ginea ar C’heheder e 1968. Anvet eo Bioko bremañ.
*Alc’hwez :
** Fernando Poo (1867-1960).
** Fernando Poo España (1960-1968).
*Pennad kar : [[Timbroù Ginea ar C’heheder]]
=== [[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]] ===
*Statud : Tiriad dindand dalc’h Bro-C’hall (1943-1951). Gant unvaniezh tiriadoù [[Fezzan-Ghadames]], [[Cyrenaica]] ha [[Tripolitania]] e voe savet Stad dizalc’h [[Libia]] e 1951.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet « FEZZAN Occupation Française » (1943).
** Fezzan Ghadamès Territoire militaire (1946)
** Territoire Militaire du Fezzan (1949-1951)
** Ghadamès Territoire Militaire (1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Cyrenaica]], [[Timbroù Tripolitania]], [[Timbroù Libia]]
=== [[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]] ===
[[File:Fiji 1954 health stamp.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Bro warezet (betek 1874) ha trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1874-1970). Stad dizalc’h abaoe 1970.
*Alc’hwez : Fiji (abaoe 1870).
=== [[Timbroù Filipinez|Filipinez]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn (betek 1896). Dindan melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1896-1935). Emrenerezh (1935-1942). Aloubadeg Japan (1942-1945). Republik dizalc’h (abaoe 1946).
* Alc’hwez :
** Poltred ar Rouanez (1854-1874)
** Filipinas (1872-1897)
** FILIPinas (1898)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika dreistmoullet gant <small>PHILIPPINES</small> (1894-1904)
** United States of America - Philippine Islands (1906-1935)
** Commonwealth of the Philippines (1935-1941)
** Timbroù gant al lizherenneg japanek (1942-1945)
** Kalayaan (1943)
** Republika de Philipinas (1944)
** Philippines (1946-1962)
** Republic of the Philippines (1947)
** Pilipinas (abaoe 1962)
** Gouarnamant dispac’hel Aguinaldo : Govno Revolucionario Filipina (1899)
=== [[Timbroù Finland|Finland]] ===
[[File:Stamp of Finland - 1976 - Colnect 46774 - Map of Finland with Dialect Areas.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad Impalaeriezh [[Rusia]] (1809-1917). Republik dizalc’h abaoe 1919.
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez (1860-1911)
** Suomi [[Finland]] (abaoe 1918).
=== [[Timbroù Fiume|Fiume]] ===
*Statud : Kêr-Stad dizalc’h etre 1920 ha 1924. Staget ouzh Italia e 1924 hag ouzh Yougoslavian (Kroatia) e 1947. Anvet [[Rijeka]] hiriv.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant FIUME (1919)
** FIUME 1919
** Posta di Fiume (1919)
** Poste di Fiume (1920-1924)
*Aloubadeg Yougoslavia (Fiume ha Kupa) :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant <small>ZONA OCCUPATA FIUMANO KUPA ZOFK</small> (1941)
=== [[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)*]] ===
*Statud : Proviñs Sina. Aloubadeg Japan (1945). Tiriad disrannour Sina (abaoe 1949) anvet ez-ofisiel “Republik Sina”. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[A.B.U.]]. Nann ezel an [[U.P.B.]] .
*Alc’hwez :
** China Formosa (1888)
**Arouez Japan
** Timbroù Japan dreistmoullet
** Republik Sina harluet e Formoza (1949-1966)
** Republic of China - 中華民國 (1966-2007)
** Taïwan - 臺灣 (abaoe 2007)
*Pennad kar : [[Timbroù Sina]]
=== [[Timbroù Frañs|Frañs]] ===
[[File:Napoléon III timbre 5 francs 1869.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h. Republik (1849-1852). Impalaeriezh (1853-1870). Republik (1870-1940). “Etat français” (1940-1944). Republik abaoe 1945.
*Alc’hwez :
** Repub. franç. (1849-1852)
**Empire franç. hag Empire français (1853-1870)
** Repub. franç. (1870-1875)
** République française (1876-1941)
** RF (1930-1941)
** Postes françaises (1941-1943)
** France (1943-1944)
** France sur « Arc de Triomphe » (1944)
** RF ha République française (1944-1975)
**France (1975-1981)
** République française (1981-1999)
** RF (1999-2004)
** France (abaoe 2004)
*Aloubadeg Alamagn : timbroù Frañs dreistmoullet gant « Besetzes Gebiet Nordfrankreich » (1940)
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Fujairah]] ===
[[File:Stamp 1972 UAE FU MiNr1006A pm B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968.
*Alc’hwez :
** Fujeira (1964-1972)
=== [[Timbroù Funchal|Funchal]] ===
*Statud : Kêrbenn enezeg Madeira. Tiriad-suj Portugal.
*Alc’hwez : Funchal Portugal (1892-1905)
== G ==
=== [[Timbroù Gabon|Gabon]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1886-1946). Kenteuzet gant Kongo Frañs (« Gabon-Kongo » e 1888 ha « Kongo C’hall » e 1898). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder e 1910. Tiriad tramor (1946-1958). Stad dizalc’h (abaoe 1960).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet GAB
** Gabon RF (1904-1936)
** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1958)
** République gabonaise (abaoe 1959)
=== [[Timbroù Gagaouzia|Gagaouzia*]] ===
*Statud : Tiriad disrannour Moldova (1990-1994) nann anavezet gant an darn-vrasañ eus Stadoù an [[A.B.U.]]. Tiriad emren e Moldova abaoe 1994.
*Alc’hwez :
** Timbroù Unvaniezh Soviedel ha Moldova dreistmoullet gant « Gagausian Republic »
** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant Гагаузская Республика pe Республика Гагаузская
** Timbroù Moldova dreistmoullet gant “Komrat » pe Chadir Lunga
** Timbroù Moldova dreistmoullet gant “Gagausia Пошта Гагаузская »
** Republic Gagauzia
** Gagauzia Moldova (abaoe 1994)
=== [[Timbroù Galitsia |Galitsia]] ===
*Statud : Tiriad eus [[Ukraina]] aloubet gant [[Roumania]] e 1919.
*Alc’hwez : Timbroù [[Aostria]] dreistmoullet gant C.M.T. (1919)
[[File:Gambia 1953 stamps crop 4.jpg|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Gambia|Gambia]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1869-1963). Bro emren (1963-1965). Stad dizalc’h (abaoe 1965).
*Alc’hwez :
** Gambia (1869-1965)
** The Gambia (abaoe 1965)
[[File:South Georgia 1963-1d.jpg|dehou|200 px]]
=== [[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]] ===
*Statud : Tiriadoù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet. Tiriadoù-suj an Inizi Maloù.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Inizi Maloù dreistmoullet gant <small>SOUTH GEORGIA DEPENDENCY OF </small>(1944)
** South Georgia (1963-1979)
** Falkland Islands Depencencies (1980-1985)
** South Georgia and the South Sandwich Islands (abaoe 1986)
=== [[Timbroù Ghana|Ghana]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Aod an aour (1821-1957). Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1957-1960) Republik dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aod an Aour dreistmoullet gant « Ghana Independence 6th March 1957 »
** Ghana (abaoe 1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Aod an Aour]]
=== [[Timbroù Inizi Gilbert|Inizi Gilbert]] ===
*Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1915) asambles gant an Inizi Ellice. Trevadenn (1912-1975). Emrenerezh (1976-1979). Stad dizalc’h e 1975 dindan anv Tuvalu.
*Alc’hwez :
** The Gilbert Islands (1976)
** Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice dreistmoullet The Gilbert Islands (1976)
** Gilbert Islands (1976-1979)
=== [[Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice|Inizi Gilbert hag Ellice]] ===
*Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1915). Trevadenn (1912-1975). Emrenerezh an inizi Gilbert (1976-1979). Fiziet e voe Enez Tokelau e Zeland-Nevez hag dizalc’h e voe an Inizi Ellice e 1975 dindan anv Tuvalu. Dizalc’h e 1979 dindan anv [[Kiribati]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Fidji dreistmoullet gant « Gilbert & Ellice Protectorate » (1911)
** Gilbert & Ellice Islands (1912-1975)
=== [[Timbroù Ginea-Bissau|Ginea-Bissau]] ===
*Statud : Trevadenn ar Portugal dindan anv Ginea Portugalek betek 1973. Stad dizalc’h abaoe 1973.
*Alc’hwez :
** Estado da Guiné-Bissau (1974-1976)
** Republica da Guiné-Bissau (1976-1985)
** Guiné-Bissau (abaoe 1985)
=== [[Timbroù Ginea ar C’hededer|Ginea ar C’hededer]] ===
[[File:Guinea Ecuatorial Exposicion de Coches de Epoca - 27433225352.jpg|dehou|300px]]
*Statud : trevadenn Spagn dindan anv [[Ginea spagnol]] (1885-1964). Emrenerezh (1964-1968). Stad dizalc’h abaoe 1968.
*Alc’hwez : Republica de Guinea ecuatorial (abaoe 1968)
=== [[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1891-1958). Ul lodenn eus Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1958). Stad dizalc’h abaoe 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadenn ar Senegal (betek 1892)
** Guinée française (1892-1904)
** Guinée (1906-1939)
** Guinée Française pe « Guinée - Afrique occidentale française » (1939-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg (1945-1958)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg dreistmoullet gant <small>REPUBLIQUE DE GUINÉE</small> (1958)
** République de Guinée (1958-1981 hag abaoe 1984)
** République populaire révolutionnaire de Guinée (1981-1984)
=== [[Timbroù Ginea spagnol|Ginea spagnol]] ===
*Statud : Trevadenn Spagn a voe tiriadoù [[Rio Muni]], inizi [[Annobón, Corisco hag Elobey]], ha [[Fernando Póo]] (1885-1968)
*Alc’hwez :
** Guinea española (1902)
** GUINEA CONTIal ESPAÑOLA (1903 ha 1907)
** Timbroù Elobey dreistmoullet gant <small>GUINEA CONTINENTAL</small> (1906)
** Territorios Españoles del Golfo de Guinea (1909-1924 ha 1931-1951)
** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>GUINEA ESPAÑOLA </small> (1926) pe gant <small>GUINEA</small> (1929)
** Guinea Española (1951-1959)
=== [[Timbroù Ginea portugalek|Ginea portugalek]] ===
*Statud : Trevadenn ar Portugal betek 1955. Proviñs Portugal (1955-1973). Dizalc’h e 1973 dindan anv [[Ginea Bissau]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kab Glas dreistmoullet gant <small>GUINÉ</small> (1880-1884)
** Guiné Portugueza (1886)
** Guiné Portugal pe Guiné Republica Portuguesa (1893-1948)
** Guiné Portuguesa (1948-1954)
** Guiné Republica Portuguesa (1955-1973)
*Pennad kar : [[Timbroù Ginea Portugalek]]
=== [[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C’hornaoueg]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h an Izelvroioù e-barzh trevadenn [[Indez Nederlandat ar Reter]] (1898-1962). Melestradurezh an [[A.B.U.]] (1962). Staget e voe [[Papoua ar C’hornaoueg|Ginea Nevez ar C’hornaoueg]] ouzh [[Indonezia]] e 1963.
*Alc’hwez :
** NIEUW GUINEA (1950-52)
** Nederlands Nieuw-Guinea (1954-1962)
** Ned. Nieuw Guinea (1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Indez Nederlandat ar Reter]]
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Douar Graham]] ===
*Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962).
* Alc’hwez : Timbroù Inizi Malou dreistmoullet GRAHAM LAND DEPENDENCY OF (1944)
=== [[Timbroù Grenada|Grenada]] ===
[[File:Мисс мира Дженнифер Хостен. Почтовая марка Гренады. 1971.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1763-1961). Emrenerezh (1961-1974). Stad dizalc’h abaoe 1974
*Alc’hwez : Grenada (abaoe 1861)
=== [[Timbroù Inizi Grenadinez| Inizi Grenadinez (norzh)]] ===
*Statud : Inizi e hanternoz an enezeg Tiriadoù-suj [[Sant Visant]].
*Alc’hwez :
** Grenadines of St Vincent (abaoe 1974)
** Timbroù Sant Visant dreistmoullet gant <small>GRENADINES OF</small> (1974)
*Timbroù lec’hel :
** Bequia (1984)
** Union Island (1984-1985)
** Canouan (1998)
** Mustique (1998)
=== [[Timbroù Inizi Grenadinez|Inizi Grenadinez (su)]] ===
*Statud : Inizi e su an enezeg. Tiriadoù-suj Grenada.
*Alc’hwez :
** Timbroù Grenada dreistmoullet <small>GRENADINES</small> (1974)
** Grenadines (1974-1975)
** Grenada Grenadines (1975-1999)
** Grenada Carriacou & Petite Martinique (abaoe1999)
=== [[Timbroù Gres|Gres]] ===
*Statud :Stad dizalc’h abaoe 1830. Rouantelezh (1830-1973). Diktatouriezh (1936-1941). Aloubadeg Alamagn, Bulgaria hag Italia (1941-1945). Brezel diabarzh (1946-1949). Diktatouriezh (1967-1974). Republik abaoe 1974.
*Alc’hwez :
** Penn [[Hermes]] (1861-1882)
** ΕΛΛΑΣ (1886-1966)
** ΕΛΛΑΣ HELLAS (1966-1982)
** HELLAS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (abaoe 1982)
=== [[Timbroù Greunland|Greunland]] ===
[[File:1945gronland5kr.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad emren dindan dalc’h Danmark.
*Alc’hwez :
** Timbroù Danmark (1851-1938)
** Grønland KGL Post (1938-1969)
** Kalâtdlit Nunât Grønland (1969-1978)
** Kalaallit Nunaat Grønland (abaoe 1978)
*Pennad kar : [[Timbroù Danmark]]
=== [[Timbroù Griqualand|Griqualand]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget e voe ouzh trevadenn [[Kab ar Spi Mat]] e 1880.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant « G.W. » (1877)
** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant « G » (1877-1878)
*Pennad kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]]
=== [[Timbroù Guam|Guam]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h ar Stadoù-Unanet.
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Stadoù-Unanet dreistmoullet gant <small>GUAM</small> (1898)
*Postoù lec’hel :
** Timbroù ar Filipinnez dreistmoullet gant «Guam Guard Mail» (1930)
** Guam Guard Mail (1930)
[[File:Guatemala 1878 Sc13.jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Guatemala|Guatemala]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821
*Alc’hwez : Guatemala pe Republica Guatemala (abaoe 1871)
=== [[Timbroù Guyana|Guyana]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1966). Stad dizalc’h dindan abaoe 1966.
*Alc’hwez :
** Guyana South America (1966-1975)
** Guyana (abaoe 1975)
*Pennad kar : [[Timbroù Gwiana saoz]]
=== [[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]] ===
[[File:Timbre Guadeloupe 20 Fr Mauve-Brun 1924.jpg|dehou|200px]]
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1946. Departamant tramor (1946-2015. Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Guadeloupe »).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant G.P.E. (1884)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small>GUADELOUPE</small>. (1889-1891)
** Guadeloupe et dépendances (1892-1901)
** « G & D » pe « G et D » (1903)
** Guadeloupe République Française (1905-1927)
** Guadeloupe RF (1924-1940 ha (1945-1947)
** Guadeloupe Postes Françaises (1940-1944)
** Timbroù Frañs abaoe 1947.
=== [[Timbroù Gwalior|Gwâlior]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez (lizherennoù latin ha hindiek) :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>GWALIOR</small> ग्वालियर (1885-1949)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur| Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]] ===
[[File:Stanley W Nibbs B.E.M Stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002.
*Alc’hwez : British Virgin Islands (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]] ===
*Statud : Tiriad-suj Roue Breizh-Veur hag emren. Ul lodenn eus [[Inizi Angl-ha-Normand]]
*Alc’hwez :
** Guernsey Bailiwick pe Bailiwick of Guernsey (1969-1981)
** Guernsey (abaoe 1982)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Jerzenez]], [[Timbroù Aldernez]]
=== [[Timbroù Gwiana c'hall| Gwiana c’hall]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1946. Departamant tramor (1946-2015. Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Guyane »).
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet Guy Franç. (1886-1888)
** Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet Guyane (1892)
** Guyane République Française Colonies (1892)
** Guyane Française (1904-1947)
** Timbroù-taos Bro-C’hall dreistmoullet Guyane Française (1925-1927)
** T.A.G. (Postoù dre-nij) (1921)
*Pennad kar : [[Timbroù Inini]]
=== [[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]] ===
[[File:1934 6c BrGuiana Yv146.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1966). Stad dizalc’h dindan anv [[Guyana]] (abaoe 1966).
*Alc’hwez : British Guiana (1851-1966)
*Pennad kar : [[Timbroù Guyana]]
== H ==
=== [[Timbroù Haiti|Haiti]] ===
[[File:Dessalines Stamp.jpg|thumb|right|200px]]
*Statud : Republik dizalc’h abaoe 1881.
*Alc’hwez : [[Haiti]] (abaoe 1881)
=== [[Timbroù Hamburg|Hamburg]] ===
*Statud : Keoded dieub (1815-1868). Ezel eus Kengevread Norzh Alamagn (1868-1871). Ul lodenn eus Impalaeriezh Alamagn goude 1871.
*Alc’hwez : Hamburg (1859-1866)
=== [[Timbroù Hannover|Hannover]] ===
*Statud : Rouantelezh (1814-1866). Staget ouzh Prusia e 1866. Ul lodenn eus Impalaeriezh Alamagn goude 1871.
*Alc’hwez : Hannover (1850-1864)
=== [[Timbroù Hawaii|Hawaii]] ===
[[File:Stamp Hawaii 1883 Kaleleonalani Sc49.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh dizalc’h betek 1893. Republik (1893-1898). Tiriad Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1899.
*Alc’hwez :
** Hawaiian Postage (1851-1852)
** Honolulu Hawaiian Postage (1853-1867)
** [[Hawaii]] (1862-1891)
** Timbroù dreistmoullet “Provisional Govt. 1893 (1893)
** “HawaII Islands Postage” pe “Hawaii” pe “Republic of Hawaii” (1894-1899)
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1900
** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika dreistmoullet <small>HAWAII</small> (1928 ha 1937)
=== [[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall hag ar Rouantelezh-Unanet (1887-1906). Condominium (1906-1980).Stad dizalc’h dindan anv [[Vanuatu]] abaoe 1980.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant <small>NOUVELLES HÉBRIDES</small>(1908)
** Timbroù [[Fidji]] dreistmoullet gant <small>NEW HEBRIDES. CONDOMINIUM</small> (1908-1909)
** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant <small>NOUVELLES HÉBRIDES condominium</small>(1910)
** Timbroù [[Fidji]] dreistmoullet gant <small>NEWHEBRIDES CONDOMINIUM</small> (1911)
** Nouvelles-Hébrides RF pe New Hebrides ER (1911-1950)
** Nouvelles-Hébrides Condominium RF pe New Hebrides ER Condominium (1950-1966)
** Condominium des Nouvelles-Hébrides Condominium RF pe New Hebrides ER Condominium (1966-1980)
*Pennad kar : [[Timbroù Vanuatu]]
=== [[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]] ===
*Statud : Rouantelezh dizalc’h (1916-1925). Aloubadeg sultanelezh Nedj (1925-1926). Ul lodenn eus Rouantelezh Nedj ha Hedjaz (1926-1932) a voe Rouantelezh [[Arabia Saoudat]] adalek 1932.
* Alc’hwez :
** Alc’hwez en arabeg (1916-1925)
** Hedjaz & Nedjd pe Hejaz & Nejd (1929-1932)
*Pennad kar : [[Timbroù Arabia Saoudat]]
=== [[Timbroù Heligoland|Heligoland]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1867-1890). Roet da Alamagn (1890-1944). Dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1944-1952). Staget ouzh Alamagn ar C’hornaoueg (abaoe 1952).
*Alc’hwez : Heligoland (1867-1879)
=== [[Timbroù Holkar|Holkar]] ===
[[File:1927ca 1anna Indore Mi16 SG18.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Holkar State Postage (1886-1948)
=== [[Timbroù Hoi Hao|Hoi Hao]] ===
*Statud : Burev-post [[Indez-Sina]] e [[Hoi-Hao]], war enezenn [[Hainan]] (Sina) etre 1876 ha 1922.
*Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>HOI HAO</small> (1903-1904) pe <small>HOI-HAO</small> (1906-1919)
=== [[Timbroù Honduras|Honduras]] ===
*Statud : Republik dizalc’h abaoe 1821.
*Alc’hwez :
** Correos de Honduras
** Republica Honduras
** [[Honduras]] (abaoe 1866)
=== [[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh-Veur (Belize)]] ===
[[File:1962 4 cent stamp British Honduras.jpg|dehou|200 px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1866-1964). Anvet [[Belize]] e 1973
*Alc’hwez : British Honduras (1866-1973)
*Pennad kar : [[Timbroù Belize]]
=== [[Timbroù Hong Kong|Hong-Kong]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Breizh-Veur (1862-1997). Melestradurezh [[Japan]] (1945). Staget ouzh [[Republik Pobl Sina]] e 1997 gant ur statud emrenerezh.
*Alc’hwez :
** [[Hong Kong]] (1862-1938)
** 香港 Hong Kong (1938-1999)
** 香港 中国 Hong Kong China (abaoe 1999)
*Pennad kar : [[Timbroù Sina]]
=== [[Timbroù Enezeg an Azorez|Horta]] ===
*Statud : Kêr war enez Fayal (enezeg [[Azorez]]) dindan dalc’h Portugal.
*Alc’hwez : Horta Portugal (1892-1899)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Portugal]]
=== [[Timbroù Hungaria|Hungaria]] ===
[[File:Hungary 5874.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Unvaniezh Aostria hag Hungaria (1867-1918) dindan beli un impalaer hag a zo roue [[Hungaria]] ivez. Melestradurezhioù postel disheñvel en div vro. Stad dizalc’h e 1918 war-bouez an tiriadoù staget ouzh [[Tchekoslovakia]], ouzh Roumania ([[Treuzsilvania]]), ouzh [[Kroatia]], ouzh [[Italia]] ([[Fiume]]). Republik demokratel etre 1918 ha 1919, [[Republik Soviedel Hungaria]] etre 1919 ha 1920. Rouantelezh (1920-1945). Republik (1945-1949). Republik poblek etre 1949 ha 1989. Republik abaoe 1989.
*Alc’hwez :
** Timbroù Aostria (1850-1867). Talvoud-gwerzh e “Kreuzer”
** Poltred ar Roue (1867-1871). Talvoud-gwerzh e “Krajcar »
** Magyar Kir. Posta (= Postoù roue Hungaria) (1874-1918)
** Timbroù dreistmoullet gant <small>KOZTARSASAG</small> (=Republik) (1918)
** Magyar Posta (1919)
** Magyar tanácsköztársaság pe dreistmoullet gant « Magyar tanács köztársaság » (1919)
** Magyar Kir. Posta (1920-1921 ha 1923-1945)
** Magyarország (1923-1937)
** Magyar Posta (1945-1990)
** Magyarország (abaoe 1990)
*Aloubadeg Serbia :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant « Banát-Bácska » (1919)
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant « 1919 Baranya » (1919)
*Aloubadeg Roumania (Cluj/Kolosvar ha Oradea/Nagyvarad) :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant «Zona de Ocupatie - Romaniá» (1919)
*Aloubadeg Roumania ha Serbia e Temesvar/Timisiorra) :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet (1919)
*Timbroù ar gouarnamant enep-komunour (e Szeged) :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant “<small>MAGYAR NEMZETI KORMANY</small> (= Gouarnamant Broadel Hungaria – Szeged) (1919)
=== [[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù ourdoueg (?) (1869-1912 ha 1931)
** H.E.H. the Nizam’s Government (1927 ha 1937)
** [[Hyderbad]] (1946)
** H.E.H. the Nizam’s Government Postage (1947-1950)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]]
==Gwelet ivez==
*[[Timbroù hervez ar vro I...P]]
*[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
7klqlt9mv8qoelnoz5nkxgd04sr7z44
Timbroù hervez ar vro Q...Z
0
174051
2190800
2190508
2026-05-11T14:18:59Z
Tanjee
563
/* Sina */
2190800
wikitext
text/x-wiki
__NOTOC__
[[File:Stamps of the United Nations-108-03.jpg|dehou|300px]]
*Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel.
*Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor.
*Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer).
*An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù.
*Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvez ganti bezañ hiziv e-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant an darn vrasañ eus stadoù all ar bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad e oant dalc’het ganti (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell eus ar broioù m'int sañset bezañ implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…).
{| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;"
|-
| style="padding:10px;" | [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]]
|}
== Q ==
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Qu’Aiti Hadramaout]] ===
[[File:Portrait of Anna von Cleve by Hans Holbein the Younger on a stamp of the British protectorate of South Arabia.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Rouantelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh [[Yemen ar Su]] e 1967.
*Alc’hwez :
** Aden Qu'Aiti State of Shihr and Mukalla (1942-1964)
** Qu'aiti State in Hadramaut South Arabia (lizherenneg latin hag arabek) (1966-1968)
*Pennad kar : [[Timbroù Yemen ar Su]]
=== [[Timbroù Queensland|Queensland]] ===
[[File:Queensland railway stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1901). Stad ezel eus [[Kenglad Aostralia]] abaoe 1901.
*Alc’hwez :
** [[Queensland]] (1860-1903)
** Commonwealth Queensland (1903-1910)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]
=== [[Timbroù Quelimane|Quelimane]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn [[Mozambik]] e 1915.
*Alc’hwez :
** Timbroù Afrika Bortugalek, [[Makao]] ha [[Timor ar Reter|Timor]] dreistmoullet <small>REPUBLICA QUELIMANE</small> (1913)
** [[Quelimane]] (1914)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
== R ==
=== [[Timbroù Rajpipla| Rajpipla]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : राजपीपळा hag ur sabrenn (1880)
=== [[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]] ===
*Statud : Unan eus [[inizi Cook]] er [[Mor Habask]], dindan dalc’h Zeland-Nevez etre 1900 ha 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù Zeland-Nevez dreistmoullet gant <small>RAROTONGA RUA PENE</small> (1919)
** Rarotonga Postage (1920-1931)
*Pennad kar : [[Timbroù Inizi Cook]]
=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Ras al-Khaima]] ===
[[File:Stamp 1968 UAE-RK MiNr0243A pm B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1920-1968). Unan eus « Stadoù an Arsav-brezel » hag eus an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1972.
*Alc’hwez : Ras al-Khaima (1964-1972)
=== [[Timbroù Republik Nevez Suafrika| Republik Nevez Suafrika]] ===
*Statud : Stad dizalc’h e Su Afrika etre 1886 ha 1888. Staget ouzh [[Transvaal]] e 1888.
*Alc’hwez : <small>NIEUWE REPUBLIEK ZUID-AFRIKA</small> (1886-1887)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]]
=== [[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1814-1946). Departamant tramor (1946-1983). Rannvro (abaoe 1983). [[Rannvro dreisttrobarzh Unaniezh Europa]] abaoe 2009.
*Alc’hwez :
** Ile de la Réunion (1852)
** Timbroù an trevadennoù gall dreistmoullet gant R (1885) pe <small>REUNION</small> (1891)
** Réunion (1892-1947)
** Timbroù Bro-C’hall gant un talvoud-gwerzh nevez e CFA (1948-1974)
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Río de Oro]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn a voe adanvet « Sahara spagnol » e 1924.
* Alc’hwez : Colonia de [[Rio de Oro]] (1905-1921)
*Pennad kar : [[Timbroù Sahara spagnol]]
=== [[Timbroù Rio Muni|Rio Muni]] ===
*Statud : trevadenn Bro-Spagn (1867-1960). Proviñs Spagn (1960-1968). Asambles gant Fernando Poo e sav Stad Ginea ar C’heheder e 1968.
*Alc’hwez :
** Rio Muni Correos (1960)
** Rio Muni España (1960-1968)
*Pennad kar : [[Timbroù Ginea ar C’heheder]]
=== [[Timbroù Rodezia|Rodezia]] ===
* Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan melestradurezh Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Suafrika (“British South Africa Company”) etre 1890 ha 1924. Rannet e div vro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1924 : [[Rodezia an Norzh]] ha [[Rodezia ar Su]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Suafrika dreistmoullet <small>RHODESIA</small> (1909)
** Rhodesia (1910-1922)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Rodezia an Norzh]], [[Timbroù Rodezia ar Su]], [[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
=== [[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1924-1964), bet dindan melestradurezh [[Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Suafrika]] (1890-1909) ha trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1909-1924). Bro warezet (1924-1953). Ezel eus [[Kevread Rodezia ha Nyasaland]] (1953-1963). Dizalc’h abaoe 1964 dindan anv [[Zambia]].
*Alc’hwez : Northern Rhodesia (1925-1954 ha 1964)
*Pennadoù kar : [[ Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]], [[Timbroù Rodezia ha Nyasaland]]
=== [[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]] ===
[[File:Stamp Ro.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1923-1953). Ezel eus [[Kevread Rodezia ha Nyasaland]] (1953-1964). Stad dizalc’h e 1980 dinan anv [[Zimbabwe]].
*Alc’hwez :
** Southern Rhodesia (1924-1953 ha 1964)
** Timbroù [[Rodezia]] ha Nyasaland (1954-1963)
** Rhodesia (1964-1978)
=== [[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]] ===
*Statud : Kevread trevadennoù Rodezia ar Su, Rodezia an Norzh ha Nyasaland dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1953-1963)
*Alc’hwez : Rhodesia & Nyasaland (1954-1963).
=== [[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]] ===
*Statud : Tiriad dindan melestradurezh Bro-C’hall etre 1947 ha 1949. Staget ouzh Alamagn ar C’hornaoueg e 1949.
*Alc’hwez : Rheinland-Pfalz (1947-1949)
=== [[Timbroù Romagna|Romagna]] ===
*Statud : Rannvro italian dindan dalc’h Stadoù ar Pab . Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1860.
*Alc’hwez : Romagne (1859)
=== [[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]] ===
*Statud : Enezenn eus [[Siria]] aloubet gant Bro-C’hall etre 1915 ha 1921. Staget ouzh [[Tiriad an Alawited]] e 1921.
*Alc’hwez : Timbroù ar Reter-Nesañ dreistmoullet gant <small>ILE ROUAD</small> (1916)
=== [[Timbroù Rouantelezh-Unanet|Rouantelezh-Unanet]] ===
[[File:Europa 1969 United Kingdom.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh).
* Alc’hwez : Penn ar rouanez pe hini ar roue.
** [[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]] (1840-1901)
** [[Edouarzh VII]] (1901-1910)
** [[George V]] (1910-1936)
** [[Edouarzh VIII]] (1936)
** [[George VI]] (1936-1952)
** [[Elesbed II]] (1952-2022)
** [[Charlez III (Rouantelezh-Unanet)| Charlez III]] (abaoe 2022)
=== [[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Bro ar Roue Edouarzh VII]] ===
*Statud : Ergerzhadeg Antarktika (1908)
*Alc’hwez : Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet ‘’’King Edward VII Land’’’ (1908) .
=== [[Timbroù Roumania|Roumania]] ===
[[File:Romania cat stamp 2020 05.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Priñselezh (1862-1881). Rouantelezh (1881-1947). Aloubadeg Alamagn hag Aostria-Hungaria (1917-1918) ha Bulgaria (1917). Republik poblek (1948-1991). Republik abaoe 1989.
*Alc’hwez :
** Posta Romana (1865-1885)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant M. V.i.R. (1917)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Rumänien (1918)
** Timbroù Roumania (e 1917) pe Alamagn (e 1918) dreistmoullet gant « Gültig 9. Armee ».
** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e « BANI » pe « LEI » (1917)
** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant Поща вЪ РОМЖНИЯ (1917)
** Romania (1890-1948)
** Republica Populara Romana (1948-1954)
** Republica Populara Romina (1954)
** R.P. Romina (1954-1963)
** Posta Romina (1963-1964)
** Posta Româna (1964-1996)
** Romania (abaoe 1996)
=== [[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]] ===
*Statud : Lodenn eus an impalaeriezh ottoman, emren etre 1878 ha 1885, staget ouzh Bulgaria an Norzh e 1885 dindan anv “Bulgaria ar Su”.
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant <small>ROUMÉLIE ORIENTALE</small> pe R.O. (1880)
** Roumélie Orientale Emp. Ottoman (e lizherennoù latin ha kirilek) (1881)
**Timbroù dreistmoullet gant arouez ul leon ha “Южна България” (= Bulgaria ar Su)
*Pennad kar : [[Timbroù Bulgaria]]
[[File:Ruanda-Urundi SW085 - 1942.JPG|thumb|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]] ===
*Statud : trevadenn Bro-Alamagn dindan anv [[Afrika ar reter alaman]] (1903-1916). Aloubadeg Bro-Veljia (1916-1922). Bro e fiziadur Beljia (1922-1961). Melestradurezh an A.B.U. (1946). Stadoù dizalc’h bremañ : Burundi ha Rwanda
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet <small>KIGOMA</small> (1916)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet <small>RUANDA</small> pe <small>URUNDI</small> (1916)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet <small>EST AFRICAIN ALLEMAND OCCUPATION BELGE </small> ha <small>DUITSCH DOST AFRIKA BELGISCHE BEZEETING</small> (1916)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet <small>A.O.</small> (1918)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet <small>RUANDA-URUNDI</small> (1924-1931)
** Ruanda-Urundi (1931-1941 ha 1960)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet <small>RUANDA URUNDI</small> (1940-1942 ha 1943-1945)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet <small>RUANDA-URUNDI</small> (1946-1960)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Rwanda]] [[Timbroù Burundi]]
=== [[Timbroù Rusia|Rusia]] ===
[[File:Russia stamp 2008 № 1278.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Stad dizalc’h. Impalaeriezh betek 1917. Gouarnamant Bolchevik berrbad (1917). Republik Sokialour Kevreadel Sovietoù Rusia (1918-1923). Lodenn vrasañ [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] (1924-1992). Kevread [[Rusia]] abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** ПОЧТОВАЯ МАРКА (1857-1917)
** Timbroù Rusia dreistmoulet gant <small>БРАТСТВО РАВЕНСТВО СВОБОДА </small> (1917)
** РОССІЯ (1918)
** ПОЧТА (=Postoù) ha РУБЛEИ (= [[Roubl]]) (1921)
** (ПОЧТА) PCФCP (1922-1923)
** Timbroù [[Unvaniezh Soviedel]] (1924-1991)
** РОССИЯ Rossija (lizherenneg latin ha kirrilek) (1992-2006)
** РОССИЯ Russia (lizherenneg latin ha kirrilek) (abaoe 2006)
*Timbroù embannet gant emsavadegoù enep bolchevik :
** Arme an Hanternoz : ОКСА (1919)
** Arme ar Gwalarn : timbroù Rusia dreistmoullet СБВ. ЗАП. АРМІЯ (1919)
** Arme Rusia ar Su : timbroù Rusia dreistmoullet ЕДИНАЯ РОССІЯ (1919)
**СБЕРЕГАТЕЛЬНАЯ МАРКА (1920)
** Arme « Wrangel » ([[Krimea]]: ЮГБ РОССIИ (1919-1920)
*Timbroù Rusia ar reter-pellañ : Timbroù dreistmoulet e Omsk, Blagoviechtchensk, Nikolaievsk, Tchita (Д.B. золотom), Vladivostok (1919-1921)
* Postoù lec’hel anvet « zemstvos » (1864-1917)
=== [[Timbroù Rwanda|Rwanda]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1885-1918) dindan anv [[Afrika ar Reter alaman]] ha Belgia (1923-1960) dindan anv Ruanda-Urundi. Stad dizalc’h (republik) abaoe 1961.
*Alc’hwez :
** Republique rwandaise (1962-1976)
** [[Rwanda]] (abaoe 1976)
=== [[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]] ===
*Statud : Enezeg Japan aloubet gant Stadoù-Unanet Amerika (1945-1972). Emrenerezh (1952-1972). Staget ouzh [[Japan]] e 1972.
*Alc’hwez :
** 琉球郵便 (1948 ha 1952-1961)
** RYUKYUS (1950)
** 琉球郵便 [[Inizi Ryūkyū|Ryukyus]] (1952-1972)
== S ==
=== [[Timbroù Saarland|Saarland]] ===
[[File:Saar 1948 250 Bauarbeiter.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad alaman aloubet gant Bro-C’hall (1920-1935 ha (1947-1949). Ul lodenn eus [[Republik Kevreadel Alamagn]] abaoe 1957.
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Sarre » (1920)
** Timbroù Bavaria dreistmoullet « Sarre » (1920)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Saargebiet » (1920-1921)
** Saargebiet (1921-1935)
** Timbroù Alamagn (1935-1945)
** Saar (1947-1956)
** Saarland Deutsche Bundespost (1957-1959)
=== [[Timbroù Sabah|Sabah]] ===
[[File:Stamp of Sabah - 1964 - Colnect 532865 - Map of Borneo.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Norzh Borneo]] etre 1877 ha 1963. Ezel eus Kevread [[Malaizia]] e 1963.
*Alc’hwez :
** Timbroù Norzh Borneo dreistmoullet gant <small>SABAH</small> (1964)
** Malaysia Sabah (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara spagnol]] ===
*Statud : Unvaniezh trevadennoù spagnol [[Rio de Oro]] (1884-1924) ha [[La Aguëra]] (1924-1958). Proviñs Spagn (1958-1976). Tiriad tabutet etre [[Maroko]] ha dizalc’hourien ar [[Polisario]].
* Kavet e vez falstimbroù e anv « Republique arabe saharaouie démocratique RASD ».
* Alc’hwez :
** Posesiones españolas del Sahara Occidental (1904)
** Timbroù Spagn dreistmoullet « Sahara español » (1924-1941)
** Sahara Español (1943-1960)
** Sahara España (19601-1976)
=== [[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1816-1981). Tiriad-suj ar Rouantelezh-Unanet (1981-2002). Tiriad tramor asambles gant Enez [[Ascension]] ha [[Tristan da Cunha]].
*Alc’hwez : St Helena (abaoe 1856)
=== [[Timbroù Saks|Saks]] ===
[[File:Stamp Bodenreform Provinz Sachsen imp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus [[Impalaeriezh Alamagn]] adalek 1871. Rannvro alaman dindan melestradurezh an [[Unvaniezh Soviedel]] (1945-1949). Staget ouzh Republik Alamagn ar Reter e 1949.
*Alc’hwez :
** Sachsen (1850-1867)
** Provinz Sachsen (1945-1946)
=== [[Timbroù Saksonia|Saksonia ar C’hornaoueg]] ===
*Statud : Rannvro alaman dindan melestradurezh an Unvaniezh Soviedel (1945-1949). Staget ouzh Republik Alaman ar Reter e 1949.
*Alc’hwez : Deutsche post (1945)
=== [[Timbroù Saksonia|Saksonia ar Reter]] ===
*Statud : Rannvro alaman dindan melestradurezh an Unvaniezh Soviedel (1945-1949). Staget ouzh Republik Alamagn ar Reter e 1949.
*Alc’hwez :
** Post ПOЧTA (1945)
** Deutsche post Bundesland Sachsen (1946)
[[File:Solomon island stamp 1956 Voyage of HMS Swallow.jpg|dehou|250px]]
=== [[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1900-1911). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet etre 1913 ha 1960. Statud emrenerezh (1961-1978). Stad dizalc’h abaoe 1978.
*Alc’hwez :
** British Solomon Islands Protectorate (1907-1911)
** British Solomon islands (1907-1975)
** Solomon islands (abaoe 1975)
=== [[Timbroù El Salvador|El Salvador]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821.
*Alc’hwez :
** Salvador (1867)
** Republica del Salvador (1879 ha 1894)
** Correos del Salvador (1893) pe Correos de El Salvador (1896-1897)
** Republica Mayor de Centro America Estado de el Salvador (1897-1900)
** Estado de [[El Salvador]] (1899)
** Republica de El Salvador (1902)
** El Salvador (abaoe 1906)
=== [[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]] ===
[[File:DRCol 1915 Samoa MiNr22 B002.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Alamagn (1900-1914). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1914). Melestradurezh [[Zeland Nevez]] (1914-1961). Stad dizalc’h abaoe 1962. Dindan dalc’h ar Stadoù-Unanet emañ inizi Samoa ar Reter.
*Alc’hwez :
** Samoa (1877-1900)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant <small>SAMOA</small>
** Samoa
** Timbroù alaman dreistmoullet gant “G.R.I.” (1914)
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet “Samoa” (1914-1918)
** [[Samoa]] (1922)
** Western Samoa (1935-1958)
** Samoa i Sisifo (1958-1981)
** Samoa (abaoe 1982)
=== [[Timbroù Samos|Samos]] ===
*Statud : Enez ar Mor Egea. Staget ouzh Gres e 1923.
*Alc’hwez : ΣAMOΥ (1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Gres]] [[Timbroù Gres - Burevioù gall]]
=== [[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1623-1960). Emrenerezh (1960-1967). Stad kevredet gant Breizh-Veur (1967-1983) Stad dizalc’h abaoe 1983.
*Alc’hwez :
** Saint-Christopher (1870-1888)
** Timbroù [[Antilhez Bihanañ saoz]] ((1890-1903)
** [[Saint-Kitts ha Nevis]] (1903-1952)
** Saint-Christopher Nevis Anguilla (1952-1980)
** Saint-Christopher Nevis Anguilla pe Saint-Kitts Nevis Anguilla (1967-1971)
** [[Sant Kitts|St Kitts]] (abaoe 1980)
=== [[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]] ===
[[File:Saint Christopher-Nevis-Anguilla stamp.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1623-1960). Unvaniezh inizi [[Sant-Kitts]] ha [[Nevis]]
*Alc’hwez : Saint-Kitts ha Nevis (1903-1952)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Sant Kitts]] [[Timbroù Nevis]] [[Timbroù Anguilla]]
=== [[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1860-1960). Emrenerezh (1960-1979). Stad dizalc’h abaoe 1979
*Alc’hwez :
** St Lucia (1860-1978)
** Saint Lucia (abaoe 1978)
=== [[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Antilhez Nederlandat (betek 2010). Stad emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986.
*Alc’hwez : Sint-Maarten (abaoe 2010)
=== [[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1793-1946). Tiriad tramor (1946-1976). Departamant tramor (1976-1985). Strollegezh tiriadel (1985-2003) ha strollegezh tramor abaoe 2003
*Alc’hwez :
** Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet S P M (1885)
** Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet P D (1886)
** Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet ST PIERRE M.on (1891-1892)
** « St Pierre et Miquelon » pe « Saint-Pierre & Miquelon » (1892-1976)
** Timbroù gall dreistmoullet « St Pierre et Miquelon » (1986 ha 1990- 1991-1992-1993…)
** Saint-Pierre et Miquelon (1986-2002)
** SPM (2002-2005)
** SP & M (abaoe 2005)
=== [[Timbroù San-Marino|San Marino]] ===
*Statud : Republik dizalc’h.
*Alc’hwez :
** REP. DI S. MARINO pe “Republica di San Marino” pe “Rep. San Marino” (1877-1971)
** [[San Marino]] (abaoe 1971)
=== [[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]] ===
[[File:St. Vincent 3c West Indies Federation stamp 1958.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek 1958. Ezel eus Kevread Indez ar C’hornaoueg (1958-1969). Emrenerezh (1960-1979). Stad dizalc’h abaoe 1979.
*Alc’hwez :
** St Vincent (1861-1958 ha 1963-1992)
** Timbroù Kevread Indez ar C’hornaoueg (1958-1963)
** St Vincent & (the) Grenadines (abaoe 1992)
*Pennad kar : [[Timbroù Inizi Granados]]
=== [[Timbroù São Tomé-ha-Principe|São Tomé ha Principe]] ===
*Statud : Trevadenn ar Portugal betek 1953). Proviñs Portugal (1954-1975). Stad dizalc’h abaoe 1975.
*Alc’hwez :
** S. Tomé E Principe (1869-1954)
** S. Tomé E Principe - Republica portuguesa (1954-1975)
** Republica democratica de Sao Tomé É Principe (1975-1977)
** S. Tomé E Principe (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Sarawak|Sarawak]] ===
[[File:Stamp of Sarawak - 1952 - Colnect 306212 - Map.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Priñselezh dindan dalc’h an ofisour saoz [[James Brook]] etre 1842 ha 1888. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1947). Aloubadeg Japan (miz Kerzu 1941) ha melestradurezh Japan (1941-1945). Melestradurezh [[Aostralia]] (1945-1946). Trevadenn Breizh-Veur (1947-1963). Ezel eus Kevrad [[Malaizia]] abaoe 1963.
*Alc’hwez :
** [[Sarawak]] (1869-1963)
** Sarawak Malaysia (abaoe 1965)
=== [[Timbroù Sardigna|Sardigna]] ===
*Statud : Rouantelezh (1720-1861). Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1861.
*Alc’hwez : Poltred Vittorio-Emmanuele II (1851-1861)
=== [[Timbroù Enez Saseno|Enez Saseno]] ===
*Statud : Enez ar [[Mor Adria]] aloubet gant Italia etre 1929 ha 1943. Staget ouzh [[Albania]] e 1943.
*Alc’hwez : Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>SASENO</small>
=== [[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol – Burevioù-post estren]] ===
*Statud : Burevioù-post a voe savet gant Stadoù Europa en Impalaeriezh Otoman. Rediet int bet da serriñ e 1923. E-pad an Eil Brezel-bed e voe embannet timbroù gant Arme Bro-C’hall (F.F.L.).
*Burevioù-post [[Alamagn]]
*Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet PARA pe PIASTER hag an talvoud-gwerzh nevez (1884-1905)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet “10 centimes” e lizhernneg gotek (1908)
*Burevioù-post [[Aostria]]
*Alc’hwez :
** Timbroù Lombardia-Veneto (1863-1869)
** Timbroù Aostria (penn an Impalaer), talvoud-gwerzh e Soldi (1867)
** Timbroù Aostria (skoed-ardamez), talvoud-gwerzh e Soldi (1883-1886)
** Timbroù Aostria (penn an Impalaer), talvoud-gwerzh e Para pe Piaster (1890-1908)
[[File:Timbre Mouchon Levant surchPiastre.jpg|thumb|right|150px|Timbr ar rummad "Mouchon" (1902)]]
*Burevioù-post [[Bro-C'hall]]
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant PIASTRE hag an talvoud-gwerzh (1885-1901)
** Timbroù gall gant an alc’hwez <small>LEVANT</small> (1902-1920)
** Timbroù “Levant” dreistmoullet gant "Beyrouth" (1905)
** Timbroù Siria dreistmoullet gant <small>FORCES FRANCAISES LIBRES LEVANT</small> (1942)
*Burevioù-post [[Italia]]
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>ESTERO</small> (= ''er broioù estren'' ) (1874-1879)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>ALBANIA</small> ha talvoud-gwerzh e Para pe Piastre (1906)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>CONSTANTINOPOLI</small> ha talvoud-gwerzh e Para pe Piastre (1909 ha 1923)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>VALONA</small> ha talvoud-gwerzh e Para pe Piastre (1916)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>SMIRNE</small> ha talvoud-gwerzh e Para pe Piastre (1922)
*Burevioù-post [[Polonia]]
*Alc’hwez : Timbroù Polonia dreistmoullet <small>LEVANT</small> (1919-1921)
*Burevioù-post ar [[Rouantelezh-Unanet]]
*Alc’hwez :
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet PARAS pe PIASTRES hag un talvoud-gwerzh nevez (1885-1921)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet '''LEVANT''' (1905 ha 1921)
[[File:Russian Post Office Rizeh-5 para.png|dehou|150px]]
*Burevioù-post [[Roumania]]
*Alc’hwez :
** Timbroù Roumania gant un talvoud-gwerzh e Para (1896)
** Timbroù Roumania dreistmoullet gant '''Posta Romana Constantinopol''' (1919)
*Burevioù-post [[Rusia]]
*Alc’hwez :
** P.O. П. И.T. (= Kompagnunezh Rusian Moraerezh ha Kenwerzh) (1863-1865)
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant anv ur gêr : Beyrouth, Constantinople, Dardanelles, Ierusalem, Jaffa, Kerassunde, Metelin, Mont-Athos, Rizeh, Salonique, Smyrna, Trebizonde (1909)
** Timbroù gant un talvoud-gwerzh e para.
=== [[Timbroù Schleswig-Holstein|Schlesvig-Holstein]] ===
*Statud : Dugelezhioù dindan dalc’h Prusia, ezel eus [[Kengevread Hanternoz Alamagn ]] (1866-1871). Staget ouzh Alamagn (1871-1918). Aozet e voe ur boblvouezhiadeg e 1920 e Schlesvig Kreiz ha Su evit gouzout hag-eñ e vefe staget ouzh Alamagn pe ouzh [[Danmark]]. Aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet (1945-1949) hag an [[Unvaniezh Soviedel]] (rannvro Ratzeburg). Ul lodenn eus Alamagn ar C’hornaoueg abaoe 1949.
*Alc’hwez :
** S H post schilling (1850)
** Hrzgl post F.R.M. (1864)
** Holstein (1864-1867)
** Schleswig (1864-1867)
** Herzogth. Schleswig (1864-1867)
** Herzcgth pe Herzcgthum Holstein (1865)
** Schleswig-Holstein (1865-1866)
** Slesvig plebiscit (1920)
=== [[Timbroù Sechelez|Sechelez]] ===
[[File:Stamp of Seychelles - 1962 - Colnect 307430 - Map of Indian Ocean.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1890-1976). Stad dizalc’h (abaoe 1976)
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Enez Moris]) kachedet gant « B64 » (1861-1890)
** [[Sechelez|Seychelles]] (abaoe 1890)
** Republic of Seychelles (1977)
=== [[Timbroù Sechelez|Sechelez - Zil Eloigne Sesel]] ===
*Statud : Inizi Aldabra, Desroches, Farquhar ha Providence dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (« Tiriadoù Breizh-Veur er Meurvor Indian ») betek 1976. Staget ouzh Sechelez e 1976.
[[File:Stamp of Seychelles - Zil Eloigne Sesel - 1980 - Colnect 514685 - Map.jpeg|dehou|200px]]
*Alc’hwez :
** Timbroù Tiriadoù Breizh-Veur er [[Meurvor Indian]] (1968-1976)
** Timbroù [[Sechelez]] (1976-1980)
** Seychelles - Zil Eloigne Sesel (1980-1983)
** Seychelles - Zil Elwagne Sesel (1983-1985)
** Seychelles - Zil Elwannyen Sesel (1985-1992)
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|(Kathiri) Seiyun]] ===
*Statud : Sultanelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh [[Yemen ar Su]] e 1967.
*Alc’hwez (lizherennoù latin hag arabek) :
** Aden - Kathiri State of Seiyun (1942-1964)
** Ttimbroù Seiyun dreistmoullet “South Arabia” (1966)
** Kathiri State of Seiyun South Arabia (1966-1968)
=== [[Timbroù Selangor|Selangor]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus 13 Stad Kevread Malazia abaoe 1963. Aloubadeg Japan (1942)
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant S mui arouez an Islam (Loar ha sterenn) (1882)
** Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant Selangor (1882-1900)
** Selangor (1891-1895)
** Malaya ha lizherennoù e [[skritur jawiek]] (1935-1941)
** Malaya Selangor (1941-1962)
** Malaysia Selangor (abaoe 1965)
** Timbroù Selangor dreistmoullet gant lizhrennoù japanek (1942)
=== [[Timbroù Senegal|Senegal]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1959. Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall (1887)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet <small>SÉNÉGAL</small> (1892)
** Sénégal et Dépendances (1892-1901)
** Sénégal Afrique Occidentale Française (1906-1935 ha 1941-44)
** Sénégal AOF (1935-1941)
** Sénégal (1941)
** Timbroù Afrika c’hall ar C’hornaoueg (1944-1959)
** Kevread Mali (1959-1960)
** République du Sénégal (1960-1976)
** [[Senegal|Sénégal]] (abaoe 1976)
=== [[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall bet anvet Senegambia ha Niger.
*Alc’hwez : Ht Sénégal-Niger (1906-1915)
*Pennad kar : [[Timbroù Senegambia ha Niger]]
=== [[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall o vodañ Senegal, Gambia ha NIger
*Alc’hwez : Sénégambie et Niger (1903)
=== [[Timbroù Serbia|Serbia]] ===
[[File:European nature protection 2020 stamp of Serbia - 2.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman. Priñselezh emren (1815-1882). Rouantelezh dizalc’h (1882-1918). Ul lodenn eus « Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened » adanvet Yougoslavia e 1929 (1918-1941 ha 1946-2003). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Kevreet gant Montenegro (2003-2006). Stad dizalc’h abaoe 2006.
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez [[Serbia]] (1866)
** K. CPБСКА ha poltred ar Roue (1866)
** Poltred ar roue (1869-1873)
** СРБИЈА (1881-1905)
** КРАЉЕВИНА СРБИЈА (1911-1918)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant <small>SERBIEN</small> (1941)
** СРБИЈА SERBIEN (1941-1944)
** Timbroù Yougoslavia (1918-2005)
** Србија и Црна Гора pe Srbija i Crna Gora (2003-2006)
** СРБИЈА (abaoe 2006)
** SERBIJA
*Timbroù-brezel : Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>POSTES SERBES</small> (1917)
=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Inizi Shetland ar Su]] ===
[[File:FalklandIslandsDependencies1948violet1dSGG9-G16 2.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962).
*Alc’hwez :
** Timbroù Inizi Malou dreistmoullet gant SOUTH SHETLANDS DEPENDENCY OF (1944)
** Falkland Islands Dependencies (1946-1956)
=== [[Timbroù Thailand (Siam)|Siam (Thailand)]] ===
*Statud : Rouantelezh. Adanvet [[Thailand]] e 1939.
* Alc’hwez :
** Poltred ar roue (1883)
** Siam (1887-1939)
*Pennad kar : [[Timbroù Thailand]]
=== [[Timbroù Sierra Leone|Sierra Leone]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1808-1961). Stad dizalc’h (abaoe 1861)
*Alc’hwez :
** [[Sierra Leone]] (abaoe 1861)
** Republic of Sierra Leone (1975-1977)
=== [[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|Rouantelezh an Div Sikilia]] ===
*Statud :Unvaniezh rouantelezh [[Sikilia]] ha hini [[Naplez]] e 1816. Stad dizalc’h betek 1861. Ul lodenn eus [[Italia]] abaoe 1861.
*Alc’hwez :
** Posta Napoletana (1858 ha 1860)
** Mezzo Tornese ha poltred ar roue (1861)
** Posta di Sicilia (1859)
=== [[Timbroù Sina|Sina]] ===
[[File:Ji6, 5-3, National Flag of the People's Republic of China, 1950.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Impaleriezh betek 1911. Republik (1912-1949). Brezel diabarzh (1927-1949) Aloubadeg Japan e Norzh Sina (1937-1945). Republik poblek abaoe 1949 (nemet Enez [[Enez Taiwan|Formoza]]). Tiriadoù [[Makao]] (e 1999) ha [[Hong-Kong]] (e 1997) zo bet staget ouzh [[Republik Pobl Sina|Sina]].
*Alc’hwez :
** [[Sina|China]] (1878-1897)
** Imperial Chinese Post (1897-1912)
** Republic of China (1912-1931)
** 中华民国 (1931-1992)
** 中国邮政 (= Melestradurezh Postel China) (abaoe 1992)
=== [[Timbroù Sina|Sina – Postoù rannvro]] ===
*Statud : Postoù lec’hel.
*Sina Kreiz :
** Poltred Mao Zedong (1948)
** Timbroù Sina dreistmoullet (1948-1949)
*Sina an Hanternoz :
** Timbroù Sina dreistmoullet (1949-1949)
** Aloubadeg Japan (1941-1945)
*Sina ar Biz
** Timbroù Sina dreistmoullet (1946)
** Poltred Tachang Kaï-Tchek ha Sun Yat Sen (1946-1947)
** Timbroù Sina dreistmoullet ha Poltred Mao Zedong (1947-1949)
*Sina ar Reter (1949)
*Sina ar Su (1949)
*Sina ar Mervent (1949)
*Setchouan (1933-1934 ha 1949)
*Shanghaï ha Nankin – Aloubadeg Japan (1943-1945)
=== [[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]] ===
[[File:Stamp of China-GermanPO.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Burevioù-post an Impalaeriezh alaman e Sina (1894-1922).
*Alc’hwez : Timbroù Alamagn dreistmoullet gant <small>China</small> (1897-1900) ha China (1905).
=== [[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]] ===
*Statud : Postoù ar soudarded kaset da Sina (1900). Burevioù-post [[Breizh-Veur]] e Sina (1917-1922).
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant C.E.F. (1900)
** Timbroù Hong Kong dreistmoullet gant CHINA (1917-1922)
=== [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]] ===
*Statud : Burevioù-post Bro-C’hall e Sina (1894-1922).
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small>CHINA</small> (1894-1901)
** Chine (1902-196)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>CHINE</small> (1902-1921)
=== [[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Italia]] e Sina (1917-1922).
*Alc’hwez : Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>PECHINO</small> <small>TIENTSIN</small> pe “Pechino” ha “Tientsin” (1917-1919).
=== [[Timbroù Sina – Burevioù Japan|Sina – Burev Japan]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Japan]] e Sina (1900-1922).
*Alc’hwez : Timbroù Japan dreistmoullet gant lizherennoù japaneg (1900-1914)
=== [[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Rusia]] e Sina (1899-1920).
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant <small>КИТАЙ</small>
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh gant « Cents » ha « Dollar » (1917)
=== [[Timbroù Sina – Burevioù Stadoù-Unanet Amerika|Sina – Burevioù Stadoù-Unanet Amerika]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Stadoù-Unanet]] e Sina (1919-1922).
*Alc’hwez : Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet gant SHANGHAI CHINA (1919-1922)
=== [[Timbroù Singapour|Singapour]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1867-1959). Emrenerezh (1960). Ezel eus Kevread Stadoù Malaysia (1960-1965). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1965.
*Alc’hwez :
** Singapore Malaya (1948-1959)
** State of Singapore (1959-1963)
** Republic of Singapoore (1966)
** Singapore (abaoe 1967)
[[File:Al-Zahrawi Stamp, Syria (1964).jpg|thumb|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Siria|Siria]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1918. Aloubet gant Lu ar Rouantelezh Unanet (Nerzh Ergerzhadeg Ejip) etre 1918 ha 1922. Aloubadeg Bro-C’hall (1922). Fiziet e voe melestradurezh Siria e Bro-C’hall e 1923. Kevread Stadoù Emren Siria (1922-1924). Stad Siria (1925-1930). Republik Siria (1930-1946). Stad dizalc’h abaoe 1946. Unvaniezh gant [[Ejipt]] evit sevel Republik Arab Unvan etre 1958 ha 1961.
*Alc’hwez :
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1919)
** E.E.F. (= Egypt Expeditionnary Forces) (1918-1922)
** Timbroù Bro-C’hall pe ar Sav-Heol (''Levant'' e galleg) dreistmoullet T.E.O. (=''Territoires Ennemis Occupés'') pe '''O.M.F. Syrie''' (= ''Occupation Militaire Francaise''). (1919-1923)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant '''Syrie Grand Liban''' (1923-1924)
** Syrie (1924-1932)
** République syrienne (1934-1944)
** Syrie pe République Syrienne (1944-1958)
** U.A.R. (1958-1961)
** Syrian Arab Republic (1961-1984)
** Syria (lizherenneg latin hag arabek) (abaoe 1984)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Enez Rouad]] [[Timbroù Tiriad an Alawited]] [[Timbroù Latakia]] [[Timbroù Sandjak Alexandretta]]
=== [[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]] ===
[[File:Stamp of Sirmoor - 1885 - Colnect 779728 - Raja Shamsher Parkash.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Sirmoor state (1879-1899)
=== [[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouanetlezh-Unanet (1713-1867). Staget e voe ouzh Kanada e 1867.
*Alc’hwez : Nova Scotia (1851-1860)
*Pennad kar : [[Timbroù Kanada]]
=== [[Timbroù Slovakia|Slovakia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Aostria-Hungaria (betek 1918). Ul lodenn eus Stad Tchekoslovakia (1918-1939). Stad dizalc’h dindan levezon Alamagn (1939-1945). Ul lodenn eus Stad Tchekoslovakia (1945-1992). Rannet e voe [[Tchekoslovakia]] e daou d’ar 1añ a viz Genver 1993 ha savet Stadoù dizalc’h [[Tchekia]] ha [[Slovakia]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Aostria (1850-1871)
** Timbroù Hungaria (1871-1921)
** Timbroù Tchekoslovakia (1921-1939)
** Timbroù Tchekoslovakia dreistmoullet "Slovensky Stat” (1939)
** Slovenská posta (1939)
** Slovensko (1939-1945)
** Timbroù Tcheko-slovakia (1945-1992)
** Slovensko (abaoe 1993)
*Timbroù evit Lejion Tchekoslovakia e Siberia (embannet e Irkoutsk) : Československé Vojsko Na Rusi (1919-1920)
=== [[Timbroù Slovenia|Slovenia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Aostria-Hungaria (betek 1918). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1931). Ul lodenn eus rouantelezh Yougoslavia (1931-1939). Aloubadeg Italia (1941) hag Alamagn (1944). Ul lodenn eus republik Yougoslavia (1945-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (rummad Lubiana) gant AЖAРAВA CХC - Država SHS (1919-1931)
** Timbroù Yougoslavia gant Југославија ha Jugoslavia (1931-1939)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant ar gerioù « Commissariato Civile Territori Sloveni occupati LUBIANA » pe « Alto Commissario per la Provincia di Lubiana » (1941).
**Timbroù Italia dreistmoullet gant arouez un erer hag ar gerioù « Provinz Ljubljanika Laibach Pokrajina » (1944).
**Timbroù Yougoslavia Југославија ha Jugoslavia (1945-1991)
** Slovenija (abaoe 1991)
=== [[Timbroù Smyrna|Smyrna]] ===
*Statud : Kêr e Turkia (anvet [[Izmir]] bremañ). Fiziet e melestradurezh Gres goude ar [[Brezel-bed Kentañ]], aloubet gant Gres e 1919, gant Turkia e 1922. Staget ouzh Turkia e 1922.
*Alc’hwez : Timbroù Gres dreistmoullet gant E.T. ΣMYPNH (= Postoù Gres – Smyrna) (1919)
=== [[Timbroù Somalia|Somalia]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1905-1945), aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1942. Stad dizalc’h abaoe 1960 dre unvaniñ [[Somalia Italian]] ha [[Somaliland]] Breizh-Veur.
*Alc’hwez (lizherennoù latin hag arabek) :
** Somalia (1960-1980)
** Somali Democratic Republic (1970-1973)
** Jum. Dim. Somaliya (1973-1976)
** J.D. Soomaaliyeed (1976-1990)
** J.D. Soomaaliya (abaoe 1990
*Pennadoù kar : [[Timbroù Somaliland]] [[Timbroù Somalia Italian]]
=== [[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]] ===
[[File:ItaSomalia 1936 MiNr0237 pm Mogadishu B002.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn Italia (1881-1942). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1942-1945). Melestradurezh fiziet en Italia gantan [[A.B.U.]] etre 1950 ha 1960. Stad dizalc’h dindan anv [[Somalia]] abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Benadir (1903-1923)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>SOMALIA ITALIANA</small> (1923-1931)
** Somalia Ital. (1926)
** Postes Somalia Italiana (1928)
** Postes Italiane Somalia (1932-1937)
** Somalia Italiana (1934)
** Somalia (lizherennoù latin hag arabek) (1938-1950)
=== [[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1906-1960). Kenstaget ouzh trevadenn [[Somalia Italian]] evit sevel Stad Somalia dizalc’h e 1960.
*Alc’hwez :
** British Somaliland
** Somaliland Protectorate
*Pennad kar : [[Timbroù Somalia italian]]
=== [[Timbroù Somaliland (Republik)|Somaliland (Republik)*]] ===
*Statud : Tiriad disrannour Somalia (abaoe 1991) anvet ez-ofisiel “Republik Somaliland”. Nann anavezet gant Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]] estreget [[Israel]]. Nann ezel eus [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]]
* Er-maez al lezenn eo an timbroù.
*Alc’hwez :
** Republic of Somaliland
** Somaliland (e lizherennoù latin hag arabek)
** Soomaaliya (abaoe 1996) : falstimbroù
=== [[Timbroù Soruth|Soruth]] ===
[[File:Stamp of Soruth (Saurashtra) - 1935 - Colnect 943507 - Nawab Mahabat Khan III.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :
** Lizherennoù Goudjarateg (1864-1915)
** Saurashtra Postage (1923-1949)
** Timbroù-servij : timbroù dreistmoullet <small>SARKARI</small> (1929-1938)
=== [[Timbroù Soudan|Soudan]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Ejipt]] hag ar [[Rouantelezh-Unanet]] (1899-1951). Stad emren (1951-1954). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1956.
*Alc’hwez :
** Timbroù Ejipt dreistmoullet SOUDAN (lizherenneg latin hag arabek) (1897)
** Sudan Postage pe Sudan (lizherenneg latin hag arabek) (1898-1951)
** Sudan - Self Government (1954)
** Sudan (lizherenneg latin hag arabek) (abaoe 1956)
=== [[Timbroù Soudan c’hall|Soudan c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1890-1899). Ezel eus Afrika ar C’hornaoueg C’hall. Ul lodenn eus “Niger Grenn” ha Senegal Uhel” (1899-1902), ha Senegambia ha Niger (1902-1904), Senegal Uhel ha Niger (1904-1919). Pa voe krouet [[Volta-Uhel]] e 1921 e voe anvet [[Soudan c’hall]] (1921-1958). Stad dizalc’h dindan anv [[Mali]] abaoe 1960.
*Alc’hwez :
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant SOUDAN Frais (1894)
** Soudan Français (1894-1900 ha 1931-1944)
** Timbroù Senegal Uhel dreistmoullet gant Soudan Français (1921-1930)
*Pennad kar : [[Timbroù Mali]]
=== [[Timbroù Soudan ar Su|Soudan ar Su]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Soudan]]. Stad dizalc’h abaoe 2011.
*Alc’hwez : Republic of the South Sudan (abaoe 2011)
=== [[Timbroù Spagn|Spagn]] ===
[[File:Stamp 1934 Spain Minr0637 pm B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h. Rouantelezh (1715-1872). Republik (1873-1874). Rouantelezh (1874-1931). Republik (1931-1939). Brezel diabarzh (1936-1939). Diktatouriezh Franco (1939-1975). Rouantelezh abaoe 1975.
*Alc’hwez :
** Poltred ar Rouanez (1850-1862 ha 1864)
** España pe Correos de España (1862-1872 ha 1900-1931)
**Comunicaciones (1873-1899)
** Republica española (1931-1938)
** Estado Español (1937-1940)
** España (abaoe 1939)
*Timbroù lec’hel zo bet embannet e-pad ar brezel diabarzh en Almeria, e [[Barselona]], [[Madrid]], [[Valencia]], [[Aragon]], [[Cadix]], [[Logroño]], Lugo, [[Malaga]], [[Melilla]], Orense, Pontevedra, [[San Sebastian]], [[Santa Cruz de Tenerife]], [[Saragossa]], [[Segovia]], [[Vitoria]], Teruel.
=== [[Timbroù Sri Lanka (Ceylan|Sri Lanka (Ceylan)]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek 1972 dindan anv [[Ceylan]]. Stad dizalc’h abaoe 1972.
*Alc’hwez :
** Ceylan (-1972)
** Sri Lanka (abaoe 1972)
=== [[Timbroù Stadoù Kenkevredet Amerika|Stadoù Kenkevredet Amerika]] ===
*Statud : Stadoù disrannour e Stadoù-Unanet Amerika e-pad ar brezel diabarzh (1861-1865).
*Alc’hwez : Confederate States, CSA Postage ou Postage (1861-1865)
*Bridgeville, Greenville, Grove Hill, Livingston, Mobile, Talladega hag Uniontown (Stad Alabama)
*Chapel Hill, Hillsborough, Lenoir ha Rutherfordton (Stad Karolina an Norzh)
*Charleston, Spartanburg, Unionville (Stad Karolina ar Su)
*New Smyrna, Athens, Kingston, Macon ha Newnan (Stad Jorjia)
*Bâton-Rouge, Mount Lebanon, New Orleans (Stad Louisiane)
*Galatin, Knoxville, Memphis, Nashville, Rheatown ha Tellico Plains (Stad Tennessee)
*Austin, Beaumont, Galveston, Goliad, Gonzales, Hallettsville, Helena, Independence, Port Lavaca ha Victoria (Stad Texas)
*Abingdon, Danville, Emory, Fredericksburg, Greenwood Depot, Jetersville, Liberty, Lynchburg, Marion, Petersburg, Pittsylvania ha Pleasant Shade (Stad Virginia)
=== [[Timbroù Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet Amerika]] ===
[[File:USA postmaster provisional stamp NY Mi 2 YT 1.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h (Republik Kevreadel). Brezel diabarzh (1861-1865). Postoù prevez (“Post Masters”) e kêrioù New-York ha Saint-Louis (1845), Alexandria, Boscawen, Baltimore, Brattleboro ha Providence (1846).
*Alc’hwez :
** Post Office (1845-1846)
** US Postage (1847-1875)
** United States (of America) pe US (abaoe 1875-1975)
** USA (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]] ===
*Statud : Stad dizalc’h dindan aotrouniezh ar Pab. Staget ouzh Italia e 1870. Dizalc’h (lodenn Roma) dindan anv [[Keoded ar Vatikan]] e 1929.
*Alc’hwez :
** Skoed-ardamez ha Franco Bollo Postale (1852-1868)
*Pennad kar : [[Timbroù Keoded ar Vatikan]]
=== [[Timbroù Stellaland|Stellaland]] ===
[[File:1885 stamp of Stelland.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h (1882-1885). Staget e voe ouzh trevadenn [[Bechuanaland saoz]] e 1885.
*Alc’hwez :
** Republiek Stellaland (1884)
** Vryburg
** Timbroù Kab ar Spi Mat dreistmoullet gant « VR special post » (1899-1900)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Bechuanaland saoz]], [[Timbroù Suafrika]]
=== [[Timbroù Suafrika|SuAfrika]] ===
[[File:SouthAfrica-Stamp-1923-Springbok.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Dizalc’h abaoe 1910 dindan anv [[Unvaniezh Afrika ar Su]], ganet eo bet diwar gevreañ trevadennoù saoz [[Kab ar Spi Mat]], [[Natal]], [[Transvaal]] ha [[Stad-Oranje]]. Betek 1961 e oa divyezhek (saozneg – afrikaneg) meneg an timbroù.
*Alc’hwez :
** Unie van Zuid Afrika - Union of South Africa (1910-1922)
** Suid-Afrika, Suidafrika South Africa (1926)
** AFR (1927-1936)
** Republic of South Africa - Republiek van Suid-Afrika (1961-1966)
** RSA (abaoe 1961)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]], [[Timbroù Natal]], [[Timbroù Stad Orañje]], [[Timbroù Transvaal]], [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]].
=== [[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]] ===
*Statud : Kompagnunezh prevez e dalc’h tiriadoù bet anvet Rodezia na Norzh ha Rodezia ar Su.
*Alc’hwez : British South Africa Company (1890-1905)
=== [[Timbroù Bro-Suis|Suis]] ===
[[File:Stamp Switzerland 1908 1fr.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad Kengevreadel dizalc’h.
*Alc’hwez :
** ORTS POST (1850)
** Tresadenn ur vaouez gant skoed-ardamez [[Suis]] (1854-1862 ha 1882-1907)
** Confoederatio Helvetica (1938)
** Helvetia (abaoe 1907)
=== [[Timbroù Bro-Suis|Suis – Postoù kantonioù]] ===
*Statud : A-raok ma voe embannet timbroù gant melestradurezh Suis ez eus graet reoù gant postoù lec’hel e kantonioù [[Basel]], [[Geneva]], [[Neuchâtel (kêr)|Neuchatel]]
*Alc’hwez :
*Postoù Kantonioù
** Basel : Stadt Post Basel (1845)
** Geneva : Postes de Genève (1845-1849) pe Postes Locales gant skoed-ardamez Suis (1849-1851)
** Zurich : <small>ZÜRICH</small> (1843-1850)
=== [[Timbroù Sukembre-Nevez|Sukembre-Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1825-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez :
** Aust sicillum nov camb, 1850
** New South Wales pe “– Walls” pe “– Wale” pe ‘- Wace” pe “- Waees” (1851)
** New South Wales (1851-1907)
** N.S.W. (1897)
** Commonwealth New South Wales (1903-1906)
** Timbroù-servij - timbroù dreistmoullet ‘’’O S’’’ (1879-1886) pe ‘’’OS NSW’’’ (1903-1906)
** Timbroù-servij - timbroù Aostralia toulliget ’’’O S’’’ pe ‘’’O S NSW’’’ (1913-1927)
=== [[Timbroù Surinam|Surinam]] ===
* Statud : trevadenn an Izelvroioù (1873-1954). Dominion (1954-1975). Stad dizalc’h (abaoe 1975).
*Alc’hwez : Suriname (abaoe 1873)
=== [[Timbroù Sveden|Sveden]] ===
[[File:Stamp 2000 Sweden David Ehrenstrahl.png|dehou|250px]]
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh).
*Alc’hwez : Sverige (abaoe 1855)
=== [[Timbroù Swaziland|Swaziland]] ===
*Statud : Bro warezet (betek 1902) ha trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1902-1967). Emrenerezh (1967-1968). Stad dizalc’h (rouantelezh) abaoe 1968. Anvet [[Eswatini]] e 2018.
*Alc’hwez :
** Timbroù Transvaal dreistmoullet [[Swaziland]] (1899-1892)
** Timbroù Transvaal (1894-1910)
** Timbroù Suafrika (1910-1933)
** [[Swaziland]] (1933-2018)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Eswatini]] [[Timbroù Suafrika]]
== T ==
=== [[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]] ===
[[File:Stamp of Tajikistan - 2001 - Colnect 291807 - Map flag and arms of Tadjikistan.jpeg| dehou|200px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez :
** Тоҷикистон - Tadžikistan (1992-1995)
** Тоҷикистон – [[Tadjikistan]] (abaoe 1995)
=== [[Timbroù Tahiti|Tahiti]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1880-1958). Tiriad tramor dindan anv [[Polinezia C’hall]].
*Alc’hwez : Timbroù an trevadennoù dreistmoullet <small>TAHITI</small> (1882-1915)
*Pennad kar : [[Timbroù Polinezia C’hall]]
=== [[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn dindan anv “Afrika ar Reter” (Deustsche Ostafrika) etre 1898 ha 1915. Aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1916. Fiziet gant Kevredigezh ar Broadoù e Breizh-Veur (1922-1935). Unvanet gant Kenya hag Ouganda (1935-1961). Dizalc’h abaoe 1961, asambles gant [[Zanzibar]]. Adanvet [[Tanzania]] e 1964.
*Alc’hwez :
** Tanganyika (1922)
** Mandated Territory of Tanganyika (1926-1931)
** Timbroù Kenya – Ouganda – Tanganyika (1935-1961)
** Tanganyika (1961)
** Jamhuri ya Tanganyika (1962)
** United Republic of Tanganyika and Zanzibar (1964)
=== [[Timbroù Maroko|Tanja]] ===
*Statud : Tiriad etrebroadel (1925-1956). Staget ouzh Maroko pa voe dizalc’h. Burev-post Breizh-Veur e kêr Tanja e Maroko.
*Alc’hwez : Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant <small>TANGIER</small> (1927-1957)
=== [[Timbroù Tanzania|Tanzania]] ===
[[File:Stamp of Tanzania - 1965 - Colnect 277752 - Flag.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1961, anavezet dindan anv [[Tanganyika]], asambles gant [[Zanzibar]] e 1964.
*Alc’hwez : [[Tanzania]] (abaoe 1965).
*Pennad kar : [[Timbroù Tanganyika]]
=== [[Timbroù Tasmania|Tasmania]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouanetelezh-Unanet anvet “Douar Van Diemen” betek 1853. Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez :
** Van Diemens Land (1853-1857)
** [[Tasmania]] (1858-1912)
** Timbroù Aostralia gant toullouigoù e stumm OS (1914) ha T (1938).
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]
=== [[Timbroù Tchad|Tchad]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall staget ouzh [[Kongo Grenn]] (betek 1915), [[Oubangi-Chari]] (1915-1922) hag ezel eus [[Afrika C’hall ar C’heder]] (1936-1958). Stad dizalc’h abaoe 1958.
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Grenn dreistmoullet ‘’’TCHAD’’’ (1915)
** Timbroù Oubangi-Chari (1915-1922)
** Timbroù Kongo Grenn dreistmoullet TCHAD AFRIQUE EQUATORIALE FRANCAISE (1924-1933)
**Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1933-1958)
** République du [[Tchad]] (abaoe 1959)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Oubangi-Chari]] [[Timbroù Kongo Grenn]]
=== [[Timbroù Tchekia|Tchekia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an [[Impalaeriezh Aostria-Hungaria]] (1867-1918). Ul lodenn eus Stad Tchekoslovakia (1918-1939). Aloubadeg Alamagn (1939). Tiriad-suj Alamagn dindan anv [[Gwarez-stad Bohemia-Moravia]] (1939-1944). Ul lodenn eus Stad Tchekoslovakia (1945-1992). Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Aostria]] (1850-1918)
** Timbroù [[Tchekoslovakia]] (1918-1939 ha 1945-1992)
** Timbroù Gwarez-stad Bohemia-Moravia (1940-1944)
** Česká republika (abaoe 1992)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Tchekoslovakia]]
=== [[Timbroù Tchekosloslovakia|Tchekoslovakia]] ===
*Statud : Stad dizalc’h savet e 1918 gant unvaniezh [[Bohemia]], [[Moravia]] (ha [[Silezia]]) ha [[Slovakia]]. Ul lodenn staget ouzh [[Alamagn]] e 1939 ha savet Stad Slovakia diouzh un tu, Bohemia ha Moravia aloubet gant Alamagn diouzh an tu all. Stad dizalc’h (1945-1992). Rannet e daou (Tchekia ha Slovakia) e 1993.
*Alc’hwez :
** Cesko-Slovenska (1918-20)
** Posta Československa (1919-1926)
** Československo (1926-1939 ha 1945-1992)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Slovakia]]; [[Timbroù Bohemia ha Moravia]]
=== [[Timbroù Pakhoi|Tch’ong-K’ing]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Indez-Sina]] (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1902-1922). Anvet [[Chongqing]] hiriv.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>TCHONG-KING</small> (1902-1904)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>TCHONGKING</small> (1903) pe Tch’ong K’ing (1908-1919)
=== [[Timbroù Terengganu|Terengganu]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1909-1963). Unan eus ar pemp Stad malaizian nann-kevreet a-raok emezelañ da gKevread Malazia e 1963. Aloubadeg Japan e 1942.
*Alc’hwez :
** Trengganu (1910-1911)
** Malaya ha lizherenneg Jawiek (1949-1955)
** Malaysia Trengganu (1965-1981)
** Malaysia Terengganu (abaoe 1986)
** Timbroù Trengganu dreistmoullet gant lizherennoù japanek (1942)
*Pennad kar : [[Timbroù Malaizia]]
=== [[Timbroù Tete|Tete]] ===
*Statud : Trevadenn [[Portugal]]. Staget ouzh [[Mozambik]] e 1920.
*Alc’hwez :
** Timbroù Afrika Bortugalek dreistmoullet gant <small>REPUBLICA TÉTE</small> (1913)
** Timbroù Makao dreistmoullet gant <small>REPUBLICA TÉTE</small> (1913)
** Timbroù Timor ar Reter dreistmoullet gant <small>REPUBLICA TÉTE</small>(1913)
** Téte (1914)
=== [[Timbroù Thaïland (Siam)|Thaïland (Siam)]] ===
[[File:Thai stamp 1st sik.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh dizalc’h. Bet anvet [[Thailand|Siam]] betek 1939.
* Alc’hwez :
** Thaïland (1940)
** วหน (1941)
** Thaï (1943)
** Siam (1947-1949)
** Thailand ประเทศไทย (abaoe 1951)
=== [[Timbroù Thessalia|Thessalia]] ===
*Statud : Rannvro Bro-C’hres aloubet gant Turkia e-pad ar brezel etre an div vro e 1897.
* Alc’hwez : Timbr eizhkornek gant lizherennoù arabek (1898)
*Pennad kar : [[Timbroù Turkia]]
=== [[Timbroù Greunland|Thule]] ===
*Statud : Tiriad [[Greunland]], dindan dalc’h [[Danmark]].
*Alc’hwez : [[Thule]] (1935-1937)
=== [[Timbroù Thüringen|Thüringen]] ===
*Statud : Rannvro alaman dindan melestradurezh an [[Unvaniezh Soviedel]] (1945-1949). Staget ouzh Republik [[Alamagn ar Reter]] e 1949.
*Alc’hwez : [[Thüringen]] (1945)
=== [[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]] ===
[[File:Thurn und Taxis 1865 43IB.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiegezh priñsed alaman a rae war-dro servijoù ar postoù abaoe an XIIvet kantved en Europa. Kendeuzet gant servijoù-post [[Prusia]] e 1867.
*Alc’hwez :
** Freimarke silb. grosch. (1851-1867)
** Thurn und Taxis (1851-1867)
** Freimarke kreuzer (1852-1867)
=== [[Timbroù Tibet|Tibet]] ===
*Statud : Tiriad dindan levezon ar [[Rouantelezh-Unanet]] ha [[Sina]]. Staget ouzh Sina e 1956.
*Alc’hwez :
** Timbroù Sina dreistmoullet (1911).
** Tibet Postage (lizherennoù latin ha tibetan) (1913 ha 1933).
=== [[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]] ===
[[File:Portuguese Timor 1898 Mi 57 stamp (Vasco da Gama - Discoverer of the seaway to India).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn bPortugal (betek 1884). Proviñs Portugal (1954-1975). Staget ouz Indonezia (1975-1999). Melestradurezh [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] etre 1999 ha 2002. Stad dizalc’h abaoe 2002.
* Alc’hwez :
** Timbroù [[Makao]] dreistmoullet gant <small>TIMOR</small> (1885-1887)
** Timor Portugal (1867-1898)
** Timor (1898-1900)
** Timor - Republica portuguesa (1914-1946 ha 1954-1975)
** Timor Portuguese (1948-1954)
** Timbroù Indonezia (1975-1999)
** Timor Lorosae - U.N.T.A.E.T. (1999-2002)
** Timor-Leste (abaoe 2002)
=== [[Timbroù Tobago|Tobago]] ===
*Statud : Trevadenn a Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh [[Trinidad]] e 1888.
* Alc’hwez : Tobago Postage (1879-1897)
*Pennad kar : [[Timbroù Trinidad-ha-Tobago]]
[[File:TGO 1961 MiNr0298 mt B002.jpg|dehou|300px]]
=== [[Timbroù Togo|Togo]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Alamagn (1885-1914). Aloubadeg Breizh-Veur (1914-1919). Bro dindan dalc’h Bro-C’hall (1921-1957), ul lodenn anezhi staget ouzh Bro-an-Aour ([[Ghana]]). Stad emren (1957-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
* Alc’hwez :
** Timbroù Alamagn dreistmoullet TOGO (1897)
** [[Togo]] (1900-1914)
** Timbroù Togo alaman dreistmoullet TOGO Occupation franco-anglaise pe TOGO Anglo-French Occupation (1914-1915)
** Timbroù Aod an Aor dreistmoullet Togo Anglo-French Occupation (1915)
** Timbroù Dahomey dreistmoullet TOGO Occupation franco-anglaise (1916)
** [[Togo]] (1924-1957)
** République Autonome du Togo (1957-1960)
** République du Togo (1960-1962)
** République togolaise (abaoe 1962)
=== [[Timbroù Enez Tokelau|Enez Tokelau]] ===
*Statud : Tiriad-suj an [[Inizi Gilbert hag Ellice]] (“Union Island”). Tiriad-suj [[Zeland-Nevez]] abaoe 1949.
* Alc’hwez :
** Tokelau Islands (1949-1976)
** [[Tokelau]] (abaoe 1977)
=== [[Timbroù Tonga|Tonga]] ===
[[File:Tonga 1949 Mi 89 stamp (75th anniversary of the UPU. Hermes over globe).jpg|dehou|300px]]
*Statud : Rouantelezh warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1900-1970). Stad dizalc’h abaoe 1970.
*Alc’hwez :
** Toga (1897-1950)
** [[Tonga]] (1950-1997)
** Kingdom of Tonga (abaoe 1997)
*Pennad kar : [[Timbroù Niuafo'ou]]
=== [[Timbroù Toskana|Toskana]] ===
*Statud : [[Dugelezh-veur Toskana|Dugelezh-veur]]. Staget ouzh Rouantelezh [[Piemonte]]-Sardignia e 1860. Ur rannvro italian hiriv.
*Alc’hwez : Toscano (1851-1860)
*Pennad kar : [[Timbroù Italia]]
=== [[Timbroù Touva|Touva]] ===
[[File:Tuva stamp map.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad gwarezet gant an Unvaniezh Soviedel (1921-1944). Staget ouzh an Unvaniezh Soviedel e 1944.
*Alc’hwez :
** Postage [[Touva]] (1927)
** ТЬВА (1932-1935)
** Posta Touva (1936)
=== [[Timbroù Trakia|Trakia]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h an Impalaeriezh Otoman. Un emsavadeg a savas e Trakia ar C’hornaoueg, e biz Bro-C’hres, e 1913. Statud Emrenerezh e 1913 anvet “Republik [[Komotiní|Gümülcine]]”. Aloubadeg [[Bulgaria]] e miz Here 1913 ha fin an emrenerezh. Melestradurezh Kevredidi ar C'hentañ Brezel-bed (1913-1920). Aloubadeg Bro-C’hres e 1920. Staget eo bet [[Trakia ar C’hornaoueg]] ouzh [[Bro-C’hres]] ha [[Trakia ar Reter]] ouzh [[Turkia]] e 1923.
* Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant ΣΛΛ. ΔΙΟΙΚ. ΓKIOYMOY ΛTZINAΣ ΛEΠTA 10 ha skoed-ardamez Gres (1913)
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant « Gouarnamant berrbad Trakia ar C’hornaoueg » e lizherenneg arabek غربی تراقیا حكومت مستقله (1913)
** Timbroù Gres dreistmoullet e glas (1913)
** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant THRACE INTERALLIÉE (1913-1920)
** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant THRACE OCCIDENTALE (1913-1920)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΔYTIKHΣ ΘPAKHΣ pe Διοιxηςις Δutixής θpάxης (= “Melestradurezh Trakia ar C’hornaoueg”) (1920)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant Δutixής θpάxης (= « Melestradurezh Trakia ») (1920)
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant Ύπάτη Αρμοστεία Θράκης (= « Komision-Uhel Trakia ») (1920)
=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Transkei]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h (e 1976) hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : Transkei (1976-1994)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]] [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]
=== [[Timbroù Transvaal|Transvaal]] ===
*Statud : Republik dizalc’h (1852-1877). Aloubadeg armeoù Breizh-Veur (1877-1881). Republik dizalc’h (1881-1900). Aloubadeg gant ar Saozon (1900-1902). Melestradurezh Breizh-Veur (1902-1910). Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] e miz Mae 1910.
** Postzegel Z.Afr.Republiek, Z.Afr.Republiek (1869-1877)
** Timbroù Transvaal dreistmoullet gant « V.R.-Transvaal » (‘’’Victoria Regina’’) (1877)
** Transvaal Postage (1878-1880)
** Postzegel Afr. Republiek (1885-1895)
** Zuid Afrikaansche Republiek (1895)
** Timbroù Transvaal dreistmoullet gant V.R.I. (‘’’Victoria Regina Imperatrix’’) (1900)
** Timbroù Transvaal dreistmoullet gant E.R.I. (‘’’Eduardus Rex Imperator’’’) (1901-1902)
** Transvaal (1902-1909)
** Timbroù servij : dreistmoulladur C.S.A.R. (1905-1909)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]]
=== [[Timbroù Travancore|Travancore]] ===
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet betek 1950. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Travancore Anchal (1888-1946)
*Pennad kar : [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Travancore-Kochin|Travancore-Kochin]] ===
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet betek 1950. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : State of Travancore-Cochin (1950)
*Pennad kar : [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]] ===
*Statud : Tiriad aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1920. Stad emren savet e 1921 goude Emsavadeg Veur an Arabed a-enep an Impalaeriezh otoman, gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Dizalc’h abaoe 1946 dindan anv [[Jordania]].
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Palestina]] dreistmoullet en arabeg (1920-1923 ha 1925)
** Timbroù Hedjaz dreistmoullet en arabeg (1924-1925)
** Transjordan (1927-1947)
** Trans-Jordan (1947)
*Pennad kar : [[Timbroù Jordania]]
=== [[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]] ===
*Statud : Tiriad [[Jorjia]], [[Armenia]] hag [[Azerbaidjan]] unvanet e Republik Sokialour Kevredek Soviedel Treuzkaokazek e 1923. Ul lodenn eus an Unvaniezh Soviedel e 1924.
*Alc’hwez :
** Timbroù Impalaeriezh Rusia pe Armenia dreistmoullet gant Э C Ф C P (= pennlizherennoù Republik Sokialour Kevredek Soviedel Treuzkaokazek) (1923).
** Э C Ф C P (1923)
[[File:МаркаПМР1995(18).jpg|МаркаПМР1995(18)|dehou|200px]]
=== [[Timbroù Treuznistria|Treuznistria*]] ===
*Statud : Tiriad aloubet gant Roumania (1941-1944). Tiriad disrannour Moldova (abaoe 1991). Nann anavezet gant an darn vrasañ eus Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]].
* An timbroù a c’hell bezañ implijet er vro met ne c’heller ket ober ganto evit kas lizhiri d’an estrenvro.
*Alc’hwez :
** Республика Молдовеняскэ Нистрянэ (1993)
** Пошта ПМР
** ПМР
=== [[Timbroù Treuzsilvania|Treuzsilvania]] ===
*Statud : Bro eus an [[Impalaeriezh Aostria-Hungaria]] staget ouzh [[Roumania]] e 1919.
*Alc’hwez : Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant <small>BANI REGATUL ROMANIEI F P.T.T.</small> ([[Kolozsvár]] = Cluj hiriv) pe <small>Bani REGATUL ROMANIEI F P.T.T.</small> [[Nagyvárad]] = Oradea hiriv) (1919)
=== [[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Trieste]] ===
[[File:The Free Territory of Trieste, Zone B 1952 Mi 59 stamp (75th anniversary of the UPU. Palace Hotel, Portorož-Portorose).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Goude an Eil Brezel-bed eo savet “Tiriad Dieub Trieste”. Rannet eo tiriad kêr [[Trieste]] e daou : fiziet e voe un tiriad (A) e melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet ha Stadoù-Unanet Amerika, tra m’edo an eil (B) dindan melestradurezh [[Yougoslavia]]. Staget eo an tiriad A ouzh Italia e 1954, ouzh Yougoslavia (Kroatia) an tiriad B.
*Alc’hwez (Tiriad A) :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant AMG F.T.T. (1947-1954)
*Alc’hwez (Tiriad B) :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant STT VUJA pe VUJA-STT (1949)
** STT-VUJA (1950)
** S.T. TRSTA VUJA (1950-1952)
** STT VUJA (FNR) JUGOSLAVIJA (1952)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant STT VUJNA (1952-1954)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Italia]] [[Timbroù Yougoslavia]] [[Timbroù Venezia Giulia]]
=== [[Timbroù Trinidad ha Tobago|Trinidad ha Tobago]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek 1962. Ul lodenn eus Kevread Indez ar C’hornaoueg (1958-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez :
** LML (1847)
** [[Trinidad]] (1854-1909)
** Trinidad & [[Tobago]] (abaoe 1913)
*Pennad kar : [[Timbroù Trinidad]]
=== [[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1912-1951). Lodenn eus Libia abaoe 1951.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoulet gant <small>TRIPOLITANIA</small> (1923-1926 ha 1927)
** [[Tripolitania]] (1926 ha 1934)
** Poste Italiane Tripoli (1930-1934)
=== [[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]] ===
[[File:Tristan da Cunha 1960 Marine Life stamps.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn ar [[Rouantelezh-Unanet]] (1816-1983). Tiriad-suj (1983-2002) ha Tiriad tramor asambles gant [[Saint Helena (enezenn|Saint-Helena]) hag Enez [[Ascension]] abaoe 2002.
*Alc’hwez :
** Timbroù Saint-Helena dreistmoullet Tristan da Cunha (1952)
** Timbroù Saint-Helena dreistmoullet Tristan da Cunha Resettlement (1963)
** Tristan da Cunha (abaoe 1952)
=== [[Timbroù Tunizia|Tunizia]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall (1881-1956). Rouantelezh dizalc’h (1956-1957). Republik abaoe 1957.
* Alc’hwez :
** Régence de Tunis (1888-1902)
** Tunisie RF (1902-1954)
** Tunisie (lizherenneg latin hag arabek) (1954-1957)
** République Tunisienne الجمهورية التونسية (abaoe 1957)
=== [[Timbroù Turkia|(Impalaeriezh Otoman ha) Turkia]] ===
[[File:Kemal Ataturk on Turkish Stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Impalaeriezh (otoman) dizalc’h etre 1299 ha 1922. Dismantret goude ar [[Brezel-bed Kentañ]] e voe savet meur a Stad diouzh an tiriadoù bet dindan e veli : [[Siria]], [[Treuzjordania]], [[Palestina]], [[Liban]]… Republik [[Turkia]] a voe savet war e lerc’h e 1923.
[[File:Tughra Mahmuds II-ar.gif|left|50px]]
*Alc’hwez :
** Lizherennoù arabek (1858-1913)
** Emp. Ottoman (1876-1877)
** Lizherennoù arabek hag arouez an islam “Tugra” (1892-1911 ha 1915-1923)
** Postes Ottomanes (1913)
** Lizherennoù arabek (1923-1926)
** Türk Postalari (1926-1929)
** Türkiye Cumhuriyeti (1930-1935)
** Türkiye Postalari pe Turkiye Cumhuriyeti Postalari (1929-1955 ha 1959-1966)
** Türkiye (1955-1959)
** Turkiye Cumhuriyeti (abaoe 1966)
=== [[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]] ===
*Statud : Republik ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez :
** Туркменистан ha [[Turkmenistan]] (1992)
** Türkmenistan (abaoe 1993)
=== [[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]] ===
[[File:Turks and Caicos Islands bulk salt loading stamp 1950.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad-suj Bahamas betek 1848. Tiriad-suj [[Jamaika]] (1874-1965). Staget ouzh Bahamas (1965-1973). Tiriad tramor Breizh-Veur abaoe 1973.
*Alc’hwez :
** Timbroù Jamaïka (1860-1867)
** Turks Islands (1867-1900)
** Turks & Caicos Islands (abaoe 1900)
*Timbroù lec’hel : Caicos
** Timbroù Turks ha Caicos dreistmoullet gant <small>CAICOS ISLANDS</small> (1981)
** Caicos Islands (1983-1985)
=== [[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]] ===
*Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Inizi Ellice (1877-1915). Trevadenn (1912-1975) gant an Inizi Gilbert. Stad dizalc’h abaoe 1978.
*Alc’hwez : Tuvalu (abaoe 1976)
** Inizi Funafuti (1984) Nanumaga (1984) Nanumea (1984) Niutao (1984) Nui (1984) Nukufetau (1984) Nukulaelae (1984) Vaitupu (1984)
== U ==
=== [[Timbroù Udine|Udine]] ===
*Statud : Kêr Italia aloubet gant arme Aostria e 1918.
*Alc’hwez : Municipio di Udine (1918)
=== [[Timbroù Ukraina|Ukraina]] ===
[[File:Postage Stamp 2019 Constitution of Ukraine 23.png|dehou|200px]]
*Statud : Tiriadoù dindan dalc’h Impalaeriezh Rusia. Unvaniezh Ukrania Kreiz ha Ukrania ar c’hornaoueg : Republik Sokialour Soviedel Ukraina. Aloubadeg Alamagn (1941-1943). Stad dizalc’h abaoe 1991. Aloubadeg Rusia e tiriadoù ar reter ha [[Krimea]].
*Alc’hwez :
** УССР (1923)
** Timbroù an Unvaniezh Soviedel СССР (1923-1991)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « UKRAINE » (1941-1943)
** Україна - Ukraina (abaoe 1991)
** Krimea : Timbroù an Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant « КРЫМ » (1992-1993)
=== [[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria betek 1918. [[Republik Poblel Ukraina ar C'hornôg|Republik Pobl Ukraina ar C'hornôg]], anvet ivez [[Republik Galitsia]] etre 1918 ha 1923.
*Alc’hwez :
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant un tribac’h embannet e Kiev, Ekaterinoslav, Kharkov, Odessa, Poltava, Podolie ha Vinnitza (1918).
** УКРАІНСЬКА (1918)
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant « УКР H P » embannet e Lvov pe Kolomea (1918)
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant “3 y. H.P. » (1919)
** УКРАІНСЬКА (1921-1923)
=== [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet|Umm al-Qaywayn]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968.
*Alc’hwez : Umm-al-Qïwaïn (1964-1972)
*Pennad kar : [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]
[[File:The Soviet Union 1937 CPA 559 stamp (Lenin).jpg|dehou|150px]]
=== [[Timbroù Unvaniezh Republikoù Sokialour Soviedel|Unvaniezh Republikoù Sokialour Soviedel]] ===
*Statud : Stad dizalc’h savet e 1922 goude Dispac’h 1917 ha fin an Impalaeriezh rusian. Aet da get e 1991.
*Alc’hwez : СССР ПОЧТА (lizherenneg kirilek) (1923-1991)
=== [[Timbroù Uruguay|Uruguay]] ===
*Statud : Republik dizalc’h abaoe 1825.
*Alc’hwez :
** Diligencia ha skeudenn an heol gant un dremm (1856 ha 1887)
** Montevideo (1858-1859)
** Republica del Uruguay Montevideo pe Republica Oriental del Uruguay (1866—1956)
** Republica O. del Uruguay (1921-1956)
** [[Uruguay]] (abaoe 1956)
** Burevioù broioù estren e [[Montevideo]] :
*Burev-post Breizh-Veur : timbroù saoz gant ur siell C28 (1862-1872)
*Burev-post Bro-C’hall : timbroù gall gant ur siell e stumm ur c’hwec’hkogn
*Burev-post Italia : timbroù Reter-Nesañ
== V ==
=== [[Timbroù Katalonia|Valencia]] ===
*Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos.
*Alc’hwez : Poltred Don Carlos hag « ESPAÑA VALENCIA » (1874)
=== [[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-C’hall hag ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Hebridez-Nevez]]. Stad dizalc’h abaoe 1980.
*Alc’hwez : Vanuatu
=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]] ===
* Statud : Porzh-mor en [[Impalaeriezh Otoman]]. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
* Alc’hwez : Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant '''Vathy''' (1893-1900)
=== [[Timbroù Keoded ar Vatikan|Keoded ar Vatikan]] ===
[[File:StampsVatican1938Michel59-62.JPG|dehou|500px]]
*Statud : Stad dizalc’h, anvet “[[Stadoù ar Pab]]” betek 1929. Nann-ezel eus Aozadur ar Broadoù Unanet.
*Alc’hwez :
** Poste Vaticane (1929-1992)
** Cittá del Vaticano (abaoe1993)
*Pennad kar : [[Timbroù Stadoù ar Pab]]
=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Venda]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h (e 1979) hervez Gouarnamant SuAfrika, nann-anavezet gant an [[Aozadur ar Broadoù Unvanet|A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : [[Venda]] (1979-1994)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]], [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]
=== [[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]] ===
*Statud : Rannvro Italia an Norzh dindan dalc’h Aostria etre 1815 ha 1866. Aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet ha Stadoù-Unanet Amerika etre 1945 ha 1947.
*Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « Regno d’Italia Venezia Giulia 3. XI. 18. » (1919)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « Venezia Giulia » (1919)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « A.M.G. VG » (1945-1947)
=== [[Timbroù Venezuela|Venezuela]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1830.
*Alc’hwez :
** Correos de Venezuela pe EE.UU. de Venezuela (1880-1955)
** Republica de Venezuela (1955-1983)
** [[Venezuela]] (1983-2003)
** Republica Bolivariana de Venezuela (abaoe 2003)
=== [[Timbroù Victoria|Victoria]] ===
*Statud : Trevadenn ar [[Rouantelezh-Unanet]] (1851-1900). Ezel eus Kengevredad [[Aostralia]] abaoe 1901.
*Alc’hwez : [[Victoria (Aostralia)|Victoria]] (1850-1908)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]
=== [[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Bro Victoria]] ===
*Statud : Ergerzhadeg Antarktika (1909)
*Alc’hwez : Timbroù [[Zeland Nevez]] dreistmoullet gant “Victoria Land” (1911-1912).
=== [[Timbroù Viêt Nam|Viêt Nam]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall ([[Annam]], [[Tonkin]], [[Kochin-Sina]]) dindan [[Indez-Sina]] c’hall. Stad dindan levezon Frañs savet e 1949, dizalc’h (Impalaeriezh) e 1954. Rannet etre [[Viet Nam an Norzh]] ha [[Viet Nam ar Su]] e 1955. Adunvanet e 1975.
*Alc’hwez :
** Viêt Nam (1951-1952)
** VIỆT NAM CỘNG HOÀ (BƯU CHÍNH = Postoù)
**VIETNAM (abaoe 1975)
=== [[Timbroù Viet Nam an Norzh|Viet Nam an Norzh]] ===
[[File:3cts petain bistre surch.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Indez-Sina]] betek. Stad dizalc’h embannet e 1945 (Republik Demoktratel Viet Nam) met anavezet e 1954. Unvanet gant [[Viet Nam ar Su]] e 1973.
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina dreistmoullet <small>VIET-NAM DAN-CHU CONG-HOA</small> (‘’ Republik Demokratel’’) (1945- 1946) BƯU CHÍNH = Postoù
** VIÊT-NAM DAN-CHU CONG-HOA (1946-1976)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Viet Nam]]
=== [[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]] ===
*Statud : Stad dizalc’h etre 1955 ha 1975. Melestradurezh Gouarnamant Berrbad Su Viet Nam etre 1975 ha 1976. Kenteuzet gant Viet Nam an Norzh evit sevel Stad Viet Nam e 1975.
*Alc’hwez :
** Viêt Nam Cong Hoa (1955-1975)
** Cong Hoa Mien Nam Viêt Nam (1975-1976)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Viet Nam]]
=== [[Timbroù Burkina Faso|Volta Uhel]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Chall (1921-1946), tiriad tramor Bro-C’hall (1946-1958) ha Republik emren (1958-1960). Dizalc’h e 1960. Adanvet e voe [[Burkina Faso]] e 1984.
*Alc’hwez :
** Timbroù Soudan c’hall (1894-1902)
** Timbroù Senegambia ha Niger (1902-1906)
** Timbroù Senegal Uhel ha Niger (1906-1917)
** Timbroù Senegal Uhel ha Niger dreistmoullet gant Haute-Volta (1920-1928)
** Haute-Volta (1920-1931)
** Timbroù [[Aod an Olifant]], [[Niger]] pe [[Soudan c’hall]] hervez al lec’h, hep meneg ebet (1932-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1959)
*Pennad kar : [[Timbroù Burkina Faso]]
== W ==
=== [[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]] ===
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet betek 1950. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Wadhwan State (1888-1892)
*Pennad kar : [[Timbroù India]]
=== [[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]] ===
[[File:Timbre Wallis et Futuna 1920 - 75 centimes.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Enezeg gwarezet gant Bro-C’hall (1886-1961). Tiriad tramor (1961-2003). Strollegezh tramor abaoe 2003.
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Kaledonia-Nevez]] dreistmoullet gant <small>ILES WALLIS et FUTUNA</small> (1920-1938 ha 1939-1940)
** Wallis et Futuna (1931 ha 1939)
** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant <small>ILES WALLIS et FUTUNA</small> pe <small>WALLIS ET FUTUNA</small> (1941--1944)
** Îles Wallis & Futuna (1944)
** Wallis et Futuna RF (abaoe 1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Kaledonia Nevez]]
=== [[Timbroù Wenden|Wenden]] ===
[[File:StampVenden1864Michel4.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Kêr eus [[Latvia]] anvet [[Cēsis]] bremañ.
*Alc’hwez :
** Wendenschen Kreises pe Wendensche Kreise (1862-1875)
** ВЕНДЕНCKAЯ (1901)
=== [[Timbroù Württemberg|Württemberg]] ===
*Statud : Ezel eus [[Kengevread Hanternoz Alamagn]] (1867-1871), eus an [[Impalaeriezh Alamagn]] (1891-1919). Republik Weimar (1919-1933). Trede Reich (1933-1945). Aloubadeg Bro-Frañs (1947-1949). Dont a reas da vezañ ul lodenn eus Land [[Baden-Württemberg]] en Alamagn ar C’hornaoueg (1949-1991) hag Alamagn unvan abaoe 1991.
*Alc’hwez :
** Württemberg (1851 ha 1869-1874)
** Skoed-adamez ha Freimarke kreuzer' (1857-1866)
** K. Württ. post (1875-1894)
** Timbroù-servij :
** K. Württ. post (1875-1915)
** Württemberg Bezirskmarke pe Staatsmarke (1916-1919 ha 1923-1924)
** Timbroù Wurtemberg dreistmoullet “Volkstaat Württemberg” (1919)
** Württemberg (1920)
** Timbroù Wurtemberg dreistmoullet “Deustches Reich” (1920)
** Timbroù Alamagn (1920-1947)
** Württemberg (1947-1949)
== X ==
=== [[Timbroù Sina|Xinjiang]] ===
*Statud : Rannvro emren eus Sina, bet anvet [[Turkestan ar Reter]].
*Alc’hwez : Timbroù Sina dreistmoullet e sinaeg “Implijet e proviñsoù Xinjiang hepken” (1915-1949)
== Y ==
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Yafa Uhelañ]] ===
*Statud : Sultanelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh [[Yemen ar Su]] e 1967.
*Alc’hwez : State of Upper Yafa South Arabia (1967)
=== [[Timbroù Yemen |Yemen]] ===
*Statud : Stad savet diwar unvaniezh [[Yemen ar Su]] ha [[Yemen an Norzh]] e 1990.
*Alc’hwez :
** Yemen Republic (1990-1991)
** Republic of [[Yemen]] (adalek 1991)
=== [[Timbroù Yemen an Norzh |Yemen an Norzh]] ===
[[File:YAR 1969 MiNr0867A pm B002.png|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh ottoman (1873-1918). Rouantelezh (1918-1962). Brezel diabarzh etre roueelourien ha republikaned (1962-1970). Embannet e voe Republik Arab ar Yemen e 1962. Unvanet e voe Yemen ar Su ha Yemen an Norzh e 1990.
*Alc’hwez :
** Yemen ha lizherennoù arabek (1929-1930)
** Postes du Royaume du Yemen (1939-1945)
** The Moutawakilite KIngdom of Yemen (1952-1959)
** Yemen (1959-1962)
** Timbroù dreistmoullet gant « Free Yemen Fights for God, Imam & Country » (lizherennoù latin hag arabek) (1962)
** Mutawakelite KIngdom of Yemen (1964- 1970)
** Y.A.R. pe Yemen Arab Republic (1962-1991)
=== [[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Aden]] (1874-1963). Ul lodenn eus Kevread Emirelezhioù Arabia ar Su (1959-1962) adanvet Gwarezva [[Kevread Arabia ar Su]] (1962-1967). Stad dizalc’h (Republik demokratel ha Poblek) etre 1967 ha 1990. Kenteuzet gant [[Republik Arab Yemen]] (Yemen an Norzh) e 1990. Brezel diabarzh e 1994.
*Alc’hwez :
** Timbroù Yemen dreistmoullet gant <small>PEOPLE’S REPUBLIC OF SOUTHERN YEMEN</small> (lizherenneg arabek ha latin (1967)
** People’s Republic of Southern Yemen (1968-1970)
** People’s Democratic of Southern Yemen (1971-1982)
** Yémen PDR (1978-1990)
=== [[Timbroù Yougoslavia|Yougoslavia]] ===
[[File:Europa 1990 Yugoslavia 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Stad dizalc’h dindan anv « Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened » etre 1918 ha 1929, adanvet “Rouantelezh Yougoslavia” er bloaz 1929. Aloubadeg Alamagn hag Italia (1941-1945). Republik Kevreadel Demokratel e 1945 savet gant unvaniezh c’hwec’h Republik : [[Bosnia-Herzegovina]], [[Kroatia]], [[Makedonia]], [[Montenegro]], [[Serbia]] ha [[Slovenia]], ha div rannvro emren ([[Vojvodine]] ha [[Kosovo]]). Pep bro a voe dizalc’h e 1989, nemet Serbia ha Montenegro a chomas asambles betek 2006.
*Alc’hwez :
** Kraljevstvo Srba, Hrvata I Slovenga (1921-1929)
** Kraljevina Jugoslavija (1931)
** Југославија ha Jugoslavia (1931-1941)
** Timbroù Serbia dreistmoullet gant “Демократска Федеративна Југославија” (1944-1945)
**Jyгославија Jugoslavija (1945-1948)
** FNR Jugoslavija pe ФHP Југославија (1948-1955)
** Југославија pe Jugoslavija (1955-1965 ha 1998-2002)
** Jugoslavija (1965-1991)
** Југославија (1992-1997)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Serbia]] [[Timbroù Montenegro]]
=== [[Timbroù Sina|Yunnan]] ===
*Statud : Postoù rannvroel.
* Alc’hwez : Timbroù Sina dreistmoullet (1927-1934)
=== [[Timbroù Pakhoi|Yunnan-Fou]] ===
*Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1894-1922).
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant Yunnansen (1903-1919)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant Yunnan-Fou (1906) pe Yunnanfou (1908-1919)
== Z ==
=== [[Timbroù Zadar|Zadar]] ===
*Statud : Kêr eus [[Dalmatia]] aloubet gant Alamagn e 1943. Kêr eus [[Kroatia]] bremañ.
* Alc’hwez :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant “Deutsche Besetzung Zara” (1943)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant “Zara” ha linennoù (1943)
=== [[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Anv a oa gant [[Republik Demokratel Kongo]], etre ar 27 a viz Here 1971 hag ar 17 a viz Mae 1997.
*Alc’hwez : [[Zair|Zaïre]] pe République du Zaïre (1971-1997)
*Pennad kar : [[Timbroù Kongo Velgia]]
=== [[Timbroù Zambezia|Zambezia]] ===
*Statud : Trevadenn bPortugal. Staget ouzh [[Mozambik]] e 1917.
*Alc’hwez : Portugal [[Zambezia]] (1894-1917)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]
=== [[Timbroù Zambia|Zambia]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1924-1964) dindan anv [[Rodezia an Norzh]]. Stad dizalc’h abaoe 1964
*Alc’hwez : [[ Zambia]] (abaoe 1964)
*Pennad kar : [[Timbroù Rodezia an Norzh]]
=== [[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]] ===
[[File:Stamp of Zanzibar - 1964 - Colnect 835434 - Map of Zanzibar and Peba and flag.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Sultanelezh dizalc’h (1861-1890). Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1890-1963).. Unvaniezh [[Tanganyika]] ha [[Zanzibar]] e 1964 dindan anv [[Tanzania]].
*Alc’hwez :
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant Zanzibar (1895-1896)
** Timbroù Afrika saoz ar Reter dreistmoullet gant Zanzibar (1895-1896)
** Zanzibar ha poltred ar Sultan (1897-1963)
** Jamhuri Zanzibar (1965)
** Jamhuri Zanzibar-Tanzania (1965)
** Zanzibar-Tanzania (1967)
** Timbroù Tanzania abaoe 1965
*Pennad kar : [[Timbroù Tanzania]]
=== [[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar – Burevioù gall]] ===
*Statud : Burev-post Bro-C’hall e Zanzibar etre 1889 ha 1904.
*Alc’hwez :
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwezh en “Anna” (1894-1896)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small>ZANZIBAR</small> (1894-1897)
** Zanzibar (1902-1904)
*Pennad kar : [[Timbroù Zanzibar]]
=== [[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1931). Stad dizalc’h abaoe 1931.
* Alc’hwez : [[Zeland Nevez|New Zealand]] (abaoe 1855).
=== [[Timbroù Zimbabwe|Zimbabwe]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1923-1953), ezel eus [[Kevread Rodezia ha Nyasaland]] (1953-1964) dindan anv [[Rodezia ar Su]]. Stad dizalc’h abaoe 1965.
*Alc’hwez : [[Zimbabwe]] (abaoe 1965)
*Pennad kar : [[Timbroù Rodezia ar Su]]
=== [[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]] ===
*Statud : Gwarezva ar Rouantelezh-Unanet. Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet etre 1894 ha 1896. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] e miz Mae 1910. Stad-emren (Bantoustan) [[KwaZulu]] e Republik SuAfrika etre 1970 ha 1994. Ul lodenn eus Suafrika eo abaoe 1994.
*Alc’hwez :
** Timbroù Rouantelezh-Unanet dreistmoullet “Zululand” (1888).
** Timbroù Natal dreistmoullet “Zululand” (1888-1894).
** Zululand (1894-1896).
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]]
==Gwelet ivez==
*[[Timbroù hervez ar vro A...H]]
*[[Timbroù hervez ar vro I...P]]
[[Rummad:Timbrouriezh]]
2ct5vui3v5n4zosvrvqude6v4na2o6z
Kampionad lituaniat an echedoù
0
175921
2190794
2154162
2026-05-11T13:54:41Z
Juan carlos perez rodriguez
80737
/* Kampionad kemmesk */
2190794
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Restr:Viktorija_Čmilytė_2013.jpg|right|thumb|Viktorija Čmilytė, bet trec'h er C'hampionad kemmesk hag e kampionad ar Maouezi.]]
'''Kampionad lituaniat an echedoù''' eo kampionad broadel ofisiel an [[echedoù]] e [[Lituania]]. Aozet e vez gant Kevre lituaniat Echedoù abaoe 1929. E 1930 e voe degemeret ar C'hevre er [[FIDE]]. Meur a gampionad diofisiel a oa bet aozet dija adalek 1921 betek 1928. C'hoariet eo bet ar c'hampionad bep bloaz pe dost.
E 1938 e voe kroget gant Kampionad ar Maouezi.
== Kampionad kemmesk ==
:{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampion
|-
| (1) || 1921 || ||[[A. Rimša]]<ref>http://www.chesslyga.lt/index.php?lang=1&sid=390&tid=430 Šachmatų istorija</ref><ref>{{cite web |url=http://www.straipsniai.lt/sachmatai/puslapis/8959 |title=www.straipsniai.lt > Šachmatai |access-date=2007-10-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070924190107/http://www.straipsniai.lt/sachmatai/puslapis/8959 |archive-date=2007-09-24 }} Šachmatai Lietuvoje (Istorinė apybraiža)</ref> Kampion [[Kaunas]]
|-
| (2) || 1922 || ||[[Antanas Gustaitis]] a voe anvet kampion, [[Benjamin Blumenfeld]] zivroas da Rusia a-raok an tournamant dirampo
|-
| (3) || 1923 || ||Aleksandras Machtas, kampion Kaunas
|-
| (4) || 1924 || ||Aleksandras Machtas, kampion Kaunas
|-
| (5) || 1926 || ||Aleksandras Machtas, kampion Kaunas
|-
| (6) || 1927 || ||Aleksandras Machtas a voe trec'h war [[S. Gordonas]], kampion Klaipėda (e-lec’h [[Markas Luckis]], Kampion Kaunas)
|-
| (7) || 1928 || ||Aleksandras Machtas a voe trec'h war [[S. Gordonas]], kampion Klaipėda ( e-lec'h [[Markas Luckis]], Kampion Kaunas)
|-
| 1 || 1929 || ||Aronas Jeglinas, kampion Kaunas ha Lithuania
|-
| 2 || 1930 || ||[[Isakas Vistaneckis]]<ref>Litmanowicz, Władysław ha Giżycki, Jerzy (1986, 1987). ''Szachy od A do Z''. Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa. {{ISBN|83-217-2481-7}} (1. A-M), {{ISBN|83-217-2745-X}} (2. N-Z)</ref>
|-
| 3 || 1931 || ||Aleksandras Machtas
|-
| 4 || 1932 ||[[Kaunas]]||Aleksandras Machtas
|-
| 5 || 1933 || ||[[Vladas Mikėnas]] a voe trec'h war Aleksandras Machtas<ref>https://web.archive.org/web/20010211101252/http://www.chess.lt/lithuania/lit/htm/asmen/life.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303220726/http://www.chess.lt/lithuania/lit/htm/asmen/life.htm |date=2016-03-03 }} Vladas Mikėnas</ref>
|-
| 6 || 1934 || ||Vladas Mikėnas a voe trec'h war [[Povilas Vaitonis]] (6:2)
|-
| 7 || 1935 || ||Vladas Mikėnas a voe rampo gant [[Isakas Vistaneckis]] (8:8)
|-
| 8 || 1937 || ||Vladas Mikėnas a voe trec'h war against Povilas Vaitonis (5.5:4.5)
|-
| 9 || 1938 || ||Vladas Mikėnas a voe trec'h war Povilas Vaitonis (9:3)
|-
| 10 || 1941 || ||Isakas Vistaneckis
|-
| 11 || 1942 || ||[[Leonardas Abramavičius]]
|-
| 12 || 1943 ||[[Vilnius]]||[[Mečislovas Birmanas]]<ref>{{cite web|url=http://www1.omnitel.net/margiris/istorija/istor_ch.html |title=Lietuvos šachmatų istorija |access-date=2007-10-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927194448/http://www1.omnitel.net/margiris/istorija/istor_ch.html |archive-date=2007-09-27 }} Lietuvos čempionatai</ref>
|-
| * || 1944 || ||Povilas Vaitonis a oa e penn an tournamant hag a chomas diechu abalamour d'ar brezel
|-
| 13 || 1945 ||[[Kaunas]]||Vladas Mikėnas
|-
| 14 || 1947 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 15 || 1948 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 16 || 1949 ||Vilnius||[[Ratmir Kholmov]], Isakas Vistaneckis
|-
| 17 || 1950 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 18 || 1951 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 19 || 1952 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 20 || 1953 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 21 || 1954 ||Vilnius||Isakas Vistaneckis
|-
| 22 || 1955 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 23 || 1956 ||Kaunas||Isakas Vistaneckis
|-
| 24 || 1957 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 25 || 1958 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 26 || 1959 ||Vilnius||Isakas Vistaneckis, Ratmir Kholmov
|-
| 27 || 1960 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 28 || 1961 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 29 || 1962 ||[[Druskininkai]]||[[Leonidas Maslovas]]
|-
| 30 || 1963 ||Vilnius||Leonidas Maslovas
|-
| 31 || 1964 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 32 || 1965 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 33 || 1966 ||Vilnius||Leonidas Maslovas
|-
| 34 || 1967 ||Vilnius||[[Algimantas Butnorius]]
|-
| 35 || 1968 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 36 || 1969 ||Vilnius||[[Antanas Algimantas Česnauskis]]
|-
| 37 || 1970 ||Kaunas||Algimantas Butnorius
|-
| 38 || 1971 ||Vilnius||Jegor Čiukajevas
|-
| 39 || 1972 ||Kaunas||[[Gintautas Piešina]]
|-
| 40 || 1973 ||[[Klaipėda]]||Algimantas Butnorius
|-
| 41 || 1974 ||Vilnius||Gintautas Piešina
|-
| 42 || 1975 ||Vilnius||Algimantas Butnorius
|-
| 43 || 1976 ||Kaunas||Algimantas Butnorius
|-
| 44 || 1977 ||Klaipėda||[[Yuri Balashov]]
|-
| 45 || 1978 ||Vilnius||Gintautas Piešina
|-
| 46 || 1979 ||[[Panevėžys]]||[[Levas Ševeliovas]]
|-
| 47 || 1980 ||Kaunas||Algimantas Butnorius
|-
| 48 || 1981 ||Klaipėda||[[Eduardas Rozentalis]]
|-
| 49 || 1982 ||Plungė||Algimantas Butnorius
|-
| 50 || 1983 ||Vilnius||[[Aloyzas Kveinys]]
|-
| 51 || 1984 ||Klaipėda||Gintautas Piešina
|-
| 52 || 1985 ||Vilnius||[[Algirdas Bandza]], [[Emilis Šlekys]]
|-
| 53 || 1986 ||Vilnius||Aloyzas Kveinys
|-
| 54 || 1987 ||Vilnius||[[Vidmantas Mališauskas]]
|-
| 55 || 1988 ||Vilnius||Gintautas Piešina
|-
| 56 || 1989 ||Klaipėda||Vidmantas Mališauskas
|-
| 57 || 1990 ||Klaipėda||Vidmantas Mališauskas
|-
| 58 || 1991 ||Vilnius||[[Šarūnas Šulskis]]
|-
| 59 || 1992 ||Vilnius||[[Virginijus Dambrauskas]]
|-
| 60 || 1993 ||Vilnius||Algimantas Butnorius
|-
| 61 || 1994 ||Vilnius||Šarūnas Šulskis
|-
| 62 || 1995 ||Vilnius||[[Antanas Zapolskis]]
|-
| 63 || 1996 ||Vilnius||[[Vytautas Šlapikas]]
|-
| 64 || 1997 ||Vilnius||[[Virginijus Grabliauskas]]<ref>[http://www.lse.lt/index.php?754301520 Lietuvos sporto enciklopedija]</ref>
|-
| 65 || 1998 ||Vilnius||Vidmantas Mališauskas
|-
| 66 || 1999 ||Vilnius||Antanas Zapolskis
|-
| 67 || 2000 ||Vilnius||Viktorija Čmilytė
|-
| 68 || 2001 ||Kaunas||Šarūnas Šulskis
|-
| 69 || 2002 ||Vilnius||[[Eduardas Rozentalis]]
|-
| 70 || 2003 ||Vilnius||Vidmantas Mališauskas]]
|-
| 71 || 2004 ||Vilnius||[[Darius Zagorskis]]
|-
| 72 || 2005 ||[[Šiauliai]]||[[Viktorija Čmilytė]]
|-
| 73 || 2006 ||Vilnius||Vidmantas Mališauskas
|-
| 74 || 2007 ||Šiauliai||Šarūnas Šulskis
|-
| 75 || 2008 ||Kaunas||[[Aloyzas Kveinys]]<ref>[http://www.chessfed.lt/article/articleview/496/1/50/ www.chessfed.lt<!-- Bot generated title -->]</ref>
|-
| 76 || 2009 ||Vilnius||Šarūnas Šulskis
|-
| 77 || 2010 ||[[Nemenčinė]]||Vidmantas Malisauskas<ref>[http://www.chess-results.com/tnr32886.aspx www.chess-results.com ]</ref>
|-
| 78 || 2011 ||Nemenčinė||Šarūnas Šulskis<ref>[http://www.chess-results.com/tnr47483.aspx www.chess-results.com ]</ref>
|-
| 79 || 2012 ||Vilnius ||[[Aloyzas Kveinys]]
|-
| 80 || 2013 || Vilnius||Darius Zagorskis
|-
| 81 || 2014 ||Vilnius||Šarūnas Šulskis
|-
| 82 || 2015 ||Kauna||Šarūnas Šulskis
|-
| 83 || 2016 ||Vilnius||[[Tomas Laurusas]]
|-
| 84 || 2017 ||Vilnius|| [[Vidmantas Mališauskas]]
|-
| 85 || 2018 ||Kaunas||Vidmantas Mališauskas
|-
| 86 || 2019 ||Vilnius||Tomas Laurusas
|-
| 87 || 2020 ||Vilnius||[[Karolis Jukšta]]<ref name="fide2020">{{Cite web |title=Jukšta and Baginskaitė claim 2020 Lithuanian Championship titles |url=https://www.fide.com/news/831 |access-date=2021-08-17 |website=www.fide.com |language=en}}</ref>
|-
| 88 || 2021 ||Vilnius||[[Titas Stremavičius]]<ref>{{cite web|url= http://margiris.vpprojektai.lt/naujojo-lietuvos-cempiono-pavarde-titas-stremavicius/ |title=Naujojo Lietuvos čempiono pavardė -Titas Stremavičius! |language = |accessdate=20 June 2022 }}</ref>
|-
| 89 || 2022 ||Vilnius||[[Karolis Jukšta]]<ref>[http://chess-results.com/tnr636873.aspx?lan=11&art=4&turdet=YES 2022 m. Lietuvos šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 90 || 2023 ||Kaunas||Tomas Laurusas<ref>[https://chess-results.com/tnr771436.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2023 m. Lietuvos šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 91 || 2024 ||Vilnius||Tomas Laurusas<ref>[https://chess-results.com/tnr932405.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2024 m. Lietuvos šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 92 || 2025 ||Vilnus||Titas Stremavicius<ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1169753.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=SO Kampionad lituaniat 2025]</ref>
|-
| 93 || 2026 ||Klaipeda||Titas Stremavicius<ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1365550.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad lituaniat 2026]</ref>
|}
== Kampionad ar maouezi ==
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Kêr !! Kampionez
|-
| 1938 ||Kaunas||[[Elena Lukauskienė]]
|-
| 1949 ||Vilnius|| [[Elena Lukauskienė|Elena Raclauskienė-Lukauskienė]]
|-
| 1950 ||Vilnius||[[Klavdiya Chukaeva|Klavdiya Čiukajeva]]
|-
| 1951 ||Vilnius||Klavdiya Čiukajeva
|-
| 1952 ||Vilnius||Klavdiya Čiukajeva
|-
| 1953 ||Vilnius||Klavdiya Čiukajeva
|-
| 1954 ||Vilnius||[[Maria Rivka Chwoles-Lichtenfeld|Maria Lichtenfeld]]
|-
| 1955 ||Vilnius||Maria Lichtenfeld
|-
| 1956 ||Kaunas||[[Marija Kartanaitė]]
|-
| 1957 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1958 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1959 ||Vilnius||[[Nina Špikienė]]
|-
| 1960 ||Vilnius||Nina Špikienė
|-
| 1961 ||Vilnius||[[Vilhelmina Kaušilaitė-Kutavičienė|Vilhelmina Kaušilaitė]]
|-
| 1962 ||Vilnius|| [[Ilana Rozentalienė|Ilana Epšteinaitė]]
|-
| 1963 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1964 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1965 ||Vilnius||Ilana Rozentalienė
|-
| 1966 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1967 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1968 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1969 ||Vilnius||[[Marija Kartanaitė]]
|-
| 1970 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1971 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1972 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1973 ||Vilnius||[[Lilija Benensonaitė]]
|-
| 1974 ||Kaunas||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1975 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1976 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1977 ||[[Panevėžys]]||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1978 ||Vilnius||[[Rasa Bandzienė|Rasa Kartanaitė]]
|-
| 1979 ||Panevėžys||Rasa Kartanaitė
|-
| 1980 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1981 ||Vilnius||[[Esther Epstein]]
|-
| 1982 ||Vilnius||Esther Epstein
|-
| 1983 ||Vilnius||Rasa Kartanaitė
|-
| 1984 ||Vilnius||Esther Epstein
|-
| 1985 ||Vilnius||[[Marina Mališauskienė|Marina Kurkul]]
|-
| 1986 ||[[Šiauliai]]||Esther Epstein
|-
| 1987 ||Šiauliai||[[Laima Domarkaitė]]
|-
| 1988 ||Šiauliai||[[Renata Turauskienė|Renata Domkutė]]
|-
| 1989 ||Šiauliai||[[Laima Domarkaitė]]
|-
| 1990 ||Šiauliai|| [[Vilma Paulauskienė|Vilma Domkutė]]
|-
| 1991 ||Panevėžys||[[Rita Varniene|Rita Dambravaitė]]
|-
| 1992 ||Panevėžys||[[Camilla Baginskaite|Kamilė Baginskaitė]]
|-
| 1993 ||[[Vilkaviškis]]||[[Marina Mališauskienė|Marina Kurkul]]
|-
| 1994 ||Vilkaviškis||[[Dagnė Čiukšytė]]
|-
| 1995 ||Panevėžys||Laima Domarkaitė
|-
| 1996 ||[[Marijampolė]]||[[Dagnė Čiukšytė]]
|-
| 1997 ||Šiauliai||Dagnė Čiukšytė
|-
| 1998 ||Vilnius||[[Živilė Šarakauskienė|Živilė Čiukšytė]]
|-
| 1999 ||Vilnius||[[Rita Varniene|Rita Dambravaitė-Varnienė]]
|-
| 2000 ||Vilnius||[[Viktorija Čmilytė]]
|-
| 2001 ||Vilnius||[[Renata Turauskienė]]
|-
| 2002 ||Nemenčinė||[[Živilė Šarakauskienė]]
|-
| 2003 ||Panevėžys||Dagnė Čiukšytė
|-
| 2004 ||Šiauliai||Daiva Batytė
|-
| 2005 ||Vilnius||[[Simona Limontaitė]]
|-
| 2006 ||Šiauliai||[[Deimantė Daulytė]]
|-
| 2007 ||Vilnius||[[Deimantė Cornette|Deimantė Daulytė]]
|-
| 2008 ||Panevėžys||Deimantė Cornette|Deimantė Daulytė
|-
| 2009 ||Vilnius||[[Živilė Šarakauskienė]]
|-
| 2010 ||Nemenčinė||[[Vesta Kalvytė]]
|-
| 2011 ||Nemenčinė||Živilė Šarakauskienė
|-
| 2012 ||Vilnius||Deimantė Daulytė
|-
| 2013 ||Vilnius||Deimantė Daulytė
|-
| 2014 ||Vilnius||[[Salomėja Zaksaitė]]
|-
| 2015 ||Vilnius||[[Daiva Batytė]]
|-
| 2016 ||Vilnius||[[Salomėja Zaksaitė]]
|-
| 2017 ||Vilnius||[[Simona Limontaitė|Simona Kiseleva]]
|-
| 2018 ||Kaunas||[[Ieva Grumadienė|Ieva Žalimaitė]]
|-
| 2019 ||Vilnius||[[Marija Šibajeva]]
|-
| 2020 ||Vilnius||[[Kamilė Baginskaitė]]<ref name="fide2020" />
|-
| 2021 ||Vilnius||[[Gabija Šimkūnaitė]]<ref>[http://www.chessfed.lt/2021/11/naujieji-lietuvos-cempionai-stremavicius-ir-simkunaite/ Naujieji Lietuvos čempionai – Stremavičius ir Šimkūnaitė]</ref>
|-
| 2022 ||Vilnius||[[Olena Martynkova]]<ref>[http://chess-results.com/tnr636976.aspx?lan=11&art=4&turdet=YES 2022 m. Lietuvos moterų šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 2023 ||Panevėžys||Olena Martynkova<ref>[https://chess-results.com/tnr803312.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2023 m. Lietuvos moterų šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 2024 ||Vilnius||[[Simona Limontaitė]]<ref>[https://chess-results.com/tnr932406.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2024 m. Lietuvos moterų šachmatų čempionato finalas]</ref>
|}
== Kampioned echedoù dre lizher ==
<div style="column-width:25em">
# [[Anicetas Uogele]] (1960-1962)
# [[Anicetas Uogele]] (1963-1964)
# [[Anicetas Uogele]] (1964-1966)
# [[M. Yefimov]] (1966-1967)
# [[L. Chrenow]] (1968-1970)
# [[I. Bitautas]] (1970-1972)
# [[Gediminas Rastenis]] (1972-1974)
# [[E. Zajarov]] (1975-1976)
# [[Gintautas Petraitis]] (1977-1978)
# [[Vytautas Vaitonis]] (1979-1981)
# [[Arunas Ščiupokas]] (1980-1982)
# [[A. Rutkauskas]] (1983-1985)
# [[Algimantas Kaminskas]] (1986-1987)
# [[A. Katilevičius]] (1988-1989)
# [[Povilas Pakenas]] (1990-1992)
# [[Vytautas Vaitonis]] (1993-1994)
# [[Jonas Lukšas]] (1995-1997)
# [[Vytautas Andriulaitis]] (1996-1998)
# [[Vytautas Andriulaitis]] (1997-1999)
# [[Gintautas Petraitis]] (1999-2000)
# [[Kristijon Kamenets]] (2000-2001)
# [[Aigirdas Rauduvé]] (2000-2002)
# [[Rimantas Rupšys]] (2002-2004)
# [[Povilas Pakenas]] (2004-2005)
# [[Zilvinas Lapeginas]] (2005-2007) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=907 25.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Zilvinas Lapeginas]] (2007-2009) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=11358 26.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Virginijus Braziulis]] (2009-2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=17886 27.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Vytautas Sutkus]] (2010-2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=21982 28.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Aleksandr Korabliov]] (2011-2012) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=27196 29.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Dmitrijus Chocenka]] (2012-2013) <ref>[https://www.iccf.com7event?id=32257 30.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Saulius Voveris]] (2013-2014) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=40658 31.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Gediminas Voveris]] (2014-2015) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=40786 32.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Gediminas Voveris]] (2015-2016) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=57084 33.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Juras Mickevicius]], [[Raimundas Ivanauskas]] (2016-2017) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=63685 34.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Saulius Voveris]], [[Raimundas Ivanauskas]] (2017-2018) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=72495 35.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Saulius Voveris]] (2018-2019) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=77193 36.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Vytautas Boreika]] (2019-2020) <ref>[https://www.iccf.com/evnet?id=83247 37.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Gediminas Voveris]] (2020-2021) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=90254 38.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Vytautas Boreika]] (2021-2022) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=96222 39.campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Juozas Viskontas]] (2022-2023) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=100564 40.Campionato per corrispondenza]</ref>
</div>
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*Lithuanian Chess Federation and Department of Physical education and Sport (1994) ''Šachmatų taisyklės'' (Vilnius)
*A. Uogelė (1993) ''Mano šachmatai''
*[https://web.archive.org/web/20070927194448/http://www1.omnitel.net/margiris/istorija/istor_ch.html Lietuvos čempionatai] (most results and crosstables for 1943–2002)
*[http://www.chessfed.lt/article/archive/279/ Lietuvos vyrų šachmatų čempionatai (1943 - 2007)] {{in lang|lt}}
*[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| editor-last=Golombek | editor-first=Harry | editor-link=Harry Golombek
| year=1977 | title=Golombek's Encyclopedia of Chess
| publisher=Crown Publishing
| isbn=0-517-53146-1
| last=Hartston | first=William R. | author-link=William Hartston
| contribution=Lithuania
| page=182}}
*{{citation
| last=Gaige | first=Jeremy | author-link=Jeremy Gaige
| year=1987 | title=Chess Personalia, A Biobibliography
| publisher=McFarland
| isbn=0-7864-2353-6}} (full names and brief biographical details for some players)
*[http://ratings.fide.com/ FIDE player information] (names and birth years for some currently active players)
*[https://web.archive.org/web/20160303203225/http://www.chess.gr/tourn/2000/lithuanian_champs/index.html Details of the 2000 edition]
*[https://web.archive.org/web/20080513025522/http://www.kris-egis.com/chegis/index.php/category/ltu-cempionatai/ Details 2002-2007 editions]
*[http://www.encyklopedia.biolog.pl/Sarunas_Sulskis Šarūnas Šulskis biography] (in Polish)
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Lituania]]
gxv50jbwas1qkwcjpm1ae8qohrwdwiq
2190796
2190794
2026-05-11T14:04:33Z
Juan carlos perez rodriguez
80737
/* Kampionad ar maouezi */
2190796
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Restr:Viktorija_Čmilytė_2013.jpg|right|thumb|Viktorija Čmilytė, bet trec'h er C'hampionad kemmesk hag e kampionad ar Maouezi.]]
'''Kampionad lituaniat an echedoù''' eo kampionad broadel ofisiel an [[echedoù]] e [[Lituania]]. Aozet e vez gant Kevre lituaniat Echedoù abaoe 1929. E 1930 e voe degemeret ar C'hevre er [[FIDE]]. Meur a gampionad diofisiel a oa bet aozet dija adalek 1921 betek 1928. C'hoariet eo bet ar c'hampionad bep bloaz pe dost.
E 1938 e voe kroget gant Kampionad ar Maouezi.
== Kampionad kemmesk ==
:{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampion
|-
| (1) || 1921 || ||[[A. Rimša]]<ref>http://www.chesslyga.lt/index.php?lang=1&sid=390&tid=430 Šachmatų istorija</ref><ref>{{cite web |url=http://www.straipsniai.lt/sachmatai/puslapis/8959 |title=www.straipsniai.lt > Šachmatai |access-date=2007-10-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070924190107/http://www.straipsniai.lt/sachmatai/puslapis/8959 |archive-date=2007-09-24 }} Šachmatai Lietuvoje (Istorinė apybraiža)</ref> Kampion [[Kaunas]]
|-
| (2) || 1922 || ||[[Antanas Gustaitis]] a voe anvet kampion, [[Benjamin Blumenfeld]] zivroas da Rusia a-raok an tournamant dirampo
|-
| (3) || 1923 || ||Aleksandras Machtas, kampion Kaunas
|-
| (4) || 1924 || ||Aleksandras Machtas, kampion Kaunas
|-
| (5) || 1926 || ||Aleksandras Machtas, kampion Kaunas
|-
| (6) || 1927 || ||Aleksandras Machtas a voe trec'h war [[S. Gordonas]], kampion Klaipėda (e-lec’h [[Markas Luckis]], Kampion Kaunas)
|-
| (7) || 1928 || ||Aleksandras Machtas a voe trec'h war [[S. Gordonas]], kampion Klaipėda ( e-lec'h [[Markas Luckis]], Kampion Kaunas)
|-
| 1 || 1929 || ||Aronas Jeglinas, kampion Kaunas ha Lithuania
|-
| 2 || 1930 || ||[[Isakas Vistaneckis]]<ref>Litmanowicz, Władysław ha Giżycki, Jerzy (1986, 1987). ''Szachy od A do Z''. Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa. {{ISBN|83-217-2481-7}} (1. A-M), {{ISBN|83-217-2745-X}} (2. N-Z)</ref>
|-
| 3 || 1931 || ||Aleksandras Machtas
|-
| 4 || 1932 ||[[Kaunas]]||Aleksandras Machtas
|-
| 5 || 1933 || ||[[Vladas Mikėnas]] a voe trec'h war Aleksandras Machtas<ref>https://web.archive.org/web/20010211101252/http://www.chess.lt/lithuania/lit/htm/asmen/life.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303220726/http://www.chess.lt/lithuania/lit/htm/asmen/life.htm |date=2016-03-03 }} Vladas Mikėnas</ref>
|-
| 6 || 1934 || ||Vladas Mikėnas a voe trec'h war [[Povilas Vaitonis]] (6:2)
|-
| 7 || 1935 || ||Vladas Mikėnas a voe rampo gant [[Isakas Vistaneckis]] (8:8)
|-
| 8 || 1937 || ||Vladas Mikėnas a voe trec'h war against Povilas Vaitonis (5.5:4.5)
|-
| 9 || 1938 || ||Vladas Mikėnas a voe trec'h war Povilas Vaitonis (9:3)
|-
| 10 || 1941 || ||Isakas Vistaneckis
|-
| 11 || 1942 || ||[[Leonardas Abramavičius]]
|-
| 12 || 1943 ||[[Vilnius]]||[[Mečislovas Birmanas]]<ref>{{cite web|url=http://www1.omnitel.net/margiris/istorija/istor_ch.html |title=Lietuvos šachmatų istorija |access-date=2007-10-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927194448/http://www1.omnitel.net/margiris/istorija/istor_ch.html |archive-date=2007-09-27 }} Lietuvos čempionatai</ref>
|-
| * || 1944 || ||Povilas Vaitonis a oa e penn an tournamant hag a chomas diechu abalamour d'ar brezel
|-
| 13 || 1945 ||[[Kaunas]]||Vladas Mikėnas
|-
| 14 || 1947 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 15 || 1948 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 16 || 1949 ||Vilnius||[[Ratmir Kholmov]], Isakas Vistaneckis
|-
| 17 || 1950 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 18 || 1951 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 19 || 1952 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 20 || 1953 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 21 || 1954 ||Vilnius||Isakas Vistaneckis
|-
| 22 || 1955 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 23 || 1956 ||Kaunas||Isakas Vistaneckis
|-
| 24 || 1957 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 25 || 1958 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 26 || 1959 ||Vilnius||Isakas Vistaneckis, Ratmir Kholmov
|-
| 27 || 1960 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 28 || 1961 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 29 || 1962 ||[[Druskininkai]]||[[Leonidas Maslovas]]
|-
| 30 || 1963 ||Vilnius||Leonidas Maslovas
|-
| 31 || 1964 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 32 || 1965 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 33 || 1966 ||Vilnius||Leonidas Maslovas
|-
| 34 || 1967 ||Vilnius||[[Algimantas Butnorius]]
|-
| 35 || 1968 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 36 || 1969 ||Vilnius||[[Antanas Algimantas Česnauskis]]
|-
| 37 || 1970 ||Kaunas||Algimantas Butnorius
|-
| 38 || 1971 ||Vilnius||Jegor Čiukajevas
|-
| 39 || 1972 ||Kaunas||[[Gintautas Piešina]]
|-
| 40 || 1973 ||[[Klaipėda]]||Algimantas Butnorius
|-
| 41 || 1974 ||Vilnius||Gintautas Piešina
|-
| 42 || 1975 ||Vilnius||Algimantas Butnorius
|-
| 43 || 1976 ||Kaunas||Algimantas Butnorius
|-
| 44 || 1977 ||Klaipėda||[[Yuri Balashov]]
|-
| 45 || 1978 ||Vilnius||Gintautas Piešina
|-
| 46 || 1979 ||[[Panevėžys]]||[[Levas Ševeliovas]]
|-
| 47 || 1980 ||Kaunas||Algimantas Butnorius
|-
| 48 || 1981 ||Klaipėda||[[Eduardas Rozentalis]]
|-
| 49 || 1982 ||Plungė||Algimantas Butnorius
|-
| 50 || 1983 ||Vilnius||[[Aloyzas Kveinys]]
|-
| 51 || 1984 ||Klaipėda||Gintautas Piešina
|-
| 52 || 1985 ||Vilnius||[[Algirdas Bandza]], [[Emilis Šlekys]]
|-
| 53 || 1986 ||Vilnius||Aloyzas Kveinys
|-
| 54 || 1987 ||Vilnius||[[Vidmantas Mališauskas]]
|-
| 55 || 1988 ||Vilnius||Gintautas Piešina
|-
| 56 || 1989 ||Klaipėda||Vidmantas Mališauskas
|-
| 57 || 1990 ||Klaipėda||Vidmantas Mališauskas
|-
| 58 || 1991 ||Vilnius||[[Šarūnas Šulskis]]
|-
| 59 || 1992 ||Vilnius||[[Virginijus Dambrauskas]]
|-
| 60 || 1993 ||Vilnius||Algimantas Butnorius
|-
| 61 || 1994 ||Vilnius||Šarūnas Šulskis
|-
| 62 || 1995 ||Vilnius||[[Antanas Zapolskis]]
|-
| 63 || 1996 ||Vilnius||[[Vytautas Šlapikas]]
|-
| 64 || 1997 ||Vilnius||[[Virginijus Grabliauskas]]<ref>[http://www.lse.lt/index.php?754301520 Lietuvos sporto enciklopedija]</ref>
|-
| 65 || 1998 ||Vilnius||Vidmantas Mališauskas
|-
| 66 || 1999 ||Vilnius||Antanas Zapolskis
|-
| 67 || 2000 ||Vilnius||Viktorija Čmilytė
|-
| 68 || 2001 ||Kaunas||Šarūnas Šulskis
|-
| 69 || 2002 ||Vilnius||[[Eduardas Rozentalis]]
|-
| 70 || 2003 ||Vilnius||Vidmantas Mališauskas]]
|-
| 71 || 2004 ||Vilnius||[[Darius Zagorskis]]
|-
| 72 || 2005 ||[[Šiauliai]]||[[Viktorija Čmilytė]]
|-
| 73 || 2006 ||Vilnius||Vidmantas Mališauskas
|-
| 74 || 2007 ||Šiauliai||Šarūnas Šulskis
|-
| 75 || 2008 ||Kaunas||[[Aloyzas Kveinys]]<ref>[http://www.chessfed.lt/article/articleview/496/1/50/ www.chessfed.lt<!-- Bot generated title -->]</ref>
|-
| 76 || 2009 ||Vilnius||Šarūnas Šulskis
|-
| 77 || 2010 ||[[Nemenčinė]]||Vidmantas Malisauskas<ref>[http://www.chess-results.com/tnr32886.aspx www.chess-results.com ]</ref>
|-
| 78 || 2011 ||Nemenčinė||Šarūnas Šulskis<ref>[http://www.chess-results.com/tnr47483.aspx www.chess-results.com ]</ref>
|-
| 79 || 2012 ||Vilnius ||[[Aloyzas Kveinys]]
|-
| 80 || 2013 || Vilnius||Darius Zagorskis
|-
| 81 || 2014 ||Vilnius||Šarūnas Šulskis
|-
| 82 || 2015 ||Kauna||Šarūnas Šulskis
|-
| 83 || 2016 ||Vilnius||[[Tomas Laurusas]]
|-
| 84 || 2017 ||Vilnius|| [[Vidmantas Mališauskas]]
|-
| 85 || 2018 ||Kaunas||Vidmantas Mališauskas
|-
| 86 || 2019 ||Vilnius||Tomas Laurusas
|-
| 87 || 2020 ||Vilnius||[[Karolis Jukšta]]<ref name="fide2020">{{Cite web |title=Jukšta and Baginskaitė claim 2020 Lithuanian Championship titles |url=https://www.fide.com/news/831 |access-date=2021-08-17 |website=www.fide.com |language=en}}</ref>
|-
| 88 || 2021 ||Vilnius||[[Titas Stremavičius]]<ref>{{cite web|url= http://margiris.vpprojektai.lt/naujojo-lietuvos-cempiono-pavarde-titas-stremavicius/ |title=Naujojo Lietuvos čempiono pavardė -Titas Stremavičius! |language = |accessdate=20 June 2022 }}</ref>
|-
| 89 || 2022 ||Vilnius||[[Karolis Jukšta]]<ref>[http://chess-results.com/tnr636873.aspx?lan=11&art=4&turdet=YES 2022 m. Lietuvos šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 90 || 2023 ||Kaunas||Tomas Laurusas<ref>[https://chess-results.com/tnr771436.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2023 m. Lietuvos šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 91 || 2024 ||Vilnius||Tomas Laurusas<ref>[https://chess-results.com/tnr932405.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2024 m. Lietuvos šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 92 || 2025 ||Vilnus||Titas Stremavicius<ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1169753.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=SO Kampionad lituaniat 2025]</ref>
|-
| 93 || 2026 ||Klaipeda||Titas Stremavicius<ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1365550.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad lituaniat 2026]</ref>
|}
== Kampionad ar maouezi ==
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Kêr !! Kampionez
|-
| 1938 ||Kaunas||[[Elena Lukauskienė]]
|-
| 1949 ||Vilnius|| [[Elena Lukauskienė|Elena Raclauskienė-Lukauskienė]]
|-
| 1950 ||Vilnius||[[Klavdiya Chukaeva|Klavdiya Čiukajeva]]
|-
| 1951 ||Vilnius||Klavdiya Čiukajeva
|-
| 1952 ||Vilnius||Klavdiya Čiukajeva
|-
| 1953 ||Vilnius||Klavdiya Čiukajeva
|-
| 1954 ||Vilnius||[[Maria Rivka Chwoles-Lichtenfeld|Maria Lichtenfeld]]
|-
| 1955 ||Vilnius||Maria Lichtenfeld
|-
| 1956 ||Kaunas||[[Marija Kartanaitė]]
|-
| 1957 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1958 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1959 ||Vilnius||[[Nina Špikienė]]
|-
| 1960 ||Vilnius||Nina Špikienė
|-
| 1961 ||Vilnius||[[Vilhelmina Kaušilaitė-Kutavičienė|Vilhelmina Kaušilaitė]]
|-
| 1962 ||Vilnius|| [[Ilana Rozentalienė|Ilana Epšteinaitė]]
|-
| 1963 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1964 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1965 ||Vilnius||Ilana Rozentalienė
|-
| 1966 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1967 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1968 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1969 ||Vilnius||[[Marija Kartanaitė]]
|-
| 1970 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1971 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1972 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1973 ||Vilnius||[[Lilija Benensonaitė]]
|-
| 1974 ||Kaunas||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1975 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1976 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1977 ||[[Panevėžys]]||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1978 ||Vilnius||[[Rasa Bandzienė|Rasa Kartanaitė]]
|-
| 1979 ||Panevėžys||Rasa Kartanaitė
|-
| 1980 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1981 ||Vilnius||[[Esther Epstein]]
|-
| 1982 ||Vilnius||Esther Epstein
|-
| 1983 ||Vilnius||Rasa Kartanaitė
|-
| 1984 ||Vilnius||Esther Epstein
|-
| 1985 ||Vilnius||[[Marina Mališauskienė|Marina Kurkul]]
|-
| 1986 ||[[Šiauliai]]||Esther Epstein
|-
| 1987 ||Šiauliai||[[Laima Domarkaitė]]
|-
| 1988 ||Šiauliai||[[Renata Turauskienė|Renata Domkutė]]
|-
| 1989 ||Šiauliai||[[Laima Domarkaitė]]
|-
| 1990 ||Šiauliai|| [[Vilma Paulauskienė|Vilma Domkutė]]
|-
| 1991 ||Panevėžys||[[Rita Varniene|Rita Dambravaitė]]
|-
| 1992 ||Panevėžys||[[Camilla Baginskaite|Kamilė Baginskaitė]]
|-
| 1993 ||[[Vilkaviškis]]||[[Marina Mališauskienė|Marina Kurkul]]
|-
| 1994 ||Vilkaviškis||[[Dagnė Čiukšytė]]
|-
| 1995 ||Panevėžys||Laima Domarkaitė
|-
| 1996 ||[[Marijampolė]]||[[Dagnė Čiukšytė]]
|-
| 1997 ||Šiauliai||Dagnė Čiukšytė
|-
| 1998 ||Vilnius||[[Živilė Šarakauskienė|Živilė Čiukšytė]]
|-
| 1999 ||Vilnius||[[Rita Varniene|Rita Dambravaitė-Varnienė]]
|-
| 2000 ||Vilnius||[[Viktorija Čmilytė]]
|-
| 2001 ||Vilnius||[[Renata Turauskienė]]
|-
| 2002 ||Nemenčinė||[[Živilė Šarakauskienė]]
|-
| 2003 ||Panevėžys||Dagnė Čiukšytė
|-
| 2004 ||Šiauliai||Daiva Batytė
|-
| 2005 ||Vilnius||[[Simona Limontaitė]]
|-
| 2006 ||Šiauliai||[[Deimantė Daulytė]]
|-
| 2007 ||Vilnius||[[Deimantė Cornette|Deimantė Daulytė]]
|-
| 2008 ||Panevėžys||Deimantė Cornette|Deimantė Daulytė
|-
| 2009 ||Vilnius||[[Živilė Šarakauskienė]]
|-
| 2010 ||Nemenčinė||[[Vesta Kalvytė]]
|-
| 2011 ||Nemenčinė||Živilė Šarakauskienė
|-
| 2012 ||Vilnius||Deimantė Daulytė
|-
| 2013 ||Vilnius||Deimantė Daulytė
|-
| 2014 ||Vilnius||[[Salomėja Zaksaitė]]
|-
| 2015 ||Vilnius||[[Daiva Batytė]]
|-
| 2016 ||Vilnius||[[Salomėja Zaksaitė]]
|-
| 2017 ||Vilnius||[[Simona Limontaitė|Simona Kiseleva]]
|-
| 2018 ||Kaunas||[[Ieva Grumadienė|Ieva Žalimaitė]]
|-
| 2019 ||Vilnius||[[Marija Šibajeva]]
|-
| 2020 ||Vilnius||[[Kamilė Baginskaitė]]<ref name="fide2020" />
|-
| 2021 ||Vilnius||[[Gabija Šimkūnaitė]]<ref>[http://www.chessfed.lt/2021/11/naujieji-lietuvos-cempionai-stremavicius-ir-simkunaite/ Naujieji Lietuvos čempionai – Stremavičius ir Šimkūnaitė]</ref>
|-
| 2022 ||Vilnius||[[Olena Martynkova]]<ref>[http://chess-results.com/tnr636976.aspx?lan=11&art=4&turdet=YES 2022 m. Lietuvos moterų šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 2023 ||Panevėžys||Olena Martynkova<ref>[https://chess-results.com/tnr803312.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2023 m. Lietuvos moterų šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 2024 ||Vilnius||[[Simona Limontaitė]]<ref>[https://chess-results.com/tnr932406.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2024 m. Lietuvos moterų šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 2025 ||Vilnius||[[Salomeja Zaksaite]]<ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1169754.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad ar maouezi 2025]</ref>
|-
| 2026 ||Klaipeda||Gabija Simkunaite<ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1365551.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad ar maouezi 2026]</ref>
|}
== Kampioned echedoù dre lizher ==
<div style="column-width:25em">
# [[Anicetas Uogele]] (1960-1962)
# [[Anicetas Uogele]] (1963-1964)
# [[Anicetas Uogele]] (1964-1966)
# [[M. Yefimov]] (1966-1967)
# [[L. Chrenow]] (1968-1970)
# [[I. Bitautas]] (1970-1972)
# [[Gediminas Rastenis]] (1972-1974)
# [[E. Zajarov]] (1975-1976)
# [[Gintautas Petraitis]] (1977-1978)
# [[Vytautas Vaitonis]] (1979-1981)
# [[Arunas Ščiupokas]] (1980-1982)
# [[A. Rutkauskas]] (1983-1985)
# [[Algimantas Kaminskas]] (1986-1987)
# [[A. Katilevičius]] (1988-1989)
# [[Povilas Pakenas]] (1990-1992)
# [[Vytautas Vaitonis]] (1993-1994)
# [[Jonas Lukšas]] (1995-1997)
# [[Vytautas Andriulaitis]] (1996-1998)
# [[Vytautas Andriulaitis]] (1997-1999)
# [[Gintautas Petraitis]] (1999-2000)
# [[Kristijon Kamenets]] (2000-2001)
# [[Aigirdas Rauduvé]] (2000-2002)
# [[Rimantas Rupšys]] (2002-2004)
# [[Povilas Pakenas]] (2004-2005)
# [[Zilvinas Lapeginas]] (2005-2007) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=907 25.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Zilvinas Lapeginas]] (2007-2009) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=11358 26.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Virginijus Braziulis]] (2009-2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=17886 27.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Vytautas Sutkus]] (2010-2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=21982 28.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Aleksandr Korabliov]] (2011-2012) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=27196 29.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Dmitrijus Chocenka]] (2012-2013) <ref>[https://www.iccf.com7event?id=32257 30.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Saulius Voveris]] (2013-2014) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=40658 31.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Gediminas Voveris]] (2014-2015) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=40786 32.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Gediminas Voveris]] (2015-2016) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=57084 33.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Juras Mickevicius]], [[Raimundas Ivanauskas]] (2016-2017) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=63685 34.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Saulius Voveris]], [[Raimundas Ivanauskas]] (2017-2018) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=72495 35.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Saulius Voveris]] (2018-2019) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=77193 36.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Vytautas Boreika]] (2019-2020) <ref>[https://www.iccf.com/evnet?id=83247 37.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Gediminas Voveris]] (2020-2021) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=90254 38.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Vytautas Boreika]] (2021-2022) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=96222 39.campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Juozas Viskontas]] (2022-2023) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=100564 40.Campionato per corrispondenza]</ref>
</div>
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*Lithuanian Chess Federation and Department of Physical education and Sport (1994) ''Šachmatų taisyklės'' (Vilnius)
*A. Uogelė (1993) ''Mano šachmatai''
*[https://web.archive.org/web/20070927194448/http://www1.omnitel.net/margiris/istorija/istor_ch.html Lietuvos čempionatai] (most results and crosstables for 1943–2002)
*[http://www.chessfed.lt/article/archive/279/ Lietuvos vyrų šachmatų čempionatai (1943 - 2007)] {{in lang|lt}}
*[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| editor-last=Golombek | editor-first=Harry | editor-link=Harry Golombek
| year=1977 | title=Golombek's Encyclopedia of Chess
| publisher=Crown Publishing
| isbn=0-517-53146-1
| last=Hartston | first=William R. | author-link=William Hartston
| contribution=Lithuania
| page=182}}
*{{citation
| last=Gaige | first=Jeremy | author-link=Jeremy Gaige
| year=1987 | title=Chess Personalia, A Biobibliography
| publisher=McFarland
| isbn=0-7864-2353-6}} (full names and brief biographical details for some players)
*[http://ratings.fide.com/ FIDE player information] (names and birth years for some currently active players)
*[https://web.archive.org/web/20160303203225/http://www.chess.gr/tourn/2000/lithuanian_champs/index.html Details of the 2000 edition]
*[https://web.archive.org/web/20080513025522/http://www.kris-egis.com/chegis/index.php/category/ltu-cempionatai/ Details 2002-2007 editions]
*[http://www.encyklopedia.biolog.pl/Sarunas_Sulskis Šarūnas Šulskis biography] (in Polish)
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Lituania]]
522idn9smrovvd7kdowistxc5073i73
2190797
2190796
2026-05-11T14:05:47Z
Juan carlos perez rodriguez
80737
/* Kampionad kemmesk */
2190797
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
[[Restr:Viktorija_Čmilytė_2013.jpg|right|thumb|Viktorija Čmilytė, bet trec'h er C'hampionad kemmesk hag e kampionad ar Maouezi.]]
'''Kampionad lituaniat an echedoù''' eo kampionad broadel ofisiel an [[echedoù]] e [[Lituania]]. Aozet e vez gant Kevre lituaniat Echedoù abaoe 1929. E 1930 e voe degemeret ar C'hevre er [[FIDE]]. Meur a gampionad diofisiel a oa bet aozet dija adalek 1921 betek 1928. C'hoariet eo bet ar c'hampionad bep bloaz pe dost.
E 1938 e voe kroget gant Kampionad ar Maouezi.
== Kampionad kemmesk ==
:{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Kêr !! Kampion
|-
| (1) || 1921 || ||[[A. Rimša]]<ref>http://www.chesslyga.lt/index.php?lang=1&sid=390&tid=430 Šachmatų istorija</ref><ref>{{cite web |url=http://www.straipsniai.lt/sachmatai/puslapis/8959 |title=www.straipsniai.lt > Šachmatai |access-date=2007-10-10 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070924190107/http://www.straipsniai.lt/sachmatai/puslapis/8959 |archive-date=2007-09-24 }} Šachmatai Lietuvoje (Istorinė apybraiža)</ref> Kampion [[Kaunas]]
|-
| (2) || 1922 || ||[[Antanas Gustaitis]] a voe anvet kampion, [[Benjamin Blumenfeld]] zivroas da Rusia a-raok an tournamant dirampo
|-
| (3) || 1923 || ||Aleksandras Machtas, kampion Kaunas
|-
| (4) || 1924 || ||Aleksandras Machtas, kampion Kaunas
|-
| (5) || 1926 || ||Aleksandras Machtas, kampion Kaunas
|-
| (6) || 1927 || ||Aleksandras Machtas a voe trec'h war [[S. Gordonas]], kampion Klaipėda (e-lec’h [[Markas Luckis]], Kampion Kaunas)
|-
| (7) || 1928 || ||Aleksandras Machtas a voe trec'h war [[S. Gordonas]], kampion Klaipėda ( e-lec'h [[Markas Luckis]], Kampion Kaunas)
|-
| 1 || 1929 || ||Aronas Jeglinas, kampion Kaunas ha Lithuania
|-
| 2 || 1930 || ||[[Isakas Vistaneckis]]<ref>Litmanowicz, Władysław ha Giżycki, Jerzy (1986, 1987). ''Szachy od A do Z''. Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa. {{ISBN|83-217-2481-7}} (1. A-M), {{ISBN|83-217-2745-X}} (2. N-Z)</ref>
|-
| 3 || 1931 || ||Aleksandras Machtas
|-
| 4 || 1932 ||[[Kaunas]]||Aleksandras Machtas
|-
| 5 || 1933 || ||[[Vladas Mikėnas]] a voe trec'h war Aleksandras Machtas<ref>https://web.archive.org/web/20010211101252/http://www.chess.lt/lithuania/lit/htm/asmen/life.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303220726/http://www.chess.lt/lithuania/lit/htm/asmen/life.htm |date=2016-03-03 }} Vladas Mikėnas</ref>
|-
| 6 || 1934 || ||Vladas Mikėnas a voe trec'h war [[Povilas Vaitonis]] (6:2)
|-
| 7 || 1935 || ||Vladas Mikėnas a voe rampo gant [[Isakas Vistaneckis]] (8:8)
|-
| 8 || 1937 || ||Vladas Mikėnas a voe trec'h war against Povilas Vaitonis (5.5:4.5)
|-
| 9 || 1938 || ||Vladas Mikėnas a voe trec'h war Povilas Vaitonis (9:3)
|-
| 10 || 1941 || ||Isakas Vistaneckis
|-
| 11 || 1942 || ||[[Leonardas Abramavičius]]
|-
| 12 || 1943 ||[[Vilnius]]||[[Mečislovas Birmanas]]<ref>{{cite web|url=http://www1.omnitel.net/margiris/istorija/istor_ch.html |title=Lietuvos šachmatų istorija |access-date=2007-10-04 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927194448/http://www1.omnitel.net/margiris/istorija/istor_ch.html |archive-date=2007-09-27 }} Lietuvos čempionatai</ref>
|-
| * || 1944 || ||Povilas Vaitonis a oa e penn an tournamant hag a chomas diechu abalamour d'ar brezel
|-
| 13 || 1945 ||[[Kaunas]]||Vladas Mikėnas
|-
| 14 || 1947 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 15 || 1948 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 16 || 1949 ||Vilnius||[[Ratmir Kholmov]], Isakas Vistaneckis
|-
| 17 || 1950 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 18 || 1951 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 19 || 1952 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 20 || 1953 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 21 || 1954 ||Vilnius||Isakas Vistaneckis
|-
| 22 || 1955 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 23 || 1956 ||Kaunas||Isakas Vistaneckis
|-
| 24 || 1957 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 25 || 1958 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 26 || 1959 ||Vilnius||Isakas Vistaneckis, Ratmir Kholmov
|-
| 27 || 1960 ||Vilnius||Ratmir Kholmov
|-
| 28 || 1961 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 29 || 1962 ||[[Druskininkai]]||[[Leonidas Maslovas]]
|-
| 30 || 1963 ||Vilnius||Leonidas Maslovas
|-
| 31 || 1964 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 32 || 1965 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 33 || 1966 ||Vilnius||Leonidas Maslovas
|-
| 34 || 1967 ||Vilnius||[[Algimantas Butnorius]]
|-
| 35 || 1968 ||Vilnius||Vladas Mikėnas
|-
| 36 || 1969 ||Vilnius||[[Antanas Algimantas Česnauskis]]
|-
| 37 || 1970 ||Kaunas||Algimantas Butnorius
|-
| 38 || 1971 ||Vilnius||Jegor Čiukajevas
|-
| 39 || 1972 ||Kaunas||[[Gintautas Piešina]]
|-
| 40 || 1973 ||[[Klaipėda]]||Algimantas Butnorius
|-
| 41 || 1974 ||Vilnius||Gintautas Piešina
|-
| 42 || 1975 ||Vilnius||Algimantas Butnorius
|-
| 43 || 1976 ||Kaunas||Algimantas Butnorius
|-
| 44 || 1977 ||Klaipėda||[[Yuri Balashov]]
|-
| 45 || 1978 ||Vilnius||Gintautas Piešina
|-
| 46 || 1979 ||[[Panevėžys]]||[[Levas Ševeliovas]]
|-
| 47 || 1980 ||Kaunas||Algimantas Butnorius
|-
| 48 || 1981 ||Klaipėda||[[Eduardas Rozentalis]]
|-
| 49 || 1982 ||Plungė||Algimantas Butnorius
|-
| 50 || 1983 ||Vilnius||[[Aloyzas Kveinys]]
|-
| 51 || 1984 ||Klaipėda||Gintautas Piešina
|-
| 52 || 1985 ||Vilnius||[[Algirdas Bandza]], [[Emilis Šlekys]]
|-
| 53 || 1986 ||Vilnius||Aloyzas Kveinys
|-
| 54 || 1987 ||Vilnius||[[Vidmantas Mališauskas]]
|-
| 55 || 1988 ||Vilnius||Gintautas Piešina
|-
| 56 || 1989 ||Klaipėda||Vidmantas Mališauskas
|-
| 57 || 1990 ||Klaipėda||Vidmantas Mališauskas
|-
| 58 || 1991 ||Vilnius||[[Šarūnas Šulskis]]
|-
| 59 || 1992 ||Vilnius||[[Virginijus Dambrauskas]]
|-
| 60 || 1993 ||Vilnius||Algimantas Butnorius
|-
| 61 || 1994 ||Vilnius||Šarūnas Šulskis
|-
| 62 || 1995 ||Vilnius||[[Antanas Zapolskis]]
|-
| 63 || 1996 ||Vilnius||[[Vytautas Šlapikas]]
|-
| 64 || 1997 ||Vilnius||[[Virginijus Grabliauskas]]<ref>[http://www.lse.lt/index.php?754301520 Lietuvos sporto enciklopedija]</ref>
|-
| 65 || 1998 ||Vilnius||Vidmantas Mališauskas
|-
| 66 || 1999 ||Vilnius||Antanas Zapolskis
|-
| 67 || 2000 ||Vilnius||Viktorija Čmilytė
|-
| 68 || 2001 ||Kaunas||Šarūnas Šulskis
|-
| 69 || 2002 ||Vilnius||[[Eduardas Rozentalis]]
|-
| 70 || 2003 ||Vilnius||Vidmantas Mališauskas]]
|-
| 71 || 2004 ||Vilnius||[[Darius Zagorskis]]
|-
| 72 || 2005 ||[[Šiauliai]]||[[Viktorija Čmilytė]]
|-
| 73 || 2006 ||Vilnius||Vidmantas Mališauskas
|-
| 74 || 2007 ||Šiauliai||Šarūnas Šulskis
|-
| 75 || 2008 ||Kaunas||[[Aloyzas Kveinys]]<ref>[http://www.chessfed.lt/article/articleview/496/1/50/ www.chessfed.lt<!-- Bot generated title -->]</ref>
|-
| 76 || 2009 ||Vilnius||Šarūnas Šulskis
|-
| 77 || 2010 ||[[Nemenčinė]]||Vidmantas Malisauskas<ref>[http://www.chess-results.com/tnr32886.aspx www.chess-results.com ]</ref>
|-
| 78 || 2011 ||Nemenčinė||Šarūnas Šulskis<ref>[http://www.chess-results.com/tnr47483.aspx www.chess-results.com ]</ref>
|-
| 79 || 2012 ||Vilnius ||[[Aloyzas Kveinys]]
|-
| 80 || 2013 || Vilnius||Darius Zagorskis
|-
| 81 || 2014 ||Vilnius||Šarūnas Šulskis
|-
| 82 || 2015 ||Kauna||Šarūnas Šulskis
|-
| 83 || 2016 ||Vilnius||[[Tomas Laurusas]]
|-
| 84 || 2017 ||Vilnius|| [[Vidmantas Mališauskas]]
|-
| 85 || 2018 ||Kaunas||Vidmantas Mališauskas
|-
| 86 || 2019 ||Vilnius||Tomas Laurusas
|-
| 87 || 2020 ||Vilnius||[[Karolis Jukšta]]<ref name="fide2020">{{Cite web |title=Jukšta and Baginskaitė claim 2020 Lithuanian Championship titles |url=https://www.fide.com/news/831 |access-date=2021-08-17 |website=www.fide.com |language=en}}</ref>
|-
| 88 || 2021 ||Vilnius||[[Titas Stremavičius]]<ref>{{cite web|url= http://margiris.vpprojektai.lt/naujojo-lietuvos-cempiono-pavarde-titas-stremavicius/ |title=Naujojo Lietuvos čempiono pavardė -Titas Stremavičius! |language = |accessdate=20 June 2022 }}</ref>
|-
| 89 || 2022 ||Vilnius||[[Karolis Jukšta]]<ref>[http://chess-results.com/tnr636873.aspx?lan=11&art=4&turdet=YES 2022 m. Lietuvos šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 90 || 2023 ||Kaunas||Tomas Laurusas<ref>[https://chess-results.com/tnr771436.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2023 m. Lietuvos šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 91 || 2024 ||Vilnius||Tomas Laurusas<ref>[https://chess-results.com/tnr932405.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2024 m. Lietuvos šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 92 || 2025 ||Vilnius||Titas Stremavicius<ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1169753.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&flag=SO Kampionad lituaniat 2025]</ref>
|-
| 93 || 2026 ||Klaipeda||Titas Stremavicius<ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1365550.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad lituaniat 2026]</ref>
|}
== Kampionad ar maouezi ==
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Kêr !! Kampionez
|-
| 1938 ||Kaunas||[[Elena Lukauskienė]]
|-
| 1949 ||Vilnius|| [[Elena Lukauskienė|Elena Raclauskienė-Lukauskienė]]
|-
| 1950 ||Vilnius||[[Klavdiya Chukaeva|Klavdiya Čiukajeva]]
|-
| 1951 ||Vilnius||Klavdiya Čiukajeva
|-
| 1952 ||Vilnius||Klavdiya Čiukajeva
|-
| 1953 ||Vilnius||Klavdiya Čiukajeva
|-
| 1954 ||Vilnius||[[Maria Rivka Chwoles-Lichtenfeld|Maria Lichtenfeld]]
|-
| 1955 ||Vilnius||Maria Lichtenfeld
|-
| 1956 ||Kaunas||[[Marija Kartanaitė]]
|-
| 1957 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1958 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1959 ||Vilnius||[[Nina Špikienė]]
|-
| 1960 ||Vilnius||Nina Špikienė
|-
| 1961 ||Vilnius||[[Vilhelmina Kaušilaitė-Kutavičienė|Vilhelmina Kaušilaitė]]
|-
| 1962 ||Vilnius|| [[Ilana Rozentalienė|Ilana Epšteinaitė]]
|-
| 1963 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1964 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1965 ||Vilnius||Ilana Rozentalienė
|-
| 1966 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1967 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1968 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1969 ||Vilnius||[[Marija Kartanaitė]]
|-
| 1970 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1971 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1972 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1973 ||Vilnius||[[Lilija Benensonaitė]]
|-
| 1974 ||Kaunas||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1975 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1976 ||Vilnius||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1977 ||[[Panevėžys]]||Vilhelmina Kaušilaitė
|-
| 1978 ||Vilnius||[[Rasa Bandzienė|Rasa Kartanaitė]]
|-
| 1979 ||Panevėžys||Rasa Kartanaitė
|-
| 1980 ||Vilnius||Marija Kartanaitė
|-
| 1981 ||Vilnius||[[Esther Epstein]]
|-
| 1982 ||Vilnius||Esther Epstein
|-
| 1983 ||Vilnius||Rasa Kartanaitė
|-
| 1984 ||Vilnius||Esther Epstein
|-
| 1985 ||Vilnius||[[Marina Mališauskienė|Marina Kurkul]]
|-
| 1986 ||[[Šiauliai]]||Esther Epstein
|-
| 1987 ||Šiauliai||[[Laima Domarkaitė]]
|-
| 1988 ||Šiauliai||[[Renata Turauskienė|Renata Domkutė]]
|-
| 1989 ||Šiauliai||[[Laima Domarkaitė]]
|-
| 1990 ||Šiauliai|| [[Vilma Paulauskienė|Vilma Domkutė]]
|-
| 1991 ||Panevėžys||[[Rita Varniene|Rita Dambravaitė]]
|-
| 1992 ||Panevėžys||[[Camilla Baginskaite|Kamilė Baginskaitė]]
|-
| 1993 ||[[Vilkaviškis]]||[[Marina Mališauskienė|Marina Kurkul]]
|-
| 1994 ||Vilkaviškis||[[Dagnė Čiukšytė]]
|-
| 1995 ||Panevėžys||Laima Domarkaitė
|-
| 1996 ||[[Marijampolė]]||[[Dagnė Čiukšytė]]
|-
| 1997 ||Šiauliai||Dagnė Čiukšytė
|-
| 1998 ||Vilnius||[[Živilė Šarakauskienė|Živilė Čiukšytė]]
|-
| 1999 ||Vilnius||[[Rita Varniene|Rita Dambravaitė-Varnienė]]
|-
| 2000 ||Vilnius||[[Viktorija Čmilytė]]
|-
| 2001 ||Vilnius||[[Renata Turauskienė]]
|-
| 2002 ||Nemenčinė||[[Živilė Šarakauskienė]]
|-
| 2003 ||Panevėžys||Dagnė Čiukšytė
|-
| 2004 ||Šiauliai||Daiva Batytė
|-
| 2005 ||Vilnius||[[Simona Limontaitė]]
|-
| 2006 ||Šiauliai||[[Deimantė Daulytė]]
|-
| 2007 ||Vilnius||[[Deimantė Cornette|Deimantė Daulytė]]
|-
| 2008 ||Panevėžys||Deimantė Cornette|Deimantė Daulytė
|-
| 2009 ||Vilnius||[[Živilė Šarakauskienė]]
|-
| 2010 ||Nemenčinė||[[Vesta Kalvytė]]
|-
| 2011 ||Nemenčinė||Živilė Šarakauskienė
|-
| 2012 ||Vilnius||Deimantė Daulytė
|-
| 2013 ||Vilnius||Deimantė Daulytė
|-
| 2014 ||Vilnius||[[Salomėja Zaksaitė]]
|-
| 2015 ||Vilnius||[[Daiva Batytė]]
|-
| 2016 ||Vilnius||[[Salomėja Zaksaitė]]
|-
| 2017 ||Vilnius||[[Simona Limontaitė|Simona Kiseleva]]
|-
| 2018 ||Kaunas||[[Ieva Grumadienė|Ieva Žalimaitė]]
|-
| 2019 ||Vilnius||[[Marija Šibajeva]]
|-
| 2020 ||Vilnius||[[Kamilė Baginskaitė]]<ref name="fide2020" />
|-
| 2021 ||Vilnius||[[Gabija Šimkūnaitė]]<ref>[http://www.chessfed.lt/2021/11/naujieji-lietuvos-cempionai-stremavicius-ir-simkunaite/ Naujieji Lietuvos čempionai – Stremavičius ir Šimkūnaitė]</ref>
|-
| 2022 ||Vilnius||[[Olena Martynkova]]<ref>[http://chess-results.com/tnr636976.aspx?lan=11&art=4&turdet=YES 2022 m. Lietuvos moterų šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 2023 ||Panevėžys||Olena Martynkova<ref>[https://chess-results.com/tnr803312.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2023 m. Lietuvos moterų šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 2024 ||Vilnius||[[Simona Limontaitė]]<ref>[https://chess-results.com/tnr932406.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES 2024 m. Lietuvos moterų šachmatų čempionato finalas]</ref>
|-
| 2025 ||Vilnius||[[Salomeja Zaksaite]]<ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1169754.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad ar maouezi 2025]</ref>
|-
| 2026 ||Klaipeda||Gabija Simkunaite<ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1365551.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad ar maouezi 2026]</ref>
|}
== Kampioned echedoù dre lizher ==
<div style="column-width:25em">
# [[Anicetas Uogele]] (1960-1962)
# [[Anicetas Uogele]] (1963-1964)
# [[Anicetas Uogele]] (1964-1966)
# [[M. Yefimov]] (1966-1967)
# [[L. Chrenow]] (1968-1970)
# [[I. Bitautas]] (1970-1972)
# [[Gediminas Rastenis]] (1972-1974)
# [[E. Zajarov]] (1975-1976)
# [[Gintautas Petraitis]] (1977-1978)
# [[Vytautas Vaitonis]] (1979-1981)
# [[Arunas Ščiupokas]] (1980-1982)
# [[A. Rutkauskas]] (1983-1985)
# [[Algimantas Kaminskas]] (1986-1987)
# [[A. Katilevičius]] (1988-1989)
# [[Povilas Pakenas]] (1990-1992)
# [[Vytautas Vaitonis]] (1993-1994)
# [[Jonas Lukšas]] (1995-1997)
# [[Vytautas Andriulaitis]] (1996-1998)
# [[Vytautas Andriulaitis]] (1997-1999)
# [[Gintautas Petraitis]] (1999-2000)
# [[Kristijon Kamenets]] (2000-2001)
# [[Aigirdas Rauduvé]] (2000-2002)
# [[Rimantas Rupšys]] (2002-2004)
# [[Povilas Pakenas]] (2004-2005)
# [[Zilvinas Lapeginas]] (2005-2007) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=907 25.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Zilvinas Lapeginas]] (2007-2009) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=11358 26.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Virginijus Braziulis]] (2009-2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=17886 27.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Vytautas Sutkus]] (2010-2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=21982 28.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Aleksandr Korabliov]] (2011-2012) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=27196 29.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Dmitrijus Chocenka]] (2012-2013) <ref>[https://www.iccf.com7event?id=32257 30.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Saulius Voveris]] (2013-2014) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=40658 31.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Gediminas Voveris]] (2014-2015) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=40786 32.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Gediminas Voveris]] (2015-2016) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=57084 33.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Juras Mickevicius]], [[Raimundas Ivanauskas]] (2016-2017) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=63685 34.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Saulius Voveris]], [[Raimundas Ivanauskas]] (2017-2018) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=72495 35.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Saulius Voveris]] (2018-2019) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=77193 36.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Vytautas Boreika]] (2019-2020) <ref>[https://www.iccf.com/evnet?id=83247 37.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Gediminas Voveris]] (2020-2021) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=90254 38.Campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Vytautas Boreika]] (2021-2022) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=96222 39.campionato per corrispondenza]</ref>
# [[Juozas Viskontas]] (2022-2023) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=100564 40.Campionato per corrispondenza]</ref>
</div>
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*Lithuanian Chess Federation and Department of Physical education and Sport (1994) ''Šachmatų taisyklės'' (Vilnius)
*A. Uogelė (1993) ''Mano šachmatai''
*[https://web.archive.org/web/20070927194448/http://www1.omnitel.net/margiris/istorija/istor_ch.html Lietuvos čempionatai] (most results and crosstables for 1943–2002)
*[http://www.chessfed.lt/article/archive/279/ Lietuvos vyrų šachmatų čempionatai (1943 - 2007)] {{in lang|lt}}
*[https://web.archive.org/web/20080517022544/http://www.geocities.com/al2055km/index.html RUSBASE (part V) 1919-1937,1991-1994]
*[https://web.archive.org/web/20050903115258/http://www.geocities.com/al2055perv/index.html RUSBASE (part IV) 1938-1960]
*[https://web.archive.org/web/20091027071522/http://www.geocities.com/al2055mag/index.html RUSBASE (part III), 1961-1969,1985-1990]
*[https://web.archive.org/web/20020205005128/http://www.geocities.com/al2055urs/index.html RUSBASE (part II) 1970-1984]
*{{citation
| editor-last=Golombek | editor-first=Harry | editor-link=Harry Golombek
| year=1977 | title=Golombek's Encyclopedia of Chess
| publisher=Crown Publishing
| isbn=0-517-53146-1
| last=Hartston | first=William R. | author-link=William Hartston
| contribution=Lithuania
| page=182}}
*{{citation
| last=Gaige | first=Jeremy | author-link=Jeremy Gaige
| year=1987 | title=Chess Personalia, A Biobibliography
| publisher=McFarland
| isbn=0-7864-2353-6}} (full names and brief biographical details for some players)
*[http://ratings.fide.com/ FIDE player information] (names and birth years for some currently active players)
*[https://web.archive.org/web/20160303203225/http://www.chess.gr/tourn/2000/lithuanian_champs/index.html Details of the 2000 edition]
*[https://web.archive.org/web/20080513025522/http://www.kris-egis.com/chegis/index.php/category/ltu-cempionatai/ Details 2002-2007 editions]
*[http://www.encyklopedia.biolog.pl/Sarunas_Sulskis Šarūnas Šulskis biography] (in Polish)
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Lituania]]
tdp14ohzpat1gdxp12jjl76ku7u4sji
Archeriezh vroadel (Senegal)
0
178364
2190803
2173799
2026-05-11T16:00:11Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2190803
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
'''Archeriezh vroadel Senegal''' (galleg : ''Gendarmerie nationale'') a voe krouet e 1960. He ger-stur eo : ''Honneur, Patrie''.
== Skolioù ==
Meur a skol zo er vro evit mont e-barzh.
* An ''[[École des officiers de la gendarmerie]]'' e [[Dakar Ouakam]]
* An ''[[École des sous-officiers]]'' e [[Fatick]]
* Ar ''[[Centre d’instruction des gendarmes auxiliaires]]''
* Ar ''[[Centre de perfectionnement de la gendarmerie mobile]]''
* Ar ''[[Centre national de police judiciaire]]''
Ezel eo an archeriezh eus an ''[[Organisation des gendarmeries africaines]] (OGA)''.
==Liammoù diavaez==
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20230620235625/https://www.gendarmerie.sn/ Lec'hienn ofisiel ar ''Gendarmerie Nationale'']
[[Rummad:Archeriezh]]
[[Rummad:Senegal]]
6y5t64qx1mb3roet705cu5jkv1z7kkm
Irish War News
0
179831
2190787
2187664
2026-05-11T12:19:30Z
Llydawr
145
2190787
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''Irish War News''''' a oa ur gazetenn [[Republikanouriezh iwerzhonat|republikan]] e [[Dulenn]] e-kerzh [[Emsavadeg Pask]].<ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date= |title= Rebellion in Wartime Ireland – Easter 1916|url= https://www.waterfordmuseum.ie/rebellion-in-wartime-ireland-easter-1916/|website= |location= |publisher= [[Waterford County Museum]]|access-date=}}</ref> Ar c'hentañ niverenn eus an ''Irish War News'' a oa bet gant [[Gaelic Press]] d'ar 25 a viz Ebrel 1916, eil devezh an emsavadeg. Un dezrevell e oa bet eus kentañ devezh an emsavadeg. Eizh vloaz war-lerc'h e oa bet embannet an eil ha diwezhañ niverenn gant Gaelic Press evit lidañ 8{{Vet}} deiz-ha-bloaz an emsavadeg.<ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date= 20 April 1924|title= Irish War News Vol. 1., No. 2. The Irish Republic|url= https://republicanarchive.com/wp-content/uploads/2025/10/irish-war-news-easter-1924.pdf|website= The Irish Republican Digital Archive|location= [[Dublin]]|publisher= Irish War News|access-date=16 March 2026}}</ref>. Ouzhpenn [[disklêriadur Republik Iwerzhon]] e oa an diell nemeti o vezañ bet moullet gant pennoù emsavadeg Pask<ref>{{cite web |author=<!-- not stated --> |date= |title= Part 14 - 'Irish War News' (Vol. 1, No. 1)
|url= https://catholicarchives.ie/index.php/irish-war-news-vol-1-no-1|website= |location= |publisher= Catholic Archives|access-date=15 March 2026}}</ref>.
[[Restr:Sign about Irish War News in Drumcondra (Copyrighted publications are blurred).jpg|thumb|Panell diwar-benn an Irish War News e [[Drumcondra, Dulenn|Drumcondra]] (an dafar dindan gwirioù a zo kuzhet)]]
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Kazetennoù aet da get]]
[[Rummad:Kazetennoù Iwerzhon]]
[[Rummad:Emsavadeg Pask]]
[[Rummad:Broadelouriezh Iwerzhon]]
9s5et5iqm1408kxx54tlq3ukmdbswen
Judit Varga (politikourez)
0
179832
2190788
2187687
2026-05-11T12:25:13Z
Llydawr
145
2190788
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Judit Varga''', ganet d'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1980]]<ref name="europass_cv">{{Cite web|title=Curriculum Vitae|url=https://brexit.kormany.hu/download/a/11/62000/VARGA%20Judit_CV_EN.pdf|access-date=27 February 2021|website=Europass CV}}</ref> zo un alvokadez hungarat, bet politikourez evel [[Ministr ar Jusits (Hungaria)|Ministr ar Justis]] eus Gouhere 2019<ref name="pm_orban_wishes_striker_new_role_2019">{{Cite news|date=12 July 2019|title=PM Orbán wishes "striker" Justice Minister luck in her new role|work=About Hungary|url=http://abouthungary.hu/news-in-brief/pm-orban-wishes-striker-justice-minister-luck-in-her-new-role/|access-date=27 February 2021}}</ref> betek he dilez e miz Even 2023<ref>{{Cite web|url=https://www.hungarianconservative.com/articles/current/judit_varga_justice_minister_resignation_interview/|title=Justice Minister Judit Varga Resigns From Her Post|website=Hungarian Conservative|first=Ádám|last=Bráder|date=28 June 2023 }}</ref>. E-kerzh an dilennadegoù evit Parlamant Hungaria, e 2022, e oa bet dilennet evel kannadez er [[Bodadeg Vroadel (Hungaria)|Vodadeg Vroadel]]<ref name=":0">{{Cite web |title=Dr. Varga, Judit (Fidesz) |url=https://www.parlament.hu/web/house-of-the-national-assembly/list-of-mps?p_p_id=hu_parlament_cms_pair_portlet_PairProxy_INSTANCE_9xd2Wc9jP4z8&p_p_lifecycle=1&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_auth=9qyhtxDS&_hu_parlament_cms_pair_portlet_PairProxy_INSTANCE_9xd2Wc9jP4z8_pairAction=%2Finternet%2Fcplsql%2Fogy_kpv.kepv_adat%3Fp_azon%3Dv069%26p_nyelv%3DEN%26p_stilus%3D%26p_head%3D |website=Hungarian Parliament}}</ref>.
== Buhez personel ==
Dimezet eo bet gant [[Péter Magyar]], un alvokad ha penn an enebadur da [[Viktor Orbán]] ha penn ar strollad [[Tisza]], eus 2006 da 2023.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Varga, Judit}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Politikourezed Hungaria]]
[[Rummad:Mirourien]]
6rrmbzq6rzo8nig5ytbp2a0kvnrkj8v
Banana split
0
179835
2190856
2187715
2026-05-12T08:01:28Z
Llydawr
145
2190856
wikitext
text/x-wiki
{{DISPLAYTITLE:''Banana split''}}
{{databox}}
Ar '''''banana split''''' ("bananezenn faoutet") a zo un [[dibenn-pred]] aozet gant ur [[bananez|vananezenn]] troc'het a-hed, teir boul [[dienn-skorn]] lakaet er faout anezhi, pallennet gant [[chokolad]] tomm war deuz, ha [[dienn]] Chantilly. En e zoare klasel e vez ar bouloù dienn-skorn dre [[chokolad]], [[vanilha]] ha [[sivi]]. E [[Stadoù-Unanet Amerika]], lec'h ma voe krouet ar ''banana split'' er [[bloavezhioù 1900]], e vez ouzhpennet [[kerez]] dre [[maraskin|varaskin]], hag a-wechoù [[kraoñ]] pilet<ref>{{en}} {{liamm web|titl=All-American Banana Split Recipe|url=http://www.tasteofhome.com/recipes/all-american-banana-split|lec'hienn=Taste of Home|accessdate=14 Ebrel 2026}}</ref>. Servijet e vez en ur plad bihan hir anvet ''boat'' ("bag").
Hervez kalz istorourien e vefe bet krouet ar ''banana split'' e [[1904]] gant David Strickler, ur studier 23 bloaz a laboure e ti an apotiker Tassel e Latrobe e [[Pennsylvania]]. Awenet e oa bet gant ar ''[[sundae]]'', un dibenn-pred stadunanat all.
Meur a zoare a zo da brientiñ ur ''banana split'', ha cheñch a c'haller blaz an dienn-skorn, lakaat [[karamel]] pe [[siros skav-gwrac'h]] e-lec'h chokolad tomm, [[alamandez]] skejet ha grilhet e lec'h kraoñ, lakaat tammoù frouezh ouzhpenn, da skouer.
== Er sevenadur ==
Sonet e voe ar ganaouenn ''Banana Split for My Baby'' gant [[Louis Prima]]<ref>{{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=8Z6Wce_b16M ''Banana Split For My Baby'', Louis Prima, 1956]</ref> e Casbar Lounge ar Sahara Hotel e [[Las Vegas]] e 1956.<ref> {{en}} Michael Turback : [https://books.google.com/books?id=-aBGrJIJrs4C ''A Month of Sundaes''], New York : Red Rock Press, 2006 {{ISBN|978-0-9669573-8-9}}.</ref>.
== Pennad kar ==
{{porched|Boued ha Keginerezh}}
* [[Keginerezh Stadoù-Unanet Amerika]]
== Daveoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Dibennoù-pred]]
[[Rummad:Bananez]]
[[Rummad:Keginerezh SUA]]
i756ab1me80fkvc1pa20qvrrsxich78
WD-40 (produ)
0
179836
2190857
2187704
2026-05-12T08:03:50Z
Llydawr
145
2190857
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:WD-40 Smart Straw.JPG|thumb|465x465px|Ur vombell WD-40.]]
An '''WD-40''' zo anv merk ur produ savet diwar [[Hidrokarbidenn|hidrokarbidennoù]], implijet en industriezh koulz hag er gêr evit dizruzañ, lenkraat, ha gwareziñ metalioù a-enep ar [[mergl]]. Gwerzhet e vez e bombelloù aerosol, ha gellout a ra bezañ implijet dre gorzanoù ivez. Produet ha gwerzhet e vez gant an embregerezh [[Stadoù-Unanet Amerika|stadunanat]] [[WD-40 Company]] (gwechall ''Rocket Chemical Company'') diazezet e [[San Diego (Kalifornia)|San Diego]] ([[Kalifornia]]). N'eo ket breouet e aozadur evit mirout anezhañ kuzh.
Hervez an embregerezh e voe ijinet ar produ e 1953 gant ar c'himiour Norm Larsen, asambles gant daou zen all, en embregerezh Rocket Chemical Company. E bal e oa kavout un danvez a-enep ar mergl. Dont a rejont a-benn goude an 40{{Vet}} taol-arnod, alese anv kentañ ar produ : ''Water-Displacement, 40th Formula''. Implijet e voe an WD-40 gant [[Convair]] evit ar [[SM-65 Atlas|misiloù Atlas]] da gentañ. Kregiñ a reas implijidi an embregerezh d'ober gantañ er gêr ivez. Gwerzhet e voe ar produ adalek 1958 e gourmarc'hadoù<ref>{{En}} ''[https://www.wd40.com/history/ History]'' war lec'hienn WD-40 (lennet d'ar 14/04/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Lenkrauzennoù]]
r8lr2t8hjy7im3tw81qb4a5xpyy5obm
Koar gwenan
0
179838
2190858
2187709
2026-05-12T08:06:31Z
Llydawr
145
2190858
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Cire d'abeille.jpg|thumb|Follennoù koar war diretenn ur ruskenn.]]
'''Koar gwenan''' zo un danvez hag a vez produet gant loened eus ar rummad ''[[Gwenan|Anthophila]]'' evit sevel kelligoù o [[Geriaoueg ar gwenanerezh#Follenn goar|follennoù koar]].
Sintezennet e vez ar c'hoar gant peder gwagrenn war abdomen ar gwenan. Ar re ''Apis mellifera'' a zo oberiant-tre o gwagrennoù koar etre an 12{{vet}} hag an 18{{vet}} devezh. Dont a ra ar c'hoar er-maez e stumm plakennoù bihan. Ur wech produet ur blakenn, dezhi ur pouez dindan 1 mg peurliesañ, e vez dastumet gant ar wenanenn a-drugarez d'he favioù a-dreñv ha degaset betek he chagelloù. Chaokat a ra anezhi evit stummañ kelligoù ar follennoù koar. A-drugarez da 1 gram koar ({{formatnum:1250}} plakennig) e c'hall ober war-dro 20 cm<sup>2</sup> follenn goar<ref>{{Fr}} BARBAÇON Jean-Marie, ''Le traité Rustica de l'Apiculture'', Rustica, 2009, ISBN 978-2-840038-734-3, p. 376</ref>.
== Aozadur ==
Meur a aozenn zo er c'hoar, en o zouez 35% a [[Ester|vonoesteroù]], 14% a ziesteroù, 14% a hidrokarbonoù, 12% a drenkennoù dieub hag 8% a hidroksimpoliester.
[[Restr:Des bougies à base de la cire d'abeille.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Goulaouennoù koar gwenan gwerzhet war ur marc'had e [[Republik Kreizafrikan|Kreizafrika]] (2024).]]
== Implij gant Mab-den ==
A-raok donedigezh ar c'hoaroù produet diwar betrol e veze implijet stank ar c'hoar gwenan evel skor skrivañ, evit kalafetañ bagoù hag ober boujiennoù da skouer.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched gwenanerezh}}
[[Rummad:Lenkrauzennoù]]
[[Rummad:Produioù ar gwenan]]
7ospkv8pbgwie9qw8mtmz78m8sb6cih
Begoña Gómez Fernández
0
179851
2190859
2187749
2026-05-12T08:14:34Z
Llydawr
145
2190859
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''María Begoña Gómez Fernández''', ganet d'ar [[24 a viz Meurzh]] [[1971]], eo gwreg [[Pedro Sánchez]], [[kentañ ministr Spagn]]. Gómez a oa bet e penn aferioù ar strollad Inmark betek ma teuje he gwaz da vezañ kentañ ministr Spagn e 2018. Etre 2018 ha 2022 e oa bet pennrenerez an ''Africa Center of the Institute of Enterprise''. Abaoe 2020 e oa bet o labourat evit [[Skol-veur Complutense e Madrid]]. Abaoe ar bloavezh 2024 eo bet e-kreiz un enklask evit aferioù laerezh arc'hant foran, bogoderezh perc'henniezh greantel ha traoù all c'hoazh<ref>https://www.rtbf.be/article/l-epouse-du-premier-ministre-espagnol-begona-gomez-inculpee-de-corruption-11709344.</ref>.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Gomez, Begona}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1971]]
[[Rummad:Pedro Sánchez]]
[[Rummad:Merc'hed Spagn]]
jpdz0r7au2b1olr36p0axzgc9t26olr
Nana Aleksandria
0
180147
2190867
2190737
2026-05-12T10:59:16Z
Dakbzh
58931
/* Kampionad bedel (Maouezi) */
2190867
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Nana_Alexandria_1970.jpg|right|140px|Nana Alexandria e 1970.]]
'''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.<br/>Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.<br/>
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968<ref>{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]</ref>.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ====
Trec'h e voe div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-ursw.html Women's Soviet Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||align=kleiz|Niverenn ar c'hampionad||align=kleiz|Kêr||Poentoù||Renk
|-
|Du 1966||26||align="left"|[[Kiev]]||14/19 (+ 13, = 2, - 4)||1/20
|-
|Here 1969||29||align="left"|[[Gori]]||15/19 (+ 12, = 6, - 1)||1/20
|-
|Here 1988||48||align="left"|[[Alma-Ata]]||9/17 (+ 7, = 4, - 6)||7-10/18
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ====
C'hoari a reas ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregandat efedusted||Renk
|-
|Mae 2000||1||{{Jorjia}} [[Batoumi]]||2/4 (+ 2, = 0, - 2)||50||16/32
|-
|}
=== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel (Maouezi)]] ===
* E miz Here 1975 e kollas er gourfenn, 3,5-8,5 (+ 3, = 1, - 8), a-enep d'ar gampionez [[Nona Gaprindachvili]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1975.html Women's World Chess Championship 1972-1975 – Olimp Base]</ref>.
* E miz Gwengolo 1981 e voe rampo er gourfenn, 8-8 (+ 4, = 8, - 4), a-enep d'ar gampionez [[Maia Tchibourdanidze]], Tchibourdanidze a viras he zitl <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1981.html Women's World Chess Championship 1978-1981 – Olimp Base]</ref>.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Burevestnik<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1976||1 (maouezi)||9||[[Tbilisi]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||42,9||1||aour||1||aour
|-
|1978||1 (maouezi)||10||[[Ordzhonikidze]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||2||argant||2||argant
|-
|1982||1 (maouezi)||12||[[Kislovodsk]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||-||-||3||arem
|-
|1984||1 (maouezi)||13||[[Kiev]]||4/7 (+ 1, = 6, - 0)||57,1||3||arem||3||arem
|-
|}
==== Kampionad URSS (kemmesk) ====
C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersst/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1963||merc'hed||9||[[Moskov]]||4/9 (+ 4, = 0, - 5)||44,4||-||-||6||-
|-
|1967||merc'hed||10||[[Moskov]]||6/9 (+ 5, = 2, - 2)||66,7||-||-||6||-
|-
|1969||1 (maouezi)||11||[[Grozny]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||1||aour||4||-
|-
|1975||2 (maouezi)||13||[[Riga]]||7/9 (+ 6, = 2, - 1)||77,8||3||-||4||-
|-
|1985||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,9||1||aour||2||argant
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986
<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1969||1 erlec'hierez||4||{{Polonia}} [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour
|-
|1974||2||6||{{Kolombia}} [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour
|-
|1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour
|-
|1980||3||9 (24)||{{Malta}} [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour
|-
|1982||2||10 (25)||{{Suis}} [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour
|-
|1986||1 erlec'hierez||12 (27)||{{EAU}} [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour
|-
|}
==== Kib europat ar C'hleuboù ====
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Merani Tbilisi<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996b/1996mrtb.html 1st European Chess Club Cup (women): Smederevska Palanka 1996 – Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable"
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1996||4||1||{{YUG}} [[Smederevska Palanka]]||2/3 (+ 1, = 2, - 0)||66,7||1||aour
|-
|}
{{EloChart|Q13600230}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1949]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
tec4nn6097r1tj8ki4xc0wojtio41ab
Patrom:Istitl
10
180171
2190804
2026-05-11T16:01:34Z
Kestenn
14086
Taol-esae
2190804
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>{{#if: {{{1|}}} | <p id="istitl1" class="noexcerpt">{{trim|{{{1}}}}}</p> }}</includeonly>
a0evdxwflkasunvl8vvf6tonqqxt67h
Viruz an Andoù
0
180172
2190805
2026-05-11T16:05:16Z
Kestenn
14086
Taol-esae
2190805
wikitext
text/x-wiki
{{Patrom:Istitl|Orthohantavirus andesense}}
cm4fvlfj84lj3o7e5ogvafpwcka2flu
2190807
2190805
2026-05-11T16:06:47Z
Kestenn
14086
2190807
wikitext
text/x-wiki
{{Patrom:Istitl|ns1=Orthohantavirus andesense}}
1jlxezfya5djq4brxixjrl3o3vim3a9
2190808
2190807
2026-05-11T16:08:30Z
Kestenn
14086
2190808
wikitext
text/x-wiki
{{Istitl|ns1=Orthohantavirus andesense}}
84d6u5hql9xe42rbg7qyvahm1ux0n47
2190809
2190808
2026-05-11T16:30:28Z
Kestenn
14086
2190809
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Andes orthohantavirus Genus Structure.png|dehou|300x300px]]
'''Viruz an Andoù''' ('''''Orthohantavirus andesense''''') zo un doare ''Orthohantavirus'' a vez kaoz eus an [[azoniad skevent hantavirus]] e [[Suamerika]]. Treuzkaset e vez da Vab-den gant ''[[Oligoryzomys longicaudatus]]'', krignerien e [[Chile]] hag en [[Arc'hantina]]<ref>{{en}}''[https://www.britannica.com/science/hantavirus Hantavirus]'', Encyclopedia Britannica (lennet d'an 11/05/2026)</ref>.
== Epidemiezhioù ==
An treuzkas anavezet kentañ etre tud zo bet gwelet e kêriadenn [[El Bolsón]], e [[Patagonia]], e 1996. Er memes korn-bro, e 2018, ar viruz a oa bet abeg marv 11 den e kêriadenn [[Epuyén]]<ref>{{fr}} ''[https://www.sudouest.fr/sante/hantavirus/hantavirus-34-cas-11-morts-en-patagonie-un-village-est-toujours-hante-par-l-epidemie-de-2018-29016481.php Hantavirus : 34 cas, 11 morts… en Patagonie, un village est toujours hanté par l’épidémie de 2018]'', Sud-Ouest, 11/05/2026</ref>.
D'an 3 a viz Mae 2026, [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] en deus kemennet e oa bet kavet un annon eus ar viruz war ur vag-verdeadenn izelvroat, an ''MV Hondius'', hag a rae ar veaj etre [[Ushuaia]] hag ar [[Kab Glas|C'hab Glas]]<ref>{{fr}} ''[https://anrs.fr/recherche/maladies-pathogenes/hantavirus/ Hantavirus]'', ANRS (nevesaet d'ar 07/05/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Viruzoù]]
6agrr42u7c4zbd3t4vxdqi67l70lpyp
2190811
2190809
2026-05-11T16:32:43Z
Kestenn
14086
2190811
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Andes orthohantavirus Genus Structure.png|dehou|300x300px]]
'''Viruz an Andoù''' ('''''Orthohantavirus andesense''''') zo un doare ''[[Orthohantavirus]]'' a vez kaoz eus an [[azoniad skevent hantavirus]] e [[Suamerika]]. Treuzkaset e vez da Vab-den gant ''[[Oligoryzomys longicaudatus]]'', krignerien e [[Chile]] hag en [[Arc'hantina]]<ref>{{en}}''[https://www.britannica.com/science/hantavirus Hantavirus]'', Encyclopedia Britannica (lennet d'an 11/05/2026)</ref>.
== Epidemiezhioù ==
An treuzkas anavezet kentañ etre tud zo bet gwelet e kêriadenn [[El Bolsón]], e [[Patagonia]], e 1996. Er memes korn-bro, e 2018, ar viruz a oa bet abeg marv 11 den e kêriadenn [[Epuyén]]<ref>{{fr}} ''[https://www.sudouest.fr/sante/hantavirus/hantavirus-34-cas-11-morts-en-patagonie-un-village-est-toujours-hante-par-l-epidemie-de-2018-29016481.php Hantavirus : 34 cas, 11 morts… en Patagonie, un village est toujours hanté par l’épidémie de 2018]'', Sud-Ouest, 11/05/2026</ref>.
D'an 3 a viz Mae 2026, [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] en deus kemennet e oa bet kavet un annon eus ar viruz war ur vag-verdeadenn izelvroat, an ''MV Hondius'', hag a rae ar veaj etre [[Ushuaia]] hag ar [[Kab Glas|C'hab Glas]]<ref>{{fr}} ''[https://anrs.fr/recherche/maladies-pathogenes/hantavirus/ Hantavirus]'', ANRS (nevesaet d'ar 07/05/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Viruzoù]]
0xxuo16g1x9pmhk6rn7enr7n4s999eb
2190814
2190811
2026-05-11T17:14:53Z
Kestenn
14086
2190814
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Andes orthohantavirus Genus Structure.png|dehou|300x300px]]
'''Viruz an Andoù''' ('''''Orthohantavirus andesense''''') zo un doare ''[[Orthohantavirus]]'' a vez kaoz eus an [[azoniad skevent hantavirus]] e [[Suamerika]]. Treuzkaset e vez da Vab-den gant ''[[Oligoryzomys longicaudatus]]'', krignerien e [[Chile]] hag en [[Arc'hantina]]<ref>{{en}}''[https://www.britannica.com/science/hantavirus Hantavirus]'', Encyclopedia Britannica (lennet d'an 11/05/2026)</ref>.
Daou zoare azoniadoù a zegas, disheñvel o feur lazhañ : un derzhienn gwadliñvus lounezhel (etre 5 ha 15% a varvioù), pe un azoniad kalonskeventel grevus (etre 30 ha 60% a varvioù)<ref name=":0" />.
== Epidemiezhioù ==
An treuzkas anavezet kentañ etre tud zo bet gwelet e kêriadenn [[El Bolsón]], e [[Patagonia]], e 1996. Er memes korn-bro, e 2018, ar viruz a oa bet abeg marv 11 den e kêriadenn [[Epuyén]]<ref>{{fr}} ''[https://www.sudouest.fr/sante/hantavirus/hantavirus-34-cas-11-morts-en-patagonie-un-village-est-toujours-hante-par-l-epidemie-de-2018-29016481.php Hantavirus : 34 cas, 11 morts… en Patagonie, un village est toujours hanté par l’épidémie de 2018]'', Sud-Ouest, 11/05/2026</ref>.
D'an 3 a viz Mae 2026, [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] en deus kemennet e oa bet kavet un annon eus ar viruz war ur vag-verdeadenn izelvroat, an ''MV Hondius'', hag a rae ar veaj etre [[Ushuaia]] hag ar [[Kab Glas|C'hab Glas]]<ref name=":0">{{fr}} ''[https://anrs.fr/recherche/maladies-pathogenes/hantavirus/ Hantavirus]'', ANRS (nevesaet d'ar 07/05/2026)</ref>.
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Viruzoù]]
1svgc5irvrhje7226zsqxjvpbvkslm8
2190815
2190814
2026-05-11T17:16:31Z
Kestenn
14086
2190815
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Andes orthohantavirus Genus Structure.png|dehou|300x300px]]
'''Viruz an Andoù''' ('''''Orthohantavirus andesense''''') zo un doare ''[[Orthohantavirus]]'' a vez kaoz eus an [[azoniad skevent hantavirus]] e [[Suamerika]]. Treuzkaset e vez da Vab-den gant ''[[Oligoryzomys longicaudatus]]'', krignerien e [[Chile]] hag en [[Arc'hantina]]<ref>{{en}}''[https://www.britannica.com/science/hantavirus Hantavirus]'', Encyclopedia Britannica (lennet d'an 11/05/2026)</ref>.
Daou zoare azoniadoù a zegas, disheñvel o feur lazhañ : un derzhienn gwadliñvus lounezhel (etre 5 ha 15% a varvioù), pe un azoniad kalonskeventel grevus (etre 30 ha 60% a varvioù)<ref name=":0" />.
== Epidemiezhioù ==
An treuzkas anavezet kentañ etre tud zo bet gwelet e kêriadenn [[El Bolsón]], e [[Patagonia]], e 1996. Er memes korn-bro, e 2018, ar viruz a oa bet abeg marv 11 den e kêriadenn [[Epuyén]]<ref>{{fr}} ''[https://www.sudouest.fr/sante/hantavirus/hantavirus-34-cas-11-morts-en-patagonie-un-village-est-toujours-hante-par-l-epidemie-de-2018-29016481.php Hantavirus : 34 cas, 11 morts… en Patagonie, un village est toujours hanté par l’épidémie de 2018]'', Sud-Ouest, 11/05/2026</ref>.
D'an 3 a viz Mae 2026, [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] en deus kemennet e oa bet kavet un annon eus ar viruz war ur vag-verdeadenn izelvroat, an ''MV Hondius'', hag a rae ar veaj etre [[Ushuaia]] hag ar [[Kab Glas|C'hab Glas]]<ref name=":0">{{fr}} ''[https://anrs.fr/recherche/maladies-pathogenes/hantavirus/ Hantavirus]'', ANRS (nevesaet d'ar 07/05/2026)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.coreb.infectiologie.com/fr/hantavirus.html Fichenn COREB an hantavirus]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Viruzoù]]
fbodg1rjnvdnim0e7q9vpdfwnxafp28
2190816
2190815
2026-05-11T17:19:38Z
Kestenn
14086
2190816
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Andes orthohantavirus Genus Structure.png|dehou|300x300px]]
'''Viruz an Andoù''' ('''''Orthohantavirus andesense''''') zo un doare ''[[Orthohantavirus]]'' a vez kaoz eus an [[azoniad skevent hantavirus]] e [[Suamerika]]. Treuzkaset e vez da Vab-den gant ''[[Oligoryzomys longicaudatus]]'', krignerien e [[Chile]] hag en [[Arc'hantina]]<ref>{{en}}''[https://www.britannica.com/science/hantavirus Hantavirus]'', Encyclopedia Britannica (lennet d'an 11/05/2026)</ref>.
Daou zoare azoniadoù a zegas, disheñvel o feur lazhañ : un derzhienn gwadliñvus lounezhel (etre 5 ha 15% a varvioù), pe un azoniad kalonskeventel grevus (etre 30 ha 60% a varvioù)<ref name=":0" />.
== Epidemiezhioù ==
[[Restr:Raton colilarga.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur razh korr rizegoù hir e lost, vektor viruz an Andoù da Vab-den.]]
An treuzkas anavezet kentañ etre tud zo bet gwelet e kêriadenn [[El Bolsón]], e [[Patagonia]], e 1996. Er memes korn-bro, e 2018, ar viruz a oa bet abeg marv 11 den e kêriadenn [[Epuyén]]<ref>{{fr}} ''[https://www.sudouest.fr/sante/hantavirus/hantavirus-34-cas-11-morts-en-patagonie-un-village-est-toujours-hante-par-l-epidemie-de-2018-29016481.php Hantavirus : 34 cas, 11 morts… en Patagonie, un village est toujours hanté par l’épidémie de 2018]'', Sud-Ouest, 11/05/2026</ref>.
D'an 3 a viz Mae 2026, [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] en deus kemennet e oa bet kavet un annon eus ar viruz war ur vag-verdeadenn izelvroat, an ''MV Hondius'', hag a rae ar veaj etre [[Ushuaia]] hag ar [[Kab Glas|C'hab Glas]]<ref name=":0">{{fr}} ''[https://anrs.fr/recherche/maladies-pathogenes/hantavirus/ Hantavirus]'', ANRS (nevesaet d'ar 07/05/2026)</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.coreb.infectiologie.com/fr/hantavirus.html Fichenn COREB an hantavirus]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Viruzoù]]
ibfs3p2btxv7c8yemlz18gtielo49bg
2190817
2190816
2026-05-11T17:24:29Z
Kestenn
14086
2190817
wikitext
text/x-wiki
{{Danvez pennad}}
[[Restr:Andes orthohantavirus Genus Structure.png|dehou|300x300px]]
'''Viruz an Andoù''' ('''''Orthohantavirus andesense''''') zo un doare ''[[Orthohantavirus]]'' a vez kaoz eus an [[azoniad skevent hantavirus]] e [[Suamerika]]. Treuzkaset e vez da Vab-den gant ''[[Oligoryzomys longicaudatus]]'', krignerien e [[Chile]] hag en [[Arc'hantina]]<ref>{{en}}''[https://www.britannica.com/science/hantavirus Hantavirus]'', Encyclopedia Britannica (lennet d'an 11/05/2026)</ref>.
Daou zoare azoniadoù a zegas, disheñvel o feur lazhañ : un derzhienn gwadliñvus lounezhel (etre 5 ha 15% a varvioù), pe un azoniad kalonskeventel grevus (etre 30 ha 60% a varvioù)<ref name=":0" />.
== Epidemiezhioù ==
[[Restr:Raton colilarga.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur razh korr rizegoù hir e lost, vektor viruz an Andoù da Vab-den.]]
An treuzkas anavezet kentañ etre tud zo bet gwelet e kêriadenn [[El Bolsón]], e [[Patagonia]], e 1996. Er memes korn-bro, e 2018, ar viruz a oa bet abeg marv 11 den e kêriadenn [[Epuyén]]<ref>{{fr}} ''[https://www.sudouest.fr/sante/hantavirus/hantavirus-34-cas-11-morts-en-patagonie-un-village-est-toujours-hante-par-l-epidemie-de-2018-29016481.php Hantavirus : 34 cas, 11 morts… en Patagonie, un village est toujours hanté par l’épidémie de 2018]'', Sud-Ouest, 11/05/2026</ref>.
D'an 3 a viz Mae 2026, [[Aozadur Bedel ar Yec'hed]] en deus kemennet e oa bet kavet un annon eus ar viruz war ur vag-verdeadenn izelvroat, an ''MV Hondius'', hag a rae ar veaj etre [[Ushuaia]] hag ar [[Kab Glas|C'hab Glas]]<ref name=":0">{{fr}} ''[https://anrs.fr/recherche/maladies-pathogenes/hantavirus/ Hantavirus]'', ANRS (nevesaet d'ar 07/05/2026)</ref>. E Breizh, un degouezhad darempred kontammiñ kentañ zo bet kavet e [[Konk-Kerne]] d'an 11 a viz Mae ha kaset da vezañ kenfinet e pennospital skol-veur [[Roazhon]]<ref>{{Fr}} Benoït LEVAILLANT, ''[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/ille-et-vilaine/rennes/hantavirus-en-bretagne-un-potentiel-cas-contact-confine-chez-lui-a-concarneau-3349177.html Hantavirus en Bretagne. Un cas contact confiné à Concarneau en attendant un transfert vers le CHU de Rennes]'', France 3 Breizh, 11/05/2026</ref>.
== Liammoù diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.coreb.infectiologie.com/fr/hantavirus.html Fichenn COREB an hantavirus]
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Viruzoù]]
kxljdcm5x4c25vy82xyr3y8yajj3ga5
Orthohantavirus andesense
0
180173
2190810
2026-05-11T16:31:27Z
Kestenn
14086
Adkas war-du [[Viruz an Andoù]]
2190810
wikitext
text/x-wiki
#ADKAS [[Viruz an Andoù]]
0rustoaz9gjm0x31jiz7kkeo0ivigkp
Lec'hioù galeoù Aostralia
0
180174
2190823
2026-05-11T18:35:42Z
Dishual
612
Lañs dister
2190823
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''Lec'hioù galeoù Aostralia''' a zo lec'hioù enskrivet er [[Glad bedel]]. En holl ez eus unnek lec'h liammet gant [[Prizonidi en Aostralia|dezougen prizonidi betek Aostralia]]. Al lec'hioù bac'hañ a oa bet savet etre an XVIIIvet hag an {{XIXvet kantved}}, ur mare ma oa bet dezouget 166 000 den betek Aostralia. Ar brizonidi a oa kaset betek Aostralia a oa reoù gant tamalladurioù ledan, eus torfedoù bihan boas (laeroñsi da skouer) betek bezañ stourmer politikel. Ar brizonidi a oa lakaet da [[labour ret|labourat dre ret]], ar pezh a oa implijet evel doare digoll ha diarbenniñ, hag un doare anat ivez da ziorroiñ an trevadennoù aostralian. Milieroù a lec'hioù, gant toulloù-bac'h ha kreizennoù labour, a oa bet savet dre Aostralia a-bezh o tiazezañ ar reizhiad toull-bac'h. Unnek lec'h a zo bet dalc'het ar re-se o devoa implijoù lies, evel diorroadur douaroù an trevadenn ha korvoerezh an [[danvez krai|danvezioù krai]], diarbenniñ an torfedoù dre pinijennoù a-eil, ha dizuañ prizonidi.<ref name="WorldHeritage01">{{cite web |url=https://whc.unesco.org/en/list/1306 |title=Australian Convict Sites |publisher=UNESCO World Heritage Centre|access-date=28 February 2026}}</ref>
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Istor Aostralia]]
[[Rummad:Glad bedel en Aostralia]]
kmdvx03u425yr39p4b9mmgxg11nryto
Kaozeal:Gwerz (strollad)
1
180175
2190855
2026-05-12T07:53:53Z
Leonzia
88972
/* Pennad-skrid e saozneg */ rann nevez
2190855
wikitext
text/x-wiki
== Pennad-skrid e saozneg ==
Demat, ma 'z eus tud dedennet gant troidigezh / skrivañ e saozneg diwar-benn ar strollad-mañ, un ''draft'' a zo : [https://en.wikipedia.org/wiki/Draft:Gwerz_(band) Draft:Gwerz (band)] [[Implijer:Leonzia|Leonzia]] ([[Kaozeadenn Implijer:Leonzia|kaozeal]]) 12 Mae 2026 da 07:53 (UTC)
2trg36qom11mtxqr6yqvk5b5ohz2m68
A Letter Concerning Toleration
0
180176
2190862
2026-05-12T08:53:06Z
Dishual
612
Lañs disterig
2190862
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''A Letter Concerning Toleration ''''' ('''''Epistola de Tolerantia''''') gant [[John Locke]] a oa bet skrivet etre 1685 ha 1686 pa oa eñ o vevañ en harlu en [[Izelvroioù]], ul lec'h brudet evit e lez-ober relijiel. al lizher a zo skrivet evit un den dizanv graet "Honored Sir" anezhañ, hag a zo bet anavezet evel an holandat [[Philipp van Limborch]]. Al ''Lizher'' a oa bet savet a orin e latin hag embannet e oa bet un droidigezh saonzek e 1689 gant [[William Popple]], hep ma vije bet kelaouet Locke.<ref name = "Wilken 2019">{{Cite book| last = Wilken| first = Robert Louis| title = Liberty in the Things of God | chapter = Liberty Necessary unto Human Nature | pages = 172| publisher = Yale University Press | year = 2019| location = New Haven}}</ref> An oberenn a oa bet skrivet gant an trubuilhoù relijiel o sevel e Bro-Saoz. Locke a zifenn mennozh un disparti etre an Iliz hag ar Stad, gant ul [[lez-ober relijiel]] evel doare da zegas ar peoc'h relijiel.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Letter Concerning Toleration}}
[[Rummad:Levrioù John Locke]]
[[Rummad:Levrioù 1689]]
pvqn6bj58no2596gq6eg00bz6fcavbn
2190863
2190862
2026-05-12T08:53:50Z
Dishual
612
2190863
wikitext
text/x-wiki
{{databox}}
'''''A Letter Concerning Toleration ''''' ('''''Epistola de Tolerantia''''') gant [[John Locke]] a oa bet skrivet etre 1685 ha 1686 pa oa eñ o vevañ en harlu en [[Izelvroioù]], ul lec'h brudet evit e lez-ober relijiel. al lizher a zo skrivet evit un den dizanv graet "Honored Sir" anezhañ, hag a zo bet anavezet evel an holandat [[Philipp van Limborch]]. Al ''Lizher'' a oa bet savet a orin e latin hag embannet e oa bet un droidigezh saonzek e 1689 gant [[William Popple]], hep ma vije bet kelaouet Locke.<ref name = "Wilken 2019">{{Cite book| last = Wilken| first = Robert Louis| title = Liberty in the Things of God | chapter = Liberty Necessary unto Human Nature | pages = 172| publisher = Yale University Press | year = 2019| location = New Haven}}</ref> An oberenn a oa bet skrivet gant an trubuilhoù relijiel o sevel e [[Bro-Saoz]]. Locke a zifenn mennozh un disparti etre an Iliz hag ar Stad, gant ul [[lez-ober relijiel]] evel doare da zegas ar peoc'h relijiel.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Letter Concerning Toleration}}
[[Rummad:Levrioù John Locke]]
[[Rummad:Levrioù 1689]]
r4sxevmg4fzkdggp2cfhb9pm5dsof9o
Tap Rack
0
180177
2190864
2026-05-12T09:08:03Z
Kestenn
14086
Pajenn krouet gant : "[[Restr:Failure to eject (FTE), firearm.jpg|thumb|Douilhez chomet stanket gant riklerez ur bistolenn goude un tenn. Gant un ''tap rack'' e c'hall bezañ diskoulmet.]] '''''Tap rack''''' zo un droienn saoznek, implijet e bed an [[armeoù]] hag ar [[sportoù tennañ]], evit envel un teknik implijet evit diskoulmañ [[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoudoù-tennañ]] hag a c'hall c'hoarvezout gant un arm-tan damaotomatek pourveziet gant ur Karger (armoù-tan..."
2190864
wikitext
text/x-wiki
[[Restr:Failure to eject (FTE), firearm.jpg|thumb|Douilhez chomet stanket gant riklerez ur bistolenn goude un tenn. Gant un ''tap rack'' e c'hall bezañ diskoulmet.]]
'''''Tap rack''''' zo un droienn saoznek, implijet e bed an [[armeoù]] hag ar [[sportoù tennañ]], evit envel un teknik implijet evit diskoulmañ [[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoudoù-tennañ]] hag a c'hall c'hoarvezout gant un arm-tan damaotomatek pourveziet gant ur [[Karger (armoù-tan)#Kargerioù fiñv|c'harger fiñv]]<ref>{{En}} David TONG, ''[https://web.archive.org/web/20230422234133/http://www.chuckhawks.com/trigger_options.htm Trigger Options of the Semi-Automatic Service Pistol]'', Chuck Hawkes (lennet d'an 12/05/2026)</ref>.
* '''''Tap''''' : un taol a roer gant palv an dorn gwan ouzh traoñ ar c'harger, evit gwiriekaat hag eo ensoc'het mat e puñs ar c'harger.
* '''''Rack''''' : gant an dorn gwan, sachañ a raer prim war ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] a-raok lezel anezhi da zistreiñ en he flas. Kement-mañ a lak [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] an tenn kent da vezañ strinket eus an arm, ma oa chomet stanket, ha kambriñ a ra ur [[munision]] nevez.
* Ar ger '''''Bang''''' a vez ouzhpennet a-wechoù en droienn evit envel ar fed da dennañ. Ma ne denn ket an arm goude un ''Tap rack'' e c'hall diskouez ur gudenn donoc'h. Gwelloc'h eo neuze paouez da dennañ penn-da-benn.
== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.youtube.com/watch?v=3DGF0f6QSss An teknik kinniget] war ar chadenn ''The Tactical Games Europe''
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Troiennoù saoznek]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
gcefzfxcmjqo9vhky88e0le63xtj7re
2190865
2190864
2026-05-12T09:09:26Z
Kestenn
14086
2190865
wikitext
text/x-wiki
{{Stumm an titl|''Tap Rack''}}
[[Restr:Failure to eject (FTE), firearm.jpg|thumb|Douilhez chomet stanket gant riklerez ur bistolenn goude un tenn. Gant un ''tap rack'' e c'hall bezañ diskoulmet.]]
'''''Tap rack''''' zo un droienn saoznek, implijet e bed an [[armeoù]] hag ar [[sportoù tennañ]], evit envel un teknik implijet evit diskoulmañ [[Geriaoueg an armoù-tan#Darvoud-tennañ|darvoudoù-tennañ]] hag a c'hall c'hoarvezout gant un arm-tan damaotomatek pourveziet gant ur [[Karger (armoù-tan)#Kargerioù fiñv|c'harger fiñv]]<ref>{{En}} David TONG, ''[https://web.archive.org/web/20230422234133/http://www.chuckhawks.com/trigger_options.htm Trigger Options of the Semi-Automatic Service Pistol]'', Chuck Hawkes (lennet d'an 12/05/2026)</ref>.
* '''''Tap''''' : un taol a roer gant palv an dorn gwan ouzh traoñ ar c'harger, evit gwiriekaat hag eo ensoc'het mat e puñs ar c'harger.
* '''''Rack''''' : gant an dorn gwan, sachañ a raer prim war ar [[Kulasenn (armoù-tan)|gulasenn]] a-raok lezel anezhi da zistreiñ en he flas. Kement-mañ a lak [[Douilhez (elfenn munision)|douilhez]] an tenn kent da vezañ strinket eus an arm, ma oa chomet stanket, ha kambriñ a ra ur [[munision]] nevez.
* Ar ger '''''Bang''''' a vez ouzhpennet a-wechoù en droienn evit envel ar fed da dennañ. Ma ne denn ket an arm goude un ''Tap rack'' e c'hall diskouez ur gudenn donoc'h. Gwelloc'h eo neuze paouez da dennañ penn-da-benn.
== Liamm diavaez ==
* {{Fr}} [https://www.youtube.com/watch?v=3DGF0f6QSss An teknik kinniget] war ar chadenn ''The Tactical Games Europe''
== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
{{Porched:Armoù-tan}}
[[Rummad:Hoplologiezh]]
[[Rummad:Troiennoù saoznek]]
[[Rummad:Sportoù tennañ]]
7n4zrvk8mx91gycnh1w2r3vb2uyjjrw