Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 836 2190950 2186969 2026-05-13T12:32:04Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2190950 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- {{Infobox/Titl|Kerneveureg<br>''Kernowek''|add8e6|defaut|000}} |- align="center" | colspan="2" | [[Restr:Steuziadur ar c'herneveureg.png|kreizenn|frameless|250x250px]]Digresk ar c'herneveureg etre [[1300]] ha [[1750]]<hr> |- | '''Distagadur''' || {{IPA|kəɾˈnuːək}} • {{IPA|kɛɾˈnɛwɛk}} |- | colspan="2" | <hr> |- | '''Riez''' || {{Rouantelezh-Unanet}} |- | '''Rannvro''' || {{Kernev-Veur}} |- | colspan="2" | <hr> |- | '''Steuziadur''' || Tebek : [[26 Kerzu]] [[1777]]<br>(† [[Dorothy Pentraeth]])<ref>{{en}} Ken George, ''Cornish'' + George & Broderick, ''The Revived Languages: Cornish and Manx'', e : Martin J. Ball, ''The Celtic Languages'', Routledge, 2009 {{ISBN|978-0-415-42279-6}} * {{en}} Christopher Moseley, ''Encyclopedia of the World's Endangered Languages'', Routledge, 2010 {{ISBN|978-0-415-56331-3}}</ref> |- | '''Nevezadur''' || • 20 kerneveureger<br>"a-vihanik" e [[2000]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20131203002159/http://www.magakernow.org.uk/default.aspx?page=797 ''Magakernow'']</ref><br>• Yezh pennañ 557 den<br>e [[2011]]<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20140704220025/http://www.ons.gov.uk/ons/guide-method/census/2011/index.html Renabl ar rouantelezh-Unanet e 2011].</ref> |- | '''Yezherien''' || ~ 3 500 |- | colspan="2" | <hr> |- | '''[[Familhoù yezh|Familh-yezh]]''' || [[Yezhoù indezeuropek]] *[[Yezhoù keltiek]] **[[Predeneg]] ***'''Kerneveureg''' |- | colspan="2" | <hr> |-valign="top" | '''Stummoù''' || SWF <small>''Standard Written Form''</small><br>''(Furv Skrifys Savonek)'' |- | '''Lizherenneg''' || [[Lizherenneg latin|Latin]] |- | colspan="2" align="center" bgcolor="LightBlue" | '''Statud ofisiel''' |- | colspan="2" align="center" | Anavezet gant ar Rouantelezh-Unanet<br>d'ar [[17 Kerzu]] [[2002]]<ref>{{en}} [https://www.coe.int/t/dg4/education/minlang/Report/PeriodicalReports/UKPR1addendum_en.pdf ''European Charter for Regional or Minority Languages'']</ref> |- | '''Akademiezh''' || ''Keskowethyans<br>an Taves Kernewek'' |- | colspan="2" align="center" bgcolor="LightBlue" | '''Kodoù ar yezh''' |- | '''[[ISO 639-1]]''' || kw |- | '''[[ISO 639-2]]''' || cor |- valign="top" | '''[[ISO 639-3]]''' || cor – Kerneveureg a-vremañ<br>cnx – Krenngerneveureg<br>oco – Hengerneveureg |- | '''Kod SIL''' || [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=cor COR] |- | '''[[Glottolog]]''' || [http://glottolog.org/resource/languoid/id/corn1251 corn1251] |- valign="top" | '''[[Observatoire linguistique|Obs. Ling.]]''' || 50-ABB-a |- | colspan="2" | <hr> |- | colspan="2" align="center" | ''Sellit ivez ouzh ar pennad'' [[Yezh]] |- |} '''Kerneveureg''' a reer eus yezh hengounel [[Kernev-Veur]] (''[[Rouantelezh-Unanet]]''). Ur yezh [[yezhoù predenek|predenek]] eo, kar d'ar [[brezhoneg]] ha d'ar [[kembraeg|c’hembraeg]]. Implijet eo bet ar c'herneveureg evel yezh pemdez betek an {{XVIIIvet kantved}} a-raok mont da get, met adalek an {{XXvet kantved}} e strivas tud d'ober ur yezh vev anezhañ. War-dro 2&nbsp;000 den a ra gant ar yezh-se hiziv an deiz, hag er bloavezh [[2002]] e voe anavezet ez-ofisiel evel unan eus yezhoù ar Rouantelezh-Unanet, hervez [[Karta Europa ar yezhoù rannvro pe bihanniver]]. Ur gevredigezh, [[Keskowethyans an Taves Kernewek]] ("Kevelerezh ar Yezh Kerneveurek", ''Cornish Language Partnership'' e [[saozneg]]), a laka ar yezh da vont war-raok er gevredigezh a-vremañ. E-giz ar [[Diwan|skolioù Diwan]] e Breizh, emañ ar rouedad skolioù divyezhek [[Dalleth]] ("Kregiñ") e Kernev-Veur. Kerneveureg zo en ul lodenn eus [[lec'hanvadurezh]] Kernev-Veur hag un tammig pelloc’h c’hoazh. == Istor == E [[1935]], ar [[BBC]] e [[Plymouth (Bro-Saoz)|Plymouth]] a skignas un ton anvet ''Bo Goth agan Tasow'' kanet gant laz [[Austol]], [[Kernow]]. Dianav-krenn e oa ar [[kerneveureg|c'herneveureg]] d'an darn vuiañ eus ar selaouerion ; evel [[kembraeg]] distaget fall e oa e skouarn an nemorant anezho. Kent ar [[saozneg]] koulskoude e veze komzet [[yezhoù predenek]] e [[Breizh-Veur]]. ===Ar Gelted e Preden=== [[Restr:Britain peoples circa 600.svg|thumb|Annezidi Enez Vreizh e-tro 600 AB]] Er c'hentañ milved <small><abbr title="Kent an Amzervezh Boutin">KAB</abbr></small> e voulc'has ar [[Kelted|Gelted]] aloubiñ [[Preden]], eleze [[Enez Vreizh]], hag hollbredenek e oa pan erruas ar [[Impalaeriezh roman|Romaned]] e 43 <small><abbr title="Amzervezh Boutin">AB</abbr></small>. E mervent an enez dreist-holl e rejont o annez, betek [[Exeter]], hep aloubiñ Kernow. [[Kembre]] ha [[Bro-Skos]] ne aloubjont ket ivez, goude klasket meur a wezh evelkent. E kreiz ha reter an enez en em veskas al [[latin]] gant ar predeneg.<br> E deroù ar {{Vvet kantved}} ez eas ar Romaned kuit, ha [[Saksoned]] a voulc'has aloubiñ an enez d'o zro. A-hed ar [[Vvet kantved|<span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">V</span><small>^vet</small>]] hag ar [[VIvet kantved|<span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">VI</span><small>^vet</small>]] kantvedoù e tec'has strolladoù bras a Gelted predenek d'ar [[Europa (kevandir)|c'hevandir]], kalz anezho o klask repu en ''[[Arvorig|Aremorica]]''. Heñvel eo yezh annezidi ''Aremorica'' ouzh hini an dud a zeue eus Kernow hag eus Kembre – brezhonegerion e oant-holl ; lod eus an divroidi a zibabas em staliañ pelloc'h, e-touez Kelted all ivez a-hed aod hanternozel al [[ledenez iberek]], e [[Galiza]] hag [[Asturiez|Asturies]] a-vremañ.<br> Kelted a chomas en Enez Vreizh evelato ; eus Kernow ha [[Devon]] e paotjont a-dreuz Kembre betek [[Cumberland]] ha [[Linne Chluaidh]], al lec'h hanternozelañ ma voe komzet predeneg (gwelit [[Dùn Breatann]], "kreñvlec'h ar Vretoned").<br> Kevrediñ a eure ar Gelted e-tal ar Saksoned, hogen faezhet e voent da vat ha da viken en [[Emgann Winvaed]] e [[655]]. Etre teir lodenn e voe rannet ar Gelted goude-se : :* ar braz anezho a voe bountet betek penn kornôgelañ an enez, ma savjont ur vro zizalc'h a anvjont ''Cymru'', <q>&nbsp;"kenvro"&nbsp;</q>, hag a voe anvet ''Weahlas'', "bro an estrenion" gant ar Saksoned, alese ''Wales'' ; :*ur vro all anvet ''Cymru'' ivez a voe stummet en norzh kent bout lonket gant rouantelezh keltiek Bro-Skos en {{XIvet kantved}}, hag e dibenn an {{XIIvet kantved}} e rankas ar roue kodianañ gant an enebour ha reiñ ''Cymru'' da zigoll — ''Cumbria'' ha ''Cumberland'' a eure ar Saksoned anezhi ; da get ez eas ar predeneg enni, met kalz anvioù-lec'h keltiek zo chomet, ha tost-tre da hini Kernow eo an doare [[gouren]] a vez graet eno ; ;*e mervent Enez Vreizh en em unanas Kelted Devon (ar boblad ''[[Dumnonii]]'') ha Kernow (''[[Cornovii]]'') er rouantelezh anvet ''[[Dumnonia]]'', met nebeut-ha-nebeut e voe aloubet gant ar Saksoned dre ar reter ; da get ez eas ''Dumnonia'', ha ne voe Kelted nemet e rouantelezh Kernow, a veze graet ''Cornu-wealas'' anezhi gant ar Saksoned, alese ''Cornwall'' ; gwarezet un tamm e oa ar rouantelezh-se gant ar stêr [[Tamer]]. Abalamour d'an disrann douaroniel-se e krogas ar yezhoù predenek da ziforc'hekaat.<br> Beuzet er [[yezhoù romanek]] abaoe an {{Xvet kantved}} eo bet predeneg an divroidi a oa aet d'al ledenez iberek ; lonket gant [[gouezeleg Skos]] hag ar saozneg e voe predeneg ''Cumbria'' en XIvet kantved.<br> Predeneg ''Aremorica'' — ar brezhoneg — e emdroas drezhañ e-unan ; predeneg ''Cymru'' — ar c'hembraeg — a grogas da vleuniañ gant ul [[lennegezh]] pinvidik-tre ; en [[Hanternoz Kozh]] e voe skrivet ar varzhoneg "kembraek" kentañ, a oa e predeneg e gwirionez, ha dres en hevelep yezh hag an hini a gomzed e Kernow. ===Hengerneveureg=== [[Restr:Vocabularium Cornicum BL MS Cotton Vespasian A xiv 7r.jpg|thumb|Pajenn gentañ ''Vocabularium Cornicum'']] Eus an {{IXvet kantved}} avat eo an testeni kerneveurek kentañ, ar bomm ''ud rocashaas'', "[ar spered] a argarzh al lec'hioù teñval", ur spisc'her war un eilskrid eus ''De Consolatione Philosophiae'' ar [[prederouriezh|prederour]] roman [[Boethius]] (~[[480]]-[[524]]), ar pezh a ziskouez e oa pouezhus perzh ar c'houizieion gerneveurat e [[sevenadur]] lez ar roue [[Alfred Veur|Ælfred Micela]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20060925181724/http://www.admin.ox.ac.uk/po/060615.shtml |title=''University of Oxford'', 15/06/2006|accessdate=21/03/2022}}</ref>. Er bloaz [[927]] e voe skarzhet Kerneveuriz eus Exeter gant ar roue [[Æthelstan]] ; Hywel, roue Kernow, a asantas paeañ truaj, hag e [[936]] e voe lakaet ar stêr Tamer da harzoù ofisiel etre Kernow ha [[Wessex]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20080930154026/http://www.cornwall.gov.uk/index.cfm?articleid=5042 |title=''Cornwall County Council''|accessdate=21/03/2022}}</ref>. En desped da gement-se, Æthelstan ne lezas ket Kerneveuriz e peoc'h : kentañ tra a reas e voe erlec'hiañ ar sevenadur sakson ouzh an hini keltiek er manatioù — hep mar ebet e voe distrujet kalz dornskridoù hengerneveurek, pa ne gaver skrid ebet eus ar mare-se.<br> Menegoù kerneveurek zo bet kavet en un dornskrid eus an Xvet kantved anvet ''St Petroc Gospels'' ("Avieloù sant [[Pedrog|Petrek]]") ha ''Bodmin manumissions'' ("[[Sklaverezh|frankizadurioù]] [[Bosvenegh]]")<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.bl.uk/catalogues/illuminatedmanuscripts/record.asp?MSID=8620&CollID=27&NStart=9381 |title=British Library, Add. MS 9381|accessdate=21/03/2022}}</ref> ; e marzhoù ar skrid e latin e voe enrollet frankizadur sklaved e kerneveureg<ref>{{en}} Jones, Hether Rose. {{cite web|url=https://www.s-gabriel.org/names/tangwystyl/bodmin/ |title=''Cornish (and Other) Personal Names from the 10th Century Bodmin Manumissions''|accessdate=21/03/2022}}</ref>. Ar skrid kerneveureg nemetañ eo a zo kent da aloubadeg Enez Vreizh gant an Normaned e [[1066]]. E [[1153]]-[[1154]] e skrivas al lenneg Jowann Kernow (''Iohannes Cornubiensis'' ha ''Iohannes de Sancto Germano'' e anvioù latin<ref>Genidik eus ''Sancti Germani'', a zo [[Lannales]].</ref>) ur varzhoneg anvet ''Prophetia Merlini'', a zisklêrias bout un droidigezh eus un dornskrid kerneveurek bet kollet<ref>{{fr}} Fleuriot, Léon (1974). ''Les fragments du texte brittonique de la “Prophetia Merlini”''. In : {{cite web|url=https://www.persee.fr/doc/ecelt_0373-1928_1974_num_14_1_1518 |title=''Études celtiques'', 1974, 14-1, pp. 43-56|accessdate=21/03/2022}}</ref>. E-tro ar bloaz [[1200]] e voe aozet ar c'hentañ geriaoueg latin-kerneveurek, ''Vocabularium Cornicum'' ; hervez ar yezhoniour [[Kenneth H. Jackson]] ez eo skrivet en ur yezh a c'heller lakaat etre an hengerneveureg hag ar c'hrenngerneveureg<ref>{{en}} Jackson, Kenneth Hurlstone (1953). ''Language and history in early Britain : a chronological survey of the Brittonic languages, 1st to 12th c. A.D.''. Edinburgh : Edinburgh University Press, 1971 {{ISBN|978-0-85224-116-5}}</ref>. Ur rann eus ul labour brasoc'h eo, anvet ''Cotton MS Vespasian A XIV''<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.bl.uk/manuscripts/FullDisplay.aspx?ref=Cotton_MS_Vespasian_A_XIV |title=British Library, Cotton MS Vespasian A XIV|accessdate=21/03/2022}}</ref>. E dielloù [[eskopti]] Exeter, ma oa bet John de Grandisson [[eskob]] adalek [[1327]] betek e varv e [[1369]], ez eus meneget un tabut e parrez [[St Buryan]] : ar barrezidi a renk uhelañ a glemme e galleg, ar re all e kerneveureg, troet e galleg gant Henry Mars(e)ley, rektor parrez [[Lannyust]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://archive.org/details/registerofjohnde03exet/page/n53/mode/2up?q=Marseley |title=''The register of John de Grandisson, bishop of Exeter'', p. xliv|accessdate=21/03/2022}}</ref>.<br> Lod beleion saoz ne brezegent e Kernow nemet e latin, e galleg pe e saozneg : mar felle d'ar feizidi kompren e rankent deskiñ ar yezh ; e [[1335]] avat, ur breur Roger eus [[Truru]] a voe aotreet da brezeg e kerneveureg, hag ur breur John eus Bosvenegh da ober e kerneveureg hag e saozneg ; e [[1339]] e voe aotreet ur parrezad e St. Merryn nes [[Lannwedhenek]] da skoazellañ ar vikel da "skignañ Komz Doue en iliz-se e kerneveureg"<ref>''[...] expound the Word of God in the said church in the Cornish language'' ; Ellis 1971 p. 11.</ref>. E-keit-se edo ar C'hallaoued o klask peurlazhañ kement yezh a oa en Enez Vreizh. Galleg an Normaned e oa yezh ofisiel ar rouantelezh, ar saozneg hag ar yezhoù all a veze lakaet da vrizhyezhoù ar chaokerion plouz ; darbet e voe d'ar saonezg mont da get.<br> Hervez un dekred e kêr [[Oxford]] e [[1325]] e ranke an holl gendivizoù eno bout e latin pe e galleg ; ul lezenn er Parlamant e [[1331]] a zekredas e oa hollret kelenn ar galleg d'an holl vugale skoliataet. Emsavadeg a voe kent kreiz ar c'hantved, o c'houlenn ma vije ar saozneg kenofisiel ; gant Kerneveuriz kerneveuregerion vrudet avat e oa lusket an emsavadeg-se : an holloueziadurour [[John of Trevisa]], ar yezhadurour [[John of Corwall (yezhadurour)|John of Cornwall]] hag ar c'helenner [[Richard Pencrych]]<ref>Ellis 1971 p. 12.</ref>. Buan a-walc'h e voe distroadet ar galleg, pa ne veze kelennet nemet e saozneg er skolioù e [[1385]]<ref>{{en}} {{cite web|url=https://wwwhomes.uni-bielefeld.de/sgramley/Trevisa%20(Bleicher-Lohse).pdf |title=''The Polychronicon'' Ranulf Higden, troet gant John of Trevisa|accessdate=21/03/2022}}</ref>. E [[1413]] e voe ofisiel el Lez.<br> Dre saveteiñ ar saozneg, an tri C'herneveurad o devoa boulc'het lazhañ o yezh dezho. Saozneg e-lec'h galleg an Normanded a veze komzet gant an uhelidi e Bro-Saoz, ha tamm-ha-tamm e voe graet heñvel e Kernow ar Reter. Ar vourc'hizien a yeas d'o heul, ha dizale ne voe nemet an dud vunut o komz kerneveureg hepken. Troerion a veze rekis alies. Kreñv a-walc'h c'hoazh evelato e chome ar yezh e deroù ar {{XVvet kantved}} : kerneveureg hepken a veze komzet e kornôg ar vro, saozneg hepken er biz, divyezhek e oa an nemorant eus an dud — ha pa vez divyezhek an dud ne vezont ket pell o tilezel ar yezh na glot ket gant ar c'henwerzh. ===Krenngerneveureg=== Da vare deroù ren [[Herri VIII (Bro-Saoz)|Henry VIII of England]] ([[1509]]) e oa emdroet an hengerneveureg e oa e krenngerneveureg, evel m'en diskouez an dornskrid Harley MS 1782, ''Pascon agan Arluth'', ur varzhoneg eus ar {{XVvet kantved}} e 259 foz a-zivout [[Pasion Jezuz]] ; hennezh eo ar c'hoshañ skrid kerneveurek a zo deuet betek ennomp, hag an hini nemetañ a zo enlivet<ref>{{kw}} {{en}} {{cite web|url=http://www.bl.uk/manuscripts/Viewer.aspx?ref=harley_ms_1782_fs001r |title=British Library, Harley MS 1782|accessdate=21/03/2022}} ; gant [[Goulven Pennaod]] e voe troet e brezhoneg : ''Passyon agan Arluth'' — Pasion hon Aotrou, Preder, kaier 232-234, Here-Kerzu 1978</ref>. Er <span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">XV</span><small>^vet</small> ha [[XVIvet kantved|<span style="text-transform:lowercase;font-variant:small-caps">XVI</span><small>^vet</small>]] kantvedoù e voe ar c'herneveureg en e varr, evel m'en diskouez an niver a skridoù a zo bet miret : barzhonegoù dreist-holl, ha [[Arz ar c'hoariva|pezhioù-c'hoari]] relijiel a veze diskouezet dindan an amzer dre an dugelezh a-bezh<ref>D'an [[17 a viz Meurzh]] [[1337]] e voe krouet ''Dugeth Kernow'' gant [[Edouarzh III (Bro-Saoz)|Edward III of England]].</ref> evit kelenn ar [[Bibl]] da Gerneveuriz en o yezh, rak latin pe saoznek hepken e oa al levrioù. Biskoazh ne voe troet ar Bibl e kerneveureg, padal e oa bet graet e kembraeg hag en [[iwerzhoneg]]. [[Brezelioù an Div Rozenn]] ([[22 a viz Mae]] [[1455]] – [[16 a viz Mezheven]] [[1487]]) a bouezas ivez war ar c'herneveureg, rak kalz uhelidi eus Kernow a gemeras perzh er c'hadoù, ma voent lazhet pe riet eus o danvez, ar pezh a lakaas uhelidi saozon d'em staliañ e Kernow ; rediet e voe o implijidi da saoznegañ, hag izelaet e voe an dud na ouient nemet kerneveureg : ret e oa gouzout saozneg evit sevel er gevredigezh.<br> Ne voe ket kemmet an traoù gant an [[Azginivelezh]] hag ar [[moullañ]], e saozneg e veze kelennet ha netra ne veze moullet e kerneveureg, a chome brizhyezh ar re zizesk hag ar beorion. Hep marebet, ur ramparzh enep peurvougadur ar yezh e voe ar pezhioù-c'hoari, ''Pascon agan Arluth'' o vout unan eus ar re goshañ anezho.<br> [[Restr:Origo Mundi kynsa gwersow.jpg|thumb|upright 1.4|Deroù ''Origo Mundi'' : "''En tas a nef y'm gylwyr''..."]] [[Restr:Beunans Meriasek (The life of St Meriasek) (f.56v.) Middle Cornish Saint's Play.jpg|thumb|upright 1.4|''Beunans Meriasek'', follenn 56 ''verso'']] An ''[[Ordinalia]]'' eo brasañ labour ar mare, tri fezh ennañ ha 8734 linenn en holl : ''Origo Mundi'' (2 846 linenn)<ref>{{kw}} {{la}} {{cite web|url=http://wikisource.org/wiki/Origo_Mundi |title=''Origo Mundi''|accessdate=21/03/2022}}</ref>, ''Passio Christi'' (3 242 linenn)<ref>{{kw}} {{la}} {{cite web|url=http://wikisource.org/wiki/Passio_Christi |title=''Passio Christi''|accessdate=21/03/2022}}</ref> ha ''Resurrexio Domini'' (2 646 inenn)<ref>{{kw}} {{la}} {{cite web|url=http://wikisource.org/wiki/Resurrectio_Domini |title=''Resurrexio Domini''|accessdate=21/03/2022}}</ref> ; kerneveurek eo ar skrid, ha latin al leurenniñ. E [[1504]] e voe echuet gant Dominus Radulphus Ton skrivañ ar pezh-c'hoari ''Beunans Meriasek'' a-zivout buhez [[Meriadeg]]<ref>{{kw}} {{la}} {{cite web|url=https://www.library.wales/discover/digital-gallery/manuscripts/the-middle-ages/beunans-meriasek#?c=&m=&s=&cv=&xywh=-472%2C0%2C4995%2C4248 |title=''Beunans Meriasek''|accessdate=21/03/2022}}</ref> ; ar pezh-c'hoari predenek nemetañ a zo deuet betek ennomp eo. Er bloaz [[1547]], ar roue [[Edouarzh VI (Bro-Saoz)|Edward VI]] a zekredas e ranke ''The English Book od Common Prayer'', levr-liderezh ofisiel [[Iliz Bro-Saoz]] bet krouet nevez a oa ([[1534]]), bout degaset da Gernow ; hollret e oa skarzhañ kement boaz keltiek, ha pa vije bet azasaet gant an [[Iliz katolik roman]], hag ar yezh keltiek da-heul. Emsavadeg a voe e [[1548]], hag un armead 6 000 den a dreuzas ar stêr Tamer hag a lakaas seziz war Exeter m'edo an eskopti saozneger. Faezhet e voe Kerneveuriz daousy d'o c'halonegezh bout bet anavezet gant ar Saozon, kondaonet d'ar marv e voe o renerion, hag ar saozneg a voe lakaet da rekis en holl dachennoù ar vuhez e Kernow. Ur sinadeg e [[1560]] evit ma vije troet ar Bibl e kerneveureg a voe nac'het. heskinet e voe ar gristenion gatolik er vro, ar pezh a dorras pep liamm etre Kerneveuriz ha Bretoned : goude 1560 ne gaver mui anv breizhat ebet e marilgoù ar parrezioù kerneveurat, daoust da Gerneveuriz bout bet katoliked kent dekred Edward VI.<br> Goude-se e voe graet al lu gant ar c'herneveureg er pezhioù-c'hoari ; e deroù ar {{XVIIvet kantved}} ne chome nemet un dornad tud ha ne ouient nemet kerneveureg, war-bouez e penn pellaén ar vro, kostez [[Porth Ia]], [[Lujuan]], [[Zennor]] ha [[Penn an Wlas|Pedn an Wlas]] A-hed ar XVII{{vet}} kantved ez eas stad ar c'herneveureg war washaat. Un oberenn lennegel gerneveurek hepken eus ar c'hantved-se zo bet miret : ''Gwreans an Bys'', "Krouidigezh ar Bed", bet skrivet e [[1611]] diwar an ''Origo Mundi'' bet meneget amañ a-uc'h<ref>{{kw}} {{en}} Stokes, Whitley. ''Gwreans an Bys – The Creation of the World''. New York : Wentworth Press, 2019 {{ISBN|978-0-469-54643-1}}</ref>.<br> E dibenn ar c'hantved, un nebeud lenneien a sante edo ar c'herneveureg war-nes mont da get en em vodas evit studiañ ar yezh hag he lennegezh ; meur a abeg a gavjont d'an diskar : diouer a zanvez lennegel nevez, koll an darempredoù etre Kernow ha Breizh, koll ar mojennoù hag an hengoun treuzkaset a rumm da rumm dre ar yezh, disgasted Kerneveuriz e-keñver o sevenadur ha da get e oa aet an abadennoù c'hoariva relijiel. Lod lenneion kostez [[Pennsans|Pennsans]] avat a glaskas saveteiñ ar yezh hag he c'has war-raok dindan ren [[John Keigwin]] ([[1641]]-[[1716]]) ; ganto e voe boulc'het treiñ ar Bibl evit astommañ an dud ouzh o yezh dre ar relijion, ha krennlavaroù ha lavarennoù ar pemdez a zastumjont ivez. Adwelet ''Pascon agan Arluth'' hag an ''Ordinalia'' a rejont.<br> Er strollad-se edo John ha Thomas Boson eus [[Lulynn]], a oa bet desavet e kerneveureg ha lakaet d'e studiañ pizh gant o zad [[Nicholas Boson]] ([[1624]]-[[1708]]) ; gantañ e voe aozet an daou skrid kerneveurek nemeto eus ar XVII{{vet}} kantved a zo deuet betek ennomp : ''Nebbaz Gerriau dro tho Carnoack'' ("Un nebeud gerioù a-zivout ar c'herneveureg")<ref>{{kw}} {{en}} Boson, Nicholas (1680). ''Nebbaz Gerriau dro tho Carnoack — Notes on the Cornish Language'', notennoù gant Williams, Nicholas J. A.. AAAA : Agan Tavas, 1999 {{ISBN|978-1-9014-0902-4}} • [https://web.archive.org/web/20210510194727/http://moderncornish.net/late-texts/Boson-Nicholas-nebbazgerriaudrothocarnoack.html En-linenn].</ref> ha ''Jowan Chy-an-Horth, py, An try foynt a skyans'' ("Yann Chy-an-Horth, pe, An tri foent a skiant")<ref>{{kw}} {{en}} [https://web.archive.org/web/20081120142723/http://www.moderncornish.co.uk/late-texts/Boson-Nicholas-jooancheianhorr.html En-linenn]</ref> ===An diskar=== En eil hanterenn ar XVII{{vet}} kantved ([[1676]]) e varvas e [[Godhyan]], e-tal Porth Ia a-dreuz ar pleg-mor, ur vaouez anvet Cheston Merchant oadet 64 bloaz ; meneget eo e marilh ar parrez ne ouie nemet kerneveureg, ar pezh a ziskouez e oa bet kavet iskis ne oa ket bet divyezhek<ref name="Ellis 19"> Ellis 1971, p. 19.</ref>. Dre ziouer a lennegeh kerneveurek ha dre forzh drevezañ ar Saozon o devoa Kerneveuriz kollet pep santad broadel ; ne veze mui komzet ar yezh d'ar vugale, gant ma ont ma vijent "nammet" er gevredigezh. Buan ez eas implij ar yezh war ziskar adalek deroù an {{XVIIIvet kantved}} : e [[1700]]-[[1701|01]] e voe ar yezhour [[Edward Lhuyd]] e Kernow, ma kontas 25 parrez hepken ma oa ar c'herneveureg yezh-vamm an dud, an holl anezho etre Pedn an Wlas hag [[An Lysardh]] ''(Lizard Point) '' ; merkañ a eure ne veze komzet ar yezh gant ar vourc'hizion "peogwir ne oa ket ezhomm, rak an holl Gerneveuriz a oar saozneg."<ref>{{en}} Lhuyd, Edward. ''Archaeologia Britannica, Vol. 1 : Glossography''. Oxford : Theater, 1707, {{cite web|url=https://archive.org/details/archaeologiabrit00lhuy/page/252/mode/2up |title=p. 252 (traoñ)|accessdate=21/03/2022}} ; ur yezhadur kerneveurek zo el levr-se, an dornlevr kentañ a-zivout ar yezh-se eo.</ref>. E Porth Ia [[1722]] ne veze komzet nemet gant ar besketaerion hag ar vengleuzerion<ref name="Ellis 19" />.<br> Al lenneg kerneveurat [[William Borlase]] ([[1695]]-[[1772]]) a embannas e [[1754]] en e ''Antiquities of Cornwall'' ur c'heriaoueg kerneveurek peogwir e felle dezhañ "ober un dra ziaes-tre : adkavout ur yezh kollet"<ref>{{en}} Pool, P.A. S.. ''William Borlase''. Royal Institution of Cornwall, 1986.</ref>.<br> Er bloaz [[1746]], an amiral Samuel Barrington a gasas gantañ ur martolod kerneveureger da Vreizh ; war an distro e skrivas d'e vreur an istorour [[Daines Barrington]] ([[1727]]/[[1728|28]]-[[1800]]) e voe komprenet diouzhtu ar martolod gant Breizhiz. An istorour e-unan a yeas e [[1768]] da atersiñ [[Dolly Pentreath|Doaryte Pentreath]] (~[[1692]]-[[1777]]) e [[Porthenys]], ha diwar e zanevell e teu ar vojenn a gont e vije bet an it. Pentreath an den diwezhañ o c'haout ar c'herneveureg da yezh-vamm.<ref>D. Pentraeth a ouie un tamm saozneg, nemet e nac'he respont er yezh-se : <q>&nbsp;''My ny vynnav kewsel Sowsnek !&nbsp;</q> "Me ne vennan (ket) kaozeal saozneg !" e veze kustum da lavaret.</ref> Meur a zen a zisklêrias bout kerneveuregerion goude marv D. Pentraeth, en o zouez an ao. Thompson eus Truru a skrivas unan eus tri bezkrivadur an it. Pentreath (e saozneg)<ref>{{en}} Spriggs, Matthew. ''The Three Epitaphs of Dolly Pentreath''. In : ''Cornish Studies'' 18(1), 2010, {{cite web|url=https://www.researchgate.net/publication/272209089_The_Three_Epitaphs_of_Dolly_Pentreath |title=pp. 203-224|accessdate=21/03/2022}}</ref>. E [[1790]] e voe embannet ''Archæologia Cornu-Britannica'' [[William Pryce]] ([[1735]]-1790) m'emañ yezhadur ha geriaoueg fonnus E. Lhuyd, ha meur a skrid kerneveurek ouzhpenn.<ref>{{en}} {{kw}} {{cite web|url=https://archive.org/details/archaeologiacor00prycgoog/page/n4/mode/2up |title=''Archæologia Cornu-Britannica''|accessdate=21/03/2022}}</ref> Peogwir en devoa W. Pryce lakaet labour E. Lhuyd dindan e anv-eñ e voe tamallet dezhañ bout ur goubreizher gant ur studier war an [[euskareg]], ar brezhoneg hag ar c'herneveureg, ar priñs [[Louis-Lucien Bonaparte]] ([[1813]]-[[1891]])<ref>Arc'hantet en devoa un embannadur e [[1857]] e [[Londrez|London]] eus troidigezh wenedek {{cite web|url=https://archive.org/details/bub_gb_dOVUAAAAcAAJ/page/n7/mode/2up |title=Aviel sant Vazhe gant Christoll Terrien|accessdate=21/03/2022}}</ref> Talvoudus-kenañ e oa bet labour spis W. Pryce koulskoude, rak diwarnaén e c'hallas al lenneg [[Edwin Norris]] ([[1795]]-[[1872]]) embann e [[1859]] div levrenn an ''Ancient Cornish drama'', da lavaret eo an ''Ordinalia'' e kerneveureg hag e saozneg.<ref>{{kw}} {{en}} {{cite web|url=https://archive.org/details/ancientcornishdr01norruoft/page/n3/mode/2up |title=''Ancient Cornish drama'', levrenn 1|accessdate=21/03/2022}}</ref>{{,}}<ref>{{kw}} {{en}} {{cite web|url=https://archive.org/details/ancientcornishdr02norruoft/page/n3/mode/2up |title=''Ancient Cornish drama'', levrenn 2|accessdate=21/03/2022}}</ref> An [[Dispac'h Greantel]] a ziorroas mengleuzioù e Kernow, ar pezh a gasas ar c'herneveureg da get pe dost : den ne zalc'he soñj anezhi er c'hêrioù brasoc'h-brasañ ha pinvidikoc'h-pinvidikañ, an [[hent-houarn|hentoù-houarn]] hag an hentoù nevez a zegasas mui-ouzh-mui a Saozon, ha Kerneveuriz o-unan a zisoñjas o yezh hag o sevenadur evit doare. Kalz gerioù kerneveureg a chomas e saozneg Kernow evelato.<br> Nemet ez eus bet renablet kerneveuregerion a-vihanik a-hed an {{XIXvet kantved}} gant lenneion, Robert Williams (en devoa kavet an dornskrid ''Beunans Meriasek'') ha [[Frederick W. P. Jago]] en o zouez. Gant R. Williams e voe embannet ''Lexicon Cornu-Britannicum'' e [[1865]], ur geriadur kerneveureg-saozneg gant heñvelsterioù e kembraeg, brezhoneg, iwerzhoneg, [[gouezeleg Skos]] ha [[manaveg]]<ref>{{en}} {{kw}} {{cite web|url=https://archive.org/details/lexiconcornubrit00willuoft/page/n5/mode/2up|title=''Lexicon Cornu-Britannicum''|accessdate=21/03/2022}}</ref> ; F. Jago a embannas ur geriadur kerneveureg-saozneg e [[1887]]<ref>{{en}} {{kw}} {{cite web|url=https://archive.org/details/EnglishCornishDictionary/page/n5/mode/2up|title=Geriadur F. W. P. Jago|accessdate=21/03/2022}}</ref>. Pouezus-kenañ e voe labour al lenneion-se, hogen nebeut a verzh a reas er-maez eus metoù o c'henseurted abalamour d'an enkadennoù armerzhel a sankas Kernow er baourentez adalek kreiz ar c'hantved : diezhomm e oa ar mengleuzioù, rak marc'hatmatoc'h e oa enporzhioñ [[staen]] pe [[kouevr[gouevr]]] eus lec'hioù all en [[Impalaeriezh Breizh-Veur]], kudennoù bras a voe gant [[gounezerezh]] ha [[peskerezh]] ar vro er [[bloavezhioù 1870]]. <q>&nbsp;''Pysk, sten ha cober !''&nbsp;</q> ("Peskes, staen ha kouevr !") e oa yec'hedoù hen Kerneveuriz ; da <q>&nbsp;Pri [[Sina]] ha touristed !&nbsp;</q> e oa troet er [[bloavezhioù 1920]]<ref>Ellis 1971, p. 23.</ref>. ===An distro=== {{Quotation|''Ny a-yl gweles hag aswon bos an tavas kernewek tavas coth, ha trueth yu y-vos kellys.''<br><q>&nbsp;Ni a c'hall gwelet hag anzav ez eo ar yezh kerneveurek ur yezh kozh, hag un druez eo e vefe kollet&nbsp;</q>|Peter Beresford Ellis, ''The story of the cornish language'', p. 1}} A-c'houde penn-kentañ an {{XXvet kantved}} ez eus tud hag a glask lakaat ar yezh-se da vevañ en-dro, dreist-holl e lidoù [[kristeniezh|kristen]], kentelioù evit an dud vras pe evit ar vugale er skolioù kentañ-derez hag er skolioù eil-derez. Evel-se, meur a gantad tud o deus desket un tammig kerneveureg da nebeutañ, ha miliadoù o deus bet darempred gant an traoù-se. Bep bloaz e vez skrivet muioc'h a levrioù er yezh-se ; bremañ ez eus muioc'h a levrioù e kerneveureg nevez eget a levrioù kozh e kerneveureg. <!--Laret e vez ez eus 1500 a dud pe war-dro hag a c'hell komz flour e kerneveureg. Lod zo bet desavet er yezh-se memes : bugale emsaverien ar c'herneveureg eo ar re-se.--Daveenn ebet--> == Doareoù-skrivañ == C'hwec'h doare-skrivañ a vez implijet hiziv an deiz. * An hini koshañ, '''[[Kernewek Unys]]''' ("kerneveureg peurunvan"), zo bet savet war batrom skritur an testennoù eus ar {{XVvet kantved}} hag ar {{XVIvet kantved}}. Ijinet eo bet gant [[Robert Morton Nance]] e [[1929]]. * An hini implijetañ, '''[[Kernewek Kemmyn]]''' ("kerneveureg kumun"), hag a vez graet gantañ gant 90% eus ar gerneveuregerien d'an nebeutañ, zo bet savet gant [[Ken George]] er bloavezhioù [[1980]]. Klasket en deus Ken George chom an tostañ ar gwellañ ouzh [[fonologiezh]] ar c'herneveureg krenn evel ma'z eo bet adkrouet en e dezenn ("''The Pronunciation and Spelling of Revived Cornish''", 1986). Nac'hañ a ra kerneveuregerien zo ober gant Kernewek Kemmyn, sañset "re [[brezhoneg|vrezhonek]]" hervezo. * E 1995 en deus krouet [[Nicholas Williams]] an trede doare-skrivañ, '''[[Kernowek Unys Amendys]]''' ("kerneveureg peurunvan kempennet") en ur reizhañ fazioù bet graet gant Nance. * Tud all a soñj dezho e vefe gwelloc'h chom tost ouzh yezh an {{XVIIIvet kantved}}. Ober a reont gant ur skritur saoznekaet hag a vez graet '''[[Kernuack Nowedga]]''' ("kerneveureg modern") anezhañ. * Implijout a ra ar barzh kerneveureger [[Tim Saunders]] ur sistem ijinet gantañ e-unan hag a zo ur seurt mesklaj kemmyn-brezhonek. * E [[2008]] e voe lakaet an '''FSS''' (''Furv Skrifys Savonek'') da zoare-skrivañ ofisiel ar yezh gant ''Keskowethyans an Taves Kernewek'', da vezañ implijet er skolioù hag er melestradurezh. Anavezout a ra an FSS div "rannyezh" a-vremañ, an eil diazezet war ar c'hrenngerneveureg hag eben war ar c'herneveureg diwezhat. == Yezhadur == Hañval-bras ouzh hini ar [[brezhoneg]] eo [[ereadurezh]] ar c'herneveureg. Hañval ouzh hini ar brezhoneg eo ar [[fonetik]] ivez, met henaekoc'h eo. Ar gerioù zo dishañvaloc'h ; neoazh, gerioù ar c'herneveureg zo hañvaloc'h ouzh re ar brezhoneg evit ouzh re ar [[kembraeg|c'hembraeg]] ; bout zo lod-kaer a c'herioù ha na vezont kavet nag e kembraeg, nag e brezhoneg, ha gerioù amprestet diàr ar [[saozneg]] (saozneg ar [[Krennamzer|Grennamzer]] pe an amzer a-vremañ) zo c'hoazh ivez. == Ur skrid krenngerneveurek == * Setu amañ poz kentañ ur varzhoneg krenngerneveurek eus ar {{XVvet kantved}}, ''Passyon agan Arluth'' ("Pasion hon Aotrou"), diwar an dornskrid Harleian N. 1782 hag a zo miret er British Museum e London ; gant [[Goulven Pennaod]] ez eo bet aozet e nevezkerneveurek ha troet e brezhoneg<ref>''Passyon agan Arluth'', Preder, kaier 232-234, Here-Kerzu 1978.</ref>. {| align="center" |- valign="top" | style="padding-right:20px;" | <poem> '''Tays ha mab han speris sans''' '''wy abys a levn golon''' '''Re wronte zeugh gras ha whans''' '''ze wolsowas y basconn''' '''Ha zymmo gras ha skyans''' '''the zerevas par lauarow''' '''may fo ze thu ze worthyans''' '''ha sylwans zen enevow''' </poem> | style="padding-right:20px;" | <poem> ''Tas ha Map ha'n Spyrys Sans'' ''Why a bys a lun golon'' ''Re wrontyo dheugh gras ha whans'' ''Dhe wolsowes y Bassyon'' ''Ha dhymmo gras ha skyans'' ''Dh'y dheryvas par del won'' ''May fo dhe Dhew dh'y wordhyans'' ''Ha sylwans dhe Crystenyon'' </poem> | <poem> Tad ha Mab ar Spered Santel A bedfet a wir galon Da aotren deoc'h gras ha c'hoant Da selaou e Basion Ha din-me gras ha skiant Da zanevell hevelep lavarezhoù Evit ma vo bri da Zoue Ha [[salvidigezh]] da'n eneoù </poem> |} == Un destenn e kerneveureg == * Penn-kentañ an destenn grenngembraek ''[[Pwyll]] Pedeuic Dyued'' troet e kerneveureg ; skritur ''Kernewek Unys''. {| align="center" width="80%" |- valign="top" | style="padding-right:20px;" | ''Pwyll Pensevyk Dyved o arluth war seyth keverang Dyved. Hag ef ow tryga yn Arberth, y ben-lys, whans o dhodho mos helghya. An ran a'y dyr a vynna helghya o Glyn Cuch, ha'n nos-na ef eth war y hens a Arberth ha dos bys dhe Llwyn Diarwyd. Hag ena y fu an nos-na. Ha ternos, yn yowynkneth an jeth, sevel a wruk ha dos dhe Lyn Cuch, rak dyllo y gun y'n cos. Y whethas an corn ha dalleth an helva, ha holya y helgun, ha kelly y gescowetha. Hag ef ow colsowes orth lef y vagas-hel, y clewas lef nep bagas aral hag y nyns ens unlef, hag yth esens ow tos erbyn y vagas-ef.'' | Hag ef a welas lanergh y'n cos, o leven y don. Ha pan dheth y helgun dhe vyn an lanergh, ef a welas carow arak an bagas-hel aral. Hag yn ogas dhe gres an lanergh, otena'n bagas esa war y lergh ow talghenna ynno ha'y dewla dhe'n dor. Ena y fyras orth lyw an cun, hep predery a vyras orth an carow. Hag a'n helgun oll re welsa y'n bys, bythqueth ny welsa cun o unlyw gansa-y. Ha'ga lyw o gwyn golow splan ha'ga dywscovarn o cough. Ha kepar del derlentry gwynder an cun yndella y terlentry coughter aga dywscovarn. Gans henna ef a gerdhas dhe'n cun ha chassya dhe ves an re na a lathsa an carow, ha bosa y gun y honen war an carow. |} == Keñveriañ ar C’herneveureg gant ar yezhoù predenek all == [[Restr:Dorothy Pentreath.jpg|thumb|upright=1.4|<div style="text-align:center;">Dorothy Pentraeth<br><small>Engravadur diwar gouevr, 1781</small></div>]] * Setu amañ un daolenn evit keñveriañ geriaoueg ar [[Predeneg|yezhoù predenek]]. {| class="wikitable" |- ! Brezhoneg !! Kerneveureg<br><small>(Kernewek Kemmyn)</small> !! Kerneveureg<br>(FSS) !! Kembraeg |- | Butuniñ || Megi [ˈmɛˑɡɪ] ||''Megi''||''Ysmygu'' |- | C'hwibanañ || Hwibana [ʍɪˈbaˑna] ||''Hwibana ~ Whibana''||''Chwibanu'' |- | Er-maez || Yn mes [ɪnˈmɛːz] ||''Yn-mes''||''Allan/Mas'' |- | Gavr || Gaver [ˈɡaˑvəɾ] ||''Gaver''||''Gafr'' |- | Genoù || Ganow [ˈɡaˑnɔw] ||''Ganow''||''Genau'' |- | Gwenanenn || Gwenenenn [ɡwɛˈnɛˑnɛn] ||''Gwenenen''||''Gwenynen'' |- | Gweuz || Gweus [ɡwœːz] ||''Gweus''||''Gwefus'' |- | Gwiñver || Gwiwer [ˈɡwiˑwɛɾ] ||''Gwiwer''||''Gwiwer'' |- | Hiziv || Hedhyw [ˈhɛˑðɪw] ||''Hedhyw''||''Heddiw'' |- | Kador || Kador [ˈkaˑdɔɾ] ||''Kador ~ Cador''||''Cadair'' |- | Keuz || Keus [kœːz] ||''Keus''||''Caws'' |- | Kouezhañ || Koedha [ˈkoˑða] ||''Kodha ~ Codha''||''Cwympo'' |- | Niver || Niver [ˈniˑvɛɾ] ||''Niver''||''Rhifyn'' |- | Perenn || Perenn [ˈpɛˑɾɛn] ||''Peren''||''Peren'' |- | Skol || Skol [skɔˑl] ||''Skol ~ Scol''||''Ysgol'' |- | Sterenn || Sterenn [ˈstɛˑɾɛn] ||''Steren''||''Seren'' |- | Ti || Chi [ʧiː] ([[Kernuack Nowedga|KN]]: [ʧəj]) ||''Chi ~ Chei''||''Tŷ'' |- | Deskiñ || Desky [dœˑski] ||''Dysky''||''Dysgu'' |} * Setu amañ ur ganaouenn gerneveurek troet e brezhoneg. {| align="center" |-valign="top" | style="padding-right:25px;" | <poem> Briel ha mata... tressa... peswara... pympves... hweghves... seythves... A dus eus ena war an treth a wel an kogow ma... Hag omdidhana oll an jedh heb let na payn na pla... Gwrewgh perthi kov ahanan-ni a weyth ha dydh ha nos,... On parys prest erbynn an kri “Towl ros ! Towl ros ! Towl ros !”... Yn awel, glaw hag ergh ha rew an kerdyn ni a hal... Na bysow kromm na brehow brew ny lest dhyn rag an hwel... Ha hwi yn agas gwelyow tomm ow koska kudhys klos... Gostydh on ni dhe derros tromm, rag karrek, mor ha fros... Gwrewgh dybri agas pysk ytho, y’n bosti po yn tre... Hag ewlbos uhel re’gas bo ! Ha byner re bo le ! </poem> | <poem> ''Ur brezhell hag e vignon... trede... pevare... pempvet... c’hwec’hvet … seizhvet …'' ''A dud a zo eno war an draezhenn a wel ar bagoù-mañ...'' ''Dalc'hit soñj ac’hanomp-ni, a labour deiz ha noz,...'' ''Ha ne reont 'met diduiñ e-pad an deiz hep nep redi na poan na kleñved...'' ''Omp prest ouzh ar huch “Taol roued ! Taol roued ! Taol roued !”...'' ''En avel, glav hag erc’h ha riv ni a sach ar gordennoù...'' ''Na bizied kromm na brec’hioù brev ne dalc’h deomp ouzh an trevell...'' ''Ha c’hwi en ho kweleoù tomm o kousket kuzhet klok...'' ''Kostez omp-ni d’an dorosenn drumm, rak karreg, mor ha froud...'' ''Grit debriñ ho pesk eta, en ostaleri pe en ti...'' ''Hag ilboued uhel ho pefe ! Ha bihanoc’h ne devoe morse !'' </poem> |} == Mont pelloc’h ganti == * ''A Grammar of Modern Cornish'', Wella Brown {{ISBN|1902917006}} * ''New Cornish Dictionary/Gerlyver Noweth Kernewek'', [[R. Morton Nance]] {{ISBN|1901409031}} * ''Vocabularium Cornicum: Gerva Kernewek Koth'', [[Jose Calvete]] {{ISBN|1902917413}} * ''Gerlyvrik kernewek/sowsnek – Mini-dictionary English/Cornish'', Ken George, Kesva an Taves Kernewek / [[Yoran Embanner]], 2005 {{ISBN|978-2-914855-11-2}} ;Oberennoù e ti [[Imbourc’h]] *''Ann tri Ofyg'', levrig pedennoù e kerneveg en implij en Iliz anglikan niv. 185 1985 ; *''Koen ann Arloedh'', levrig-oferenn niv. 06/1 1987 ; *''Alc’hwez ar c’herneveg eeun'', gant [[Ken George]], 40 p., ha troidigezh ger-ha-ger e brezhoneg eus al levr pedennoù kerneveg embannet a-ziforc’h niv. 186 1985 ; *''Penaos e varvas ar c’herneveg ?'' Gant [[P.A.S. Pool]] ha Ken George niv. 187-188, 62 p.; *''Geriadur arnevez Kernaouek-brezhonek ha Kernaouek-Saoznek'', gant [[Tim Saunders]] niv. 237/1 1989, 80 p.; *''Diorreadur ar c’hernaoueg'', gant Ken George niv. 276, 30 p. ==Lennegezh troet e kerneveureg== *''An Hobys'', gant J.R.R. Tolkien {{ISBN|978-1-78201-089-0}} *''An Profet'', gant Kahlil Gibran {{ISBN|978-1-78201-287-0}} *''An Testament Nowyth'', an Testamant Nevez {{ISBN|978-1-78201-284-9}} *''Aventurs Alys in Pow an Anethow'', gant Lewis Carroll {{ISBN|978-1-78201-286-3}} *''Aventurs Pinocchio: Whedhel popet'', gant Carlo Collodi {{ISBN|978-1-78201-237-5}} *''Devôcyon dhe Greryow'', gant Alan M. Kent {{ISBN|978-1-478201-305-1}} *''Dracùla hag Ôstyas Dracùla'', gant Bram Stoker {{ISBN|978-1-78201-190-3}} *''Jane Eyre'', gant Charlotte Brontë {{ISBN|978-1-78201-278-8}} *''Kepar ha Cyta Encledhys'', gant Matthi ab Dewi {{ISBN|978-1-478201-297-9}} *''Pystrior Marthys Pow Òz'', gant L. Frank Baum {{ISBN|978-1-78201-203-0}} ==Levrlennadur== *{{br}} Even, Arzel (1962). ''Istor ar yezhoù keltiek'', levrenn 1, pp. 171-202. Lesneven : Hor Yezh, 1987 *{{en}} [[Peter Berresford Ellis|Ellis, Peter Berresford]] (1971). ''[https://web.archive.org/web/20220705225116/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/data/cle_214/the__story__of__the__cornish__language.pdf The story of the Cornish language]''. [[Truru]] : Tor Mark Press, 1990 {{ISBN|978-0-85025-310-8}} *{{en}} Ellis, Peter Berresford. ''The Cornish language and its Literature''. Abingdon-on-Thames : Routledge, 1974 {{ISBN|978-0-7100-7928-2}}. *{{en}} [[Iwan Wmffre|Wmffre, Iwan]]. ''Late Cornish''. München : Lincom Europa, 1999 {{ISBN|978-3-89586-122-2}}. *{{en}} Ball, Martin & Muller, Nicole. ''The Celtic Languages''. Abingdon-on-Thames : Routledge, 2009 {{ISBN|978-0-203-88248-1}}. == Liammoù diavaez == {{Wikeriadur}} * {{en}} {{kw}} {{cite web|url=https://www.cornwall.gov.uk/cornishlanguage/|title=The Cornish Language — Cornwall Council|accessdate=07/08/2025}} * {{kw}} {{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20080514132038/http://www.moderncornish.co.uk/cornish_texts.html|title=Late Cornish texts|accessdate=07/08/2025}} * {{en}} Ferdinand, Siarl (2013), {{cite web|url=https://www.academia.edu/5323710/A_Brief_History_of_the_Cornish_Language_its_Revival_and_its_Current_Status|title=A Brief History of the Cornish Language, its Revival and its Current Status, E-Keltoi, Vol. 2, 2 Dec. pp. 199–227|accessdate=07/08/2025}} * {{kw}} {{en}} {{cite web|url=http://www.cornish-language.org/|title=Kowethas an yeth Kernewek|accessdate=07/08/2025}} * {{kw}} {{en}} {{cite web|url=https://www.agantavas.com/|title=Agan Tavas|accessdate=07/08/2025}} * {{kw}} {{en}} {{cite web|url=https://anradyo.com/ |title=Radyo an Gernewegva|accessdate=07/08/2025}} ;Goulenn un droidigezh * {{en}} {{kw}} {{cite web|url=https://www.cornwall.gov.uk/cornishtranslation|title=Online Translation Request Service|accessdate=07/08/2025}} ;Deskiñ, abadennoù e kernoweg, filmoù ha sonerezh * {{en}} {{kw}} {{cite web|url=https://gocornish.org|title=Go Cornish|accessdate=07/08/2025}} * {{en}} {{kw}} {{cite web|url=https://speakcornish.com|title=Speak Cornish|accessdate=07/08/2025}} == Notennoù == {{Daveoù|bannoù=2}} {{Keltia}} {{Kerneveur}} {{Yezhoù predenek}} {{porched yezhoù}} [[Rummad:Yezhoù ar Rouantelezh Unanet]] [[Rummad:Kerneveureg]] [[Rummad:Yezhoù predenek]] [[Rummad:Kernev-Veur]] bpashdp7v302wkpjfyo9ivrjj8j1sl9 0 8043 2191000 2027381 2026-05-13T20:16:35Z Arko 540 rummadoù 2191000 wikitext text/x-wiki {{Pennad zo|Nedeleg (anv-tud)}} [[Restr:Hortus_Deliciarum,_Die_Geburt_Christi.JPG|thumb|upright 1.4|'''Nedeleg''' eo deiz ganedigezh [[Jezuz]] hervez ar gristenien]] [[Restr: Worship_of_the_shepherds_by_bronzino.jpg|thumb| Ginivelezh, gant [[Bronzino]].]] [[Restr:Folio 52r - The Adoration of the Magi.jpg|thumb|upright 1.2|Ar C'hinivelezh gwelet er {{XVvet}} kantved ([[Les Très Riches Heures du duc de Berry]])]] '''Nedeleg'''<ref>Gouel Nedeleg, e [[Buhez ar Sent (1912)]].</ref> zo ur gouel [[kristen]], hini ganedigezh [[Jezuz]], mab [[Doue]] hervez ar gristenion. "Gouel [[Ginivelezh]] Hor Salver" eo an anv dik el [[liderezh kristen]]. E [[1843]] e skrivas [[Charles Dickens]] ar romant ''[[A Christmas Carol]]'' a reas da <q> spered an Nedeleg </q> advevañ<ref>Rowell, Geoffrey, ''Dickens and the Construction of Christmas'', [[History Today]], Volume: 43 Issue: 12, December 1993, pp. 17 – 24</ref>. Hiziv an deiz e vez lidet gouel Nedeleg gant nann-kristenion ivez. Dizoueidi, yuzevion, muzulmidi, hogos an holl familhoù a laka ur wezennig sapr kinklet en o sal-vras da geñver dibenn ar bloaz. D'ar [[25 a viz Kerzu]] an hini eo e vez lidet Nedeleg peurvuiañ (Nozveilh ar [[Pellgent]] a c'hoarvez eta etre ar 24 hag ar 25), nemet evit darn eus an [[Iliz Ortodoks|ilizoù reizhkredennek]], a zalc'h d'ar [[7 Genver|7 a viz Genver]] (e [[Rusia]], [[Polonia]], [[Tchekia]], [[Serbia]], [[Bulgaria]], [[Jorjia]]), ha d’ar [[6 a viz Genver]] emañ evit [[Iliz Armenia]]. An deiziad a zo bet termenet gant an [[iliz katolik]] da glotañ gant Gouel [[Yann ar Badezour]], d'ar [[24 a viz Mezheven]], c'hwec'h miz a-raok, lesanvet '''"an Diaraoger",''' dre m'en doa disklêriet ''"Me eo ar vouezh a gri en dezerzh : kempennit an hent d'an Aotrou".'' Gouel ar familh eo evit kalz a dud, gouel ar vugale dreist-holl, a c'hortoz gant mall profoù ar ''" [[Mabig Jezuz]] "'' evit ar gristenion, pe ''"Tad-kozh Nedeleg"'' (pe an [[Tad Nedeleg]]) bet degaset gantañ "dre ar siminal", e-harz ar wezenn-sapr, dirak botoù pep hini, e-pad noz ar [[Pellgent]]. Giz ar profoù da-geñver Nedeleg en deus lakaet ar gouel-se da vezañ ur mare a-bouez evit ar c'henwerzh, ha kavet e vez abeg en emdroadur-se a zo natur koulskoude en armerzh a hiziv, diazezet war ar [[beveziñ]]. ==Profoù nedeleg== [[Restr:Eaton's Christmas Catalogue, 1904 cover.jpg|thumb|Golo ur c'hatalog Nedeleg e 1904.]] C'hoarielloù, c'hoarioù pe arc'hant a vez profet d'ar vugale ha d'ar grennarded, ha profoù all d'an dud gour a-wechoù ivez. Paket e vezont gant paper-prof ha lakaet e vezont e traoñ ar wezenn Nedeleg. Digoret e vezont da hanternoz pe d'ar beure war-lerc'h. == Nedeleg Laouen == Hetet e vez un Nedeleg Laouen d'an dud e kalz yezhoù {| |- | * [[Alamaneg]] : ''Fröhliche Weihnachten'' * [[Bulgareg]] : ''Tchestito Rojdestvo Hristovo'' * [[Daneg]] : ''Glædelig Jul'' * [[Esperanteg]] : ''Ĝojan Kristnaskon'' * [[Finneg]] : ''Hyvää Joulua'' * [[Gouezeleg]] [[Skos]] : ''Nollaig Shona Dhuit'' | * [[Gresianeg]] : Kala Hristougenna * [[Hungareg]] : ''Boldog karàcsonyt'' * [[Islandeg]] : ''Gledileg Jol'' * [[Italianeg]] : ''Buon Natale'' * [[Izelvroeg]] : ''Vrolijk Kerstfeest'' * [[Katalaneg]] : ''Feliç nadal'' | * [[Kerneveureg]] : ''Nedelek lowen'' * [[Norvegeg]] : ''Gledelig Jul'' * [[Poloneg]] : ''Wesolych Świąt'' * [[Portugaleg]] : ''Feliz Natal'' * [[Ruseg]] : ''С Рождеством'' (s rojd yèsst vom) * [[Saozneg]] : ''Merry Christmas'' | * [[Sinaeg]] : ''圣诞快乐'' (shèng dàn kuài lè) * [[Sorabeg uhel]] : ''Wjesołe hody'' * [[Sorabeg izel]] : ''Wjasołe gódy'' * [[Spagnoleg]] : ''Feliz Navidad'' * [[Svedeg]] : ''God Jul'' |} == Pennadoù kar == * [[Tad-kozh an Nedeleg]] * [[Gwezenn Nedeleg]] * [[Kraou Nedeleg]] * [[Skod Nedeleg]] * [[Marc'had Nedeleg]] * [[Gourdeizioù]]. === Liammoù diavaez === * [http://mtcn.free.fr/mtcn-traditional-music-midi-christmas-carol.php Noueloù hengounel eus bro Nisa] ([[saozneg]]) ([[galleg]]) ([[okitaneg]]) *Bugale Diwan Gwengamp o kanañ da vare Nedeleg : http://www.letelegramme.fr/cotes-darmor/guingamp/diwan-80-enfants-au-spectacle-de-noel-22-12-2017-11790521.php?share_auth=046f9c1e631f446abeb984cf5e7aa176#DGBVDYf1BxiWT4xX.01 == Notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Nedeleg| ]] fwz0s9awosy7ryaz1vn1uvpql7hfiho 0 8171 2190983 2170097 2026-05-13T18:36:31Z Leonzia 88972 stumm 2190983 wikitext text/x-wiki {{Implijoù all}} {{databox}} '''Budog''' (stumm kozh), pe '''Beuzeg''', a zo anv daou sant brezhon. ==Vvet kantved== Beuzeg a oa ur manac'h deuet eus [[Kembre]] da Vreizh e dibenn ar {{Vvet kantved}}, da-heul [[Maodez]]. En em staliet e oant en [[enezeg Briad]]. Maodez a oa en [[Enez Maodez]], ha Beuzeg en devoa savet ur manati nepell, en enez [[Lavred]], ar manati kentañ e Breizh Izel, hervez Buhez ar Sent. E-touez diskibion Beuzeg e oa ar sent [[Fragan]] ha [[Gwenole]], a voe kenteliet gantañ, adalek e vugaleaj. Adalek e 7 vloaz betek e vloaz warn-ugent e ije bet chomet Gwenole gantañ. Anavet eo dre ziv zanevell buhez (pe ''Vita'') : * hini sant [[Maodez]] * ha hini ''Vita Maglorii'', buhez sant [[Maglor]]. Hervez ''Kronikenn Dol'', e dibenn an {{XIvet kantved}}, e oa bet lakaet da eskob [[Dol]] e-lec'h Maglor, a oa bet anvet war-lerc'h [[Samzun (Dol)|Samzun]]. Met n'hall ket bezañ ha meskaj zo moarvat gant ur Beuzeg all. ==Sant paeron== [[Patrom (sant)|Sant paeron]] meur a barrez eo: *[[Beuzeg-ar-C'hab]], *[[Beuzeg-Konk]], *[[Tregarvan]], *[[Plourin-Gwitalmeze]] *[[Porspoder]]. [[Gourdisten]], a skrive kement-man diwar e benn : "''Beuzeg'' a oa ur servijer heñvel ouzh un ael, pinvidik-meurbet a skiant, eeun-dispar, kemeret gant an holl evit un hent meur war-du ar feiz hag unan eus pileroù galloudusañ an Iliz''". ==Buhez ar Sent== Lidet eo Beuzeg d'an 9 viz Kerzu. hervez Buhez ar Sent eo daou sant Beuzeg a zo: *hini ar Vvet kantved, diskibl Maodez *hini ar VIvet kantved, eskob Dol war-lerc'h [[Magloar]], adalek 570 betek 600. [[Rummad:Sent vrezhon]] 045l8boq79satdpa94mofiazylfsa0d 0 11598 2190954 2081468 2026-05-13T14:40:12Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2190954 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Koz-Meal | anvOfisiel = ''Coat-Méal'' | skeudenn = 04 Coat-méal Eglise Notre-Dame-des-Sept-Douleurs façade.JPG | alc'hwez = An iliz katolik. | ardamezioù = Blason ville fr Coat-Méal (Finistère).svg | bro = [[Bro-Leon]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Plabenneg hag an Aberioù|KK Plabenneg hag an Aberioù]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | kanton = [[Kanton Plabenneg]] | insee = 29035 | cp = 29870 | maer = Martial Clavier | amzer-gefridi = [[2022]]-[[2026]] | hedred = -4.540833 | ledred = 48.508611 | uk = | ubi = 13 | ubr = 88 | gorread = 10.82 | lec'hienn web = [http://www.coat-meal.fr/ Ti-kêr] }} '''Koz-Meal''' zo ur gumun e [[Bro-Leon]] e [[kanton Plabenneg]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]]. == Anv == * Bernard Tanguy ː ''Capella Coetmael'', 1173 ; ''Chastel de Coetmel'', 1318 ; ''Coetmel'', 1424 ; ''Treffve de Coatmel'', 1641<ref>Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère''. Chasse-Marée. ArMen. 1990</ref>. * Erwan Vallerie ː ''Coetmael'', 1172 ; ''Coat Meal'', 1173 ; ''Coetmel'', 1318 ; ''Coetmeal'', 1516<ref>Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995</ref>. *Gerdarzh ː ''koad'' ha ''mael'' = uhel. == [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]] == ''En aour, karget ouzh kab gant un tour en sabel digor ha dedoullek en aour, hebiaet gant div vrizhenn erminig en sabel ; e vroudenn rannet etre glazur ha geot ; ur c'halvar en aour war ur savenn en gul, difoupant ouzh beg ha balirant war al lodennadur.'' *Aozer ː Bernard Le Brun ; degemeret gant Kuzul ar Gumun ː 15 Du 1993<reF<Michel Froger & Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Finistère''. 2001</ref>. == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Dekred ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant Rene Le Guen, person<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42</ref>. === {{XXvet kantved}} === ===== [[Brezel-bed kentañ]] ===== * Mervel 19 gwaz eus ar gumun, eleze 3,16% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29988&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29988&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ==== Brezelioù didrevadennañ ==== ;[[Brezel Indez-Sina]] * Mervel a reas tri milour eus ar gumun er [[Viêtnam]] <ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=29988&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ;[[Brezel Aljeria]] * Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’an [[19 a viz Here]] e [[1958]] en [[Tiaret]] (departamant [[Medea]])<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6354037 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * Iliz katolik ''Itron-Varia''. * Monumant ar re varv, luc’hskeudenn<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=29988 Memorial Genweb]</ref> == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=1200 |passo1=100 |passo2=50 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2013 |bl10=2021 |p1=481 |p2=456 |p3=508 |p4=632 |p5=669 |p6=737 |p7=934 |p8=1057 |p9=1068 |p10=1131 |mammenn=EBSSA }} == Brezhoneg == ;Ar Brezoneg er Skol * 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 264, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>. ;Ya d'ar Brezhoneg D'ar 5 a viz Mae 2010 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun. == Tud == *[[Gabriel de Poulpiquet]], bet maer Koz-Meal ha kannad Goueled Leon == Gevelliñ == *[[La Balme-de-Sillingy]], {{Savoia}}, a-gevret gant [[ar Vourc'h-Wenn]]. == Levrlennadur== * Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014 * ''Coat-Méal - Principauté de Léon'', François-Marie Calvez, 1947, advoullet e 2007 == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Coat-Méal}} * {{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080025/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29035 Koz-Meal war lec'hienn Geobreizh] * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20080514112801/http://www.abers-tourisme.com/ Ti an Douristed] == Daveoù ha notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]] [[Rummad:Monumantoù brezhonek d'an dud lazhet er brezel]] [[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]] fhp3hxegt70no6jsqdj0c0f5ul4h15b 0 12032 2190951 2115206 2026-05-13T12:38:50Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2190951 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Kersent-Plabenneg | anvOfisiel = ''Kersaint-Plabennec'' | skeudenn = Kersaint-Plabennec 6 Mairie.jpg | alc'hwez = An ti-kêr. | ardamezioù = | bro = [[Bro-Leon]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Plabenneg hag an Aberioù|KK Plabenneg hag an Aberioù]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | kanton = [[Kanton Plabenneg]] | insee = 29095 | cp = 29860 | maer = Patrice Boucher | amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]] | hedred = -4.373056 | ledred = 48.473333 | uk = 90 | ubi = 48 | ubr = 121 | gorread = 11.95 | lec'hienn web = [http://www.kersaint-plabennec.fr/ Ti-kêr] }} '''Kersent-Plabenneg''' zo ur gumun e [[Bro-Leon]] e [[kanton Plabenneg]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]]. == Douaroniezh == * War lez an [[Aber Benniged]] emañ Kersent. == Anv == * Erwan Vallerie (1995) ː ''Kersent'', 1426 ; ''Kerzent'', 1630 ; ''Kersent'', 1636<ref>Vallerie, Erwan : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez — Corpus – Traité de toponymie historique de la Bretagne'', An Here, 1995 ''{{ISBN|978-2-86843-153-0}}</ref>. * Anvet eo evel-se evit disheñvelout diouzh ''Kersent-Tremazan'' a zo e [[Landunvez]]. == Brezhoneg == ;Ar Brezoneg er Skol * 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>. == Istor == ;[[Dispac'h Gall]] * Dekred ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret : e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Mathias Gof e anv, hag ur c'hure, Jean Keruzore<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 41</ref>. === {{XXvet kantved}} === ;[[Brezel-bed kentañ]] * Mervel a reas 26 gwaz eus ar gumun, eleze 3,34% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16742&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ;[[Eil brezel-bed]] * Un nijerez [[Messerschmitt Bf 109|Me 109]] E-7 eus an [[aerlu]] [[alaman]] (''[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]'') (marilhet WNr 6500 ) a gouezhas er gumun d'an [[8 Ebrel|8 a viz Ebrel]] [[1941]]<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_luftwaffe_finistere.html ''Pertes Luftwaffe Finistère'']</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == *Chapel Lanvelar * Monumant ar re varv, luc'hskeudenn<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=16742 Memorial Genweb]</ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=1600 |passo1=200 |passo2=50 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2013 |bl10=2020 |p1=633 |p2=564 |p3=550 |p4=831 |p5=1001 |p6=1106 |p7=1234 |p8=1344 |p9=1357 |p10=1507 |mammenn=EBSSA }} == Tud == *[[Tenenan Gouriou]] ([[1885]]-[[1955]]), skrivagner brezhonek, ganet ha marvet eno. === Ardamezeg ar familhoù === {| |[[Restr:Cabon.gif|60px]] | :;Cabon :Aotrounez Keralias :''En argant e dri fenn kabon diframmet en gul.''<ref>Ardamezioù kanus : ''kabon'' / ''cabon''.</ref> |} == Levrlennadur == *Abalain, Hervé : ''Les noms de lieux bretons'', Éditions Jean-Paul Gisserot, 2000 *Éditions Flohic (a-stroll) : ''Le patrimoine des communes du Morbihan'', 2 levrenn, 1996 {{ISBN|978-2-84234-009-4}} *Marteville, Alphonse & Varin, Pierre (kendalc'herien J. Ogée) : ''Nouveau dictionnaire de Bretagne'', 1843. *Ogée, Jean (1728-1789) : ''Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne'', 1778 (peder levrenn). *Potier de Courcy, Pol : [https://fr.wikisource.org/wiki/Nobiliaire_et_armorial_de_Bretagne''Nobiliaire et armorial de Bretagne''] *Tanguy, Bernard : ''Les noms de lieux bretons'', Emgleo Breiz, 2015 {{ISBN|978-2-35974-118-6}} == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Kersaint-Plabennec}} * [http://www.kersaint-plabennec.fr/ Lec'hienn ofisiel kêr] * {{br}} [http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29095 Kersent-Plabenneg war lec'hienn Geobreizh] * [https://web.archive.org/web/20080514112801/http://www.abers-tourisme.com/ Ti an douristed] == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]] [[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]] [[Rummad:Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] p41fjazqhwg5cdlxkbmtvvj3ee1a3jv 0 12037 2190970 2099095 2026-05-13T17:05:41Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2190970 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Landeda | anvOfisiel = ''Landéda'' | skeudenn = Vue aerienne Landéda01.jpg | alc'hwez = Landeda gwelet eus un nijerez. | ardamezioù = COA fr Landeda.svg | bro = [[Bro-Leon]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Plabenneg hag an Aberioù|Kumuniezh-k. Plabenneg hag an Aberioù]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | kanton = [[Kanton Lanniliz|Lanniliz]] <small>(betek 2015)</small> </br> [[Kanton Plabenneg|Plabenneg]] <small>(abaoe 2015) | insee = 29101 | cp = 29870 | maer = David Kerlan | amzer-gefridi = [[2023]]-[[2026]] | hedred = -4.57 | ledred = 48.588611 | uk = | ubi = 0 | ubr = 57 | gorread = 10.98 | lec'hienn web = [http://www.landeda.fr/index.php?vrs=landeda Ti-kêr] }} '''Landeda''' (distaget {{IPA|[lãnˈdeːda]}}) zo ur gumun eus [[arvor]] [[Bro-Leon]], etre an [[Aber Benniged]] hag an [[Aber-Ac'h]]. Ur rann eo eus [[Kumuniezh kumunioù Bro an Aberioù|Bro an Aberioù]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e [[Breizh]]. ''Laniz-Teda'' pe ''Laniz-Deda'' a reer eus tud Landeda<ref>Mikael Madeg, Renabl anoiou parreziou Bro-Leon, Emgleo Breiz</ref><!--Lanniz-Teda pe Landiz-Teda hervez L. Bihannig-->. == Douaroniezh == <gallery> L'Aber_Wrac'h_-_Beach.jpg|[[Aber-Ac'h]] ha traezhenn. Paradisiac beach in Bretagne.JPG|An Aod Wenn. </gallery> * Etre an [[Aber-Ac'h]] hag an [[Aber Benniged]] ha war ribl [[Mor Breizh]], emañ Landeda. == Anv == * Bernard Tanguy ː ''Landeda'', c. 1330<ref>Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère''. Chasse-Marée. ArMen. 1990</ref> * Erwan Vallerie ː ''Landeda'', c. 1330, 1516<ref>Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995</ref> *Gerdarzh ː ''Teda'', anv den diasur == Ardamezioù == {| |- |[[Restr:COA fr Landeda.svg|100px]] | :''Troc'het : ouzh 1 en glazur e vag greet en argant he gouel karget gant ur groaz keltiek en sabel, heuliet gant div denegezenn en aour ; ouzh 2 en aour e zaou beul en glazur ouzh lezioù.'' :*Sturienn ː ''Douar aour, mor en e dro''. :*Aozer : Jacques Michel :*Diviz ar c'huzul-kêr : 27 a viz Mezheven 1985<ref>Michel Froger & Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Finistère''. 2001</ref> |} == Istor == * Parrez Landeda a oa ul lodenn eus arc'hdiagon [[Kemened-Ili]], en eskopti Leon, dindan anv sant [[Kongar]]. === [[Dispac'h Gall]] === * [[1790]]: savet ar gumun. * Dekred ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret : e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Pierre Kerboul e anv, hag ar c'hure Dalabardon<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42</ref>. === {{XIXvet kantved}} === * 1822 : unvanet ouzh kumun [[Broenou]]. * 1829 : enbarzhet Broenou. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 84 gwaz ag ar gumun, da lavaret eo 3,77% eus he foblañs e 1911,abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16666&dpt=29 Memorial Genweb] </ref>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas 39 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16666&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ===== [[Brezel Indez-Sina]] ===== * Mervel a reas tri milour eus ar gumun er [[Viêtnam]]<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16666&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * Bezioù [[ragistor]]el war enez [[Gegnog]] (eus fin ar [[Paleolitik]] betek [[Krennamzer|ar Grennamzer]]). * Kreñvlec'h [[Enez Sezon|Sezon]] ([[1694]]), savet war ur c'hreñvlec'h roman. <gallery> Eglise_de_Landéda,_clocher.jpg|Tour an iliz. </gallery> * Iliz katolik ''Sant Kongar'' ({{XVIIIvet kantved}}). * Chapel ''Santez Varc'harid''' ([[1852]]). * Chapel Tromeneg. * Chapel Broennou ({{XIXvet kantved}}). * Un abati kozh, abati Itron-Varia an Aelez pe kouent Bae an Aelez ([[1507]]). * Feunteun ''Sant Anton'' ({{XVIvet kantved}}). * Kroazioù niverus eus ar [[Krennamzer|grennamzer]]<ref>[https://web.archive.org/web/20150927153230/http://www.croixdesabers.fr/ croixdesabers]</ref>. * an Arouezva ([[1861]]). * Kal an Amerikaned, kal savet e-kerzh ar [[Brezel bed kentañ|c'hentañ brezel bed]] evit ar c'hirri-nij amerikan. * Kreñvlec'hioù alaman niverus eus an [[eil brezel bed]] (evit difenn ouzh ar bagoù hag ouzh ar c'hirri-nij da dagañ Brest). <gallery> Mairie de Landéda.jpg </gallery> * An ti-kêr kozh (ar vediaoueg bremañ). * Bez ar C'hommonwealth e bered ar gumun. {| class="wikitable" style="text-align:center" ! Bro ! Niver a soudarded |- |[[Restr:Canadian Red Ensign (1921-1957).svg|24px]] [[Kanada]] |1 ([[Morlu]]) |- |'''Hollad''' |'''1''' |} Ur martolod e oa. Marvet eo e 1944, e-kerzhan [[Eil Brezel-bed]]<ref>[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2086418&mode=1 Commonwealth War Graves Commission]</ref> pa voe kaset e vag, an ''destroyer'' ''HMCS Athabaskan'', d'ar strad gant an tarzher [[Alamagn|alaman]] ''Elbing T-24''<ref>[http://www.seconde-guerre.com/chronologie/chronologie-avril-1944.html ''Chronologie d'avril 1944'']</ref>. * Monumant ar re varv, luc’hskeudenn<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=16666 Memorial Genweb] </ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=4000 |passo1=1000 |passo2=500 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2013 |bl10=2020 |p1=2231 |p2=2136 |p3=2134 |p4=2281 |p5=2666 |p6=2949 |p7=3519 |p8=3606 |p9=3603 |p10=3613 |mammenn=EBSSA }} == Brezhoneg == === Ar Brezoneg er Skol === * 1934-1936 : ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>{{fr}} [[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', p. 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>. === Ya d'ar Brezhoneg === * D'ar 15 a viz Du 2010 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun. === Ti-embann === *[[Aber (kelaouenn)|Aber]]. == Tud == ===Tud ganet eno=== *Ar moraer [[Louis Bernicot]]<ref>{{Cite web|language=fr |title=En solitaire autour du monde... |url=https://www.franceinter.fr/emissions/la-chronique-de-xavier-mauduit/la-chronique-de-xavier-mauduit-06-novembre-2016 |site=www.franceinter.fr |accessdate=03 Mezheven 2024}}</ref> zo bet ganet en [[Aber-Ac'h]] (porzh-mor parrez Landeda) d'an 13 a viz Kerzu [[1883]]. Tro ar bed a reas e-unan-penn er bloavezhioù [[1936]]-[[1938]] war e vag 12 metr hed. Ar pempvet merdead e oa oc'h ober tro ar bed en-digenvez. *[[1924]] : [[Loeiz Bihanig]], skrivagner brezhonek. === Ardamezeg ar familhoù === {| |[[Restr:Le Barbu du Quilliou.gif|60px]] | :'''Le Barbu / Barvet''' :Aotrounez Tromenec :'En aour e gizenn en glazur'' |- |[[Restr:Mathézou de Kerganan.png|60px]] | :'''Mathezou''' :Aotrounez Kerganan :''En argant e sourin en sabel karget gant teir steredenn en argant''<ref>Pol Potier de Courcy : [https://fr.wikisource.org/wiki/Page%3APotier_de_Courcy_-_Nobiliaire_et_armorial_de_Bretagne%2C_1890%2C_tome_2.djvu/253 ''Nobiliaire et armorial de Bretagne'', levrenn 2, 1890, p. 248]</ref> |} == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Landéda}} * [http://www.landeda.fr/ Lec'hienn internet kêr Landeda] *{{br}} [https://archive.ph/20150823123526/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29101 Landeda war lec'hienn Geobreizh] * [https://web.archive.org/web/20080514112801/http://www.abers-tourisme.com/ Ti an Douristed] == Levrlennadur == *''Landéda, mon village'', Amicale culturelle de Landéda, dindan renerezh Jacques Michel, 1999 == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]] [[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]] [[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Landeda]] 7p4cejcwi0cpjwl190d276ma71uwp75 0 12056 2190973 2190021 2026-05-13T17:24:55Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2190973 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Lanniliz | anvOfisiel = ''Lannilis'' | skeudenn = Chateau de Kerouartz.jpg | alc'hwez = Kastell Kerouarz. | ardamezioù = Blason ville fr Lannilis.svg | bro = [[Bro-Leon]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Plabenneg hag an Aberioù|KK Plabenneg hag an Aberioù]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | kanton = [[Kanton Lanniliz|Lanniliz]] <small>(betek 2015)</small> </br> [[Kanton Plabenneg|Plabenneg]] <small>(abaoe 2015) | insee = 29117 | cp = 29870 | maer = Jean-François Tréguer | amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]] | hedred = -4.52151 | ledred = 48.5693709 | uk = | ubi = 0 | ubr = 58 | gorread = 23.52 | lec'hienn web = [https://lannilis.bzh/ Ti-kêr] }} '''Lanniliz''' (distaget {{IPA|[lãˈniː.lis]}}) a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]]. [[kanton Lanniliz|Penn kanton]] e oa betek 2015. == Douaroniezh == War aod [[Mor Breizh]] emañ Lanniliz, etre daou [[aber]]: an [[Aber Benniged]] er mervent hag an [[Aber-Ac'h]] er biz. == Anv == * Bernard Tanguy (1990) :  '''Lanna ecclesie''', v. 1330; '''Lanna''', 1335; '''eccl. de Plebedenarii alias de Lanna ecclesie''', 1344; '''Ploudiner Lannilis''', 1371; '''Plebedyner hodie Lannilis''', 1374; '''Lannylis''', 1467<ref>Bernard Tanguy : ''Dictionnaire des noms de communes, trèves et paroisses du Finistère''. ArMen-Chasse-Marée. 1991.</ref> * Erwan Vallerie (1995) : '''Lanna ecclesie''', c. 1330; '''Ploudiner Lannilis''', 1371; '''Plebedyner hodie Lannilis''', 1374; '''Lanylis''', 1516; '''Len-ilis''', 1630<ref>Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995</ref> == Ardamezioù == ''En glazur, e deir vailhenn en aour'' == Istor == ===[[Dispac'h Gall]]=== * Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Joseph Le Duc e anv, ha daou gure, Jacques-Marie Floc'h hag Yves Bergot<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 41</ref>. ==={{XXvet kantved}}=== ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 132 waz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 3,66% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16749&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ====[[Eil brezel-bed]]==== * Mervel a reas 42 zen ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16749&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. * Un nijerez alaman [[Junkers Ju 88]] A-1 (Marilhet WNr 7140) a gouezhas e Kerouarz d'an [[11 Du|11 a viz Du]] [[1940]]<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_luftwaffe_finistere.html Pertes Luftwaffe Finistère]</ref>. * Un nijerez [[Messerschmitt Bf 109|Me 109]] E-7 (marilhet WNr 6507 ) « 1 gwenn » eus an [[aerlu]] [[alaman]] (''[[Luftwaffe (1933-1945)|Luftwaffe]]'') a gouezhas er gumun d'ar [[24 Gouhere|24 a viz Gouhere]] [[1941]], mervel ar reas an nijour, douaret eo e [[Plouzeniel]]<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_luftwaffe_finistere.html Pertes Luftwaffe Finistère]</ref>. ==== Brezelioù didrevadennañ ==== ===== [[Brezel Indez-Sina]] ===== * Mervel a reas eizh milour eus ar gumun er [[Viêtnam]]<ref>[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16749&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Mervel a reas ur milour eus ar gumun d’an [[29 a viz Here]] [[1960]]<ref>[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6354740 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * [[Maner Kerouarz]] * Maner Kerbabu * Maner Kerdrel * Maner ar Roual * Maner Kerozven * Maner ar Bergod === Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ! Bro ! Niver a soudarded |- |[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]] |7 ([[Royal Air Force|Aerlu]]) |- |'''Hollad''' |'''7''' |} Karrnijourion e oant holl. Marvet int e 1941, e-pad an [[Eil Brezel-bed]]<ref>[http://www.cwgc.org/search/cemetery_reports.aspx?cemetery=2086420&mode=1 Commonwealth War Graves Commission]</ref>. Pevar anezhe a varvas d'ar [[15 a viz C'hwevrer]] [[1941]] pa gouezhas o c'harr-nij (''[[Bristol Beaufort|Beaufort]]'' marilhet ''W6493'' ha kodet ''MW-G'') e kumun [[Sant-Pabu]], an tri all a voe lazhet d'ar [[1añ a viz Ebrel]] [[1941]] pa gouezhas o c'harr-nij (''[[Handley Page Hampden|Hampden]]'' marilhet '' X3129'' ha kodet ''KX-?'') e kumun [[ar Vourc'h-Wenn]]<ref>[http://www.absa3945.asso.fr/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.htm Pertes R.A.F Finistère]</ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=6000 |passo1=1000 |passo2=500 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2013 |p1=3612 |p2=3556 |p3=3686 |p4=3939 |p5=4272 |p6=4473 |p7=4948 |p8=5349 |p9=5378 |mammenn=EBSSA }} == Melestradurezh == == Brezhoneg == === Ar Brezoneg er Skol === * 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol]] (ABES) evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 </ref>. === Ya d'ar brezhoneg === * D’ar 27 a viz Mezheven 2008 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun. === Deskadurezh === * Klasoù divyezhek a zo eno abaoe [[1995]], er skolioù publik ha prevez. * E distro-skol 2025 e oa enskrivet 178 skoliad er c'hlasoù divyezhek (29,1 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez).<ref>https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm</ref> == Tud == ===Tud bet ganet eno=== *[[Glaoda Mari al Lae]] (1745-1791). *[[Augustin Morvan]] (1819-1897), medisin ha politiker. *[[Goulven Mazéas]], stourmer kevredelour [[breizh]]at (d'ar [[15 a viz Meurzh]] [[1895]]). ===Tud hag o deus bevet eno=== *[[Mona Ozouf]] (ganet [[Yann Sohier|Sohier]]), a dremenas un darn eus he bugaleaj eno. === Ardamezeg ar familhoù === {| class="wikitable" |[[Restr:Audren-Kerdrel.jpg|80px]] |'''Audren''', Aotrounez Kerdrel ha Kervelegan |''En gul, e dri tour goloet en aour, mogeriet en sabel'' |- |[[Restr:De Bellingant de Kerpabu.gif|80px]] |'''de Bellingant''' Aotrounez Kerbabu |''En argant e deir fempdiliaouenn en gul'' |- |[[Restr:Keraldanet-d.jpg|80px]] |'''de Keraldanet''' Aotrounez Keraldaned ha Raskol |''En gul e gab dentek en aour a femp pezh'' |- |[[Restr:Nail de Mescaradec.gif|80px]] |'''Nail''' Aotrounez Mezkaradeg |''En aour e gebrenn en sabel karget gant teir rozenn en argant'' |}<ref>Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014</ref> == Gevelliñ == *[[Lapoutroie]] ([[Roen-Uhel]]) == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Lannilis}} *{{br}} [https://archive.ph/20150823123526/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29117 Lanniliz war lec'hienn Geobreizh] * [https://web.archive.org/web/20080514112801/http://www.abers-tourisme.com/ Ti an Douristed] == Levrlennadur == == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]] [[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]] [[Rummad:Nijerezioù alaman aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] [[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]] bl0x7a29x02rt4cwgm6jai8v5goz18u 0 12488 2191034 2190049 2026-05-14T00:15:35Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''LokMazhe04.JPG'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Infrogmation evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Mémorial des marins morts pour la France|]] 2191034 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Plougonvelen | anvOfisiel = ''Plougonvelin'' | skeudenn = Pointe_Saint_Mathieu_-_Phare.jpg | alc'hwez = Beg Lokmazhe, gant e [[Abati Lokmazhe Penn-ar-Bed|abati]] hag e dour-tan. | ardamezioù = Blason ville fr Plougonvelin (Finistère).svg | bro = [[Bro Leon]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | arondisamant = [[Arondisamant Brest|Brest]] | etrekumuniezh = [[Kumuniezh kumunioù Bro an Hirwazh|KK Bro an Hirwazh]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | kanton = [[Kanton Lokournan|Lokournan]] | insee = 29190 | cp = 29217 | maer = Bertrand Audren | amzer-gefridi = [[2022]]-[[2026]] | gorread = 18.69 | hedred = -4.71846 | ledred = 48.34059 | uk = | ubi = 0 | ubr = 85 | lec'hienn web = [http://www.plougonvelin.fr/ Ti-kêr] }} '''Plougonvelen''' a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] e [[kanton Lokournan]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]]. == Douaroniezh == == Anv == * Erwan Vallerie ː '''Ploeconvelen''', c. 1330; '''Plebs Comelen''', 1369; '''Plogonelen''', 1390; '''Ploecovelen''', 1407; '''Ploegonvelen en Archreleon''', 1432; '''Ploegonvelen''', 1516; '''Ploegonmelen''', '''Ploueconvelen, Guyconvelen''', 1544; '''Plougomelin''', '''Plougomelen''', 1558; '''Plougonvelin''', 1630; '''Plougonmelen, Plougonvelen''', 1636; '''Plougonvelen''', 1779 == Ardamezioù == * ''En glazur e varc'h mor askellet en argant; e gab kommek en aour karget gant teir melionenn en sabel'' * Sturienn ː ''Usque ad Fines terrae'' * Un difor'h ez eus ː ar gab, pe en argant, pe en aour == Brezhoneg == === Ya d'ar brezhoneg === * D’ar 16 a viz Mezheven 2005 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun. === Deskadurezh === * E distro-skol 2025 e oa 50 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (13,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref name=":0">[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek] </ref>. == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe graet al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant François Morvan, ur c'hure, nac'het e voe gant ur c'hure arall, Yves-Joseph Quéré e anv; pevar manac'h Kouent Sant-Vazhe (ar priol, an eil priol ha daou vanac'h arall) a reas al le<ref>[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajennoù 40 ha 42</ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 67 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 2,68% ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16668&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas 44 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16668&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. * D'an [[18 a viz Du]] [[1942]] e kouezhas ur c'harr-nij [[Boeing B-17 Flying Fortress|B-17]]F-10-BO (anvet ''Floozy'', marilhet 41-24474 ha kodet GY-?) eus [[aerlu]] [[SUA]] (''[[United States Army Air Forces]]'') er mor etre [[Eusa]] ha [[Beg Lokmazhe]] gant dek den en e vourzh; nav anezhe a voe tapet gant an Alamaned, ne voe ket adkavet an dekvet hini<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_usaaf_finistere.html Pertes USAAF Finistère]</ref>. * D'ar [[24 a viz Even]] [[1944]] e kouezhas un nijerez [[Short Stirling|Stirling III ]] marilhet EF188 ha kodet OJ-M eus ar ''149th Squadron'' eus ar [[Royal Air Force]] war un ti-feurm e ''Toull Brouenn'' e Plougonvelen; mervel a reas he seizh nijour, pevar anezhe a zo douaret e bered Kerfaotraz e Brest, an tri all e bered ''[[Saint-Charles de Percy]] War Cemetery'' ([[Bro-C'hall]]); daou anezhe a oa deut a-benn da guitaat ar c'harr-nij gant o harz-lamm, met beuzet e voent er mor; en ti-feurm e voe lazhet ur gwaz ha tri eus e grouadurioù hag un den yaouank, mevel an atant<ref>{{fr}} [http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes RAF Finistère]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.plaques-commemoratives.org/plaques/bretagne/plaque.2009-05-07.0468864262/view Plaques commémoratives]</ref>. ==== Brezelioù didrevadennañ ==== ===== [[Brezel Indez-Sina]] ===== * Mervel a reas nav milour eus ar gumun<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16668&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Mervel a reas daou vilour eus ar gumun<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16668&dpt=29 Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * [[Abati Lokmazhe Penn-ar-Bed]] * [[Kastell Perzell]] == Luc'hskeudennoù == <gallery perrow="3"> Skeudenn:LokMazhe01.JPG|Abati Lokmazhe Skeudenn:LokMazhe02.JPG|Abati Lokmazhe Skeudenn:LokMazhe03.JPG|Abati Lokmazhe Skeudenn:Fort de bertheaume.jpg|Kastell Perzell </gallery> == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=4000 |passo1=500 |passo2=200 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2013 |p1=1439 |p2=1442 |p3=1567 |p4=1738 |p5=2167 |p6=2868 |p7=3525 |p8=3889 |p9=3946 |mammenn=EBSSA }} == Melestradurezh == == Brezhoneg == === Ya d'ar brezhoneg === * D’ar 16 a viz Mezheven 2005 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant kuzul-kêr ar gumun. === Deskadurezh === * E distro-skol [[2019]] e oa 68 skoliad enskrivet er c'hlasoù divyezhek (17,4 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref name=":0" />. == Tud == [[1918]] : [[Frañsez-Mari ar C'hozh]], troour brezhonek. === Tud marvet eno === === Ardamezeg ar familhoù === {| class="wikitable" |[[Restr:De Coëtquis.gif|80px]] |'''Coëtquis''', Aotrounez Kerneguez, e St Vazhe (gwechall parrez) |''En argant e lammell en gul, heuliet ouzh lezioù hag ouzh beg gant teir femdiliaouenn hag ouzh kab gant ur rilhenn ivez en gul'' |- |[[Restr:Michel de Kerveny.gif|80px]] |'''Michel''' Aotrounez Kerveny |''Palefarzhet ː ouzh 1 ha 4, en sabel e nav mailhenn en argant; ouzh 2 h 3, en aour e gregilhenn en gul'' |} == Gevelliñ == Gevellet eo Plougonvelen gant: *{{gevelliñ|Mezzojuso|Sikilia|Sicily|bloavezh=2016}} == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Plougonvelin}} *{{fr}} [https://web.archive.org/web/20060402205515/http://plougonvelin-fr.com/ lec'hienn ar gumun] *{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307075428/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29190 Plougonvelen war Geobreizh] == Levrlennadur == * Michel Froger & Michel Pressensé : ''Armorial des communes du Finistère''. 2001 *Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014 * Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995 == Daveoù ha notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]] [[Rummad:Plougonvelen]] [[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] [[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] df72k96sh7vde4qt2zt92v6r16kt0q4 0 16594 2190955 2134118 2026-05-13T15:21:17Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2190955 wikitext text/x-wiki {{Infobox etrekumuniezh | anvOfisiel = communauté de communes du pays des Abers | rannvro = [[Rannvro Breizh]] | departamant = [[Penn ar Bed]] | bro velestradurel = [[Bro Brest]] | amzer-gefridi = 2020-2026 | poblañs = 41028 | deiziad-poblañs = 2017 | gorread = 271.02 | kartenn = Localisation CC du pays des Abers dans le Finistère, France.svg | kumun = 13 }} '''Kumuniezh-kumunioù Bro an Aberioù''' a zo un [[etrekumuniezh]] e departamant [[Penn-ar-Bed]], e [[Breizh]]. Krouet eo bet e [[1997]]. Un darn eus [[Bro Brest]] eo. ==Kumunioù== Kumuniezh-kumunioù Plabenneg hag an Aberioù a ya 13 kumun d'ober anezhi: #[[ar Vourc'h-Wenn]] #[[an Dreneg]] #[[Kersent-Plabenneg]] #[[Koz-Meal]] #[[Landeda]] #[[Lanniliz]] #[[Loprevaler]] #[[Plabenneg]] (sez) #[[Plougerne]] #[[Plougin]] #[[Plouvien]] #[[Sant-Pabu]] #[[Treglonoù]] == Brezhoneg == === Ya d'ar brezhoneg === * D'an 20 a viz Genver 2011 e oa bet votet ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant Kumuniezh kumunioù Bro an Aberioù. === Deskadurezh === * E distro-skol 2024 e oa enskrivet er skol [[Diwan]] hag er c'hlasoù divyezhek 460 skoliad (11,6% eus skolidi an tolpad-kêrioù evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)<ref>[https://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Ofis Publik Ar Brezhoneg]</ref>. == Liammoù diavaez == *[http://www.cc-plabennec-abers.fr Lec'hienn ofisiel] * [https://web.archive.org/web/20080514112801/http://www.abers-tourisme.com/ Ti an Douristed] ==Notennoù== <references/> [[Rummad:Kumuniezhioù kumunioù Penn-ar-Bed|Bro an Aberioù]] om0e95k0h7k5qx6rvgcf69v6twitz9e 0 19805 2191026 2184739 2026-05-13T22:22:19Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191026 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Loudieg | anvYezh = ''Loudia'', ''Lódeyac'' | Yezh = gallaouek | anvOfisiel = ''Loudéac'' | skeudenn = Loudéac-RUEdePONTYV.jpg | alc'hwez = Straed Pondi. | ardamezioù = Blason ville fr Loudéac (Côtes-d'Armor).svg | bro = {{Bro-Sant-Brieg}} | departamant = {{Aodoù-an-Arvor}} | arondisamant = [[Arondisamant Sant-Brieg|Sant-Brieg]] | etrekumuniezh = [[Loudieg Kumuniezh - Kreiz Breizh]] | bro velestradurel = [[Bro Kreiz Breizh]] | kanton = [[kanton Loudieg|Loudieg]] <small>(''[[pennlec'h]]'')</small> | cp = 22600 | maer = Bruno Le Bescaut | amzer-gefridi = [[2020]]-[[2032]] | gorread = 80.24 | hedred = -2.7539 | ledred = 48.1778 | uk = 162 | ubi = 73 | ubr = 245 | lec'hienn web = {{fr}} [https://www.ville-loudeac.fr/ ville-loudeac.fr] }} '''Loudieg''' (''Loudia'' {{LFE|[ludja]}}<ref>{{Gal}}{{Fr}} "Loudia" distaget [ludja], ''[https://www.chubri-galo.bzh/chubri-galo_dictionnaire-gallo-francais_ChubEndret-toponymie__gl.htm ChubEndret — Motiër d non d'endrët en galo]'', L'institu Chubri</ref> pe ''Lódeyac'' e [[gallaoueg]]; ''Loudéac'' e galleg) a zo ur gumun eus [[Breizh]] e departamant [[Aodoù-an-Arvor]] hag e [[Bro-Sant-Brieg]], e-kreiz ar vro. Pennlec'h [[Kanton Loudieg]] eo. == Douaroniezh == * Lec'hiet eo Loudieg e Kreiz-Breizh, etre an hentoù N164 ([[Roazhon]]-[[Brest]]) ha D700 ([[Sant-Brieg]]-[[Pondi]]). 30 mn diouzh [[Sant-Brieg]] hag 1 eur diouzh Roazhon. === Kumunioù amezek === {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Loudieg''|gwalarn=[[Treve]]|norzh=[[Treve]], [[Ar Voudenn]]|biz=[[Ar Voudenn]]|kornôg={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Oud (stêr)|Oud]]''}},<br>[[Sant-Karadeg]],<br>[[Henvoustoer]]|reter=[[Perenezeg]]|gevred=[[Sant-Barnev]]|su=[[Sant-Maodan]]|mervent={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Oud (stêr)|Oud]]''}},<br>[[Sant-Goneri]]|enklozadur=}} == Dezougen == <gallery> Gare-Loudeac-Exterieur-2010.jpg|Diavaez an ti-gar. 22.08.92 Loudéac X 4542 (15450425907).jpg|Un tren er porzh-houarn. </gallery> * War al linennoù hent-houarn (serret) [[Hent-houarn Karaez Loudieg|Karaez Loudieg]] ha [[Hent-houarn Pondi Sant-Brieg|Pondi Sant-Brieg]] emañ Loudieg. ==Anv== === Stummoù kozh=== Kavout a reer ar stummoù-mañ: ''Locduiac'' (etre 1066 ha 1082), ''Lodeac'' (e 1149), ''Lodoach'' (e 1223), ''Lodeac'' (e 1239, e 1264), [[Parrez]] ha burgus ''Lodeiac'' (e 1263), ''Lodoiac'' (e 1269, e 1280), ''Loudeac'' (e 1271), ''Lodoyac'' (e 1286), ''Lodeac'' (e 1296), ''Lodehac'' (e 1369), ''Loudeac'' (e 1396). Ar stumm melestradurel a-vremañ a zeu war wel e [[1427]] (Dielloù [[Liger-Atlantel]], B 2979). ===Brezhoneg=== E brezhoneg eo testeniekaet ar stummoù-mañ: ''Loudeac'' (1789, 1790, 1865, 1911), ''Loudeak'' (1847, 1884, 1894, 1905, 1910), ''Lozag'' (1906, 1908), ''Loudieg'' (etre 1910 ha 2022), ''Laudeg'' (1919), ''Laodeg'' (1923, 1927), ''Loudeag'' (1933), ''Laudâc'' (1934), ''Loudéak'' (1937), ''Leudeg'' (1967), ''Ludwag'' (1978), ''Loraog'' (1978)<ref>{{br}}"[http://devri.bzh/dictionnaire/l/loudieg/ Loudieg]" war lec'hienn DEVRI</ref>{{,}}<ref>{{br}}"[https://niverel.brezhoneg.bzh/br/kerofis/4574 Loudieg]", KerOfis (Ofis Publik ar Brezhoneg)</ref>. == Ardamezioù == {| |- |[[Restr:Blason ville fr Loudéac (Côtes-d'Armor).svg|75px]] |width="15px"| |''En glazur e deir gwerzhidenn en argant ; e gab en gul, karget gant teir mailhenn en aour.''<ref>Eus skoed an tiegezh Roc'han e teu ar mailhennoù.</ref> |- |} == Istor == === {{XIvet kantved}} === *War-dro [[1059]]: meneg kentañ eus "Loudeac" e karta diazez prioldi ar Groaz Santel e [[Josilin]]. === {{XIIIvet kantved}} === *[[1263]]: Loudieg zo lakaet da [[parrez|barrez]]. === {{XVvet kantved}} === *[[1491]]: arme [[Bro C'hall]] a voe ac'hubet Loudieg ganti. === [[Dispac'h Gall]] === * Gant al lezenn eus an 26 a viz C'hwevrer 1790 e voe lakaet Loudieg da benn [[distrig Loudieg]]<ref>{{fr}}J. B. Duverger, ''Collection complète des lois, décrets, ordonnances, règlemens avis du Conseil d'Etat'', Levrenn gentañ, Eil embannadur, Pariz, 1834, p.105</ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Diazezet e voe an Ospital Milourel Klokaus Niv 78 e Loudieg e-pad ar [[Brezel-bed kentañ]]; gloazidi a oa erruet e miz Gwengolo dija, ha krouet e voe an ospital d'an 2 a viz Here 1914; serret e voe e dibenn miz Du 1917<ref>{{fr}}''Le Pays de Loudéac et la Grande Guerre 1914-1918'', Mémoire du Pays de Loudéac, Eil c'hwec'hmiziad 1995, pajennoù 22 ha 23</ref>. * E 1917 e voe degemeret repuidi, 63 Gall ha 62 Velgiad e Loudieg<ref>{{fr}}''Le Pays de Loudéac et la Grande Guerre 1914-1918'', Mémoire du Pays de Loudéac, Eil c'hwec'hmiziad 1995, pajenn 20</ref>; e mizioù Meurzh hag Ebrel 1918 e teuas pemp repuad all eus departamantoù gall [[Oise (departamant)|Oise]] ha [[Somme (departamant)|Somme]] abalamour d'an dagadenn alaman bet boulc'het e miz Meurzh<ref>{{fr}}''Le Pays de Loudéac et la Grande Guerre 1914-1918'', Mémoire du Pays de Loudéac, Eil c'hwec'hmiziad 1995, pajenn 23</ref>. * Mervel a reas 220 gwaz hervez monumant ar re varv (eleze 3,83% eus ar boblañs e 1911) er gumun, met 251 hervez monumant [[Santez-Anna-Wened]], abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}''Le Pays de Loudéac et la Grande Guerre 1914-1918'', Mémoire du Pays de Loudéac, Eil c'hwec'hmiziad 1995, pajenn 49</ref>; lazhet e voe pevar anezhe e [[Belgia]] e miz [[Eost]] [[1914]], e penn- kentañ ar brezel: d’an [[21 a viz Eost|21]] e [[Fosses-la-Ville]], ur soudard eus an [[70vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|70vet Rujumant Troadegiezh]] <ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=5703902 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> ha, d’an [[22 a viz Eost|22]] en [[Arsimont]], ur soudard eus an [[71vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|71vet Rujumant Troadegiezh]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6981152 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> e [[Maissin]], ur soudard eus an [[19vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|19vet Rujumant Troadegiezh]] <ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=393053 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref> hag en [[Emgann Rossignol]], ur c’hanolier blenier eus an [[2vet Rujumant Kanolierezh Trevadennel]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=7096876 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>; d’an [[22 a viz Ebrel]] [[1915]] e voe lazhet daou soudard eus an [[71vet Rujumant Troadegiezh (lu gall)|71vet Rujumant Troadegiezh]] e [[Boezinge]] e [[Flandrez]] [[Belgia]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=7122815 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=7172013 Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * D'an [[28 a viz Ebrel]] [[1941]] e kouezhas un nijerez (''[[Handley Page Hampden|Hampden I]]'' marilhet AD834 ha kodet VN-?) eus ar [[Royal Air Force]] e ''Quilliant'', nepell eus Loudieg. Daou nijour eus he laz a varvas. Douaret e voent e bered ar gumun. Unan all a voe serret d'an [[Alamagn|Alamaned]], unan all a zeuas a-benn da achap<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Cotes%20Armor/pertes_raf_cotes_armor.html Pertes RAF]</ref>. * D'ar [[4 a viz Gouhere]] [[1944]] e voe lazhet seizh Rezistant [[FFI]] gant an [[Wehrmacht|Alamaned]] e "La Porcherie"<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=67217&dpt=22 Memorial Genweb]</ref>. * Dieubet e voe Loudieg d'an [[3 Eost|3 a viz Eost]] [[1944]] gant [[US Army|lu ar Stadoù-Unanet]]<ref>{{fr}}Éric Rondel, ''Les Américains en Bretagne'', p.8, Éditions Astoure, 2008</ref>. === Brezelioù didrevadennañ === ===== [[Brezel Indez-Sina]] ===== * Mervel a reas daou vilour eus ar gumun er [[Viêtnam]] abalamour d'ar brezel. ===== [[Brezel Aljeria]] ===== * Mervel a reas daou vilour eus ar gumun abalamour d'ar brezel. == Brezhoneg == * 33,9 % eus anvioù-lecʼh ar gumun a zo brezhonek<ref>Jean-Yves Le Moing, ''Les noms de lieux bretons de Haute-Bretagne'', Coop Breizh, 1990, p. 369</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Loudéac - Église Saint-Nicolas - AD22 - 16FI2397.jpg|An iliz katolik. Loudéac - Rue de La Chèze église et halles - AD22 - 16FI2418.jpg|Ar c'hoc'hu hag an iliz katolik. </gallery> * Iliz katolik [[Nikolaz Mira|Sant Nikolaz]]. * Ar c'hoc'hu. * Monumant ar re varv e Leurgêr an Ti-post, luc’hskeudenn ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=7369 Memorial Genweb]</ref>. * Monumant kantonel ar re varv (1939-1945, Brezelioù Indez-Sina hag Aljeria) el Leurgêr Charles de Gaulle, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=64966 Memorial Genweb]</ref>. * Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=69111 Memorial Genweb]</ref>. * Monumant ar Rezistanted [[FFI]] bet lazhet e miz [[Gouhere]] [[1944]], luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=67217 Memorial Genweb]</ref>. === Bered ar gumun === <gallery> LoudiegBezioùalLugall.jpg|Bezioù al Lu gall. LoudiegBezursoudardeusantrevadennoù01.jpg|Bez ur soudard eus an trevadennoù. LoudiegBezursoudardeusantrevadennoù02.jpg|Bez ur soudard eus an trevadennoù. LoudiegBezioùIziliarRezistañs.jpg|Bezioù izili eus ar Rezistañs. </gallery> * Beziet eo bet enni soudarded eus ar brezelioù-bed hag izili eus ar Rezistañs. <gallery> LoudiegBezioùarC'hommonwealth.jpg|Bezioù ar C'hommonwealth </gallery> {| class = "wikitable" style="text-align:center" |+ ! Bro ! Niver a dud |- |{{Rouantelezh Unanet}} |2 (''[[Royal Air Force]]'') |- |'''Hollad''' |'''2''' |} * Bezioù ar C'hommonwealth: daou nijour marvet e miz [[Ebrel]] [[1941]], e-pad an [[Eil brezel-bed]], pa gouezhas o c'harr-nij nepell eus Loudieg<ref>{{en}}[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2086451&mode=1 Commonwealth War Graves Commission]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Cotes%20Armor/pertes_raf_cotes_armor.html Pertes RAF ABSA 39-45]</ref>. == Melestradurezh == [[Restr:Loudéac-mairie.jpg|thumb|An ti-kêr diouzh an noz.]] === Roll ar vaered === {| align="center" rules="all" cellspacing="0" cellpadding="4" style="border: 1px solid #999; border-right: 2px solid #999; border-bottom: 2px solid #999; background: #f3fff3" |-style="background: #ddffdd" ! Amzer !! Anv !! Strollad !! Micher |- | align=right | 13.06.[[1976]] - ... || [[Pierre Étienne]] | align="center" | | align="center" | |- | align=right | [[2001]] - [[2020]] || [[Gérard Huet]] | align="center" | Hep Strollad | align="center" | [[Kelenner]] |- | align=right | [[2020]] - ... || [[Bruno Le Bescaut]] | align="center" | | align="center" | |- | colspan="4" align="center" | <small> |} == Poblañs == === Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 === {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=10000 |passo1=1000 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2013 |p1=5925 |p2=7212 |p3=9150 |p4=9729 |p5=9820 |p6=9371 |p7=9619 |p8=9661 |p9=9711 |mammenn=EBSSA |bl10=2017|bl11=2021|p10=9571|p11=9762|passo2=500}} == Tud == ===Tud bet ganet eno=== * [[1895]] : [[Jeanne Malivel]], arzourez. * [[1901]] : [[Yann Sohier]], skolaer ha difenner ar brezhoneg er skol. ===Tud bet marvet eno=== === Ardamezeg ar familhoù === {| class="wikitable" |[[Restr:Kaerbout-d.jpg|80px]] |'''de Kaërbout / de Kerbout''' Aotrounez la Vallée |''En gul e dri ezev en argant, 2, 1'' |} == Gevelliñ == {| class="wikitable" |- ! Bro ! Kêr ! Abaoe |- | {{Alamagn}} | [[Büdingen]] | 1983 |} == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Loudéac}} {{Wikeriadur}} * {{fr}} [https://web.archive.org/web/20110202141559/http://www.ville-loudeac.fr/ Lec'hienn ofisiel kêr Loudieg] * {{br}} [http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=22136 Loudieg war GeoBreizh.com] == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]] [[Rummad:Kumunioù Bro Sant-Brieg]] [[Rummad:Emsavadeg ar Bonedoù ruz]] [[Rummad:Pennlec'hioù distrigoù Breizh]] [[Rummad:Repuidi-brezel e Breizh (1914-1918)]] [[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth en Aodoù-an-Arvor]] [[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] 6r6mmn4yzl3i6r98aq5i5xctdio3kj5 0 21301 2190987 2180091 2026-05-13T19:35:44Z Ar choler 52661 /* Skeudennoù eus Toskana */ 2190987 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Italy Regions Tuscany Map.png|right|thumb|Lec'hiadur Toskana]] '''Toskana''' (''Toscana'' en [[italianeg]]) zo unan eus rannvroioù [[Italia]], e gwalarn ar vro. [[Firenze]] eo ar gêrbenn anezhi. Brudet eo ivez kêrioù [[Siena]] ha [[Pisa]]. ==Douaroniezh== En dro dezhi emañ rannvroioù [[Lazio]], [[Ombria]], [[Emilia-Romagna]], [[Liguria]]. Er mervent emañ [[Mor Tirrenia]] hag [[Enezeg Toskana]], en o zouez [[Enez Elba]], ar vrasañ anezho. Ar stêr bennañ eo an [[Arno]]. An [[Tevere]] emañ e eienenn enni. ==Proviñsoù== Dek [[proviñsoù Italia| proviñs]] zo e Toskana: [[Skeudenn:Provinces of Tuscany map.png|thumb|Proviñsoù Toskana]] *[[Proviñs Arezzo]] *[[Meurgêr Firenze]] *[[Proviñs Grosseto]] *[[Proviñs Livorno]] *[[Proviñs Lucca]] *[[Proviñs Massa e Carrara]] *[[Proviñs Pisa]] *[[Proviñs Pistoia]] *[[Proviñs Prato]] *[[Proviñs Siena]] ==Istor== * [[Dugelezh-veur Toskana]] == Skeudennoù eus Toskana == <gallery> Skeudenn:Firenze-view-palazzo vecchio.jpg|[[Firenze]] Image:Campo dei Miracoli overview2.jpg|[[Pisa]] Skeudenn:Comune grosseto citta.jpg|[[Grosseto]] Image:Arezzo2.jpg|[[Arezzo]] Skeudenn:Piazza_del_Campo_(Siena).jpg|[[Siena]] Image:Livornoveneziavecchia0001.jpg|[[Livorno]] Image:02 Lucca seen from Torre Guinigi.jpg|[[Lucca]] Image:Prato0001.jpg|[[Prato (Italia)|Prato]] Image:Pistoia0003.jpg|[[Pistoia]] Image:Elba Enfola.jpg| [[Enez Elba]] Image:Monte_Argentario_-_Vista_della_giannella_2.jpg|[[Monte Argentario]] Image:Panorama San Gimignano.jpg|[[San Gimignano]] </gallery> ==Gwin== Brudet eo gwin [[Chianti]] ha hini [[Brunello di Montalcino]]. [[Skeudenn:Castiglioncello2.jpg|300px|thumb|[[Castiglioncello]] Toskana]] {{Rannvroioù Italia}} [[Rummad:Toskana]] [[Rummad:Rannvroioù Italia]] olv8qlp5jigi89kqe62hclurf30ppn7 0 23026 2190989 2011842 2026-05-13T19:42:37Z Ar choler 52661 2190989 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} [[Restr:Italy Regions Lombardy Map.png|thumb|Lec'hiadur Lombardia]] '''Lombardia''' ('''''Lombardia''''' en [[italianeg]] hag e [[lombardeg|lombardeg ar reter]]; '''''Lumbardìa''''' e [[lombardeg|lombardeg ar c'hornôg]], diwar al [[latin]] '''''Langobardia''''') a zo unan eus rannvroioù [[Italia]]. Daouzek proviñs zo enni, ha kêr [[Milano]] eo ar gêr-benn. == Poblañs == {| class="wikitable sortable" style="text-align:right;" |+ Niver a dud e proviñsoù Lombardia hag en o fennlec'hioù (31/08/2007) |- !Pennlec'hioù [proviñs] !Pennlec'h !Proviñs |- | [[Bergamo]] [[Proviñs Bergamo|[BG] ]] || 115 361 || 1 053 694 |- | [[Brescia]] [[Proviñs Brescia|[BS] ]] || 189 583 || 1 205 495 |- | [[Como]] [[Proviñs Como|[CO] ]] || 83 184 || 576 153 |- | [[Cremona]] [[Proviñs Cremona|[CR] ]] || 71 836 || 354 062 |- | [[Lecco]] [[Proviñs Lecco|[LC] ]] || 47 224 || 329 880 |- | [[Lodi]] [[Proviñs Lodi|[LO] ]] || 43 208 || 220 530 |- | [[Mantova]] [[Proviñs Mantova|[MN] ]] || 47 542 || 400 916 |- | [[Milano]] [[Proviñs Milano|[MI] ]] || 1 300 067 || 3 898 517 |- | [[Monza]] e [[Brianza]] [[Proviñs Monza e Brianza|[MB] ]] || 121 445 || dal 2009 |- | [[Pavia]] [[Proviñs Pavia|[PV] ]] || 70 249 || 526 633 |- | [[Sondrio]] [[Proviñs Sondrio|[SO] ]] || 22 130 || 180 949 |- | [[Varese]] [[Proviñs Varese|[VA] ]] || 81 989 || 860 080 |} {{Rannvroioù Italia}} [[Rummad:Lombardia]] ct18x1avxtg2v831k1hwcb96n0m9586 0 28930 2190957 2157350 2026-05-13T15:48:57Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2190957 wikitext text/x-wiki {{Labour zo}} {{Infobox kumunioù Italia | anv = L'Aquila | anvYezh = L'Aquila | Yezh = italianek | anvYezh2 = | Yezh2 = | skeudenn = L'Aquila aero.JPG | alc'hwez = Ar gêr gwelet eus nij. | ardamezioù = | banniel = | rannvro = Abruzzo | proviñs = Proviñs L'Aquila | maer = Massimo Cialente | amzer-gefridi = [[2012]]-[[2017]] | poblañs = 70609 | deiz-pob = 31-01-2013 | gorread = 473.91 | hedred = 13.4 | ledred = 42.35 | uhelder = 714 }} '''L'Aquila''' (distaget [ˈlaːkwila] en [[italianeg]]) a zo ur gumun hag ur gêr ag [[Italia]] ; kêrbenn [[proviñs L'Aquila]] ha rannvro [[Abruz]] eo. == Istor == Ur [[kren-douar|c'hren-douar]] zo bet enni e 2009 ha distrujet ez eus bet ul lodenn vras eus kêr. == Liamm diavaez == {{commonscat}} * [https://web.archive.org/web/20100826020235/http://www.comune.laquila.it/ Lec'hienn kumun L'Aquila] {{Kumunioù Proviñs L'Aquila}} [[Rummad:Kêrioù Abruzzo]] [[Rummad:Kêrioù distrujet gant ur c'hren-douar]] 1zunuburt2aeq6nu2jrie0b442acfwn 0 29348 2191046 2133242 2026-05-14T11:20:16Z Deltaspace42 90632 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Beercan Race Start photo d ramey logan.jpg]] → [[File:Beercan Race Start photo Don Ramey Logan.jpg]] [[c:COM:FR#FR1|Criterion 1]] (original uploader’s request) 2191046 wikitext text/x-wiki [[Restr:Beercan Race Start photo Don Ramey Logan.jpg|thumb|upright 1.6|Bagoù dre lien, dispak o gouelioù]] Ur '''ouel''' zo ur c'henstroll a lec'hedoù lien, a senklennoù, a lagadennoù hag a dakedoù. Talvezout a ra da lakaat ur c'harbed da loc'hañ a-drugarez da nerzh an avel. Implijet e vezont evit ar bigi dre lien, ar plankennoù-dre-lien ha, war an douar, evit ar c'hirri dre lien. Gallout a ra ment ar gouelioù mont eus un nebeud metroù karrez betek meur a gant metr karrez. == Mont en dro == === Tost d'an avel === [[Restr:Nerzhioù gouel.svg|thumb|upright 1.3|An nerzhioù war ur vag-dre-lien]] Pa dosta ar vag ouzh an avel, e krou deveradenn an avel un diforc'h a wask etre an tu ouzh an avel (intrados) hag an tu enep (ekstrados). Un diwaskadenn a vez krouet war an ekstrados, ar pezh a sach an avel, e mod-se e c'hell ar vag pignat ouzh an avel. Ar memes c'hoarvoudenn eo a laka ar c'hirri-nij da nijal. Evel evit an nijerezh, pa ziskrog an deveradennoù tro d'un askell, e koll houmañ e efedusted. Ar verdeerien prederiet gant o c'hurioù a oar d'an avel-a-dost ez eus un nerzh brasoc'h gant ar gouel pa vez houmañ prest da ziskregiñ. Setu perak e kemm ingal ar redagerien o reizhadur da zerc'hel o ouel tost d'an diskrogadur, hep diskregiñ. Goulenn a ra kalz a evezh a berzh ar merdeer dre ma rank ober gant ar c'hemmoù tizh, kap hag ar cheñchamantoù avel. Evit gwellaat kurioù ar bagoù, savourien ar bagoù redadeg o deus graet gant stumm ar [[gwern (bag)|wern]] (krommañ, gwern ''askell'') evit gwellaat c'hoazh an deveradennoù. Tost d'an avel e oberia ar ouel un nerzh kas war-raok keit ma chom bras a-walc'h an ankl etre ar gouel hag an avel bras a-walc'h (tro 30°). En abeg da se ez eo posupl mont buanoc'h eget an avel gant ur c'harr dre lienn bennak en defe ur resistañs ouzh ar c'has war-raok izel. Ar pezh a ra ar [[plankennoù-dre-lien]], ar [[bagoù lieskouc'h]] hag un nebeud bagoù unkouc'h savet evit disjaojiñ hag ar [[c'hirri-dre-lien]]. Ar c'hirri primañ a zo ar c'hirri skorn, gouest da dizout 4 pe 5 gwech tizh an avel. An nerzh oberiet gant an avel war ar gouel a zo tost a-skouer gant kordenn ar gorread goueliadur. Durc'hadur an nerzh a-stur gant ar vag a zo an nerzh kas war-raok. An nerzh all a-skouer da ahel ar vag, a lak ar vag da drivañ hag a c'hell ivez lakaat ar vag da gosteziañ pe troc'haoliañ zoken, a zo an nerzh driv. Evit talañ da se ez eus bet implijet doareoù disheñvel: * Stumm kouc'h ar bagoù a zo studiet da grouiñ un nerzh enep-driv. * Darn vrasañ ar bagoù o deus un [[driv]], pa vez plomet, e teu da vezañ ur [[kein|c'hein]]. * Ledan tre ez eo ar bagoù lieskourc'h da wellaat o stabilder. * Tu zo da fiñval ar masoù war bagoù 'zo (balast fiñvus) da gempouezañ anezho. pa 'z eo bihan an nerzhioù oberiant (war ar bagoù bihan), tu ' zo enebiñ ouzh an nerzhioù gant korfoù ar verdeerien, oc'h ober rapel pe trapez. {{clr}} === Avel a-dreñv === [[Restr:Bear of Britain spinnaker.jpg|thumb|''Bear of Britain'' dindan spinnaker]] Pa bella ur vag diouzh an avel, e teu an diveradennoù da vezañ turmudus, neuze an avel a vount ar vag (e-lec'h sachañ). Krouet eo bet gouelioù a-ratozh evit an avel a-dreñv, ar spinnaker hag ar jennaker e o zouez. Pa vez avel-a-dreñv ur vag, e tigresk an avel war wel. Abalamour da se n'eo ket war ar ''c'herzhed''se ez aer ar buanañ, dre ma n'eo ket posupl mont buanoc'h eget an avel. An doare primañ alies evit mont d'ur poent d'egile en avel-a-dreñv, ez eo dre dennañ bordoù o pellaat un tammig eus ahel an avel (avel lark), ar pezh a gresk an avel-war-wel. D'an avel-a-dreñv, nerzh an avel o pouezañ war ar ouel a sank penn a-raok ar vag en dour. Gellout a ra bezañ dañjerus, dreist holl war ar bagoù liskouc'h. {{clr}} == Ar sevel gouelioù == [[Restr:Elfennoù ur ouel.svg|thumb|upright 1.3|Elfennoù ur ouel]] Savet e vez ar gouelioù mod-kozh diwar meur a lec'hed lien kotoñs gwriet pe peget kichen-ha-kichen. Evit o c'hreñvaat e lakaer un gourem gant ur gordenn, a anver ar [[ravalink]], da dremen hed-ha-hed erien ar ouel. Ar [[kosenn|c'hosennoù]], e [[poent (gouel)|poent al laez]], e [[poent (gouel)|poent ar skout]], e [[poent (gouel)|poent an amur]] hag er [[poent (gouel)|poent diwar avel]], a dalvez da lakaat da dremen ar c'hordennoù <!--pe manœuvres courantes--> evit staliañ <!--établir-->ar ouel hec'h-unan. Evit gwareziñ anezhe diouzh al louedadur, an amzer hag an UV e vezont lakaet da soubañ bep an amzer en un dourenn domm <!--anvet tannée ou cachoutage--> bet bervet diwar poultr, ennañ kivij a-leizh (ar [[gwez-kachou|c'hachou]], tennet diouzh ur wezenn a bell vro, eo ar gwellañ aozadenn). Kemer a reont neuze livioù a c'hall mont eus ar gell-ruz betek ar gell-du ; frotet e vezont evit intrañ anezhe penn-da-benn ha goude e vezont soubet en dour-mor rak an holen a dalvez da stabilaer <!--fixateur-->. Savet e vezont war ar vag e lec'h ma vezont sec'het gant an avel. Barrek int a-nevez evit ur bloavezh... Neudennoù kevanaozet a ya d'ober ar gouelioù a vremañ. E [[poliester]] (pe Dakron) e vez savet ar pep brasañ eus ar gouelioù savet evit an holl. Er redadegoù-bigi e vez implijet kentoc'h gouelioù e karbon, e Milar pe e kevlar. A-drugarez d'an neudennoù-se e tigresk pouez ar gouelioù hag e kresk o reuter. Ne harz ket mat ar gouelioù-se avat ouzh UV a laka o started hag o gwevnded da zigreskiñ. Savet e vez ar gouelioù gant meur a lec'hed ivez. Meur a seurt gouel zo hervez an doare ma vez troc'het ha gwriet al lec'hedoù-se. <gallery mode="packed" heights="180px"> Zagiel horyzont.svg|A-blaen Zagiel birad.svg|Beskellek (''Radial'') Zagiel trirad.svg|''Triradial'' </gallery> {{clr}} == Labour ar gouelier == === ''Da gentañ'' === [[Restr:Sailmaking.jpg|thumb|Ledañ al lec'hedoù]] Evit m'o defe ar gouelioù ar stumm c'hoantaet, e rank al lec'hedoù bezañ troc'het ha kenstrollet resis. Hiriv an deiz e vez didroc'het al lec'hedoù gant [[mekanikoù laser]] resis-kenañ e stalioù ispisializet. Ar saverezh gouelioù a resev al lec'hedoù troc'het dija, prest da vezañ kenstrollet. Dre ma 'z eus kalz a lec'hedoù evit sevel ur ouel, e ranker renkañ anezho en urzh war al leur (pep a niverenn disheñvel zo gant al lec'hedoù evit lakaat kemm etreze). === ''Da eil'' === Goude e lakaer bandennoù pegus war vord pep lec'hed. Ezhomm zo bezañ ampart ha gwelet mat evit pegañ ar bandennoù war al lec'hedoù. Ar mare-se ha mare an didroc'hañ a-raok a roio he stumm d'ar ouel. Ouzhpenn-se ez eo ret diwall pa lakaer ar bandennoù pegus war ar gouelioù da chom hep stegnañ re an danvez dindane, a-hend all e teuio ur bern plegoù er ouel (c'hoarvezout a ra dreist-holl gant an danvezioù stirennek evel an [[nilon]] pe ar [[poliester]]). Ur wech echu pegañ pep lec'hed, e peger anezho a banelladoù. Ne vez ket peget ar ouel a-bezh evit aesaat al labour ouzh ar mekanik da wriat. === ''Da drede'' === Ur wech echu gwriat an holl banelloù kenetrezo, e peger skoazelloù da greñvaat ar ouel e lec'h ma vez ar muiañ ezhomm : er c'hornioù, en-dro da pep lagadenn... Goude gwriat ar skoazelloù e peger ar bandennoù evezhiañ evit ma c'hellfe pep merdeer reoliañ mat e lien. Da echuiñ e ouzhpenner ar rikoù echuiñ: ar galoñsoù, ar ravalinkoù, al lagadennoù, ar senklennoù kreñvaat, an tammoù gloan, an nervenn olevent... {{clr}} == Ar gouelioù == === ''Ar ouel garrez'' === Ar patrom koshañ eus Europa eo : krouet eo bet e-pad an Henamzer war ar Mor Baltik pe war ar Mor Kreizdouar gant ar bagoù kenwerzhel ha milourel. War ar morioù hag ar stêrioù e vezent kat da vont war-raok. Ar Belem (ur vag gant teir wern), da skouer, a zo unan eus ar bigi bras a implije ar ouel garrez. En 19vet kantved ne vez ket implijet anezhi ken abalamour d'ar ouel nevez : an tell (pe ouel latin). Gwelet e vez anezhi c'hoazh er Meurvor Atlantel war drakaroù ar Vikinged, avat. Efedus-tre eo hi pa vez an avel a-dreñv ar vag. Met pa vez tostaet ouzh toull an avel, ne gerzh ket kenkoulz. === '''''Ar ouel a drederenn''' '' === Ar ouel-se n'eo ket rez diouzh ar ouel garrez met he deus kasadennoù gwellaet. Anavezet eo en 19vet kd hag e penn kentañ an 20vet kantved dreist holl e Breizh, gant ar bigi pesketa evel ar « sinago » er Mor-bihan pe ar chalouper sardineta. === ''An tell'' === Deuet war wel en 19vet kantved, an tell, o tont eus an Arabiz, a oa dreist holl implijet war ar Mor Kreizdouar. Kemeret en doa plas ar ouel garrez buan a-walc'h war ar bigi kenwerzhel (da skouer ar felouk, ar boutr) pe vilourel ( evel ar c'hale). Er 15vet kd edo ivez war ar bigi anavezet evel ront eus ar Meurvor Atlantel : ar garavell, ar c'harak, ar galion... Avañs an tell eo e kerzh mat-tre pa vez an avel o tont eus babourzh pe eus stribourzh ar vag. E-barzh ar rummadoù-se e vez ar Foc pe ar Genoa; anavezet-kenañ, a servij evit ar lienn evit ar ouel a-raok er vag. === ''Ar ouel livard'' === Ar ouel livard anvet ivez balestron he deus ur spar o tont eus ar wern betek penn uhelañ al lienn. Ar sistem-se a laka al lienn d'en em stennañ. A-raok e veze implijet dreist-holl war ar stêrioù-meur peogwir e oa mat evit ar bigi a c'helle rabatiñ pe dennañ ar wern evel ar c'hobarioù. Azalek 1947 edo war an optimistoù, === ''Ar ouel gornek'' === Ar ouel gornek pe orek a zo un emdroadur eus ar ouel a drederenn. [[Rummad:Merdeadurezh]] [[Rummad:Bigi-dre-lien]] ok9zexqf1115cqek4pqdx2t8k0dgm4t 0 34956 2190972 1501876 2026-05-13T17:22:55Z Ar choler 52661 adwel 2190972 wikitext text/x-wiki '''Stuf''' a oa ur pennkadour [[Saksoned|sakson]] pe [[Juted|jut]] meneget er [[Kronik angl-ha-saoz|C'hronik Angl-ha-Saoz]] ([[871]]-[[899]]). Erruet e vefe bet e [[Wessex|Westseaxe]] e [[514]] ha sujet e vefe bet da [[Cerdic Wessex|Gerdic]] goude [[519]]. Digantañ en defe degemeret [[Enez Wight]] e [[534]]. Enni en defe krouet ur rouantelezh a badas betek [[688]]. [[Rummad:Rouaned Wight]] fbzlgpmoxmjzka8mm3hf4v7pt84c5b1 14 38931 2191001 1481692 2026-05-13T20:17:43Z Arko 540 rummadoù 2191001 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Christmas}} [[Rummad:Gouelioù kristen]] [[Rummad:Gouelioù katolik]] [[Rummad:Gouelioù protestant]] [[Rummad:Gouelioù ortodoks]] 7xwou7xaeyzs460sr2bu44dqfa5izlo 0 42868 2191029 2190932 2026-05-13T22:47:37Z Tanjee 563 /* Amerika */ 2191029 wikitext text/x-wiki Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]]. == [[Afrika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]] *[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]] *[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]] *[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]] *[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]] *[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] *[[Timbroù Anjouan|Anjouan]] *[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]] *[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]] *[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]] *[[Timbroù Ascension|Ascension]] *[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]] *[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]] *[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]] *[[Timbroù Benin|Benin]] *[[Timbroù Biafra|Biafra]] *[[Timbroù Botswana|Botswana]] *[[Timbroù Benin|Dahomey]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]] *[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]] *[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]] *[[Timbroù Djibouti|Djibouti]] *[[Timbroù Egipt|Egipt]] *[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]] *[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]] *[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]] *[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]] *[[Timbroù Eritrea|Eritrea]] *[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]] *[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]] *[[Timbroù Gambia|Gambia]] *[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]] *[[Timbroù Griqualand|Griqualand]] *[[Timbroù Ifni|Ifni]] *[[Timbroù Inhambane|Inhambane]] *[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] *[[Timbroù Joubaland|Joubaland]] *[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] *[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] *[[Timbroù Katanga|Katanga]] *[[Timbroù Kenya|Kenya]] *[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] *[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] *[[Timbroù Kionga|Kionga]] *[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]] *[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] *[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] *[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] *[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]] *[[Timbroù Lagos|Lagos]] *[[Timbroù Lesotho|Lesotho]] *[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] *[[Timbroù Maouritania|Maouritania]] *[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] *[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] *[[Timbroù Moheli|Moheli]] *[[Timbroù Mozambik|Mozambik]] *[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]] *[[Timbroù Namibia|Namibia]] *[[Timbroù Natal|Natal]] *[[Timbroù Niger|Niger]] *[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] *[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] *[[Timbroù Obock|Obock]] *[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] *[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] *[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]] *[[Timbroù Rodezia|Rodezia]] *[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]] *[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]] *[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]] *[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]] *[[Timbroù Sechelez|Sechelez]] *[[Timbroù Senegal|Senegal]] *[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]] *[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]] *[[Timbroù Somalia|Somalia]] *[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]] *[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]] *[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]] *[[Timbroù Stellaland|Stellaland]] *[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]] *[[Timbroù Swaziland|Swaziland]] *[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]] *[[Timbroù Tchad|Tchad]] *[[Timbroù Tete|Tete]] *[[Timbroù Transvaal|Transvaal]] *[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]] *[[Timbroù Zambezia|Zambezia]] *[[Timbroù Zambia|Zambia]] *[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]] *[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]] *[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]] </div> == [[Amerika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Antigua|Antigua]] *[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]] *[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]] *[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]] *[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]] *[[Timbroù Aruba|Aruba]] *[[Timbroù Bahamas|Bahamas]] *[[Timbroù Barbuda|Barbuda]] *[[Timbroù Belize|Belize]] *[[Timbroù Bermuda|Bermuda]] *[[Timbroù Bolivia|Bolivia]] *[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]] *[[Timbroù Chile|Chile]] *[[Timbroù Corrientes|Corrientes]] *[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]] *[[Timbroù Curaçao|Curaçao]] *[[Timbroù Dominika|Dominika]] *[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]] *[[Timbroù Greunland|Greunland]] *[[Timbroù Guatemala|Guatemala]] *[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]] *[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]] *[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]] *[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]] *[[Timbroù Inini|Inini]] *[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]] *[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]] *[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] *[[Timbroù Jamaika|Jamaika]] *[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] *[[Timbroù Martinik|Martinik]] *[[Timbroù Montserrat|Montserrat]] *[[Timbroù Nevis|Nevis]] *[[Timbroù Panama|Panama]] *[[Timbroù Paraguay|Paraguay]] *[[Timbroù Perou|Perou]] *[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]] *[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]] *[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]] *[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]] *[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]] *[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]] *[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]] *[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]] *[[Timbroù Surinam|Surinam]] *[[Timbroù Tobago|Tobago]] *[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]] </div> == [[Antarktika]] hag all == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]] *[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]] *[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]] *[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]] *[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]] *[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]] </div> == [[Azia]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]] *[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]] *[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]] *[[Timbroù Armenia|Armenia]] *[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]] *[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]] *[[Timbroù Bangkok|Bangkok]] *[[Timbroù Bamra|Bamra]] *[[Timbroù Barwani|Barwani]] *[[Timbroù Batoum|Batoum]] *[[Timbroù Bhopal|Bhopal]] *[[Timbroù Bhor|Bhor]] *[[Timbroù Bijawar|Bijawar]] *[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]] *[[Timbroù Bouchir|Bouchir]] *[[Timbroù Brunei|Brunei]] *[[Timbroù Bundi|Bundi]] *[[Timbroù Chamba|Chambâ]] *[[Timbroù Datia|Datia]] *[[Timbroù Dhâr|Dhâr]] *[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]] *[[Timbroù Faridkot|Faridkot]] *[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]] *[[Timbroù Gwalior|Gwalior]] *[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Holkar|Holkar]] *[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]] *[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]] *[[Timbroù Idar|Idar]] *[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] *[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]] *[[Timbroù Jaipour|Jaipour]] *[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] *[[Timbroù Jasdan|Jasdan]] *[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]] *[[Timbroù Jhind|Jhind]] *[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]] *[[Timbroù Kedah|Kedah]] *[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] *[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] *[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] *[[Timbroù Labuan|Labuan]] *[[Timbroù Las Bela|Las Bela]] *[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] *[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] *[[Timbroù Morvi|Morvi]] *[[Timbroù Nabha|Nabha]] *[[Timbroù Nandgam|Nandgam]] *[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] *[[Timbroù Orcha|Orcha]] *[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] *[[Timbroù Pakistan|Pakistan]] *[[Timbroù Patiala|Patiala]] *[[Timbroù Penang|Penang]] *[[Timbroù Perak|Perak]] *[[Timbroù Perlis|Perlis]] *[[Timbroù Pounch|Pounch]] *[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]] *[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]] *[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]] *[[Timbroù Sabah|Sabah]] *[[Timbroù Sarawak|Sarawak]] *[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]] *[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]] *[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]] *[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]] *[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]] *[[Timbroù Soruth|Soruth]] *[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]] *[[Timbroù Tibet|Tibet]] *[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]] *[[Timbroù Touva|Touva]] *[[Timbroù Travancore|Travancore]] *[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]] *[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]] *[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]] </div> == [[Europa (kevandir)|Europa]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]] *[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]] *[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]] *[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]] *[[Timbroù Aldernez|Aldernez]] *[[Timbroù Allenstein|Allenstein]] *[[Timbroù Andorra|Andorra]] *[[Timbroù Arad|Arad]] *[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]] *[[Timbroù Aunus|Aunus]] *[[Timbroù Baden|Baden]] *[[Timbroù Barcelona|Barcelona]] *[[Timbroù Bavaria|Bavaria]] *[[Timbroù Belarus|Belarus]] *[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]] *[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]] *[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]] *[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]] *[[Timbroù Brunswick|Brunswick]] *[[Timbroù Campione|Campione]] *[[Timbroù Danzig|Danzig]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]] *[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]] *[[Timbroù Epira|Epira]] *[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]] *[[Timbroù Fiume|Fiume]] *[[Timbroù Galitsia|Galitsia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]] *[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]] *[[Timbroù Hamburg|Hamburg]] *[[Timbroù Hannover|Hannover]] *[[Timbroù Heligoland|Heligoland]] *[[Timbroù Ikaria|Ikaria]] *[[Timbroù Ingria|Ingria]] *[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]] *[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]] *[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]] *[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]] *[[Timbroù Istria|Istria]] *[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]] *[[Timbroù Italia|Italia]] *[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] *[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] *[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] *[[Timbroù Karelia|Karelia]] *[[Timbroù Karintia|Karintia]] *[[Timbroù Katalonia|Katalonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] *[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]] *[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]] *[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Kroatia|Kroatia]] *[[Timbroù Lemnos|Lemnos]] *[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] *[[Timbroù Lituania|Lituania]] *[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]] *[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]] *[[Timbroù Makedonia|Makedonia]] *[[Timbroù Manav|Manav]] *[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] *[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]] *[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Lituania|Memel]] *[[Timbroù Modena|Modena]] *[[Timbroù Moldova|Moldova]] *[[Timbroù Montenegro|Montenegro]] *[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] *[[Timbroù Parma|Parma]] *[[Timbroù Polonia|Polonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] *[[Timbroù Portugal|Portugal]] *[[Timbroù Prusia|Prusia]] *[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]] *[[Timbroù Romagna|Romagna]] *[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]] *[[Timbroù Saarland|Saarland]] *[[Timbroù Saksonia|Saksonia]] *[[Timbroù Samos|Samos]] *[[Timbroù Sardigna|Sardigna]] *[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]] *[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]] *[[Timbroù Slovenia|Slovenia]] *[[Timbroù Slovakia|Slovakia]] *[[Timbroù Spagn|Spagn]] *[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]] *[[Timbroù Sveden|Sveden]] *[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]] *[[Timbroù Thessalia|Thessalia]] *[[Timbroù Thüringen|Thüringen]] *[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]] *[[Timbroù Toskana|Toskana]] *[[Timbroù Udine|Udine]] *[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]] *[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]] *[[Timbroù Wenden|Wenden]] *[[Timbroù Württemberg|Württemberg]] *[[Timbroù Zadar|Zadar]] </div> == [[Okeania]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]] *[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]] *[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]] *[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]] *[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]] *[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]] *[[Timbroù Guam|Guam]] *[[Timbroù Hawaii|Hawaii]] *[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]] *[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]] *[[Timbroù Kiribati|Kiribati]] *[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] *[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] *[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] *[[Timbroù Nauru|Nauru]] *[[Timbroù Niue|Niue]] *[[Timbroù Palau|Palau]] *[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] *[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] *[[Timbroù Queensland|Queensland]] *[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]] *[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]] *[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Tahiti|Tahiti]] *[[Timbroù Tasmania|Tasmania]] *[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]] *[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]] *[[Timbroù Victoria|Victoria]] *[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]] *[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]] </div> == [[Reter-Kreiz]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]] *[[Timbroù Aden|Aden]] *[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]] *[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]] *[[Timbroù Dubai|Dubai]] *[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]] *[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]] *[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] *[[Timbroù Katar|Katar]] *[[Timbroù Kilikia|Kilikia]] *[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] *[[Timbroù Manama|Manama]] *[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]] *[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]] *[[Timbroù Smyrna|Smyrna]] *[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]] *[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]] *[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]] *[[Timbroù Yemen|Yemen]] *[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]] *[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]] </div> == Pennad kar == *[[Istor an timbroù]] [[Rummad:Timbrouriezh]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]] ejko7tcbj9o4bnpckoptfwa1vfclxzn 0 43524 2191027 2182500 2026-05-13T22:38:33Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191027 wikitext text/x-wiki {{Infobox Departamant gall | anv = Losera | anvYezh = Losera | Yezh = okitanek | anvOfisiel = Lozère | skeudenn = Lozère-Position.svg | alc'hwez = | ardamezioù = Blason département fr Lozère.svg | logo = Drapeau non-officiel fr département Lozère.svg | bro = {{Okitania}} | rannvro = [[Okitania (rannvro)|Okitania]] | prefeti = [[Mende]] | isprefetioù = [[Florac]] | prezidant = Sophie Pantel ([[Parti socialiste (Frañs)|Parti socialiste]]) | prefed = Christine Wils-Morel | ebbsa = 48 | kod2 = FR-48 | kod3 = FR814 | anvAnnezidi = | hedred = 3.6 | ledred = 44.3333 | gorread = 5167 | arondisamant = 2 | pastell-vro = 1 | kanton = 13 | etrekumuniezh = 11 | kumun = 152 }} Al '''Lozère''' (e [[galleg]]), '''Losera''' (en [[okitaneg]]), a zo un [[departamant gall|departamant]] er [[rannvroioù Bro-C'hall|rannvro]] [[Okitania (rannvro)|Okitania]], e kreiz-su [[Bro-C'hall]]. Dont a ra e anv eus ar ''[[Mont Lozère]]'', anv gallek ar [[menez]] a zo ''Mont Losera'' en okitaneg. [[Mende]] eo ar pennlec'h anezhañ. Emañ an departamant en Okitania. Savet eo bet an departamant diwar ul lodenn vat eus [[Gavaudan]]. == Arondisamantoù al Lozera == * [[Arondisamant Florac|Florac]] * [[Arondisamant Mende|Mende]] ==Gwelet ivez== *[[Gavaudan]] ==Liammoù divaez== {{Commons|Category:Lozère}} * [https://web.archive.org/web/20110520083318/http://www.lozere.fr/ Lec'hienn ar C'huzul-departamant] * [https://web.archive.org/web/20180824210116/http://www.lozere.pref.gouv.fr/ Lec'hienn ar stad c'hall en departamant (prefeti)] == Daveoù ha notennoù == <references/> {{Departamantoù Frañs}} [[Rummad:Departamantoù gall]] [[Rummad:Departamantoù Okitania]] [[Rummad:Lozère|*]] piaiz2qthywhz8jnbae86yk9zpdrtxh 0 51925 2191043 2159151 2026-05-14T08:31:28Z Arko 540 ton (moc'h) 2191043 wikitext text/x-wiki {{Disheñvelout}} '''Ton''' zo ur ger a c'hall bezañ meur a dra. * Er [[sonerezh]] ez eus meur a [[meizad|veizad]], gwelout [[Ton (sonerezh)|ton]] * El [[liv]]ioù hag en [[arzoù ar gweled]], e komzer eus [[Ton (arzoù argweled)|ton]] pa gomzer eus ul liv * Er [[yezhoniezh]] e komzer eus [[yezhoù tonek]] pa gemm ster ur ger hervez an doare ma vez distaget * Un ''don'', un ''donenn'', un ''donell'', zo ur [[barrikenn|varrikenn]] * An ''toned'', pe [[toun]]ed, zo pesked bras * An [[ton (moc'h)|ton]], kroc'hen moc'h implijet evit keginañ ==Lec'hanvadurezh== * [[Ton (Italia)|Ton]] zo ur gumun en [[Italia]] e [[Proviñs Trento]] * [[Tôň]], zo ur gêriadenn e [[Slovakia]] * [[Ton (Burkina)|Ton]] zo ur gêr e [[Burkina Faso]] e departamant [[Fara (departamant)|Fara]] * An [[Ton (Belgia)|Ton]] zo ur stêr e kreisteiz [[Belgia]], e [[Gaume]], e kornad [[Virton]] * An [[Ton (Poatev)|Ton]] zo ur stêr e [[Poatev]], e [[Bro-C'hall]], adstêr d'an [[Argenton (stêr)|Argenton]] ===Lostger=== * ''-ton'' zo ul [[lostger]] [[Saozneg|saoznek]] a gaver stank el lec'hanvadurezh saoznek, deuet diwar ar ger ''[[town]]'', a dalvez "[[kêr]]" pe "[[bourc'h|vourc'h]]" (evel e [[Charleston]], [[Easton]], [[Jameston]], [[Jeffreyston]], [[Johnston]], [[Kingston]], [[Littleton]], [[Newton]], [[Templeton]] hag all). * Gwelout ivez : [[City]], [[Ker]], [[Ville]]. ==Pennadoù kar== *[[Thon]] *[[Tonn]] *[[Tont]] [[Rummad:lec'hanvadurezh saoznek]] 413pf8bnyl4ycpixk52f7t3ji6rmytc 0 63177 2190969 2016199 2026-05-13T17:04:19Z Ar choler 52661 kempenn 2190969 wikitext text/x-wiki {{Multiple image|total_width = 220 | direction = vertical | image1 = Coral Sea map.png | image2 = Locatie Koraalzee.PNG | caption2 = Lec'hiadurMor Koural }} '''Mor Koural''' zo ur [[mor]] er biz da aod [[Aostralia]]. == Douaroniezh == * Er c'hornôg dezhañ emañ aod reter [[Queensland]], gant ar [[Kouraleg Vras|Gouraleg Vras]]. * En norzh emañ su an [[Inizi Salomon]]<ref>{{en}} [https://permanent.access.gpo.gov/websites/pollux/pollux.nss.nima.mil/NAV_PUBS/SD/pub127/127sec06.pdf Kartenn]. <small>Kavet : 13 Mae 2026</small>.</ref>. * Er reter emañ [[Vanuatu]] ha [[Kaledonia-Nevez]]. * Er su emañ [[Mor Tasman]]. <gallery mode="packed" heights="220px"> Coral_Sea_Islands.png|thumb|Inizi Mor Koural Louisiade archipelago.jpg|Enezeg al Louisiade ha hanternoz Mor Koural gwelet eus an oabl </gallery> == Istor == E-kerzh an [[Eil Brezel-bed]] e voe Emgann Mor Koural etre [[morlu]] Aostralia ha hini [[SUA]] en un tu, ha hini [[Impalaeriezh Japan]] en tu all. ==Koural en arvar== Petra bennak ma 'z eo bet lakaet Mor Koural war roll Glad an denelezh gant [[UNESCO]] e vez lakaet emañ ar c'houral o vervel diwar efedoù ar mengleuziañ<ref>{{en}} [http://ocean71.com/economy/great-barrier-reef-under-attack/ ''Rhe Great Barrier Reef under attack'']], ''Ocean 71 Magazine'', 20/06/2013. <small>Kavet : 13 Mae 2026</small>.</ref>. == Gwelout ivez == * [[Inizi ar Mor Kouralek]] == Notennoù == <references/> [[Rummad:Mor Kouralek]] [[Rummad:Morioù ar Meurvor Habask]] [[Rummad:Douaroniezh Aostralia]] 2az9ae1v3rz9i994y8zy71h0ujscsg2 0 81294 2190959 1627476 2026-05-13T15:57:25Z Ar choler 52661 2190959 wikitext text/x-wiki {{Infobox Pab | anv = Anterus | skeudenn = Skeudenn:Pope Anterus.jpg | ledander = 250px | alc'hwez = | ger-stur = | ardamezioù = | anv-tiegezh = | ganedigezh = | deroù paboni = {{Deiziad|21|Du|235}} | tronidigezh = | dibenn paboni = {{Deiziad|3|Genver|236}} | en e raok = [[Pontianus]] | war e lerc'h = [[Fabianus]] | notennoù = | eneppab = }} '''Anterus''' (e [[latin]]: ''Anterus''), marvet d'an {{Deiziad|3|Genver|236}} e [[Roma]] ([[Impalaeriezh roman]]), a oa bet dilennet da [[pab|bab]] an [[Iliz katolik roman]] d'an {{Deiziad|21|Du|235}}. {{DEFAULTSORT:Anterus}} [[Rummad:Marvioù 236]] [[Rummad:Pibien]] bq34mkhfmmruo9rvik8jmw5pu584mti 0 81410 2190974 1502651 2026-05-13T17:42:51Z Ar choler 52661 2190974 wikitext text/x-wiki {{disheñvelout lec'hanvioù}} '''Hainaut''' a c'hall bezañ meur a dra : *[[Hainaut (proviñs)]], ur proviñs e [[Belgia]]. *[[Kontelezh Hainaut]], ur [[kontelezh|gontelezh]] kozh en [[Europa (kevandir)|Europa]], rannet he douaroù etre Belgia ha [[Bro-C'hall]] hiziv ==Gwelet ivez== *[[Leuze-en-Hainaut]], kumun e [[Proviñs Hainaut]] l7ncokqmf64t4tnjeegtpv7vjrakuf1 0 83235 2190984 2023586 2026-05-13T19:23:54Z Ar choler 52661 hizivaat 2190984 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- bgcolor="#adafda" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Kumunioù Frañs |- {{Infobox/Titl|Beaurieux|efe451|talbenn map|000}} |- | colspan="2" style="text-align:center;"| [[File:Blason ville fr Beaurieux (Nord).svg|80px|center]] ---- [[File:Beaurieux (Nord, Fr) mairie.jpg|280px|center]] An ti-kêr |- bgcolor="#efe451" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Melestradurezh |- | '''[[Riez]]''' || {{Frañs}} |- | '''[[Rannvroioù Bro-C'hall|Rannvro]]''' || {{FR-NPDC}} |- | '''[[Departamantoù gall|Departamant]] || {{FR-Norzh}} |- | '''[[Arondisamant]] || [[Arondisamant Avesnes-sur-Helpe|Avesnes-sur-Helpe]] |- | '''[[Etrekumuniezh]] ''' || Vallées de la Solre, de la Thure et de l'Helpe |- | '''[[Kanton gall|Kanton]]''' || [[Kanton Solre-le-Château|Solre-le-Château]] |- | '''[[Maer]] || Emmanuel Dursent ([[2026]]-[[2032]]) |- | '''Bro hengounel''' || [[Kontelezh Hainaut|Hainaut]] |- | '''[[Kod INSEE]]''' || 59062 |- | '''[[Kod-post]]''' || 59740 |- bgcolor="#efe451" ! colspan="2" style="text-align:center;"| Douaroniezh |- | '''Lec'hiadur''' || [https://fr.wikipedia.org/wiki/Beaurieux_(Nord)#/maplink/0 50° 10' 40" N, 4° 07' 40" R] |- | '''Gorread''' || 7,39 km² |- | '''Uhelderioù''' || 176 m – 243 m |- | '''Poblañs''' || 169 <small>(2023)</small> [[File:Increase.svg|10px]] |- | '''Stankter''' || 23 den/km² |} '''Beaurieux''' zo ur gumun e [[departamant gall|departamant]] an [[Norzh (departamant)|Norzh]] e [[Bro-C'hall]]. == Istor == === {{XXvet}} kantved === ;[[Brezel-bed kentañ]] * [[1920]] : roet e voe ar [[Kroaz-brezel 1914-1918|Groaz Brezel 1914-1918]] d'ar gumun<ref>{{fr}} [https://web.archive.org/web/20170303083543/http://pages14-18.mesdiscussions.net/pages1418/forum-pages-histoire/communes-decorees-guerre-sujet_7632_2.htm ''Pages 14-18 Forum''].<small>Kavet : 13 Mae 2026.</small></ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed" heights="180px"> Château de Beaurieux.jpg|Kastell L'Église Saint-Martin à Beaurieux..JPG|Iliz ''Saint-Martin'' Beaurieux, le monument aux Morts en 2020.jpg|Monumant ar re varv </gallery> == Emdroadur ar boblañs 1793-2023 == <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.7,0.9,0.7) ImageSize = width:900 height:350 PlotArea = left:50 bottom:30 top:30 right:50 DateFormat = x.y Period =from:0 till:400 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:50 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:25 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 bar:1800 text:1800 bar:1806 text:06 bar:1821 text:21 bar:1831 text:31 bar:1836 text:36 bar:1841 text:41 bar:1846 text:46 bar:1851 text:51 bar:1856 text:56 bar:1861 text:61 bar:1866 text:66 bar:1872 text:72 bar:1876 text:76 bar:1881 text:81 bar:1886 text:86 bar:1891 text:91 bar:1896 text:96 bar:1901 text:1901 bar:1906 text:06 bar:1911 text:11 bar:1921 text:21 bar:1926 text:26 bar:1931 text:31 bar:1936 text:36 bar:1946 text:46 bar:1954 text:54 bar:1962 text:62 bar:1968 text:68 bar:1975 text:75 bar:1982 text:82 bar:1990 text:90 bar:1999 text:99 bar:2005 text:2005 bar:2006 text:06 bar:2010 : text:10 bar:2015 : text:15 bar:2020 : text:20 bar:2023 : text:23 PlotData= color:barra width:10 align:left bar:1793 from:0 till: 192 bar:1800 from:0 till: 179 bar:1806 from:0 till: 205 bar:1821 from:0 till: 220 bar:1831 from:0 till: 276 bar:1836 from:0 till: 306 bar:1841 from:0 till: 332 bar:1846 from:0 till: 340 bar:1851 from:0 till: 337 bar:1856 from:0 till: 311 bar:1861 from:0 till: 305 bar:1866 from:0 till: 288 bar:1872 from:0 till: 262 bar:1876 from:0 till: 256 bar:1881 from:0 till: 236 bar:1886 from:0 till: 232 bar:1891 from:0 till: 228 bar:1896 from:0 till: 239 bar:1901 from:0 till: 236 bar:1906 from:0 till: 229 bar:1911 from:0 till: 236 bar:1921 from:0 till: 225 bar:1926 from:0 till: 245 bar:1931 from:0 till: 238 bar:1936 from:0 till: 240 bar:1946 from:0 till: 224 bar:1954 from:0 till: 214 bar:1962 from:0 till: 215 bar:1968 from:0 till: 207 bar:1975 from:0 till: 191 bar:1982 from:0 till: 176 bar:1990 from:0 till: 182 bar:1999 from:0 till: 178 bar:2005 from:0 till: 175 bar:2006 from:0 till: 171 bar:2010 from:0 till: 168 bar:2015 from:0 till: 163 bar:2020 from:0 till: 163 bar:2023 from:0 till: 169 TextData= fontsize:S pos:(50,10) text: </timeline> * Mammennoù : Cassini hag [[EBSSA]]. == Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù an Norzh (departamant)]] [[Rummad:Kroaz-brezel 1914-1918 (kumunioù Norzh)]] htqhnhld1dwk3it3h5yhnlfcrtmkza4 10 84351 2190961 2190763 2026-05-13T16:04:14Z Llydawr 145 nevesaat 2190961 wikitext text/x-wiki Gwelet ivez [[{{CURRENTYEAR}} e Breizh|Keleier ar vro]]. <!--### SKEUDENN ###--> [[Skeudenn:Péter Magyar MEP (2024).jpg|150px|right|Péter Magyar]] * [[9 a viz Mae]] : en [[Hungaria]] e teu [[Péter Magyar]] (''skeudenn'') da vezañ Kentañ ministr. * [[8 a viz Mae]] : loc'het eo an 10{{vet}} [[Ar Redadeg|Redadeg]] evit ar brezhoneg e [[Lannuon]]. * [[7 a viz Mae]] : en dilennadegoù evit parlamantoù [[Bro-Skos]] ha [[Kembre]] eo erruet broadelourien an [[SNP]] ha [[Plaid Cymru]] da gentañ e pep bro. * [[4 a viz Mae]] : e [[Yerevan]] e c'hoarvez 8{{vet}} bodadeg [[Kumuniezh Politikel Europa]], asambles gant [[Kanada]]. * [[28 a viz Ebrel]] : an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] a embann emaint o vont da guitaat [[Aozadur ar Broioù a Ezporzh Petrol]]. * [[26 a viz Ebrel]] : [[Sabastian Sawe]], eus [[Kenya]], eo an den kentañ en deus redet ur maraton, e [[Londrez]], dindan 2 eurvezh. * [[25 a viz Ebrel]] : e [[Mali]], stourmerien Talbenn Dieubidigezh [[Azawad]] hag islamourien Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin o deus taget meur a gêr ha lazhet ministr an Difenn er gouarnamant kreiz. * [[20 a viz Ebrel]] : [[kren-douar]], ouzhpenn 7 e nerzh, e-kichen aod enez [[Honshū]], e [[Japan]]. * [[19 a viz Ebrel]] : gant ar strollad ''Bulgaria Araokour'', renet gant [[Roumen Radev]], ez a un darn vras eus ar sezioù e dilennadeg izili parlamant Bulgaria. * [[10 a viz Ebrel]] : kroget eo en [[Islamabad]] ar marc'hata evit un emglev a beoc'h etre [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag [[Iran]]. {{diac'hubiñ}} <noinclude> [[Rummad:Pajenn degemer|Keleier]] </noinclude> ou5fkk3c1d1lyk46onltza3g0qt5cnm 0 85155 2190998 1480770 2026-05-13T20:11:55Z Arko 540 2190998 wikitext text/x-wiki {{Kristeniezh}} [[Restr:LA Cathedral Mausoleum Ascension.jpg|thumb|left|200px| Gwerenn livet Iliz-veur Itron-Varia-an-Aelez e [[Los Angeles]] ]] '''Yaou Bask''' eo an deiz ma vez lidet gant ar Gristenien '''Pignidigezh ar C'hrist''', pe an '''Asañsion''', hervez an [[Aviel]]. Ur gouel kristen eo a zo daou-ugent deiz war-lerc'h [[Sul Fask]]. Se a zo kaoz e vez lidet d'ur Yaou bep bloaz. Hervez [[Hengoun]] ar [[Kristeniezh|Gristeniezh]], an deiz a laka an holl da zelc'her soñj e pignas [[Jezuz Krist]] d'an [[Neñv]] goude e [[dasorc'hidigezh|zasorc'hidigezh]] hag e vuhez war an douar. Yaou Bask a zo unan eus [[Misterioù Glorius|misterioù glorius]] prederiet gant ar [[chapeled]] hag unan eus ar [[gouel-berz|gouelioù-berz]] en [[Iliz Katolik Roman|Iliz Katolik]]. [[Rummad:Pask]] 5hgj8i4p615rxrrz05hysxjtk1zfrck 0 85929 2190996 2162515 2026-05-13T20:10:08Z Arko 540 rummad 2190996 wikitext text/x-wiki [[Restr:Matthias_Grünewald_-_Resurrection.jpg|thumb|Dasorc'hidigezh Jezuz taolennet gant [[Matthias Grünewald]].]] [[File:Kurskaya_korennaya.jpg |thumb|Paske Koursk e Rusia. ]] [[Restr:Hase mit Ostereiern (2).jpg|thumb|Ur c'honikl hag uioù]] '''Pask''' a zo ur gouel [[kristen]] a orin [[yuzev]]. Gouel pennañ ar gristenien eo pa lidont [[dasorc'hidigezh]] ar C'hrist. A bep seurt lidoù pobl a vez ivez da heul pe e-tro ar gouel-se, koulz gwechall ha bremañ, pa glot dre vras gant penn-kentañ an [[nevezamzer]]. == Yuzevegezh == ''Gwelet ar pennad [[Pesac'h]].'' == Kristeniezh == Hervez ar gristenien eo an deiz ma savas Jezuz a varv da vev.<br> Lidet e vez d'ar Sul kentañ goude al loargann kentañ war-lerc'h [[kedez]] an nevezamzer, etre ar 22 a viz Meurzh d'an abretañ hag ar 25 a viz Ebrel d'an diwezhatañ neuze. == Lidoù pobl == == Liammoù diavaez == * {{br}} {{cite web|url=http://lann-anna-2.overblog.com/ |title=Pask e lec'hienn Lann Anna|accessdate=26/11/2021}} * {{fr}} {{cite web|url=https://www.universalis.fr/encyclopedie/calcul-des-dates-de-paques/ |title=Encyclopædia Universalis : ''Calcul des dates de Pâques''|accessdate=26/11/2021}} {{Commons|Easter}} [[Rummad:Pask| ]] ib1mzd86i0kwyc5u31gpob57keg8i6d 2190997 2190996 2026-05-13T20:11:12Z Arko 540 vk 2190997 wikitext text/x-wiki [[Restr:Matthias_Grünewald_-_Resurrection.jpg|thumb|Dasorc'hidigezh Jezuz taolennet gant [[Matthias Grünewald]].]] [[Restr:Kurskaya_korennaya.jpg |thumb|Pask e Koursk e Rusia.]] [[Restr:Hase mit Ostereiern (2).jpg|thumb|Ur c'honikl hag [[vi Pask|uioù]]]] '''Pask''' a zo ur gouel [[kristen]] a orin [[yuzev]]. Gouel pennañ ar gristenien eo pa lidont [[dasorc'hidigezh]] ar C'hrist. A bep seurt lidoù pobl a vez ivez da heul pe e-tro ar gouel-se, koulz gwechall ha bremañ, pa glot dre vras gant penn-kentañ an [[nevezamzer]]. == Yuzevegezh == ''Gwelet ar pennad [[Pesac'h]].'' == Kristeniezh == Hervez ar gristenien eo an deiz ma savas Jezuz a varv da vev.<br> Lidet e vez d'ar Sul kentañ goude al loargann kentañ war-lerc'h [[kedez]] an nevezamzer, etre ar 22 a viz Meurzh d'an abretañ hag ar 25 a viz Ebrel d'an diwezhatañ neuze. == Lidoù pobl == == Liammoù diavaez == * {{br}} {{cite web|url=http://lann-anna-2.overblog.com/ |title=Pask e lec'hienn Lann Anna|accessdate=26/11/2021}} * {{fr}} {{cite web|url=https://www.universalis.fr/encyclopedie/calcul-des-dates-de-paques/ |title=Encyclopædia Universalis : ''Calcul des dates de Pâques''|accessdate=26/11/2021}} {{Commons|Easter}} [[Rummad:Pask| ]] c22xd4q2p8gnbheailiv6gyk3769gko 0 87893 2191035 2161681 2026-05-14T01:33:24Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Flag_of_the_National_Liberation_Front_of_South_Vietnam,_Flag_of_South_Vietnam_(1975–1976).svg]] e-lec’h FNL_Flag.svg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2] 2191035 wikitext text/x-wiki {{Infoboest Brezelioù |brezel=Brezel Vietnam |tammeus=[[Brezel Indez-Sina|Brezelioù Indez-Sina]] hag ar [[Brezel Yen]]<hr> |skeudenn=[[Skeudenn:U.S. Army UH-1H Hueys insert ARVN troops at Khâm Đức, Vietnam, 12 July 1970 (79431435).jpg|200px]] |titl= |deiziad= [[1añ a viz Du]] [[1955]] - [[30 Ebrel|30 a viz Ebrel]] [[1975]]<br>(19 vloaz, 5 miz ha 29 devezh) |lec'h= [[Viêt Nam]] |casus= Brezel Yen |tiriad= |disoc'h= Trec'h peurglok ar [[Viet Cong]] ha [[Norzh Viêt Nam]] |emganner1= [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Norzh Viêt Nam]]<br>[[Skeudenn:Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg|24px]] [[Viet Cong]]<br>[[Restr:Flag of Laos.svg|24px]][[Pathet Lao]]<br> [[restr:Flag of Democratic Kampuchea.svg|24px]] [[Khmer Ruz]]<br>[[restr:Flag of Cambodia.svg|24px]] [[Gouarnamant Roueel Unaniezh Vroadel Kampuchea|GRUNK]]<br> [[restr:Flag of the People's Republic of China.svg|24px]] [[Republik Pobl Sina]]<br>[[restr:Flag of the Soviet Union.svg|24px]] [[Unaniezh soviedel]]<br>[[restr:Flag of North Korea.svg|24px]] [[Norzhkorea]] |emganner2=[[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|24px]] [[Su Viêt Nam]]<br>[[Restr:Flag of the United States.svg|24px]] [[Stadoù-Unanet Amerika|USA]]<br>[[Restr:Flag of South Korea.svg|24px]] [[Sukorea]]<br>[[Restr:Flag_of_Australia.svg|24px]] [[Aostralia]]<br>[[Restr:Flag_of_New_Zealand.svg|24px]] [[Zeland-Nevez]]<br>[[Restr:Flag of Laos (1952–1975).svg|24px]] [[Laos|Rouantelezh al Laos]]<br>[[restr:Flag of Cambodia.svg|24px]] [[Kambodja]]<br>[[restr:Flag of the Khmer Republic.svg|24px]] [[Republik Khmer]]<br>[[Restr:Flag of Thailand.svg|24px]] [[Thailand]] |jeneral1= [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Văn Tiến Dũng]]<br>[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Trần Văn Trà]]<br>[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Hoàng Cầm]]<br> [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Le Duc Anh]]<br>[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Dinh Duc Thien]]<br>[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Vu Lang]]<br>[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Nguyễn Hữu An]] |jeneral2= [[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] [[Phạm Văn Đồng (ARVN)|Phạm Văn Đồng]]<br>[[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] [[Nguyễn Văn Toàn]]<br> [[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Hop Doan]] |nerzh1= [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Norzh Viêt Nam]] : 650 000 e 1975<br>[[Skeudenn:Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg|24px]] [[Viet Cong]] :<br />300 000 d'ar muiañ e 1968 |nerzh2=[[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] [[Su Viêt Nam]] : 650 000 e 1975<br>[[Restr:Flag of the United States.svg|20px]] 543 482,<br>d'ar muiañ d'an 30 a viz Ebrel 1969 |Tud marvet1= [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] Norzh Viêt Nam : 1 100 000 soudard,<br> 65 000 sivil lazhet |Tud marvet2= [[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] Su Viêt Nam : 223 748 soudard,<br> 420 000 sivil lazhet<br>[[Restr:Flag of the United States.svg|20px]] Stadoù-Unanet : 58 209 den lazhet,<br>47 378 lazhet en emgannoù }} '''Brezel Viêt Nam''', e [[Vietnameg|vietnameg]] ''Chiến tranh Việt Nam'', pe '''Eil brezel Indez-Sina''', pe c'hoazh '''Brezel da dalañ ouzh Amerika''' (e [[Vietnameg|vietnameg]] ''Kháng chiến chống Mỹ'') a vez graet eus ar brezel a reas e reuz e-pad prantad ar [[Brezel Yen]], e broioù [[Viêt Nam]], [[Laos]] ha [[Kambodia]], etre ar [[1añ a viz Du]] [[1955]] ha [[kouezhadenn Saigon]] d'an [[30 a viz Ebrel]] [[1975]]. Brezel a zo bet etre [[Republik Demokratel Viêt Nam]], en norzh (harpet gant an [[URSS]], [[Sina]] hag he c'hevredidi komunour) ha [[Republik Viêt Nam]] er su (harpet gant ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] hag o c'hevredidi [[enepkomunouriezh|enepkomunour]]). Heuliañ a ra [[Kentañ brezel Indez-Sina]] (1946-1954) kollet gant ar C'hallaoued en [[Emgann Điện Biên Phủ|Dien Bien Phu]]. Padout a reas hogos 20 vloaz, hag ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] a gemeras perzh ennañ betek 1973. Astenn a reas ar brezel er broioù amezek, o lakaat ar brezel diabarzh e Laos d'ober e reuz gwashoc'h c'hoazh. E fin ar brezel e 1975 e oa aet an teir bro da Stadoù komunour. == Anvioù brezel Vietnam == Hir ha don ez eo bet brezel Vietnam setu ma z'eo ganet kalz a c'heriaoueg liammet kren gant ar brezel-se. Dre ma z'eus bet un toullad a vrezelioù en [[Indez-Sina]] e vez kavet anvioù kendeuzet gant ar re a gemeras perzh ennañ da simplaat ar gompren eus peseurt brezel a vez kaoz. Evit Vietnamiz ez eo "''Chiến tranh Việt Nam''" (Brezel ar Viêt Nam) pe "''Kháng chiến chống Mỹ''" (Brezel talañ ouzh Amerika). E-kostez Stadunaniz e raer gant an anvioù "''Brezel Viêt Nam''" (Vietnam War) pe "''Eil brezel Indez-Sina''" (Second Indochina War ) pe "''Vietnam Conflict''", pe c'hoazh evit an ez-soudarded "''The Nam''". == Geriaoueg Brezel Vietnam == Un hir a vrezel ez eo bet gant anvioù spis-tre : gwelet ar pennad [[Geriaoueg Brezel Vietnam]]. == Istor brezel Vietnam == [[File:UH-1D helicopters in Vietnam 1966.jpg|thumb|Soudarded stadunanat o pignat en ur viñsaskell [[Bell UH-1 Iroquois|UH-1D]] "Huey" (1966).]] Evit talañ ouzh oberiantoù-kuzh ar [[Viet Cong]] e voe kaset an oberiadur brezel [[Oberiadur_brezel_Ranch_Hand|Ranch Hand]] da benn en ur implijout [[Orange_Agent|ar c'hontammer Orañjez]] [[Arm_kimiek|un arm kimiek]]. Ne ra forzh ar goust, [[United_States_Army|al lu stadunanat]] a felle dezhañ bezañ trec'h. A-feur ma voe dipitet hag enebet pobl ar Stadoù-Unanet ouzh brezel Vietnam e krogas mare [[vietnamizadur]] ar brezel gant engouestl an droadegiezh stadunanat o vont war vihanaat ha leuskel [[Lu_Republik_Vietnam_(ARVN)|lu su Vietnam]] da genderc'hel gant ar stourm [[Enepkomunouriezh|enep-komunour]] e-unanig. Goude ma voe sinet [[skrid-emglev peoc'h Pariz]] gant an holl duioù engouestlet er brezel d'ar 27 a viz Genver 1973 e kendalc'has an emgannoù dizehan. == Ar Stadoù-Unanet o kuitaat brezel Vietnam (1973-1975) == Dre nerzh al [[lusk enebet da brezel Vietnam]] er [[Lusk enebet da perzhiadur Stadoù-Unanet e Brezel Viêt Nam|Stadoù-Unanet]] ha peurrest bed ar C'hornôg, o welet [[enepsevenadur ar bloavezhioù 1960]] o vont war fonusaat, e paouezas an engouestl eeun a soudarded stadunanat. D'ar 15 a viz Eost 1973 e voe votet ar [[Case–Church Amendment]] gant [[Kongres_ar_Stadoù-Unanet|Kendalc'h Ar Stadoù-Unanet]]. Difenn a rae da arme ar vro kenderc'hel gant brezeliañ er [[Vietnam]], [[Laos]] ha [[Kambodia]] paneveken aotre [[Kendalc'h ar Stadoù-Unanet]] d'ar Prezidant. Ne baouezas ket ar Brezel evit ar Stadoù-Unanet memestra, ha kenderc'hel a rae da reiñ harp da [[Vietnam ar su]] dre an arc'hantaouiñ hag en ur reiñ dafar brezel (betek ar [[Orange_Agent|c'hontammer orañjez]]). [[File:BR, Vietnam, 1975, Operation Eagle Pull & Operation Frequent Wind (evacuation of Saigon), file 14.jpg|thumb|Vietnam, 1975, oberiantiz brezel ''Eagle Pull & Frequent Wind'' (tec'hadeg Saigon).]] == Dibenn brezel Vietnam == Aet e oa an trec'h gant an norzh, ha kuitaet e voe [[Indez-Sina]] gant ar Stadoù-Unanet dindan ur stumm feukus ha stroñs evit he fobl, a wele skeudennoù tec'hadenn Stadunaniz ha lod Vietnamianiz diouzh kannadur ar Stadoù-Unanet e Saigon. D'an 30 a viz Ebrel 1975, da 3 eur hanter diouzh an abardaez, e voe echu gant Vietnam ar su, gant [[kouezhadenn Saigon]]. Embannet e voe ur gouarnamant komunour e su ar vro ha staget ouzh norzh d'an 2 a viz Gouere 1976, d'ober [[Viêt Nam|Republik Sokialour Viêt Nam]]. Milionoù a [[boat-people]] a glaskas tec'hout ar vro e-pad an dek vloaz war-lerc'h. 250 000 anezho a zo aet da anaon war vor hervez [[Komiserdi meur ar vroadoù-unanet d'ar repuidi]]. Feukus da vat ez eo bet brezel Vietnam d'ar bobl stadunanat ha peurrest ar bed, ha kement-mañ abalamour da veur a abeg: * Kollet ez eo bet ar brezel, ar pezh a chom hiziv a deiz c'hoazh ur glizenn en Istor stadunanat. * 58 177 soudard marvet, 153 303 mac'hagnet don, kolloù ramzel, ar re uhelañ gant lu ar Stadoù-Unanet abaoe an [[Eil brezel-bed]]. * 7,08 milion a donennoù bombezennoù a zo bet stlapet e-pad ar brezel (da geñveriañ gant an 3,4 milion a donennoù bet stlapet gant an holl [[Kevredidi_an_Eil_Brezel-bed|Gevredidi]] war holl tachennoù emgann an [[Eil brezel-bed]]) dindan un doare dizehan ha dall, en ur lazhañ siviled nemetken evit ul lod bras. * Implij [[armoù-spont]] evel an [[Napalm]], bombezadegoù ramzel ar c'hirri-nij [[B-52]], implij [[Orange_Agent|ar c'hontammer orañjez]]. * [[Lazhadegoù-sivil]] ha [[muntroù-brezel]] e-leizh ha gant an holl tuioù engouestlet er brezel. * Ar wech kentañ eo e voe ken taolennet ur brezel gant ar gelaouennerien, dreist-holl a-fed poltridi ha filmoù kelaouiñ skrijus o tiskouez gwirvoud ar brezel. [[File:Second crashed helicopter.jpg|thumb| right|Biñsaskell stadunanat Bell UH-1 Huey distrujet.]] == Ar sinema ha brezel Vietnam == Diaes ez eo bet d'ar sinema mont etrezek brezel Vietnam. An nebeud filmoù betek ar bloavezhioù 1970 a oa reoù propaganda arc'hantouet gant al lu stadunanat. Adal ar bloavezhioù 1970 e krogas saverien filmoù kalonek da vont etrezek ur sell gwirion war ar brezel-se, met hep harp arc'hant ha prest dafar brezel an arme stadunanat ([[The Deer Hunter|''The Deer Hunter'']], [[Apocalypse Now|''Apocalypse Now'']]). Er bloavezhioù 1980 e krogas filmoù 'zo da vont etrezek brezel Vietnam gant ur sell broadelour-tre. Ar re-se a voe sikouret kalz gant al lu stadunanat ([[Rambo II|''Rambo II'']], [[We were soldiers|''We were soldiers'']]). * [[The Deer Hunter|''The Deer Hunter'']] gant [[Michael Cimino]], 1978 * [[Apocalypse Now|''Apocalypse Now'']] gant [[Francis Ford Coppola]], 1979 * [[Rambo: First Blood|''Rambo: First Blood'']] gant [[Ted Kotcheff]], 1982 * [[Rambo: First Blood Part II|''Rambo: First Blood Part II'']] gant [[George Pan Cosmatos]], 1985 * ''[[Platoon]]'' gant [[Oliver Stone]], 1986 * ''[[Full Metal Jacket (film)|Full Metal Jacket]]'' gant [[Stanley Kubrick]], 1987 * [[Good Morning, Vietnam|''Good Morning, Vietnam'']] gant [[Barry Levinson]], 1987 * [[Hamburger Hill (film)|''Hamburger Hill'']] gant [[John Irvin]], 1987 * [[Born on the Fourth of July|''Born on the Fourth of July'']] gant [[Oliver Stone]], 1989 * [[Casualties of War|''Casualties of War'']] gant [[Brian De Palma]], 1989 * [[Heaven and Earth|''Heaven and Earth'']] gant [[Oliver Stone]], 1993 * [[Forrest_Gump|''Forrest Gump'']] gant [[Robert Zemeckis]], 1994 * ''[[Tigerland]]'' gant Joel Schumacher, 2000 * [[We Were Soldiers|''We Were Soldiers'']] gant Randall Wallace, 2002 * ''[[R-Point]]'' gant [[Kong Su-chang]], 2004 Ur stirad skinwel a zo bet war brezel Vietnam : * [[Tour of Duty (stirad skinwel)|''Tour of Duty'']] gant L. Travis Clark Steve Duncan, 1987-1990 == C'hoarioù video ha Brezel Vietnam == C'hoarioù e-leizh zo bet awenet gant Brezel Vietnam adalek fin ar bloavezhioù 1990 ha penn-kentañ ar bloavezhioù 2000. A-raok e seblante diaes lakaat aergelc'h ar brezel-se da vezañ c'hoariet evel ma oa taolennet gant ar sinema. * [[Battlefield Vietnam|''Battlefield Vietnam'']] * [[Battlefield:_Bad_Company_2_Vietnam|''Battlefield : Bad Company 2 Vietnam'']] * ''[[Call of Duty: Black Ops]]'' ==Liammoù diavaez== * [http://www.globalsecurity.org/military/ops/casualties.htm US Military Operations: Casualty Breakdown] * [http://www.history.com/topics/vietnam-war Brezel Vietnam war lec'hienn History Channel] {{Commons|Category:Vietnam War}} [[Rummad:Istor Vietnam]] [[Rummad:Istor SUA]] [[Rummad:Brezelioù an XXvet kantved]] [[Rummad:Brezel Vietnam]] pjgm821s8fydnov4c3w4we36vmwacx0 0 96067 2190967 2167875 2026-05-13T16:29:48Z Ar choler 52661 kêr-benn 2190967 wikitext text/x-wiki {{Infobox Rann velestradurel | skeudenn = [[Restr:Ruyigi in Burundi.svg|200px]] | Statud = proviñs | Bro = [[Burundi]] | Kêrbenn = [[Ruyigi]] | gorreadkm² = 2 339 | poblañs = 400 530 | deiziad-poblañs = 2008 | stankter = 171.2 }} '''Ruyigi''' zo ur proviñs eus [[Burundi]]. {{Proviñsoù Burundi}} [[Rummad:Proviñsoù Burundi]] jdobd2f2loomfrca6gz1ig1cpbwu8p7 0 96574 2190960 1463493 2026-05-13T16:03:42Z Ar choler 52661 poblañs 2019 2190960 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:Nyeri katedral.jpg|thumb|Iliz-Veur Nyeri]] '''Nyeri''' zo ur gêr e [[Kenya]], pennlec'h proviñs [[central (Kenya)|Central]]. Emañ e kreiz ar vro, 150 km en norzh da [[Nairobi]]. Savet e voe e miz Kerzu 1902 gant [[Bro-Saoz|Saozon]]. Nebeut war-lerc'h e voe desachet di trevadennerien eus [[Europa (kevandir)|Europa]] hag [[India]]. Da {{formatnum:140338}} a dud e save ar boblañs enni e [[2019]]. E Nyeri emañ bez [[Robert Baden-Powell]], a grouas luskad ar [[skoutelezh]]. [[Rummad:Kêrioù Kenya]] qy5gu2kxrm9vm8sy0h03pgig1fxcm3p 0 101538 2190968 1931150 2026-05-13T16:32:49Z Ar choler 52661 + skeudenn 2190968 wikitext text/x-wiki [[File:Ferdinand Maria of Bavaria.jpg|thumb|Poltredet gant Paul Mignard (1674)]] '''Ferdinand Maria''' (1636–1679) a oa priñs-dilenner [[Bavaria]]. == Bugale == * [[Maria Anna Victoria Bavaria]] (1660 – 1690) ** dimezet da [[Loeiz Bro-C'hall (1661-1711)]], [[Daofin]] [[Bro-C'hall]], ha bugale dezho. * [[Massimilian II Emanuel, Dilenner Bavaria]] (1662 – 1726), Dilenner Bavaria war-lerc'h e dad; dimezet div wech ** da [[Maria Antonia Aostria]] ha bugale dezho; ** da [[Theresa Kunegunda Sobieska]] ha bugale dezho; * Luise Margarete Antonie Bavaria. * Ludwig Amadeus Victor Bavaria. * Kajetan Maria Franz Bavaria. * [[Joseph Clemens Bavaria]] (1671–1723) Dilenner hag [[Arc'heskob Köln]]. * [[Violante Beatrix Bavaria]] (1673–1731) ** dimezet da [[Ferdinando (III) de' Medici]]. {{Commons|Category:Ferdinand Maria, Elector of Bavaria}} [[Rummad:Duged Bavaria]] [[Rummad:Tiegezh Wittelsbach]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1636]] [[Rummad:Marvioù 1679]] s9bu711ndkqmvxfffqu5cqs2a95m6i6 0 104747 2191033 1524682 2026-05-13T23:40:44Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice]] 2191033 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice]] 7zkeirs00m7mc9ruvzu1yuiqy2wvo63 1 104748 2191032 1524684 2026-05-13T23:40:39Z Xqbot 6654 Robot : Dresañ an adkas doubl da [[Kaozeal:Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice]] 2191032 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Kaozeal:Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice]] a5454niw0lj6e6mah5jh7bu9qtwxrsp 0 109918 2191014 2054302 2026-05-13T21:19:21Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191014 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|Llanfihangel}} {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llanfihangel Llantarnam |english_name= Llantarnam|static_image= |latitude= 51.6328 |longitude= -3.0018 |map_type= |unitary_wales= Torfaen |community_wales= Llantarnam |constituency_welsh_assembly= [[Torfaen]] |constituency_westminster=[[Torfaen]] |post_town= Cwmbrân |postcode_district = NP44 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= ST39SW16 |population= 3972 }} '''Llanfihangel Llantarnam''', a-wechoù hag e [[saozneg]] '''Llantarnam''', zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Torfaen]], [[Kembre]], 20,7 km eus [[Kerdiz]]. E [[2011]] e oa poblet gant {{formatnum:3972}} a dud, ha 331 anezho (8,3 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol ''The Office For National Statistics'']</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Kêriadennoù Torfaen]] je3dyy8w69sxejflnzbm302xpusatlm 0 109919 2191025 1853096 2026-05-13T21:33:47Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191025 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llanyrafon |english_name= Llanyrafon|static_image= |latitude= 51.6455 |longitude= -3.005 |map_type= |unitary_wales= Torfaen |community_wales= Llanyrafon |constituency_welsh_assembly= [[Mynwy]] |constituency_westminster=Mynwy |post_town= Cwmbrân |postcode_district = NP44 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= ST39SW09 |population= 3156 }} '''Llanyrafon'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Torfaen]], [[Kembre]], 21,8 km eus [[Kerdiz]]. E [[2011]] e oa poblet gant 3 156 a dud, ha 321 anezho (10,2 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Kêriadennoù Torfaen]] rh9zt9kii8c3ri9q7vbummpnw83z2j0 0 109937 2191041 1921866 2026-05-14T05:41:18Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191041 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Mostyn |english_name= Mostyn|static_image= |latitude= 53.3125 |longitude= -3.2663 |map_type= |unitary_wales= Sir y Fflint |community_wales= Mostyn |constituency_welsh_assembly= [[Delyn]] |constituency_westminster= Delon |post_town= Treffynnon |postcode_district = CH8 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SJ18SE10 |population= 1769 }} '''Mostyn''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir y Fflint]], [[Kembre]], e-kichen [[Treffynnon]], war lez kornôk aber ar stêr [[Dyfrdwy]], pe [[Glannau Dyfrdwy]]. Emañ Mostyn 257 km eus [[Kerdiz]]. E [[2011]] e oa poblet gant {{formatnum:1769}} a dud, ha 322 anezho (18,2 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics)]</ref>. Betek 2004 e oa penn al linenn listri-treizh eus [[Liverpool]] da z[[Dulenn]], kêr-benn [[Iwerzhon]]. [[Restr:Mostyn Docks - geograph.org.uk - 128341.jpg|200px|kleiz|thumb|Porzh Mostyn.]] {{clr|left}} ==Liammoù diavaez== {{Commons|Category:Mostyn}} ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir y Fflint}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir y Fflint]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir y Fflint]] r6811rc8zwx2uvye8kiy2qfcwnp5q7g 0 109948 2191022 1792761 2026-05-13T21:30:18Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191022 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llansteffan |english_name= Llansteffan|static_image= |latitude= 51.7706 |longitude= -4.3911 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llansteffan |constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]] |constituency_westminster=[[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]] |post_town= Caerfyrddin |postcode_district = SA33 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN31SE01 |population= 924 }} '''Llansteffan'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], 89,9 6km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 924 a dud, ha 429 anezho (46,4%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]] c1nylddyjl2865p4dwpcxf3ybr3yn1c 0 109949 2191023 1792792 2026-05-13T21:31:36Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191023 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llanwinio |english_name= Llanwinio|static_image= |latitude= 51.9083 |longitude= -4.5281 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llanwinio |constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]] |constituency_westminster= Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro |post_town= Caerfyrddin |postcode_district = SA33 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN22NE22 |population= 439 }} '''Llanwinio''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], e [[Kembre]]. Emañ e kornôg ar gontelezh, en hanternoz da [[Sanclêr]], stok ouzh [[Sir Benfro]], 125 km eus [[Kerdiz]]. Gouestlet eo an iliz-parrez da sant Gwynlo. Ouzhpenn kêriadenn Llanwinio hec'h-unan, emañ ar c'hêriadennoù-mañ er gumuniezh : [[Cwm-bach (Llanwinio)|Cwm-bach]], [[Cwmfelinmynach]] ha [[Blaen-waun]]. ==Poblañs == E 2011 e oa poblet gant 439 a dud, ha 202 anezho (46%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]] 8kiw6meeb9lxpke2hfl6ja0tbj65wab 0 109950 2191024 1977771 2026-05-13T21:32:08Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191024 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llanwrda |english_name= Llanwrda|static_image= |latitude= 51.9675 |longitude= -3.8736 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llanwrda |constituency_welsh_assembly= [[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |constituency_westminster=[[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |post_town= Llangadog |postcode_district = SA19 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN73SW23 |population= 504 }} '''Llanwrda''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], 96,7&nbsp;km eus [[Kerdiz]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> E 2011 e oa poblet gant 504 a dud, ha 257 anezho (51%) a oa kembraegerien.<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics)]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]] 5x2o7q0uqlf75hhkb4tlvj2zd1lfx50 0 109956 2191039 1870883 2026-05-14T02:36:52Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191039 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Meifod |english_name= Meifod|static_image= |latitude= 52.7102 |longitude= -3.2518 |map_type= |unitary_wales= Powys |community_wales= Meifod |constituency_welsh_assembly= [[Maldwyn]] |constituency_westminster=Malden |post_town= Llanfechain |postcode_district = SY22 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SJ11SE06 |population= 1288 }} '''Meifod''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Powys]], e [[Kembre]], 173 km eus [[Kerdiz]]. E [[2011]] e oa poblet gant {{formatnum:1288}} a dud, ha 314 anezho (24,4 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Powys}} [[Rummad:Kêriadennoù Powys]] j3s6pu0lajwy7wlj40e1ekxdmpcqqcg 0 109958 2191042 1792681 2026-05-14T06:42:12Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191042 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Nantglyn |english_name= Nantglyn|static_image= |latitude= 53.1479 |longitude= -3.487 |map_type= |unitary_wales= Sir Ddinbych |community_wales= Nantglyn |constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Clwyd]] |constituency_westminster= Gorllewin Clwyd |post_town= Dinbych |postcode_district = LL16 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SJ06SW14 |population= 312 }} '''Nantglyn'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur gêriadenn vihan hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Ddinbych]], [[Kembre]], 186 km eus [[Kerdiz]]. E [[2011]] e oa poblet gant 312 a dud, ha 130 anezho (41,7 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Ddinbych}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Ddinbych]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Ddinbych]] awfjr3wyciw74rux0gbwd56d7tt5va7 0 109977 2191019 1958034 2026-05-13T21:25:21Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191019 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llangynin |english_name= Llangynin|static_image= |latitude= 51.8503 |longitude= -4.5421 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llangynin |constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]] |constituency_westminster=[[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]] |post_town= Caerfyrddin |postcode_district = SA33 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN21NW99 |population= 280 }} '''Llangynin''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], e-kichen [[Sanclêr]], ha 126km eus [[Kerdiz]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref>. E 2011 e oa poblet gant 280 a dud, ha 147 anezho (52,5%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]] kqw2w9gh8by3ee6z1o3vg780m3av07e 0 109987 2191006 1977798 2026-05-13T21:06:04Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191006 wikitext text/x-wiki {{pennad zo|Llanbedr}} {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llanbedr Dyffryn Clwyd |english_name= Llanbedr Dyffryn Clwyd|static_image= |latitude= 53.1238 |longitude= -3.2793 |map_type= |unitary_wales= Sir Ddinbych |community_wales= Llanbedr Dyffryn Clwyd |constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Clwyd]] |constituency_westminster=[[Gorllewin Clwyd]] |post_town= Rhuthun |postcode_district = LL15 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SJ15NW88 |population= 771 }} '''Llanbedr Dyffryn Clwyd''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Ddinbych]], [[Kembre]], 313&nbsp;km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 771 a dud, ha 239 anezho (31%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics)]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Ddinbych}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Ddinbych]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Ddinbych]] q4uusly1z3zu8xc9z2tr90mqzsyvuq1 0 109990 2191007 1849088 2026-05-13T21:08:39Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191007 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llanddowror |english_name= Llanddowror |static_image= [[Restr:St Teilo's Church, Llanddowror - geograph.org.uk - 1002811.jpg|240px]] |latitude= 51.8012 |longitude= -4.5301 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llanddowror |constituency_welsh_assembly= [[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]] |constituency_westminster=[[Gorllewin Caerfyrddin a De Sir Benfro]] |post_town= Caerfyrddin |postcode_district = SA33 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN21SE18 |population= 828 }} '''Llanddowror''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], 100,1 km eus [[Kerdiz]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref>. E [[2011]] e oa poblet gant 828 a dud, ha 210 anezho (25,4 %) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] ajjbyvy0s6b8dkztoa5oa1319f8cbv6 0 109991 2191012 2054017 2026-05-13T21:14:52Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191012 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llanedi |english_name= Llanedi|static_image= |latitude= 51.7433 |longitude= -4.048 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llanedi |constituency_welsh_assembly= [[Llanelli]] |constituency_westminster= Llanelli |post_town= Abertawe |postcode_district = SA4 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN50NE73 |population= 5477 }} '''Llanedi'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], 67 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 5 477 a dud, ha 2 476 anezho (45.2%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] 4647swodgxtnx8gvkg0b2z9gumkkoo1 0 109992 2191013 1792796 2026-05-13T21:15:36Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191013 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llanegwad |english_name= Llanegwad|static_image= |latitude= 51.8721 |longitude= -4.1496 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llanegwad |constituency_welsh_assembly= [[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |constituency_westminster=[[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |post_town= Caerfyrddin |postcode_district = SA32 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN52SW43 |population= 1428 }} '''Llanegwad''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], e [[Kembre]], 105 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 1 428 a dud, ha 847 anezho (59,3%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]] 8sybq9dlebwxgv1pbssegskavi60gel 0 110011 2191010 1849075 2026-05-13T21:11:25Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191010 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llandyfaelog |english_name= Llandyfaelog|static_image= |latitude= 51.7818 |longitude= -4.2968 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llandyfaelog |constituency_welsh_assembly= [[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |constituency_westminster=Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr |post_town= Glan-y-fferi |postcode_district = SA17 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN41SW33 |population= 1281 }} '''Llandyfaelog'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], 84,4 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 1 281 a dud, ha 727 anezho (56,8%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Kumuniezhioù amezek== *[[Llangynnwr]] *[[Llangyndeyrn]] *[[Cydweli]] *[[Llanismel]] *[[Llangain]] ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] 5aebqbkjnygvtc6uhjgj6pg8tahfy7i 0 110020 2191017 1792803 2026-05-13T21:24:15Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191017 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llangyndeyrn |english_name= Llangyndeyrn|static_image= |latitude= 51.8036 |longitude= -4.2379 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llangyndeyrn |constituency_welsh_assembly= [[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |constituency_westminster=Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr |post_town= Glan-y-fferi |postcode_district = SA17 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN41SE18 |population= 3012 }} '''Llangyndeyrn''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], 93 km eus [[Kerdiz]]. Ouzhpenn kêriadenn Llangyndeyrn he-unan emañ ar c'hêriadennoù-mañ er gumuniezh : [[Carwe]], [[Pont-iets]], [[Meinciau]], [[Pum Heol]], [[Crwbin]], ha [[Pontantwn]]. E 2011 e oa poblet gant 3 012 a dud, ha 1 771 anezho (58,8%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]] fgv7zx6tqx0euvsco5chwihg8g3wi34 0 110026 2191011 1792704 2026-05-13T21:12:19Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191011 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llandysilio-yn-Iâl |english_name= Llantysilio |static_image= [[File:St Tysilio, Llandysilio-yn-Iâl, Sir Ddinbych Llantysilio Vale of Llangollen Denbighshire Wales 17.JPG|230px]] |latitude= 52.9864 |longitude= -3.2035 |map_type= |unitary_wales= Sir Ddinbych |community_wales= Llandysilio-yn-Iâl |constituency_welsh_assembly= [[De Clwyd]] |constituency_westminster=[[De Clwyd]] |post_town= Llangollen |postcode_district = LL20 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SJ14SE87 |population= 413 }} '''Llandysilio-yn-Iâl''' pe ''Llantysilio'' e saozneg<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Ddinbych]], [[Kembre]], 220 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 413 a dud, ha 102 anezho (24,7%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref> ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Ddinbych}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Ddinbych]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Ddinbych]] nck3ht3d6qz3iz2mkkforhebwa7wa8i 0 110027 2191016 1792809 2026-05-13T21:21:34Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191016 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llangeler |english_name= Llangeler|static_image= |latitude= 52.0273 |longitude= -4.3705 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llangeler |constituency_welsh_assembly= [[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |constituency_westminster=[[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |post_town= Llandysul |postcode_district = SA44 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN33NE48 |population= 3327 }} '''Llangeler'''<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]], 102,3 km eus [[Kerdiz]]. E 2011 e oa poblet gant 3 327 a dud, ha 1 812 anezho (54,5%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics'')]</ref>. ==Notennoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]] 34uyo6qp97w6mtkvogh1hcmyooa95nr 0 110039 2191015 1977830 2026-05-13T21:21:01Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191015 wikitext text/x-wiki {{infobox UK place |country = Kembre |welsh_name= |official_name= Llangathen |english_name= Llangathen|static_image= [[Restr:Llangathen geograph-3565441-by-Ben-Brooksbank.jpg|300px|]] |latitude= 51.8799 |longitude= -4.0558 |map_type= |unitary_wales= Sir Gaerfyrddin |community_wales= Llangathen |constituency_welsh_assembly= [[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |constituency_westminster=[[Dwyrain Caerfyrddin a Dinefwr]] |post_town= Caerfyrddin |postcode_district = SA32 |postcode_area= |dial_code= |os_grid_reference= SN52SE74 |population= 497 }} '''Llangathen''' zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Gaerfyrddin]], [[Kembre]]<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Lleoedd; Canolfan Bedwyr]</ref> E 2011 e oa poblet gant 497 a dud, ha 257 anezho (51.7%) a oa kembraegerien.<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics''), gwelet d'an 2014-04-09].</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Gaerfyrddin}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Gaerfyrddin]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Gaerfyrddin]] 3fu28mvs04zwz0ugp4o4xkorp7s76et 0 114414 2191048 2020497 2026-05-14T11:45:35Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191048 wikitext text/x-wiki [[Restr:Perth and Kinross in Scotland.svg|thumb|300px|]] '''Peairt ha Ceann Rois''' (''Peairt is Ceann Rois''<ref>[https://web.archive.org/web/20140416105849/http://www.gaelicplacenames.org/databasedetails.php?id=847 Gaelic placenames]</ref> e [[gouezeleg Skos|gouezeleg]]; ''Perth and Kinross'' e saozneg) a zo unan eus ''[[Rannadurioù Skos|Council Areas]]'' [[Bro-Skos]]. [[Peairt]] eo ar pennlec'h. ==Notennoù== {{Daveoù}} ==Liammoù diavaez== *[https://web.archive.org/web/20120326213633/http://www.pkc.gov.uk/ Lec'hienn ofisiel] {{Kuzulioù Skos}} [[Rummad:Rannoù Bro-Skos]] 1dhcbdbfp18h6gc1kwr04yk1ue1hk60 0 114797 2191036 2183807 2026-05-14T01:34:18Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Flag_of_the_National_Liberation_Front_of_South_Vietnam,_Flag_of_South_Vietnam_(1975–1976).svg]] e-lec’h FNL_Flag.svg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2] 2191036 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infoboest Brezelioù |brezel=Kouezhadenn Saigon |tammeus=[[Brezel Viêt Nam]] etre [[Talbenn Broadel Dieubidigezh Su Viêt Nam]] ha [[Norzh Viêt Nam]] ouzh [[SUA]] ha [[Su Viêt Nam]] |skeudenn=[[Skeudenn:CH-53 landing at Defense Attaché Office compound, Operation Frequent Wind.jpg|200px]] |titl=E-kerzh an oberiadenn ''Frequent Wind'' |deiziad= [[29 Ebrel|29 a viz Ebrel]] - [[30 Ebrel|30 a viz Ebrel]] [[1975]] |lec'h= Saigon ([[Hô-Chi-Minh-Ville]] bremañ), [[Viêt Nam]] |casus= |tiriad= |disoc'h=trec'h peurglok [[Talbenn broadel dieubidigezh Su Viêt Ham]] ha [[Norzh Viêt Nam]], gant harp [[SUA]] |emganner1= [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Norzh Viêt Nam]] [[Skeudenn:Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg|22px]] [[Talbenn Broadel Dieubidigezh]] |emganner2=[[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] [[Su Viêt Nam]]<br />• ''Frequent Wind'' : {{SUA}} |jeneral1= [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Văn Tiến Dũng]]<br />[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Trần Văn Trà]]<br />[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Hoàng Cầm]]<br /> [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Le Duc Anh]]<br />[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Dinh Duc Thien]]<br />[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Vu Lang]]<br />[[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Nguyễn Hữu An]] |jeneral2= [[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] [[Phạm Văn Đồng (ARVN)|Phạm Văn Đồng]]<br />[[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] [[Nguyễn Văn Toàn]]<br /> [[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Hop Doan]] |nerzh1= [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Norzh Viêt Nam]]<br />[[Skeudenn:Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg|24px]] [[Talbenn broadel dieubidigezh]] 450&nbsp;000 |nerzh2=[[Skeudenn:Flag of South Vietnam.svg|20px]] [[Su Vietnam]] 35&nbsp;000 |Tud marvet1= |Tud marvet2= }} '''Kouezhadenn Saigon''' pe "'''Dieubidigezh Saigon'''" (evit [[Komunouriezh|komunourien]] Viêt Nam) a reer eus kemeridigezh kêr [[Saigon]], kêr-benn [[Republik Su Viêt Nam]], gant [[Lu Norzh Vietnam|lu Norzh Viêt Nam]] harpet gant Arme dieubidigezh Su Viêt Nam ([[Viet Cong]]) d'an [[30 a viz Ebrel]] [[1975]].<br /> An oberiadenn vilourel-se a zegasas fin [[brezel Viêt Nam|brezel Viêt Nam]] ha fin Republik Su Viêt Nam, hag a voulc'has an hent etrezek adunvanidigezh Viêt Nam dindan stumm ur Republik sokialour gant ar Strollad Komunour en he fenn. [[Skeudenn:Vietnamese refugees on US carrier, Operation Frequent Wind.jpg|thumb|left|200px|Repuidi viêtnamat e-kerzh an oberiadenn ''Frequent Wind'']] A-raok kouezhadenn Saigon e oa tec'het kuit an holl [[Stadoù-Unanet Amerika|Amerikaned]] pe dost, soudarded ha trevourien, a oa staliet e kêr-benn Su Viêt Nam.<br /> Ouzhpenn-se e voe un dec'hadeg ramzel, degadoù a viliadoù a Viêtnamiz ar Su, dreist-holl ar re a oa engouestlet gant [[gournamant]] Republik Su Vietnam pe a oa harperien d'an Amerikaned e [[brezel Vietnam]]. Barr an dec'hadeg-se e voe an oberiadenn-vrezel ''[[Frequent Wind]]'', ma voe graet ar brasañ implij eus [[biñsaskell]]où en Istor mab-den. == Istor Kouezhadenn Saigon == Diouzh an eil tu, [[lu Norzh Vietnam|lu Norzh Viêt Nam]] dindan urzhioù ar jeneral Văn Tiến Dũng ha, diouzh an tu all, [[Lu_Republik_Su_Vietnam_(ARVN)|lu Republik Su Viêt Nam]] (ARVN) dindan urzhioù ar jeneral Nguyễn Văn Toàn. == Goude Kouezhadenn Saigon == Goude ma voe kemeret Saigon e voe echu gant Republik Su Viêt Nam hag an holl strolladoù liammet outi, lu Republik Su Vietnam en o zouez. Ouzhpenn da-se e kendalc'has annezidi kêr Saigon da vont etrezek ar maezioù a-benn pellaat diouzh nerzh ar Strollad Komunour a oa e penn an traoù. Kement-mañ ha tec'hadeg vras an 30 a viz Ebrel 1975 a ziazezas ar gêr nevez anvet [[Ho Chi Minh|Hồ Chí Minh Ville]] ("Kêr Hồ Chí Minh").<br /> D'ar [[7 a viz Mae 1975]] e voe aozet gant ar gouarnamant nevez ur vanifestadeg vras a-benn lidañ an trec'h. Er bloavezh [[1977]], hervez an ''National Review'', e voe brasjedet ez eus bet kement ha 30&nbsp;000 a Vietnamiz ar Su a zo bet lazhadeget gant al lu Norzh Vietnamat ; diwar implij listennoù bet savet evit ar [[CIA]] ha lezet e Saigon gant labourerien kannadti ar Stadoù-Unanet ez eur deuet d'an niver-se. Un devezh dilabour anvet ''Devezh an Adunvaniezh'' pe c'hoazh ''Devezh an Dieubidigezh'' (''Ngày Giải Phóng'' e vietnameg) eo an 30 a viz Ebrel e Viêt Nam hiziv, abaoe an [[2 a viz Gouere]] [[1976]] hepken avat. == Kouezhadenn Saigon hiziv an deiz == <!--[[File:Vietnamese Black April (Tháng Tư Đen) Democracy, Human Rights Rally 63.jpg|thumb|left|Vietnamiz o vanifestiñ e-kerzh an ''Tháng Tư Đen'', o c'houlenn groñs demokratelezh ha gwirioù Mab-den e Viêt Nam.]]--> Un arouez bev buhezek e chom devezh kouezhadenn Saigon hiziv an deiz c'hoazh : lidadeg ofisiel ''Devezh an Dieubidigezh'' eo hervez renad komunour Republik Viêt Nam ; lidadeg un deiziad kañv eo avat hervez repuidi Republik Su Viêt Nam hag enebourien ar renad komunour, pa lakaont an 30 a viz Ebrel da ''Tháng Tư Đen'' ("Ebrel Du"). {{clear}} == Levrlennadur == *{{fr}} [[Jean Lartéguy]], ''L'Adieu à Saïgon'', Presses de la Cité, Pariz, Bro-C'hall, 1975 – ASIN: B004QYYJT4 [[Rummad:Istor Vietnam]] [[Rummad:Istor SUA]] [[Rummad:Brezel Vietnam]] [[Rummad:Oberiadurioù brezel Vietnam]] 5qimgd1b6xgvygqlnvc5pvoggndpck0 0 114798 2191037 2008360 2026-05-14T01:34:48Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Flag_of_the_National_Liberation_Front_of_South_Vietnam,_Flag_of_South_Vietnam_(1975–1976).svg]] e-lec’h FNL_Flag.svg gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2] 2191037 wikitext text/x-wiki {{Infoboest Brezelioù |brezel=Emgann Ia Drang |tammeus=[[Brezel Viêt Nam]] etre [[Viet_Cong|Talbenn broadel dieubidigezh Su Vietnam]] ha [[Norzh Vietnam]] ouzh [[SUA]] ha [[Su Vietnam]] |skeudenn=[[Skeudenn:Bruce Crandall's UH-1D.jpg|centre|280px|Emgann Ia Drang]] |titl= |deiziad= [[14 Du|14 a viz Du]] [[1965]] - [[18 Du|18 a viz Du]] [[1965]] |lec'h= Traonienn Ia Drang, [[Viêt Nam]] |casus= |tiriad= |disoc'h=amsklaer - an daou du a embannas bout trec'h |emganner1= [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Norzh Vietnam]] [[Skeudenn:Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg|22px]] [[Viet_Cong|Talbenn broadel dieubidigezh]] <br /> tro 2 000 |emganner2=[[Skeudenn:Flag of the United States.svg|24px]][[SUA]]<br /> tro 1 000 |jeneral1=[[Chu Huy Man]]<br />[[Nguyễn Hữu An]]<br />Pham Cong Cuu (1/33)<br />La Ngoc Chau (7/66)<br />Le Xuan Phoi (8/66)<br />Nguyen Van Dinh (9/66) |jeneral2=[[Harry Kinnard]]<ref name=army/><br />[[Thomas W. Brown]]<ref name=army>[http://www.history.army.mil/books/Vietnam/7-ff/Ch1.htm Chapter 1: Fight at Ia Drang]</ref><br />[[Hal Moore|Harold G. Moore]] (1/7)<br />[[Robert McDade]] (2/7)<br />[[Walter B. Tully]] (2/5) |nerzh1= [[Skeudenn:Flag of Vietnam.svg|24px]] [[Norzh Vietnam]] [[Skeudenn:Flag of the National Liberation Front of South Vietnam, Flag of South Vietnam (1975–1976).svg|24px]] [[Viet_Cong|Talbenn broadel dieubidigezh]] tro 1 000 |nerzh2=[[Skeudenn:Flag of the United States.svg|24px]][[SUA]] tro 2 000 |Tud marvet1= |Tud marvet2= }} [[File:Cav9.jpg|thumb|Sioul e tiskenn soudarded ar First Cavalry (airmobile) division war tachenn traonienn la Drang. A-benn nebeut ne vint ket ken disoursi.]] '''Emgann Ia Drang''' a zo bet unan eus kentañ emgannoù gwirion ha start etre [[United States Army|lu ar Stadoù-Unanet]] ha [[Lu Norzh Vietnam]], harpet gant ar [[Viet Cong]] e-pad [[brezel Vietnam]]. Padet e oa etre ar 14 hag an 18 a viz Du 1965 etre div dachenn douarañ meneziek e-kreiz [[Republik Su Vietnam]] nepell diouzh Plei Mei. Emgann Ia Drang a oa ul lod eus oberiadur brezel Silver Bayonet kaset da benn gant soudarded an U.S. Airmobile. Anv an emgann a zo deuet diwar anv ar stêr Drang hag a dreuz an draonienn e-kostez Plei Mei, lec'h ma voe an dachenn stourm. "Ia" a talvez "stêr" e yezh meuriad ar menezioù-se. == A-raok an emgann == Etre 1963 ha 1964 meur a c'hwitadenn soudardel ha bolitikel o deus bet lakaet bec'h bras war diazoù ha frammoù [[Lu Republik Su Vietnam (ARVN)]]. Pennoù an ARVN o doa bet resevet urzhioù sklaer gant ar prezidant [[Ngo Dinh Diem]] da chom hep emgannañ a-grenn. [[Viet Cong|Arme dieubidigezh ar Su Vietnam]] (Viet Cong) a brofitas evit engouestlañ ha gourdoniñ soudarded e-leizh hag [[Lu_Norzh_Vietnam|al lu Norzh Vietnamian]] evit mont kuzh etrezek ar Su Vietnam. Evit talañ da gement-mañ ne oa nemet strolladoù-stourm ar [[CIA]] ha o oberiadurioù brezel klask ha distruj ("[[Search and Destroy]]") o implij [[biñsaskell]]où tagañ gant roketennoù a lamme lod pennoù-bras ar Viet Cong. == Tro-dro da Emgann Ia Drang == * Ul levr [[We Were Soldiers Once... And Young]] gant Harold G. Moore ha Joseph L. Galloway a zo bet embannet e 1992 o taolenniñ an emgann gwelet e kostez lu Amerika. * Ur film a zo bet sevenet o taolenniñ an emgann eur goude eur [[We were soldiers]], awenet ez eo gant al levr [[We Were Soldiers Once... And Young]] . [[File:Bruce Crandall & Ed Freeman fly rescue mission in Vietnam.jpg|thumb|Bruce Crandall hag Ed Freeman o kas sikour gant o bisaskell Huey d'ar soudarded gwallaozet e-kerzh emgann Ia Drang]] [[Rummad:Istor SUA]] [[Rummad:Brezel Vietnam]] [[Rummad:Oberiadurioù brezel Vietnam]] [[Rummad:Emgannoù|Ia Drang]] [[Rummad:Emgannoù an XXvet kantved]] 7x8jzo9quao42s3oxidmbysk9a4xsxv 0 115484 2191040 2187927 2026-05-14T04:47:06Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''La_Sculpture_Gothique_en_Bretagne._Les_CALVAIRES._Le_Calvaire_de_Tronoën_(1930_JMR).pdf'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Krd evit an abeg-mañ: No ticket permission since 13 April 2026 2191040 wikitext text/x-wiki [[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|upright=1.4|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]] '''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Emile Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet Nori Malo-Renault ; anavezet eo an engravadur graet gant Emile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''<ref>:https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&l=fr</ref>. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh. *[[1924]] : aotregezh istor er [[Sorbonne]]. *[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet e oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh). *[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]]. *[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr. *[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon. *[[Restr:Portrait Jean Malo-Renault (1982).jpg|thumb|Jean Malo-Renault ]][[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''<ref>https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&l=fr</ref> evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù. *[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]]. *1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh. * [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel. * Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn. En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se. Kumun Roazhon he deus roet e anv d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür<ref>[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]</ref>.<gallery> Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|''L'église de Fouesnant'' (1974) Restr:Notes sur trois cathédrale bretonnes (1979 JMR ).pdf|''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' (1979) </gallery> == Oberennoù == *{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item L'art du livre]'' (1931) *{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item La lettre ornée du Moyen Âge I]'' ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item II] *{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item Les monuments français en péril en Bretagne]'' (1932) *{{fr}} ''[[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar]]'' (1948) *{{fr}} ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf L'église de Fouesnant]'' er vareadeg ''Fouesnant'',n^o 4, 1974, p. 11-17 *{{fr}} ''[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires]'' », e ''Revue de l'art'', n^o 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130. *{{fr}} ''[https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item Notes sur trois cathédrales bretonnes]'', Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145. *{{fr}} ''[https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle]'', 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496) ==Levrlennadur== *AVRIL, Jean-Loup: ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, miz Kerzu 2002 (embannadur kentañ, ISBN 2-914612-07-9) ; miz Even 2003 (eil embannadur, ISBN 978-2-914612-10-4) ==Daveennoù== {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}} [[Rummad:Levraouegerien]] [[Rummad:Tud Breizh]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1900]] [[Rummad:Marvioù 1988]] 0lxgxaxvakqm2smcujb09gmrcmp4l6j 0 116041 2190953 2183641 2026-05-13T14:16:51Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2190953 wikitext text/x-wiki {{Adkas|USMC}}{{Droukveskañ|Continental Marines|Royal Marines}} {{Infobox/Deroù}} {{Infobox/Titl|United States Marine Corps|E1E1E1|}} |- | align="center" width="125px" | [[Restr:Flag_of_the_United_States_Marine_Corps.svg|125px|]]<br>[[Banniel an USMC]] | align="center" width="110px" | [[Restr:Seal of the United States Marine Corps.svg|150px|]]<br>[[Skoed-ardamez USMC]] |- {{Infobox/Istitl|Banniel ha skoed-ardamez an USMC}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Krouidigezh|[[10 a viz Du]] [[1775]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Padelezh|[[10 a viz Du]] [[1775]] - Ebrel 1783<br /> [[11 a viz Gouhere]] [[1798]] – Bremañ<ref>[http://www.marines.com/history-heritage/timeline ''Lec'hienn Marines.com rummad Istor an USMC''].</ref> }} {{Infobox/Linenn gemmesk|Sujidigezh|[[Departamant Difenn ar Stadoù-Unanet]]<br /> [[Departamant an Navy]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Doare|Troadegiezh<br /> Nijerien<br /> Dilestradeg}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Ger-stur|[[Semper Fidelis]] (Leal da viken) berraet alies e Semper Fi}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Lec'h pennañ|[[Pentagon]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]<br /> Marine Corps Base [[Quantico]], [[Virginia]], [[Stadoù-Unanet Amerika]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Bro|[[Restr:Flag of the United States.svg|22px]] [[Stadoù-Unanet Amerika]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Deiz-ha-bloaz|[[10 a viz Du]]}} {{Infobox/Linenn gemmesk|Anvioù all| "Continental Marines"<br /> "America's third air force"<br /> "Second land army"<br /> "Leathernecks"<br /> "The Few, The Proud, The Marines"<br /> "Jarheads"<br /> "Devil Dogs"<br /> "Teufel Hunden"<br /> }} {{Infobox/Linenn gemmesk|Izili|220 200 (e [[2016]]):<br /> * 182 000 oberiad * 38 500 adarmead * 1 199 karr-nij }} {{Infobox/Linenn gemmesk|Lec'hienn internet|http://www.marines.mil}} {{Infobox/Notennig|Infobox Bro}} {{Infobox/Dibenn}} '''United States Marine Corps''' ([[brezhoneg]] : Korf Fuzuilhourien-vor ar Stadoù-Unanet), berraet en '''US Marine Corps''' pe '''USMC''', a zo unan eus pemp rann [[Armeoù ar Stadoù-Unanet]] (''US Armed Forces''). Bet eo ur rann eus troadegiezh ar [[US Navy|Morlu stadunanat]], hini ar [[fuzuilherien-vor]], met gant an amzer e voe muioc'h-mui a nijerien, kanolerien, bleinerien kirri hobregonet enni. Kefridi pennañ ar Marines a zo tagañ adal ar mor gant harp dezougen bliv ar [[US Navy|Morlu stadunanat]]. Div vatailhon [[Continental Marines|Marines kevandirel]] ([[saozneg]]: ''[[Continental Marines]]'') a oa bet krouet d'an [[10 a viz Du]] [[1775]] e kêr [[Philadelphia]] dindan stumm ur strollad-stourm doare troadegiezh o stourm evit dieubidigezh Amerika ken war vor ha war an douar<ref>[https://web.archive.org/web/20140706052136/http://www.marines.com/history-heritage/timeline ''Lec'hienn Marines.com rummad Istor an USMC dre deg bloaz''].</ref>. Abaoe ez eo kemmet rol ar Marines betek mont etrezek ar stourm en oabl, an dilestradegoù-prim hag all. Dre-se ez eo bet roet dezho al lesanvioù pobl: ''America's third air force'' pe c'hoazh ''Second land army''.<br> Korf ar Marines a zo bet lakaet kalz war-raok dre e oberezhioù-brezel dilestrañ hag e strategiezhoù e-pad an [[Eil Brezel-bed]] war [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|tachenn ar Meurvor Habask]] ; dont a reas da vezañ a-benn neuze un diaz d'al lu Amerikan<ref>Warren James A. (2005), ''American Spartans: The U.S. Marines: A Combat History From Iwo Jima to Iraq.'' New York: Free Press, Simon & Schuster {{ISBN|0-684-87284-6}}</ref>. E-kreiz an {{XXvet kantved}} ez eo deuet an ''U.S. Marine Corps'' da vezañ ar strollad-stourm gwellañ a-fed dilestradegoù. Gellout a reont kas da benn un oberiadur-tagañ en un doare fonnus evit harpañ selloù etrebroadel ar Stad amerikan. Er bloavezh [[2020]] ez eus 220 200 Marines rannet e : * 180 958 oberiad<ref name="DoD">{{en}} [http://www.defense.gov/News/News-Releases/News-Release-View/Article/652687/department-of-defense-dod-releases-fiscal-year-2017-presidents-budget-proposal ''U.S. Department of Defense'']</ref> * 32,400 adarmead<ref name="DoD" /> * ha 13304 karr-nij ([[2015]])<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20161229113224/https://d1fmezig7cekam.cloudfront.net/VPP/Global/Flight/Airline%20Business/AB%20home/Edit/WorldAirForces2015.pdf ''Flight International'']</ref> 177 200 soudarded Marines a zo dispaket dre ar bed hiziv-an-deiz<ref>[https://web.archive.org/web/20150909184926/http://todaysmilitary.com/joining/marine-corps ''Lec'hienn Today's military : Marine Corp'']</ref> gant un adarmead a 32 400 soudard. == Doktrin == Daou levrig a zo bet embannet er bloavezhioù 1930 o reiñ diazez doktin an USMC war div zachenn. An hini gentañ [[The Small Wars Manual]] en doa roet framm an oberiadurioù enep-emsavadeg eus [[Brezel Vietnam]] betek [[Brezel Irak|Iraq]] hag [[Brezel Afghanistan (2001-2021)|Afghanistan]]. ''The Tentative Landing Operations Manual'' en doa degaset framm evit an oberiadurioù dilestradegoù e-kerzh an Eil Brezel-bed. "Operational Maneuver from the Sea" eo anv an doktrin nevez a-fed nerzhioù kas abaoe 2006. == Oberiadurioù pennañ == === Brezelioù engouestlet === [[Restr:Battle of Nassau.jpg|thumb|Kentañ dilestradeg an ''USMC'' e [[New Providence]] e-kerzh Emgann Nassau e [[1776]]]] * [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet]] ([[1775]]-[[1783]]) * [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] ([[1861]]-[[1865]]) * Kasadenn sikour e [[Sina]] ([[Emsavadeg ar Vokserien]], Even betek Eost [[1900]]) * Brezeliadenn [[Nicaragua]] ([[1912]]) * [[Brezel-bed kentañ]] ([[6 a viz Ebrel]] [[1917]]- [[11 a viz Du]] [[1918]]) * Dalc'hidigezh Nicaragua ([[6 a viz Genver]] [[1927]]- [[3 a viz Genver]] [[1933]]) * [[Eil Brezel-bed]] (7 a viz Kerzu 1941- [[15 a viz Eost]] [[1945]]) * [[Brezel Korea]] dindan sujidigezh mennad ar Vroadoù-Unanet ([[27 a viz Even]] [[1950]]- [[27 a viz Gouhere]] [[1953]]) * [[Brezel Vietnam]] ([[15 a viz Meurzh]] [[1962]]- [[28 a viz Genver]] [[1973]]) * [[Brezel Irak]] (Mae 2003 - [[1añ a viz Gwengolo]] [[2010]]) [[Restr:Marines01.jpg|thumb|Strollad soudarded Marines e [[1864]] e-kerzh [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]]]] === Emgannoù brudet=== [[Restr:Scott Belleau Wood.jpg|thumb|250px|Soudarded Marines Amerika e-kerzh [[emgann koad Belleau]]]] *[[Emgann Quallah Batto]] ([[Sumatra]]) ([[6 a viz C'hwevrer]] [[1832]]) *[[Emgann Shanghaï]] ([[4 a viz Ebrel]] [[1854]]) *[[Emgann bae Ty-Ho]] (Sina) ([[4 a viz Eost]] [[1855]]) *[[Emgann Waya]] (inizi [[Fidji]]) ([[6 a viz Here]] [[1858]]) *[[Emgann Shimonoseki]] (Bag-brezel [[USS Wyoming]] e krog gant 3 bag [[japan]]at, [[18 a viz Gouhere]] [[1863]]) *[[Emgann koad Belleau]] (Kentañ Brezel-bed, [[Bro-C'hall]], 1añ a viz Even betek ar [[26 a viz Even]] [[1918]]) *[[Emgann Guadalcanal]] ([[7 a viz Eost]] [[1942]]- [[9 a viz C'hwevrer]] [[1943]]) *[[Emgann Saipan]] ([[15 a viz Even]] - [[9 a viz Gouhere]] [[1944]]) *[[Emgann Iwo Jima]] ([[19 a viz C'hwevrer]] - [[26 a viz Meurzh]] [[1945]]) *[[Emgann Okinawa]] ([[21 a viz Ebrel]]- [[23 a viz Mezheven]] [[1945]]) *[[Oberiadur-brezel Eagle Pull]] (Kambodia) (Ebrel [[1975]]) *[[Oberiadur-brezel Frequent Wind]] ([[Su Viêt Nam]]) (Ebrel [[1975]]) *[[Oberiadur brezel Joint Guardian]], ([[Kosovo]]) (1999) *[[Oberiadur brezel Enduring Freedom]], ([[Afghanistan]]) (abaoe ar [[7 a viz Here]] [[2001]], kenderc'hel a ra) *[[Oberiadur brezel Iraqi Freedom]], ([[Irak]]) (Meurzh betek miz Mae [[2003]]) [[Restr:Marines burrow in the volcanic sand on the beach of Iwo Jima.jpg|thumb|300px|Soudarded Marines stanket war an aod dindan tennoù lies ar japaniz o tont eus ar [[Menez Suribachi]] er foñs.]] == Istor ar c'horfad Marines == === Eil Brezel-bed === [[Restr:Peter Ortiz.jpg|thumb|left|150px|Ul [[Lejion estren gall|lejioner gall]], al [[letanant]] [[Peter J. Ortiz]] eus korfad ar Marines.]] [[Restr:USMC War Memorial Night.jpg|thumb|An [[USMC War Memorial]], un adsevel eus ar poltred mil anavezet gant ar banniel o sevel en Iwo Jima. Al lec'h-koun zo un adkemer eus poltred [[Joe Rosenthal]], ''[[Raising the Flag on Iwo Jima]]''.]] E-pad an [[Eil Brezel-bed]], ar c'horfad Marines a voe diaz lu ar [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] war [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|talbenn ar Meurvor Habask]]. Emgannoù [[Emgann Guadalcanal|Guadalcanal]], [[Emgann Bougainville|Bougainville]], [[emgann Tarawa|Tarawa]], [[Emgann Guam|Guam]], [[Emgann Tinian|Tinian]], [[Emgann Cape Gloucester|Cape Gloucester]], [[Emgann Saipan|Saipan]], [[Emgann Peleliu|Peleliu]], [[Emgann Iwo Jima|Iwo Jima]], [[Emgann Okinawa|Okinawa]] a lakaas e-krog daonet, ar Marines gant nerzhioù [[Lu Impalaeriezh Japan]]. [[Emgann Iwo Jima]] a chom evel emgann pennañ ar c'horfad Marines e-kerzh an Eil Brezel-bed. Kroget d'an [[19 a viz C'hwevrer]] [[1945]], padout a reas betek ar [[26 a viz Meurzh]] [[1945]]. Trec'h e voe ar Marines war lu impalaeriezh Japan met spouronus e voe ar c'holloù : 26 000 Amerikan (6 821 lazhet ha 19 217 gloazet ), 20 530 japanat ( etre 17 845 ha 18 375 lazhet pe steuziet). E fin ar brezel, ar c'horfad a oa tremenet eus div vrigadenn da c'hwec'h divizion, pemp bagad nijerezioù, ouzhpenn d'an nerzhioù skoazell. En holl e oa 485 000 Marines. Ouzhpenn-se, arabat eo ankounac'hat 20 batalion difenn hag ur batalion harzlammerien a oa bet gourdonet. Tro 87 000 Marines zo bet kollet e-pad an Eil Brezel-bed (tro-dro da 20 000 lazhet) ; 82 anezho zo bet enoret gant ar ''[[Medal of Honor]]'' ("Medalenn an Enor"). Dres echuet ar brezel e savas kudennoù melestradurel tro-dro d'ar c'horfad Marines evit reiñ lamm dezhañ pe d'an nebeutañ digreskiñ e nerzh a-galz. Ur gudenn a arc'hant re verr a oa a-dreñv, hag a warizi a-berzh nerzhioù all lu ar Stadoù-Unanet. Lod jeneraled en [[US Army|Army]] a vountas kreñv evit rannañ ar c'horfad hag e gefridioù etre an [[US Navy|Navy]] hag an Army. Goude ur sach-blev hir ha spontus e voe gwarezet da viken korfad ar Marines dre an [[National Security Act of 1947]]. Ne oa ket tu ken da zisrannañ pe da reiñ lamm d'ar c'horfad Marines hervez lezenn, zoken war urzhioù eeun prezidant ar Stadoù-Unanet. An unvez nemeti eus Lu ar Stadoù-Unanet Amerika eo ar c'horfad Marines o vezañ gwarezet dre lezenn evel-se. == Kefridioù pennañ == Un nerzh kas eo an USMC. E gefridioù pennañ a zo bet fiziet gant an [[National Security Act of 1947|National Security Act bloavezh 1947]], war teir zachenn. # Krabanata pe difenn ar bazennoù-mor hag an tachennoù er vroioù pell ha reiñ harp d'ar [[US Navy|Morlu Amerikan]] e-pad e oberiadurioù-brezel pe gourdoniñ. # Reiñ lañs d'ar strategiezhioù, teknikoù ha d'an dafar da vezañ implijet evit an dilestradegoù liammet ouzh an [[United States Army|troadegiezh Us Army]] hag an [[United States Air Force|nij-lu Air Force]]. # Bezañ gwarded ar prezidant ha bezañ prest da reiñ lañs d'e urzhioù. {| |-valign="Center" |[[Restr:Seal of the United States National Military Establishment (1947–1949).png|thumb|Siell penn lu [[SUA]] etre 1947-1949]] |- |} == Tuta ha stummadur == === An nevezianted === [[Restr:Defense.gov News Photo 000906-M-0000K-003.jpg|thumb|Ur serjant gourdoniñ pe [[Drill instructor]] o huchal war un neveziant. Pal ar gourdonadeg diazez eo lakaat ur bec'h spered muioc'h evit ur bec'h korf d'an emouestlidi.]] An nevezianted a rank bezañ etre 17 ha 29 bloaz. Mare an engouestl diazez a vez etre 4 ha 5 bloaz. An nevezianted o vevañ e reter ar [[Mississippi]] a vez degemeret [[Parris Island]] ([[Carolina ar Su]]) evit tremen o c'hlasadoù. Ar re o vevañ e kornôg ar stêr-veur a vez degemeret e [[San Diego]] ([[Kalifornia]]). Ar gourdoniñ diazez a vez heuliet gant ur staj berr a-benn barrekaat war ar gadoniezh dre unvezhioù bihan ha war an armoù e [[Marine Corps Base Camp Lejeune|Kamp Lejeune]] ([[Carolina an Norzh]]) pe e [[Kamp Pendleton]] (Kalifornia). Korf an adarmeidi, a zo bet krouet e-kerzh ar [[Kentañ Brezel-bed|C'hentañ Brezel-bed]], a zo ul lodenn kenstaget gant peurrest ar c'horfad Marines. Etre 40&nbsp;000 hag 50&nbsp;000 eo an niver a adarmeidi. Kavet e vez ar 4re divizion troadegiezh hag ar 4re divizion-nij. An adarmeidi o devez daou zevezh gourdoniñ bep miz ha div sizhunvezh gourdoniñ e-kerzh an hañv. Mar bez ezhomm, an USMC a c'hell kreñvaat e nerzh eus ur c'hard ouzhpenn dindan un nebeud sizhunvezhioù gant ar c'horfad da c'hortoz. N'eus ket eus un akademiezh milourel disheñvel evit ar soudarded Marines evel ma vez kavet evit skourioù all nerzhioù lu ar Stadoù-Unanet. Darn eus an emouestlidi dedennet gant hent ar rank a ofiser er c'horfad Marines a ya da [[Akademiezh mor Annapolis]] ([[Maryland]]), zoken pa c'heller mont ivez da [[Akademiezh West Point]] ([[New York]]) pe c'hoazh d'an [[United States Air Force Academy]] e [[Colorado Springs]] ([[Colorado]]). An holl ofiserien a vez rediet da dremen dre hent [[Quantico]]. An holl re Varines a zo fuzuilherien-vor da zigentañ, adal ar pennofiser betek ar c'heginer ; heñvel eo al lezenn evit an nijerien. Ret eo dezho-holl gouzout embregiñ ur fuzuilh, arm diazez ar c'horfad USMC. War ar memes-tro ez eo ret dezho bezañ en ur stad yec'hed mat, un diazez d'ar servij. Amprouennoù a vez graet bep bloaz gant holl izili ar c'horfad, eus ar pennoù betek ar soudarded diazez, kadourien pe get. Ar re a c'hwit a vez skarzhet eus ar c'horfad (e gwirionez e vez sikouret dre ur gourdoniñ bihan-niver evit adtremen an arnodennoù, ral eo bezañ skarzhet dre an doare-se). === Gourdoniñ === [[Restr:Marine Corps Platoon.jpg|thumb|Ur serjant gourdoniñ pe ''drill instructor'' gant soudarded nevez erruet en USMC]] Bep bloaz, tro 2 000 ofiser evit ar Marines a vez galvet pe kemennet. 38 000 neveziant a zo enrollet ha gourdonet<ref>Chenoweth, USMCR (Ret.), Colonel H. Avery; Colonel Brooke Nihart, USMC (ret) (2005) : ''Semper fi: The Definitive Illustrated History of the U.S. Marines'', New York: Main Street {{ISBN|1-4027-3099-3}}</ref>. An holl anezho enrollet pe ofiserien kemennet a zo enrollet gant ar [[Marine Corps Recruiting Command]]. Gourdonadeg ar Marines eo an hini hirañ el lu stadunanat, pa bad 12 sizhunvezh, padal hini an droadegiezh a bad 10 sizhun hag hini ar [[US Navy|Morlu Amerikan]] a bad 9 sizhunvezh. An holl re nevez-enrollet a grog gant ur c'hourdonadeg-arnod da welet daoust hag e vez enno danvez ur soudard pe get. Pa vez c'hwitet e vez roet ur c'hourdonadeg arbenikaet dindan selloù spis a-benn tizhout an nebeutañ ret da vezañ degemeret. Ar merc'hed ne vezont ket kemmesket gant ar baotred el lec'hioù gourdonadiñ, kaset e vezont da virlec'h enrollañ [[Parris island]] ''(Marine Corps Recruit Depot)''. === Gourdoniñ ''airsoft'' === [[Restr:USMC-110621-M-0901H-99.jpg|thumb|Ur soudard eus an [[USMC]] o kuitaat an dachenn c'hourdoniñ evit mont etrezek ul lec'h goudor e-kerzh ur c'hourdonadeg tagadenn gêrel e [[Marine Corps Base Camp Lejeune]] e 2011]] Evit ar gourdoniñ doare CQB ([[saozneg]]: ''Close Quarter Battle''), gourdonadeg doare kêrel e savadurioù nemetken, e vez implijet gant an USMC an doare ''[[airsoft]]'' oc'h implij adskeudennoù armoù o tennañ boledoù plastik nemetken<ref>[http://www.popularairsoft.com/marines-turn-airsoft-active-shooter-training 30/10/2013 Lec'hienn popularairsoft.com gant Logan: ''Ar Marines troet gant an Airsoft evit goudonerezh an tennerien'' {{en}}]</ref>. Ar pal eo bezañ an tostañ eus gwirvoud an dachenn-emgann, dreist-holl hini dañjerus ar stourm er c'hêrioù ma vez ret bezañ mailh evit chom hep bezañ gloazet pe lazhet. Emgannoù doare re [[Emgann Fallujah|Fallujah]] (4 a viz Ebrel- [[1añ a viz Ebrel]] [[2004]]; 7 a viz Du - [[23 a viz Kerzu]] [[2004]]) a redias an USMC da gemmañ ar gourdoniñ ha da reiñ muioc'h a bouez war hini ar stourm er c'hêrioù gwelet evel an hini gwadusañ hag a vo muioc'h-muiañ anezhañ er bloavezhioù o tont. Kenstrivadegoù Airsoft a vez aozet gant an USMC a-benn talañ ouzh ar "spered mezvier"<ref>[http://www.marforpac.marines.mil/News/NewsArticleDisplay/tabid/919/Article/530254/marines-sailors-play-airsoft-hard.aspx 23/01/2008 Lec'hienn ofisiel USMC marforpac.marines.mil/ gant ar C'haporal R. Drew Hendricks: ''Marines, martoloded o c'hoari airsoft garv'' {{en}}]</ref> <ref>“A lot of Marines waste a lot of money and time on dumb stuff, like getting wasted on the weekends,” El Diablo said. “This sport is a much healthier and better way to spend your time and money.”</ref> Lod soudarded ur wech kuitaet an USMC a vez karget gant gourdoniñ nerzhioù difenn ar Stadoù-Unanet e-pad stajoù oc'h implij o skiant-prenet war an Airsot<ref>[http://www.fbibostoncaaa.org/content.aspx?page_id=87&club_id=770242&item_id=232329 30/07/2012 Lec'hienn ofisiel ar rann d'an FBI fbibostoncaaa: ''Gourdonadeg kadoniezh Airsoft'' {{en}}]</ref> === Gourenerezh === * Pennad spisoc'h : [[Program gourenerezh ar Marine Corps]] [[Restr:MCMAP Rear choke - Defense Visual Information Center 2006.jpg|thumb|upright 0.75|Gourenerezh doare MCMAP : trapañ ar gouzoug]] Er bloavezh 2001 e krogas ar Marine Corps gant sevel ur program gourenerezh arbennik evit talañ ouzh ar brezelioù nevez. ''[[Marine Corps Martial Arts Program]]'' (MCMAP) eo anv an hentenn-se. Ar brezelioù nevez a vez muioc'h-mui reoù e kêr gant kefridioù polis o welet ar soudarded Marines tostik-tost da du non-soudarded dizarmet. An MCMAP a zo gwelet evel ur respont d'ar fed-se o tegas un hent hep implij armoù marvus a-enep tud mennet gant ar stourm dorn-ha-dorn.<br> Ouzhpenn da se, ar c'hourdonadeg-se a chellfe derc'hel bev prederouriezh ar soudarded Marines ha spered brezeliñ ar c'horfad-stourm. Ar ''Marine Corps Martial Arts Program'' a zo ur c'hemmesk lies doareoù stourm gant an dorn ha gourenerezhioù hengounel kendeuzet. Kemeret eo bet : * an taolioù gant an dorn hag an treid eus an [[Taekwondo]] hag eus ar [[Karate|c'harate]] * implij pouez korf an enebour adal an [[Jujitsu]] * an tapout krog ouzh an traon adal an [[Jiu-Jitsu]] [[brazil]]ian * ur meskaj implij kontilli pe dammoù koad adal an [[iskrim]] * an taolioù glin hag ilin adal ar [[Muay Thai]]. Ar soudarded Marines a grog gant hent ar gourdonerezh MCMAP er c'hamp gourdoniñ kentañ ma z'int degemeret, hag eno e vezo gounezet ganto ar c'hentañ gouriz diwar 5 anezho en holl. == Soudardezed an USMC == == Ar c'horfad gwregel == * Pennad spisoc'h : [[United States Marine corps Women's Reserve|Korfad adarmeadezed an USMC]] <gallery mode="packed" heights="150px"> US Navy 041112-M-0095Z-181 Lance Cpl. Brandy L. Guerrero gives a kiss to an Iraqi baby waiting to be examined during a Humanitarian Assistance Operation (HAO) in the village of Ash Shafiyah, Iraq.jpg|Caporal Brandy L. Guerrero o pokañ ur babig irakian e 2005 USMC-08101.jpg|Savadur ''The Valdez Training Facility'' anvet en enor d'ar c'horporal Ramona M. Valdez lazhet en Irak e 2005. USMC-12098.jpg|''Be a Marine'' ("Deuit da vezañ ur Marine"), skritell propaganda e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]], adkemeret e 2009 Women Marines rigging parachutes, circa 1943 (6049891391).jpg|Soudardezed Marines o teskiñ plegañ harzlammoù, bloavezh 1943 </gallery> E [[1942]] e voe krouet korfad an adarmeadezed. An izili a vez anvet pe er Stadoù-Unanet kevandirel pe e [[Hawaii]] a-benn sikour da stummañ ar soudarded d'an emgann. E [[1948]] e voe kenstaget da vat ar maouezed gant ar Marines, pa voe krouet « Lezenn kenstagañ ar c'hoskor gwregel e-kreiz an nerzhioù armet » ''(Women’s Armed Service Integration Act)'' gant [[Kongres ar Stadoù-Unanet]]. Hiziv-an-deiz, an neveziantezed a zo gourdonet e [[Parris Island]], ar re vennet gant dont da vezañ ofiserezed a ya da heuliañ kentelioù e [[Quantico]] ([[Virginia]]). === Merc'hed ouzh ar stourm ? === Abaoe pell e vez tabut a-zivout lec'h ar soudardezed Marines : d'an talbenn pe get ? Pennoù an USMC a sav a-enep ma vefe kaset merc'hed en unvezhioù dañjerusañ, en ur lakaat da dalvezout an arnodennoù korfel c'hwitet gant an danvez-soudardezed er c'horfad. === Tabut a-zivout an arnodennoù korfel === Rediet eo bet an USMC da gemmañ an arnodennoù korfel a-benn degemer un niver uhel a nezveziantezed<ref>{{fr}} [http://www.lexpress.fr/actualite/monde/amerique-nord/u-s-marines-les-tractions-epreuve-trop-dure-pour-les-femmes_1311341.html 3/01/2014 Lec'hienn LeMonde ''U.S. Marines: ar sachadennoù, amprouadenn re ziaes evit ar merc'hed ?'']</ref>. Er prouadoù e oa goulennet d'an neveziadezed ober 3 sachadenn met muioc'h evit an hanter ne zeuas ket a-benn (20 sachadenn da nebeutañ evit ar baotred). Hervez gourdonerien an USMC ez eus ur gudenn a c'hourdoniñ, ha ket unan liammet ouzh korf ar merc'hed. Ret e vefe neuze, hervezo, hiraat ha diaesaat ar gourdoniñ e-lec'h e verraat hag e aesaat. == Dafar-soudard == [[Restr:USMC Philippines Exercise.jpg|thumb|Soudarded an USMC e-pad ur gourdoniñ e [[Filipina]] e 2006. Dougen a reont al ''[[Lightweight Helmet]]'']] * Pennadoù spisoc'h : [[Dafar-soudard an United States Marine Corps]] ha [[Listenn dafar hiniennel an United States Marine Corps]] Er bloavezh 2013, diazez dafar-soudard ur Marines en droadegiezh a dalvez US$ 14&nbsp;000 (ne vez ket kontet priz al lunedoù-noz), da geñveriañ gant priz an dafar dre soudard dek vloaz a-raok hag a oa US$ 2 500. An niver a dammoù dafar (pep tra eus ar radioioù betek ar c'hamionoù) en ur vatailhon droadegiezh a zo aet war gresk kalz ivez : tremenet ez eo eus 3 400 tamm dafar er bloavezh 2001 da 8 500 e 2013. == Dafar brezel == Ar Marine Corps a oa pourvezet e penn-kentañ ar [[bloavezhioù 2000]] gant a-vras 500 nijerez ([[AV-8B Harrier]] II ha II+, [[F-18]], [[EA-6B Prowler]] ha KC-[[130 Hercules]]), 400 karr hobregonet doare [[M1-A1 Abrams]], 600 kanol ha 1 300 karbed dour-ha-douar [[AAV-7]] ; da ouzhpennañ eo ar c'harbedoù dezougen soudarded [[LAV-25]], gant meur a zoare anezho e servij. Dafar an USMC n'eo ket kement unan troet war an nevezinti abaoe e grouidigezh, met muioc'h troet war-du ar fiziañs : fuzuilh [[M16 (fuzuilh)|M-16A4]], fuzuilh [[M4]] pe doare [[M4A1]], arm dorn [[Beretta 92|M9]], pe [[fuzuilh-vindrailher]] [[M249 (fuzuilh-vindrailher)|M249 SAW]] evit an droadegiezh. An [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] a vez kavet muioc'h-mui evel [[fuzuilh-arsailh]]. [[Biñsaskell]]où [[AH-1W Super Cobra]], biñsaskelloù [[UH-60]] Black Hawk, biñsaskelloù [[UH-1N]] (adkemeret diwar ar [[Bell UH-1 Iroquois]] "Huey", brudet-mat abaoe [[brezel Vietnam]]). Kemmoù bras a zo bet pa erruas an [[MV-22 Osprey]] eskemmus gant rotorioù gwintus, erruet er servij oberiant e miz Even 2007 ; er bloavezh 2014 o deus echuet da gemer plas ar [[Boeing CH-46 Sea Knight]]. Ar c'hirri-nij brezel a zo reoù [[F-18]]A/B/C/D hag ar re [[AV-8B Harrier II]] ha II+ a zibrad a-blom. Ar re-se a vez niverus ar gwallzarvoudoù ganto, gant 148 karbed kollet diwar 397 resevet e 2005 ; 52 levier kirri-nij zo aet da Anaon en ur ober 32 vloavezh servij. Evit an dilestradegoù, ar re Varines a zo dafaret gant 80 [[LCAC]] eus an [[US Navy]]. == Unwiskoù ar Marines == * Pennad spisoc'h : [[Unwiskoù an United States Marine Corps]] [[Restr:USMC uniforms.jpg|thumb|Adal an tu-kleiz: unwisk brezel, unwisk lid, unwisk servij, unwisk lid-noz]] Ar Marine Corps eo ar strollad brezeliñ stadunanat en deus an unwiskoù digemmusañ hag aesañ da anavezout. Al liv glas a zo deuet adal ar penn-kentañ, en {{XIXvet kantved}}. Digemm eo chomet an unwisk servij abaoe penn-kentañ an {{XXvet kantved}}.<br> Unwiskoù ar re Marines zo disheñvel diouzh ar re all dre ma z'int eeun : ar re Varines n'o deus ket ardamezioù, na bannieloù war hini ebet eus o unwiskoù ; n'emañ ket o anvioù war an unwiskoù servij pe furmel. Ar re Varines o deus tri unwisk diazez : unwisk lid, unwisk servij hag unwisk brezel. An unwisk lid eo an hini labouretañ, implijet e vez evit al lidoù meur pe evit an degouezhioù foran. == Renkoù soudard ar Marines == === Ofiserien uhel === {|style="border:1px solid #8888aa; background:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin:0 12px 12px 0;" |- style="background:#ccc;" ![[U.S. uniformed services pay grades#Officer pay grades|U.S. DoD Pay Grade]]||O-1||O-2||O-3||O-4||O-5||O-6||O-7||O-8||O-9||O-10 |- align=center ||Ardamez ||[[Restr:US-OF1B.svg|center|22px|Gold vertical bar]] ||[[Restr:US-OF1A.svg|center|22px|Silver vertical bar]] ||[[Restr:U.S. O-3 insignia (USN, USMC, USCG, NOAACOC, PHSCC).svg|center|60px|Two silver vertical bars]] ||[[Restr:US-O4 insignia.svg|center|60px|Gold oak leaf]] ||[[Restr:US-O5 insignia.svg|center|60px|Silver oak leaf]] ||[[Restr:US-O6 insignia.svg|center|70px|Silver eagle with shield clutching arrows]] ||[[Restr:US-O7 insignia.svg|center|32px|Single silver star]] ||[[Restr:US-O8 insignia.svg|center|65px|Two silver stars]] ||[[Restr:US-O9 insignia.svg|center|100px|Three silver stars]] ||[[Restr:US-O10 insignia.svg|center|135px|Four silver stars]] |- align=center ||Titl ||[[Eil letanant (United States)|Eil letanant]] ||[[Kentañ letanant (United States)|Kentañ Letanant]] ||[[Kabiten (United States)|Kabiten]] ||[[Major (United States)|Major]] ||[[Letanant koronal (United States)|Letanant koronal]] ||[[Koronal (United States)|Koronal]] ||[[Brigader jeneral (United States)|Brigader jeneral]] ||[[Major jeneral (United States)|Major jeneral]] ||[[Letanant jeneral (United States)|Letanant jeneral]] ||[[Jeneral (United States)|Jeneral]] |- align=center ||Berradur ||2ndLt ||1stLt ||Capt ||Maj ||LtCol ||Col ||BGen ||MajGen ||LtGen ||Gen |- align=center ||Kod Otan (NATO Code) |colspan=2|OF-1 ||OF-2 ||OF-3 ||OF-4 ||OF-5 ||OF-6 ||OF-7 ||OF-8 ||OF-9 |} === Ofiserien kreizh arbenikaet === {|style="border:1px solid #8888aa; background:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin:0 12px 12px 0;" |- style="background:#ccc;" ![[U.S. uniformed services pay grades#Warrant officer pay grades|U.S. DoD Pay Grade]]||W-1||W-2||W-3||W-4||W-5 |- align=center ||Ardamez ||[[Restr:USMC WO1.svg|25px|Gold bar with two red squares]] ||[[Restr:USMC CWO2.svg|25px|Gold bar with three red squares]] ||[[Restr:USMC CWO3.svg|25px|Silver bar with two red squares]] ||[[Restr:USMC CWO4.svg|25px|Silver bar with three red squares]] ||[[Restr:USMC CWO5.svg|25px|Silver bar with a red line down the long axis]] |- align=center ||Titl ||Ofiser kemennet 1 ||Penn Ofiser kemennet 2 ||Penn Ofiser kemennet 3 ||Penn Ofiser kemennet 4 ||Penn Ofiser kemennet 5 |- align=center ||Berradur||WO1||CWO2||CWO3||CWO4||CWO5 |- align=center ||Kod Otan (NATO Code) ||WO-1 ||WO-2 ||WO-3 ||WO-4 ||WO-5 |} === Marines emouestlet === {|style="border:1px solid #8888aa; background:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin:0 12px 12px 0;" |- style="background:#ccc;" ![[U.S. uniformed services pay grades#Enlisted pay grades|U.S. DoD Pay grade]]||E-1||E-2||E-3||E-4||E-5||E-6||E-7||colspan=2|E-8||colspan=3|E-9 |- align=center ||Ardamez ||''Ardamez ebet'' ||[[Restr:USMC-E2.svg|50px|Single chevron]] ||[[Restr:USMC-E3.svg|50px|Single chevron with crossed rifles]] ||[[Restr:USMC corporal (E-4).svg|50px|Two chevrons with crossed rifles]] ||[[Restr:USMC-E5.svg|50px|Three chevrons with crossed rifles]] ||[[Restr:USMC-E6.svg|50px|Three chevrons up and one rocker with crossed rifles]] ||[[Restr:USMC-E7.svg|50px|Three chevrons up and two rockers with crossed rifles]] ||[[Restr:USMC-E8-MSG.svg|50px|Three chevrons up and three rockers with crossed rifles]] ||[[Restr:USMC-E8-1SG.svg|50px|Three chevrons up and three rockers with diamond]] ||[[Restr:USMC-E9-MGyS.svg|50px|Three chevrons up and four rockers with exploding grenade]] ||[[Restr:USMC-E9-SGM.svg|50px|Three chevrons up and four rockers with star]] ||[[Restr:USMC-E9-SGMMC.svg|50px|Three chevrons up and four rockers with Eagle, Globe, and Anchor insignia flanked by two stars]] |- align=center ||Titl ||[[Soudard (United States)|Soudard]] ||[[Soudard kentañ klas#United States|Soudard<br />kentañ klas]] ||[[Kaporal izel#United States|Kaporal<br />izel]] ||[[Kaporal#United States Marine Corps|Kaporal]] ||[[Serjant#Marine Corps|Serjant]] ||[[Serjant kreizh#U.S. Marine Corps|Serjant<br /> kreizh]] ||[[Gunnery Serjant|Gunnery<br />Serjant]] ||[[Penn Serjant#United States|Penn<br />Serjant]] ||[[Kentañ Serjant#United States Marine Corps|Kentañ <br /> Serjant]] ||[[Penn ar Gunnery Sergeant|Penn ar Gunnery<br />Serjant]] ||[[Serjant Major#United States Marine Corps|Serjant<br />Major]] ||[[Serjant Major of the Marine Corps|Serjant Major<br />ar Marine Corps]] |- align=center ||Berradur ||Pvt ||PFC ||LCpl ||Cpl ||Sgt ||SSgt ||GySgt ||MSgt ||1stSgt ||MGySgt ||SgtMaj ||SgtMajMarCor || |- align=center ||Kod Otan (NATO Code) ||OR-1 ||OR-2 ||OR-3 ||OR-4 ||OR-5 ||OR-6 ||OR-7 |colspan=2|OR-8 |colspan=3|OR-9 |} == Enorioù == {| |-valign="bottom" |[[Restr:Streamer PUC Navy.PNG|200px]]<br />[[Restr:Streamer PUC Army.PNG|200px]]<br>''[[Presidential Unit Citation (United States)|Presidential Unit Citation]]'' |<div style="width:25px;"></div> |[[Restr:Streamer JMUA.PNG|200px]]<br />''[[Joint Meritorious Unit Award]]'' |- |[[Restr:Navy Unit Commendation streamer (USMC).svg|200px]]<br />''[[Navy Unit Commendation]]'' |<div style="width:25px;"></div> |[[Restr:Streamer VUA Army.PNG|200px]]<br />''[[Valorous Unit Award]]'' |-valign="bottom" |[[Restr:Meritorious Unit Commendation (Navy-Marine) Streamer.jpg|200px]]<br />[[Restr:Streamer MUC Army.PNG|200px]]<br />''[[Meritorious Unit Commendation]]'' |<div style="width:25px;"></div> |[[Restr:Streamer FCDG.PNG|200px]]<br />''[[Croix de guerre 1914–1918 (France)|French Croix de guerre 1914–1918]]'' |- |[[Restr:Presidential Unit Citation (Philippines) Streamer.png|200px]]<br />''[[Philippine Republic Presidential Unit Citation|Philippine Presidential Unit Citation]]'' |<div style="width:25px;"></div> |[[Restr:Streamer KPUC.PNG|200px]]<br />''[[Republic of Korea Presidential Unit Citation|Korean Presidential Unit Citation]]'' |- |[[Restr:VGCP Streamer.jpg|200px]]<br />''[[Vietnam Gallantry Cross]]'' |<div style="width:25px;"></div> |[[Restr:Streamer RVMUCCA.PNG|200px]]<br />''[[Vietnam Civil Actions Medal]]'' |- |} ==Tabutoù== === Tagadennoù reizhel === * Pennad spisoc'h : ''[[Sexual Assault Prevention & Response]]'' [[Restr:USMC-16608.jpg|thumb|upright 0.75|Gourdonadeg evit ar soudarded kinniget da vezañ alvokaded gouzañvidi an tagadennoù reizhel]] Kudennoù a zo savet da-geñver tagadennoù a-enep merc'hed a oa izili eus an USMC, betek [[Tagadenn reizhel|tagadennoù reizhel]]. Hervez lec'hienn ofisiel an USMC, betek 8% eus hollad ar merc'hed a oa er strollad-stourm a zo bet taget dre o reizh pe en un doare reizhel, ar pezh a laka korfad an USMC da gaout an niver uhelañ a dagadennoù reizhel e [[lu]] ar Stadoù-Unanet<ref>{{en}} [http://www.marinecorpstimes.com/story/military/pentagon/2014/12/04/marine-corps-highest-sex-assault/19910575/ ''CorpsMarinestimes.com : New data shows Marine Corps has highest rate of sexual assault against women.'']</ref>. Evit klask talañ ouzh ar gudenn drastus-se ez eus bet ouzhpennet d'ar gourdonerezh abadennoù ha pezhioù-c'hoari. Un niverenn bellgomz a zo bet staliet ivez a-benn reiñ an tu d'ar c'houzañvadezed da glask sikour. Uhel e chomas an niver a glemmoù er bloavezh [[2013]], pa' z eus bet ul lamm a 93% anezho o tremen eus 453 da 876. Er bloavezh [[2014]] ez eo digresket a-nebeut, betek 855 klemm. Er c'hlemmoù-se ne vez ket kontet an tagadennoù feuls en tiez etre koubladoù. Ar gudenn-se a zo gwelet evel sirius-tre gant pennoù ar Marines dre ar brud fall a vez degaset<ref>{{en}} [http://thinkprogress.org/security/2013/06/14/2150351/military-address-sexual-assault/ ''Thinkprogress.org 14/06/2013: What The Military Is Doing To Address Its Sexual Assault Crisis'']</ref>, klasket e vez a-bep seurt diskoulmoù evit he renkañ, evel dibunadegoù, lidoù hag all<ref>{{en}} [http://www.marinecorpstimes.com/story/military/2015/04/01/marine-display-opposes-sexual-assault/70737662/ ''Marines take symbolic stand against sexual assault'']</ref>. Ur gevrenn d'an USMC a zo bet krouet, anvet ar ''[[Sexual Assault Prevention & Response]]'' (Diarbenn ha diskoulm d'an tagadennoù reizhel) en IIvet Marine nerzh kas, lec'hiet er [[Marine Corps Base Camp Lejeune]]. Ur c'houzañvadez a c'hell gervel un niverenn arbennik deiz-ha-noz evit kavout sikour eno. === Torfedoù-brezel === * Pennad spisoc'h : [[Torfedoù-brezel an USMC]] Torfedoù-brezel a vez rebechet d'an USMC, gwalladennoù, muntroù prizonidi ha mac'hagnerezh korfoù-marv ; an holl fedoù-se a zo difennet groñs gant [[kenemglevioù Geneva]]. * Mac'hagnerezh korfoù marv e-pad [[Emgann Tarawa]] (1943). Ar japaniz a oa spouronet gant ar fed ma vefe mac'hagnet o korfoù. Implijet e voe ar fedoù gwir-se evit reiñ nerzh kalon d'ar bobl japanat dre ar [[propaganda]]. [[Restr:Grim humor on Tarawa - NARA - 520984.tif|thumb|Torfed brezel an USMC e Tarawa, mac'hagnerezh korfoù marv.]] * Gwalladennoù e-kerzh ha goude [[emgann Okinawa]] (1945, tro 10 000 maouez a orin okinawan). Goude bloavezhioù enklask, an istorour japanat [[Oshiro Masayasu]] (pennrener Dielloù istorel prefeti Okinawa) a c'hell embann gant prouennoù : [[Restr:Pacific war.jpg|thumb|Ur poltred ral: ar "[[Skull stewing]]" ("poazhañ ar glopenn")<br>Soudarded Marines o poazhañ penn ur soudard japanat a-benn gwerzhañ ar glopenn (35$ e veze gwerzhet d'ar vartoloded)]] {{Quotation|''Soon after the U.S. Marines landed, all the women of a village on Motobu Peninsula fell into the hands of American soldiers. At the time, there were only women, children, and old people in the village, as all the young men had been mobilized for the war. Soon after landing, the Marines "mopped up" the entire village, but found no signs of Japanese forces. Taking advantage of the situation, they started "hunting for women" in broad daylight, and women who were hiding in the village or nearby air raid shelters were dragged out one after another.'' "Nebeut goude ma tilestras an U.S. Marines, holl vaouezed ur gêriadenn e Ledenez Motobu a gouezhas etre daouarn soudarded amerikan. D'ar c'houlz-se, ne chome nemet merc'hed, bugale, ha tud-kozh er gêriadenn, dre ma oa bet kaset da soudard an holl baotred yaouank evit ar brezel. Nebeud goude an dilestradeg, ar Marines a "naetaas" ar gêriadenn a-bezh, met hep kavout roud ebet eus nerzhioù japanat. O tennañ splet eus an degouezh e krogjont da "verc'heta" war greiz an deiz, hag ar maouezed a oa o kuzhat er gêriadenn pe nepell e goudorioù enep ar bombezadegoù a voe sachet er-maez anezho unan-hag-unan."}} * Mac'hagnerezh korfoù-marv e-kerzh [[emgann Okinawa]] (1945)<ref>{{en}} Eugene Sledge, ''With the Old Breed: At Peleliu and Okinawa'', Presidio Press, 2007, 384 pajenn {{ISBN|0891419195]].</ref> [[Restr:2005 Marine Killings in Haditha.jpg|thumb|Poltred tennet eus un teuliad-enklask gant an [[NCIS]] war un torfed-brezel e 2005 en Irak goude lazhadeg trevourien irakian en un taksi e Haditha]] * Lazhadeg trevourien e Haditha [[19 a viz Du]] [[2005]] ([[Irak]]) e-kerzh [[emgann Haditha]]. E-pad teir eurvezh, 23 den nann-soudard a voe lazhadeget, hag int diarmet en o dilhad-noz. Ar [[Frank Wuterich|Staff Sergeant Frank Wuterich]] gant e strollad-stourm (7 soudard ouzhpenn dezhañ) a zo bet barnet met eñ hepken a zo bet kondaonet (90 devezh toull-bac'h, met dre ma vreutaas kablus ne reas ket un devezh toull a-benn ar fin)<ref>{{fr}} [http://www.lemonde.fr/proche-orient/article/2012/01/25/le-responsable-de-la-tuerie-d-hadita-en-irak-n-ira-pas-en-prison_1634084_3218.html 25/01/2012 ''Le Monde'' {{fr}}]</ref> ha skarzhet e voe eus ar c'horfad USMC, tra ken<ref>{{en}} [http://www.sandiegouniontribune.com/news/2012/feb/20/military-frank-wuterich-no-longer-in-the-marine/ 20/02/2012 ''Military Frank Wuterich No Longer in the Marine'' gant Mark Walker].</ref>. * Mac'hagnerezh korfoù-marv (staotañ) en [[Afghanistan]] e [[2012]]<ref>{{en}} [http://www.theguardian.com/world/2012/jan/12/american-marines-accused-war-crimes 12/02/2012 The Guardian''].</ref>. == Sevenadur ha hengounioù an USMC == E forzh peseurt aozadur-stourm e kaver hengounioù ofisiel ha lod all nann ofisiel. En USMC ivez e talvez an hengounioù-se da ambroug muioc'h c'hoazh ar soudarded izili ha da greñvaat o c'henvreuriezh. Evel-just e talvezont ivez da lakaat izili ar bagad-soudard USMC da vezañ disheñvel diouzh ar bagadoù-soudard all. Dre istor hir an USMC hag e blas dibar e lu ar Stadoù-Unanet e kaver e-leizh a hengounioù hag a vez lakaet da vammenn an unvaniezh a vez etre ar soudarded Marines, zoken p'o deus kuitaet ar servij soudard. === Sevenadur hag hengounioù ofisiel=== {| class="infobox" |- | align="center" | [[Restr:Flags, USMC.png|220px]]<br>An erer, ar voul douar hag an eor,<br>gant ar banniel stadunanat,<br>hini an USMC ha hini<br>pennoù-uhel ar c'horfad. |- | <hr> |- | align="center" | '''''Semper Fidelis March'''''<br><small>Sonet gant an ''U.S. Marine Band'' e [[1909]]<br>[[Restr:John_Philip_Sousa_-_U.S._Marine_Band_-_Semper_Fidelis_March.ogg]] |- |} ;Ardamezioù An erer, ar voul douar hag an eor a voe dibabet e [[1868]]. ''EGA'', evit ''Eagle, Globe and Anchor'' eo lesanv ardamezioù an USMC. ;Kan-bale [[Kan-bale ar Marines]] eo an hini koshañ e lu ar Stadoù-Unanet, pa voe skrivet e [[1917]], lod pozioù anezhañ o tont eus emgannoù an XIXvet kantved.<br> Ger-stur ar Marines, ''[[Semper Fidelis]]'' ("leal da viken" e [[latin]]), berraet alies e ''Semper Fi'', eo ivez anv kan-bale ofisiel an USMC a zo bet aozet gant [[John Philip Sousa]]. [[Restr:U.S. Marines and sailors stand at attention while the Marines' Hymn plays during an award ceremony at Camp Lejeune, N.C., Aug. 22, 2013 130822-M-DA099-029.jpg|thumb|Soudarded an U.S. Marines ha martoloded en o sav sonn e-pad [[kan-bale ar Marines]] er [[Marine Corps Base Camp Lejeune]]]] === Gerioù-stur ar Marines === ''Semper Fidelis'' eo ger-stur pennañ an USMC, evel m'emañ displeget en disklêriadur : <blockquote>&nbsp;''We make Marines. We win our nation's battles. We develop quality citizens. These are the promises the Marine Corps makes to our nation and to our Marines. They are the reason for our demanding recruit training process. They form our reputation as America's force in readiness and are honored through the reciprocal commitment, between the Marine and Marine Corps, expressed in our motto: SEMPER FIDELIS''.<br> &nbsp;"Sevel Marines a reomp. Gounez emgannoù hor bro a reomp. Diorren keodedourien a-zoare a reomp. Setu ar promesaoù a ra ar Marine Corps d'hor broad ha d'hor Marines. An abeg int da rankusted hor gourdoniñ enluidi nevez. Sevel a reont hor brud evel nerzh Amerika prest bepred ha sevenet int dre ar c'henemouestl etre ar Marine hag ar Marine Corps, a zo eztaolet en hor ger-stur : ''SEMPER FIDELIS''."<ref>[http://www.marines.com/history-heritage/our-purpose ''18/11/2015 Lec'hienn Marines.com {{en}}'']</ref></blockquote> Gerioù-sur all zo ; stag eo an holl anezho ouzh ar ger-stur pennañ. * ''Fortitudine'' : "Kalonegezh an ene". * ''Our purpose is our promise'' : "Hor promesa eo hon fal''. * ''By Sea and by Land'' : "Dre vor ha dre zouar", troidigezh ger-stur ar [[Royal Marines]] ''Per Mare, Per Terram'', a voe implijet betek 1868. * ''To the Shores of Tripoli'' : "Betek aodoù [[Tripoli]]'', implijet betek 1868 ivez. === Lezenn-stur ar soudarded Marines === [[Restr:Fat Albert low level pass.jpg|thumb|Karr-nij dezougen [[Hercules C-130]] o tremen a-us da soudarded Marines o tibuniñ]] ;Mellad I <blockquote>''I am an American, fighting in the forces which guard my country and our way of life. I am prepared to give my life in their defense.''<br> "Un Amerikan on, stourmer en nerzhioù a ziwall ma bro hag hon doare da vevañ. Prest on da reiñ ma buhez evit o difenn."</blockquote> ;Mellad II <blockquote>''I will never surrender of my own free will. If in command, I will never surrender the members of my command while they still have the means to resist.''<br> "Biken n'en em zaskorin a-youl-vat. Mar bezan e penn, biken ne zaskorin ma isurzhidi keit ha m'o devo peadra da stourm."</blockquote> ;Mellad III <blockquote>''If I am captured I will continue to resist by all means available. I will make every effort to escape and to aid others to escape. I will accept neither parole nor special favors from the enemy.<br> ''Mard on paket e kendalc'hin da stourm dre gement doare a vo tu din kavout. Strivañ a rin a-zevri a-benn tec'hel kuit ha sikour ar re all da dec'hel kuit. Ne asantin da nep komz na dreistgwir digant an enebour.</blockquote> === Kredo an U.S. Marine === [[Restr:William H. Rupertus.jpg|thumb|Jeneral [[William H. Rupertus]] skrivagner an USMC Rifle Creed]] ''The Creed of the United States Marine'', anavezet ivez dindan an anvioù ''The Rifleman's Creed'' ("Kredo ar Fuzuilher") ha ''My Rifle'' ("Ma Fuzuilh") zo un tamm pouezus eus kelennadurezh an USMC. Gant ar Major General William Henry Rupertus ([[1889]]-[[1945]]) e voe skrivet e-kerzh an Eil Brezel-bed, er bloavezh [[1941]] pe [[1942]].<br> An holl Varines a zesk ar c'hredo-se e-kerzh o amzer gourdoniñ.<br> Meur a gentel zo, berr pe hiroc'h ; setu amañ an doare a vez kelennet hiziv an deiz en USMC. {| |- | {| |+'''''This Is My Rifle – The Creed of a U.S. Marine''''' |- | ''This is my rifle. There are many like it, but this one is mine.'' ''My rifle is my best friend. It is my life. I must master it as I must master my life.'' ''Without me, my rifle is useless. Without my rifle, I am useless. I must fire my rifle true. I must shoot straighter than my enemy who is trying to kill me. I must shoot him before he shoots me. I will...'' ''My rifle and I know that what counts in war is not the rounds we fire, the noise of our burst, nor the smoke we make. We know that it is the hits that count. We will hit...'' ''My rifle is human, even as I, because it is my life. Thus, I will learn it as a brother. I will learn its weaknesses, its strength, its parts, its accessories, its sights and its barrel. I will keep my rifle clean and ready, even as I am clean and ready. We will become part of each other. We will...'' ''Before God, I swear this creed. My rifle and I are the defenders of my country. We are the masters of our enemy. We are the saviors of my life.'' ''So be it, until victory is America's and there is no enemy, but peace!'' |- |} | {| |+<br>'''Setu ma fuzuilh — Kredo un U. S. Marine''' | Setu ma fuzuilh. Kalz zo heñvel outañ, me ma hini eo hemañ. Ma gwellañ mignon eo ma fuzuilh. Ma buhez eo. Ret eo din e vestroniañ evel e ranhan mestroniañ ma buhez. Didalvez eo ma fuzuilh hepdon. Didalvez on hep ma fuzuilh. Ret eo din fuzuilhañ reizh. Ret eo din tennañ gwelloc'h eget an enebour a zo o klask ma lazhañ. Ret eo din e lazhañ a-raok bezañ lazhet gantañ. Grin... Ma fuzuilh ha me a oar n'eo nag ar boledoù a dennomp, na trouz hon tenn, nag ar moged a reomp a gont er brezel. Gouzout a reomp ez eo an tennoù a dizh ar pal a gont. Tizhout a raimp... Denel eo ma fuzuilh, eveldon, peogwir ez eo ma buhez. Neuze e teskin e anavezout evel ur breur. Deskiñ a rin e wanderioù, e nerzh, e dammoù, e adreizhoù, e gouchoù hag e ganol. Derc'hel a rin ma fuzuilh naet ha prest, evel ma vezan naet ha prest. Treiñ da elfenn an eil egile a raimp. Graimp... Dirak Doue e touan ar c'hredo-mañ. Difennerien hor bro eo ma fuzuilh ha me. Ni zo mistri war hon enebourien. Ni eo saveteerien ma buhez. Evel-se bezet graet, betek ma yelo an trec'h gant Amerika ha ne vo enebour ebet, peoc'h hepken ! |- |} |- | colspan="2" align="center" | — Jeneral divizion [[William H. Rupertus]], Korfad Marines ar Stadoù-Unanet. |- |} === Hengounioù nann ofisiel ha boazioù === [[Restr:Teufel Hunden US Marines recruiting poster.jpg|thumb|Ur skritell emouestlañ evit ar Marines oc'h implij al lesanv "Teufel Hunden"]] Kalz lesanvioù a zo d'ar soudarded Marines. * ''Devil Dog'' ("ki an ifern", ''Teufel Hunden'' en [[alamaneg]]) :Kalz displegadennoù a gaver d'al lesanv-se, hep bezañ asur eus unan anezhe da vat. Dre an hengoun ez eo chomet, ha kemmesket e vez gant ar c'hi ''bulldog'' saoz ; deuet eo da vezañ un arouez eus an USMC. ''Teufel Hunden'' a reas an [[Alamagn|Alamaned]] eus ar 5vet ha 6th Marine Regiments da geñver emgann Koadeg Belleau e [[Bouresches]] e-kichen [[Château-Thierry]] e [[1918]]<ref>{{en}} Waseleski, Michael (2009) : ''To Lead by the Unknowing, to Do the Unthinkable'', AuthorHouse, p. 5 {{ISBN|978-1-4389-5676-3}}.</ref> "Ken garv e voe ar Marines e Koadeg Belleau ma voent lesanvet ''chas an Ifern'' gant an droadeien alaman" eme un test<ref>{{en}} Myers, Thomas (1988) : ''Hearts of Darkness'', Walking Point, ''American Narratives of Vietnam'', Oxford University Press, USA, p. 114 {{ISBN|978-0-19-505351-7}}</ref>. * ''Gyrene'' :Ur c'hemmesk etre [[G.I. (soudarded)|G.I.]] ha Marine (GI-Marine), ''G.I.'' o talvezout kement ha ''Galvanized Iron'' ("houarn galvanieget") da aroueziañ kalonegezh ar soudarded stadunanat ; ar moraerien avat e oa gwell dezho bezañ anvet ''Marines''. * ''Jarhead'' :Diwar ficherezh blev ar Marines, a lakafe anezho da vezañ e stumm ur jarl. * ''Leathernecks'' ("choukoù lêr") :Diwar gouzougenn ar soudarded [[Continental Marines]] da vare [[Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet]]. * ''Horse Marines'' ("Marines war varc'h") :A veze graet eus soudarded an USMC e Sina e penn-kentañ an XXvet kantved. Karget e oant da ziwall kannatioù ar Stadoù-Unanet eno, ha savet o devoa ur strollad gant [[poned]]où [[Mongolia]]n evit al lidoù ha diwall ouzh ar moradoù tud<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20150108180341/http://www.shsu.edu/~his_ncp/USMC1.html ''Sam Houston University''].</ref> === An <q>ez-Marines</q> === Pep ezel eus an USMC a rank gounez an titl "U.S. Marine" dre vezañ ur soudard mat ha leal, hag ivez un den pe ur vaouez a enor war kement tachenn eus ar vuhez. Al lugan <q>''Once a Marine, Always a Marine''</q> ("Ur Marine ur wech, ur Marine da viken") a zo bet krouet evit taolenniñ ar mennozh-se : eoken pa guitaer an USMC e chomer ur Marine, ar pezh a dalvez e ranker chom un den mat evit na degas mezh d'ar c'horfad USMC en e bezh. Ne blij ket tamm ebet d'an USMC e vije kaoz eus "ez-Marines" e gwirionez. N'eus reolenn ebet skrivet splann a-zivout an doare da envel ur soudard Marines ur wech echuet gantañ e goñje met un nebeud troiennoù a zo deuet war wel, petra bennak ma n'eo ket ofisiel un darn anezho. * "Ez-Marine" a vez graet eus ur soudard skarzhet eus ar c'horfad-soudard USMC hep kaout un diskargadenn a enor (gloazhet don...). Gant ''ez-Marines'' e vez taolennet dreist-holl ar re a zo bet diskarget gant dizenor. Evit chom hep implij an droienn vezhus-se e c'heller gervel an den dre e anv hep komz eus an USMC. * "Marine" a vez degemeret mat, gant ur sell enorus, ar soñj a-dreñv o vezañ e chom an den ur soudard ''Marine'' betek fin e vuhez zoken p'en deus kuitaet an USMC. === Kazetennoù === Kazetennoù a zo bet savet evit soudarded an USMC hag ivez evit reiñ brud dezho : [https://www.mca-marines.org/gazette ''Marine Corps Gazette''] ha [http://www.marinecorpstimes.com/ ''Marine Corps Times'']. == Ensavadurioù == Meur a ensavadur zo stag ouzh an USMC, lod evit ar soudarded o servij, lod all evit familhoù ar re aet da Anaon e-kerzh o servij. Pevar anezho eo ar re bouezusañ : * ''Navy-Marine Corps Relief Society'', evit reiñ skoazell d'ar soudarded o servij ha d'ar familhoù : kudennoù yerc'hed hag all. * ''Marine Corps Scholarship Foundation'', evit reiñ sammadoù arc'hant da harpañ bugale ar Marines gant hent o studioù. * ''The Marine Corps Heritage Foundation'', evit reiñ harp da grouiñ mirdi an USMC. * ''Marine Corps – Law Enforcement Foundation (MC-LEF)'', evit reiñ skoazell da vugale ar Marines a zo aet da Anaon, e liamm gant ar skolioù. == Soudarded Marines brudet == * Pennad spisoc'h : [[Listenn izili brudet an USMC]] pe [[Listenn istorel an izili brudet en USMC]] [[Restr:Basilone Memorial Bridge Dedication Sign 1951.jpg|thumb|Kounlec'h en enor d'ar Marine [[John Basilone]]]] * [[Chesty Puller|Lewis Burwell "Chesty" Puller]] * [[R. Lee Ermey]], aktour er film ''[[Full Metal Jacket]]'', ma c'hoari e rol gwirion : ''drill sergeant'', serjant gourdoniñ. * [[John Glenn]], astraer, an Amerikan kentañ a zilestras en-dro war an Douar, an den koshañ bet en egor ha senedour amerikan. * [[Lee Harvey Oswald]], a voe lakaet da gablus evit muntr ar prezidant amerikan [[John F. Kennedy]]. * [[George Peppard]], aktour er stirad [[skinwel]] ''[[The A-team]]''. * [[Eugene Sledge]], soudard e-pad an Eil Brezel-bed, skrivagner ; ul lodenn eus ar stirad skinwel ''[[The Pacific]]'' a gont e vuhez soudard. * [[Gregory "Pappy" Boyington]], levier kirri-nij brezel e-pad an [[Eil Brezel-bed]]. * [[John Basilone]], ar Marine emezelet nemetañ a voe enoret gant ur vedalenn a enor ''([[Medal of Honor]])'' goude bezañ distroet d'an dachenn emgann ha marvet eno. == An USMC er sevenadur == === Soudarded Marines pe bet Marines ijinet === * [[Punisher (tudenn)|Franck Casttle, ar Punisher]] * [[Leroy Jethro Gibbs]], er stirad skinwel [[NCIS (stiradoù skinwel)|NCIS]] === Filmoù === * ''[[Apocalypse Now]]'', gant [[Francis Ford Coppola]], [[1979]] ; ur Marine eo an haroz [[Martin Sheen]]. * ''[[Space Marines]]'', gant [[John Weidner]], [[1996]] ; armead an egor eo "Marines an Egor". * ''[[Full Metal Jacket]]'', gant [[Stanley Kubrick]], [[1987]] ; istor ur strollad-stourm Marines adal an emouestladur betek tachennoù-emgann [[brezel Vietnam]]. * ''[[Jarhead]]'', gant [[Sam Mendes]], [[2005]] ; istor ur strollad-stourm Marines adal an emouestladur betek tachennoù-emgann [[brezel Irak]]. * ''[[World Invasion : Battle Los Angeles]]'', gant [[Jonathan Liebesman]], [[2011]] ; ur strollad-stourm Marines o stourm a-enep anevaled an [[egor]]. * ''[[Battleship]]'', gant [[Peter Berg]], [[2012]] ; ur strollad-stourm Marines o stourm a-enep [[egorlestr|egorlistri]] arallvedat. === Stiradoù skinwel === * ''[[Space: Above and Beyond]]'', gant [[Glen Morgan]] ha [[James Wong]], skignet adalek ar [[24 a viz Gwengolo]] [[1995]] betek an [[2 a viz Mezheven]] [[1996]] gant [[FOX Network]] ; istor ur rann ijinet eus an USMC, ar ''Space Aviator Cavalry, 58th Squadron'' kazarnet war al lestr doug-egorlistri ''Saratoga''. * ''[[Band of Brothers]]'', kenderc'het gant [[Steven Spielberg]] ha [[Tom Hanks]] diwar ul levr gant an istorour [[Stephen E. Ambrose]]<ref>{{en}} Stephen E. Ambrose, ''Band of Brothers'', Pocket Books, 2002 {{ISBN|978-0-7434-6411-6}}<br>{{fr}} Stephen E. Ambrose, ''Frères d'armes'', Le Livre de Poche, 2004 {{ISBN|978-2-253-10844-3}}</ref>, 2001 ; istor an ''Easy Company'', ur rann eus ar 506th Infantry Regiment, a oa ar 506th Parachute Infantry Regiment e-pad an Eil Brezel-bed. === C'hoarioù-taol === * [[Warhammer 40000]] hag ar [[Space Marines]] == Levrlennadur == ;Continental Marines (1775-1783) * (en) Charles Richard Smith, ''Marines in the Revolution: A History of the Continental Marines in the American Revolution 1775-1783'', embanner History and Museums Division Headquarters U.S. Marine Corps, adembanner University Press of the Pacific (516 pajenn), 1975 hag adembannadur 29 a viz Even 2005 {{ISBN|978-1410224668}} ;Eil Brezel-bed * {{en}} [[Eugene Sledge]], ''With the Old Breed: At Peleliu and Okinawa'', embanner Presidio Press (384 pajenn) adembannadur, 25 a viz Gwengolo 2007 {{ISBN| 0891419195}} * {{fr}} [[John Costello]], ''La Guerre du Pacifique : Nouvelle histoire à partir d'archives restées jusqu'ici secrètes'', embanner Pygmalion (868 pajenn), 25 a viz Eost 2010 {{ISBN|978-2756403649}} * {{en}} John Gordon, ''Fighting for MacArthur: The Navy and Marine Corps' Desperate Defense of the Philippines'', embannadur Naval Institute Press (416 pajenn), 15 a viz Here 2011 {{ISBN|978-1612510576}} * {{fr}} [[Douglas MacArthur]], ''Batailles du Pacifique 1941-1945'', embanner Laville Editions (152 pajenn), dastumadenn ''Batailles essentielles : mémoire des peuples'', 22 a viz Du 2012 {{ISBN|979-1090134256}} ;Istor an USMC * {{en}} [[Marine Corps Heritage Foundation]], ''The Marines'', embanner Marine Corps Heritage Foundation (359 pajenn), 31 a viz Here 1998 {{ISBN|978-0883631980}} * {{en}} Edwin Howard Simmons, ''The United States Marines: A History'', 4re embannadur, Annapolis, Maryland, embanner Naval Institute Press,‎ 2003 {{ISBN|1-59114-790-5}} * {{en}} H. Avery Chenoweth ha Brooke Nihart, ''Semper Fi: The Definitive Illustrated History of the U.S. Marines'', embanner Sterling (492 pajenn), 2 a viz Du 2010 {{ISBN|978-1402781032}} ;Mare a-vremañ * {{en}} Marco Martinez, ''Hard Corps: From Gangster to Marine Hero'', New York: Crown Forum, 2007 {{ISBN|978-0-307-38304-4}} * {{en}} David J. Ulbrich, ''Preparing for Victory: Thomas Holcomb and the Making of Modern Marine Corps, 1935–1943'', Annapolis, Embannadur Maryland: Naval Institute Press, 2011 {{ISBN|1-59114-903-7}} == Liammoù diavaez == ;Lec'hiennoù ofisiel * [https://web.archive.org/web/20210201110104/http://www.marines.mil/ Lec'hienn Ofisiel an USMC] * [https://web.archive.org/web/20150309024134/http://www.marines.com/home Lec'hienn emouestlañ an USMC] * [http://www.mcu.usmc.mil/historydivision/Pages/Staff/Publications.aspx Lec'hienn ar skourr Istor d'an USMC] * [https://twitter.com/usmc Twitter ofisiel an USMC] * [https://www.facebook.com/marinecorps?sk=wall&rf=106275189411437 Facebook ofisiel an USMC] ;Mirdi * [https://web.archive.org/web/20160331174134/http://www.usmcmuseum.com/index.asp Lec'hienn mirdi an USMC ] ;Ensavadurioù * [http://www.nmcrs.org/ Navy-Marine Corps Relief Society] * [https://web.archive.org/web/20150905065801/https://www.mcsf.org/about/ Lec'hienn ar Marine Corps Scholarship Foundation] * [http://www.marineheritage.org/ The Marine Corps Heritage Foundation] * [http://www.mc-lef.org/ Marine Corps – Law Enforcement Foundation: MC-LEF] ;Kazetennoù * [https://www.mca-marines.org/gazette Marine Corps Gazette] * [http://www.marinecorpstimes.com/ Marine corps times] ;Tagadennoù reizhel * [https://web.archive.org/web/20150910143630/http://www.iimef.marines.mil/Units/SexualAssaultPreventionResponse.aspx Sexual Assault Prevention & Response II Marine Expeditionary Force] == Pennadoù kar == *[[Armeoù ar Stadoù-Unanet]] *[[Strollad Marines Republik Korea]] *[[Continental Marines]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù|bannoù=2}} {{Commons|Category:United States Marine Corps}} {{DEFAULTSORT:United States Marine Corps}} [[Rummad:Istor SUA]] [[Rummad:Douarlu SUA]] [[Rummad:Morlu SUA]] [[Rummad:Armeoù ar Stadoù-Unanet]] [[Rummad:United States Marine Corps]] [[Rummad:1775]] k1fvm8uij3h6fmduaqw3kq05rjdvnmt 0 118165 2190985 1978035 2026-05-13T19:33:28Z Ar choler 52661 + skeudenn 2190985 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Cribrarula cumingii''}} {{Labour a chom}} {{Taxobox Loen |Cypraeidae|Naturalis Biodiversity Center - RMNH.MOL.182906 - Cribrarula cumingii (Sowerby, 1832) - Cypraeidae - Mollusc shell.jpeg|''Cribrarula cumingii''}} {{Taxobox Phylum | Mollusca}} {{Taxobox Classis | Gastropoda}} {{Taxobox Ordo | Littorinimorpha}} {{Taxobox Familia | Cypraeidae}} {{Taxobox Genus | Cribrarula}} {{Taxobox Anv skiantel|Cribrarula cumingii| (G. B. [[Sowerby]] I,[[1832]])}} {{Taxobox Echu}} '''''Cribrarula cumingii''''' a zo unan eus an daouzek [[spesad]] a vez renket er genad ''[[Cribrarula]]'' e [[kerentiad]] an [[hoc'higed-mor]] hervez ''Word Register of Marine species WoRMS''<ref>Lec'hienn WoRMS Word Register of Marine species, bet sellet outi d'ar 24 a viz Meurzh 2015, http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=391592{{en}}</ref>. Ur spesad [[kregin]] divoutin betek ral a-walc'h diouzh an isspesadoù a vev er [[Meurvor Habask]] e [[Polinezia]] an hini eo. == Taksonomiezh == Diskrivet eo bet ar spesad gant [[Sowerby]] e 1832 dindan an anv [[genad]] ''[[Cypraea]]''. Roet eo bet an anv en enor da Hugh Cuming, dastumer a vro Saoz (1791-1865)<ref>Lec'hienn WoRMS Word Register of Marines species, bet sellet outi d'ar 24 a viz Meurzh 2015,http://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=567602{{en}}</ref>{{,}}<ref>Lorenz Felix & Hubert Alex, A guide to worldwide cowries, 2000, ti-embann Conchbooks, 2nd edition revised and enlarged, 584p, ISBN 3-925919-25-2 {{en}}</ref>. [[Heñvelster]]ioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv ''Cribrarula cumingii'' bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all: * ''Cypraea cumingii'' <small>(Linnaeus, 1758)</small> anv an diskrivadenn hag hervez ar re a renk an holl spesadoù [[Cypraeidae]] er spesad nemetañ [[Cypraea]]. == Isspesadoù== Daou [[isspesad]] a zo bet diskrivet diouzh al lec'h ma vevont ha nebeut variadennigoù stumm pe liv : * ''Cribrarula cumingii astaryi'' <small> Schilder, 1971</small> a vev e Gwalarn [[Polinezia]], anv roet en enor da Dr. J.C. Astary eus [[Gwened]]. * ''Cribrarula cumingii compta'' <small> (Pease, 1860)</small> a vev e Polinezia. == Bevoniezh == Kregin divoutin betek ral a-walc'h diouzh an [[isspesad]]où a vez kavet an aliesañ war an aod bev betek 25–30 m donder war an aod [[koural]]ek dindan bloc'hadoù koural bras. == Ment == Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 12&nbsp;mm ha 21&nbsp;mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 9&nbsp;mm pe ramz betek 30&nbsp;mm. == Gwelout ivez == Spesadoù all ar genad ''[[Cribrarula]]'' gant livioù damheñvel. == Kartenn al lec'hioù bevañ == Lec'h bevañ ar spesad a zo er [[Meurvor Habask]] e [[Polinezia]]. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kregin]] [[Rummad:Blotviled]] [[Rummad:Cypraeidae]] pgaj17j3n86nrbbndmc0zc222gmkf6p 0 120834 2191031 2012551 2026-05-13T23:09:31Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191031 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- {{Infobox/Titl|'''Luçon'''|f00|talbenn map|fff}} |- align="center" |Anv ofisiel | |- | colspan="2" align="center"|[[Restr :吕松市政厅.jpg|280px]]<br> Ar maerdi. |- | colspan="2" align="center"|[[Restr :Blason_ville_fr_Luçon_(Vendée)_v2.svg|80px]] <br> Ardamezioù. |- |colspan="2" align="center"| |- |colspan="2" align="center"| |- |[[Riez]] |[[Bro-C'hall]] |- |[[Rannvro]] |[[Pays de la Loire]] |- |[[Departamant]] |[[Vande (departamant)|Vande]] |- |[[Bro hengounel]] |[[Poatev]] |- |[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Fontenay-le-Comte|Fontenay-le-Comte]] |- |[[Etrekumuniezh]] |[[La Roche-sur-Yon-Agglomération]] |- |[[Kanton]] |[[Kanton Luçon|Luçon]] |- |[[Kod INSEE]] |85128 |- |[[Kod post]] |85400 |- |Maer |Dominique Bonnin |- |Amzer-gefridi |[[2020]]-[[2026]] |- |Gorread |31,42&nbsp;km² |- |Led |46° 27' 20" Norzh |- |Hed |01° 09' 53" Kornôg |- |Uhelder kreiz |11 m |- |Uhelder bihanañ |1 m |- |Uhelder brasañ |40 m |- |Poblañs<br>hep kontoù doubl |9 554 (2018) |- |Stankter |304 ann./km² |- | colspan="2" | <hr> |- |Lec'hienn ar gumun |[https://web.archive.org/web/20100316105631/http://www.lucon.fr/] |- |} '''Luçon''' a zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant]] [[Vande (departamant)|Vande]] e [[Bro-C'hall]]. == Douaroniezh == == Dezougen == <gallery> 吕松火车站.jpg Gare de Luçon (Vendée).jpg Gare de Luçon - Une rame Regiolis quitte son garage.jpg Intercités pour Nantes et Regiolis Pays de Loire en gare de Luçon.jpg Gare SNCF de Luçon.jpg </gallery> * Ar porzh-houarn. == Istor == === {{XIXvet kantved}} === ==== [[Brezel 1870-1871]] ==== * Degadoù a wazed ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv<ref name="Mémorial Genweb">{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=7611&dpt=85 Mémorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=7865 Memorial Genweb]</ref>. === {{XXvet kantved}} === ===== [[Brezel-bed kentañ]] ===== * Mervel a reas 248 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 3,67% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=7610dpt=85 Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Eil Brezel-bed]] ==== * Mervel a reas 45 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=7610&dpt=85 Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Luçon_(85).jpg </gallery> * Iliz-veur katolik ''Gorroidigezh an Intron-Varia'' <ref>{{fr}}[https://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/85/accueil_85128_1.htm Clochers de France]</ref>. * Monumant ar re varv ([[Brezel 1870-1871]]), bet savet e 1898, luc’hskeudennoù<ref name="Mémorial Genweb"/>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=85&id_source=7611 Memorial Genweb]</ref>. * Monumant ar re varv (brezelioù an {{XXvet kantved}}), luc’hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=7610&dpt=85 Mémorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=85&id_source=7610 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d’an [[23 a viz Du]] [[1924]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/4692/lucon-rueroute/ Université de Lille]</ref>. == Daveoù ha notennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Lucon}} [[Rummad:Kumunioù Vande]] e47op4dgclxgfd4u3gjluk3c0xpgn4m 0 126578 2190965 1960524 2026-05-13T16:16:19Z Ar choler 52661 + skeudenn 2190965 wikitext text/x-wiki [[File:Prophet Jheu Jehu - 1526.jpg|thumb|<div class="center">Poltred gant Girolamo Tessari, 1523-1526</div>]] '''Yehou''', mab [[Hanani]], a zo ur [[profed]] meneget e [[Kentañ Levr ar Rouaned]] (1R '''16''', 1-4) a dreuzkas komz Doue enep [[Baasha]], roue Israel, hag e diegezh : « Ar re varv, eus Baasha, e kêr, a vo debret gant ar chas, hag ar re varv, e-maez, a vo debret gant evned an neñvoù ! ». Dougen a ra memes anv ha [[Yehou (roue Israel)|Yehou]], mab Nimshi, a voe roue Israel (841 KJK-814 KJK) goude [[Yoram]] (2R '''9'''). [[Rummad:Tud eus ar Bibl]] 7vze3y6yj3nb54isjaab01ab98sx2b9 0 126605 2191018 2188702 2026-05-13T21:24:48Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191018 wikitext text/x-wiki [[Restr:St Cynhafal's Church - geograph.org.uk - 135338.jpg|thumb|320px|Iliz Llangynhafal]] '''Llangynhafal''' zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Ddinbych]], e [[Kembre]]. Emañ er biz da [[Rhuthun]] hag er gevred da gêr [[Dinbych]]. An iliz, gouestlet da Sant [[Cynhafal]], zo e diavaez ar gêriadenn, nepell diouzh un ti-feurm. E 2011 e oa 634 a dud o chom e Llangynhafal, ha 231 anezho (37,2%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics)]</ref>. == Tud == *[[Nathaniel Cynhafal Jones]] *[[John Williams (Ab Ithel)]] ===Daveoù=== {{Daveoù}} ==Liamm diavaez== * [https://web.archive.org/web/20100818062222/http://www.cpat.demon.co.uk/projects/longer/churches/denbigh/16875.htm Iliz Sant Cynhafal] {{en}} {{Kêrioù Sir Ddinbych}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Ddinbych]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Ddinbych]] 95mgfqabf0xetilem22phgrxtwf441m 0 126614 2191020 1978353 2026-05-13T21:28:37Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191020 wikitext text/x-wiki [[Restr:Llanrhaeadr - geograph.org.uk - 165008.jpg|thumb|Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch]] '''Llanrhaeadr-yng-Nghinmeirch''' zo ur gêriadenn, ur barrez hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Sir Ddinbych]], e [[Kembre]]. Alies e lavarer '''Llanrhaeadr''' hepken. Emañ etre [[Dinbych]] ha [[Rhuthun]]. Gouestlet eo an iliz-parrez da Sant [[Dyfnog]] pe Defynog, hag unan eus ilizoù koshañ Kembre eo. War ur werenn-livet eus 1533, an hini vravañ e Kembre moarvat, e weler ur skeudenn eus "gwezenn [[Yese]]". E-kichen an iliz emañ feunteun sakr Sant Dyfnog, ma oa boas an dud da zont da gaout ar pare gwechall. Ur skol kentañ derez zo, ur preti hag un davarn e-kreiz ar gêriadenn. E 2011 e oa {{formatnum:1038}} a dud o chom e Llanhaeadr-yng-Nghinmeirch, ha 514 anezho (51,2%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol (''The Office For National Statistics)]</ref>. ===Daveoù=== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Ddinbych}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Ddinbych]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Ddinbych]] hxc8dbkwg2arh2pkhxi4ius9d0lyt89 0 129049 2191005 1978439 2026-05-13T21:03:32Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191005 wikitext text/x-wiki :''Kêriadennoù all o deus un anv heñvel. Sellit ouzh ar bajenn [[Llangwm]].'' [[Restr:St.Jerome's, Llangwm.jpg|thumb|200px|Iliz Sant [[Hieronimos|Jerom]], Llan-gwm]] '''Llan-gwm''' (skrivet ivez '''Llangwm''' a-wechoù)<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/ Enwau Cymru]</ref> zo ur gêriadenn hag ur [[roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[Sir Fynwy]], e gevred [[Kembre]]. Emañ er reter da gêr [[Brynbuga]]. Ouzhpenn kêriadenn Llan-gwm ez eus kêriadennoù all er gumuniezh : [[Llanfihangel Torymynydd]] ha [[Llan-soe]]. E kumuniezh Llan-gwm emañ brasañ [[bryngaer]] Sir Fynwy, anvet [[Gaer Fawr (Llan-gwm)|Gaer Fawr]]. Gouestlet eo an iliz da Sant [[Hieronimos|Jerom]] hag enni ez eus ur [[jube]] eus war-dro [[1500]]. E 2011 e oa annezet ar gumuniezh gant 440 a dud ha 23 anezho a oa kembraegerien (5,3%)<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, ''The Office For National Statistics'']</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} ==Liamm diavaez== *[http://www.llangwm.org.uk/ Lec'hienn ar gumuniezh] {{Kêrioù Sir Fynwy}} {{DEFAULTSORT:Llangwm}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Fynwy]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Fynwy]] 99i14uhvkcjfzuzcqhjupp2n6ime2ku 0 129100 2191009 1978446 2026-05-13T21:10:21Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191009 wikitext text/x-wiki [[Restr:Church of St Teilo, Llantilio Crossenny - geograph.org.uk - 166902.jpg|250px|thumb|Iliz Sant Teilo, Llandeilo Gresynni.]] '''Llandeilo Gresynni''' (saoznekaet e ''Llantilio Crossenny'') zo ur gêriadenn vihan hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[Sir Fynwy]], e gevred [[Kembre]]. Emañ e hanternoz ar gontelezh, hanter-hent etre [[Y Fenni]] ha [[Trefynwy]]. Anvet eo diwar an iliz, gouestlet da sant [[Teilo]]. E 2011 e oa poblet gant {{formatnum:731}} a dud, ha 70 anezho (9,9%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, ''The Office For National Statistics'']</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Fynwy}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Fynwy]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Fynwy]] 4nbxw60qs57u96lq9vmchu0mnstd6ox 0 129102 2191008 1978448 2026-05-13T21:09:46Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191008 wikitext text/x-wiki [[Restr:St. Teilo church, Llantilio Pertholey - geograph.org.uk - 216212.jpg|250px|thumb|Iliz Sant Teilo, Llandeilo Bertholau.]] '''Llandeilo Bertholau''' (saoznekaet e ''Llantilio Pertholey'') zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[Sir Fynwy]], e gevred [[Kembre]]. Emañ en hanternoz da [[Y Fenni]]. Er gumuniezh emañ, ouzhpenn kêriadenn Llandeilo Bertholau hec'h-unan, kêriadenn [[Llanddewi Ysgyryd]]. Er gumuniezh emañ torgenn [[Ysgyryd Fawr]], krec'henn uhelañ ar [[Menez Du Menoe|Mynydd Du]], a zo 486 metr uhelder. Eus an {{XIIIvet kantved}} eo iliz Sant Teilo. E Llandeilo Bertholau e voe prizoniet [[Rudolf Hess]] e-pad ur pennad. E 2011 e oa poblet ar gumuniezh gant {{formatnum:3906}} a dud, ha 382 anezho (10,2%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, ''The Office For National Statistics'']</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Kêrioù Sir Fynwy}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Fynwy]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Fynwy]] 0qfu5d7ifojcs3s1e1949ph7jdlvqf3 0 129309 2191004 1978456 2026-05-13T21:02:38Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191004 wikitext text/x-wiki [[Restr:Llanfoist Church, St Faith Monmouthshire.JPG|250px|thumb|Iliz Llan-ffwyst.]] '''Llan-ffwyst''' (''Llanfoist'' e saozneg)<ref>[http://www.e-gymraeg.org/enwaucymru/chwilio.aspx Enwau Cymru]</ref> zo ur gêriadenn hag ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e [[Sir Fynwy]], e gevred [[Kembre]]. Emañ er c'hreisteiz da gêr [[Y Fenni]], e gwalarn ar gontelezh. Tremen a ra [[Kanol Sir Fynwy ha Brycheiniog]] dre ar gêriadenn. Ne ouzer netra diwar-benn sant Ffwyst, en deus roet e anv d'al lec'h. Ar skrivagner kembreat saoznek [[Alexander Cordell]] zo bet beziet e bered Llan-ffwyst. E 2011 e oa poblet kumuniezh Llan-ffwyst gant {{formatnum:3315}} a dud, ha 328 anezho (10,2%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'', Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol, ''The Office For National Statistics'']</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} {{Commons|Category:Llanfoist}} {{Kêrioù Sir Fynwy}} {{DEFAULTSORT:Llanffwyst}} [[Rummad:Kêriadennoù Sir Fynwy]] [[Rummad:Kumuniezhoù Sir Fynwy]] ss91l6e4t67smfsytx15t0w75y8y6sl 0 129948 2190993 1960908 2026-05-13T19:58:59Z Ar choler 52661 2190993 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Alexis Valdés''' zo un [[aktour]], ur c'haner, ur primganer hag ur fentigeller [[kuba]]n bet ganet e [[La Habana]] d'ar {{Deiziad|16|Eost|1963}}. Goude bout bet un aktour e Kuba e-pad 10 vloaz e tivroas er [[bloavezhioù 1990]] da [[Spagn]], ma labouras en abadennoù [[skinwel]] evel ''El club de la comedia''. E [[2005]] e savas e [[Sinema|film]] kentañ, ''Un rey en La Habana'' ("Ur roue e La Habana"). Pa oa o chom e [[Miami]] ha betek miz Kerzu [[2012]] e kinnige un abadenn skinwel [[spagnolek]] fentigellat anvet ''Esta Noche Tu Night'' ma tegemere arzourien ha kanerien broioù spagnolek ar [[Mor Karib]] (Kuba, [[Kolombia]], hag all) evel [[Oscar D'León]], [[La India]], pe [[Aymée Nuviola]]. ==Liammoù diavaez== * {{es}} [https://www.youtube.com/watch?v=milKxTxyARk ''El show de Alexis Valdés'', 29/07/2014], ''YouTube''. <small>Kavet : 13 Mae 2026</small>. {{DEFAULTSORT:Valdes, Alexis}} [[Rummad:Kanerien Kuba]] [[Rummad:Kanerien spagnolek]] [[Rummad:Aktourien Kuba]] [[Rummad:Filmaozerien]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1963]] ormv583fa1n6qoxqenrq0tmvdigeokm 0 134295 2191002 2190768 2026-05-13T20:35:03Z Arko 540 astenn 2191002 wikitext text/x-wiki [[File:Raw egg.jpg|thumb|upright=0.9|Vi yar kriz dirak ar glorenn dorr]] Da geginañ e vez implijet '''[[vi]]où'''-[[yar]] dreist-holl. Ganto e vez graet : *''vioù poazh-tanav'', en dour tomm berv *''vioù poazh kalet'', pa vez laosket 10 munut en dour o virviñ : kalet eo ar gwenn hag ar melen *''vioù baset'' *''vioù fritet'', en [[amann]], pe en [[eoul]] ([[olivez]], palmez, hag all), pe er [[bloneg]]. *[[alumenn]]où. Ar vi a zo un aozenn a vez implijet kalz er c'heginañ, kenkoulz evit ar meuzioù sall, evit fardañ toaz, evit keginañ dibennoù-pred zo hag evit ober hiliennoù. Gant ur melen-vi hag eoul e vez graet [[maionez]]. Gant gwennoù vioù baset en erc'h ha [[dienn saoz]] e vez graet un [[enezenn war-neuñv]]. Gant gwenn-vi ha sukr e vez graet [[mereng]]. ==Vioù all== * vioù evned : houadezed, koailhed * vioù pesked : [[kaviar]] * vioù baot * [[vi Pask|vioù-Pask]], e sukr pe [[chokolad]] <gallery mode="packed" heights="150px"> Huevosalplato.jpg|Daou vi fritet war un asied Morning Glory, Ashland (4935577535).jpg|Vioù baset gant kig-moc'h Salty egg.JPG|Vi houadez, miret en holen </gallery> [[Rummad:Vioù]] [[Rummad:Aozennoù kegin]] [[Rummad:Keginerezh]] 93misfojhk1zuab23hya6ogx7b8qi01 0 135886 2191021 1978643 2026-05-13T21:29:42Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191021 wikitext text/x-wiki '''Llansanffraid''', pe '''Llansantffraid''', zo ur [[Roll kumuniezhioù Kembre|gumuniezh]] e kontelezh [[Powys]], e [[Kembre]]. Emañ tost da harzoù Bro-Saoz, er reter da [[Llanfyllin]] hag en hanternoz da [[Y Trallwng]]. Redek a ra ar stêr [[Efyrnwy]] drezi. Er gumuniezh emañ kêriadennoù [[Llansanffraid-ym-Mechain]] ha [[Deuddwr (Powys)|Deuddwr]]. E 2011 e oa poblet gant 1415 a dud, ha 271 anezho (19,8%) a oa kembraegerien<ref>[https://web.archive.org/web/20151118030211/http://www.ons.gov.uk/ons/rel/census/2011-census/key-statistics-for-unitary-authorities-in-wales/stb-2011-census-key-statistics-for-wales.html ''Statistical bulletin: 2011 Census: Key Statistics for Wales, Mawrth 2011'' Swyddfa Ystadegau Cenedlaethol ("The Office For National Statistics")]</ref>. ==Daveoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Kumuniezhoù Powys]] aur4aow0pw6lh15zqmu0c9yezq7w3ao 0 136559 2191044 2030716 2026-05-14T08:55:27Z Culex 15372 màj infobox 2191044 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Frañs | anv = L'Albera | anvYezh = L'Albera | Yezh = katalanek | anvOfisiel = L'Albère | skeudenn = Amélie-les-Bains-Palalda - vue générale d'Amélie-les-Bains et du pic du Canigou.jpg | alc'hwez = Saint-Jean de l'Albère | ardamezioù = | rannvro = [[Okitania (rannvro)|Okitania]] | departamant = [[Pireneoù-ar-Reter]] | arondisamant = [[Arondisamant Ceret|Ceret]] | kanton = [[Kanton Vallespir-Albères|Vallespir-Albères]] | etrekumuniezh = Vallespir | maer = Marc de Besombes-Singla | amzer-gefridi = 2026-2032 | gorread = 17.10 | hedred = 2.89472222222 | ledred = 42.4836111111 | uk = | ubi = 266 | ubr = 1116 }} '''L'Albera''' (''L'Albère'' e galleg) zo ur [[kumun c'hall|gumun]] eus [[Katalonia an Norzh]], e [[komark]] [[Vallespir]]. E [[Departamant gall|departamant]] [[Pireneoù-ar-Reter]] emañ. == Ar vaered == {| class="wikitable" ! Anv !! Mare<ref>[https://web.archive.org/web/20180122072209/http://lalbere.net/queconnaitre/Maires%20de%20l%20Albere.htm Liste des maires de l'Albere depuis l'An III de la République]</ref> |- align=center | Sylvestre Vilallongue || 1795 - 1801 |- align=center | Jacques Oriol || 1802-1813 |- align=center | Joseph Reste || 1813-1830 |- align=center | Jacques Oriol || 1831-1834 |- align=center | Joseph Reste (hijo) || 1835-1877 |- align=center | Albert Oriol || 1878-1884 |- align=center | Gustave Tarres || 1885-1887 |- align=center | Auguste Vinyes || 1888-1904 |- align=center | Justin Besombes || 1904-1934 |- align=center | Antoine de Besombes-Singla || 1935-1971 |- align=center | Pierre de Besombes-Singla || 1971-2013 |- align=center | Marc de Besombes-Singla || 2013 - |} == Poblañs == [[Restr:Population - Municipality code 66001.svg|thumb|300px|center|[[Poblañs]] 1962-2008]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Pireneoù-ar-Reter|Albera]] ix8djs7i0gpskmm1axc7ilvlosdoi4j 3 140018 2190976 2189555 2026-05-13T18:08:45Z Dishual 612 /* Liammoù er pennadoù */ rann nevez 2190976 wikitext text/x-wiki Salud dit ! Diverket 'peus ma reizhadennoù er pennad [[Paul Revere's Ride]]. N'eo ket diwar skañv e oant bet degaset ganin. Diwar-benn an implij eus "a-benn", sell ouzh pennad Yann Gerven [http://www.reseau-canope.fr/tes/yanngerven/index.php?pennad=A002|amañ]. Ha diwar-benn an implij eus "lakaat termen", sell ouzh [http://www.devri.bzh/recherche/?q=termen&submit=|skouerioù Devri]. A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 6 Meu 2019 da 16:57 (UTC) :Salud dit, Ne'm eus ket diverket da zifaziadenn "evit" e-lec'h *a-benn, skrivet em eus e oa direizh *a-benn, zoken, peogwir e oa bet graet kazeg gant al Lifreoù Ruz ! Evit a sell ouzh "lakaat termen da", gant an droienn-se em befe graet ivez er c'hemperzh, setu em boa lennet Devri (13) ha geriadur Martial p. 1314b, linenn 9/10 a-raok diverkañ *fin evit distreiñ da skrid Keritiad. Trugarez evit bout kenlabouret, aze emañ spered ar Wiki. --[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 6 Meu 2019 da 17:21 (UTC) ==Iwerzhoneg== Salud dit ! ''turas'' eo ar ger en nominativ ha ''turais'' er genitiv, evel ma weler er geriadurioù iwerzhoneg. Hag evel-se eo skrivet, evel-just, ma sellez ouzh an dave roet (ret eo klikañ war "Oscail taifid scanáilte" evit gwelet un notenn dornskrivet). A galon, --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 4 Ebr 2019 da 10:35 (UTC) :OK, ne oan ket aet pell a-walc'h ! Trugarez dit, --[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 4 Ebr 2019 da 10:59 (UTC) == Wikipedia:Dilennadeg 2022 == Salud, Trugarez vras eus ho pedadenn met ne gav din en defe ur paourkaezh IP ar gwir da vouezhiañ da-geñver ar seurt darvoud pouezus-kenañ evit ar gumuniezh. Chañs vat d'ho lapined memes tra ! A galon.--[[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8BB7:F100:489A:903D:3315:DE12|2A01:CB08:8BB7:F100:489A:903D:3315:DE12]] 15 C'hwe 2022 da 11:44 (UTC) ::Demat dit, ::Digor eo ar votadeg evit kaout merourien nevez. Gallout a rez votiñ [[Wikipedia:Kumuniezh/votadeg evit merourien Ebrel 2022|amañ]]. ::A galon, ::--[[File:Flag of Ukraine.svg|20px]] [[Implijer:Lekemok|Lekemok]] <small>([[Kaozeadenn_Implijer:Lekemok|kaozeal]])</small> 1 Ebr 2022 da 10:33 (UTC) == Goulenn ali == [[Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 17, bloaz 2022#Adlakaat ar saozneg e lec’h ar galleg dre ziouer evit ar wikioù brezhonek|Trugarez da zont da reiñ da ali amañ]] diwar-benn implij ar saozneg pe ar galleg dre ziouer evit an troidigezhioù a vank en etrefas ar wiki brezhoneg.--[[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 3 Mae 2022 da 15:16 (UTC) == Mizvezh Diplomatiezh Sevenadurel Ukraina 2024 == https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2024/Participants/br Krog on da dreiñ an traoù amañ, ma fell deoc'h sikour? A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 2 Meu 2024 da 21:39 (UTC) :Ur c'heloù mat ! Astennet em eus [[Ukraineg]] ha [[Kan broadel Ukraina]] ; dav e vefe rannañ al labour, kuit a gaout 2 bennad war ar memes danvez ? [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 3 Meu 2024 da 20:49 (UTC) ::Demat, normalamant em eus troet tamm pe damm darn ra c'hemennadennoù. Da wiriekaat ha stankan an toulloù a chomo benn neuze. ::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 3 Meu 2024 da 20:56 (UTC) :::{{graet}} [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 4 Meu 2024 da 13:32 (UTC) == Kemm en da bajenn implijer == Iskis eo [https://br.wikipedia.org/w/index.php?diff=2089701&oldid=2088971&title=Implijer:Ar_choler ar c’hemm-mañ]. Graet ganit hep bezañ kevreet, pe graet gant un den all? Derc’hel pe nullañ? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 10 Meu 2024 da 16:31 (UTC) :N'eo ket bet graet ganin : ne ouzon ket alamaneg. Nullet em eus ar c'hemm. Trugarez dit evit da gemennadenn ! [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 10 Meu 2024 da 17:03 (UTC) == Hentoù-harn == Demat. Unan all evidoc'h 'benn p'ho c'hoant. "* War al [[Hent-houarn Sant-Meven Loudieg|linenn hent-houarn Sant-Meven Loudieg]], serret, emañ Tremorae."[[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 1 Ebr 2024 da 16:09 (UTC) :Re wir ! PK 42,75 adalek Loudieg ! Kenderc'hel a rin da gempenn al linennoù a zo, a-raok stagañ ganti. [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 1 Ebr 2024 da 16:41 (UTC) ::Mat-tre. trugarez. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 1 Ebr 2024 da 17:12 (UTC) :::{{graet}} Graet eo ! [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 1 Ebr 2024 da 18:47 (UTC) ::::Dreist! [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 1 Ebr 2024 da 20:00 (UTC) == Emgannan Alre == N'on ket echu. amzer mar plij ! [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 23 Ebr 2024 da 20:28 (UTC) :Ne'm eus graet nemet [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Emgann_an_Alre_%281364%29&diff=2094219&oldid=2094217 lemel ur skeudenn doubl] ; ne c'heller ket gouzout pegoulz e vez "echu" ur pennad. [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 24 Ebr 2024 da 09:19 (UTC) ::Gallout a reer kavout un tamm pasianted ha chom hep kemm traoù er pennadoù just goude ar c'hemmoù diwezhañ, betek-gouzout ne vefe ket echu end-eeun. Klasket em eus ar skeudenn zoubl-se evit ober udb. ganti. N'eo ket grevus met torr-penn eo koll amzer. [[Implijer:Kadwalan|Kadwalan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kadwalan|kaozeal]]) 24 Ebr 2024 da 12:25 (UTC) == Gwarezva Arabia ar Su == Ne gavan ket gwelloc'h ar bajennad evel m'emañ bremañ... [[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee 66|kaozeal]]) 25 Ebr 2024 da 23:05 (UTC) :OK, nullet em eus ar c'hemmoù. --[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 26 Ebr 2024 da 09:17 (UTC) ::Trugarez dit. [[Implijer:Tanjee 66|Tanjee 66]] ([[Kaozeadenn Implijer:Tanjee 66|kaozeal]]) 26 Ebr 2024 da 09:36 (UTC) == Restroù da ziverkañ == Demat dit, Pa vez ur restr dizimplij, hep doareoù-implijout, ha degaset gant un implijer aet kuit eus ar wiki, e kavan gwelloc’h ober gant <nowiki>{{delete}}</nowiki>. Kalz restroù eus ar seurt-se zo, gallout a rafen lakaat Pywikibot da ziverkañ pep tra e rummad ''Candidates for speedy deletion'' ha mat pell zo. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 17 Mae 2024 da 09:08 (UTC) :{{graet}} OK, trugarez dit. [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 17 Mae 2024 da 12:17 (UTC) == Liv melen ar patrom == Reizhet eo bet livioù ar patrom ganeoc'h : {{Patrom:Framm porched al lennegezh/Gwrizienn rann lennegezh}} Melen (ha linennoù mouk) e oa avat evit klotañ gant patromoù : # [[Patrom:Framm porched al lennegezh]] # [[Patrom:Framm porched al lennegezh vrezhonek]] Ne gave ket deoc'h e oa brav ? [[Implijer:MP|MP]] ([[Kaozeadenn Implijer:MP|kaozeal]]) 19 Mae 2024 da 22:52 (UTC) :Ne'm eus kemmet na livioù ar bevennoù (mouk #a77) na re al linennoù (gwenn #fff ma melen #ffff90). Ar pezh am eus graet eo eeunaaat an HTML (-1/3) ha lakaat titl ar patrom war wel war un drekleur #ccf e-lec'h melen (da ziforc'hañ diouzh ar rummadoù) pe #a77 (dilennus e oa an disoc'h). Distreiñ d'ar stumm kent a c'hallit ober bepred ! [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 20 Mae 2024 da 07:14 (UTC) == [[Alc'hweder-Dupont]] == Salut deoc'h, trugarez eus an tamm kempenn ho peus degaset d'ar pennad. Pell welloc'h eo evel-se. A galon. [[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:8E08:9800:E5D7:22DF:346F:18D2|2A01:CB08:8E08:9800:E5D7:22DF:346F:18D2]] 8 Gen 2025 da 07:53 (UTC) == Thank you for being a medical contributors! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |'''The 2024 Cure Award''' |- | style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs. Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating]. |} Thanks again :-) -- [[mdwiki:User:Doc_James|<span style="color:#0000f1">'''Doc James'''</span>]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 26 Gen 2025 da 06:24 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Doc James@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&oldid=28172893 --> == Skeudenn doubl == N’on ket sur ha graet az peus ar pezh a felle dit ober [https://br.wikipedia.org/w/index.php?diff=2128443&oldid=2070119&title=Maesaer&curid=108523 amañ]: tennet az peus an databox ha n’eo ket ar skeudenn. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Gen 2025 da 19:37 (UTC) :An databox ne zegas netra d'ar pennad, da 'm soñj, met gallout a ran e lakaat en-dro ha lemel ar skeudenn all mard eo gwelloc'h. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 29 Gen 2025 da 19:40 (UTC) ::Gwelet am eus ne glote ket ar c’hemm gant an diverradenn ha savet am eus ar goulenn met n’eo ket pouezus din. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Gen 2025 da 19:45 (UTC) == Skeudennoù da adober == Salud dit, Emaon c’hoazh o kwalc’hiñ marchosioù Augeias: ar skeudennoù kozh dilezet abaoe pell zo. Lod anezho a oa bet brezhonekaet diwar skeudennoù eus Commons met alies e oa bet graet fall: pe troet da stumm PNG e lec’h SVG, pe graet hep menegiñ ar restr orin pe an aotreoù implijout, h.a. War a seblant e ouzez ober gant skeudennoù eus ar seurt-se. Ma fell dit sikouriñ e vefe talvoudus adober ar skeudennoù-se: kavout ur restr mad e Commons, treiñ en ur zerc’hel ar stumm SVG, lakaat ar restr war Commons. Goude-se e c’hall ar restr war ar wiki bezañ diverket, gallout a reer ober gant <nowiki>{{diverkañ}}</nowiki>. Lod all a seblant bezañ labourioù an implijer e-unan met hep doareoù-implijout. Skeudennoù da adober a vo kavet, da skouer, e [[:Rummad:Files uploaded by User:Sad Edgar]], [[:Rummad:Files uploaded by User:Kadwalan]], [[:Rummad:Files uploaded by User:Matilin]], [[:Rummad:Files uploaded by User:Padraig Marc'heg]], [[:Rummad:Files uploaded by User:Ronan]], ha [[:Rummad:Files uploaded by User:Yun]]. Ha soñjal a rez e c’halli ober war-dro? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 17 C'hwe 2025 da 10:36 (UTC) :OK, ober a rin war-dro. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 17 C'hwe 2025 da 12:35 (UTC) ::@[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] Trugarez dit. ::Daoust ma n’on ket arbennigour war Commons e kredan [[:c:File:Genoù_(korf).svg]] n’eo ket un "own work" met un oberenn deveret eus hini unan all, un dra a zlefe bezañ meneget e roadennoù ar restr. D’am soñj e tleez ober gant [[:c:Template:Derived from]] ivez evit liammañ war-du an oberenn orin. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 17 C'hwe 2025 da 15:49 (UTC) :::Meneget em boa ar restr orin, hep ar patrom avat. Reizhet eo bet ganin e Commons. Trugarez dit ! Emaon o plediñ gant ar restroù all. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 17 C'hwe 2025 da 16:48 (UTC) ::::👍 [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 17 C'hwe 2025 da 16:53 (UTC) ::::[https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=File:Geno%C3%B9_(korf).svg&diff=prev&oldid=999540745 Evel-se] e soñjan e vez implijet ar patrom, dont a ra al liamm war wel. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 17 C'hwe 2025 da 17:00 (UTC) :::::OK, alies e servijo din er prentad labour-mañ ! [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 17 C'hwe 2025 da 17:12 (UTC) ::::::@[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] Un dra c’hoazh. Evit [[:c:File:PaleoUhelStruj.svg]] ez peus meneget un aotre-implijout CC0, met emañ ar restr orin dindan aotreoù-implijout CC-by, CC-by-sa, ha GFDL. Neuze ne c’hallez ket lakaat ar restr deveret dindan un aotre-implijout CC0, ne c’hallez ober nemet gant unan anezho (pe meur a hini). N’eo ket aes, gouzout a ran mat. ::::::Hag evel-just, trugarez eus da labour. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 17 C'hwe 2025 da 18:16 (UTC) :::::::Nemet em eus adtreset ar restr penn-da-benn... Ma, taolet em eus evezh ouzh aotre ur restroù all am eus treuzkaset. LBD, ''Learning By Doing'', emezo ! — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 17 C'hwe 2025 da 18:28 (UTC) ::::::::Ne ra vern. Ma adskrivez ul levr penn-da-benn, n’out ket aotreet da werzhañ anezhañ; ar memes tra eo gant ur skeudenn. En arvar da vezañ diverket eo ar restr evel m’emañ. Met afer tud Commons eo ha n’eo ket ma hini 😁 [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 18 C'hwe 2025 da 08:28 (UTC) ::::::::@[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] Ul labour mat-kenañ a rez, met ur wech ouzhpenn, ret eo doujañ da zoereoù-implijout ar restr orin. Da skouer, [[:File:Bicycle diagram.svg]] zo dindan ar GFDL hag ar CC by-sa 3.0, neuze n’eo ket aotreet lakaat un oberenn deveret anezhi en domani foran / CC0. Se zo abeg a-walc’h da ziverkañ ar restr diwar Commons. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2025 da 16:28 (UTC) :::::::::Meur a wezh em eus klasket adlakaat an aotroù orin Creative Commons ''ha'' GDFL, met ne ginnig WC nemet aotreoù Creative Commons din goude ezkarget. Hag un tu zo da verkañ an aotre GDFL ? :::::::::*Emaon o paouez enkargañ 12 gavotenn SVG savet gant Sad Edgar... ha troet int bet da PNG gant WC ! Moarvat e oant bet enrollet evel InkScape.SVG e-lec'h plain.SVG ; dav e vo din adtreiñ an holl, 'm eus aon. :::::::::[[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 21 C'hwe 2025 da 16:41 (UTC) ::::::::::Ma ’z eus anv eus an ameileur ezkargañ, n’ouzon ket penaos ober. Met ur wech karget ar restr e c’hallez kemmañ he fajenn ha lakaat, da skouer, <nowiki>{{self|GFDL|cc-by-3.0}}</nowiki> e-lec’h <nowiki>{{self|cc-zero}}</nowiki>. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2025 da 16:49 (UTC) :::::::::::Aet eo en-dro gant restr ar marc'h-houarn. Gwiriekaat an holl aotreoù a rin pa'm bo echuet gant an holl restroù. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 21 C'hwe 2025 da 17:12 (UTC) ::::::::::::👍 [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 21 C'hwe 2025 da 17:16 (UTC) == Luc'hskeudennoù == ... bet graet ganin, Coutances hag all. Lezit amzer din mar plij. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 5 Meu 2025 da 18:00 (UTC) :N'int ket sinet ganit, bepred. Div skeudenn a c'hallez treuzkas da Gommons neuze, pa n'eus ket kevatal dezho eno : an ti kozh hag ar relegouer. Restroù eus Commons zo bet erlec'hiet ouzh ar re arall. [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 5 Meu 2025 da 18:04 (UTC) ::N'int ket sinet ganin met ganin e oant bet graet. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 5 Meu 2025 da 18:10 (UTC) ::ClaudeLeDuigou pe Dabzh pe Kadbzh. Chomit hep diverkañ mar plij. [[Implijer:Dakbzh|Dakbzh]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dakbzh|kaozeal]]) 5 Meu 2025 da 18:34 (UTC) == thumb ha gallery == Salud dit, Hervez ar meziant eo faziek ober gant ''thumb'' e-barzh ur ''gallery''. N’eo ket grevus met erbedet eo chom hep ober. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 7 Meu 2025 da 14:12 (UTC) :Ya, se a ouzon. Moarvat ne'm boa ket taolet evezh mat ! Trugarez dit. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 7 Meu 2025 da 17:31 (UTC) == Patromoù cite == Salud dit, pelec’h emañ an dalc’h gant an patromoù-mañ? [https://br.wikipedia.org/w/index.php?diff=2136956&oldid=2136381&title=Offa_Mercia Amañ], da skouer, ez peus tennet implijoù eus cite book ha kemmet implijoù eus cite web en un doare ne gomprenan ket. Da skouer, ''Medieval Sourcebook: The Annales Cambriae'' ne zeu ket war wel ken. Petra edout o klask ober? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 Meu 2025 da 09:30 (UTC) :''Lint hunting''. Ar patrom <code>Cite book</code> a zegas fazioù HTML : Duplicate IDs. Erlec'hiañ a ran ar menegoù : aozer(ez) + titl + embanner, bloaz, ISBN ouzh kement degouezh a zo kemennet er bajenn [[Dibar:LintErrors/duplicate-ids]] (ha mont a ra en-dro). :Evit a sell ouzh ''Medieval Sourcebook: The Annales Cambriae'', reizhet eo : ar meneg <code>|title=</code> a vanke (oops...). [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 14 Meu 2025 da 10:33 (UTC) ::Ha ne vefe ket gwelloc’h reizhañ ar patrom kentoc’h? Marteze degas ar stumm diwezhañ eus ar wiki saoznek. Dre vras eo mat ober gant patromoù eus ar seurt-se, lakaat a ra reoliek ar menegoù. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 14 Meu 2025 da 10:40 (UTC) :::Soñjet em boa kemmañ ar patrom orin, met alies e vez kuzh er patromoù ar menegoù diskuliet gant Lint. Da skouer, n'on ket sur e c'hallan lemel an ID-où a zo e Patrom:Anchor hep lakaat reuz — kuzh — e Patrom:Convert/Doc (ma vefe ret lemel an holl IDoù ivez). Dreist-holl, me 'garfe gouzout petra zo fall gant un ID er patromoù-se ! :::Keñveriañ Cite book e brwiki gant stumm enwiki a rin a-raok pep tra. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 14 Meu 2025 da 13:48 (UTC) ::::Disheñvel-krenn eo patrom enwiki. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 14 Meu 2025 da 13:55 (UTC) :::::Ha Patrom:Babel ivez. Dre an urzh <code>#invoke</code> e vez galvet bremañ en enwiki. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 14 Meu 2025 da 13:59 (UTC) == Stiloù == Salud dit, N’on ket a-enep ober gant fontoù, livioù, hag all. Soñjal a ra din, koulskoude, e tlefent bezañ implijet an nebeutañ ar gwellañ e korf ar pennadoù. Gallout a reer lakaat anezho e patromoù, pe gwelloc’h c’hoazh, e restroù CSS ar wiki. A-hend-all e teu ar pajennoù da vezañ disheñveloc’h-disheñvelañ an eil diouzh eben: ur poem gant ur font, unan all gant ur font all ha bihanoc’h evit ar re all, ha me a oar. Ma fell d’ar gumuniezh kemmañ stil ar <nowiki>poem</nowiki>, da skouer, e c’hell bezañ graet dre ar restr CSS hollek. Ar memestra eo evit taolennoù pa ne vezont ket implijet evit kinnig roadennoù. Patromoù zo evit ober bannoù, gallout a reer ober gant column-count ivez. Gwasho’ch c’hoazh eo taolennoù e taolennoù pa vezont implijet evit diskwel un daolenn e meur a bann, drailhañ a ra arc’hweladurioù zo (rummañ, da skouer). Penaos e vo diskwelet ar bajenn war ur pellgomzer hezoug zo ur gudenn all. Alies e kreder gwelaat ur pennad dre implij muioc’h a ledander, ha pa tiskweler anezhañ war an hezoug e weler ne oa ket ur soñj vat. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 20 Meu 2025 da 19:08 (UTC) == Diverradenn kemmoù == Salud dit, Ha gallout a rafes chom hep implij gerioù dismegus e [https://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Giovanni_Boccaccio&curid=31395&diff=2166997&oldid=2166225 diverradennoù] da gemmoù? Awalc’h a traoù a laka diaes tizhout emglevioù amañ hep ouzhpennañ re nevez. Trugarez en araok. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 18 Du 2025 da 13:22 (UTC) == Daveoù == Salud dit, Evel meneget [https://br.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn#@_en_daveo%C3%B9 en Davarn] e c’houlennomp ouzhit ober gant an doare boutin da furmadiñ an daveoù, da lavarout eo, lakaat an titouroù en arventennoù a-ratozh ar patromoù, ha chom hep ober gant arouezioù divoutin evel @. Trugarez, [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 29 Ebr 2026 da 16:38 (UTC) :Ne welan ket petra zo fall em doare : berroc'h hag anat eo. An holl dud a gompren pe da lec'h e vezont kaset pa lennont <q> Katell&Yann@postel.bzh </q>, neuze <q> URL+ Titl ar bajenn @ Anv al lec'hienn </q> a zlefe bout peurvat ivez. Petra eo ali ar gumuniezh ? — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 29 Ebr 2026 da 20:06 (UTC) ::Ur standard zo evit menegiñ levrioù, [[:fr:ISO 690|ISO 690]], adkemeret gant an AFNOR, ha dioutañ eo bet aozet [[:fr:Wikipédia:Conventions bibliographiques|doare menegiñ daveoù ar Wikipedia gallek]], da skouer. Ober gant ar standard-mañ a laka ar menegoù da vezañ lennus gant an dud boazet da labourat gant teuliadur. Ostilhoù zo evit labourat gant menegoù, Citoid a laka an titouroù en arventennoù a zere, gant ContentTranslation e vez kudennus kavout an titouroù er-maez eus an arventennoù mat. Patromoù a c’hall lakaat metaroadennoù er pajennoù ivez (ne vez ket graet amañ evit poent met gallout a raio bezañ graet gant ma vo implijet mat an arventennoù); robotoù a c’hall kempenn pajennoù a zo patromoù enno met ret eo dezho bezañ implijet mat. Ur raktres kumuniezhel eo hemañ, pa zoujer ouzh ar standardoù e vezer perzh eus ur gumuniezh. An dalc’h gant an implij fall eus an arventennoù pe an implij eus traoù nann-standard evel @ e menegoù zo ar memes hini hag an dalc’h a vefe ma skrivfe unan bennak titloù ar rannbennadoù e pennlizherennoù, pe ma livfe ar verboù e ruz hag an anvioù-gwan e melen: n’eus ket eus ur wiki ken, kentoc’h eus ur [[Wikipedia:Ar_pezh_n%27eo_ket#Wikipedia_n%E2%80%99eo_ket_ur_wezenn_Nedeleg|wezenn Nedeleg]]. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 30 Ebr 2026 da 09:11 (UTC) :::Anaout a ran reol ISO 690, am eus implijet meur a wezh amañ, nemet ne bled ket gant al lec'hiennoù web (ar reol ISO 690:2021 a ra bremañ). E Wikipedia ez eo ar stumm :::<div class="center"><small><code><nowiki>{{Cite web |last= |first= |date= |title= |url= |trans-title= |website= |language= |location= |publisher= |access-date=}}</nowiki></code></small></div> :::a zo erbedet evit menegiñ ur bajenn web en ur yezh estren ; dre ma ned a ket mat en-dro e brwiki ne 'm eus graet nemet erlec'hiañ "@" ouzh "website". :::Keñveriomp an daou stumm. :::1. <small>{<code><nowiki>{Cite web |last=Trump |first=Donald J. |date=29/04/2026 |title=Spinning Yarns: The POTUS' Personal Handbook |url=https://potus.whitehouse.gouv.us |website=whitehouse.gouv.us |trans-title=Bardellat : ma sturlevr |website=whitehouse.gouv.us |language=en |location=Washington, D.C. |publisher=US Government |access-date=30 a viz Ebrel 2026}}</nowiki></code></small> a ro : :::&emsp;&emsp;{{Cite web |last=Trump|first=Donald J.|date=29/04/2026 |title=Spinning Yarns: The POTUS' Personal Handbook |url=https://potus.whitehouse.gouv.us|website=whitehouse.gouv.us |trans-title="Bardellat:sturlevr personel prezidant USA" |website=Gouarnmant SUA |language=en |location=Washington, D.C. |publisher=US Government |access-date=30 a viz Ebrel 2026}} :::War 3 linenn e teu ; nag al lec'hienn, na troidigezh an titl, na lec'h an embann ne zeuont war wel. :::2. <small>{<code><nowiki>{{en}} Trump, Donald J. : {{cite web|url=https://potus.whitehouse.gouv.us |title=Spinning Yarns: The POTUS' Personal Handbook / "Bardellat:sturlevr personel prezidant SUA" @ whitehouse.gouv.us, 29/04/2026|accessdate=30 a viz Ebrel 2026}}</nowiki></code></small> a ro : :::&emsp;&emsp;{{en}} Trump, Donald J. : {{cite web|url=https://potus.whitehouse.gouv.us |title=Spinning Yarns: The POTUS' Personal Handbook / "Bardellat:sturlevr personel prezidant SUA" @ Gouarnmant SUA, Washington D.C., 29/04/2026|accessdate=30 a viz Ebrel 2026}} :::Sklaeroc'h a-galz ! :::Evit a sell ouzh ar "wezenn Nedeleg", e brwiki emañ dija rak den ne ra gant ar reol ISO, ha pep unan a vitell daveoù, gant liammoù er patromoù a-wezhioù zoken ! :::Peogwir ez eus savet ur gudenn ne rin mui gant ar patrom <q> Cite web </q>. — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 30 Ebr 2026 da 16:00 (UTC) == Liammoù er pennadoù == Demat, Bennozh evit ar c'hemmoù/ reizhadurioù. Un dra nemetken mar-plij da chom hep tennañ al liammoù er pennadoù. Bravoc'h eo marteze hep ruz met pa vez savet pennadoù nevez eo ret adlakaat an holl anezho ur c'holl amzer eo. Bennozh dit A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 13 Mae 2026 da 18:08 (UTC) ovluangu5utyraom0068pv07vnocvcu 14 142912 2190994 1871794 2026-05-13T20:09:01Z Arko 540 rummad 2190994 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Gouelioù ar Yuzevegezh]] [[Rummad:Pask]] t6nq2l2vk58d5rgtroz2qivwoistjty 0 150363 2191038 2078074 2026-05-14T01:43:33Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2191038 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} {| class="infobox" style="font-size:90%;" |- ! colspan="2" style="background-color: #adafda" |'''Kumunioù Frañs''' |- {{Infobox/Titl|Martinet|f00|talbenn map|fff}} |- align="center" |- | colspan="2" align="center"|[[Restr : Martinet - Le parc des Ouches et l'église.JPG|280px]]<br> Park Les Ouches hag an iliz katolik. |- |[[Riez]] |[[Bro-C'hall]] |- |[[Bro hengounel]] |[[Poatev]] |- |[[Rannvro]] |[[Pays de la Loire]] |- |[[Departamant]] |[[Vande (departamant)|Vande]] |- |[[Arondisamant]] |[[Arondisamant Les Sables-d'Olonne|Les Sables-d'Olonne]] |- |[[Etrekumuniezh]] |[[Communauté de communes du Pays des Achards|Pays des Achards]] |- |[[Kanton]] |[[Kanton Talmont-Saint-Hilaire| Talmont-Saint-Hilaire]] |- |[[Kod INSEE]] |85138 |- |[[Kod post]] |85150 |- |Maer |Michel Paillusson |- |Amzer-gefridi |[[2020]]-[[2026]] |- |Gorread |18,40&nbsp;km² |- |Led |46° 40' 39" Norzh |- |Hed |01° 40' 41" Kornôg |- |Uhelder kreiz |42 m |- |Uhelder bihanañ |12 m |- |Uhelder brasañ |63 m |- |Poblañs<br>hep kontoù doubl |1 171 (2019) |- |Stankter |64 ann./km² |- | colspan="2" | <hr> |- |Lec'hienn ar gumun |[https://web.archive.org/web/20200519014549/http://www.communedemartinet.fr/ ] |- |} '''Martinet''' a zo ur [[kumun c'hall|gumun]] e [[departamant]] [[Vande (departamant)|Vande]], e [[Bro-C'hall]] <ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=21453 Cassini - EHESS] </ref>. == Douaroniezh == == Dezougen == == Armerzh == == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Melestradurezh: savet e voe ar gumun e 1790 ; lakaet e voe e [[Kanton Beaulieu-sous-la-Roche|Kanton Beaulieu-sous-la-Roche]] da gentañ, lakaet e voe e [[Kanton La Mothe-Achard]] e [[1801]]. E [[Bann Les Sables-d'Olonne]] e oa. Lakaet e voe kumun Martinet en [[Arondisamant Les Sables-d’Olonne]] bet krouet e 1800 <ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=21453 Cassini - EHESS] </ref>. === {{XIXvet kantved}} === * E [[1827]] e voe staget kumun Martinet ouzh kumun [[Beaulieu-sous-la-Roche]] ha distaget e voe e [[1849]] <ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/fr/html/fiche.php?select_resultat=21453 Cassini - EHESS] </ref>. === {{XXvet kantved}} === ===== [[Brezel-bed kentañ]] ===== * Mervel a reas 45 gwaz eus ar gumun, da lavaret eo 5,86% eus ar boblañs e 1911, abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20220424171502/https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/liste_des_noms.php?id_source=43000 Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Eil Brezel-bed]] ==== * Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20220424171502/https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/liste_des_noms.php?id_source=43000 Memorial Genweb]</ref>. == Monumantoù ha traoù heverk == * Iliz katolik ''Sant Pêr''<ref>{{fr}}[https://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/85/accueil_85138.htm Clochers de France]</ref>. * Chapel ''Intron-Varia ag ar Salet''<ref>{{fr}}[https://clochers.org/Fichiers_HTML/Accueil/Accueil_clochers/85/accueil_85138a.htm Clochers de France]</ref>. * Monumant ar re varv, luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=43000 Memorial Genweb]</ref>. == Tud == == Daveoù ha notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù Vande]] 7flk6yl3z7dc22jtmjtb8m3yvxdjyc4 0 152058 2190962 2003525 2026-05-13T16:09:58Z Ar choler 52661 poblañs : fazi Lua 2190962 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Caprauna''' zo ur gumun en [[Italia]], e [[proviñs Cuneo]], e rannvro [[Piemonte]]. Da 78 den e save ar boblañs enni e deroù ar bloaz [[2026]]<ref>{{it}} [https://demo.istat.it/app/?a=2026&i=D7B ''ISTAT'']. <small>Kavet : 13 Mae 2026</small>.</ref>. == Notennoù == {{Daveoù}} {{Kumunioù Proviñs Cuneo}} [[Rummad:Kumunioù Piemonte]] [[rummad: proviñs Cuneo]] 98myu8eub8jrl1j6le0sed5ir97izlm 0 152189 2190990 2026985 2026-05-13T19:45:12Z Ar choler 52661 2190990 wikitext text/x-wiki {{Databox}} [[File:Chiesa Santo Stefano Oggiona.jpg|thumb|Iliz ''Oggiona con Santo Stefano'']] '''Oggiona con Santo Stefano''' (''Ugiòna cun Sastéven'' er rannyezh lec'hel) zo ur gumun en [[Italia]], e [[proviñs Varese]] e [[Lombardia|rannvro Lombardia]]. Da {{formatnum:4350}} e save an niver a dud o chom enni d'an {{deiziad|28|C'hwevrer|2026}}<ref>{{it}} [https://demo.istat.it/app/?a=2026&i=D7B ''ISTAT'']. <small>Kavet : 13 Mae 2026.</small></ref>. En-dro dezhi emañ [[Carnago]], [[Cassano Magnago]], [[Cavaria con Premezzo]], [[Jerago con Orago]], [[Solbiate Arno]]. ==Notennoù== {{Daveoù}} {{Kumunioù Proviñs Varese}} [[Rummad:Kumunioù Lombardia]] pm3qfn8wpx3jix2r71h0thqhruh5mpf 0 159106 2190986 2036545 2026-05-13T19:34:04Z Ar choler 52661 2190986 wikitext text/x-wiki {{databox}} ''' Montoggio ''' zo ur gumun en [[Italia]], e [[meurgêr Genova]], e rannvro [[Liguria]]. {{Kumunioù Proviñs Genova}} jlyurt64k8ys60a2urww0cruokc8jrx 0 160364 2190952 2190941 2026-05-13T13:14:07Z Ar choler 52661 adwel 2190952 wikitext text/x-wiki '''Jerom Olivry''', ganet e 1980, a zo teknikour war ar [[rakvoullañ]] hag ur skrivagner brezhonek [[fantazi]]. Dre vicher e ra war-dro prientiñ embann un darn vras eus al lennegezh vrezhonek. == Buhez == Studiet en doe e Lannuon hag e Gwengamp. Diplomet war ar [[bredkevredadouriezh|vredkevredadouriezh]] eo bet e Skol-veur Añje. Desket en doa ar brezhoneg gant Stumdi goude-se, a-drugarez d'e wreg a zo brezhonegerez<ref name="LT">{{fr}} [https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/guingamp-22200/span-classamorce-bretonspan-jerom-olivry-lecrivain-aux-multiples-casquettes-3435338.php. ''Breton. Jerom Olivry, l’écrivain aux multiples casquettes''], ''Le Télégramme'', 15/04/2019. wsmall>Kavet : 13 Mae 2026.</ref>. == Oberennoù == === Danevelloù === * ''Huchadennoù Leo'', [[Al Liamm]], niv. 397, 2013. * ''400 kanaouenn'', [[Al Liamm]], niv. 401, 2013. * ''Pep a vicher'', [[Al Liamm]], niv. 407, 2014. * ''Ar c'hañfard neñvel'', [[Al Liamm]], niv. 422, 2017. * ''Friko an 18 vloaz'', [[Al Liamm]], niv. 439, 2020. * ''Ankoù goursteredenn'', e-barzh ''An aerouant ruz, danevelloù Treger ha Goelo'', Goater, 2020 (adembannet e [[Al Liamm]], niv. 448, 2021). * ''Dervenn, dervenn, dervenn!'', [[Al Liamm]], niv. 459, 2023. * ''Marc’h foll lammat'', [[Al Liamm]], niv. 464, 2024. * ''Biz ha biz'', [[Al Liamm]], niv. 470, 2025. === Romantoù === * [https://brezhoneg.org/bz/livres/2476-ouzh-skleur-an-noz-9782736801267.html ''Ouzh skleur an noz''], [[romant polis]], [[Al Liamm]], 2018. Priz Dazont ar brezhoneg 2019<ref name="LT" />. * [https://brezhoneg.org/bz/livres/2750-zadbora-9782736801625.html ''Zadbora''], [[Al Liamm]], 2022. === Teskad=== * [https://brezhoneg.org/bz/anthologie/3221-atlas-ar-bedou-faltaziet-9782736801793.html ''Atlas ar bedoù faltaziet], [[Al Liamm]], 2024 — Skeudennoù gant Kristian Goindin. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Olivry, Jerom}} [[Rummad:Skrivagnerien moliac'h]] [[Rummad:Aozerien romantoù polis]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] 2n0ktuzlprosjhtrbfo49m7f7iwnnjr 0 164792 2190988 2058459 2026-05-13T19:38:19Z Ar choler 52661 2190988 wikitext text/x-wiki {{Databox}} '''Carmagnola''' zo ur gumun [[Italia|italian]], e [[meurgêr Torino]] ha rannvro [[Piemonte]]. {{Commonscat}} {{Kumunioù Meurgêr Torino}} gncd8ckaqslehsuy758i4okkfwzn59l 0 173798 2191030 2190936 2026-05-13T23:02:17Z Tanjee 563 /* Inizi Grenadinez (norzh) */ 2191030 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ [[File:UN-Chagall window-1967.jpg|dehou|400px]] *Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel. *Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor. *Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer). *An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù. *Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvezh dezhi bezañ hiziv er-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant darn vrasañ Stadoù all ar Bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad a zalc’hont outañ (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell eus ar broioù int sañset bezañ bet implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…). {| class="wikitable" style="margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;" |- | style="padding:10px;" | [[#A|A]] • [[#B|B]] • [[#C|C]] • [[#CH|CH]] • [[#C'H|C'H]] • [[#D|D]] • [[#E|E]] • [[#F|F]] • [[#G|G]] • [[#H|H]] |} == A == === [[Timbroù Abc'hazia|Abc’hazia*]] === [[File:Stamp of Abkhazia - 1995 - Colnect 998470 - Flag of Abkhasia.jpeg|dehou|150px]] *Statud : Tiriad disrannour Jorjia (abaoe 1992). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]]. * Er-maez al lezennoù etrebroadel eo an timbroù. *Alc’hwez : ** Аԥсны Абхазия (abc’hazeg ha rusianeg) (1992-1994) ** Аԥсны (1994-2002) ** Аԥсны Republic of Abkhazia (abc’hazeg ha saozneg) (abaoe 2002) === [[Timbroù Abou Dhabi|Abu Dhabi]] === Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968. *Alc’hwez (e lizherennoù latin hag arabek) : ** Abu Dhabi (1964-1972) ** Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet dreistmoullet <small>UAE</small> (1972) *Pennad kar : [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]] [[File:Stamp of Aden - 1953 - Colnect 288544 - 1 - Map.jpeg|dehou|150px]] === [[Timbroù Aden|Aden]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1937-1963). *Alc’hwez : Aden (1937-1964). *Pennad kar : [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su]] === [[Timbroù Djibouti|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]] === * Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv « Aod c'hall ar Somalianed » (1896-1967). *Alc’hwez : Territoire français des Afars et des Issas (1967-1977) *Pennad kar : [[Timbroù Obock]] === [[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]] === [[File:Stamp of Afghanistan - 1970 - Colnect 431986 - Road Map of Afghanistan with Location of Sites.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Dizalc’h abaoe 1919, goude ur prantad-amzer dindan « levezon » Breizh-Veur. Rouantelezh (1870-1973). Republik (1973-1992). Brezel diabarzh (1992-1996). Republik islamek (1996-2001). Aloubadeg Stadoù-Unanet ha brezel diabarzh (2001-2021). Stad an dTalibaned (abaoe 2021) *Alc’hwez : ** e yezh [[dari]] “Penn un tigr” (1870-1927) ** Afghan postage pe Postage afghan (1927) ** Postes afghanes pe Postes Afghanistan (1928-1951) ** Afghanistan (1953-1955) ** Postes afghanes (1956-1989) ** Afghan post (1989 ha 1996-2001) === [[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]] === *Statud : Trevadennoù Portugal en Afrika. *Alc’hwez : ** Timbroù Portugal dreistmoullet <small>AFRICA</small> (1898) ** Timbr-taos dreistmoullet <small>TAXA DE GUERRA</small> === [[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C’heheder C’hall]] === * Statud : Framm velestradurel a vode trevadennoù Bro-C’hall ([[Kongo Frañs]], [[Gabon]], [[Oubangi-Chari]] ha [[Tchad]]) etre 1936 ha 1958. *Alc’hwez : ** Timbroù Kongo Frañs ha Gabon dreistmoullet « Afrique Equatoriale Française » (1936) ** AFRIQUE EQUale FRçaise (1937 ha 1941) ** Afrique Equatoriale Française (1937-1958) === [[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C’hornaoueg C’hall]] === [[File:AOFNigertimbre.jpg|dehou|150px]] * Statud : Framm velestradurel a vode trevadennoù Bro-C’hall ( [[Aod an Olifant]], [[Dahomey]], [[Ginea Frañs]], [[Volta-Uhel]], [[Maoritania]], [[Niger]], [[Senegal]] ha [[Soudan c’hall]]) etre 1934 ha 1958. *Alc’hwez : ** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder dreistmoullet gant “Afrique Occidentale Française” (1944-1945) ** Afrique Occidentale Française RF (1945-1959) === [[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]] === * Statud : ramm velestradurel savet e 1946 a vode trevadennoù Spagn : [[La Aguëra]], [[Seguia el-Hamra]], [[Rio de Oro]], [[Ifni]] ha Sahara spagnol (Cabo Juby). *Alc’hwez : Africa Occidental Española (1949-1951) === [[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]] === *Statud : Trevadenn Alamagn (1880-1918). Aloubadeg Breizh-Veur ha [[Belgia]] (1916). Tiriadoù fiziet e Belgia, ar Rouantelezh-Unanet ha Portugal e 1918. *Alc’hwez : ** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e pesa pe « Deutsch-Ostafrika » (1893) ** Deutsch-Ostafrika (1900-1919) ** Timbroù Afrika ar Reter saoz dreistmoullet G.E.A. (1917-1921) ** Timbroù Kongo Velgia dreistmoullet Est Africain Allemand /Occupation Belge / Duitsch Oost Afrika / Belgische Bezettung (1916) *Pennad kar : [[Timbroù Ruanda-Urundi]] === [[Timbroù Afrika ar Reter italian| Afrika ar Reter italian]] === [[File:ITA AOI MiNr0001 mt B002b.jpg|dehou|150px]] *Statud : Unvaniezh trevadennoù italian [[Eritrea]], [[Somalia italian]] hag [[Etiopia]]. *Alc’hwez : ** Africa Orientale Italiana (1938-1941) ** Timbroù-taos dreistmoullet A.O.I. (1941) *Pennad kar : [[Timbroù Somalia italian]] === [[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]] === *Statud : Kompagnunezh prevez (1888-1894). Tiriad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (gant Ouganda) (1895-1920). Trevadennoù Ouganda ha Kenya adalek 1920. *Alc’hwez : ** Timbroù Breizh-Veur dreistmoullet <small>BRITISH EAST AFRICA COMPANY</small> (1890) ** Imperial British East Africa Company (1890-1894) ** Timbroù dreistmoullet <small>BRITISH EAST AFRICA</small> pe British East Africa (1895) ** British East Africa Protectorate (1897) ** Timbroù Zanzibar dreistmoullet gant « British East Africa » (1897) ** East Africa and Uganda Protectorates (1903-1922) *Pennadoù kar: [[Timbroù Kenya]] [[Timbroù Ouganda]] === [[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]] === [[File:Stamp of Aitutaki - 1920 - Colnect 430730 - Huts at Arorangi.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Zeland Nevez]]. *Alc’hwez : ** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet gant <small>AITUTAKI</small> (1902-1919) ** Aitutaki (1920-1927 ** Timbroù Inizi Cook dreistmoullet “Aitutaki” (1972) **Aitutaki Cook Islands (abaoe 1972) *Pennad kar : [[Timbroù Zeland Nevez]] === [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Ajman]] === *Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968. ** Alc’hwez (lizherenneg latin hag arabek) : ** Ajman عجمان (1964-1972) === [[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn – Impalaeriezh]] === [[File:DR 1900 58 Germania Reichspost.jpg|dehou|200px]] *Statud : Stad dizalc’h (Impalaeriezh) etre 1870 ha 1918 savet gant unvaniezh rouantelezhioù ha dugelezhioù an tiriad alaman. *Alc’hwez : ** Deutsche Reichs Post (1872-1900) ** Reichspost (1900) ** Deutsches Reich (1902-1919) ** Aloubadeg Frañs : ** Aloubadeg Belgia : Timbroù Belgia dreistmoullet <small>ALLEMAGNE DUITSCHLAND</small> (1919-1921) [[Rummad:Istor Alamagn]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Alamagn – Impalaeriezh, Timbroù]] === [[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar ]] === *Statud : Stad dizalc’h (1919-1933) savet goude an Impalaeriezh alaman (1870-1919). *Alc’hwez : ** Deutsche National Versammung (1919-1920) ** Deutsches Reich (1920-1933) [[File:Nazitagderbriefmarke6+24pf1942.jpg|dehou|200px]] === [[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]] === *Statud : Stad dindan dalc’h [[Hitler]] etre 1933 ha 1945. *Alc’hwez : ** Deutsches Reich (1933-1943) ** Grossdeutsches Reich (1943-1945) === [[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed]] === [[File:Allied occupation in Germany (1945-1949).png|dehou|200px]] *Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet, Stadoù-Unanet Amerika hag an Unvaniezh Soviedel (1946-1949) *Alc’hwez : Deutsche post (1946-1948) *Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet ha Stadoù-Unanet Amerika (1945-1949). *Alc’hwez : ** Deutschland (1945-1946) ** Deutsche post (1948-1949) ** 2 Berlin Steurmarke (1948-1949) *Pennadoù kar : [[Timbroù Berlin ar Reter]], [[Timbroù Berlin ar C’hornaoueg]], [[Timbroù Mecklembourg-Pomerania ar C'hornaoueg]], [[Timbroù Saksonia]] *Statud : Tiriadoù Alamagn dindan melestradurezh Bro-C’hall (1945-1946) *Alc’hwez : Zone Française Briefpost (1945-1946) *Pennadoù kar : [[Timbroù Baden]], [[Timbroù Wurttemberg]], [[Timbroù Roenland-Pfalz]] === [[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg ]] === *Statud : Stad dizalc’h (1949-1990) dindan anv [[Republik Kevreadel Alamagn]]. Kendeuzet e 1990 gant Alamagn ar Reter. *Alc’hwez : ** Bundesrepublik Deutschland (1949) ** Deutsche Bundespost (1949-1994) [[File:DDR 1959 Michel 726 Chemie.jpg|dehou|200px]] === [[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]] === *Statud : Stad dizalc’h (1950-1994). Kendeuzet e 1990 gant Alamagn ar C’hornaoueg. *Alc’hwez : ** Deutsche Demokratische Republik (1950-1960) ** DDR (1960-1990) ** Deutsche Post (1990) === [[Timbroù Alamagn|Alamagn]] === *Statud : Stad dizalc’h. Unvaniezh [[Republik Kevreadel Alamagn|Alamagn ar C’hornaoueg]] hag [[Alamagn ar Reter]] e 1991. *Alc’hwez : ** Deutsche Bundespost (1991-1995) ** Deutschland (abaoe 1995) [[File:Stamp of Finland - 1972 - Colnect 46638 - Map of Aland Coat of Arms.jpeg|dehou|200px]] === [[Timbroù an Inizi Åland|Åland]] === *Statud : Enezeg emren abaoe 1984, dindan dalc’h [[Finland]]. *Alc’hwez : Åland (abaoe 1984) *Pennad kar : [[Timbroù Finland]] === [[Timbroù Albania|Albania]] === *Statud : Bro dindan dalc’h an [[Impalaeriezh Otoman]] betek 1912. Emerenerezh (1912-1914). Priñselezh (1914-1922). Melestradurezh [[Aostria-Hungaria]] (1919). Republik dizalc’h (1922-1928). Rouantelezh (1928-1939). Aloubadeg [[Italia]] (1939-1943). Aloubadeg [[Gres]] (1940). Aloubadeg [[Alamagn]] (1943). Republik Demokratel (1944-1946) ha Republik Poblek (1946-1991). Republik abaoe 1992. [[File:Stamp of Albania - 2007 - Colnect 374166 - Albanian flag blowing in wind.jpeg|dehou|200px]] *Alc’hwez : ** Timbroù Turkia dreistmoullet gant Shqipënia hag un ere daoubennek (1913) ** Siell gant « Postat e Qeverries sé Perkoheshme te shqipenies » (1913) ** Erer gant Postat e Qeverries sé Perkoheshme te shqipenies » (1913) ** Shqipënia e lire (1913) ** Korca (1914) ** Timbroù Epira dreistmoullet gant al lizherenn C (1916) ** Korcë (1917) ha dreistmoullet « Republika Shqipetare » (1917) ** Timbroù dreismoullet « Qarku Korces » (1918) ** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet « Posta e Shkodres SHQYPNIS » (1919) ** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet « POSTAT SHQIPTARE » (1919) ** SHQIËNIË dreistmoullet <small>SHKODRA</small>(1920) ** Poste Shqiptare (1920) ** Posta Shqiptare (1922) ** Rep. Shqiptare (1925) ** Timbroù dreistmoullet Mbretnia Shqiprare Zog I 1 IX 1928 (1928) ** Postat Shqiptare(1930) ** SHQIPNI (1937-1938) ** Timbroù dreistmoullet Mbledhja Kushtetuëse 12-IV-1939 XVII (1939) ** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHCIC (1940) ** Mbretnija Shqiptare Postat (1939-1943) ** Timbroù dreistmoullet «14 Shator » 1943 (1943) ** Timbroù dreistmoullet « Qeverija demokratike e shqiperise » (1944) ** Shqipnija (1944) ** Qeveria demokratike e shqipnis (1946) ** Republika Popullore e Shqiperise pe Shqiperija (1946-1957) ** R.P. E Shqiperise pe Shqiperia pe Shqipëria (1957-1977) ** Republika popullore socialiste e shqiperise pe R.P.S. e Shqiperise (1977-1991) ** Posta Shqiptare (1991-1995) ** SHQIPERIA (abaoe 1995) === [[Timbroù Aldernez|Aldernez]] === *Statud : Tiriad-suj Kurunenn Breizh-Veur. Melestradurezh Gwernenez. *Alc’hwez : Alderney Bailiwick of Guernesey (abaoe 1983) *Pennadoù kar : [[Timbroù Gwernenez]] [[Timbroù Jerzenez]] === [[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]] === * Statud : Tiriad e Siria dindan dalc’h Bro-C’hall (1919-1938). Staget ouzh [[Turkia]] e 1939 dindan anv [[Hatai]]. *Alc’hwez : ** Burev Bro-C’hall (1853-1914) ** Timbroù Siria dreistmoullet « Sandjak d’Alexandrette » pe <small>SANDJAK D’ALEXANDRETTE</small> (1938) ** Timbroù Turkia dreistmoullet <small>HATAY DÊVLETI</small> (1939) ** Hatai Devleti (1939) === [[Timbroù Aljeria|Aljeria]] === [[File:Stamp of Algeria - 1965 - Colnect 325136 - Algerian princess and antelope.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (18301962). Stad dizalc’h abaoe 1962. *Alc’hwez : ** Timbroù Bro-Frañs kachedet gant ur siell ispisial (niverenn ha goude deiziad) (1849-1924) ** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet gant « Algérie » (1924-1925) ** Timbroù Bro-Frañs (1958-1962) ** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet EA (‘’Etat algérien’’) (1962) ** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet « République algérienne » (e galleg hag en arabeg) (1962) ** Timbroù Bro-Frañs dreistmoullet « Algérie » (1963) ** Algérie الجزائر e galleg hag en arabeg (abaoe 1963) === [[Timbroù Allenstein|Allenstein]] === *Statud : Kêr eus [[Prusia]] ar Reter. Goude ur boblvouezhiadeg e voe staget ouzh Alamagn e 1920. Staget ouzh [[Polonia]] e 1945 (adanvet [[Olsztyn]]). *Alc’hwez : ** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Plébiscite Olsztyn Allenstein » (1920) ** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Commission d’administration et de plébiscite Olsztyn Allenstein Traité de Versailles Art. 94-98 » (1920). === [[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950 (e Stad [[Rajasthan]]) *Alc’hwez : Goustilh (1877-1899) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Andorra|Andorra]] === *Statud : Stad dizalc’h. Melestradurezh Spagn ha melestradurezh Bro-C’hall * Alc’hwez (melestradurezh Frañs) : ** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet <small>ANDORRE</small> (1931) ** Vallées d’Andorre (1932-1943) ** Andorre (1943-1974) ** Andorre [[Andorra]] (1975-1977) ** Principat d’Andorra (abaoe 1978) *Alc’hwez (melestradurezh Spagn) : ** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>CORREOS ANDORRA</small> (1928) ** Andorra (1929-1979) ** Principat d’Andorra (abaoe 1979) === [[Timbroù Enezeg an Azorez|Angra]] === *Statud : Kêr war enez Teircera (enezeg Azorez) dindan dalc’h [[Portugal]]. *Alc’hwez : Angra Portugal (1892-1905) *Pennad kar : [[Timbroù Portugal]] === [[Timbroù Anguilla|Anguilla]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet abaoe 1650. Staget ouzh inizi [[Saint Kitts ha Nevis]] betek 1967. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet. *Alc’hwez : ** Timbroù Saint-Kitts dreistmoullet gant « Independent Anguilla » (1967) ** [[Anguilla]] (abaoe1967) === [[Timbroù Anjouan|Anjouan]] === [[File:Stamp of Anjouan - 1900 - Colnect 215580 - Trype Groupe.jpeg|dehou|150px]] *Statud : Enezenn warezet gant Bro-C’hall (1886-1912) evel inizi all Enez ar Gomorez. Staget e voe an enezeg ouzh trevadenn [[Madagascar]] (1912-1947). Tiriad tramor (1947-1974). Ul lodenn eus Stad Komorez abaoe 1974. *Alc’hwez : Sultanat d’Anjouan (1892-1912) *Pennadoù all : [[Timbroù Moheli]], [[Timbroù Mayotte]], [[Timbroù Komorez]] === [[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]] === * Statud : Trevadenn Bro-C’hall. Ul lodenn eus Indez-Sina c’hall. *Alc’hwez : Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet gant « A & T » (1888) *Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c’hall]] === [[Timbroù Antarktika -Tiriad Aostralia|Antarktika -Tiriad Aostralia]] === [[File:MAP OF ANTARCTICA - Australian Antarctic Territory postage stamp.jpg|dehou|300px]] *Statud : Tiriad-suj Aostralia. *Alc’hwez : Australian Antarctic Territory (abaoe 1957) === [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002. *Alc’hwez : British Antarctic Territory (abaoe 1962) === [[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall| Antarktika - Tiriad Bro-C’hall]] === *Statud : Tiriad tramor Bro-C’hall . *Alc’hwez : ** Timbroù postoù dre-nij Madagaskar dreistmoullet gant <small>TERRE ADÉLIE DUMONT D’URVILLE 1840 </small>(1948) ** Timbroù Madagaskar dreistmoullet gant <small>TERRES AUSTRALES ET ANTARCTIQUES FRANCAISES</small> (1955) ** RF TERRES AUSTRALES ET ANTARCTIQUES FRANCAISES (abaoe 1956) === [[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika – Tiriad Ross]] === *Statud : Tiriad dindan dalc’h Zeland-Nevez. * Alc’hwez : Ross Dependency (abaoe 1957) === [[Timbroù Antigua|Antigua]] === [[File:Antigua 1867 1d vermillion imperf between ex Toeg.jpg|dehou|200px]] *Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1862-1967).Ezel eus [[Kevread Indez ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Stad kenstaget ouzh ar Rouantelezh-Unanet (1967-1981). Stad dizalc’h (abaoe 1981) dindan anv [[Antigua-ha-Barbuda]]. *Alc’hwez : ** Antigua (1862-1981) ** Antigua & Barbuda (abaoe 1981) === [[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]] === [[File:Five shilling stamp of the Leeward Islands.jpg|dehou|150px]] *Statud : Unvaniezh inizi dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet : [[Anguilla]], [[Antigua]], [[Barbuda]], [[Montserrat]],[[ Saint-Kitts]], [[Nevis]] hag an [[Inizi Gwerc’h]]. *Alc’hwez : Leeward Islands (1890-1954) === [[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]] === *Statud : Trevadenn [[Danmark]] gwerzhet d’ar [[ Stadoù-Unanet]] e 1917. *Alc’hwez : ** KGL (1855-1867) ** Dansk Westindien (1873-1903) ** Dansk Vest Indien (1856-1917) [[File:Bijzondere Antilliaanse Postzegel "Dag van de Arbeid" - Special Antilian stamp for Labour Day (3490680943).jpg|180px|dehou]] === [[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]] === *Statud : Trevadennoù an Izelvroioù er Mor Karib : Inizi Bonaire, Curaçao, Sint Eustatius, Saba, lodenn greisteiz enez Sint-Maarten hag Aruba. Stad emren en Izelvroioù (1954-2010). *Alc’hwez : ** Nederlandse Antillen (1949-2004) ** Ned. Antillen (1949 ha 1952) *Pennadoù kar : [[Timbroù Aruba]] [[Timbroù Curaçao]] [[Timbroù Sint-Maarten]] === [[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]] === *Statud : Trevadennoù Spagn er Mor Karib : [[Cuba]], [[Republik Dominikana]] ha [[Porto Rico]]. *Alc’hwez : ** RL Plata F. (1855-1867) ** Ultramar (1868-1871) === [[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]] === [[File:Gold Coast Stamp Elizabeth 1953 ½ d.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Aod an aour (1821-1957) a voe adanvet [[Ghana]] pa voe ur Stad dizalc’h. *Alc’hwez : Gold Coast (1875-1953) *Pennad kar : [[Timbroù Ghana]] === [[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]] === *Statud : Gwarezva ar Rouantelezh-Unanet dindan anv "Oil Rivers Protectorate" (1870-1893), adanvet e 1893. Dont a reas da vezañ ur rann eus Nigeria ar Su e 1900. *Alc'hwez : *British Protectorate Oil Rivers (1892) *Niger Coast Protectorate (1893-1899) *Pennadoù kar : [[Timbroù Nigeria an Norzh]] [[Timbroù Nigeria ar Su]] [[Timbroù Nigeria]] === [[Timbroù Aod an Olifant|Aod an Olifant]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1868-1958). Republik emren (1958-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960. * Alc’hwez : ** Côte d'Ivoire (1892-1944) ** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1958) ** Republique de Côte d'Ivoire pe Republique de Côte-d’Ivoire (abaoe 1958) === [[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]] === [[File:RFSomaliTimbre.jpg|dehou|200px]] *Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall (1894-1902). Trevadenn Bro-C’hall (1902-1967). *Alc’hwez : ** Timbroù Obock dreistmoullet DJ pe Djibouti (1894-1902) ** Protectorat de la Côte des Somalis (1894-1900) ** Côte Française des Somalis (1902-1967) ** Djibouti RF (1943) *Pennad kar : [[Timbroù Obock]] === [[Timbroù Aostralia|Aostralia]] === *Statud : Kengevredad savet gant unvaniezh stadoù aostralian bet dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet, d’ar 1añ a viz Genver 1901. *Alc’hwez : Australia (abaoe 1912) === [[Timbroù Aostralia ar C’hornaoueg|Aostralia ar C’hornaoueg]] === [[File:Western Australia 1 penny Revenue stamp.jpg|dehou|300px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1826-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901. *Alc’hwez : Western Australia (1854-1912) *Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]] === [[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1836-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901. *Alc’hwez : South Australia (1855-1912) *Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]] === [[Timbroù Aostria|Aostria]] === *Statud : Tiriad an Impaleriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Republik [[Aostria]] (1918-1938). Lodenn eus Alamagn (1938-1945). Aloubadeg gant ar Rouantelezh-Unanet, ar Stadoù-Unanet ha Bro-C’hall (1945) Republik Aostria abaoe 1945. * Alc’hwez : ** KKpost-stempel (1850) ** Poltred an impalaer (1867-1880) ** Kais. Königl. Oesterr. Post (1883-1906) ** Kaiserliche königliche österreichische Post (1908-1917) ** Timbroù Aostria dreistmoullet gant “Deutsch österreich” (1918-1919) ** Deutsch österreich (1919-1921) ** Österreich (1921-1937 ha 1945) ** Timbroù Alamagn (IIIde Reich) (1938-1945) ** Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed (1945) ** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant “Österreich” (1945) ** Republik Österreich (1945-2001) ** Österreich (abaoe 2002) === [[Timbroù Aostria-Hungaria|Aostria-Hungaria]] === *Statud : Unvaniezh [[Aostria]] ha [[Hungaria]] (1867-1918) dindan beli un impalaer. Melestradurezhioù postel disheñvel nemet melestradurezh an armeoù : ''Kaiserliche und Koenigliche Feldpost'' (= Postoù impalaerel ha roueel ar brezeliadennoù) *Alc’hwez : ** Timbroù [[Bosnia-Herzegovina]] dreistmoullet '''K.U.K. FELDPOST''' (1915) ** K.U.K. Feldpost (1915-1918) *Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Hungaria]] === [[Timbroù Arad|Arad]] === *Statud : Kêr eus [[Transilvania]] aloubet gant arme Bro-C’hall e 1919. Staget ouzh [[Roumania]] e 1920. *Alc’hwez : Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant <small>Occupation française</small> (1919). === [[Timbroù Arabia Saoudat|Arabia Saoudat]] === [[File:50th Anniversary of First Saudi Commemmorative Stamp.jpg|dehou|200px]] *Statud : Stad dizalc’h bet anvet Rouantelezh Nedj ha Hedjaz (1926-1932). *Alc’hwez : ** Royaume de l'Arabie saoudite (1934-1957) ** S.A.K. (1960-1961) ** Royaume de l'Arabie saoudite (1960-1966) ** Arabie saoudite (1963-1964) ** Kingdom of Saudi Arabia (1965-1971) ** Saudi Arabia (1965-1975) ** Saudi Arabia kingdom (1965-1975) ** SA (1966) ** K.S.A. (1974-1982) ** Skoed-ardamez (gwezenn-palm ha klezeoù kroazet) (abaoe 1982) === [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]] === *Statud : Rouantelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh Yemen ar Su e 1967. *Alc’hwez : Federation of South Arabia (1963-1966) === [[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]] === *Statud : Inizi eus [[Dalmatia]] aloubet gant soudarded [[Gabriele D'Annunzio]] etre miz Du 1920 ha miz Genver 1921. Anvet [[Rab]] ha [[Krk]] hiriv, staget ouzh [[Kroatia]]. *Alc’hwez : Timbroù [[Fiume]] dreistmoullet gant <small>ARBE</small> pe <small>VEGLIA</small> (1920) === [[Timbroù Arc’hantina|Arc’hantina]] === [[File:1868 5C Argentina Rivadavia unused Mi20I.jpg|dehou|150px]] *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1853. Kengrevead (1861-1861). Republik abaoe 1862. *Alc’hwez : ** Confecon Argentina (1858-1861) ** República Argentina (1862-1952 ha 1957 ha 1965-1994) ** Argentina (1952-1965) ** R. Argentina (1967-1968) ** Correo Argentino (1994) ** República Argentina (abaoe 1994) === [[Timbroù Armenia|Armenia]] === [[File:Stamp of Armenia - 2010 - Colnect 195435 - Day of IndependenceFlag of Armenia.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Stad dizalc’h (1918-1921). Republik ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] betek 1992. Republik dizalc’h abaoe 1992. *Alc’hwez : ** Timbroù Rusia dreistmoullet K 60 K (1919-1921) ** ՀԱՅԱՍՏԱՆՒ [[Armenia]] (1920) ** Հ ա չ ha ՌՈՒԲԼՒ (1921-1923) ** CCCP Timbroù Unvaniezh Soviedel (1923-1992) ** ՀԱՅԱՍՏԱՆ Armenia (abaoe 1992 === [[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]] === *Statud : Emirelezhioù [[Arabia ar Reter]] gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1971) a voe unvanet dindan anv [[Emirelezhioù Arab Unanet]] e 1971 *Alc’hwez : Trucial States (1961) *Pennad kar : [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet]]. === [[Timbroù Republik Artsac'h|Republik Artsac'h*]] === [[File:Flag of Artsakh 1993 stamp.jpg|dehou|200px]] *Statud : Tiriad disrannour Azerbaidjan (1991-2023). Anvet ivez Nagorno-Karabac’h. Nann anavezet gant Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Staget ouzh [[Azerbaidjan]] e 2023. *Alc’hwez (lizherenneg latin hag armeniek) : ** ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ Republic of Mountainous Karabakh (1993-1996 ha 2017-2023) ** ԼԵՌՆԱՅԻՆ ՂԱՐԱԲԱՂԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ (1996-1998) ** Republic of Nagorno-Karabakh (1998-2017) ** ԱՐՑԱԽԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ REPUBLIC OF ARTSAKH === [[Timbroù Aruba|Aruba]] === *Statud : Ul lodenn eus Antilhez Nederlandat (betek 1986). Stad emren e Rouantelezh an [[Izelvroioù]] abaoe 1986. *Alc’hwez : Aruba (abaoe 1986) === [[Timbroù Ascension|(Enez) Ascension]] === [[File:Ascension 1938 4p ultramarine Green Mountain.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad tramor asambles gant [[Saint Helena (enezenn)|Saint Helena]] ha [[Tristan da Cunha]] abaoe 2002. *Alc’hwez : ** Timbroù Saint-Helena dreistmoullet gant ASCENSION (1922) ** Ascension pe Ascension Island (abaoe 1922) === [[Timbroù Asturias ha Leon|Asturiez ha Leon]] === *Statud : Rannvroioù emren ar Stad spagnol. *Alc’hwez : Consejo de Asturias y Leon pe Gobierno General pe Consejo Inter Provincial (1936-1937). === [[Timbroù Aunus|Aunus]] === *Statud : Kêr eus [[Karelia]] (Rusia) aloubet gant [[Finland]] e 1919. *Alc’hwez : Aunus (1919) [[File:Stamps of Azerbaijan, 1997-468.jpg|dehou|300px]] === [[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]] === * Statud : Stad dizalc’h ezel eus « Republik dizalc’h Kaokaz » (1917-1921). Aloubadeg Unvaniezh Soviedel (1921). Ezel eus [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] (1922-1992). Stad dizalc’h abaoe 1992. *Alc’hwez (e lizherennoù latin hag arabek : ** République d'Azerbaïdjan (1919) ** АЗЕРБАЙДЖАН pe АЗЕРБАЙДЖАНСКАЯ (1921-1923) ** CCCP (Timbroù Unvaniezh Soviedel betek 1992) ** Azärbaycan (1992) **Azərbaycan (abaoe 1992) === [[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]] === *Statud : Tiriad dindan dalc’h Portugal. Emren abaoe 1981. *Alc’hwez : ** Timbroù Portugal dreistmoullet AÇORES (1868-1895 ha 1911-1932) ** Açores (1898-1911) ** Portugal Açores (abaoe 1980) == B == === [[Timbroù Baden|Baden]] === *Statud : Dugelezh-veur (1803-1918) ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn hag eus Impalaeriezh Alamagn. Republik (1918) ezel eus Republik Weimar. Aloubadeg Bro-Frañs e Su Baden (1947-1949). Ul lodenn eus Alamagn abaoe 1949 (Land [[Baden-Wurtemberg]]). *Alc’hwez : ** Baden Freimarke (1851-1868) ** Timbroù servij : Frei durch ablösung Deustsches Reich (1905) ** Baden (1947-1949) === [[Timbroù Bahamas|Bahamas]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1973). Stad dizalc'h abaoe 1973. *Alc'hwez : Bahamas === [[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]] === [[File:Stamp of Bahawalpur - 1948 - Colnect 299932 - Nur Mahal Palace.jpeg|dehou|200 px]] *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[Pakistan]] abaoe 1947. *Alc’hwez : Bahawalpur (1947-1949) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù Pakistan]] === [[Timbroù Bahrein|Bahrein]] === *Statud : Stad gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1914-1968). Ezel eus Kevread an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] (1968-1971). Stad dizalc’h (abaoe 1971). Rouantelezh (abaoe 2002). *Alc’hwez : ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant « [[Bahrain]] » (1933-1945) ** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant « Bahrain » (1948-1960) ** Barhain (1953-1970) ** State of Bahrain (1971-2003) ** Kingdom of Bahrain (abaoe 2003) *Pennad kar: [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]] === [[Timbroù Bamra|Bâmra]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Bamra (1889) ** Bamra State (1890-1891) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Bangladesh|Bangladesh]] === *Statud : Ul lodenn eus trevadenn Indez Breizh-Veur betek 1947. Ul lodenn eus Stad [[Pakistan]] etre 1947 ha 1971 dindan anv “Pakistan ar Reter”. Ur Stad dizalc’h abaoe 1971. *Alc’hwez : ** Bangla desh (1971) ** Bangladesh (abaoe 1972) [[File:Stamp Barbados 1899 2p.jpg|dehou|150px]] === [[Timbroù Bangkok|Bangkok]] === *Statud : Keoded [[Thailand]]. Burev-post ar Rouantelezh-Unanet. *Alc’hwez : Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant al lizherenn « B » (1885) === [[Timbroù Barbados|Barbados]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (betek 1961). Emrenezereh (1961-1966). Stad dizalc’h abaoe 1966. Republik abaoe 2021. *Alc’hwez : Barbados (abaoe 1852) === [[Timbroù Barbuda|Barbuda]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1959), tiriad-suj [[Antigua]]. Ezel eus [[Kevread Indez ar C’hornaoueg]] (1958-1962). Tiriad kenstaget ouzh ar Rouantelezh-Unanet (1967-1981) gant Antigua. Emrenerezh (1976-1981) Stad dizalc’h gant enez Antigua (abaoe 1981) dindan anv [[Antigua-ha-Barbuda]]. *Alc’hwez : ** Timbroù Antilhez Bihanañ saoz (‘’’Leeward Islands’’’ e saozneg) dreistmoullet <small>BARBUDA </small>(1922) ** Timbroù Antigua hep meneg (1924-1968) ** Barbuda (1968-1981) pe timbroù Antigua dreistmoullet « Barbuda » (1973-2000). === [[Timbroù Barcelona|Barcelona]] === *Statud : Kêrbenn [[Katalonia]]. Timbroù lec’hel a ranke bezañ peget e-kichen re Spagn. *Alc’hwez : Ayuntamiento de Barcelona (1929-1945) === [[Timbroù Barwani|Barwani]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Barwani State (1921-1938) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]] === [[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]] === [[File:1959 Basutoland National Council stamps.jpg|dehou|500px]] *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1868-1965). Emrenerezh (1965-1966). Stad dizalc’h dindan anv [[Lesotho]] e 1966. *Alc’hwez : ** Basutoland (1933-1966) ** Basutoland Lesotho (1965) === [[Timbroù Batoum|Batoum]] === *Statud : Kêr eus [[Jorjia]] aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet (1919-1920) *Alc’hwez : **Батумckаа почта (1919) ** Timbr 1919 dreistmoullet gant <small>BRITISH OCCUPATION</small> (1919) ** Timbroù Rusia dreistmoullet gant <small>БАТУМЪ BRITISH OCCUPATION OБЛ</small> (1920) === [[Timbroù Bavaria|Bavaria]] === *Statud : Rouantelezh (1806-1918) ezel eus [[Kengevredad ar Roen]] (1806-1813), hag eus Impalaeriezh Alamagn (1870-1918). Republik (1918) ezel eus [[Republik Weimar]]. Aloubet gant armeoù ar [[Stadoù-Unanet]] e 1945. Ul lodenn eus Alamagn abaoe 1949 (Land Bavaria). *Alc’hwez : ** Bayern (1849-1916 ha 1920) ** Timbroù Bavaria dreistmoullet Volkstaat Bayern pe Freistaat Bayern (1919). ** Timbroù Bavaria dresitmoullet Deutsches Reich ** Timbroù-servij dreistmoullet gant al lizherenn E (1908) pe toullouigoù e stumm E (1912). *Pennad kar : [[Timbroù Alamagn]] === [[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]] === [[File:1960 6d Bechuanaland Protectorate stamp.jpg|dehou|200px]] *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1964). Bro emren (1965). Stad dizalc’h e 1966 dindan anv [[Botswana]]. *Alc’hwez : ** Timbroù Bechuanaland dreistmoullet Protectorate (1888) ** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1889) ** Timbroù Transavaal dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1889) ** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant “Bechuanaland Protectorate” (1898-1926) ** Bechuanaland Protectorate (1932-1964) ** [[Bechuanaland]] (1965) *Pennad kar [[Timbroù Botswana]] === [[Timbroù Bechuanaland saoz|Bechuanaland saoz]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget e voe ar rann su ouzh trevadenn [[Kab ar Spi Mat]] e miz Du 1895. *Alc’hwez : ** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant ‘’’British Bechuanaland’’’ (1886-1897) ** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant “British Bechuanaland Postage and Revenue” (1886-1897) *Pennad kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]] === [[Timbroù Belarus|Belarus (Bielorusia)]] === [[File:Stamp of Belarus - 2003 - Colnect 281025 - The poster.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Republik dizalc’h (1918-1922) dindan anv “Rusia Gwenn” pe [[Rutenia]]. Ezel eus [[Unvaniezh Soviedel]] (1922-1992). Stad dizalc’h (abaoe 1992). *Alc’hwez : ** ACOБHbI ATPAД БHP (1920) (БHP = pennlizherennoù Belarossia Narodnaia Respoublika). ** CCCP Timbroù an Unvaniezh Soviedel (1922-1992) ** Беларусь Belarus (abaoe 1992) === [[Timbroù Belize|Belize]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Honduras Breizh-Veur]] (1866-1964). Bro emren (1964-1981) ha dizalc’h abaoe 1981. *Alc’hwez : ** Timbroù Honduras Breizh-Veur dreistmoullet gant « [[Belize]] » (1973-1974) ** Belize (abaoe 1974) *Pennad kar :[[Timbroù Honduras Breizh-Veur]] === [[Timbroù Belize|Inizi (Cayes) Belize]] === *Statud : Tiriad-suj Belize. *Alc’hwez : Cayes of Belize (1984-1985) [[File:Timbre du Grand Orient de Belgique, datant de 1982..png|dehou|200px]] === [[Timbroù Belgia|Belgia]] === *Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh) abaoe 1831. *Alc’hwez (e flandrezeg ha galleg) : ** Poltred ar roue (1849-1866) ** Skoed-ardamez (1866-1867) ** Belgique (1869-1891) ** Belgique Belgie (1893-1943) ** [[Belgique]] België (abaoe 1943) === [[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]] === *Statud : Porzh eus [[Libia]] ([[Cyrenaica]]) dindan dalc’h Italia. *Alc’hwez : Timbroù Italia dreistmoullet gant <small>BENGASI</small> (1901 ha 1911) *Pennad kar : [[Timbroù Cyrenaica]] === [[Timbroù Benin|Benin]] === *Statud : Trevadenn Bro-Frañs (18502-1958) ezel eus Afrika ar C’hornaoueg c’hall dindan anv [[Dahomey]]. Stad emren (1958-1960) ha dizalc’h abaoe 1960. *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet <small>BENIN</small> (1892-1894) ** Golfe de Bénin (1893) ** Benin pe Bénin (1892-1894) ** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1960) ** Timbroù Dahomey (1960-1975) ** République populaire du Bénin (1976-1990) ** République du Bénin (abaoe 1990) *Pennad kar [[Timbroù Dahomey]] === [[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]] === *Statud : Kêr-dieub, ezel Kengevread alaman (1815-1866) ha Kengevread Norzh Alamagn (1867-1871). Staget ouzh Kêr Hambourg e miz Ebrel 1938. *Alc’hwez : Bergedorf (1861) === [[Timbroù Berlin ar C’hornôg|Berlin ar C’hornôg]] === [[File:Stamps of Germany (Berlin) 1987, MiNr 775.jpg|dehou|200 px]] *Statud : Lodenn eus kerbenn Alamagn aloubet gant armeoù ar Rouantelezh-Unanet, ar Stadoù Unanet ha Bro-C’hall goude an Eil Brezel-Bed. Ez-ofisiel, rannvro (Land) eus Alamagn ar C’hornaoueg (1949-1991). Kenteuzet gant Berlin ar Reter e 1990. *Alc’hwez : ** Timbroù tachennoù an Tritiriad dreistmoullet gant BERLIN (1948 ha 1949) ** Deutsche post (1946-1954) ** Deutsche Post Berlin (1952-1954) ** Deutsche Bundespost [[Berlin]] (1955-1990) === [[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]] === *Statud : Lodenn eus kerbenn Alamagn aloubet gant an Arme soviedel goude an Eil Brezel-Bed. Kerbenn Alamagn ar Reter (1949-1990). Kenteuzet gant Berlin ar C’hornaoueg e 1990. *Alc’hwez : Stadt Berlin (1945) *Pennad kar : [[Timbroù Alamagn ar Reter]] === [[Timbroù Bermuda|Bermuda]] === [[File:Stamp Bermuda 1936 2.5p.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn (1612-1968) ar Rouantelezh-Unanet. Emrenerezh (1968-2004). Tiriad tramor abaoe 2004. *Alc’hwez : Bermuda (abaoe 1860) === [[Timbroù Bhopal|Bhopal]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** HH Nawab Shah Jahan (1876-1903) ** HH Nawab Sultan Jahan (1876-1903) ** Bhopal State (1908) === [[Timbroù Bhor|Bhor]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Lizherennoù hindiek (1879) ** Bhor State (1901) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]] === [[Timbroù Bhoutan|Bhoutan]] === *Statud : Rouantelezh. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1910-1949) ha gant India (1949-1971). Dizalc’h abaoe 1971. *Alc’hwez : Bhutan (abaoe 1954) === [[Timbroù Biafra|Biafra]] === *Statud : Tiriad disrannour eus [[Nijeria]] (1967-1970). Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. *Alc’hwez : ** Biafra (1968) ** Republic of [[Biafra]] (1968-1969) **Timbroù Nijeria dreistmoullet gant <small>SOVEREIGN BIAFRA</small> (1968) *Pennad kar : [[Timbroù Nijeria]] === [[Timbroù Bijawar|Bijawar]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Bijwawar State (1935-1937) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]] === [[Timbroù Birmania (Myanmar)|Birmania (Myanmar)]] === *Statud : Ul lodenn eus Indez Breizh-Veur (1855-1937). Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1937-1948). Aloubadeg Japan (1942-1944). Melestradurezh Lu Breizh-Veur (1945). Stad dizalc’h abaoe 1948, adanvet Unvaniezh [[Myanmar]] e 1990. *Alc’hwez : ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet “Burma” (1937) ** Burma ** Timbroù Birmania dresitmoullet gant MILY ADM (1945) ** Timbroù Birmania dresitmoullet gant skeudennet ur paun (Lu dieubidigezh BIrmania) (1942) ** ビルマ州 (Stad Birmania e japaneg) (1942-1944) ** Union of Burma (lizherennoù latin ha birmanek) (1948-1974 ha 1989) ** Socialist republic of the union of Burma (1974-1989) ** Union of Myanmar (abaoe 1990) === [[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]] === *Statud : “Bro-warezet” gant Alamagn (1939-1945). Ul lodenn eus [[Tchekoslovakia]] a-raok ha goude an [[Eil Brezel-bed]]. * Alc’hwez : ** Timbroù Tchekoslovakia dreistmoullet BÖHMEN u. MÄHREN (1939) ** Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1939-1942) ** Deutsches Reich Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1942-1943) ** Grossdeutsches Reich Böhmen und Mähren Cechy a Morava (1943-1944) === [[Timbroù Bolivia|Bolivia]] === [[File:Stamp of Bolivia - 1930 - Colnect 223085 - Map of Bolivia.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1867. *Alc’hwez : ** Transacciones sociales Bolivia (1870) ** Correos Bolivia contrados (1867-1868) ** Republica boliviana (1912-1930) ** [[Bolivia]] (1957-1971) ** Correos de Bolivia (1867-1957) hag abaoe 1971 === [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Bophuthatswana]] === *Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994. *Alc’hwez : Bophutatswana (1977-1994) *Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]] [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]] === [[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]] === [[File:Stamp Bosnia 1912 3h.jpg|dehou|200px]] * Statud : Ul lodenn eus an impalaeriezh ottoman (1863-1878). Ul lodenn eus an impalaeriezh Aostria-Hungaria (1878-1918). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) ha Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941). Aloubadeg Alamagn e 1941. Dindan dalc’h Stad Kroatia (1941-1945). Ul lodenn eus [[Republik Kevreadel Sokialour Yougoslavia]] (1945-1992). Brezel diabarzh (1992-1995). Stad dizalc’h ha kevreadel (abaoe 2005) dindan anv Republik Bosnia ha Herzegovina gant teir framm : [[Kevread Bosnia ha Herzegovina]], [[tiriad Brčko]] ha [[Republik Srpska]]. *Alc’hwez : **Skoed-ardamez an Impalaeriezh Aostria-Hungaria (1879-1900) ** Bosnien-Herzgowina (1906-1912) ** K.u.K. Militärpost Bosnien Herzegowina (1912-1918) ** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1929) ** Timbroù Rouantelezh Yougoslavia (1929-1941) ** Timbroù Kroatia (1941-1945) ** Timbroù Republik Yougoslavia (1945-1992) ** Republika Bosna i Hercegovina (abaoe 1993) *Pennad kar : [[Timbroù Yougoslavia]] === [[Timbroù Bosnia - Herceg Bosna|Bosnia - Herceg Bosna]] === *Statud : Tiriad emren savet gant ar Groated e [[Bosnia ha Herzegovina]] etre 1992 ha 1996. Kenteuzet e Kevread Bosnia-ha-Herzegovina e 1996. *Alc’hwez : ** Republika Bosna I Hercegovina Herceg Bosna (1993) ** Hrvatska Republika Herceg Bosna - Bosna I Hercegovina (1993-1994) ** H.R. Herceg Bosna - Bosna I Hercegovina (1994-1997) ** Bosna i Hercegovina (abaoe 1997) === [[Timbroù Bosnia - Republik Srpska|Bosnia - Republik Srpska]] === *Statud : Tiriad emren savet gant ar Serbed e [[Bosnia ha Herzegovina]] e 1992, anvet “Republik Serbed eus Bosnia ha Herzegovina”(1992 ) ha “Republik Srpska“ (abaoe 1992). Ul lodenn eus Stad Bosnia-ha-Herzegovina. *Alc’hwez : ** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant « Република Српска » (1992) ** Република Српска (1993) ** Република Српска hag skoed-ardamez (1994-2005) ** Босна и Херцеговина - Република Српска (abaoe 2005) === [[Timbroù Botswana|Botswana]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Bechuanaland (1885-1965). Stad dizalc’h abaoe 1966. * Alc’hwez : ** Timbroù Bechuanaland dreistmoullet gant <small>REPUBLIC OF BOTSWANA</small> (1966) ** Botswana *Pennad kar : [[Timbroù Bechuanaland]] === [[Timbroù Bouchir|Bouchir]] === *Statud : Porzh eus [[Persia]] (Iran), aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1915. *Alc'hwez : Timbroù Persia dreistmoullet gant "BUSHIRE Under British Occupation". *Pennad kar : [[Timbroù Iran (Persia)]] === [[Timbroù Brazil|Brazil]] === [[File:Flags of Brazil on stamps (1968).jpg|dehou|200px]] *Statud : Impalaeriezh (1822-1889). Republik (abaoe 1889). *Alc’hwez : ** Sifroù bras hep meneg ar vro (1843-1861) ** Brazil (1866-1888 ha 1906-1917) ** E.U. do Brazil (1889-1906) ** Estados Unidos Brazil (1894-1904) ** Brasil (abaoe 1917) *Postoù dre-nij : *Kompagnunezh Condor ** Syndicato condor (1927-1930) ** Timbroù dreistmoullet gant « Graf Zeppelin » (1930) *Kompagnunezh E.T.A. (« Empreza de Transportes Aereos ») ** EAT Brasil (1929) *Kompagnunezh Varig (“Viacaos Aereos Rio Grande do Sul”) ** Timbroù dreistmoullet gant <small>VARIG</small> (1927-1931) ** Varig (1931-1934) ** Burevioù estren e Brazil : Bahia, Pernambouc ha Rio de Janeiro ** Burevioù ar Rouantelezh-Unanet : timbroù Bro-Saoz gant kachedoù « C81 », « C82 » ha « C83 » (1866-1874) ** Burevioù Bro-C’hall : timbroù Bro-C’hall gant ur c’hached e stumm ul lankell (1860) === [[Timbroù Brunei|Brunei]] === [[File:Brunei Coronation (1).jpg|dehou|200px]] *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1906-1959). Aloubadeg Japan (1942-1944). Bro emren (1959-1984). Sultanelezh dizalc’h (abaoe 1984). *Alc’hwez : ** Timbroù Labuan dreistmoullet Brunei (1906) ** Brunei (1906-1984) ** Timbroù dreistmoullet gant letrennoù japaneg (1942-1944) ** Brunei Darussalam (abaoe 1984). === [[Timbroù Brunswick|Brunswick]] === *Statud : Dugelezh (1818-1870). Ezel eus Kengevread Norzh-Alamagn (1867-1870). Staget ouzh Alamagn e 1870. *Alc’hwez : Braunschweig (1852-1866) === [[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1784-1867). Ur proviñs eus Kanada baoe 1867. *Alc’hwez : New Brunswick (1851-1861) === [[Timbroù Buenos Aires|Buenos Aires]] === *Statud : Stad Arc’hantina chomet er-maez Kenkevread Arc’hantina etre 1855 ha 1860. Proviñs Arc’hantina (aboe 1860). *Alc’hwez : Correos Buenos Aires (1858-1862) === [[Timbroù Bulgaria|Bulgaria]] === [[File:Stamps of Bulgaria,1935-Balkan Cup.jpg|dehou|200px]] *Statud : Lodenn eus an impalaeriezh otoman (betek 1879). Priñselezh (1879-1909). Rouantelezh (1909-1944). Republik Poblel (1944-1989). Republik (abaoe 1989). *Alc’hwez : ** БЪЛГАРСКА ПОЩА (1879-1910) **БЪЛГАРИЯ (1911-1937 ha 1946) ** BULGARIE БЪЛГАРИЯ (1938) ** ЦАРСТВО БЪЛГАРИЯ (1937-1944) ** Bulgaria (1944-1946) **НАРОДНА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ (1946) ** РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ pe « Republika Bulgaria » (1948) ** H.P. БЪЛГАРИЯ (1949-1962 ha 1971-1988) ** H.P. БЪЛГАРИЯ pe N.R. BULGARIA (1962-1967) ** БЪЛГАРИЯ pe Bulgaria (1967) ** БЪЛГАРИЯ Bulgaria (abaoe 1989) === [[Timbroù Bundi|Bundi]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Lizherennoù hindiek (1894-1930) ** Bundi State (1941-1947) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Burkina Faso|Burkina Faso]] === *Statud : Trevadenn Bro-Chall dindan anv « Volta Uhel » (1921-1946), tiriad tramor Bro-C’hall (1946-1958) hag Republik emren (1958-1960). Dont a ra da vezañ dizalc’h e 1960. Adanvet e voe [[Burkina Faso]] e 1984. *Alc’hwez : ** République de Haute-Volta (1959-1984) ** Burkina Faso (abaoe 1984) *Pennad kar : [[Timbroù Volta-Uhel]] === [[Timbroù Burundi|Burundi]] === [[File:1970 Stamp Burundi Waldecker 1937.png|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn Bro-Alamagn dindan anv [[Afrika ar reter alaman]] (1903-1916). Aloubadeg Bro-Veljia (1916-1922). Bro e fiziadur Beljia dindan anv Ruanda-Urundi (1922-1961). Stad dizalc’h : rouantelezh (1962-1966) ha republik (abaoe 1966). *Alc’hwez : ** Timbroù Ruanda-Urundi dreistmoullet gant « Royaume du Burundi » (1962) ** Royaume du Burundi (1962-1966) ** Timbroù dreistmoullet gant « République du Burundi » (1967) ** République du Burundi (abaoe 1967) *Pennad kar : [[Timbroù Ruanda-Urundi]] === [[Timbroù Busahir|Busahir]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Bussahir State (1895-1906) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] == C == === [[Timbroù Campione|Campione]] === *Statud : Ur gumun eus Italia enklozet e [[Suis]] eo [[Campione d’Italia|Campione]]. *Alc’hwez : R.R. Poste Italiane Comune di Campione (1944) === [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Canton]] === *Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1901-1922). Anvet eo Guangzhou Canton hiriv. *Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>CANTON</small> 州 廣 (1903-1919) *Pennad kar : [[Timbroù Indez-Sina c'hall]] === [[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]] === [[File:1950 one farthing Cayman Island postage stamp.jpg|dehou|250px]] *Statud : Trevadenn Breizh-Veur ha tiriad-suj Jamaïka betek 1962. Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1962- Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet (''British Overseas Territory'') abaoe 2002. *Alc’hwez : Cayman Islands (abaoe 1901) === [[Timbroù Sri Lanka (Ceylan|Ceylan (Sri Lanka)]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1802-1947). Dominion (1947-1972). Stad dizalc’h dindan anv [[Sri Lanka]] abaoe 1972. *Alc’hwez : Ceylon (1855-1972) === [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Ciskei]] === *Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h (e 1981) hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994. *Alc’hwez : Ciskei (1981-1994) *Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]] [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]] === [[Inizi Cocos|Inizi Cocos (Keeling)]] === *Statud : Tiriad-suj Aostralia abaoe 1955. *Alc’hwez : Cocos (Keeling) Islands (abaoe 1963) === [[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]] === [[File:York hercegnője 1926.jpg|dehou|200px]] *Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1900). Dindan dalc’h Zeland Nevez (1900-1960). Emrenerezh (1960-1965). Stad dizalc’h abaoe 1965. *Alc’hwez : Cook islands (abaoe 1892) === [[Timbroù Cordoba|Cordoba]] === *Statud : Rannvro Arc’hantina. *Alc’hwez : ** Córdoba (1858) ** Telégrafos provinciales (1891) === [[Timbroù Corrientes|Corrientes]] === *Statud : Rannvro Arc’hantina. *Alc’hwez : Corrientes (1856-1877) === [[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]] === *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821. *Alc’hwez : ** Costa Rica (abaoe 1862) ** Postoù lec’hel : timbroù dreistmoullet gant [[Guanacaste]] (1885-1892) === [[Timbroù Curaçao|Curaçao]] === *Statud : Stad emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986. Ul lodenn eus an [[Antilhez Nederlandat]] betek 2010. *Alc’hwez : [[Kòrsou|Curaçao]] (abaoe 2010) === [[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]] === *Statud : Trevadenn Italia (1923-1950). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1949-1951). Ul lodenn eus Stad [[Libia]] (abaoe 1951). * Alc’hwez : ** Timbroù Italia dreistmoullet <small>CIRENAICA</small> (1923-1926 ha 1930) ** Timbroù Italia dreistmoullet « Cirenaica » (1926 ha 1926 ha 1930) ** Cirenaica (1928 1930 ha 1934) ** Cyrenaica pe Posts of Cyrenaica (1949) *Pennadoù kar : [[Timbroù Libia]] == CH == === [[Timbroù Chambâ|Chambâ]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Timbroù India Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>CHAMBA STATE</small> (1886-1939) ** Timbroù India Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>CHAMBA</small> (1939-1948) === [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Charjah]] === [[File:Sharjah-expo70 stamp.jpg|dehou|300px]] *Statud : Emirelezh gwarezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968. *Alc’hwez : ** Sharjah and dependencies gant al lizherenneg latin hag arabek (1963) ** Sharjah and dependencies (Trucial states) (1964) ** Government of Sharjah and its dependencies (1965) ** Sharjah (1965-1972) === [[Timbroù Charkhârî|Charkhâri]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Charkhari State (1896-1946) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Chile|Chile]] === [[File:Centenario chile 5 centavos.jpg|dehou|300px]] *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1810. *Alc’hwez : ** Chile Correos (1853-1927) ** Chile (1927-1930) ** Correos de Chile (1930-1975) ** CHILE pe Chile Correos (abaoe 1975) === [[Timbroù Enez Christmas|Enez Christmas]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1888-1958). Aloubadeg Bro-Japan (1942-1945). Tiriad Aostralia (abaoe 1958) *Alc’hwez : ** Christmas island Australia (1958) ** Christmas island (1963-1968) ** Christmas island Indian Ocean (1968-1993) ** Christmas island Australia (abaoe 1993) == C'H == == D == === [[Timbroù Benin|Dahomey (Benin)]] === *Statud : Statud : Trevadenn Bro-Frañs (1852-1958) ezel eus Afrika ar C’hornaoueg. Stad emren (1958-1960) ha dizalc’h abaoe 1960 dindan anv Benin. *Alc’hwez : ** Dahomey et dépendances (1899-1905) ** Dahomey (1906-1944) ** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1960) ** République du Dahomey (1960-1975) *Pennad kar : [[Timbroù Benin]] === [[Timbroù Danemark|Danmark]] === [[File:Stamp Denmark 1907 50o.jpg|dehou|200px]] * Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh). *Alc’hwez : ** KGL FRM (ha kurunenn) (1854-1864) ** Danmark (abaoe 1870) === [[Timbroù Danzig|Danzig]] === *Statud : Kêr-stad e Prusia ar C’hornog dindan dalc’h [[Kevredigezh ar Broadoù]] e 1920. Aloubet gant Alamagn e 1939 ha staget ouzh an IIIde Reich (1939-1945). Staget ouzh Polonia e 1945 dindan anv Gdańsk. *Alc’hwez : ** Timbroù Alamagn dreistmoulet Danzig (1920) ** Freie Stadt Danzig (1920-1939) *Burevioù Polonia : ** Timbroù Polonia dreistmoullet gant <small>PORT GDANSK</small> (1925-1936) ** Poczta Polska Port Gdansk (1938) === [[Timbroù Datia|Datia]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : Duttia State (1893-1919) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]] === * Statud : Porzh an Impalaeriezh Otoman. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914, anvet [[Aleksandroupolis]] bremañ. *Alc’hwez : ** Timbroù gall dreistmoullet gant “Dédéagh” (1893-1900) ** Dédéagh (1902-1911) ** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔIOIKHΣIΣ ΔEΔEAΓATΣ ΔEKA ΔEΠTA (1913) [[File:1900ca 1a Dhar Yv7b Mi7b violett.jpg|dehou|150px]] === [[Timbroù Dhâr|Dhâr]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. * Alc’hwez : Lizherennoù hindieg (1898-1900) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]] [[Timbroù India]] === [[Timbroù Diego-Suárez |Diego-Suárez]] === *Statud : Porzh e hanternoz Madagakar, trevadenn Bro-C’hall (1885-1960). *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet “15” (1890) ** Diego-Suarez Republique Française” (1890) ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet <small> 1891 DIEGO-SUAREZ</small> (1891) ** Diégo-Suarez & Dépendances (1892) === [[Timbroù Djibouti|Djibouti]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv «Aod c'hall ar Somalianed » (1896-1967), ha « Tiriad gall pobloù Afar hag Issa » (1967-1977). Republik dizalc’h abaoe 1977. *Alc’hwez : ** Timbroù « Territoire des Afars et des Issas » dreistmoullet gant <small>REPUBLIQUE DE DJIBOUTI </small> (1977) ** Republique de Djibouti (abaoe 1977) gant al lizherenneg latin hag arabeg. ** Pennadoù kar : [[Timbroù Aod c’hall ar Somalianed]] [[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]. === [[Timbroù Dominika|Dominika]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1763-1968). Stad gevredet (1968-1978). Stad dizalc’h (abaoe 1978). *Alc’hwez : ** [[Dominika (bro)|Dominica]] (1874-1978) ** Commonwealth of Dominica (abaoe 1979) [[File:1900 stamp of Dominican Republic.jpg|dehou|250px]] === [[Timbroù Republik Dominikan|Republik Dominikan]] === *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1844. *Alc’hwez : ** Skoed-ardamez (1865-1874) ** Republica Dominicana (abaoe 1879) === [[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]] === *Statud : Dominion ar Rouanteleh-Unanet (1917-1949). Ezel eus [[Stad kevreadel Kanada]] abaoe 1949. *Alc’hwez : ** St. John's Newfoundland ha Newfoundland (1857-1862) ** Newfoundland (1862-1949) === [[Timbroù Dubai|Dubai]] === *Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1968. *Alc’hwez : Dubaï (1964-1972) === [[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus Republik [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Dungrapur State (1923-1943) ** Dungarpur (1943-1946) == E == === [[Timbroù Egipt|Egipt]] === *Statud : Ul lodenn eus an Impalaerieh ottoman betek 1922. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1915-1936). Stad dizalc’h abaoe 1936. Republik abaoe 1953. Unvanet gant [[Siria]] e savas ar Republik Arab Unvan (1958-1961) [[File:Egypt stamp Tomb of aggressors (1957), Saladin.jpg|dehou|300px]] *Alc’hwez (lizherennoù latin hag arabek) : ** Skeudenn ar Sfins ha testenn en arabeg (1866) ** Poste Khedevie e Giziane (1872-1875) ** Postes égyptiennes (1879-1906) ** Egypt Postage (1914-1922) ** Poltred ar roue (1923-1924) ** Royaume d'Égypte pe Egypte pe Postes d’Egypte (1925-1956) ** République d’Égypte (1954) ** Egypt (1957-1958) ** United Arab Republic pe UAR pe UAR Egypt (1958-1971) ** A.R. Egypt (1971-1975) ** Egypt (abaoe 1976) === [[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt – Burevioù gall]] === *Statud : Burevioù-post Bro-C’hall digor abaoe 1930 e kêrioù [[Aleksandria]], [[Porzh Saïd]] *Alc’hwez : ** Timbroù gall dreistmoullet <small>ALEXANDRIE</small> (1899-1930) ** Timbroù gall dreistmoullet <small>PORT-SAÏD</small> (1889-1930) === [[Timbroù Ekuador|Ekuador]] === *Statud : Stad dizalc’h (Republik) abaoe 1822. *Alc’hwez : Ecuador pe Correos del Ecuador (abaoe 1822) === [[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Inizi Elobey, Annobón ha Corisco]] === *Statud : Trevadenn Spagn staget ouzh [[Ginea Spagn]] (1909-1959) ha [[Rio Muni]] (1960-1968). Ul lodenn eus [[Ginea ar C’heheder]] abaoe 1968. *Alc’hwez : ** Annobón, Corisco y Elobey (1903-1908) ** Territorios Españoles del Africa Occidentale (1909) *Pennadoù kar : [[Timbroù Rio Muni]] [[Timbroù Ginea spagnol]] [[Timbroù Ginea ar C’heheder]] === [[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]] === *Statud : Rannvroioù Bro-C’hall betek 1871. Aloubadeg Alamagn. Staget ouzh Impalaeriezh alaman (1871-1918). Adstaget ouzh Bro-C’hall (1918-1940). Aloubadeg Alamagn. Staget ouzh IIIde Reich alaman (1940-1944). Adstaget ouzh Bro-C’hall e 1944. *Alc’hwez : ** Postes ha talvoud-gwerzh (1870) ** Timbroù Alamagn dreistmoullet Elsass (1940) ** Timbroù Alamagn dreistmoullet Lothringen (1940) [[File:Stamp of United Arab Emirates - 1973 - Colnect 336364 - Southern part of the Arabian Gulf region of the UAE drawn.jpeg|300px|dehou]] === [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet| Emirelezhioù Arab Unanet]] === *Statud : Unvaniezh sultanelezhioù arab (Ajman (ha Manama), Abou Dhabi, Dubaï, Fujeira, Ras al C’haima, Charjah hag Umm al-Qaywayn). Stad dizalc’h abaoe 1973. *Alc’hwez : United Arab Emirates الإمارات العربية المتحدة (abaoe 1973) === [[Timbroù Epira|Epira]] === [[File:Stamp of Epirus - 1914 - Colnect 440457 - Chimarra.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Lodenn an Impalaeriezh Otoman betek 1913, pa voe staget div drederenn eus ar rannvro (er Su) ouzh Bro-C'hres ha Norzh [[Epira]] ouzh Albania. Embannet eo « [[Republik emren Norzh Epira]] » e miz C’hwevrer 1914. Staget e voe Epira an Norzh ouzh Gres e dibenn 1914. *Alc’hwez : ** EΛΛ. AYTON. ΗΠΕΙΡΟΣ (1914) ** ΗΠΕΙΡΟΣ (1914) (« Epira ») ** ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ (1914) ** Timbroù Bro-C’hres dreistmoullet gant B ΗΠΕΙΡΟΣ (1915) (B = ΒΟΡΕΙΟΣ = « Norzh »). ** Aloubadeg Argyrocastro gant Bro-C’hres : Timbroù Turkia dreistmoullet gant <small>ΑΥΤΟΝΟΜΟΣ ΗΠΕΙΡΟΣ</small> (1914) === [[Timbroù Eritrea|Eritrea]] === *Statud : Trevadenn Italia (1889-1941). Melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet (1941-1952). Stad emren e-barzh [[Etiopia]] ha staget ouzh Etioipia (1962-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991. *Alc’hwez : ** Timbroù Italia dreistmoullet gant “Colonia Eritrea” pe <small> COLONIA ERITREA</small> (1893-1908) ** Regno d’Italia Colonia Eritrea (1910) ** Timbroù Italia dreistmoullet gant <small> ERITREA</small> (1916-1926 ha 1930) ** Timbroù Somalia Italian dreistmoullet gant <small> ERITREA</small> (1922) ** Eritrea (1926) ** Colonia Eritrea Posta Italiane (1930-1931) ** Colonie Italiane Eritrea (1933-1934) ** Eritrea ኤርትሪያ (abaoe 1993) === [[Timbroù Estonia|Estonia]] === [[File:StampEstonia1924Michel56.jpg|dehou|200px]] *Statud : Ul lodenn eus Rusia betek 1918. Aloubadeg Alamagn (1916-1918). Republik dizalc’h (1918-1940). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Republik ezel eus an Unvaniezh Soviedel (1940-1990). Republik dizalc’h abaoe 1990. *Alc’hwez : ** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Postgebiet Ob.Ost » (1918) ** Timbroù Rusia dreistmoullet gant talvoud-gwerzh Pfennig « Pfg. » (Dorpat 1918) ** Estland Eesti (1941) ** Eesti (1918-1940 hag abaoe 1991) ** Timbroù Rusia dreistmoullet « Eesti Post » (1919) === [[Timbroù Eswatini|Estwatini]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Swaziland (1933-1968). Stad dizalc’h dindan anv Swaziland (1968-2018). Stad dizalc’h (abaoe 2018). *Alc’hwez : Eswaniti (abaoe 2018) *Pennad kar : [[Timbroù Swaziland]] === [[Timbroù Etiopia|Etiopia]] === [[File:Sarsa Dengel stamp.webp|dehou|300px]] * Statud : Stad dizalc’h. Aloubadeg Italia (1936-1941). Unvanet e voe Etiopia, Eritrea ha Somalia italian dindan anv [[Afrika ar Reter italian]]. Impalaeriezh (1894-1975). Republik abaoe 1975. *Alc’hwez : ** Poltred ar roue Menelik II (1894) ** Poltred ar roue Menelik II dreismoullet gant Ethiopie (1894-1908) ** Postes Ethiopiennes (1909) ** Ethiopie ኢትዮጵያ (lizherenneg latin hag amharek) (1919-1936) ** Empire Ethiopie (1931) ** Etiopia (1936) ** Timbroù Afrika ar Reter italian (1936-1941) ** Ethiopie ኢትዮጵያ (1942-1949) ** Ethiopia ኢትዮጵያ (abaoe 1949) === [[Timbroù Euska Herria|Euskal Herria]] === *Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos. *Alc’hwez : Poltred Don Carlos ha « FRANQUEO ESPAÑA » (1873-1874) == F == === [[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]] === [[File:Faroe stamp 394 Fossaverkid.jpg|dehou|200 px]] *Statud : Tiriad emren dindan dalc’h Danmark. *Alc’hwez : ** Timbroù Danmark (1851-1975), dreistmoullet e 1919 ha 1940. ** Føroyar (abaoe 1975) *Pennad kar : [[Timbroù Danmark]] === [[Timbroù Faridkot|Faridkot]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Lizherennoù hindiek (1879-1880) ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet <small>FARIDKOT STATE</small> (1886-1900) === [[Timbroù Fernando Poo|Fernando Póo]] === *Statud : Trevadenn Bro-Spagn (1867-1960). Proviñs Spagn (1960-1968). Asambles gant Rio Muni e sav Stad Ginea ar C’heheder e 1968. Anvet eo Bioko bremañ. *Alc’hwez : ** Fernando Poo (1867-1960). ** Fernando Poo España (1960-1968). *Pennad kar : [[Timbroù Ginea ar C’heheder]] === [[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]] === *Statud : Tiriad dindand dalc’h Bro-C’hall (1943-1951). Gant unvaniezh tiriadoù [[Fezzan-Ghadames]], [[Cyrenaica]] ha [[Tripolitania]] e voe savet Stad dizalc’h [[Libia]] e 1951. *Alc’hwez : ** Timbroù Italia dreistmoullet « FEZZAN Occupation Française » (1943). ** Fezzan Ghadamès Territoire militaire (1946) ** Territoire Militaire du Fezzan (1949-1951) ** Ghadamès Territoire Militaire (1949) *Pennadoù kar : [[Timbroù Cyrenaica]], [[Timbroù Tripolitania]], [[Timbroù Libia]] === [[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]] === [[File:Fiji 1954 health stamp.jpg|dehou|250px]] *Statud : Bro warezet (betek 1874) ha trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1874-1970). Stad dizalc’h abaoe 1970. *Alc’hwez : Fiji (abaoe 1870). === [[Timbroù Filipinez|Filipinez]] === *Statud : Trevadenn Bro-Spagn (betek 1896). Dindan melestradurezh Stadoù-Unanet Amerika (1896-1935). Emrenerezh (1935-1942). Aloubadeg Japan (1942-1945). Republik dizalc’h (abaoe 1946). * Alc’hwez : ** Poltred ar Rouanez (1854-1874) ** Filipinas (1872-1897) ** FILIPinas (1898) ** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika dreistmoullet gant <small>PHILIPPINES</small> (1894-1904) ** United States of America - Philippine Islands (1906-1935) ** Commonwealth of the Philippines (1935-1941) ** Timbroù gant al lizherenneg japanek (1942-1945) ** Kalayaan (1943) ** Republika de Philipinas (1944) ** Philippines (1946-1962) ** Republic of the Philippines (1947) ** Pilipinas (abaoe 1962) ** Gouarnamant dispac’hel Aguinaldo : Govno Revolucionario Filipina (1899) === [[Timbroù Finland|Finland]] === [[File:Stamp of Finland - 1976 - Colnect 46774 - Map of Finland with Dialect Areas.jpeg|dehou|200px]] *Statud : Tiriad Impalaeriezh [[Rusia]] (1809-1917). Republik dizalc’h abaoe 1919. *Alc’hwez : ** Skoed-ardamez (1860-1911) ** Suomi [[Finland]] (abaoe 1918). === [[Timbroù Fiume|Fiume]] === *Statud : Kêr-Stad dizalc’h etre 1920 ha 1924. Staget ouzh Italia e 1924 hag ouzh Yougoslavian (Kroatia) e 1947. Anvet [[Rijeka]] hiriv. *Alc’hwez : ** Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant FIUME (1919) ** FIUME 1919 ** Posta di Fiume (1919) ** Poste di Fiume (1920-1924) *Aloubadeg Yougoslavia (Fiume ha Kupa) : ** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant <small>ZONA OCCUPATA FIUMANO KUPA ZOFK</small> (1941) === [[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)*]] === *Statud : Proviñs Sina. Aloubadeg Japan (1945). Tiriad disrannour Sina (abaoe 1949) anvet ez-ofisiel “Republik Sina”. Nann anavezet gant darn-vrasañ Stadoù an [[A.B.U.]]. Nann ezel an [[U.P.B.]] . *Alc’hwez : ** China Formosa (1888) **Arouez Japan ** Timbroù Japan dreistmoullet ** Republik Sina harluet e Formoza (1949-1966) ** Republic of China - 中華民國 (1966-2007) ** Taïwan - 臺灣 (abaoe 2007) *Pennad kar : [[Timbroù Sina]] === [[Timbroù Frañs|Frañs]] === [[File:Napoléon III timbre 5 francs 1869.jpg|dehou|200px]] *Statud : Stad dizalc’h. Republik (1849-1852). Impalaeriezh (1853-1870). Republik (1870-1940). “Etat français” (1940-1944). Republik abaoe 1945. *Alc’hwez : ** Repub. franç. (1849-1852) **Empire franç. hag Empire français (1853-1870) ** Repub. franç. (1870-1875) ** République française (1876-1941) ** RF (1930-1941) ** Postes françaises (1941-1943) ** France (1943-1944) ** France sur « Arc de Triomphe » (1944) ** RF ha République française (1944-1975) **France (1975-1981) ** République française (1981-1999) ** RF (1999-2004) ** France (abaoe 2004) *Aloubadeg Alamagn : timbroù Frañs dreistmoullet gant « Besetzes Gebiet Nordfrankreich » (1940) === [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Fujairah]] === [[File:Stamp 1972 UAE FU MiNr1006A pm B002.jpg|dehou|200px]] *Statud : Bro warezet gant Breizh Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968. *Alc’hwez : ** Fujeira (1964-1972) === [[Timbroù Funchal|Funchal]] === *Statud : Kêrbenn enezeg Madeira. Tiriad-suj Portugal. *Alc’hwez : Funchal Portugal (1892-1905) == G == === [[Timbroù Gabon|Gabon]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1886-1946). Kenteuzet gant Kongo Frañs (« Gabon-Kongo » e 1888 ha « Kongo C’hall » e 1898). Ezel eus Afrika c’hall ar C’heheder e 1910. Tiriad tramor (1946-1958). Stad dizalc’h (abaoe 1960). *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet GAB ** Gabon RF (1904-1936) ** Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1936-1958) ** République gabonaise (abaoe 1959) === [[Timbroù Gagaouzia|Gagaouzia*]] === *Statud : Tiriad disrannour Moldova (1990-1994) nann anavezet gant an darn-vrasañ eus Stadoù an [[A.B.U.]]. Tiriad emren e Moldova abaoe 1994. *Alc’hwez : ** Timbroù Unvaniezh Soviedel ha Moldova dreistmoullet gant « Gagausian Republic » ** Timbroù Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant Гагаузская Республика pe Республика Гагаузская ** Timbroù Moldova dreistmoullet gant “Komrat » pe Chadir Lunga ** Timbroù Moldova dreistmoullet gant “Gagausia Пошта Гагаузская » ** Republic Gagauzia ** Gagauzia Moldova (abaoe 1994) === [[Timbroù Galitsia |Galitsia]] === *Statud : Tiriad eus [[Ukraina]] aloubet gant [[Roumania]] e 1919. *Alc’hwez : Timbroù [[Aostria]] dreistmoullet gant C.M.T. (1919) [[File:Gambia 1953 stamps crop 4.jpg|dehou|200px]] === [[Timbroù Gambia|Gambia]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1869-1963). Bro emren (1963-1965). Stad dizalc’h (abaoe 1965). *Alc’hwez : ** Gambia (1869-1965) ** The Gambia (abaoe 1965) [[File:South Georgia 1963-1d.jpg|dehou|200 px]] === [[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]] === *Statud : Tiriadoù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet. Tiriadoù-suj an Inizi Maloù. *Alc’hwez : ** Timbroù an Inizi Maloù dreistmoullet gant <small>SOUTH GEORGIA DEPENDENCY OF </small>(1944) ** South Georgia (1963-1979) ** Falkland Islands Depencencies (1980-1985) ** South Georgia and the South Sandwich Islands (abaoe 1986) === [[Timbroù Ghana|Ghana]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Aod an aour (1821-1957). Dominion ar Rouantelezh-Unanet (1957-1960) Republik dizalc’h abaoe 1960. *Alc’hwez : ** Timbroù Aod an Aour dreistmoullet gant « Ghana Independence 6th March 1957 » ** Ghana (abaoe 1957) *Pennad kar : [[Timbroù Aod an Aour]] === [[Timbroù Inizi Gilbert|Inizi Gilbert]] === *Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1915) asambles gant an Inizi Ellice. Trevadenn (1912-1975). Emrenerezh (1976-1979). Stad dizalc’h e 1975 dindan anv Tuvalu. *Alc’hwez : ** The Gilbert Islands (1976) ** Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice dreistmoullet The Gilbert Islands (1976) ** Gilbert Islands (1976-1979) === [[Timbroù Inizi Gilbert hag Ellice|Inizi Gilbert hag Ellice]] === *Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1892-1915). Trevadenn (1912-1975). Emrenerezh an inizi Gilbert (1976-1979). Fiziet e voe Enez Tokelau e Zeland-Nevez hag dizalc’h e voe an Inizi Ellice e 1975 dindan anv Tuvalu. Dizalc’h e 1979 dindan anv [[Kiribati]]. *Alc’hwez : ** Timbroù Fidji dreistmoullet gant « Gilbert & Ellice Protectorate » (1911) ** Gilbert & Ellice Islands (1912-1975) === [[Timbroù Ginea-Bissau|Ginea-Bissau]] === *Statud : Trevadenn ar Portugal dindan anv Ginea Portugalek betek 1973. Stad dizalc’h abaoe 1973. *Alc’hwez : ** Estado da Guiné-Bissau (1974-1976) ** Republica da Guiné-Bissau (1976-1985) ** Guiné-Bissau (abaoe 1985) === [[Timbroù Ginea ar C’hededer|Ginea ar C’hededer]] === [[File:Guinea Ecuatorial Exposicion de Coches de Epoca - 27433225352.jpg|dehou|300px]] *Statud : trevadenn Spagn dindan anv [[Ginea spagnol]] (1885-1964). Emrenerezh (1964-1968). Stad dizalc’h abaoe 1968. *Alc’hwez : Republica de Guinea ecuatorial (abaoe 1968) === [[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]] === *Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1891-1958). Ul lodenn eus Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1958). Stad dizalc’h abaoe 1958. *Alc’hwez : ** Timbroù trevadenn ar Senegal (betek 1892) ** Guinée française (1892-1904) ** Guinée (1906-1939) ** Guinée Française pe « Guinée - Afrique occidentale française » (1939-1944) ** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg (1945-1958) ** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg dreistmoullet gant <small>REPUBLIQUE DE GUINÉE</small> (1958) ** République de Guinée (1958-1981 hag abaoe 1984) ** République populaire révolutionnaire de Guinée (1981-1984) === [[Timbroù Ginea spagnol|Ginea spagnol]] === *Statud : Trevadenn Spagn a voe tiriadoù [[Rio Muni]], inizi [[Annobón, Corisco hag Elobey]], ha [[Fernando Póo]] (1885-1968) *Alc’hwez : ** Guinea española (1902) ** GUINEA CONTIal ESPAÑOLA (1903 ha 1907) ** Timbroù Elobey dreistmoullet gant <small>GUINEA CONTINENTAL</small> (1906) ** Territorios Españoles del Golfo de Guinea (1909-1924 ha 1931-1951) ** Timbroù Spagn dreistmoullet <small>GUINEA ESPAÑOLA </small> (1926) pe gant <small>GUINEA</small> (1929) ** Guinea Española (1951-1959) === [[Timbroù Ginea portugalek|Ginea portugalek]] === *Statud : Trevadenn ar Portugal betek 1955. Proviñs Portugal (1955-1973). Dizalc’h e 1973 dindan anv [[Ginea Bissau]]. *Alc’hwez : ** Timbroù Kab Glas dreistmoullet gant <small>GUINÉ</small> (1880-1884) ** Guiné Portugueza (1886) ** Guiné Portugal pe Guiné Republica Portuguesa (1893-1948) ** Guiné Portuguesa (1948-1954) ** Guiné Republica Portuguesa (1955-1973) *Pennad kar : [[Timbroù Ginea Portugalek]] === [[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C’hornaoueg]] === *Statud : Tiriad dindan dalc’h an Izelvroioù e-barzh trevadenn [[Indez Nederlandat ar Reter]] (1898-1962). Melestradurezh an [[A.B.U.]] (1962). Staget e voe [[Papoua ar C’hornaoueg|Ginea Nevez ar C’hornaoueg]] ouzh [[Indonezia]] e 1963. *Alc’hwez : ** NIEUW GUINEA (1950-52) ** Nederlands Nieuw-Guinea (1954-1962) ** Ned. Nieuw Guinea (1957) *Pennad kar : [[Timbroù Indez Nederlandat ar Reter]] === [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Douar Graham]] === *Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962). * Alc’hwez : Timbroù Inizi Malou dreistmoullet GRAHAM LAND DEPENDENCY OF (1944) === [[Timbroù Grenada|Grenada]] === [[File:Мисс мира Дженнифер Хостен. Почтовая марка Гренады. 1971.jpg|dehou|300px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1763-1961). Emrenerezh (1961-1974). Stad dizalc’h abaoe 1974 *Alc’hwez : Grenada (abaoe 1861) === [[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)| Inizi Grenadinez (norzh)]] === *Statud : Inizi e hanternoz an enezeg Tiriadoù-suj [[Sant-Visant]]. *Alc’hwez : ** Grenadines of St Vincent (abaoe 1974) ** Timbroù Sant Visant dreistmoullet gant <small>GRENADINES OF</small> (1974) *Timbroù lec’hel : ** Bequia (1984) ** Union Island (1984-1985) ** Canouan (1998) ** Mustique (1998) === [[Timbroù Inizi Grenadinez|Inizi Grenadinez (su)]] === *Statud : Inizi e su an enezeg. Tiriadoù-suj Grenada. *Alc’hwez : ** Timbroù Grenada dreistmoullet <small>GRENADINES</small> (1974) ** Grenadines (1974-1975) ** Grenada Grenadines (1975-1999) ** Grenada Carriacou & Petite Martinique (abaoe1999) === [[Timbroù Gres|Gres]] === *Statud :Stad dizalc’h abaoe 1830. Rouantelezh (1830-1973). Diktatouriezh (1936-1941). Aloubadeg Alamagn, Bulgaria hag Italia (1941-1945). Brezel diabarzh (1946-1949). Diktatouriezh (1967-1974). Republik abaoe 1974. *Alc’hwez : ** Penn [[Hermes]] (1861-1882) ** ΕΛΛΑΣ (1886-1966) ** ΕΛΛΑΣ HELLAS (1966-1982) ** HELLAS ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ (abaoe 1982) === [[Timbroù Greunland|Greunland]] === [[File:1945gronland5kr.jpg|dehou|200px]] *Statud : Tiriad emren dindan dalc’h Danmark. *Alc’hwez : ** Timbroù Danmark (1851-1938) ** Grønland KGL Post (1938-1969) ** Kalâtdlit Nunât Grønland (1969-1978) ** Kalaallit Nunaat Grønland (abaoe 1978) *Pennad kar : [[Timbroù Danmark]] === [[Timbroù Griqualand|Griqualand]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Staget e voe ouzh trevadenn [[Kab ar Spi Mat]] e 1880. *Alc’hwez : ** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant « G.W. » (1877) ** Timbroù Kab ar Spi mat dreistmoullet gant « G » (1877-1878) *Pennad kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]] === [[Timbroù Guam|Guam]] === *Statud : Tiriad dindan dalc’h ar Stadoù-Unanet. *Alc’hwez : ** Timbroù ar Stadoù-Unanet dreistmoullet gant <small>GUAM</small> (1898) *Postoù lec’hel : ** Timbroù ar Filipinnez dreistmoullet gant «Guam Guard Mail» (1930) ** Guam Guard Mail (1930) [[File:Guatemala 1878 Sc13.jpg|dehou|150px]] === [[Timbroù Guatemala|Guatemala]] === *Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821 *Alc’hwez : Guatemala pe Republica Guatemala (abaoe 1871) === [[Timbroù Guyana|Guyana]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1966). Stad dizalc’h dindan abaoe 1966. *Alc’hwez : ** Guyana South America (1966-1975) ** Guyana (abaoe 1975) *Pennad kar : [[Timbroù Gwiana saoz]] === [[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]] === [[File:Timbre Guadeloupe 20 Fr Mauve-Brun 1924.jpg|dehou|200px]] * Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1946. Departamant tramor (1946-2015. Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Guadeloupe »). *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant G.P.E. (1884) ** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant <small>GUADELOUPE</small>. (1889-1891) ** Guadeloupe et dépendances (1892-1901) ** « G & D » pe « G et D » (1903) ** Guadeloupe République Française (1905-1927) ** Guadeloupe RF (1924-1940 ha (1945-1947) ** Guadeloupe Postes Françaises (1940-1944) ** Timbroù Frañs abaoe 1947. === [[Timbroù Gwalior|Gwâlior]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez (lizherennoù latin ha hindiek) : ** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant <small>GWALIOR</small> ग्वालियर (1885-1949) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]] === [[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur| Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]] === [[File:Stanley W Nibbs B.E.M Stamp.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek Tiriad tramor ar Rouantelezh-Unanet abaoe 2002. *Alc’hwez : British Virgin Islands (abaoe 1866) === [[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]] === *Statud : Tiriad-suj Roue Breizh-Veur hag emren. Ul lodenn eus [[Inizi Angl-ha-Normand]] *Alc’hwez : ** Guernsey Bailiwick pe Bailiwick of Guernsey (1969-1981) ** Guernsey (abaoe 1982) *Pennadoù kar : [[Timbroù Jerzenez]], [[Timbroù Aldernez]] === [[Timbroù Gwiana c'hall| Gwiana c’hall]] === * Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1946. Departamant tramor (1946-2015. Emrenerezh abaoe 2015 (“Collectivité territoriale unique de Guyane »). *Alc’hwez : ** Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet Guy Franç. (1886-1888) ** Timbroù trevadennoù gall dreistmoullet Guyane (1892) ** Guyane République Française Colonies (1892) ** Guyane Française (1904-1947) ** Timbroù-taos Bro-C’hall dreistmoullet Guyane Française (1925-1927) ** T.A.G. (Postoù dre-nij) (1921) *Pennad kar : [[Timbroù Inini]] === [[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]] === [[File:1934 6c BrGuiana Yv146.jpg|dehou|200px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1966). Stad dizalc’h dindan anv [[Guyana]] (abaoe 1966). *Alc’hwez : British Guiana (1851-1966) *Pennad kar : [[Timbroù Guyana]] == H == === [[Timbroù Haiti|Haiti]] === [[File:Dessalines Stamp.jpg|thumb|right|200px]] *Statud : Republik dizalc’h abaoe 1881. *Alc’hwez : [[Haiti]] (abaoe 1881) === [[Timbroù Hamburg|Hamburg]] === *Statud : Keoded dieub (1815-1868). Ezel eus Kengevread Norzh Alamagn (1868-1871). Ul lodenn eus Impalaeriezh Alamagn goude 1871. *Alc’hwez : Hamburg (1859-1866) === [[Timbroù Hannover|Hannover]] === *Statud : Rouantelezh (1814-1866). Staget ouzh Prusia e 1866. Ul lodenn eus Impalaeriezh Alamagn goude 1871. *Alc’hwez : Hannover (1850-1864) === [[Timbroù Hawaii|Hawaii]] === [[File:Stamp Hawaii 1883 Kaleleonalani Sc49.jpg|dehou|200px]] *Statud : Rouantelezh dizalc’h betek 1893. Republik (1893-1898). Tiriad Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1899. *Alc’hwez : ** Hawaiian Postage (1851-1852) ** Honolulu Hawaiian Postage (1853-1867) ** [[Hawaii]] (1862-1891) ** Timbroù dreistmoullet “Provisional Govt. 1893 (1893) ** “HawaII Islands Postage” pe “Hawaii” pe “Republic of Hawaii” (1894-1899) ** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika abaoe 1900 ** Timbroù Stadoù-Unanet Amerika dreistmoullet <small>HAWAII</small> (1928 ha 1937) === [[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]] === *Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall hag ar Rouantelezh-Unanet (1887-1906). Condominium (1906-1980).Stad dizalc’h dindan anv [[Vanuatu]] abaoe 1980. *Alc’hwez : ** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant <small>NOUVELLES HÉBRIDES</small>(1908) ** Timbroù [[Fidji]] dreistmoullet gant <small>NEW HEBRIDES. CONDOMINIUM</small> (1908-1909) ** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant <small>NOUVELLES HÉBRIDES condominium</small>(1910) ** Timbroù [[Fidji]] dreistmoullet gant <small>NEWHEBRIDES CONDOMINIUM</small> (1911) ** Nouvelles-Hébrides RF pe New Hebrides ER (1911-1950) ** Nouvelles-Hébrides Condominium RF pe New Hebrides ER Condominium (1950-1966) ** Condominium des Nouvelles-Hébrides Condominium RF pe New Hebrides ER Condominium (1966-1980) *Pennad kar : [[Timbroù Vanuatu]] === [[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]] === *Statud : Rouantelezh dizalc’h (1916-1925). Aloubadeg sultanelezh Nedj (1925-1926). Ul lodenn eus Rouantelezh Nedj ha Hedjaz (1926-1932) a voe Rouantelezh [[Arabia Saoudat]] adalek 1932. * Alc’hwez : ** Alc’hwez en arabeg (1916-1925) ** Hedjaz & Nedjd pe Hejaz & Nejd (1929-1932) *Pennad kar : [[Timbroù Arabia Saoudat]] === [[Timbroù Heligoland|Heligoland]] === *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1867-1890). Roet da Alamagn (1890-1944). Dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1944-1952). Staget ouzh Alamagn ar C’hornaoueg (abaoe 1952). *Alc’hwez : Heligoland (1867-1879) === [[Timbroù Holkar|Holkar]] === [[File:1927ca 1anna Indore Mi16 SG18.jpg|dehou|200px]] *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Holkar State Postage (1886-1948) === [[Timbroù Hoi Hao|Hoi Hao]] === *Statud : Burev-post [[Indez-Sina]] e [[Hoi-Hao]], war enezenn [[Hainan]] (Sina) etre 1876 ha 1922. *Alc’hwez : Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant <small>HOI HAO</small> (1903-1904) pe <small>HOI-HAO</small> (1906-1919) === [[Timbroù Honduras|Honduras]] === *Statud : Republik dizalc’h abaoe 1821. *Alc’hwez : ** Correos de Honduras ** Republica Honduras ** [[Honduras]] (abaoe 1866) === [[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh-Veur (Belize)]] === [[File:1962 4 cent stamp British Honduras.jpg|dehou|200 px]] *Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1866-1964). Anvet [[Belize]] e 1973 *Alc’hwez : British Honduras (1866-1973) *Pennad kar : [[Timbroù Belize]] === [[Timbroù Hong Kong|Hong-Kong]] === *Statud : Tiriad dindan dalc’h Breizh-Veur (1862-1997). Melestradurezh [[Japan]] (1945). Staget ouzh [[Republik Pobl Sina]] e 1997 gant ur statud emrenerezh. *Alc’hwez : ** [[Hong Kong]] (1862-1938) ** 香港 Hong Kong (1938-1999) ** 香港 中国 Hong Kong China (abaoe 1999) *Pennad kar : [[Timbroù Sina]] === [[Timbroù Enezeg an Azorez|Horta]] === *Statud : Kêr war enez Fayal (enezeg [[Azorez]]) dindan dalc’h Portugal. *Alc’hwez : Horta Portugal (1892-1899) *Pennadoù kar : [[Timbroù Portugal]] === [[Timbroù Hungaria|Hungaria]] === [[File:Hungary 5874.jpg|dehou|200px]] *Statud : Unvaniezh Aostria hag Hungaria (1867-1918) dindan beli un impalaer hag a zo roue [[Hungaria]] ivez. Melestradurezhioù postel disheñvel en div vro. Stad dizalc’h e 1918 war-bouez an tiriadoù staget ouzh [[Tchekoslovakia]], ouzh Roumania ([[Treuzsilvania]]), ouzh [[Kroatia]], ouzh [[Italia]] ([[Fiume]]). Republik demokratel etre 1918 ha 1919, [[Republik Soviedel Hungaria]] etre 1919 ha 1920. Rouantelezh (1920-1945). Republik (1945-1949). Republik poblek etre 1949 ha 1989. Republik abaoe 1989. *Alc’hwez : ** Timbroù Aostria (1850-1867). Talvoud-gwerzh e “Kreuzer” ** Poltred ar Roue (1867-1871). Talvoud-gwerzh e “Krajcar » ** Magyar Kir. Posta (= Postoù roue Hungaria) (1874-1918) ** Timbroù dreistmoullet gant <small>KOZTARSASAG</small> (=Republik) (1918) ** Magyar Posta (1919) ** Magyar tanácsköztársaság pe dreistmoullet gant « Magyar tanács köztársaság » (1919) ** Magyar Kir. Posta (1920-1921 ha 1923-1945) ** Magyarország (1923-1937) ** Magyar Posta (1945-1990) ** Magyarország (abaoe 1990) *Aloubadeg Serbia : ** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant « Banát-Bácska » (1919) ** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant « 1919 Baranya » (1919) *Aloubadeg Roumania (Cluj/Kolosvar ha Oradea/Nagyvarad) : ** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant «Zona de Ocupatie - Romaniá» (1919) *Aloubadeg Roumania ha Serbia e Temesvar/Timisiorra) : ** Timbroù Hungaria dreistmoullet (1919) *Timbroù ar gouarnamant enep-komunour (e Szeged) : ** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant “<small>MAGYAR NEMZETI KORMANY</small> (= Gouarnamant Broadel Hungaria – Szeged) (1919) === [[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]] === *Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950. *Alc’hwez : ** Lizherennoù ourdoueg (?) (1869-1912 ha 1931) ** H.E.H. the Nizam’s Government (1927 ha 1937) ** [[Hyderbad]] (1946) ** H.E.H. the Nizam’s Government Postage (1947-1950) *Pennadoù kar : [[Timbroù Indez Breizh-Veur]], [[Timbroù India]] ==Gwelet ivez== *[[Timbroù hervez ar vro I...P]] *[[Timbroù hervez ar vro Q...Z]] [[Rummad:Timbrouriezh]] i7w4301xwygkbv6xwf0vxzdsiyy9jpy 0 174511 2190999 2140811 2026-05-13T20:14:58Z Arko 540 rummad 2190999 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Lun Fask''' eo eil devezh [[Amzer Pask]] hag un devezh dilabour e broioù niverus. Evit ar [[Kristeniezh ar C'hornôg|Gristeniezh kornôgel]] eo eil devezh an [[Octavius Pask]]; evit ar [[Kristeniezh ar Reter|Gristeniezh Reter]] eo eil devezh ar [[Sizhunvezh skedus]]. <gallery mode="packed"> Easter monday countries.PNG|Kartenn ar broioù a lid al Lun Fask. </gallery> [[Rummad:Deiziataer kristen]] [[Rummad:Gouelioù katolik]] [[Rummad:Pask]] 4nfo41yp6ruw3qdop799f73d3doko8j 0 179863 2190963 2187808 2026-05-13T16:12:58Z Llydawr 145 2190963 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Yod avaloù''' a zo [[yod]] graet gant [[aval]]où. [[Sukr]] ha [[Spis (temz)|spisoù]] a c'hall bezañ ouzhpenn. Ar meuz simpl ha marc'had-mat-mañ a zo boutin en Europa ha Norzhamerika, ha sevel a ra d'ar Grennamzer da nebeutañ<ref>{{liamm web|titl=Food history: applesauce {{!}} ErinNudi.com|url=https://www.erinnudi.com/2014/09/05/food-history-applesauce/|access-date=2020-11-18|lec'hienn=www.erinnudi.com}}</ref><ref name=":1">{{liamm web|titl=The Food Timeline--history notes: algae to creamed onions|url=http://www.foodtimeline.org/foodfaq.html#applesauce|access-date=2020-11-18|lec'hienn=www.foodtimeline.org}}</ref>. == Aozañ == Aozet e vez dre boazhañ tammoù avaloù en dour. An avaloù a c'hall bezañ peliet pe get. Hervez ar ouenn avaloù implijet e teuzo buan pe vuanoc'h hag e vo trenk pe drenkoc'h<ref>Erin Huffstetler, "The 11 Best Apples for Applesauce", ' [https://www.thespruceeats.com/best-apples-for-applesauce-1389162 10/02/2019] [https://web.archive.org/web/20200321161403/https://www.thespruceeats.com/best-apples-for-applesauce-1389162 Dielloù] 2020-03-21 .</ref><ref>"Recommended Uses of Apple Varieties", in Tim Burford, ''Apples of North America: Exceptional Varieties for Gardeners, Growers, and Cooks'', 2013, {{ISBN|1604692499}}, [https://books.google.com/books?id=uQp5AAAAQBAJ&q=applesauce&pg=PA278 p. 278] [https://web.archive.org/web/20230101182458/https://books.google.com/books?id=uQp5AAAAQBAJ&vq=applesauce&pg=PA278 Dielloù] 2023-01-01.</ref>. Spisoù evel [[kanell]] ha [[vanilha]] a c'haller ouzhpennañ. Chug suraval pe [[trenkenn gitrek]] a sikour da virout al liv ha da gaout ul live dereat a drenkenn evit mirout mat ar yod. Ma lakaer kalz sukr e komzor eus [[kaotigell]] kentoc'h. == Implij == En holl vroioù Europa ha Norzhamerika e vez debret yod avaloù evel boued prim pe [[merenn-vihan]], gant ar vugale peurgetket. En Europa a-bezh e vez debret evel dibenn-pred. E Norzh ha kreiz Europa ha Norzhamerika e vez debret gant kig ivez. E Belgia, an Izelvroioù, Luksembourg, Alamagn ha Bro-C'hall e c'hall bezañ servijet gant [[gwadegenn]]où, e Breizh-Veur ha Sveden gant rost moc'h, e-kreiz Europa gant krampouezh avaloù-douar, da skouer. Yod avaloù a c'hall ivez bezañ un aozenn evit dibennoù-pred zo evel gwastilli zo, foñs un [[tartez|dartezenn]] avaloù, mesket gant dienn trapet, etc. Ar yod avaloù industriel a vez podet pe miret e boestoù-mir, goude bezañ bet divakteriet ; evel-se e c'hell bezañ debret a-hed ar bloaz. Yod avaloù a vez lonket aes gant babigoù hag a grog da zebriñ boued solut ha gant an dud gant poan dent. == Pennad kar == {{porched|Boued ha Keginerezh}} * [[kaotigell]] == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Yodoù]] [[Rummad:Avaloù]] [[Rummad:Dibennoù-pred]] [[Rummad:Keginerezh Europa]] b73w7d3s249tddu13q8q48kyckwkd7r 0 179864 2190964 2187819 2026-05-13T16:14:37Z Llydawr 145 2190964 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|ČZ vz. 27<br>''CZ 27''|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:CZ27 (6971789467).jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''ČZ vz. 27''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Tchekoslovakia}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.32 ACP|7,65 mm Browning]] |- ! scope="row" |Produer |[[Česká zbrojovka a.s.]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1927 - 1951 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |0,655 kg |- ! scope="row" |Hirder |158 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |91 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 8 pe 9 c'hartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''ČZ vz. 27''', anvet ivez '''CZ 27''' bremañ, zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek bet produet gant an embregerezh tchek [[Česká zbrojovka a.s.|Česká Zbrojovka]] etre 1927 ha 1951<ref name=":0">{{En}} WAHL Paul, ''Gun trader's guide, Thirteenth Edition,'' Stoeger, p. 51</ref>. Un arm bihan eo, 158 mm e hirder, kambret e [[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning]]. Mont a ra en-dro gant ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata]] dre argil. Un-ober eo e [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|blatinenn]]. Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 8 pe 9 c'hartouchenn hervez ar mareoù produiñ<ref name=":1">{{En}} POPENKER Maxim, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/czech-republic-semi-automatic-pistols/cz-27-p-27t-eng/ CZ 27, P.27(t)]'', Modern Firearms (lennet d'ar 15/04/2026)</ref>. Awenet eo gant ar [[Mauser 1914]] hag ar [[Vz. 24 (pistolenn)|vz. 24]]. == Implij == Ijinet e voe da gentañ evit an nerzhioù polis ha surentez diabarzh. E-pad an [[Eil Brezel-bed]], ar ČZ vz. 27 a gendalc'has da vezañ produet evit nerzhioù armet ha polis an [[Trede Reich]]. Stampilhet e veze neuze gant ar merk ''fnh''<ref name=":0" />, hag anvet e oa ''P.27(t)'' hervez an anvadurezh alaman ofisiel. Kenderc'hel a reas an arm da vezañ implijet gant polis [[Tchekoslovakia]] goude ar brezel. War-dro {{formatnum:500000}} skouerenn eus ar ČZ vz. 27 zo bet produet en holl<ref name=":1" />. Unan eus ar pistolennoù gwerzhetañ eus an embregerezh CZ e voe betek donedigezh ar [[CZ 75]]. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Patrom:ArmouCZUB}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù Tchekoslovakia]] 5ko7tk8cmzrvcaqm4sw8wuz3hdvz42y 0 179866 2190966 2187833 2026-05-13T16:16:41Z Llydawr 145 2190966 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''''Shy Girl''''' zo ur romant [[Faltazi spont|spont]] emembannet da gentañ e miz C'hwevrer 2025 gant ''Mia Ballard''. Ar gwirioù embann evit al levr a oa bet prenet gant [[Hachette Book Group]], hag embannet e oa bet er [[Rouantelezh-Unanet]] e miz Du 2025 ha raksoñjet da vezañ embannet er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]] e 2026. An embannadur stadunanat a oa bet lamet ha paouezet an embann e Breizh-Veur dre ma oa tamallet d'an oberenn da vezañ unan bet savet gant an [[naouegezh artifisiel dec'han]]. Ballard he deus nac'het e oa bet implijet an naouegezh artifisiel evit skrivañ al levr, met embannet he deus e oa bet un embanner dizalc'h oc'h implij an naouegezh evit degas kemmoù. Embannet he deus ivez e vije savet klemm ganti a-enep an embanner<ref> https://www.ouest-france.fr/high-tech/intelligence-artificielle/ce-roman-a-succes-aurait-ete-ecrit-par-une-ia-il-est-retire-de-la-vente-5340ee5e-2840-11f1-b6f1-8966272a7d94</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Romantoù spont]] [[Rummad:Romantoù 2025]] [[Rummad:Gwallreuzioù gant an naouegezh artifisiel]] b8aevvvvogiuzxuljqa448lle5njp2d 2190971 2190966 2026-05-13T17:17:15Z Ar choler 52661 adwel 2190971 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Shy Girl''}} {{databox}} '''''Shy Girl''''' ("Plac'h lent") zo ur [[romant]] [[Faltazi spont|spont]] emembannet da gentañ e miz C'hwevrer 2025 gant ar [[skrivagner]]ez ha [[barzh]]ez [[stadunanat]] Mia Ballard. Ar gwirioù embann evit al levr a oa bet prenet gant Hachette Book Group, hag embannet e oa bet er [[Rouantelezh-Unanet]] e miz Du [[2025]]. Un embann e Stadoù-Unanet Amerika a oa bet raktreset evit [[2026]], met nullet eo bet ha paouezet eo bet an embann e Breizh-Veur, dre ma 'z eo bet tamallet d'an oberenn bezañ unan bet savet gant un [[naouegezh artifisiel]]. Ballard he deus nac'het e oa bet implijet an naouegezh artifisiel evit skrivañ al levr, met embannet he deus e oa bet un embanner dizalc'h oc'h implij un naouegezh evit degas kemmoù. Embannet he deus ivez e vije savet klemm ganti a-enep an embanner<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/high-tech/intelligence-artificielle/ce-roman-a-succes-aurait-ete-ecrit-par-une-ia-il-est-retire-de-la-vente-5340ee5e-2840-11f1-b6f1-8966272a7d94 ''Ce roman à succès aurait été écrit par une IA, il est retiré de la vente''], ''Ouest-France'', 25/03/2026. <small>Kavet : 13 Mae 2026.</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Romantoù spont]] [[Rummad:Romantoù 2025]] [[Rummad:Gwallreuzioù gant an naouegezh artifisiel]] onk15z3z56knzuhokpkn3hroxlsv8hl 2190977 2190971 2026-05-13T18:10:08Z Dishual 612 2190977 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Shy Girl''}} {{databox}} '''''Shy Girl''''' ("Plac'h lent") zo ur [[romant]] [[Faltazi spont|spont]] emembannet da gentañ e miz C'hwevrer 2025 gant ar [[skrivagner]]ez ha [[barzh]]ez [[stadunanat]] Mia Ballard. Ar gwirioù embann evit al levr a oa bet prenet gant Hachette Book Group, hag embannet e oa bet er [[Rouantelezh-Unanet]] e miz Du [[2025]]. Un embann e Stadoù-Unanet Amerika a oa bet raktreset evit [[2026]], met nullet eo bet ha paouezet eo bet an embann e Breizh-Veur, dre ma 'z eo bet tamallet d'an oberenn bezañ unan bet savet gant un [[naouegezh artifisiel]]. Ballard he deus nac'het e oa bet implijet an [[naouegezh artifisiel dec'han]] evit skrivañ al levr, met embannet he deus e oa bet un embanner dizalc'h oc'h implij un naouegezh evit degas kemmoù. Embannet he deus ivez e vije savet klemm ganti a-enep an embanner<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/high-tech/intelligence-artificielle/ce-roman-a-succes-aurait-ete-ecrit-par-une-ia-il-est-retire-de-la-vente-5340ee5e-2840-11f1-b6f1-8966272a7d94 ''Ce roman à succès aurait été écrit par une IA, il est retiré de la vente''], ''Ouest-France'', 25/03/2026. <small>Kavet : 13 Mae 2026.</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Romantoù spont]] [[Rummad:Romantoù 2025]] [[Rummad:Gwallreuzioù gant an naouegezh artifisiel]] 7pwsosk5tklfxnb2yokhwc74f7nuswy 2190978 2190977 2026-05-13T18:10:18Z Dishual 612 2190978 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Shy Girl''}} {{databox}} '''''Shy Girl''''' ("Plac'h lent") zo ur [[romant]] [[Faltazi spont|spont]] emembannet da gentañ e miz C'hwevrer 2025 gant ar [[skrivagner]]ez ha [[barzh]]ez [[stadunanat]] Mia Ballard. Ar gwirioù embann evit al levr a oa bet prenet gant [[Hachette Book Group]], hag embannet e oa bet er [[Rouantelezh-Unanet]] e miz Du [[2025]]. Un embann e Stadoù-Unanet Amerika a oa bet raktreset evit [[2026]], met nullet eo bet ha paouezet eo bet an embann e Breizh-Veur, dre ma 'z eo bet tamallet d'an oberenn bezañ unan bet savet gant un [[naouegezh artifisiel]]. Ballard he deus nac'het e oa bet implijet an [[naouegezh artifisiel dec'han]] evit skrivañ al levr, met embannet he deus e oa bet un embanner dizalc'h oc'h implij un naouegezh evit degas kemmoù. Embannet he deus ivez e vije savet klemm ganti a-enep an embanner<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/high-tech/intelligence-artificielle/ce-roman-a-succes-aurait-ete-ecrit-par-une-ia-il-est-retire-de-la-vente-5340ee5e-2840-11f1-b6f1-8966272a7d94 ''Ce roman à succès aurait été écrit par une IA, il est retiré de la vente''], ''Ouest-France'', 25/03/2026. <small>Kavet : 13 Mae 2026.</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Romantoù spont]] [[Rummad:Romantoù 2025]] [[Rummad:Gwallreuzioù gant an naouegezh artifisiel]] 7jj3jdonhlzt3ltxvmhh5rqagp0cqp5 2191047 2190978 2026-05-14T11:44:25Z Llydawr 145 2191047 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Shy Girl''}} {{databox}} '''''Shy Girl''''' ("Plac'h lent") zo ur [[romant]] [[Faltazi spont|spont]] embannet da gentañ e miz C'hwevrer 2025 gant ar [[skrivagner]]ez Mia Ballard. Ar gwirioù embann evit al levr a voe prenet gant [[Hachette Book Group]], hag embannet e oa bet er [[Rouantelezh-Unanet]] e miz Du [[2025]]. Un embannadur e Stadoù-Unanet Amerika a oa raktreset a-benn [[2026]], met nullet eo bet ha paouezet eo bet an embann e Breizh-Veur, dre ma damaller d'an oberenn bezañ unan bet savet gant un [[naouegezh artifisiel]]. Ballard he deus nac'het e oa bet implijet an [[naouegezh artifisiel dec'han]] evit skrivañ al levr, met embannet he deus e oa bet un embanner dizalc'h oc'h implij un naouegezh evit degas kemmoù. Embannet he deus ivez e vije savet klemm ganti a-enep an embanner<ref>{{fr}} [https://www.ouest-france.fr/high-tech/intelligence-artificielle/ce-roman-a-succes-aurait-ete-ecrit-par-une-ia-il-est-retire-de-la-vente-5340ee5e-2840-11f1-b6f1-8966272a7d94 ''Ce roman à succès aurait été écrit par une IA, il est retiré de la vente''], ''Ouest-France'', 25/03/2026. <small>Kavet : 13 Mae 2026.</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Romantoù spont]] [[Rummad:Levrioù 2025]] [[Rummad:Naouegezh artifisiel]] bz09khkcr22x1rsyztxztayiucjc6ug 0 180147 2190975 2190942 2026-05-13T17:51:33Z Dakbzh 58931 + Astenn ha kempenn. 2190975 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nana_Alexandria_1970.jpg|right|140px|Nana Alexandria e 1970.]] '''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.<br/>Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.<br/> === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968<ref>{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]</ref>. ==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ==== Trec'h e voe div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-ursw.html Women's Soviet Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||align=kleiz|Niverenn ar c'hampionad||align=kleiz|Kêr||Poentoù||Renk |- |Du 1966||26||align="left"|[[Kiev]]||14/19 (+ 13, = 2, - 4)||1/20 |- |Here 1969||29||align="left"|[[Gori]]||15/19 (+ 12, = 6, - 1)||1/20 |- |Here 1988||48||align="left"|[[Alma-Ata]]||9/17 (+ 7, = 4, - 6)||7-10/18 |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregandat efedusted||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2/4 (+ 2, = 0, - 2)||50||16/32 |- |} === [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel (Maouezi)]] === War ar renk ez eas meur a wezh. ==== 1967-1971 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Here 1967||Danvez-kampionezed||{{YUG}}, [[Subotica]]||10/17 (+ 8, = 4, - 5)|| 7-9/18||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1969.html Women's World Chess Championship 1966-1969]</ref>. |- |Mae 1971||Tournamant etretakadel||{{YUG}}, [[Ohrid]]||13/17 (+ 11, = 4, - 2)||7-9/18|<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1972.html Women's World Chess Championship 1969-1972]</ref>. |- |Eost 1971||Hanter-gourfenn||{{Izelvroioù}} [[Badel]]||5,5/9 (+ 11, = 4, - 2)|| ||Trec'h e voe war [[Milunka Lazarević]], ([[Yougoslavia]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1972.html Women's World Chess Championship 1969-1972]</ref>. |- |Du 1971||Gourfenn||{{URSS}}, [[Kislovodsk]]||2,5/9 (+ 2, = 1, - 6)||2/2||Koll a reas a-enep da [[Alla Kouchnir]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1972-candf.html Candidates' matches :: final :: Kislovodsk 1971]</ref>. |- |} ==== 1972 - 1975 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Here 1973||Tournamant etretakadel||{{Spagn}}, [[Cala Galdana]]||13/19 (+ 11, = 4, - 4)||2-5/20||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-iz.html interzonal :: Cala Galdana 1973 – Olimp Base]</ref>. |- |Meurzh 1974||Tournamant etretakadel – match dirampoiñ||{{URSS}}, [[Kislovodsk]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||1/4||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-izplayoff.html interzonal play-off :: Kislovodsk 1974 – Olimp Base]</ref>. |- |Mae 1974||Tournamant etretakadel - Hantergourfenn||{{URSS}}, [[Riga]]||5,5-2,5 (+ 5, = 1, - 2)|| ||Trec'h e voe war [[Marta Schul]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-candsf.html Candidates' matches :: semifinals ]</ref>. |- |Here 1975||Gourfenn||{{URSS}}, [[Pitsundi]] ha [[Tbilisi]]||3,5-8,5 (+ 3, = 1, - 8)|| ||Koll a reas a-enep da [[Nona Gaprindachvili]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-wch.html World Championship match :: Pitsunda & Tbilisi 1975]</ref>. |- |} ==== 1978 - 1981 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Here 1979||Tournamant etretakadel||{{Brazil}}, [[Rio de Janeiro]]||11/16 (+ 10, = 2, - 4)||3/17||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-izr.html interzonal :: Rio de Janeiro 1979 – Olimp Base]</ref>. |- |1980||Tournamant etretakadel – match dirampoiñ||{{URSS}}, [[Vilnius]]||7-5 (+ 5, = 4, - 3)|| ||Trec'h e voe war [[Marta Litinskaya-Shul|Marta Schul]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-candqf.html – Olimp Base]</ref>. |- |1980||Tournamant etretakadel - Hantergourfenn||{{URSS}}, [[Riga]]||5,5-3,5 (+ 3, = 5, - 2)|| ||Te e voe war [[Elena Akhmilovskaya]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-candqf.html Candidates' matches :: semifinals – Olimp Base]</ref>. |- |1981||Gourfenn||{{URSS}}, [[Borjomi]] ha [[Tbilisi]]||8-8 (+ 4, = 8, - 4)|| ||Rampo e voe gant ar gampionez [[Maia Tchibourdanidze]], Maia Tchibourdanidze a viras he zitl ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-wch.html World Championship match :: Borjomi & Tbilisi 1975 – Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Burevestnik<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1976||1 (maouezi)||9||[[Tbilisi]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||42,9||1||aour||1||aour |- |1978||1 (maouezi)||10||[[Ordzhonikidze]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||2||argant||2||argant |- |1982||1 (maouezi)||12||[[Kislovodsk]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||-||-||3||arem |- |1984||1 (maouezi)||13||[[Kiev]]||4/7 (+ 1, = 6, - 0)||57,1||3||arem||3||arem |- |} ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersst/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1963||merc'hed||9||[[Moskov]]||4/9 (+ 4, = 0, - 5)||44,4||-||-||6||- |- |1967||merc'hed||10||[[Moskov]]||6/9 (+ 5, = 2, - 2)||66,7||-||-||6||- |- |1969||1 (maouezi)||11||[[Grozny]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||1||aour||4||- |- |1975||2 (maouezi)||13||[[Riga]]||7/9 (+ 6, = 2, - 1)||77,8||3||-||4||- |- |1985||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,9||1||aour||2||argant |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986 <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |1969||1 erlec'hierez||4||{{Polonia}}, [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour |- |1974||2||6||{{Kolombia}}, [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour |- |1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour |- |1980||3||9 (24)||{{Malta}}, [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour |- |1982||2||10 (25)||{{Suis}}, [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour |- |1986||1 erlec'hierez||12 (27)||{{EAU}}, [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour |- |} ==== Kib europat ar C'hleuboù ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Merani Tbilisi<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996b/1996mrtb.html 1st European Chess Club Cup (women): Smederevska Palanka 1996 – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1996||4||1||{{YUG}}, [[Smederevska Palanka]]||2/3 (+ 1, = 2, - 0)||66,7||1||aour |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1949]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] lj6msgetaoe8x1fufxqau90wdne4lms 2190981 2190975 2026-05-13T18:29:06Z Dakbzh 58931 /* 1972 - 1975 */ 2190981 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nana_Alexandria_1970.jpg|right|140px|Nana Alexandria e 1970.]] '''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.<br/>Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.<br/> === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968<ref>{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]</ref>. ==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ==== Trec'h e voe div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-ursw.html Women's Soviet Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||align=kleiz|Niverenn ar c'hampionad||align=kleiz|Kêr||Poentoù||Renk |- |Du 1966||26||align="left"|[[Kiev]]||14/19 (+ 13, = 2, - 4)||1/20 |- |Here 1969||29||align="left"|[[Gori]]||15/19 (+ 12, = 6, - 1)||1/20 |- |Here 1988||48||align="left"|[[Alma-Ata]]||9/17 (+ 7, = 4, - 6)||7-10/18 |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregandat efedusted||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2/4 (+ 2, = 0, - 2)||50||16/32 |- |} === [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel (Maouezi)]] === War ar renk ez eas meur a wezh. ==== 1967-1971 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Here 1967||Danvez-kampionezed||{{YUG}}, [[Subotica]]||10/17 (+ 8, = 4, - 5)|| 7-9/18||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1969.html Women's World Chess Championship 1966-1969]</ref>. |- |Mae 1971||Tournamant etretakadel||{{YUG}}, [[Ohrid]]||13/17 (+ 11, = 4, - 2)||7-9/18|<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1972.html Women's World Chess Championship 1969-1972]</ref>. |- |Eost 1971||Hanter-gourfenn||{{Izelvroioù}} [[Badel]]||5,5/9 (+ 11, = 4, - 2)|| ||Trec'h e voe war [[Milunka Lazarević]], ([[Yougoslavia]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1972.html Women's World Chess Championship 1969-1972]</ref>. |- |Du 1971||Gourfenn||{{URSS}}, [[Kislovodsk]]||2,5/9 (+ 2, = 1, - 6)||2/2||Koll a reas a-enep da [[Alla Kouchnir]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1972-candf.html Candidates' matches :: final :: Kislovodsk 1971]</ref>. |- |} ==== 1972 - 1975 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Here 1973||Tournamant etretakadel||{{Spagn}}, [[Cala Galdana]]||13/19 (+ 11, = 4, - 4)||2-5/20||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-iz.html interzonal :: Cala Galdana 1973 – Olimp Base]</ref>. |- |Meurzh 1974||Tournamant etretakadel – match dirampoiñ||{{URSS}}, [[Kislovodsk]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||1/4||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-izplayoff.html interzonal play-off :: Kislovodsk 1974 – Olimp Base]</ref>. |- |Mae 1974||Tournamant etretakadel - Hantergourfenn||{{URSS}}, [[Riga]]||5,5-2,5 (+ 5, = 1, - 2)|| ||Trec'h e voe war [[Marta Schul]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-candsf.html Candidates' matches :: semifinals ]</ref>. |- |Here 1975||Gourfenn||{{URSS}}, [[Pitsundi]] ha [[Tbilisi]]||3,5-8,5 (+ 3, = 1, - 8)|| ||Koll a reas a-enep da [[Nona Gaprindachvili]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-wch.html World Championship match :: Pitsunda & Tbilisi 1975]</ref>. |- |} ==== 1978 - 1981 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Here 1979||Tournamant etretakadel||{{Brazil}}, [[Rio de Janeiro]]||11/16 (+ 10, = 2, - 4)||3/17||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-izr.html interzonal :: Rio de Janeiro 1979 – Olimp Base]</ref>. |- |1980||Tournamant etretakadel – match dirampoiñ||{{URSS}}, [[Vilnius]]||7-5 (+ 5, = 4, - 3)|| ||Trec'h e voe war [[Marta Litinskaya-Shul|Marta Schul]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-candqf.html – Olimp Base]</ref>. |- |1980||Tournamant etretakadel - Hantergourfenn||{{URSS}}, [[Riga]]||5,5-3,5 (+ 3, = 5, - 2)|| ||Te e voe war [[Elena Akhmilovskaya]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-candqf.html Candidates' matches :: semifinals – Olimp Base]</ref>. |- |1981||Gourfenn||{{URSS}}, [[Borjomi]] ha [[Tbilisi]]||8-8 (+ 4, = 8, - 4)|| ||Rampo e voe gant ar gampionez [[Maia Tchibourdanidze]], Maia Tchibourdanidze a viras he zitl ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-wch.html World Championship match :: Borjomi & Tbilisi 1975 – Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Burevestnik<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1976||1 (maouezi)||9||[[Tbilisi]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||42,9||1||aour||1||aour |- |1978||1 (maouezi)||10||[[Ordzhonikidze]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||2||argant||2||argant |- |1982||1 (maouezi)||12||[[Kislovodsk]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||-||-||3||arem |- |1984||1 (maouezi)||13||[[Kiev]]||4/7 (+ 1, = 6, - 0)||57,1||3||arem||3||arem |- |} ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersst/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1963||merc'hed||9||[[Moskov]]||4/9 (+ 4, = 0, - 5)||44,4||-||-||6||- |- |1967||merc'hed||10||[[Moskov]]||6/9 (+ 5, = 2, - 2)||66,7||-||-||6||- |- |1969||1 (maouezi)||11||[[Grozny]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||1||aour||4||- |- |1975||2 (maouezi)||13||[[Riga]]||7/9 (+ 6, = 2, - 1)||77,8||3||-||4||- |- |1985||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,9||1||aour||2||argant |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986 <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |1969||1 erlec'hierez||4||{{Polonia}}, [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour |- |1974||2||6||{{Kolombia}}, [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour |- |1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour |- |1980||3||9 (24)||{{Malta}}, [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour |- |1982||2||10 (25)||{{Suis}}, [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour |- |1986||1 erlec'hierez||12 (27)||{{EAU}}, [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour |- |} ==== Kib europat ar C'hleuboù ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Merani Tbilisi<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996b/1996mrtb.html 1st European Chess Club Cup (women): Smederevska Palanka 1996 – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1996||4||1||{{YUG}}, [[Smederevska Palanka]]||2/3 (+ 1, = 2, - 0)||66,7||1||aour |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1949]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] 37puge1rh3xen0bua4ake5fzzrmf49v 2190982 2190981 2026-05-13T18:29:47Z Dakbzh 58931 /* 1967-1971 */ 2190982 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nana_Alexandria_1970.jpg|right|140px|Nana Alexandria e 1970.]] '''Nana Aleksandria''' (e [[jorjieg]]:'''ნანა გიორგის ასული ალექსანდრია''') a zo bet ganet d’an 13 a viz Here e [[Poti]] e [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[URSS]]).<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian ha [[URSS|soviedat]] eo.<br/>Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1976, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1966, Tredeog Etrebroadel eo abaoe 1995<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13604040 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 342 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Mae 2026<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE]</ref>.<br/>2 495 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Genver]] 1988.<br/> === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe teir gwezh: e 1964, e 1965 hag e 1968<ref>{{ru}}[https://web.archive.org/web/20171109194959/http://www.chessbatumi.ge/ru/qalta Chess Batumi]</ref>. ==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ==== Trec'h e voe div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-ursw.html Women's Soviet Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||align=kleiz|Niverenn ar c'hampionad||align=kleiz|Kêr||Poentoù||Renk |- |Du 1966||26||align="left"|[[Kiev]]||14/19 (+ 13, = 2, - 4)||1/20 |- |Here 1969||29||align="left"|[[Gori]]||15/19 (+ 12, = 6, - 1)||1/20 |- |Here 1988||48||align="left"|[[Alma-Ata]]||9/17 (+ 7, = 4, - 6)||7-10/18 |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregandat efedusted||Renk |- |Mae 2000||1||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2/4 (+ 2, = 0, - 2)||50||16/32 |- |} === [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel (Maouezi)]] === War ar renk ez eas meur a wezh. ==== 1967-1971 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Here 1967||Danvez-kampionezed||{{YUG}}, [[Subotica]]||10/17 (+ 8, = 4, - 5)|| 7-9/18||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1969.html Women's World Chess Championship 1966-1969]</ref>. |- |Mae 1971||Tournamant etretakadel||{{YUG}}, [[Ohrid]]||13/17 (+ 11, = 4, - 2)||7-9/18|<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1972.html Women's World Chess Championship 1969-1972]</ref>. |- |Eost 1971||Hanter-gourfenn||{{Izelvroioù}} [[Badel]]||5,5/9 (+ 11, = 4, - 2)|| ||Trec'h e voe war [[Milunka Lazarević]] ([[Yougoslavia]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/z/z3jt331g-wwc1972.html Women's World Chess Championship 1969-1972]</ref>. |- |Du 1971||Gourfenn||{{URSS}}, [[Kislovodsk]]||2,5/9 (+ 2, = 1, - 6)||2/2||Koll a reas a-enep da [[Alla Kouchnir]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1972-candf.html Candidates' matches :: final :: Kislovodsk 1971]</ref>. |- |} ==== 1972 - 1975 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Here 1973||Tournamant etretakadel||{{Spagn}}, [[Cala Galdana]]||13/19 (+ 11, = 4, - 4)||2-5/20||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-iz.html interzonal :: Cala Galdana 1973 – Olimp Base]</ref>. |- |Meurzh 1974||Tournamant etretakadel – match dirampoiñ||{{URSS}}, [[Kislovodsk]]||8,5/12 (+ 5, = 7, - 0)||1/4||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-izplayoff.html interzonal play-off :: Kislovodsk 1974 – Olimp Base]</ref>. |- |Mae 1974||Tournamant etretakadel - Hantergourfenn||{{URSS}}, [[Riga]]||5,5-2,5 (+ 5, = 1, - 2)|| ||Trec'h e voe war [[Marta Schul]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-candsf.html Candidates' matches :: semifinals ]</ref>. |- |Here 1975||Gourfenn||{{URSS}}, [[Pitsundi]] ha [[Tbilisi]]||3,5-8,5 (+ 3, = 1, - 8)|| ||Koll a reas a-enep da [[Nona Gaprindachvili]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1975-wch.html World Championship match :: Pitsunda & Tbilisi 1975]</ref>. |- |} ==== 1978 - 1981 ==== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Kevezadeg||Bro ha kêr||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù |- |Here 1979||Tournamant etretakadel||{{Brazil}}, [[Rio de Janeiro]]||11/16 (+ 10, = 2, - 4)||3/17||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-izr.html interzonal :: Rio de Janeiro 1979 – Olimp Base]</ref>. |- |1980||Tournamant etretakadel – match dirampoiñ||{{URSS}}, [[Vilnius]]||7-5 (+ 5, = 4, - 3)|| ||Trec'h e voe war [[Marta Litinskaya-Shul|Marta Schul]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-candqf.html – Olimp Base]</ref>. |- |1980||Tournamant etretakadel - Hantergourfenn||{{URSS}}, [[Riga]]||5,5-3,5 (+ 3, = 5, - 2)|| ||Te e voe war [[Elena Akhmilovskaya]] ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-candqf.html Candidates' matches :: semifinals – Olimp Base]</ref>. |- |1981||Gourfenn||{{URSS}}, [[Borjomi]] ha [[Tbilisi]]||8-8 (+ 4, = 8, - 4)|| ||Rampo e voe gant ar gampionez [[Maia Tchibourdanidze]], Maia Tchibourdanidze a viras he zitl ([[URSS]])<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-wch.html World Championship match :: Borjomi & Tbilisi 1975 – Olimp Base]</ref>. |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoari a reas teir gwezh e skipailh Burevestnik<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1976||1 (maouezi)||9||[[Tbilisi]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||42,9||1||aour||1||aour |- |1978||1 (maouezi)||10||[[Ordzhonikidze]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||2||argant||2||argant |- |1982||1 (maouezi)||12||[[Kislovodsk]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||-||-||3||arem |- |1984||1 (maouezi)||13||[[Kiev]]||4/7 (+ 1, = 6, - 0)||57,1||3||arem||3||arem |- |} ==== Kampionad URSS (kemmesk) ==== C'hoari a reas pemp gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersst/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1963||merc'hed||9||[[Moskov]]||4/9 (+ 4, = 0, - 5)||44,4||-||-||6||- |- |1967||merc'hed||10||[[Moskov]]||6/9 (+ 5, = 2, - 2)||66,7||-||-||6||- |- |1969||1 (maouezi)||11||[[Grozny]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||1||aour||4||- |- |1975||2 (maouezi)||13||[[Riga]]||7/9 (+ 6, = 2, - 1)||77,8||3||-||4||- |- |1985||1 (maouezi)||17||[[Volgograd]]||6,5/7 (+ 6, = 1, - 0)||92,9||1||aour||2||argant |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus c'hwec'h gwezh e skipailh [[URSS]] etre 1969 ha 1986 <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/z3jt331g.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |1969||1 erlec'hierez||4||{{Polonia}}, [[Lublin]]||8/9 (+ 8, = 0, - 1)||88,9||1||aour||1||aour |- |1974||2||6||{{Kolombia}}, [[Medellín (Kolombia)|Medellín]]||6,5/8 (+ 6, = 1, - 1)||81,3||1||aour||1||aour |- |1978||3||8 (23)||{{Arc'hantina}}, [[Buenos Aires]]||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||1||aour||1||aour |- |1980||3||9 (24)||{{Malta}}, [[Valletta]]||4/8 (+ 3, = 2, - 3)||50||23||-||1||aour |- |1982||2||10 (25)||{{Suis}}, [[Luzern]]||7,5/9 (+ 6, = 3, - 0)||83,3||1||aour||1||aour |- |1986||1 erlec'hierez||12 (27)||{{EAU}}, [[Dubai]]||7/10 (+ 15, = 4, - 1)||70||4||-||1||aour |- |} ==== Kib europat ar C'hleuboù ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Merani Tbilisi<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996b/1996mrtb.html 1st European Chess Club Cup (women): Smederevska Palanka 1996 – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1996||4||1||{{YUG}}, [[Smederevska Palanka]]||2/3 (+ 1, = 2, - 0)||66,7||1||aour |- |} {{EloChart|Q13600230}} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600230 He fichennFIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=25216 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nana_Alexandria He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Aleksandria, Nana}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1949]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] d96nufh2sx8d7i19laixif4elrpl5j5 0 180187 2191028 2190929 2026-05-13T22:46:48Z Tanjee 563 2191028 wikitext text/x-wiki [[File:Carriacou and Petite Martinique.svg|thumb|left|upright 0.9|Kartenn an enezeg]] Un enezeg eus ar [[Mor Karib]] eo ar [[Grenadinez]]. Emañ inizi an Hanternoz (Bequia, Canouan, Mustique…) dindan aotrouniezh Enez [[Sant-Visant]] ha re ar Su ([[Carriacou]], [[Petite Martinique]]…) dindan hini [[Grenada]]. E 1974 e krogas melestradurezh Grenada da embann timbroù dreistmoullet gant Grenadines met buan e voe savet timbroù dindan anv '''GRENADA Grenadines''' (gant an hevelep lizherennoù a-wechoù). Tremen 3 300 timbr a zo bet embannet e-korf an 30 vloaz kentañ, nebeut-tre anezho o tennañ da sevenadur hag istor ar vro. Setu ur brouenn all, ma vefe ezhomm kavout unan, ez eus kaoz amañ eus ur greanterezh savet evit pourvezañ ar marc'had etrebroadel, ket evit bastañ d'an ezhommoù. Tro 6 000 den a vefe o chom war inizi Grenadinez ar Su... Niverus kenañ eo an timbroù a ziskouez tudennoù Disney. Rummadoù ken niverus ha ken puilh zo bet gouestlet d’ar c’hirri-boutin, d’ar briñsez [[Diana Spencer|Diana]], d’ar [[C'hoarioù Olimpek]], d’ar chas ha d’ar c’hizhier, d’al loened ragistorel, d’al loened-mor, da livourien eus Europa, d’an dud o deus bet ar Priz Nobel, h.a…. == Pennadoù kar == * [[Timbroù Grenada]] * [[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)]] [[Rummad:Inizi Grenadinez (su)]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Inizi Grenadinez (su), Timbroù]] 61s051hnsvwt414ok30nhkzt90krxlu 0 180194 2190956 2026-05-13T15:48:11Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''Bally Bagayoko''', ganet d'an [[31 a viz Gouhere]] [[1973]], zo ur politikour gall ezel eus [[La France Insoumise]] (LFI). Dilennet eo bet maer [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] e-kerzh [[dilennadegoù ti-kêr 2026 e Bro-C'hall|dilennadegoù ti-kêr 2026]], trec'h e oa bet evit LFI harpet gant ar [[Strollad Komunour Gall|strollad komunour]] er c'hentañ-tro gant 50,77% eus ar votoù.<ref name="franceinfo">{{cite web |url=https://www.france..." 2190956 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Bally Bagayoko''', ganet d'an [[31 a viz Gouhere]] [[1973]], zo ur politikour gall ezel eus [[La France Insoumise]] (LFI). Dilennet eo bet maer [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] e-kerzh [[dilennadegoù ti-kêr 2026 e Bro-C'hall|dilennadegoù ti-kêr 2026]], trec'h e oa bet evit LFI harpet gant ar [[Strollad Komunour Gall|strollad komunour]] er c'hentañ-tro gant 50,77% eus ar votoù.<ref name="franceinfo">{{cite web |url=https://www.franceinfo.fr/elections/le-candidat-de-la-france-insoumise-bally-bagayoko-remporte-saint-denis-des-le-1er-tour-des-municipales-2026_7871780.html |title=Le candidat de La France insoumise Bally Bagayoko remporte Saint-Denis dès le 1er tour des municipales 2026 |work=[[Franceinfo]] |date=16 March 2026 |access-date=16 a viz Meurzh 2026 |language=fr}}</ref> Saint-Denis, hag a zo bet kendeuzet gant [[Pierrefitte-sur-Seine]] e penn kentañ ar bloavezh 2025, eo ar [[Kumun c'hall|gêr]] pobletañ en [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]] goude [[Pariz]], gant a-vras 150 000 anneziad, ar gêr pobletañ e Bro-C'hall hag a zo renet gant ''La France Insoumise'' hag ar c'hentañ kêr gant ouzhpenn da 100 000 anneziad hag a vije bet gounezet gant ar strollad.<ref name="france3">{{cite web |url=https://france3-regions.franceinfo.fr/paris-ile-de-france/seine-saint-denis/saint-denis/l-enfant-de-saint-denis-le-candidat-insoumis-bally-bagayoko-cree-la-surprise-et-l-emporte-au-premier-tour-des-elections-municipales-3316689.html |title="L'enfant de Saint-Denis", le candidat insoumis Bally Bagayoko crée la surprise et l'emporte au premier tour des élections municipales |first=Matthias |last=Colboc |work=[[France 3]] Île-de-France |date=16 March 2026 |access-date=16 March 2026 |language=fr}}</ref><ref name="franceinforeportage">{{cite web |url=https://www.franceinfo.fr/elections/reportage-il-a-beaucoup-d-humilite-et-il-nous-ressemble-a-saint-denis-l-insoumis-bally-bagayoko-a-ete-elu-haut-la-main-des-le-1er-tour-des-municipales_7872881.html |title="Il a beaucoup d'humilité et il nous ressemble" : à Saint-Denis, l'insoumis Bally Bagayoko a été élu haut la main dès le 1er tour des municipales |work=[[Franceinfo]] |date=17 March 2026 |access-date=17 March 2026 |language=fr}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Bagayoko, Bally}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1973]] [[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]] [[Rummad:Tu kleiz pellañ]] l5juxbufezuflp7xplj1bupuptznh12 2190958 2190956 2026-05-13T15:53:41Z Ar choler 52661 Lint 2190958 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Bally Bagayoko''', ganet d'an [[31 a viz Gouhere]] [[1973]], zo ur politikour gall ezel eus [[La France Insoumise]] (LFI). Dilennet eo bet maer [[Saint-Denis (Seine-Saint-Denis)|Saint-Denis]] e-kerzh [[dilennadegoù ti-kêr 2026 e Bro-C'hall|dilennadegoù ti-kêr 2026]], trec'h e oa bet evit LFI harpet gant ar [[Strollad Komunour Gall|strollad komunour]] er c'hentañ-tro gant 50,77% eus ar votoù.<ref name="franceinfo">{{cite web |url=https://www.franceinfo.fr/elections/le-candidat-de-la-france-insoumise-bally-bagayoko-remporte-saint-denis-des-le-1er-tour-des-municipales-2026_7871780.html |title=Le candidat de La France insoumise Bally Bagayoko remporte Saint-Denis dès le 1er tour des municipales 2026 |work=Franceinfo |date=16 March 2026 |access-date=16 a viz Meurzh 2026 |language=fr}}</ref> Saint-Denis, hag a zo bet kendeuzet gant [[Pierrefitte-sur-Seine]] e penn kentañ ar bloavezh 2025, eo ar [[Kumun c'hall|gêr]] pobletañ en [[Enez-Frañs (rannvro)|Enez-Frañs]] goude [[Pariz]], gant a-vras 150 000 anneziad, ar gêr pobletañ e Bro-C'hall hag a zo renet gant ''La France Insoumise'' hag ar c'hentañ kêr gant ouzhpenn da 100 000 anneziad hag a vije bet gounezet gant ar strollad.<ref name="france3">{{cite web |url=https://france3-regions.franceinfo.fr/paris-ile-de-france/seine-saint-denis/saint-denis/l-enfant-de-saint-denis-le-candidat-insoumis-bally-bagayoko-cree-la-surprise-et-l-emporte-au-premier-tour-des-elections-municipales-3316689.html |title="L'enfant de Saint-Denis", le candidat insoumis Bally Bagayoko crée la surprise et l'emporte au premier tour des élections municipales |first=Matthias |last=Colboc |work=France 3 Île-de-France |date=16 March 2026 |access-date=16 March 2026 |language=fr}}</ref><ref name="franceinforeportage">{{cite web |url=https://www.franceinfo.fr/elections/reportage-il-a-beaucoup-d-humilite-et-il-nous-ressemble-a-saint-denis-l-insoumis-bally-bagayoko-a-ete-elu-haut-la-main-des-le-1er-tour-des-municipales_7872881.html |title="Il a beaucoup d'humilité et il nous ressemble" : à Saint-Denis, l'insoumis Bally Bagayoko a été élu haut la main dès le 1er tour des municipales |work=Franceinfo |date=17 March 2026 |access-date=17 March 2026 |language=fr}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Bagayoko, Bally}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1973]] [[Rummad:Politikourien Bro-C'hall]] [[Rummad:Tu kleiz pellañ]] 4t5zyk34tzisqub1ab4s3ly5f2vtymv 0 180195 2190979 2026-05-13T18:27:56Z Dishual 612 Lañs dister emichañs eo komprenus 2190979 wikitext text/x-wiki '''Naouegezh artifisiel dec'han''' ([[saozneg]]: ''Generative artificial intelligence'', berraet en '''GenAI''') eo un is-tachenn eus an [[naouegezh artifisiel]] (NA) hag a implij [[Patrom jerenativel|patromoù jenerativel]] evit produiñ testennoù, [[Skeudenn niverel|skeudennoù]], [[Video niverel|videoioù]], [[Aodio niverel|aodioioù]], [[Programm|kodoù programmoù]] ([[vibe coding]]) pe stummoù roadennoù all.<ref>{{cite journal |last1=Banh |first1=Leonardo |last2=Strobel |first2=Gero |title=Generative artificial intelligence |journal=[[Electronic Markets]] |date=2023 |volume=33 |issue=1 |article-number=63 |doi=10.1007/s12525-023-00680-1 |doi-access=free}}</ref> Ar patromoù-se [[Deskiñ emgefreek|a zesk an is patromoù]] ha frammoù eus o [[roadennoù gourdoniñ]], hag a implij anezho a-benn produiñ roadennoù nevez<ref>{{Cite news |last=Pasick |first=Adam |date=March 27, 2023 |title=Artificial Intelligence Glossary: Neural Networks and Other Terms Explained |url=https://www.nytimes.com/article/ai-artificial-intelligence-glossary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230901183440/https://www.nytimes.com/article/ai-artificial-intelligence-glossary.html |archive-date=September 1, 2023 |access-date=April 22, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> evel respont d'ur goulenn, hag a vez alies e stumm [[Prompt (yezh naturel)|''promptoù'']] e [[yezh naturel]].<ref name="nytimes2">{{Cite web |last1=Griffith |first1=Erin |last2=Metz |first2=Cade |date=January 27, 2023 |title=Anthropic Said to Be Closing In on $300 Million in New A.I. Funding |url=https://www.nytimes.com/2023/01/27/technology/anthropic-ai-funding.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209074235/https://www.nytimes.com/2023/01/27/technology/anthropic-ai-funding.html |archive-date=December 9, 2023 |access-date=March 14, 2023 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref name="bloomberg2">{{cite news |last1=Lanxon |first1=Nate |last2=Bass |first2=Dina |last3=Davalos |first3=Jackie |date=March 10, 2023 |title=A Cheat Sheet to AI Buzzwords and Their Meanings |url=https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/a-cheat-sheet-to-ai-buzzwords-and-their-meanings-quicktake |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117140835/https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/a-cheat-sheet-to-ai-buzzwords-and-their-meanings-quicktake |archive-date=November 17, 2023 |access-date=March 14, 2023 |newspaper=Bloomberg News |location=}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Naouegezh artifisiel]] [[Rummad:Naouegezh artifisiel dec'han]] [[Rummad:Deskiñ emgefreek]] nw5pmaeh0oazxzp2utsrgiiz9o56uh5 2190980 2190979 2026-05-13T18:28:21Z Dishual 612 2190980 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Naouegezh artifisiel dec'han''' ([[saozneg]]: ''Generative artificial intelligence'', berraet en '''GenAI''') eo un is-tachenn eus an [[naouegezh artifisiel]] (NA) hag a implij [[Patrom jerenativel|patromoù jenerativel]] evit produiñ testennoù, [[Skeudenn niverel|skeudennoù]], [[Video niverel|videoioù]], [[Aodio niverel|aodioioù]], [[Programm|kodoù programmoù]] ([[vibe coding]]) pe stummoù roadennoù all.<ref>{{cite journal |last1=Banh |first1=Leonardo |last2=Strobel |first2=Gero |title=Generative artificial intelligence |journal=[[Electronic Markets]] |date=2023 |volume=33 |issue=1 |article-number=63 |doi=10.1007/s12525-023-00680-1 |doi-access=free}}</ref> Ar patromoù-se [[Deskiñ emgefreek|a zesk an is patromoù]] ha frammoù eus o [[roadennoù gourdoniñ]], hag a implij anezho a-benn produiñ roadennoù nevez<ref>{{Cite news |last=Pasick |first=Adam |date=March 27, 2023 |title=Artificial Intelligence Glossary: Neural Networks and Other Terms Explained |url=https://www.nytimes.com/article/ai-artificial-intelligence-glossary.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230901183440/https://www.nytimes.com/article/ai-artificial-intelligence-glossary.html |archive-date=September 1, 2023 |access-date=April 22, 2023 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> evel respont d'ur goulenn, hag a vez alies e stumm [[Prompt (yezh naturel)|''promptoù'']] e [[yezh naturel]].<ref name="nytimes2">{{Cite web |last1=Griffith |first1=Erin |last2=Metz |first2=Cade |date=January 27, 2023 |title=Anthropic Said to Be Closing In on $300 Million in New A.I. Funding |url=https://www.nytimes.com/2023/01/27/technology/anthropic-ai-funding.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231209074235/https://www.nytimes.com/2023/01/27/technology/anthropic-ai-funding.html |archive-date=December 9, 2023 |access-date=March 14, 2023 |work=[[The New York Times]]}}</ref><ref name="bloomberg2">{{cite news |last1=Lanxon |first1=Nate |last2=Bass |first2=Dina |last3=Davalos |first3=Jackie |date=March 10, 2023 |title=A Cheat Sheet to AI Buzzwords and Their Meanings |url=https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/a-cheat-sheet-to-ai-buzzwords-and-their-meanings-quicktake |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231117140835/https://news.bloomberglaw.com/tech-and-telecom-law/a-cheat-sheet-to-ai-buzzwords-and-their-meanings-quicktake |archive-date=November 17, 2023 |access-date=March 14, 2023 |newspaper=Bloomberg News |location=}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Naouegezh artifisiel]] [[Rummad:Naouegezh artifisiel dec'han]] [[Rummad:Deskiñ emgefreek]] e2xdp2294vkyul2nmrfxa3in69mvtw8 0 180196 2190991 2026-05-13T19:55:41Z Arko 540 Boulc'hañ 2190991 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Vioù Pask''' zo [[vi (kegin)|vi]]où kinklet da geñver gouel kristen [[Pask]] evit lidañ [[dasorc'hidigezh Jezus]]. Livañ vioù yar poazh-kalet e ruz eo an hengoun koshañ, heuliet c'hoazh en [[Europa ar C'hreiz]] hag [[Europa ar Reter|ar Reter]]. Vioù zo un arouez frouezhusted hag adc'hanedigezh alies.<ref name="fertility">{{cite book|url= https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000leem|url-access= registration|page= [https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000leem/page/111 111]|title= The Oxford Companion to World Mythology|publisher= [[Gwask Skol-veur Oxford]]|author= David Leeming|quote=For many, Easter is synonymous with fertility symbols such as the Easter Rabbit, Easter Eggs, and the Easter lily.|year=2005|access-date =10 March 2013}}</ref>. En Hemamzer e veze ar gustum da brofañ vioù livet d'an [[nevez-amzer]] dija. Bev kenañ eo chomet an hengoun-se en Europa ar C'hreiz c'hoazh hiziv. En Europa ar C'hornôg e vez roet vioù e chokolad pe e sukr. Mont da viaoua ar vioù e chokolad e liorzh a zo ur c'hoari a blij d'ar vugale. Hervez ar vojenn kontet dezho e kard Biz Bro-C'hall, e Suis, e Bro-Saoz hag er Stadoù-Unanet, e vez degaset ar vioù gant al lapin Pask. Gant kleier Roma e vez graet kement-se er peurrest eus Frañs hag er broioù katolik dre-vras. Graet e vez vioù e koad ivez, kinklet brav. Brudet eo vioù Fabergé graet gant ar biazouer Fabergé evit an daou Dsar diwezhañ. == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Vioù]] [[Rummad:Pask]] imsxldjbe6xit6rxay4jj6m0ao294jf 2190992 2190991 2026-05-13T19:58:29Z Arko 540 vk 2190992 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Vioù Pask''' zo [[vi (kegin)|vi]]où kinklet da geñver gouel kristen [[Pask]] evit lidañ [[dasorc'hidigezh Jezus]]. Livañ vioù yar poazh-kalet e ruz eo an hengoun koshañ, heuliet c'hoazh en [[Europa ar C'hreiz]] hag [[Europa ar Reter|ar Reter]]. Vioù zo un arouez frouezhusted hag adc'hanedigezh alies.<ref name="fertility">{{cite book|url= https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000leem|url-access= registration|page= [https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000leem/page/111 111]|title= The Oxford Companion to World Mythology|publisher= [[Gwask Skol-veur Oxford]]|author= David Leeming|quote=For many, Easter is synonymous with fertility symbols such as the Easter Rabbit, Easter Eggs, and the Easter lily.|year=2005|access-date =10 March 2013}}</ref>. En Hemamzer e veze ar gustum da brofañ vioù livet d'an [[nevez-amzer]] dija. Bev kenañ eo chomet an hengoun-se en Europa ar C'hreiz c'hoazh hiziv. En Europa ar C'hornôg e vez roet vioù e chokolad pe e sukr. Mont da viaoua ar vioù e chokolad el liorzh a zo ur c'hoari a blij d'ar vugale. Hervez ar vojenn kontet dezho e kard Biz Bro-C'hall, e Suis, e Bro-Saoz hag er Stadoù-Unanet, e vez degaset ar vioù gant al lapin Pask. Gant kleier Roma e vez graet kement-se er peurrest eus Frañs hag er broioù katolik dre-vras. Graet e vez vioù e koad ivez, kinklet brav. Brudet eo vioù Fabergé graet gant ar bizaouer Fabergé evit an daou Dsar diwezhañ. == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Vioù]] [[Rummad:Pask]] 5x49p7l01urta6qcud8i45rl7hevvpp 2191003 2190992 2026-05-13T20:51:32Z Arko 540 traouigoù 2191003 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Vioù Pask''' zo [[vi (kegin)|vi]]où kinklet da geñver gouel kristen [[Pask]] evit lidañ [[dasorc'hidigezh]] Jezus. Livañ vioù yar poazh-kalet e ruz eo an hengoun koshañ, heuliet c'hoazh en [[Europa ar C'hreiz]] hag [[Europa ar Reter|ar Reter]]. Vioù zo un arouez frouezhusted hag adc'hanedigezh alies<ref name="fertility">{{cite book|url= https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000leem|url-access= registration|page= [https://archive.org/details/oxfordcompaniont0000leem/page/111 111]|title= The Oxford Companion to World Mythology|publisher= [[Gwask Skol-veur Oxford]]|author= David Leeming|quote=For many, Easter is synonymous with fertility symbols such as the Easter Rabbit, Easter Eggs, and the Easter lily.|year=2005|access-date =10 March 2013}}</ref>. En Hemamzer e veze ar gustum da brofañ vioù livet d'an [[nevezamzer]] dija. Bev kenañ eo chomet an hengoun-se en Europa ar C'hreiz c'hoazh hiziv. En Europa ar C'hornôg e vez roet vioù e chokolad pe e sukr kentoc'h. Mont da viaoua el liorzh a zo ur c'hoari a blij d'ar vugale. Hervez ar vojenn kontet dezho e kard Biz Frañs, e Suis, e Bro-Saoz hag er Stadoù-Unanet, e vez degaset ar vioù gant al lapin Pask. Gant kleier Roma e vez graet kement-se er peurrest eus Frañs hag er broioù katolik dre-vras. Graet e vez vioù e koad ivez, kinklet brav. Brudet eo ar vioù graet gant ar bizaouer Fabergé evit an daou Dsar diwezhañ. == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Vioù]] [[Rummad:Pask]] 3u3b4x1u7obz7djlhhokbo6saqwjlpp 14 180197 2190995 2026-05-13T20:09:28Z Arko 540 Pajenn krouet gant : "[[Rummad:Gouelioù kristen]]" 2190995 wikitext text/x-wiki [[Rummad:Gouelioù kristen]] faag89mjys21p5q6nf1bjnoklqfl2nb 0 180198 2191045 2026-05-14T09:04:05Z Arko 540 Boulc'hañ 2191045 wikitext text/x-wiki '''Lard sul''' pe '''lard Naoned''' a zo ur meuz graet gant ur c'harrez kostezenn voc'h a zo bet miret al lard hag an [[ton (moc'h)|donenn]] anezhañ, lakaet war [[kourailhoù]] en ur plad ha krazet er forn en ur bouilhoñs dre [[Muskadig|Vuskadig]] ha gant [[louzoù-kegin]] a-raok ouzhpennañ ognon ha legumaj. Dont a reas war-wel ar meuz marc'hadmat-mañ en XIX{{vet}} kantved e-touez ar familhoù micherourien e [[Naoned]]. Dleout a ra bezañ poazhet goustadik, setu perak e veze aozet da Sul dreist-holl. Hiziv e vez debret tomm pe yen en ur saladenn, e Naoned pe kostez [[Nozieg]] ha [[Savenneg]]<ref>[http://traezhhatevenn.blogspot.com/2014/11/lard-nantais-ou-lard-du-dimanche.html ''Lard nantais ou lard du dimanche''] war ar blog Traezhhatevenn, gwelet d'ar 14 a viz Mae 2026.</ref> == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Naoned]] [[Rummad:Keginerezh Breizh]] pl7cu8mx202ihja504dwmavk0jnjoxj