Lokournan

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="br">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>brwiki</dbname>
    <base>https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.6</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Dibar</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Kaozeal</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Implijer</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Kaozeadenn Implijer</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Kaozeadenn Wikipedia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Restr</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Kaozeadenn Restr</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Kaozeadenn MediaWiki</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Patrom</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Kaozeadenn Patrom</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Skoazell</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Kaozeadenn Skoazell</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Rummad</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kaozeadenn Rummad</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modulenn</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Kaozeadenn modulenn</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Lokournan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13732</id>
    <revision>
      <id>2193053</id>
      <parentid>2190034</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6748" sha1="i862gbxvd5plhymno0v121eg5nt8kkp" xml:space="preserve">{{Infobox kumunioù Breizh
 | anv               = Lokournan
 | anvOfisiel        = ''Saint-Renan''
 | skeudenn          = Saint-Renan-panneau.jpg
 | alc'hwez          = 
 | ardamezioù        = Blason ville fr Saint Renan (Finistère).svg
 | bro               = [[Bro Leon]]
 | departamant       = [[Penn-ar-Bed]]
 | arondisamant      = [[Arondisamant Brest|Brest]]
 | etrekumuniezh     = [[Kumuniezh kumunioù Bro an Hirwazh|KK Bro an Hirwazh]]
 | bro velestradurel = [[Bro Brest]]
 | kanton            = [[Kanton Lokournan|Lokournan]] ([[pennlec'h]])
 | insee             = 29260
 | cp                = 29290
 | maer              = Gilles Mounier 
 | amzer-gefridi     = [[2020]]-[[2026]]
 | gorread           = 13.31
 | hedred            = -4.620556
 | ledred            = 48.431667
 | uk                = 
 | ubi               = 27
 | ubr               = 95
 | lec'hienn web     = [http://www.saint-renan.com/ Ti-kêr]
}}
'''Lokournan''' a zo ur gumun eus [[Bro-Leon]] ha pennlec'h [[kanton Lokournan]], e departamant [[Penn-ar-Bed]], e gwalarn [[Breizh]].
== Douaroniezh ==
* An [[Aber Ildud]] a dreuz Lokournan.
== Ardamezioù ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|[[Restr:Blason ville fr Saint Renan (Finistère).svg|100px]]
|''&quot;en aour, e varc'h distern en sabel &quot;''
*diwar ur siell eus ar {{XIVvet kantved}}
*diviz ar c'huzul-kêr: 30 a viz Meurzh 1981
|}

== Istor ==
=== [[Dispac'h Gall]] ===
* Dekred eus ar 26 a viz Du [[1790]] war al le ret: e penn-kentañ [[1791]] e voe nac'het al le ouzh [[Lezenn evit lakaat ar gloer da vezañ keodedourien|ar Roue, ar vro hag al lezennoù]] gant ar person, Pierre-Marie Poullaec e anv, ha gant Herve Trévien, kure&lt;ref&gt;[[Kristof Jezegoù]], ''Hor Bro e-pad ar Revolusion'', Ti-moullañ Ar Bobl, Karaez, 1915, pajenn 42.&lt;/ref&gt;. 
=== {{XIXvet kantved}} ===
* [[1837]] : diwar c’houlenn enseller ar skolioù kentañ-derez e voe kondaonet ar skolaer [[Guillaume Marcel]] d'un dell-gastiz evit bezañ digoret ur skol e-maez lezenn ; kelenn a rae brezhoneg d'e skolidi.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 73 gwaz ag ar gumun, eleze 3,29% ag he foblañs e 1911, abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13301&amp;dpt=29 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
==== [[Eil brezel-bed]] ==== 
* Mervel a reas 44 den ag ar gumun abalamour d'ar brezel&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=16335&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
* Dieubet e voe Lokournan d'ar [[7 a viz Eost]] [[1944]] gant [[US Army|lu ar Stadoù-Unanet]]&lt;ref&gt;Éric Rondel, ''Les Américains en Bretagne'', p.8, Éditions Astoure, 2008 &lt;/ref&gt;.
==== [[Brezel Korea]] ====
* Mervel a reas milour eus ar gumun e [[Muchon]] d’an [[1 a viz C'hwevrer]] [[1951]]&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/complementter.php?id=6695561  Fichenn hiniennel - Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Indez-Sina]] =====
* Mervel a reas  c’hwec’h milour eus ar gumun&lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13301&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
===== [[Brezel Aljeria]] =====
* Mervel a reas tri milour eus ar gumun &lt;ref&gt;[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=13301&amp;dpt=29 Memorial Genweb]&lt;/ref&gt;.

== Monumantoù ha traoù heverk ==
[[Skeudenn:Sint-Renan - Centre-ville.JPG|thumb|center|320px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Tiez kozh er c'hreiz-kêr, 2010&lt;/div&gt;]]
* Monumant ar re varv, luc’hskeudenn&lt;ref&gt;[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=13301 Memorial Genweb] &lt;/ref&gt;.
===Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun===
{| class = &quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;

|+
! Bro
! Niver a soudarded
|- 
|[[Skeudenn:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]]
|7 ([[Aerlu]])
|-
|'''Hollad'''
|'''7'''
|}	
Mervel a rejont e-pad an [[Eil Brezel Bed]], tri anezhe d'an [[14 a viz Meurzh]] [[1941]] pa gouezhas o c'harr-nij (''[[Bristol Blenheim|Blenheim]]'' marilhet ''V5399'' ha kodet ''PZ-G'') e [[Plouarzhel]], ar re arall d'ar [[4 a viz Ebrel]] [[1941]] pa gouezhas o c'harr-nij (''[[Handley Page Hampden|Hampden]]'' marilhet ''AD738'' ha kodet ''ZN-?'') e Plouarzhel&lt;ref&gt;[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_raf_finistere.html Pertes R.A.F Finistère]&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2086441&amp;mode=1 Commonwealth War Graves Commission]&lt;/ref&gt;.

== Tud ==
=== Tud bet ganet eno ===
* [[1885]] : [[Loeiz Dujardin]], gouizieg war danvez Breizh hag ar brezhoneg.
* [[1922]] : [[Reun ar Glev]], yezhadurour ha geriadurour [[brezhonek]].
* [[1959]] : [[Didier Squiban]], pianoour.
* [[1982]] : [[Nolwenn Leroy]], kanerez.
* [[1993]] : [[Pauline Coatanea]], c'hoarierez [[mell-dorn]] .
=== Tud marvet eno===
* [[1969]] : [[Loeiz Dujardin]].

== Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 ==
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi 
|dimx= 
|dimy= 
|popmax=10000
|passo1=2000
|passo2=500
|bl1=1962 
|bl2=1968 
|bl3=1975 
|bl4=1982 
|bl5=1990 
|bl6=1999 
|bl7=2006
|bl8=2012
|bl9=2013
|p1=3077	 		 	
|p2=3488
|p3=4550 
|p4=5542
|p5=6576 
|p6=6818
|p7=7243
|p8=7713
|p9=7815
|mammenn=EBSSA 
}}

== Brezhoneg ==
=== Ar Brezoneg er Skol ===
* 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol&lt;ref&gt;[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 265, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936 &lt;/ref&gt;.
=== Ya d'ar Brezhoneg ===
* Ur skol [[Diwan]] a zo e Lokournan abaoe miz Gwengolo 2008.
* E distro-skol 2025 e oa enskrivet er skol [[Diwan]] hag er c'hlasoù divyezhek 125 skoliad (12,8 % eus skolidi ar gumun evit a sell ouzh ar c'hentañ derez)&lt;ref&gt;[http://www.brezhoneg.bzh/98-kelenn.htm Distro-skol ar c’helenn divyezhek] &lt;/ref&gt;

==Gevelliñ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Bro
! Kêr
! Abaoe
|-
| [[Restr:Flag of England.svg|border|25px]] [[Bro-Saoz]]
| [[Watchet]]
| 1979
|-
| [[Restr:Flag of Savoie.svg|border|25px]] [[Savoia]]
| [[La Roche-sur-Foron]]
| 
|}

== Liammoù diavaez ==
{{Commons|Category:Saint-Renan}}
* {{fr}} [https://web.archive.org/web/20111105224532/http://www.saint-renan.com/ lec'hienn ofisiel ti-kêr Lokournan]
*{{br}} [https://web.archive.org/web/20160307080408/http://www.geobreizh.bzh/geobreizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=29260 Lokournan war lec'hienn Geobreizh]

== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù}}

[[Rummad:Kumunioù Penn-ar-Bed]]
[[Rummad:Kumunioù Bro-Leon]]
[[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]]
[[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth e Penn-ar-Bed]]</text>
      <sha1>i862gbxvd5plhymno0v121eg5nt8kkp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Charlez VIII (Bro-C'hall)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14871</id>
    <revision>
      <id>2193040</id>
      <parentid>2068413</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T06:57:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3288" sha1="9hcrnuaiba248uybztb7mv5l6vbb4xu" xml:space="preserve">{{LabourAChom}}
{{Databox}}
'''Charlez VIII''' (1470 – 1498), [[roue Bro-C'hall]], a oa mab mab d'ar roue [[Loeiz XI (Bro-C'hall)|Loeiz XI]] ha da [[Carlotta Savoia|gCarlotta Savoia]] (war-dro 1439-1483).

==Buhez==
Ganet e voe e [[1470]] e [[kastell Amboise]] ha marvet dre wallzarvoud er memes lec'h e [[1498]]. Ren a reas goude marv e dad e 1483, hogen, pa ne oa nemet 13 vloaz, dindan e c'hoar [[Anne de Beaujeu]] betek e [[majoriezh|vajoriezh]] e [[1491]], ha ganti e voe lakaet da zimeziñ da [[Anna Vreizh]]. 

=== Bugaleaj ===
Klask a reas priñsed ar rouantelezh c'hall lakaat al lezrouanez da blegañ ouzh o bolontezioù hag a renas ar [[Brezel foll]] outi eus [[1485]] da [[1488]]. [[Loeiz XII a Vro-C'hall|Loeiz]], dug Orleañs, ha [[Frañsez II a Vreizh|Frañsez II]], dug Breizh, a vodas aotrounez all evit stourm ouzh armeoù ar Roue.

=== Brezel gant Breizh ha dimeziñ ===
Trec'h e voe Charlez war arme dug Breizh [[Frañsez II]] en [[emgann Sant-Albin-an-Hiliber (1488)|emgann Sant-Albin-an-Hiliber]] e [[1488]]. Rediet e voe Frañsez II da sinañ ur feur-emglev e [[Sablé-sur-Sarthe|Sablé]] ma asantas drezañ goulenn aotre ar Roue a-raok eurediñ e verc'hed. Mervel a reas goude dindan miz.

E [[1491]] ez eas an arme roueel da lakaat [[seziz Roazhon|seziz]] war gêr [[Roazhon]], pa oa an dugez [[Anna Vreizh]], 14 vloaz dezhi, a-drek ar [[moger]]ioù. Dont a reas Anne de Beaujeu a-benn da rediañ anezhi da zimeziñ gant ar roue yaouank, kaset e voe kuit eus Breizh, ha lidet e voe an eured e [[kastell Langeais]], e [[Touren]].

=== Peoc'h gant Bro-Saoz hag Aostria ===

=== [[Brezelioù Italia|Brezel en Italia]] ===
Pa oa dimezet e dad gant [[Mari Anjev]] e klaskas Charlez VIII adpiaouiñ gwirioù a oa bet da familh [[Anjev]] war [[rouantelezh]] [[Naplez]]. E [[1495]] e aloubas [[dugelezh Milano]], met rediet e voe da zont en-dro da Vro-C'hall pa savas war un dro enep dezhañ ar Pab, [[Alesant VI]], an impalaer aostrian, [[Masimilian Iañ an Impalaeriezh Santel|Maksimilian Iañ]], [[Fernando II Aragon|Fernan]], roue Aragon, ha [[Republik Venezia]].

=== Marv ===
Mervel a reas goude ur gwallzarvoud, skoet gantañ e benn ouzh gourin un nor izel e kastell [[Amboise]] e [[1498]].

==== Martezeadennoù ====
* Goude ma n'eus prouenn ebet ez eus bet kontet kreñv ivez e oa bet kontammet, hervez ur c'hiz a vije bet degaset gant ar c'hallaoued eus Italia{{Daveoù a vank}}. 
* Lod a lavar ivez (''Science et Vie, 1992'') e oa marvet diwar an [[naplez]], tapet gantañ ar c'hleñved o c'hastaouiñ en Italia. Ha klasket e vije bet kuzhat ar wirionez ouzh e wreg. Nemet ne glot ket, hervez ar vedisined, danevell e varv gant azonoù ar c'hleñved{{Daveoù a vank}}.

==Dimezioù==
*[[Marc'harid Aostria (1480-1530)]]
*[[Anna Breizh]]


{| align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;2&quot; border=&quot;2&quot;
|-
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; | En e raok :&lt;br /&gt;'''[[Loeiz XI (Bro-C'hall)|Loeiz XI]]'''
| width=&quot;40%&quot; align=&quot;center&quot; | '''[[Roll ar rouaned c'hall|Roue Bro-C'hall]] &lt;br /&gt;[[Restr:France moderne.svg|40px]]&lt;br /&gt;[[1483]] – [[1498]]'''
| width=&quot;30%&quot; align=&quot;center&quot; | War e lerc'h :&lt;br /&gt;'''[[Loeiz XII (Bro-C'hall)|Loeiz XII]] '''
|}


[[Rummad:Ganedigezhioù 1470]]
[[Rummad:Marvioù 1498]]
[[Rummad:Duged Breizh]]
[[Rummad:Rouaned Bro-C'hall]]
[[Rummad:Rouaned Naplez]]</text>
      <sha1>9hcrnuaiba248uybztb7mv5l6vbb4xu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jerzenez</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19573</id>
    <revision>
      <id>2193025</id>
      <parentid>2158982</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T18:30:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PAAR29</username>
        <id>91608</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Hizivadur</comment>
      <origin>2193025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5279" sha1="cga2vn5t4fh35fl7r3tr8wlssv5w44p" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
! {{Infobox/Titl|Jerzenez&lt;br&gt;Bailliage de Jersey&lt;br&gt;Bailiwick of Jersey|e00829|talbenn map|fff}}
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=2 |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;padding-top: 0.5em;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;125px&quot; | [[Restr:Flag of Jersey.svg|border|100px|Banniel Jerzenez]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;110px&quot; | [[Restr:Coat of Arms of Jersey.svg|50px|Skoed-ardamez Jerzenez]]
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;125px&quot; | [[Banniel]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;110px&quot; | [[Ardamezouriezh|Ardamezioù]]
|- bgcolor=&quot;#fff&quot;
| align=&quot;center&quot; colspan=2 | [[Restr:Jersey in its region.svg|300px]]&lt;br&gt;Lec'hiadur&lt;hr&gt;
|}
|-
| '''[[Yezhoù ofisiel]]'''
| [[galleg]], [[saozneg]]
|-
| '''[[Kêr-benn]]'''
| [[Saint Hélyi]]
|-
| '''Gorread'''
| 116 km²
|- 
|'''Poblañs '''&lt;br&gt;• Hollad&lt;br&gt;• Stankter
|&lt;br&gt;97 857 (2011)&lt;br&gt;844/km²
|-
| '''Penn ar Vro'''|| [[Charles, Roue ar Rouantelezh-Unanet|Charles III]]
|-
| '''Kentañ ministr'''||Lyndon Farnham
|-
|'''[[Gouel broadel]]'''
|
|-
| '''Moneiz'''||[[Lur sterling]]
|-
| '''Kod pellgomz'''||44-1534/44-7797
|-
| '''Kenrouedad'''||.je
|}
[[Skeudenn:Bundesarchiv Bild 101I-228-0326-34A, Guernsey - Jersey, Deutsche Soldaten.jpg|thumb|Soudarded alaman e Saint Hélyi]]
'''Jerzenez''' pe '''Jerze'''&lt;ref&gt;Jerze e geriadur Ménard, Jerze en ''&quot;Un droiad e Jerze&quot;'' gant Y. an Dred, Jerze pe Jerzenez e [https://www.skolvreizh.com/wp-content/uploads/2023/09/J-brezhoneg.pdf| geriadur Favreau], Jerzenez e ''&quot;Bro-Normandi : ur yezh dezhi ivez ?&quot;'' gant [[Jorj Abherve-Gwegen]] e [[Al Liamm]] nv195 p.283.&lt;/ref&gt; a zo un [[enezenn]] eus [[Mor Breizh]]. Graet e vez ''Jersey'' anezhi e [[saozneg]] hag e [[galleg]], ha ''Jèrri'' e [[jerzenezeg]]. An enezenn vrasañ eus an [[Inizi Angl-ha-Normand]] eo, ha tost da 100 000 a dud a zo o chom enni. [[Beliezh Jerzenez]], anezhi an enez hag un nebeud enezennoùigoù all ha kerreg, a zo un dalc'h eus Kurunenn Breizh-Veur hep bezañ lod er [[Rouantelezh-Unanet]] ha n'emañ ket en [[Unaniezh Europa]] kennebeut.

==Enezeg==
[[Restr:Jersey-Les Pierres de Lecq.png|thumb| Reier hag inizi tro-dro da Jerzenez]]
Inizi bihan zo tro-dro da Jerzenez: [[Les Dirouilles]], [[Les Écréhous]], [[Les Minquiers]], [[Les Pierres de Lecq]].

==Yezhoù==
[[Jerzenezeg]] (''Jèrriais'') eo ar [[yezh oil]] normanek a vez komzet e Jerzenez.

Er bloavezhioù 1960 e voe saoznekaet an deskadurezh kentañ a veze e galleg betek-hen. Gant donedigezh tud pinvidik bras eus Bro-Saoz ouzhpenn e krogas lanv ar saozneg. Stank eo ar panelloù divyezhek, gant anvioù-lec'hioù gallek kozh e-kichen anvioù nevezsaoznekaet. 

[[Portugaleg]] a vez komzet ivez gant diskennidi Portugaliz deuet eus [[Madeira]] da labourat el letioù. Ul levraoueg portugaleg zo e [[Saint Hélyi]]. 

== Istor an enez ==
{|
|- valign=&quot;top&quot;
| [[Skeudenn:Jersey.arp.750pix.jpg|thumb|Jerzenez gwelet eus an egor]]
| &lt;div style=&quot;width:25px;&quot;&gt;&lt;/div&gt;
|
[[Saint Hélyi|Sant-Heler]] eo he c’hêr-benn. [[Sant Heler]] en doa avielet an enezenn er {{VIvet kantved}}.
E-pad divroerezh bras ar Vretoned eus [[Breizh-Veur]] d’an [[Arvorig]] o doa poblet ar re-mañ an enez ({{VIvet kantved}} ivez). [[Sant Samzun]] a dremenas eno.

Lod eus Rouantelezh Breizh e oa en {{IXvet kantved}}, evel an inizi all. Goude [[933]] e oa deuet da vezañ Norman.

Ur bod eo bet evit meur a zen e-pad kantvedoù.
|}

=== {{XXvet kantved}} ===
* [[Eil Brezel-bed]]:
** nav den nann-soudard a voe lazhet pa voe taget porzh [[Saint Hélyi]] gant kirri-nij alaman d'an [[28 Mezheven|28 a viz Even]] [[1940]]&lt;ref&gt;''The Evening Post'', Saint Hélyi, 29 a viz Even 1940 &lt;/ref&gt;;
** an Alamaned a zegouezhas en aerborzh d'ar [[1añ Gouere|1añ a viz Gouere]] [[1940]]&lt;ref&gt;''The Evening Post'', Saint Hélyi, 2 a viz Gouere 1940 &lt;/ref&gt;;
** dalc'het e voe an enezenn gant an [[Alamagn|Alamaned]] adalek ar [[1añ Gouere|1añ a viz Gouere]] [[1940]] betek an [[9 Mae|9 a viz Mae]] [[1945]].

== Ar statud politikel ==
Renet eo gant ur [[beli]] hag ur [[parlamant]] ([[Breujoù]] Jerzenez gant 53 ezel).&lt;br /&gt;
Jerzenez a vez dileuriet e [[Caen]], e [[Normandi]] douar-bras.&lt;br /&gt;

=== Parrezioù ===
{|
|- valign=&quot;top&quot;
|
[[Skeudenn:Jersey.png|400px]]
|
* [[Grouville]], ennañ [[Mîntchièrs|Les Mîntchièrs]])
* [[Saint Brélade]]
* [[Saint Cliément]]
* [[Saint Hélyi]] 
* [[Saint Jean (Jerzenez)|St Jean]]
* [[Saint Louothains]]
* [[Saint Martîn]], ennañ [[Êcrého|L's Êcrého]])
* [[Sainte Mathie]]
* [[Saint Ouën]]
* [[Saint Pièrre (Jerzenez)|Saint Pièrre]]
* [[Saint Saûveux]]
* [[Trinneté|La Trinneté]]
|}

==Tud==
{|
|- valign=&quot;top&quot;
| [[Restr:Lillie langtry.JPG|thumb|150px|[[Lillie Langtry]]]]
|
* Lillie Langtry ([[1853]]-[[1929]]), aktourez, lesanvet ''Jersey Lily''
* [[Wace]], barzh norman ganet eno war-dro 1115.
* [[Henry Cavill]] (g. e 1983), aktour breizhveuriat.
|}

== Pennadoù kar ==
* [[Jersey]]
* Anv ur stad amerikan a zo tennet eus Jerzenez : gwelet [[Jerzenez Nevez]].

==Liammoù diavaez==
{{Commons|Category:Jersey}}
== Levrlennadur ==
* ''&quot;Un droiad e Jerze&quot;'' gant [[Ivetig an Dred-Kervella]], 1971, [[Al Liamm]] nv 144, p.11.
== Dave ha notennoù ==
{{Daveoù}}

{{Inizi Angl-ha-Normand}}
{{Stadoù Europa}}

[[Rummad:Inizi angl-ha-norman]]
[[Rummad:Jerzenez]]</text>
      <sha1>cga2vn5t4fh35fl7r3tr8wlssv5w44p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dispac'h Gall</title>
    <ns>0</ns>
    <id>28046</id>
    <revision>
      <id>2193059</id>
      <parentid>2183551</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:00:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* A-raok an Dispac'h */</comment>
      <origin>2193059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33436" sha1="gzfe4m4kjymrgc1geu88w0ghvqva5t7" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Siege of the Bastille (Claude Cholat).jpg|thumb|upright 1.6|Sez ar Bastille taolennet gant [[Claude Cholat]].]]
An '''Dispac'h gall''' eo an anv roet d'an heuliad darvoudoù hag oberoù a oa bet e [[Bro-C'hall]] etre [[1789]] ha [[1799]], hag a voe diskaret ar [[Monarkiezh|Roueelezh]] hag ar [[Renad kozh]] ganto. 

Echuiñ a reas gant [[Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn]] er bloavezh VIII (d’an [[9 a viz Du]] 1799) kaset da benn gant ar jeneral [[Bonaparte|Buonaparte]].

Kantadoù a viliadoù a dud a varvas e-pad ar Reveulzi c'hall, dreist-holl e-pad ar [[Spont bras]] etre 1793 ha 1794 : 16 594 den dibennet diwar ur varnadenn, met pa gonter an holl dorfedoù ha drouklazhoù e vefed tostoc’h eus 40 000. Posupl eo ouzhpennañ marvioù ar brezelioù-diabarzh a-enep d'ar Reveulzi ([[Chouanerezh]] ha [[Brezel Vendée|Brezel Vende]]) ha reoù ar brezelioù war harzhoù Bro-C'hall a-enep d’ar c’henemglev a rouantelezhioù european a stourmas ouzh ar skouer fall-se. 

Pa echu an Dispac'h gall e kroge ur mare hir a zistabilded bolitikel en Bro-C'hall betek ma errufe an [[Trede Republik c'hall]] er bloavezhioù 1870. Pazennoù bras hag arouezioù an Dispac'h gall, zo chomet reoù implijet, a awen betek hiziv, evel da skouer an [[Dispac'h Rusia 1917|Dispac'h rusian]]. An Dispac'h gall a oa bet ur reveulzi dreistordinal, keñveriet gant ar re a oa c'hoarvezet a-raok, rak amañ e oa sklaer dezho, e oa ur pal hollvedel gant ar reveulzierien. Fellout a rae dezho mont etrezek an denelezh a-bezh. Pa oa kroget an dispac'h, e oa savet enebiezh raktal etre ar reveulzierien hag o mennadoù hollvedel hag enebourien an Dispac'h a oa inti o tisplegañ e oa divent ar c'hemmoù o tont dre an darvoud. Chom a ra an Dispac'h gall danvez un tabut evit an istorourien hag e-pad ar c'hantvedoù da heul, koulz e Bro-C'hall ha dre ar bed. Disrannoù a oa bet, gant un tu a save evit ar reveulzi hag un tu enep-reveulzier a oa bet renket diouzh tu difennerien ar bed kozh, da lâret eo, etre ar re enebet ouzh an Iliz gatolik hag ar re a gendalc'he da gredi e doue. Evit darn eus an istorourien e chom an darvoud hollbouezus en Istor Mab-den.

== Istor an Dispac'h gall==
Mare an Dispac’h gall e 1789 a zo an darvoud pouezusañ en istor Bro-C'hall, ha ledanoc’h gant efedoù da-heul en istor Europa ha diwezhatoc’h c’hoazh dre ar bed a-bezh. D’ar c’houlz-se, dindan renad Loeiz ar XVI&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt;, e veved fin ar Rouantelezh hollveliek ha sistem ar renad kozh, gant an tri Urzh ; erlec'hiet e oa bet evit sistem ur vonarkiezh vonreizhel ha nebeut goude e oa bet embannet ar c'hentañ republik c'hall d’an 21 a viz Gwengolo 1792. 

D'ar mare-se e oa bet skrivet “[[Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour 1789|Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar C'heodedour”]], 17 mellad zo ennañ, votet hag embannet d’ar 26 a viz Eost 1789. Un destenn vrudet-tre dre ar bed holl eo, evit ar mellad kentañ dreist-holl hag a grog evel-henn : “''Dieub ha par en o gwirioù eo ganet an holl dud''.” Ar peurrest a ziskler anat ingalded ar geodedourien dirak al lezenn, ar frankizoù diazez, emrenerezh ar vroad, barregezh d'en em sturiañ gant dileuridi dilennet.

== A-raok an Dispac'h ==
Ar mare a-raok an Dispac'h gall a oa hini an Urzh Kozh pe ar [[Renad kozh]], pa oa ar gevredigezh diazezet war an [[Dreist-gwirioù|dreistwirioù]] (''leges privatae'' e Latin, da lâret eo “lezennoù dibar”). Ar re-se a roe framm ar gevredigezh gant an div urzh pennañ : ar gloer (hini ar relijion hag an Iliz) hag an Noblañs (hini an difennerezh hag ar surentez) hag an Deirvet Urzh, Teirvet Stad pe Trede Renk (hini al labourerien, an darn vrasañ eus ar boblañs). Proviñsoù zo o doa dreistwirioù ivez, evel kêrioù zo ha korfoù micher.
[[Restr:Aozadur gladdalc'hel.svg|thumb|300px|Aozadur kevredigezh ar [[Renad kozh]]]]
A-feur ma veze ur strollad tud nevez o kemer pouez, dre ar c'henwerzh an aliesañ, evel ar vourc'hizien, e save un enebiezh brasoc'h-brasañ d'an dreistwirioù. Gwelet e oant evel harzoù da cheñch urzh sokial.
[[Restr:Surrender of Lord Cornwallis.jpg|thumb|300px|Kodianidigezh [[Charles Cornwallis|Lord Cornwallis]] goude [[Emgann Yorktown]], Ur Republik a zo bet trec'h d'ur Rouantelezh]]
[[Brezel dieubidigezh ar Stadoù Unanet]] ([[1775]]–[[1783]]) a oa bet unan eus abegoù diazez d'ar Reveulzi c'hall :
* Brasoc’h e oa bet an diouer a arc’hant evit kempouezañ budjed ar Rouantelezh C'hall dre reiñ harp d'an emsavidi amerikan en ur gas bigi eus ar morlu betek eno.
* Diwanet e oa bet mennozhioù nevez war dachenn ar politikerezh ha kroget da vezañ lakaet e pleustr er Stadoù-Unanet.
* Degaset e oa bet an dro-spered nevez-se da Vro-C'hall gant ar re o doa brezelet eno a-raok distreiñ d'o mammvro ([[Armand Tuffin de La Rouërie]] da skouer).

Fall e oa stad ekonomikel ar vro, berr war an arc'hant, ha rediet ministred ar budjed eus ar rouantelezh da sevel tailhoù nevez evit dont a-benn da chom hep ober freuz-stal. Ar gudenn a oa e veze savet anezho diehan, dindan stummoù disheñvel, war gont poblañsoù an [[Trede-urzh|Deirvet Urzh]] hag a oa 97% eus ar boblañs, pa oa didailh pe dost an div urzh all, an Noblañs hag ar Gloer, hag a oa koulskoude gant al lodenn vrasañ eus ar madoù.

An dreistwirioù a veze gounezet sañset dre ma oa bet skuilhet gwad gant hendadoù e familh evit ar vammvro (Tud a noblañs) pe dre ma oa bet gouestlet e vuhez d’an Iliz (Tud an div gloer). Gant-se o doa poblañsoù an daou rummad-se ar gwir da baeañ nebeutoc’h a dailhoù (unan eus o dreistwirioù). Padal evit tud an Trede Renk ne oa ket posupl dezho chom hep paeañ ha muioc'h-mui anezho o doa ar santimant bezañ o paeañ evit an div urzh all. Bihanoc’h-bihanañ e teuas da vezañ o youl evit ma c’hendalc'hfe an aozadur kevredigezhel-se.

E fin ar bloavezh 1788, diwar ali e vinistred, e aotreas [[Loeiz XVI|Loeiz ar XVI]]&lt;sup&gt;vet&lt;/sup&gt; kannaded an tri urzh d’ober o seizh gwellañ evit dastum [[kaieroù klemm|kaieroù klemmvanoù]] ar bobl. Stank-mat e voe ar respont dre ma oa bet skrivet ouzhpenn 60 000 anezho war bep dachenn (Ekonomiezh, dasparzh an douaroù, an doare da gas ar justis... 
[[Restr:LouisXVIExecutionBig.jpg|thumb|Marv Loeiz XVI]]
[[Restr:Cruikshank - The Radical's Arms.png|thumb|Ludresadenn gant ar Saoz George Cruikshank eus ar Reveulzi c'hall (1819)]]

== Bloavezh 1789: Fin ar vonarkiezh hollveliek hag ar Renad Kozh ==
==== Ar Reveulzi gwirel (miz Mae betek penn kentañ Gouhere 1789) ====
=== Dilennadegoù kannaded ar Stadoù-Meur ===
Ar galv da emvod ar [[Stadoù-Meur (1789)|Stadoù-Meur]] en doa degaset spioù e-leizh e-touez ar boblañs gall. Pep korf eus ar gevredigezh a wel o tont etrezek eno gwirioù nevez, galloudoù nevez hag un adaozadur eus ar gevredigezh a vezo dedennus dezho:
* Ar beizanted a soñj dezho e vo roet lam pe gwanaet darn an dreist-gwirioù perc'hennet gant an noblañs hag an Iliz hag a zo kablus eus o stad fall.
* Ar vourc'hizien a soñj dezho e vezo lakaet laoskoc'h an hent evito da vont etrezek renkoù an noblañs paneveken ne vefe ket ezhomm ken dezho da zont da vezañ noblañs evit kaout gwirioù da gemer perzh e mont en-dro ar vonarkiezh. Soñj a ra dezho ivez e vefe kadarnaet ar perc'hennañ prevez war an douaroù hag ar madoù a vez muioc'h-mui etre o taouarn. Ouzhpenn da-se e c'hortozont e vefe lakaet laoskoc'h an tailhoù hag al lezennoù war ar c'henwerzh.
* An Iliz a zo rannet e daou etre an dud a iliz uhel renk anezho hag a fell dezho gwelet galloud an iliz bezañ brasaet ha gwelet en-dro ur stourm evit ar feiz dre ar vro. An dud a iliz izel a zo tost ouzh ar bobl hag a zo saouzanet gant ar stad truezus a vez hini o bobl.
* An noblañs uhel a zo o c'hortoz e vefe rannet ar galloudoù etrezo hag ar roue hollc'halloudek abaoe mare [[Loeiz XIV]]. Gortoz a reont ivez e vefe kadarnaet o renk ha serret an hent evit mont etrezek an noblañs, ouzhpenn da-se e c'hortozont e vefe roet lam d'ar gargoù bet prenet gant ar bourc'hizien evit dont da vezañ noblañs ha gant postoù uhel. An noblañs bihan a c'hortoz e vefe gwellaet o stad met ivez hini o boblañs, gortoz a reont e vefe sklaeriet ar Gwir er Frañs.

An Trede Urzh a c'houlenn ma vefe doublet e niver a dileuridi evit ma vefe gwiroc'h ar votadegoù. Degemeret eo gant ar Roue. Goulenn a reont ivez ma vefe graet ar votoù dre penn ha ket dre urzh. Ar roue a chom mut war an dra-se. Gant ma vez gwan mouezh ar roue e vez gwelet ul luskad [[Patriote (Dispac'h Gall)|brogarour]] o tiwan e Pariz ha dre ar vro. Gant ma vez an ali foran o genel, kabaduilh a vez er c'hêrioù, dreist-holl e [[Journée des bricoles|Roazhon]] hag en [[Journée des Tuiles|Dauphiné]]. Kenderc'hel a raiao a-hed ar mizioù a-raok an emvod meur e Versailhez.
==== Enebiezh ouzh ar roue ====
Adal an [[30 a viz Ebrel]] [[1788]] kannaded Breizh an Trede-urzh a grouas ar « c'hleub breizhat » e Versailhez a-benn diazezañ un hent bolitikel sklaer hag a-stroll. D'ar 1añ a viz Mae 1789, an deputeed a erru e Versailles. Re ar gloer (326) ha re an noblañs (330) a zo degemeret en un doare pinvidik hag hegarat. Re an Trede Urzh (661) n'int ket degemeret dre neb doare ispisial ebet. D'ar 5 a viz Mae, ar roue a zigor [[Stadoù-Meur (1789)|Emvod ar Stadoù Meur]]. Komzadenn ar roue a zo unan mirour da vat o sevel a-enep ar spered nevezinti. Komzadenn [[Jacques Necker]] a chom hep ger ebet a-zivout tachenn an ekonomiezh hag an arc'hant. Ne vez ket koaz kenebeut eus cheñchamant politikel ebet, ar pezh a oa gortozet gant an holl. Ar galloud a chom hep bezañ sklaer war penaos e vo votet al lezennoù. Deputeed an Trede Stad a grog da enbiñ ha da zisentiñ. E penn al luskad eneb e vez [[Antoine Barnave|Barnave]], [[Jean-Joseph Mounier|Mounier]], [[Honoré-Gabriel Riqueti de Mirabeau|Mirabeau]] ha [[Jean-Paul Rabaut Saint-Étienne|Rabaut Saint-Étienne]]. Nac'hañ a reont kreñv bezañ bodet asambles met hep an daou urzh all.
[[Restr:My Parliament1789.svg|thumb|upright=2|Stadoù-Meur 1789, an niver a zeputeed.
{{legend|#FF0000|[[Noblañs]] (330)}}
{{legend|#FFBF00|[[Trede-urzh]] (661)}}
{{legend|#0000C8|[[Kloer]] (326)}}
]]
E-pad miz Mae, deputeed ar gloer hag an noblañs a sav a-du da reiñ lamm d'o zreistgwirioù a-fed tailhoù. Goude ur miz eskemmoù, war ur mennad gant an abad [[Emmanuel-Joseph Sieyès|Sieyès]], an Trede Urzh a grog da welet spis galloud an deputeed hervez ar beliezh hag ar [[senesaliezh]] met hep an daou urzh all. D'an 13 a viz Even, tri kure a zeu. D'ar 16 int 10. D'ar 17 a viz Even 1789, an Trede Urzh gant nebeut deputeed eus an noblañs hag ar gloer, war atiz Legrand ha kouviet gant Sieyès, a gemer an titl a Vodadeg Vroadel.

=== Le ar c'hoari Palv ===
* ''Pennad spisoc'h [[Touadenn ar c'hoari paume|Touadenn ar c'hoari palv]]''

Buan a-walc'h e komprenas kannaded an [[Trede-urzh|Deirvet-urzh]] ne vije ket bet graet kalz a draoù evit cheñch aozadur ar Stad nemet traoù dister. Ar roue hag e vinistred a c'hortoze eus o ferzh un emzalc'h sentus ha reiñ peoc'h pe asantiñ an tailhoù nevez.

== Hañv 1789 ==
[[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]] a ra vann bezañ a-du gant an Trede-urzh. En gwirionez adal ar 26 a viz Even en devoa bet degaset bagadoù soudarded (20 000 soudard eus korfadoù estren) e Pariz gant ar pal degas an urzh pa oa reuz er gêrbenn abaoe meur a sizhun. Pobl Pariz a oa kounaret ha dipitet dija. Ar vourc'hizien a zo dipitet: betek-henn ne oa ket netra anat dibabet e-pad tabutoù Versailles hag aon o deus ne badfe ket ar vodadeg. Ar bobl munut eñ en doa aon rak ar soudarded a c'hellfe troc'hañ linennoù pourveziñ Pariz. Goude [[brezel ar bleudoù]] ha gounezerezh fall ar bloavezh 1788, priz ar bara a zo d'an uhelañ. Penn-kentañ miz Gouhere, emsavadegoù a grog en harzoù octroi.

Ar roue a skarzh e vinistred gwelet evel frankizourien betek-re, e-touezh anezho Necker, penn maodiern an arc'hant, lakaet er-maez d'an 11 a viz Gouhere. Ar c'heloù a erru e Pariz d'an 12. Goude merenn e liorzh ar palez roueel, ar c'hazetenner [[Camille Desmoulins]] a vount war ar bobl evit en em lakaat prest d'en em zifenn. Evitañ e oa skarzhadenn Necker un dagadenn a-enep ar bobl. E [[liorzh an Tuileries]] kement hag en Invalides, ar barizianiz a vez talet outo gant soudarded ar rejimant [[Regiment de Royal-Allemand]] gant en e benn ar priñs eus Lambesc. Rebechet e vez d'e soudarded da vezañ lazhet dibunerien.

D'an 13 a viz Gouhere, 40 harz d'octroi diwar 50 a voe distrujet dre an tan. Mirlec'hioù greun ar gouentoù a zo preizhet. Bezenioù bourc'hiz a vez krouet.
=== Kemeridigezh ar Bastille ===
[[Restr:Le Marquis de Launay.png|thumb|left|[[Bernard-René Jourdan de Launay]]]]
* ''Pennad spisoc'h gwelet: [[Kemeridigezh ar Bastille]]''
Entanet harperien an dispac'h a ya da gentañ da Versailhez goude-se e Pariz. Mintin ar 14 a viz Gouhere 1789, emsaverien Pariz a ya da laerañ arsenailh an [[Hôtel des Invalides]] eno e voe kavet ganto armoù ha kanolioù met hep poultr. Aet e oant neuze betek dorioù toullbac'h roueel ar [[Bastille (Pariz)|Bastille]] evit kavout ar poultr hag a vanke dezho. Eno e oa dija emsaverien abaoe mintin mat o c'hortoz dirak kreñvlec'h ar [[Faubourg Saint-Antoine]].

Kemeridigezh ar Bastille a voe neuze da gentañ ur rediñ d'ar reveulzierien dre un ezhomm a poultr. E-tal an niver bras a emsavidi o vont etrezek ar Bastille, ar [[gouarnourien ar Bastille|gouarnour]], ar markiz [[Bernard-René Jourdan de Launay|de Launay]], a sav a-du gant ar varc'hataerien deuet eus eus an ti-kêr ha dre skrid e embann kodianidigezh ar c'hreñvlec'h en eskemm na vefe ket graet drouk ebet d'ar gwarnizon. Leuskel a ra an emsavidi dont etrezek ar c'hentañ porzh. Cheñch a ra ali ha lakaat a ra da dennañ: tud a zo lazhet. [[Régiment des Gardes françaises|Gwarded gall]] emsavet a zegas kanolioù a oa bet kemeret en Invalides : ar gouarnour a zisken ar pont. Pemp eur goude merenn eo. 

Trec'herien ar Bastille a ya neuze war-zu an ti-kêr gant ar brizonidi. war an hent, de Launay a zo jahinet ha lazhadeget. Ar penn a zo troc'het gant ur gontell. Erruet en ti-kêr, an emsavidi a damall penn marc'hadourien Pariz, [[Jacques de Flesselles]] da vezañ un trubard. Jahinet ha lazhadeget eo ivez. Pennoù an daou zen a zo diskouezet war pikoù ha pourmenet dre kêr. An devezh pad e vez preizet ha distrujet harzoù ha savadurioù an tailhoù parizian dre an tan.

=== Ar reveulzi kêrel ===
[[Restr:Gilbert du Motier Marquis de Lafayette.PNG|thumb|left|[[Gilbert du Motier de La Fayette]]]]
[[Loeiz XVI]] a glask sioulaat an traoù ha dont a ra an deiz war-lerc'h evit kinnig d'ar Bodad e vefe tennet an unvezioù milourel diouzh Pariz, goulenn a ra ivez e teufe en-dro an urzh vat. Deiz war-lerc'h goulenn a ra distro [[Jacques Necker|Necker]] hag an holl ministred all bet skarzhet. E [[ti-kêr Pariz]], dre ma z'eo skampet kuit an holl pennoù eus ar velestradurezh, [[Jean Sylvain Bailly]], prezidant ar vodad vroadel, a zo choazet dre youc'h evel « [[Maer Pariz]] ». [[Gilbert du Motier de La Fayette|La Fayette]] a zo anvet da benn uhel ar [[Garde nationale française (1789-1799)|Gwarda vroadel]]. Loeiz XVI a sav a-du gant an aozadur kêrel nevez, en ur ur vont e Pariz d'ar 17 a viz Gouhere. Bailly a ro dezhañ ur gokardenn glas ha ruz evi livioù kêr Pariz. Loeiz XVI a stag anezhi d'e dog, evel-se ez eo liammet al livioù-se gant an hini gwenn liv ar vonarkiezh. Dre ar jestr-se e seblant bezañ unvanet Pariz gant ar roue. En gwirionez ar roue n'eo ket sot gant gwelet ar galloud o vezañ talet gant an emsavadeg parizian. An deputeed int a zo en entremar gant ar fed ma vefe diazezet ar galloudoù nevez war ar feulster poblek.

E-pad an amzer-se, brud « Trec'hourien ar Bastille » a oa en em ledet dre ar vro a-bezh. An nerzh a zo bet trec'h, o harpañ ar c'hoant kemmadurioù. Buan eo deuet war-wel ur menneg arouezel da [[Kemeridigezh ar Bastille|gemeridigezh ar Bastille]]. Ar Bastille a oa gwelet evel arouez galloud hollc'halloudek ar roue Loeiz XVI. 

A-bep seurt mojennoù a oa tro-dro d'an toull-bac'h. Kac'harioù leun a eskern, tudenn ijinet kont Lorges, aberzhet heugus. Ar « vrogarour » Palloy a c'hounezas kalz arc'hant dre zistrujañ ha gwerzhañ tammoù eus an toull-bac'h evel eñvorenn d'an dud.

=== Aon bras war maezioù Bro-C'hall ha nozvezh ar 4 a viz Eost 1789 ===
* ''Pennad spisoc'h: [[Aon bras]]''
* ''Pennad spisoc'h: [[Nozvezh ar 4 a viz Eost 1789]]''
Hollad an darvoudoù-se a vo mammenn d'ar c'hentañ divroadeg : breur yaouank Loeiz XVI, ar [[Charlez X (Bro-C'hall)|c'hont d'Artois]], tud uhelañ an noblañs evel [[Louis V Joseph de Bourbon-Condé|Priñs Condé]], [[Jules de Polignac (1746-1817)|dug Polignac]] an [[Loeiz VI Henri de Bourbon-Condé|dug d’Enghien]]. Tec'hout a reont e Bro-Saoz, en Izelvroioù pe en Alamagn. An holl anezho a soñj distreiñ a-benn nebeut mizioù.

Un tammig e pep lec'h war ar maezioù, abaoe an [[20 a viz Gouhere]] [[1789]] ha betek ar [[6 a viz Eost]] [[1789]], ar « Grande Peur » (Spont bras) a emled : trouzioù iriennoù gant an noblañs en dial eus darvoudoù Pariz, aon rak torfedourien a laerfe an eostadoù. Ar beizanted a gemer an armoù hag a dag kastellioù lies. Klask a vez war an dielloù liammet ouzh gwirioù an noblañs hag an tailhoù ha pa vez tu e vezont devet. An emsavadegoù-se a lak da gouezhañ ar galloud roueel, rak n'eo ket kreñv a-walc'h ken evit enebiñ. Noblañsoù niverus a dec'h neuze.

E-tal ar feulster o emledañ, ar Vodadeg Vroadel a ro lamm d'an dreistgwirioù, gwirioù gladdalc'hel, e-pad nozvezh ar [[4 a viz Eost]] [[1789]]. Fin ar [[Renad Kozh]].

=== Kerzhadenn ar maouezed war Versailles d'ar 5 ha d'ar 6 a viz Here 1789 ===
[[Restr:Declaration of the Rights of Man and of the Citizen in 1789.jpg|thumb|200px|[[Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour 1789|Disklêriadur Gwirioù Mab-den hag ar C'heodedour]] e 1789]]
Adalek miz Gwengolo 1789, ar Vodadeg Vroadel a vot kentañ pennadoù ar vonreizh da zont o reiñ harz d'ar galloud roueel. Kudennoù dafariñ Pariz gant greun, kement hag ur brud e vefe bet baleet a-ratozh war ar c'hokardenn triliv gant ar [[régiment de Flandre]] leal d'ar roue a zegas [[devezhioù ar 5 hag ar 6 a viz Here 1789]]. Ur mor a dud dreist-holl maouezed a ya e [[Versailles]] da glask gwelet ar roue&lt;ref&gt;Setu perak e vez graet eus an daou devezh-se « [[Devezhioù ar 5 hag ar 6 a viz Here 1789#Kerzhadenn ar maouezed|Kerzhadenn ar maouezed]] ».&lt;/ref&gt;. 

Da gentañ e sav a-du ar roue gant goulennoù ha c'hoantoù ar bobl. Memes devezhe, prezidant ar Vodadeg Vroadel Vonreizhel [[Jean-Joseph Mounier|Mounier]] a ya hag un-dro da c'houlenn gant [[Loeiz XVI]] ma embannfe [[Diskleriadur Gwirioù Mab-den hag ar c'heodedour 1789]] hag al lezennoù eus ar 4 hag ar 26 a viz Eost a ro lamm d'ar gevredigezh a urzh. E-kerzh an noz, goulennet gant Kumun Pariz, [[Gilbert du Motier de La Fayette|La Fayette]] a erru e Versailles. Abred ar mintin war-lerc'h, ul lodenn eus an engroez a zo kounnaret hag a embann e vint feuls gant ar familh roueel. Daou gward korf a zo lazhet. Hervez dezrevell an enklask savet gant le Châtelet war an darvoud-se, diazez eus an Dispac'h Gall : &quot;''le salut du roi, de la reine, de la famille royale, fut uniquement dû à la Garde nationale et à son général''&quot;&lt;ref&gt;Dezrevell enklask torfed sevenet er Châtelet e Pariz war diskuilhadenn an darvoudoù erruet e Versailles e-pad ar 6 a viz Here 1789, 1790, Dielloù broadel.&lt;/ref&gt;, [[Gilbert du Motier de La Fayette|La Fayette]]. Ar roue a zo rediet sevel a-du gant kuitaat Versailles (biken ne zistroo eno) ambrouget gant tud eus Pariz.

Ar roue, a-benn neuze, gant ar Vodadeg Vroadel a zo e Pariz. Difennet int gant ar Gwarda Vroadel met dañjer a zo tro-dro gant ul lodenn eus pobl Pariz. Ar galloud roueel a zo gwanaet a galz. Bro C'hall a chom ur vonarkiezh met gant ur galloud lezenniñ hag a dremen eus ar roue d'ar Vodadeg Vonreizhañ. Bodadegoù arbennikaet eus ar Vodadeg a gemer ar galloud war ar melestradurezh uhel hag a grog da vezañ dieupoc'h-dieupañ diouzh ar roue. Ar ministred n'int ket mui nemet tud arbennikaet a rank sentiñ rak ar Vodadeg. Ar roue a zalc'h ar galloud ober memestra. Al lezennoù ha dekredoù votet gant ar Vodadeg ne c'hellont bezañ lakaet da dalvezout nemet ma vezont asantet hag embannet gant ar roue Loeiz XVI. Ouzhpenn-se merourien ha labourerien melestradurezh ar [[Renad Kozh]] a chom e lec'h ma oant. Hir eo sevel ur velestradurezh nevez. Betek an hañv 1790, ar verourien ha n'o doa ket roet o zilez a gendalc'h da labourat evel a-raok. Sioulaet eo bet o galloud memestra.

Goude un oferenn gant Talleyrand, ar Markiz La Fayette.

== C'hwitadenn ar Vonarkiezh Vonreizhel==
=== Gouel ar C'hevredad ===
Ur bloaz goude [[Kemeridigezh ar Bastille]], ur fest eus ar C'hevredad a zo sevenet d'ar 14 a viz Gouhere 1790, er [[Champ-de-Mars (Pariz)|Champ-de-Mars]]. Ar pal a oa lidañ krouidigezh ur geoded nevez ha bezañ ar gouel penn dispac'hel hag ar c'hevredadoù rannvroel. Evit tud dilennet ar [[Bodadenn vonreizhañ vroadel|Vodadenn vonreizhañ vroadel]], ez eo un doare da ziskouez ez eo kengred ar reveulzierien gant peurrrest ar vroad. Milieroù a lidoù all a zo aozet war ar memes lajad amzer ha dre ar vro a-bezh.
== Ar C'hentañ Republik ==
* ''Pennad spisoc'h: [[Kentañ Republik c'hall]]''
=== Girondins ha Menezidi ===
==== Prosez ha marv ar roue ====
* ''Pennad spisoc'h: [[Prosez Loeiz XVI]]''
* ''Pennad spisoc'h: [[Lazhadenn Loeiz XVI]]''
Goude [[Nozvezh an 10 a viz Eost]], ha lamedigezh ar vonarkiezh, tonkad ar roue, prizoniet en [[Tour du Temple|Temple]], a chom hep diskoulm sklaer. Er mare-se ar [[C'hoñvañsion vroadel]] a zo suj d'ar [[Girondins]]. Darn dileuridi ar c'hreiz a sav a-du gant al luskad-se; bez int niverusoc'h er [[Kuzul seveniñ (Dispac'h Gall)|c'huzul seveniñ]]. Prosez ar roue a vo kroget met rannet sklaer eo ar gannaded. Ar re Girondins a glask gounit amzer evit ma chomfe ar pellan kastiz ar varnadenn da c'hortoz. Ar Menezidi pe Montagnards, radikaloc'h, o deus c'hoant eus un troc'h da vat gant ar [[Renad Kozh]] evit diazezañ ar Republik. Siwazh evit ar re Girondins, d'an [[20 a viz Du]] [[1792]] en Tuileries, en « armel houarn », e vez kavet restroù a lak ar roue kablus da dreitouriñ. Ar prosez ne c'hell ket mui bezañ lakaet a-gostez. Chom hep en ober a c'hellfe reiñ awen d'ur barad feulster reveulzier all. En desped da gaout un disrann etre ar galloudoù, ar C'hovañsion a zo vont da varnañ ar roue. Evel-se e krog ur stourm garv d'an [[11 a viz Kerzu]] [[1792]] etre ar girondins ha Menezidi evit bezañ penn ar C'hoñvansion hag an Dispac'h Gall.

Ar roue a zo sabatuet gant kavadenn an armel houarn hag ar paperioù arvarus. Klask a ra en em zifenn met ne teu ket a-benn, a-bell, d'en em zistripañ ken anat eo e vefe kablus. Ar prosez e-unan n'eo ket ar pouezusañ, memes ma z'eo anat eo kablus. Ar pep pouzusañ a vo implij ar c'hastiz evel arm poltiikel. Marat a zo deuet a-benn da rediañ ar C'hoñvasion e vefe votet « marv an tiran » dre ur galv dre anv hag a vouezh uhel eus an deputeed dirak lagad ar boblañs. Ar rouelazh a vefe a-benn neuze un doare da brouiñ ma vezer republikan leal pe get. 

D'ar 15 a viz Genver, goude an tabutoù lies, ar roue a zo lakaet da gablus gant 693 mouezh a-enep 13. d'ar 17 a viz Genver ez eo kondaonet d'ar marv met gant nebeut mouezhioù ouzhpenn evit 387 hag a-enep 334. [[Philippe Égalité]], dug d'Orléans ha kenderv ar roue, a vot ar marv. Kregiñ a ra ar stourm etre ar re Orleanist hag ar re reizhek hag a gendalc'ho ar c'hantved goude. Ar goursez hag ar galv d'ar bobl goulennet gant ar girondins a zo nac'het d'an 20 a viz Genver. Loeiz XVI a zo dibennet d'an [[21 a viz Genver]] [[1793]] war [[Place de la Révolution|Plasenn ar Reveulzi]]. Lazhadenn ar roue a entan ul lod eus ar bobl met a saouzan ul lodenn all paneveken kounnariñ anezo. Roueed al Europa a zo saouzanet: un dañjer groñs eo deuet da vezañ Bro-C'hall evit peurrest Rouantelezhioù Europa. Disklêriadur brezel ar Rouantelezh-Unanet hag an Izelvroioù d'ar 1añ a viz C'hwevrer 1793, a zo stumamdur ar [[Kentañ Kengevreadur|c'hentañ C'hengevread]] galloudoù Europa a-enep Bro-C'hall dispac'hel.

== Ar Bodad-ren (26 a viz Here 1795 – 9 a viz Du 1799) ==
Ar Bodad-ren a voe ar mare etre ar 4 miz ar Vrumenn bloavezh IV betek an 18 a viz ar Vrumenn bloavezh VIII ([[26 a viz Here]] [[1795]] – [[9 a viz Du]] [[1799]]), hervez an deiziadur reveulzier. Ar mare-se a vezo an hini o klask reiñ un diaz politikel stabil d'ar Reveulzi c'hall dre ar vonreizh.

==== Kentañ Bodad-ren ([[26 a viz Here]] [[1795]] – [[4 a viz Gwengolo]] [[1797]]) ====
Ar c'hentañ [[Bodad-ren]] a wel [[Paul Barras|Barras]], [[Lazare Carnot|Carnot]], [[Étienne-François Le Tourneur|Letourneur]], [[Louis-Marie de La Révellière-Lépeaux|La Révellière-Lépeaux]], [[Jean-François Reubell|Reubell]] o vezañ dilennet evit bezañ an izili e-penn.
[[Restr:FRA-A78-République Française-100 francs (1795).jpg|thumb|300 px|[[Assignat]] 100 lur embannet e 1795.]]
Da geñver ar galloudoù lec'hel e vez diasterioù a-bep seur, dresit-holl da gavout tud mennet da gemer ar gargoù. Lec'hioù 'zo a chom dindan ar galloud milourel dre ma vez emsavadegoù enep-reveulzier c'hoazh (Kornôg ar Frañs, Traonienn ar Rhône...).

Ar c'hentañ Bodad-ren en deus da dalañ ouzh ur grizenn ekonomikel drastus ha dizehan. Kalsket e vez gant ar galloud da reiñ harp dre nep doare d'ar moneizh [[Assignat]] met ne cheñch netra, kouezadenn talvoudegezh an arc'hant a zo difin.

Sevel tailhoù nevez, dilezel kargidi-stad n'eo ket un diskoulm kenebeut.

An [[Assignat]] a zegas dienez d'ar bobl, an tiez-kêr a vez rediet a-benn neuze da harpañ ar roadennoù bara d'an dud munut en ur baeañ an diforc'h etre priz ar marc'had ha priz ar gwerzh gwirion.

Politikerezh ar Bodad-ren a zo stanket dre ar vank a arc'hant, mont a ra muioc'h-mui war-zu al laeroñsi hag ar preizhañ en tiriadoù aloubet pe dindan e grabannoù evit kaout ur vammenn arc'hantaouiñ nevez.

Dre ar fed-se e vez ar jeneraled c'hall o kemer muioc'h-mui a blas, mistri int a-benn ar fin war ar Bodad-ren rak hervez o trec'hioù e vez sevenet ar bolitikerezh. Hep trec'h d'eus o ferzh ne vez ket arc'hant a-walc'h evit harpañ oberennoù ar gouarnamant.

Ar jeneral [[Napoleon Bonaparte]] a denno gounid eus an aergelc'h-se, e-pad kampagn Italia e gemero nerzh a-walc'h evit seveniñ ur bolitikerezh dezhañ e-unan hep urzhioù hag a-wechoù enep da selloù ar Bodad-ren.

==== Eil Bodad-ren (4 a viz Gwengolo 1797 – 9 a viz Du 1799) ====
* Pennad spisoc'h :[[Taol-stad an 18 a viz ar Frouezh bloavezh V]] 

An 18 a viz ar Frouezh bloavezh V ([[4 a viz Gwengolo]] [[1797]]) e vez un [[taol-stad]] hag a laka un troc'h e ren ar c'hentañ [[Bodad-ren]]. Taolioù-dreist politikel ha bonreizhel a vezo dizehan e pad mare an eil Bodad-ren.

== Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn bloavezh VIII ==
* Pennad spisoc'h: [[Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn]]

Mare ar [[Bodad-ren]] a vezo echuet dre [[Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn]] bloavezh VIII ([[9 a viz Du]] [[1799]]), aozet gant [[Napoleon Bonaparte]] hag e harperien. Diskleriet e voe gantañ an deiz-se: &quot;Keodedourien, ar Reveulzi a zo stabilaet adal ar pennaennoù a zo bet mammenn, echuet eo&quot;. Fin an Dispac'h gall eo.

== Ren ar C'hoñsul ==
* Pennad spisoc'h: [[Ren ar C'hoñsul]]
[[Restr:The three consuls by Van Gorp.jpg|thumb|An tri c'hoñsul e 1803]]
[[Ren ar C'hoñsul]] a vez graet eus un aozadur bolitikel ganet dre [[Taol-stad an 18 a viz ar Vrumenn‎]]. Kemer a ra plas gouarnamant ar Bodad-ren (1795–1799). Bonreizh ar bloavezh VIII a laka war wel un doare ren aotrounieg en e benn 3 koñsul met en gwirionez unan nemetken Napoleon Bonaparte hag a zeuio da vezañ koñsul difin e 1802.

[[Ren ar C'hoñsul]] a bado betek an 28 miz ar Bleuñv bloavezh XII ([[18 a viz Mae]] [[1804]]), deiziad fin ar Republik c'hall ha diskleriadur ar c'hentañ impalaeriezh.

Ar mare-se a vez lakaet evel an hini o welet fin ar Reveulzi C'hall. Gant [[Taol-stad an 18 miz ar Vrumenn]] e vez echuet an Dispac'h gall, gant mare Ren ar C'hoñsul e vez adreizhet frammoù politikel, ekonomikel ha milourel ar vro bet degaset gant ar Reveulzi.

== Ar Reveulzi c'hall hag an Istor ==
Mare ar Reveulzi c'hall a zo bet diaes da vezañ studiet gant an istorourien, kement-mañ n'eo ket dre ur vank a vateri istorel met dre an darvoud ennañ e-unan hag a zo diazezet er bed politikel. Kemmet ez eo hervez an amzer hag a zo troet an doare da sellet an darvoud istorel-se ha dreist-holl ar frouezh a zo bet degaset.

Sach blev a zo bet hag a zo c'hoazh hervez selloù an istorourien hag o soñjoù politikel.

Ken luziet ez eo an doare ma'z eo bet studiet an Dispac'h Gall gant an istorourien ma'z eus bet savet levrioù war istor an Istor (hag an istorourien) o studiañ ar Reveulzi C'hall.

==== Ar Spont Bras ====
[[Restr:Noyades de Nantes (Joseph Aubert).jpg|thumb|[[Beuzadegoù Naoned]] lesanvet an &quot;[[dimeziñ republikan]]&quot;]]
Mare ar [[Spont bras]] a zo an hini o tegas ar muiañ a danvez tabut, dre an niver a dud aet da anaon ha war an doare ma'z eo bet lazhet an dud.

==== Maximilien de Robespierre ====
An dudenn [[Maximilien de Robespierre]] a laka an istorourien hag an dud dre vras da vezañ chalet, rak e-penn ar Reveulzi c'hall e oa bet e-pad mare ar Spont bras gant stumm ar gouarnamant [[Ren ar Spont]].

Tabut a zo c'hoazh war peseurt kablusted a zo eus e berzh da-geñver an niver a dud lazhadeget ha war an doare.

==== Lazhadegoù ar Vendée ====
Lazhadegoù ar reveulzierien er Vendée a zo mammenn d'an tabut istorel war an niver a dud lazhadeget met dreist-holl war ar mennozh hag a oa a-dreñv: lazhadegañ evit difenn oberezhioù an Dispac'h gall, pe lazhadegoù ramzel direizh.

==== Skeudenn ar Vretoned ====
[[Restr:Chouans-dolmen.gif|thumb|300px|Chouanted Breizh e-kichen un daol-vaen]]
Skeudenn ar Vretoned a oa bet e-pad pell unan kemmesk gant ar Chouanted hag ar [[Chouanerezh]]:
* Evit an dud a-du gant ar Reveulzi c'hall e oa ur skeudenn mantrus, ar Vretoned o vezañ tud gouez ([[Victor Hugo]] en e romant [[Quatrevingt-treize]] da skouer) diamzeriet da vat hag hep sklêrijenn spered.

* Evit an dud a-enep ar Reveulzi c'hall e oa skeudenn ar Vretoned hini tud leun a feiz kar d'ar Roue ha d'ar vonarkiezh c'hall prest da vervel raktal evit difenn ar bed kozh ([[Emgann Kergidu]] gant [[Lan Inizan]], da skouer)

Ar wirionez a zo luzietoc'h. Evit un darn ar Vretoned a zegemeras mat penn-kentañ ar Reveulzi dreist-holl er c'hêrioù.

== Levrlennadur ==
==== Istor an darvoudoù ====
* François Furet ha Denis Richet, La Révolution française, Pariz, embannadur Fayard,‎ 1973
* Michel Vovelle, La Révolution française expliquée à ma petite-fille, Pariz, embannadur Le Seuil,‎ 2006 (ISBN 2020812452)

==== Istor an Istor ====
* [[François Furet]], Penser la Révolution française, Pariz, embannadur Gallimard, dastumadenn. « Folio Histoire »,‎ 1978 (advoullet e 1985) (1añ embannadur. 1978)
* [[Jean-Clément Martin]], Violence et Révolution. Essai sur la naissance d'un mythe national, Pariz, embannadur Le Seuil,‎ 2006 (ISBN 2020438429)
* [[François Furet]], [[Mona Ozouf]] hag all..., Dictionnaire critique de la Révolution française, Levrenn 5 : Interprètes et historiens, Pariz, embannadur Flammarion, dastumadenn « Champs »,‎ 2007
* Howard G. Brown, [https://books.google.fr/books?id=QccRae4wRZoC&amp;pg=PA5&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false Ending the French Revolution: Violence, Justice, and Repression from the Terror to Napoleo]n. Embannadur Skol-veur Virginia, 2007 (ISBN 9780813927299) {{en}}
* William Doyle, [https://books.google.fr/books?id=flWyXPMY4tcC&amp;pg=PP334&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false Aristocracy and its Enemies in the Age of Revolution]. Embannadur Skol-veur Oxford, 2009, (ISBN 9780191609718) {{en}}

==== An Dispac'h gall hag an Arzoù ====
* François Souchal, Le vandalisme de la Révolution, Pariz, embannadur Nouvelles Éditions Latines,‎ 1993 (ISBN 2-7233-0476-0)
* Philippe Bourdin ha Gérard Loubinoux, Les Arts de la scène &amp; La Révolution française, Clermont-Ferrand, Vizille, embannadur Presse Universitaire Blaise-Pascal, Mirdi an Dispac'h Gall Vizille,‎ 2003
* La Révolution par l'écriture, les Tableaux de la Révolution française une entreprise éditoriale d'information (1791-1817), Clermont-Ferrand, Vizille, embannadur Presse Universitaire Blaise-Pascal, Mirdi ar Reveulzi Ch'all Vizille,‎ 2005 (ISBN 2-7118-4928-7)
==== An Dispac'h gall hag ar skiantoù ====
* Guy Barthélémy, Les savants sous la Révolution, embannadur Cénomane,‎ 1988 (ISBN 9782905596314)
* Denis Guedj, La Révolution des savants, dastumadenn Découvertes Gallimard (niverenn 48), embannadur Gallimard, 24 a viz Du 1988 (ISBN 2070530698)

==== Goude darvoudoù ar Reveulzi c'hall ====
* [[Jean Tulard]], Le 18 Brumaire. Comment terminer une révolution, embannadur Perrin, Pariz, 1999.
*[[Fabrice Bouthillon]], Nazisme et Révolution : Histoire Théologique du National-Socialisme, 1789-1989, Pariz, embannadur Fayard, 2011, (336 p.) (ouzhpennet al levr ennañ &quot;Et le Bunker était Vide&quot;)
==== Romantoù istorel ====
* [[Victor Hugo]], [[Quatrevingt-treize]], Embannadur Michel Lévy, 19 a viz C'hwevrer 1874

{{...}}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dispac'h gall]]
[[Rummad:Istor Bro-C'hall]]</text>
      <sha1>gzfe4m4kjymrgc1geu88w0ghvqva5t7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Marcel Callo</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33633</id>
    <revision>
      <id>2193046</id>
      <parentid>2078060</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:43:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="850" sha1="1mlz7aiq4ylx1qkkyxp0g7fr5rjwx5o" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Statue de Marcel Callo en l'église Saint Aubin de Rennes.JPG|thumb|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Delwenn Marcel Callo&lt;br /&gt;en iliz Sant Albin e Roazhon&lt;/div&gt;]]
'''Marcel Callo''' a oa ur micherour kristen [[Breizh|breizhat]], bet ganet d'ar [[6 a viz Kerzu]] [[1921]] e [[Roazhon]].&lt;br /&gt;
Stourm a reas er [[Yaouankiz vicherourel gristen]]. Peogwir e oa [[Rezistañs|rezistant]] e-pad an [[Eil Brezel-bed]] e voe paket e [[1944]] ha kaset da [[Konzentrationslager|gamp-tolpañ]] [[Mauthausen]] en [[Aostria]], nepell diouzh [[Linz]], e-lec'h ma varvas d'an [[19 a viz Meurzh]] [[1945]] d'an oad a 23 bloaz.

[[Gwenvidig|Gwenvidikaet]] e voe e [[1987]] gant an Iliz katolik.

{{DEFAULTSORT:Callo, Marcel}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1921]]
[[Rummad:Marvioù 1945]]
[[Rummad:Eil Brezel-bed]]
[[Rummad:Rezistanted Breizh]]
[[Rummad:Gwenvidien]]</text>
      <sha1>1mlz7aiq4ylx1qkkyxp0g7fr5rjwx5o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42868</id>
    <revision>
      <id>2193020</id>
      <parentid>2193010</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:46:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <comment>/* Europa */</comment>
      <origin>2193020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16206" sha1="t8nnfmay0965w6epo9lb9fo8r1m8d8c" xml:space="preserve">Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]].

== [[Afrika]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]]
*[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]]
*[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]]
*[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]]
*[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]]
*[[Timbroù Anjouan|Anjouan]]
*[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]]
*[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]]
*[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]]
*[[Timbroù Ascension|Ascension]]
*[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]]
*[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]]
*[[Timbroù Benin|Benin]]
*[[Timbroù Biafra|Biafra]]
*[[Timbroù Botswana|Botswana]]
*[[Timbroù Benin|Dahomey]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]]
*[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]]
*[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]]
*[[Timbroù Djibouti|Djibouti]]
*[[Timbroù Egipt|Egipt]]
*[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]]
*[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]]
*[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]]
*[[Timbroù Eritrea|Eritrea]]
*[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]]
*[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]]
*[[Timbroù Gambia|Gambia]]
*[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]]
*[[Timbroù Griqualand|Griqualand]]
*[[Timbroù Ifni|Ifni]]
*[[Timbroù Inhambane|Inhambane]]
*[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]]
*[[Timbroù Joubaland|Joubaland]]
*[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]]
*[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]]
*[[Timbroù Katanga|Katanga]]
*[[Timbroù Kenya|Kenya]]
*[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]]
*[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]]
*[[Timbroù Kionga|Kionga]]
*[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]
*[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]]
*[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]]
*[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]]
*[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]]
*[[Timbroù Lagos|Lagos]]
*[[Timbroù Lesotho|Lesotho]]
*[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]]
*[[Timbroù Maouritania|Maouritania]]
*[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]]
*[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]]
*[[Timbroù Moheli|Moheli]]
*[[Timbroù Mozambik|Mozambik]]
*[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]]
*[[Timbroù Namibia|Namibia]]
*[[Timbroù Natal|Natal]]
*[[Timbroù Niger|Niger]]
*[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]]
*[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]]
*[[Timbroù Obock|Obock]]
*[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]]
*[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]]
*[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]]
*[[Timbroù Rodezia|Rodezia]]
*[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]]
*[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]]
*[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]]
*[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]]
*[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]]
*[[Timbroù Sechelez|Sechelez]]
*[[Timbroù Senegal|Senegal]]
*[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]]
*[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]]
*[[Timbroù Somalia|Somalia]]
*[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]]
*[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]]
*[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]]
*[[Timbroù Stellaland|Stellaland]]
*[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]]
*[[Timbroù Swaziland|Swaziland]]
*[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]]
*[[Timbroù Tchad|Tchad]]
*[[Timbroù Tete|Tete]]
*[[Timbroù Transvaal|Transvaal]]
*[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]]
*[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]]
*[[Timbroù Zambezia|Zambezia]]
*[[Timbroù Zambia|Zambia]]
*[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]]
*[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]]
&lt;/div&gt;

== [[Amerika]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Anguilla|Anguilla]]
*[[Timbroù Antigua|Antigua]]
*[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]]
*[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]]
*[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]]
*[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]]
*[[Timbroù Aruba|Aruba]]
*[[Timbroù Bahamas|Bahamas]]
*[[Timbroù Barbuda|Barbuda]]
*[[Timbroù Belize|Belize]]
*[[Timbroù Bermuda|Bermuda]]
*[[Timbroù Bolivia|Bolivia]]
*[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]]
*[[Timbroù Chile|Chile]]
*[[Timbroù Corrientes|Corrientes]]
*[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]]
*[[Timbroù Curaçao|Curaçao]]
*[[Timbroù Dominika|Dominika]]
*[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]]
*[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]]
*[[Timbroù Greunland|Greunland]]
*[[Timbroù Guatemala|Guatemala]]
*[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]]
*[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]]
*[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]]
*[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]]
*[[Timbroù Inini|Inini]]
*[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]]
*[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] 
*[[Timbroù Jamaika|Jamaika]]
*[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]]
*[[Timbroù Martinik|Martinik]]
*[[Timbroù Montserrat|Montserrat]]
*[[Timbroù Nevis|Nevis]]
*[[Timbroù Panama|Panama]]
*[[Timbroù Paraguay|Paraguay]]
*[[Timbroù Perou|Perou]]
*[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]]
*[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]]
*[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]]
*[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]]
*[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]]
*[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]]
*[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]]
*[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]]
*[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]]
*[[Timbroù Surinam|Surinam]]
*[[Timbroù Tobago|Tobago]]
*[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]]
&lt;/div&gt;

== [[Antarktika]] hag all ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]]
*[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]]
*[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]]
*[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]]
*[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]]
&lt;/div&gt;

== [[Azia]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]]
*[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]]
*[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]]
*[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]]
*[[Timbroù Armenia|Armenia]]
*[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]]
*[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]]
*[[Timbroù Bangkok|Bangkok]]
*[[Timbroù Bamra|Bamra]]
*[[Timbroù Barwani|Barwani]]
*[[Timbroù Batoum|Batoum]]
*[[Timbroù Bhopal|Bhopal]]
*[[Timbroù Bhor|Bhor]]
*[[Timbroù Bijawar|Bijawar]]
*[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]]
*[[Timbroù Bouchir|Bouchir]]
*[[Timbroù Brunei|Brunei]]
*[[Timbroù Bundi|Bundi]]
*[[Timbroù Chamba|Chambâ]]
*[[Timbroù Datia|Datia]]
*[[Timbroù Dhâr|Dhâr]]
*[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]]
*[[Timbroù Faridkot|Faridkot]]
*[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]]
*[[Timbroù Gwalior|Gwalior]]
*[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Holkar|Holkar]]
*[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]]
*[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]]
*[[Timbroù Idar|Idar]]
*[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]]
*[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]]
*[[Timbroù Jaipour|Jaipour]]
*[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]]
*[[Timbroù Jasdan|Jasdan]]
*[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]]
*[[Timbroù Jhind|Jhind]]
*[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]]
*[[Timbroù Kedah|Kedah]]
*[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]]
*[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]]
*[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]]
*[[Timbroù Labuan|Labuan]]
*[[Timbroù Las Bela|Las Bela]]
*[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]]
*[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]]
*[[Timbroù Morvi|Morvi]]
*[[Timbroù Nabha|Nabha]]
*[[Timbroù Nandgam|Nandgam]]
*[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]]
*[[Timbroù Orcha|Orcha]]
*[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]]
*[[Timbroù Pakistan|Pakistan]]
*[[Timbroù Patiala|Patiala]]
*[[Timbroù Penang|Penang]]
*[[Timbroù Perak|Perak]]
*[[Timbroù Perlis|Perlis]]
*[[Timbroù Pounch|Pounch]]
*[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]]
*[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]]
*[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]]
*[[Timbroù Sabah|Sabah]]
*[[Timbroù Sarawak|Sarawak]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]]
*[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]]
*[[Timbroù Soruth|Soruth]]
*[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]]
*[[Timbroù Tibet|Tibet]]
*[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]]
*[[Timbroù Touva|Touva]]
*[[Timbroù Travancore|Travancore]]
*[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]]
*[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]]
*[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]]
&lt;/div&gt;

== [[Europa (kevandir)|Europa]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]]
*[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]]
*[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]]
*[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]]
*[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]]
*[[Timbroù Aldernez|Aldernez]]
*[[Timbroù Allenstein|Allenstein]]
*[[Timbroù Andorra|Andorra]]
*[[Timbroù Arad|Arad]]
*[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]]
*[[Timbroù Aunus|Aunus]]
*[[Timbroù Baden|Baden]]
*[[Timbroù Barcelona|Barcelona]]
*[[Timbroù Bavaria|Bavaria]]
*[[Timbroù Belarus|Belarus]]
*[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]]
*[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]]
*[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]]
*[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]]
*[[Timbroù Brunswick|Brunswick]]
*[[Timbroù Campione|Campione]]
*[[Timbroù Danzig|Danzig]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]]
*[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]]
*[[Timbroù Epira|Epira]]
*[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]]
*[[Timbroù Fiume|Fiume]]
*[[Timbroù Galitsia|Galitsia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]]
*[[Timbroù Hamburg|Hamburg]]
*[[Timbroù Hannover|Hannover]]
*[[Timbroù Heligoland|Heligoland]]
*[[Timbroù Ikaria|Ikaria]]
*[[Timbroù Ingria|Ingria]]
*[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]]
*[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]]
*[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]]
*[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]]
*[[Timbroù Istria|Istria]]
*[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]]
*[[Timbroù Italia|Italia]]
*[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]]
*[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]]
*[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]]
*[[Timbroù Karelia|Karelia]]
*[[Timbroù Karintia|Karintia]]
*[[Timbroù Katalonia|Katalonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]]
*[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]]
*[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]]
*[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]]
*[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]]
*[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]]
*[[Timbroù Kroatia|Kroatia]]
*[[Timbroù Lemnos|Lemnos]]
*[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]]
*[[Timbroù Lituania|Lituania]]
*[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]]
*[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]]
*[[Timbroù Makedonia|Makedonia]]
*[[Timbroù Manav|Manav]]
*[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]]
*[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]]
*[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Lituania|Memel]]
*[[Timbroù Modena|Modena]]
*[[Timbroù Moldova|Moldova]]
*[[Timbroù Montenegro|Montenegro]]
*[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]]
*[[Timbroù Parma|Parma]]
*[[Timbroù Polonia|Polonia]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]]
*[[Timbroù Portugal|Portugal]]
*[[Timbroù Prusia|Prusia]]
*[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]]
*[[Timbroù Romagna|Romagna]]
*[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]]
*[[Timbroù Saarland|Saarland]]
*[[Timbroù Saksonia|Saksonia]]
*[[Timbroù Samos|Samos]]
*[[Timbroù Sardigna|Sardigna]]
*[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]]
*[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]]
*[[Timbroù Slovenia|Slovenia]]
*[[Timbroù Slovakia|Slovakia]]
*[[Timbroù Spagn|Spagn]]
*[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]]
*[[Timbroù Sveden|Sveden]]
*[[Timbroù Szeged|Szeged]]
*[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]]
*[[Timbroù Thessalia|Thessalia]]
*[[Timbroù Thüringen|Thüringen]]
*[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]]
*[[Timbroù Toskana|Toskana]]
*[[Timbroù Udine|Udine]]
*[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]]
*[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]]
*[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]]
*[[Timbroù Wenden|Wenden]]
*[[Timbroù Württemberg|Württemberg]]
*[[Timbroù Zadar|Zadar]]
&lt;/div&gt;

== [[Okeania]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]]
*[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]]
*[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]]
*[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]]
*[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]]
*[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]]
*[[Timbroù Guam|Guam]]
*[[Timbroù Hawaii|Hawaii]]
*[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]]
*[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]]
*[[Timbroù Kiribati|Kiribati]]
*[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]]
*[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]]
*[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]]
*[[Timbroù Nauru|Nauru]]
*[[Timbroù Niue|Niue]]
*[[Timbroù Palau|Palau]]
*[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]]
*[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]]
*[[Timbroù Queensland|Queensland]]
*[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]]
*[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]]
*[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]]
*[[Timbroù Tahiti|Tahiti]]
*[[Timbroù Tasmania|Tasmania]]
*[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]]
*[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]]
*[[Timbroù Victoria|Victoria]]
*[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]]
*[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]]
&lt;/div&gt;

== [[Reter-Kreiz]] ==
&lt;div style=&quot;column-count:5;&quot;&gt;
*[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]]
*[[Timbroù Aden|Aden]]
*[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]]
*[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]]
*[[Timbroù Dubai|Dubai]]
*[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]]
*[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]]
*[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]]
*[[Timbroù Katar|Katar]]
*[[Timbroù Kilikia|Kilikia]]
*[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]]
*[[Timbroù Manama|Manama]]
*[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]]
*[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]]
*[[Timbroù Smyrna|Smyrna]]
*[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]]
*[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]]
*[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]]
*[[Timbroù Yemen|Yemen]]
*[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]]
*[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]]
&lt;/div&gt;

== Pennad kar ==
*[[Istor an timbroù]]

[[Rummad:Timbrouriezh]]
[[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]]</text>
      <sha1>t8nnfmay0965w6epo9lb9fo8r1m8d8c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Heiz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43864</id>
    <revision>
      <id>2193022</id>
      <parentid>2097153</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:39:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JackyM59</username>
        <id>87937</id>
      </contributor>
      <comment>Luc'hskeudennoù ouzhpennet</comment>
      <origin>2193022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3735" sha1="0nrr47yx2t0rxn3febq64ob6hnm9qja" xml:space="preserve">{{Taxobox Plant|Heiz|Hordeum vulgare MHNT.BOT.2015.2.39.jpg|Hordeum vulgare|}}
{{Taxobox Divisio|Magnoliophyta}}
{{Taxobox Classis|Liliopsida}}
{{Taxobox Ordo|Poales}}
{{Taxobox Familia|Poaceae}}
{{Taxobox Genus|Hordeum}}
{{Taxobox Anv skiantel-plant|Hordeum vulgare|[[Carolus Linnaeus|L.]]}}
{{Taxobox Echu}}
[[Restr:Gerstenkorrels Hordeum vulgare.jpg|thumb|upright 1.15|Greun heiz]]
{{commonscat|Hordeum vulgare}}
[[Restr:Orge carrée (Hordeum vulgare).jpg|thumb|Tañvennoù maiz e miz Kerzu]]
'''Heiz''' (''Hordeum vulgare'') zo un [[ed]] implijet dreist-holl evit ar magadurez, ha d'ober [[malt]]. Ur blantenn eus ar [[Kerentiad|c'herentiad]] [[Poaceae]] eo. Gant 560 000 km² ez eo ar pevare ed gounezet ar muiañ er bed&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080703155122/http://faostat.fao.org/faostat]&lt;/ref&gt;. Dont a ra diwar an [[heiz gouez]] (''Hordeum spontaneum'') ha [[diploid]] eo eveltañ. Dre ma c'hall an daou [[spesad]] parañ an eil gant an egile e vezont alies gwelet evel daou isspesad. An disheñvelder pouezusañ etrezo eo [[rachis]] bresk ar stumm gouez.

==Istor==
Heiz gouez a gaver e lec'hiennoù eus dibenn [[Henoadvezh ar maen]] er [[Reter-Nesañ]], e-pad ar [[Natoufian]] met ar stumm-feurm kentañ a vez kavet e [[Siria]]. Unan eus an edoù gounezet kentañ e oa an heiz, asambles gant ''[[Triticum monococcum]]'' hag ''[[Triticum dicoccon]]''&lt;ref&gt;{{it}} Saltini, Antonio (1996). ''I semi della civiltà. Frumento, riso e mais nella storia delle civiltà umane''. Firenze : Nuova Terra Antica, 1996, 2010 {{ISBN|978-88-96459-01-0}}&lt;/ref&gt;.

Pouezus e oa an heiz en [[Henegipt]] ma veze implijet d'ober [[bara]] ha [[bier]].
[[Restr:Champ d'Orge carrée (Hordeum vulgare).jpg|thumb|Ur cham en [[Norzh (departamant)|Norzh]]]]

==Kementadoù==
Er bloaz [[2021]] ez eus bet kenderc'het 145 623 914,47 tonenn a heiz er bed war 48 941 020 [[hektar|ha]], eleze un askorad a 29,75 c'hantolz dre hektar&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL/visualize|title=''Food and Agriculture Organization of the United Nations''|accessdate=06 GWengolo 2023}}.&lt;/ref&gt;.

Setu amañ listenn ar broioù o deus kenderc'het muioc'h eget ur milion a donennoù heiz er bloaz 2021
{| align=&quot;center&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; | [[Restr:Countries by barley production in 2016.png|thumb|upright 2|center|Ar gounit heiz e 2016]]
|- valign=&quot;top&quot;
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| {{RUS}} || 17 995 908
|-
| {{Aostralia}}|| 15 648 581
|-
| {{FRA}} || 11 321 320
|-
| {{Alamagn}} || 10 411 100
|-
| {{UKR}} || 9 437 020
|-
| {{ESP}} || 9 275 920
|-
| {{RU}} || 6 961 000
|-
| {{CAN}} || 6 848 137
|-
| {{TUR}} || 5 750 000
|-
| {{ARG}} || 4 036 130
|-
| {{Danmark}} || 3 462 170
|-
| {{Polonia}} || 2 961 650
|-
| {{Iran}} || 2 814 264
|-
| {{Maroko}} || 2 780 345
|-
| {{SUA}} || 2 562 030
|}
|
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
| {{Kazakstan}} || 2 366 805
|-
| {{Ethiopia}} || 2 350 000
|-
| {{Sina}} || 2 000 000
|-
| {{Roumania}} || 1 981 030
|-
| {{Republik Tchek}} || 1 749 130
|-
| {{Hungaria}} || 1 711 630
|-
| {{India}} || 1 660 000
|-
| {{Iwerzhon}} || 1 506 410
|-
| {{Azerbaidjan}} || 1 116 729
|-
| {{Italia}} || 1 091 970
|-
| {{Belarus}} || 1 077 000
|-
| {{Sveden}} || 1 060 400
|-
| {{Finland}} || 1 045 500
|-
| {{Mec'hiko}} || 1 032 812
|}
|}

==Daveoù==
*{{en}} {{cite web|url=https://web.archive.org/web/20061208214019/http://image.fs.uidaho.edu/vide/descr059.htm|title=''Barley mild mosaic bymovirus''|accessdate=06/09/2023}}
*{{en}} {{cite web|url=https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&amp;search_value=40865#null|title=''Integrated Taxonomic Information System /Hordeum''|accessdate=06/09/2023}}
*{{1911}}

==Notennoù==
{{daveoù}}
{{Ed}}
{{Wikeriadur|heiz}}

[[Rummad:Hordeum]]
[[Rummad:Ed]]</text>
      <sha1>0nrr47yx2t0rxn3febq64ob6hnm9qja</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jan dau Melhau</title>
    <ns>0</ns>
    <id>60206</id>
    <revision>
      <id>2193021</id>
      <parentid>2018452</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:36:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4627" sha1="22o5atjl75sy4gqqrjwl04d88vyijoi" xml:space="preserve">'''Jan dau Melhau''' a zo ur skrivagner [[okitanek]], marvailher, embanner-levrioù, kaner ha soner eus [[Bro-Lemojez]]. 


== E vuhez ==

Jan dau Melhau (Jean-Marie Maury ent-ofisiel) a zo ganet e 1948 e [[Lemojez]]. Tapet e deus e anv (hag a dalv &quot;Yann ar Melleg&quot;) diwar anv pezh-douar e familh. Brudet a-walc'h e oa bet evel kaner okitanek (pe [[lemojezek]]) er bloavezhioù 1970. Koulskoude eo deuet da vezañ un tamm marjino, dre failh e &quot;lemojeziezh&quot;, da lâret eo e zoare da empennañ an traoù, al loened, an dud hag ar marv. Skrivet a zo bet levrioù a bep seurt gantañ, barzhoniezh, romantoù, hag all. Embannet en deus kalzig skrivagnerien eus [[Bro-Lemojez]], evel [[Marcela Delpastre]] pe [[Pau-Lois Granier]]. Dedennet eo dreist-holl gant braventez an okitaneg, ha n'eo ket paotr ar 'folklor' nag al leurennoù, klask a ra kentoc'h lakaat an dud da gompren spered kevrinus an douar hag ar yezh-se. Derc'hel a ra da labourat evit lennegezh Bro-Lemojez, dre e di-embann ''Lo Chamin de Sent Jaume'' (Hent Sant-Jakez) e Meuzac, gant e levrioù-dezhañ pe reoù tud all (Jan-Peyre Reydi, Germana Copet, Monica Sarrasin...), dre e ganaouennoù ivez, pe o kanañ reoù an droubadoured. 
Savet en deus ivez, gant Micheu Chapduelh (Michel Chadeuil), ar gelaouenn ''Lo leberaubre''.

== Oberennoù ==

* ''Los dos einocents'' (romant), Instit d'estudis occitans 87, [[1978]]
* ''Lo Prumier libre dau Marçau'', Edicions dau Leberaubre, [[1983]]
* ''Journal d'un pèlerin, vielleux et mendiant, sur le chemin de Compostelle'', Edicions dau Chamin de Sent-Jaume, [[1990]] (embannadur 1{{añ}}), Editions Fédérop, [[2002]] (5{{e}} embannadur)
* ''Almanach limousin'', Editions Lucien-Souny, [[1991]]
* ''Proverbes limousins'', Editions Lucien-Souny, [[1992]]
* ''Obras completas'' (lavarioù berr, gant un droidigezh e galleg), Edicion dau Chamin de Sent-Jaume, [[1994]]
* ''Ad un aitau franc desesper / Pour un si franc désespoir'', Edicion dau Chamin de Sent-Jaume, [[1996]]
* ''Je me souviens de Limoges, te'n rapelas ?'', Edicion dau Chamin de Sent-Jaume, [[1999]]
* ''Lo mite dau chastenh / Le mythe du châtaignier '' (divyezheg, gant ur CD), L'ostal del libre, [[2001]]
* ''Au rier-lutz dau silenci'', Edicion dau Chamin de Sent-Jaume, [[2001]]
* ''Cronicas dau saubre viure'' (kronikoù evit ar skingomz, gant un droidigezh e galleg), Editions Lucien-Souny, [[2002]]
* ''Mon dictionnaire ou Mais qu'est-ce que je fous dans ce merdier ?'', chez l'auteur, [[2002]]
* ''Gloria de la mort'' (barzhoniezh brav-skrivet, gant un droidigezh e galleg), collection &quot;Type-Type&quot;, Plein chant, [[2002]]
* ''Mes vieilles. Mas vielhas'', Meuzac, Lo chamin de Sent Jaume, [[2006]]
* ''En frances dins la revirada'', Meuzac, Lo chamin de Sent Jaume, [[2006]]
* ''Mas si chantavas la vita'', Meuzac, Lo chamin de Sent Jaume, [[2006]]
* ''D'un vilatge'', Meuzac, Lo chamin de Sent Jaume, [[2008]]
* ''De l'ombra e autres titols'', Meuzac, Lo chamin de Sent Jaume, [[2008]]


== E bladennoù==

* ''Lo Diable es jos la pòrta'', pladenn Ventadorn, e-kreiz ar bloavezioù 1970, ad-enrollet gant Bernat Combi, e CD ba' l'Institut d'Estudis Occitans dau Lemosin (2003)
* ''Lo Deleser'', pladenn Ventadorn, bl. 1970.
* ''Los d'a Roier'' (Jan dau Melhau ha Sergi Marot), pladenn Ventadorn, bl. 1970
* Kemeret e deus perzh JDM da bladennoù all evel ''Trob'art : concept 1'' (Aliénor/Harmonia Mundi, 2000), ''Couleur chabrette'' (Département de Musique traditionnelle du Conservatoire régional de Limoges, Trad'band, 2003), ''Chants et musiques de l'imaginaire creusois'' (Modal, 2000)...
* ''Mas si chantavas la vita...'' CD LA VOIX DES SIRENES, miz Here 2008

== Levrioù all ==

* ''Auteurs en scène : Théâtre d'Oc... et d'ailleurs'', [[miz Here 2001]]
* ''Machine à Feuilles n°14 : Littérature occitane en Limousin'', [[miz Kerzu 2002]]

== Liammoù diavaez ==

* [http://jcavaille.free.fr/Martial.htm Lo Marçau aus Ponts : Extrait du ''Prumier libre dau Marçau'']
* [http://www.oc-tv.net/jan-dau-melhau.htm Interview de Jan dau Melhau - OC-TV.net - Mars 2003]
* [https://web.archive.org/web/20071013094719/http://www.crmtl.fr/spip.php?article156 Entretien avec Jan dau Melhau et Françoise Etay à propos du spectacle ''Los que passavan'']
* [http://taban.canalblog.com/archives/2006/09/24/2747783.html La Jana, la Mili et quelques autres. Les vieilles de Jan dau Melhau - Critique du livre ''Mas Vielhas - Mes Vieilles'']
* [https://web.archive.org/web/20070806043338/http://l.v.d.s.free.fr/ Association La Voix Des Sirènes]
{{DEFAULTSORT:Melhau, Jan dau}}

[[Rummad:Ganedigezhioù 1948]]
[[Rummad:skrivagnerien okitanek]]</text>
      <sha1>22o5atjl75sy4gqqrjwl04d88vyijoi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kul al-Arab</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78397</id>
    <revision>
      <id>2193034</id>
      <parentid>2139051</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T03:13:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3770" sha1="r4880x3pxmlbshlomfw3or1rtpjmgdl" xml:space="preserve">{{Stumm an titl|Kul al-Arab}}

'''''Kul al-Arab''''' (كل العرب en [[arabeg]], a dalvez &quot;An holl Arabed&quot;) a zo ur gazetenn [[arabek]] sizhuniek a vez embannet en [[Israel]]. Krouet e oa bet e [[1987]].&lt;ref name=&quot;ha&quot; /&gt; Diazezet eo e [[Nazaret]], hag ar gazetenn arabek eo an hini eo he deus ar muiañ a levezon hag a zo lennet ar muiañ en Israel.&lt;ref name=&quot;bbc&quot;&gt;http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/4191515.stm The press in Israel, 26 a viz Genver 2005, BBC Monitoring&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;Laurence Louër ''To be an Arab in Israel'', Columbia University Press, 2007&lt;/ref&gt; 70 implijiad a labour evit ''Kul al-Arab'' ha 38 000 skouerenn a vez gwerzhet bep sizhun.&lt;ref name=&quot;ha&quot;&gt;http://www.haaretz.co.il/hasen/pages/ShArtStEngPE.jhtml?itemNo=981053&amp;contrassID=2&amp;subContrassID=2&amp;title=The%20partnership%20began%20as%20a%20dream%20for%20a%20new%20Middle%20East%27%20%27&amp;dyn_server=172.20.5.5 'The partnership began as a dream for a new Middle East', Yael Walzer, 6 a viz Mae 2008, Haaretz&lt;/ref&gt; Hervez ar BBC ez eo gwelet evel ur gazetenn evit ar gristenien hag a glask tizhout lennerien [[Muzulman|vuzulman]]&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt; Mont en-dro ar gazetenn a-fet arc'hantaouiñ a zo diazezet war ar bruderezh, hag a-wechoù e vez roet evit netra.&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt; Renet eo bet gant ar barzh [[Samih al-Qasim]], hag a zo bepred rener a enor.&lt;ref name=&quot;ha&quot; /&gt;&lt;ref&gt;http://www.nytimes.com/2008/01/07/world/africa/07iht-journal.1.9050013.html TV comedy depicts world of the Arab Israeli Isabel Kershner, 1añ a viz Even 2008, The New York Times&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;http://www.guardian.co.uk/world/2001/jan/31/israel Boycott call hits Barak's slim poll hopes Suzanne Goldenberg, 31 a viz Genver 2001, The Guardian&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;http://www.nytimes.com/1993/11/24/world/israeli-arabs-say-plo-pact-is-a-path-to-first-class-status.html?sec=&amp;spon=&amp;pagewanted=2 Israeli Arabs Say P.L.O. Pact Is a Path to First-Class Status, Clyde Haberman, 24 a viz Du 1993-11-24, The New York Times&lt;/ref&gt;

Hervez ar [[BBC]] e c'haller kavout pennadoù a ya a-enep politikerezh Israel hag ar [[Stadoù-Unanet]], hag ivez re all a-enep an Aotrouniezh palestinat .&quot;&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt; Fayez al-Shtiwi hag a zo kenberc'henn ar gazetenn a lavar : &quot;Sevel a reomp a-enep tagadennoù ar sponterien hag ivez a-enep an aloubiñ, an diforc'hidigezh hag a-enep nac'h gwirioù Mab-den. Fellout a ra deomp kaout justis sokial hag Arabed lorc'h enno, gant gwirioù kevatal, ha n'eo ket Arabed trec'het.&quot;&lt;ref name=&quot;bbc&quot; /&gt;

Krouet e voe gant an ajañs bruderezh al-Bustenai, a veze renet d'ar mare-se gant Mussa Hassadiya. E [[2008]] e oa perc'hennet 40% eus ar gazetenn gant Mussa Hassadiya, hag ar peurrest eus al lodennoù a oa perc'hennet gant Fayez al-Shtiwi hag &quot;ur strollad tud a afer israelat hag arab.&quot;&lt;ref name=&quot;ha&quot; /&gt;

An embregerezh perc'henn war ar gazetenn a zo ivez perc'henn war ur magazin evit ar maouezed anvet ''Lady Kul al-Arab'', hag ul lec'hienn internet anvet ''al-Arab'', ma teu 45 000 gweladenner an devezh&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20120518194135/http://www.haaretz.com/ Ynet is the leading Israeli Internet portal Maayan Cohen - Nathan Lipson, 23 a viz Even 2008, Haaretz&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref name=&quot;ha&quot; /&gt; Gant ''Kul al-Arab'' e vez sponsoret ivez ur genstrivadeg braventez bep bloaz, ma c'haller gounit 10 000$.&lt;ref&gt;Baruch Kimmerling -Joel S. Migdal, The Palestinian people: a history, Harvard University Press, 2003  http://books.google.com/books?id=6NRYEr8FR1IC&amp;lpg=PA502&amp;dq=%22kul%20al%20arab%22%20beauty&amp;pg=PA502#v=onepage&amp;q=%22kul%20al%20arab%22%20beauty&amp;f=false&lt;/ref&gt;{{,}}&lt;ref&gt;http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-3182510,00.html Druze beauty to make history Roee Nahmias, 12 a viz Du 2005, Ynet&lt;/ref&gt;.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{Kazetennoù Israel}}

[[Rummad:Kazetennoù Israel]]</text>
      <sha1>r4880x3pxmlbshlomfw3or1rtpjmgdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Linchañ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79570</id>
    <revision>
      <id>2193067</id>
      <parentid>1989488</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:55:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4742" sha1="5yg1685jy1i6oqj04lpszm7i52ko240" xml:space="preserve">[[Skeudenn:Duluth-lynching-postcard.jpg|thumb|[[Lincherezh Duluth|Tri morian linchet]] e [[Duluth]], [[Minnesota]], [[SUA]], e 1920. ]]
[[Skeudenn:Lynching2.jpg|right|thumb|Ur [[morian-amerikan]] linchet ha krouget e 1925.]]
[[Skeudenn:Philip Dawe (attributed), The Bostonians Paying the Excise-man, or Tarring and Feathering (1774) - 02.jpg|thumb|Linchadenn en 1774]]
[[Skeudenn:Lynching_of_Laura_Nelson,_May_1911.jpg|right|thumb|Linchadenn [[Laura Nelson]] en [[Okemah]], [[Oklahoma]] en 1911; klasket he devoa gwareziñ he mab a voe linchet war un dro ganti.]]
[[Skeudenn:Lynching-of-lige-daniels.jpg|thumb|right|Kartenn-bost gant skeudenn linchadenn Lige Daniels, krennard du a 16 vloaz, tamallet dezhañ bezañ muntret ur vaouez kozh wenn e [[Texas]], [[SUA]], d'an [[3 a viz Eost]] [[1920]].]]

'''Linchañ''' zo ur c'hastiz graet gant un [[engroez]] tud, [[krougañ]] un den peurvuiañ, evit spontañ an dud all. Aliezik e c'hoarveze kement-se en amzerioù ma klaske an niver brasañ lakaat an niver bihanañ da blegañ da lezennoù pe d'un urzh kevredigezhel direizh.

En un doare strishoc'h e komzer&lt;sup&gt;piv?&lt;/sup&gt; eus '''lincherezh''' alies diwar-benn doareoù ar re wenn en [[SUA]] da gondaoniñ [[morian]]ed d'ar marv hep prosez, ha dreist-holl adalek an XIXvet kantved goude ar [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Brezel-diabarzh]].

== Orin ==
Meur a zisplegadenn zo d'ar ger : pe eus anv un den, pe eus un anv-lec'h. Dont a rafe ar ger eus anv [[Charles Lynch]], barner e [[Virginia]] en {{XVIIIvet kantved}}.

Koulskoude ez eus ivez un aotrou [[William Lynch (lezenn Lynch)|William Lynch]] a oa barner ivez e [[Virginia]], hag a gustume ober prosezioù prim ha prim d'an dud a oa a du gant [[Bro-Saoz]]. Bodañ a rae al lez, kavout touidi, ha kadoriañ el lakidigezh d'ar marv.

== Eil Brezel-bed ==
E-pad an Eil Brezel-bed e voe linchet ur bern tud, da skouer gant an Nazied.

== SUA ==
Eus [[1882]] da [[1951]] ez eus bet kontet 4700 a dud (ken gwazed, ken maouezi, ken bugale) - dre vras un den ar sizhun e-pad 80 vloaz - lazhet en doare-se en anv ul lezenn nann-skrivet. &lt;br /&gt;Eus ar bloavezhioù 1880 betek ar bloavezhioù 1930 e oa morianed dreist-holl a veze linched: 2400 a dud du evit 300 a dud wenn, hagan darn vuiañ anezho e stadoù kreisteiz SUA&lt;ref&gt;[http://legal-dictionary.thefreedictionary.com/Lige+Daniels Pennad diwar-benn al linchañ er Stadoù Unanet] (pennad e saozneg)&lt;/ref&gt;. Alies e veze trawalc'h d'ur morian « bezañ dizouj ouzh dreistelezh ar ouenn wenn  » : un tamm tabut, kunujennoù, un testeni a-enep un den gwenn, a c'halle kas un den d'ar groug.
&lt;br /&gt;
E 1946 e voe muntret daou goublad morianed, Roger ha Dorothy Malcolm, war un dro gant George ha Mae Murray Dorsey, e [[Monroe (Georgia)|Monroe]], ur gêr a zo 70&amp;nbsp;km er gevred da [[Atlanta]], kêr-benn [[Georgia]]. Tennet e voent e-maez o c'hirri gant un 30 den, staget ouzh ar gwez, lazhet gant tennadoù, ha taolet o c'horfoù er strouezh. War-lerc'h an darvoud-se e komzas fraezh ar prezidant [[Harry S. Truman]] a-enep al lincherezh, ha seul greñvoc'h a se ma oa bet unan eus ar wazed o vrezeliñ en Eil brezel-bed, ha ma oa dougerez Dorothy Malcolm. Kaset e voe an [[FBI]] war al lec'h, met den ne gomzas, an [[omerta]] a oa o ren. Ne voe ket kavet ar vuntrerien gant ar justis&lt;ref&gt;Hiziv emañ diskennidi an dud linchet en ur c'hevredad a c'houlenn digoll ouzh gouarnamant ar vro.&lt;/ref&gt;.

=== Thomas Shipp hag Abram Smith ===

Daou vorian, [[Thomas Shipp hag Abram Smith]], a voe linchet d'ar 7 a viz Eost 1930 e [[Marion, Indiana]]. Harzet e oant bet en noz kent ha tamallet dezho laerezh halazhañ ur micherour gwenn ha gwallañ e zanvez-pried. Un engroez tud a zeredas d'an toull-bac'h, a zrailhas an norejoù gant horzhioù, avazhataas ar wazed, haga grougas anezho. Ofiserien bolis a gemeras perzh.

== Strange Fruit ==
Brudet e voe skeudennoù linchidigezh Thomas Shipp hag Abram Smith, hag ouzh o gwelout e voe savet ar varzhoneg [[Strange Fruit]], gant [[Abel Meeropol]], ur skolaer eus [[New York]], e 1937.

Eus ar varzhoneg e voe graet ur ganaouenn hag a voe kanet gant [[Billie Holiday]] ha brudet adalek 1939.

== Notennoù ==
{{Daveoù}}

== Levrlennadur ==
*''An American Dilemma'', gant Gunnar Myrdal (Harper and Brothers, 1944);
*''A Time of Terror: A Survivor’s Story'', gant Dr. James Cameron (Black Classics Press, 1982). This book has an account of this lynching, by the man who escaped.
*''Lynching in the Heartland'', gant James Madison (St. Martin’s Press, 2000) ISBN 0-312-23902-5.
*''Without Sanctuary: Lynching Photography in America'', gant James Allen, Hilton Als, ''et al.'' (Twin Palms Publishers, 2000). 
*''The God Moment'', gant Alan D. Wright

[[Rummad:Istor SUA]]
[[Rummad:Torfedoù]]</text>
      <sha1>5yg1685jy1i6oqj04lpszm7i52ko240</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Suraval</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83202</id>
    <revision>
      <id>2193050</id>
      <parentid>2188065</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:56:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="362" sha1="n2sn7m735vayilj3ta82hhu3d7zeti4" xml:space="preserve">{{databox}}
[[Restr:Lemon - whole and split.jpg|thumb|upright 1.15|Suravaloù melen]]
[[Restr:Lemon tree Berkeley closeup.jpg|thumb|upright 1.15|Suravaloù melen en ur suravalenn]]
[[Frouezh]]enn ar [[suravalenn]] (''Citrus limon'') eo ar '''suraval''', anvet ''aval-sitroñs'', ''sitronenn'' ha ''sitroñs'' ivez.

{{Commons|Citrus x limon}}

[[Rummad:Frouezh]]</text>
      <sha1>n2sn7m735vayilj3ta82hhu3d7zeti4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michel Loriot</title>
    <ns>0</ns>
    <id>90542</id>
    <revision>
      <id>2193044</id>
      <parentid>1954806</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:37:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="377" sha1="ol2179y5klgx1olvr1171l2w4fa1c14" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Michel Loriot''' zo bet maer an [[Naoned]] etre 1577 ha 1578. E vab [[Michel Loriot (mab)]] a voe maer ivez ha dimezet e oa gant merc'h-vihan maer kentañ an Naoned, [[Geoffroy Drouet]].


== Mammenn ==
* ''Généalogie des Langlais'', gant Gaëtan de Langlais, levrenn 1 p. 340 (embannadur prevez, 2010).

{{DEFAULTSORT:Loriot, Michel}}
[[Rummad:Maered Naoned]]</text>
      <sha1>ol2179y5klgx1olvr1171l2w4fa1c14</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Sevenadur</title>
    <ns>1</ns>
    <id>100369</id>
    <revision>
      <id>2193029</id>
      <parentid>1341731</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T20:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-34988-17</username>
        <id>92209</id>
      </contributor>
      <comment>/* kudenn adliamman e yezhou all */ rann nevez</comment>
      <origin>2193029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="863" sha1="j10784iwpjijjdfjnh54i8liolw6wgn" xml:space="preserve">Souezhus e kavan ar frazenn zo skrivet dindan skeudenn ar paotr oc'h arat an douar gant daou varc'h. E latin (hag e galleg) en deus talvezet ar memes ger evit al &quot;labour-douar&quot;, da gentañ, hag ar &quot;sevenadur&quot;, goude. Met daoust ha &quot;Gwellaat ar gounezerezh&quot; e oa « ster kentañ » ar ger &quot;sevenadur&quot; e brezhoneg ? --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 15 Her 2012 da 16:46 (UTC)

== kudenn adliamman e yezhou all ==

kouezhet on war ar bajenn-se en o klikañ war stumm brezhoneg deus ar bajenn &quot;civilisation&quot;, ya tost a war eo, met dishenvelou neus memestra, ha ma vez adteueet war stumm ar bajenn se e galleg e vez kouezet war &quot;culture&quot;. dam sonj vefe ret reizhañ ar gudenn-se [[Dibar:Degasadennoù/&amp;#126;2026-34988-17|&amp;#126;2026-34988-17]] ([[Kaozeadenn Implijer:&amp;#126;2026-34988-17|kaozeal]]) 14 Mezheven 2026 da 20:42 (UTC)</text>
      <sha1>j10784iwpjijjdfjnh54i8liolw6wgn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193031</id>
      <parentid>2193029</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T21:36:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* kudenn adliamman e yezhou all */ Respont</comment>
      <origin>2193031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1159" sha1="a0ndzonssgnp4q60c3i4xtr52c6gs6t" xml:space="preserve">Souezhus e kavan ar frazenn zo skrivet dindan skeudenn ar paotr oc'h arat an douar gant daou varc'h. E latin (hag e galleg) en deus talvezet ar memes ger evit al &quot;labour-douar&quot;, da gentañ, hag ar &quot;sevenadur&quot;, goude. Met daoust ha &quot;Gwellaat ar gounezerezh&quot; e oa « ster kentañ » ar ger &quot;sevenadur&quot; e brezhoneg ? --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 15 Her 2012 da 16:46 (UTC)

== kudenn adliamman e yezhou all ==

kouezhet on war ar bajenn-se en o klikañ war stumm brezhoneg deus ar bajenn &quot;civilisation&quot;, ya tost a war eo, met dishenvelou neus memestra, ha ma vez adteueet war stumm ar bajenn se e galleg e vez kouezet war &quot;culture&quot;. dam sonj vefe ret reizhañ ar gudenn-se [[Dibar:Degasadennoù/&amp;#126;2026-34988-17|&amp;#126;2026-34988-17]] ([[Kaozeadenn Implijer:&amp;#126;2026-34988-17|kaozeal]]) 14 Mezheven 2026 da 20:42 (UTC)

:Demat, ar bajenn-mañ a zo stag ouzh ar re anvet &quot;Culture&quot; e galleg pe e saozneg, hag an hini &quot;Sevenadurezh&quot; zo stag ouzh ar re &quot;Civilisation&quot;. ne welan ket pelec'h emañ an dalc'h. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 14 Mezheven 2026 da 21:36 (UTC)</text>
      <sha1>a0ndzonssgnp4q60c3i4xtr52c6gs6t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193048</id>
      <parentid>2193031</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:47:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* kudenn adliamman e yezhou all */ Respont</comment>
      <origin>2193048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1378" sha1="jwtxzf4efvzx3amnxk47xmwqzbddy2t" xml:space="preserve">Souezhus e kavan ar frazenn zo skrivet dindan skeudenn ar paotr oc'h arat an douar gant daou varc'h. E latin (hag e galleg) en deus talvezet ar memes ger evit al &quot;labour-douar&quot;, da gentañ, hag ar &quot;sevenadur&quot;, goude. Met daoust ha &quot;Gwellaat ar gounezerezh&quot; e oa « ster kentañ » ar ger &quot;sevenadur&quot; e brezhoneg ? --[[Implijer:Llydawr|Llydawr]] ([[Kaozeadenn Implijer:Llydawr|kaozeal]]) 15 Her 2012 da 16:46 (UTC)

== kudenn adliamman e yezhou all ==

kouezhet on war ar bajenn-se en o klikañ war stumm brezhoneg deus ar bajenn &quot;civilisation&quot;, ya tost a war eo, met dishenvelou neus memestra, ha ma vez adteueet war stumm ar bajenn se e galleg e vez kouezet war &quot;culture&quot;. dam sonj vefe ret reizhañ ar gudenn-se [[Dibar:Degasadennoù/&amp;#126;2026-34988-17|&amp;#126;2026-34988-17]] ([[Kaozeadenn Implijer:&amp;#126;2026-34988-17|kaozeal]]) 14 Mezheven 2026 da 20:42 (UTC)

:Demat, ar bajenn-mañ a zo stag ouzh ar re anvet &quot;Culture&quot; e galleg pe e saozneg, hag an hini &quot;Sevenadurezh&quot; zo stag ouzh ar re &quot;Civilisation&quot;. ne welan ket pelec'h emañ an dalc'h. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 14 Mezheven 2026 da 21:36 (UTC)
::Demat,
::Evit an den-se '''sevenadur''' a zo ''civilisation'' nemetken ha '''Culture''' a zo ''kultur''
::A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 15 Mezheven 2026 da 08:47 (UTC)</text>
      <sha1>jwtxzf4efvzx3amnxk47xmwqzbddy2t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Tereza Desbordes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112359</id>
    <revision>
      <id>2193045</id>
      <parentid>1887729</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:41:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="955" sha1="1bsxaebhqvjthk2bwfe8rrbztn56kcc" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Tereza Desbordes''', ganet ''Marie-Thérèse Le Saux'' d'ar [[1añ a viz C'hwevrer]] 1934 e [[Pont-Aven]], a zo ur skrivagnerez hag un embannerez vrezhonek.

== Red buhez ==

Ganet eo en un tiegezh labourerien douar. Abred he doa kollet he mamm.
 
E 1952 e timezas da [[Yann Desbordes]], skolaer e Pont-Aven d'ar c'houlz-se. Desket o deus brezhoneg o-daou gant [[Skol Ober]].

1980 e fizias [[Pêr Denez]] e Tereza Desbordes mererezh [[Mouladurioù Hor Yezh]] bet krouet gantañ. 

Prezidantez kevrenn lennegezh [[Skol-Uhel ar Vro]] e voe e dibenn ar bloavezhioù 1980. 

Resevet he deus [[Kolier an Erminig]] e 2000.

== Mammennoù ==
''Dictionnaire biographique du mouvement breton XX-XXIe siècles'' gant [[Lionel Henry]], [[Yoran embanner]], 2013.

{{DEFAULTSORT:Desbordes, Tereza}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1934]]
[[Rummad:Urzh an Erminig]]
[[Rummad:Embannerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerezed brezhonek]]
[[Rummad:Merc'hed Breizh]]</text>
      <sha1>1bsxaebhqvjthk2bwfe8rrbztn56kcc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jean Malo-Renault</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115484</id>
    <revision>
      <id>2193030</id>
      <parentid>2192194</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T21:34:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>François Malo-Renault</username>
        <id>38501</id>
      </contributor>
      <comment>La Chapelle Notre-Dame de Tréminou</comment>
      <origin>2193030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4336" sha1="sokfw1glj8ndaqpqpsnswuynus6wr4w" xml:space="preserve">[[Restr:Portrait Jean Malo-Renault (1982).jpg|thumb|Jean Malo-Renault e [[1982]]]]
[[Restr:Jean Malo-Renault (1900-1988).jpg|thumb|Jean Malo-Renault war-dro [[1985]]]]
'''Jean Malo-Renault''' ([[Pariz]], [[9 a viz Mezheven]] [[1900]] – [[Roazhon]], [[9 a viz Eost]] [[1988]]) a oa ul levraoueger, ul levraouaer hag un imbourc'her [[breizhat]], mab d'an arzour, engraver, pastelenner ha skeudennaouer Émile Malo-Renault (Émile Auguste Renault, [[1870]]-[[1938]]) hag e wreg an arzourez Honorine Tian ([[1871]]-[[1953]]), lesanvet Nori Malo-Renault ; anavezet eo an engravadur graet gant Émile Auguste evit ar gelaouenn ''Le Fureteur Breton''&lt;ref&gt;{{en}} [https://web.archive.org/web/20191125115952/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/liste_theme.php?id=le-fureteur-breton-532&amp;l=fr IDBE]&lt;/ref&gt;. [[Sant-Maloù]] eo kavell an tiegezh.
*[[1924]] : aotreegezh istor er [[Sorbonne]].
*[[1926]] : diplom Skol al [[Louvre]] (gouestlet e oa e zanevell studi da gizellerezh roman Breizh).
*[[1928]] : levraoueger e skol-veur [[Toloza]] ha goude e hini [[Montpelhièr]].
*[[1935]] : pennlevraoueger levraoueg Montpelhièr.
*[[1937]]-[[1954]] : pennlevraoueger levraoueg kêr ha skol-veur Roazhon.
*[[1945]] : krouiñ a reas ar ''Bulletin des Bibliothèques de Bretagne''&lt;ref&gt;{{fr}} [https://web.archive.org/web/20200728160202/http://bibliotheque.idbe-bzh.org/serie.php?nom=Bulletin+des+Biblioth%C3%A8ques+de+Bretagne&amp;l=fr IDBE]&lt;/ref&gt; evit diorren ar c'henlabour etre al levraouegoù.
*[[1955]]-[[1957]] : karget a gefridi e [[Poitiers]], [[Lemojez]] ha [[Tours]].
*1957-[[1967]] : karget a gefridi e Breizh.
* [[1958]] : kregiñ a reas da labourat war e levrlennadur istorel.
Bodet en deus Jean Malo-Renault kalz skeudennoù evit sevel un dezenn diwar-benn adeiladouriezh relijiel Breizh. Dedennet eo bet gant dilhad hengounel hag arz pobl Breizh ha savet en deus meur a deuliad diwar o fenn.

En dalc'had Malo-Renault (niverennet 80 J 1 da 80 J 93) e Dielloù departamant an [[Il-ha-Gwilen]] emañ an danvez-se.

Kumun Roazhon he deus roet e anv d'ur straed nepell diouzh ar park Hamelin Oberthür&lt;ref&gt;[https://www.google.com/maps/place/Rue+Jean+Malo+Renault,+35000+Rennes/@48.1118038,-1.6636449,17z/data=!3m1!4b1!4m5!3m4!1s0x480ede53caaca991:0xd886cdf8ac776683!8m2!3d48.1118002!4d-1.6614562 Lec'hiadur]&lt;/ref&gt;.
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;300&quot;&gt;
Restr:La Chapelle Notre-Dame de Tréminou (JMR).pdf|'''La Chapelle Notre-Dame de Tréminou'''  
Restr:L'église de Fouesnant (JMR).pdf|''L'église de Fouesnant'' (1974)
Restr:Cathédrale de Quimper, le déambulatoire (JMR).jpg|Arroud eus ar pennad ''Notes sur trois cathédrales bretonnes'' (1979) 
&lt;/gallery&gt;

== Oberennoù ==
*{{fr}} ''L'art du livre'' (1931).
*{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f102.item ''La lettre ornée du Moyen Âge I''] ha [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k5787048w/f150.item ''La lettre ornée du Moyen Âge II''].
*{{fr}} ''Les monuments français en péril en Bretagne'' (1932).
*{{fr}} [[commons:File:Le_malouin_Jean_Le_CUDENEC,_Roi_de_Madagascar.pdf|''Le malouin Jean Le CUDENNEC, Roi de Madagascar'']] (1948)
*{{fr}} [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:L%27%C3%A9glise_de_Fouesnant_(JMR).pdf ''L'église de Fouesnant''] er vareadeg ''Fouesnant'', n° 4, 1974, p. 11-17.
*{{fr}} [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k432563t.f120.item ''La sculpture gothique en Bretagne : les calvaires''], e ''Revue de l'art'', n° 319, Gwengolo-Here 1930, p. 109-130.
*{{fr}} [https://yroise.biblio.brest.fr/ark:/12148/bpt6k91264834/f27.item ''Notes sur trois cathédrales bretonnes''], Notebook n° 103 - 26{{vet}} bloavezh, n° 3, ''Cahiers de l'Iroise'', 1979, p. 141 - 145.
*{{fr}} [https://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb35029958f ''Les pseudonymes des Bretons : 16e-20e siècle''], 2 levrenn embannet gant [[CRDP]] Roazhon er rummad [[Studi]], niv 32 (miz Genver [[1987]] ; ISSN 0249-6496) ha niv 33 (miz Meurzh [[1988]] ; ISSN 0249-6496).

==Levrlennadur==
* {{fr}} Avril, Jean-Loup : ''Mille Bretons – Dictionnaire Biographique'', Les Portes du Large, embannadur kentañ, miz Kerzu 2002 {{ISBN|2-914612-07-9}} ; eil embannadur, miz Even 2003 {{ISBN|978-2-914612-10-4}}.

==Daveennoù==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Malo-Renault, Jean}}
[[Rummad:Levraouegerien]]
[[Rummad:Tud Breizh]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1900]]
[[Rummad:Marvioù 1988]]</text>
      <sha1>sokfw1glj8ndaqpqpsnswuynus6wr4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Louis-Isaac Lemaistre de Sacy</title>
    <ns>0</ns>
    <id>131111</id>
    <revision>
      <id>2193060</id>
      <parentid>1990870</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:03:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1981" sha1="pszfb40lgtr784bfgu67qnk5z28x14g" xml:space="preserve">[[File:Lemaistre de Sacy Champaigne Port-Royal PRP031.jpg|Louis-Isaac Lemaistre de Sacy (1613-1684). Eoullivadur war lien, gant [[Philippe de Champaigne]], e Mirdi [[Port-Royal des Champs]]. Pellamzer e voe kredet e oa poltred [[Blaise Pascal]]&lt;ref&gt;Hervez tezenn an arbennigour Ulysse Moussalli : ''Le vrai visage de Blaise Pascal'', éditions Plon, 1952 ; hag ivez  [https://web.archive.org/web/20090108010640/http://www.port-royal-des-champs.eu/Collections/peintures17e_LeMaistre.htm Notice sur le site du Musée].&lt;/ref&gt;.|thumb|right]]
'''Louis-Isaac Lemaistre de Sacy''' pe '''Le Maistre de Sacy''' (1613-1684), a oa ur beleg ha troour gall. Gantañ e voe savet ar ''Bible de Sacy'' pe ''de Port-Royal''.

==E vuhez==
Ganet e oa Louis-Isaac Lemaistre de Sacy e Paris. E dad, ar protestant Isaac Le Maistre, en devoa bet pemp mab gant Catherine Arnauld, ur c'hoar da [[Marie Angélique Arnauld]]. En 1638 ez eas e vreudeur koshoc'h Antoine ha Simon, goude dilezel o micherioù, d'en em dennañ da Port-Royal, ha Louis-Isaac d'o heul.

==Oberennoù==
[[Image:Nouveau testament 1667.jpg|Talbenn an Nouveau Testament gant Sacy en  1667.|thumb|225px]]

== Levrlennadur ==
* Bible de Sacy, [[éditions Robert Laffont]] Bouquin, 1990, isbn=2-221-05867-4
* Abbé Dardenne, ''L’enseignement Théologique en France'', vol. III, Paris, 1870 
* Odette Barenne, ''Une grande bibliothèque de Port-Royal: inventaire inédit de la bibliothèque de Isaac-Louis Le Maistre de Sacy (7 avril 1684)'', Paris : Etudes augustiniennes, 1985
* Geneviève Delassault (éd.), ''Choix de Lettres inédites de Louis-Isaac Le Maistre de Sacy (1650-1683)'', Paris, Nizet, 1959.
* Geneviève Delassault, ''Le Maistre de Sacy et son temps'', Paris, Nizet, 1957.

==Notennoù==
{{Daveoù}}

{{DEFAULTSORT:Lemaistre de Sacy, Louis Isaac}}
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hall ar XVIIvet kantved]]
[[Rummad:Troourien c'hallek]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1613]]
[[Rummad:Marvioù 1684]]</text>
      <sha1>pszfb40lgtr784bfgu67qnk5z28x14g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Katekizoù brezhonek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167038</id>
    <revision>
      <id>2193032</id>
      <parentid>2149611</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T23:48:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1835" sha1="6cqpcwfl304lo5yujjl08kc8dfxosvl" xml:space="preserve">'''[[Katekiz]]où brezhonek''' a anavezer abaoe ar {{XVIIvet kantved}}.

==Levrioù embannet==
* 1659 : ''[[Le Sacré Collège de Jésus]]''
* 1807 : ''[[Catechis evit an oll ilizou emeus an Impalaërdet a Franç]]'', Kemper : P. M. Barazer
* 1817 : ''[[Catechis Treguer]]''&lt;ref&gt;[https://br.wikisource.org/wiki/Catechis_Treguer,_1817 ''Wikisource'']&lt;/ref&gt;
* 1826 : ''Katékîz historik é péhini é kaveur é berr gomsiou ann Histor santel hag ar gélénadurez gristen'', troet gant [[Yann-Frañsez ar Gonideg]]. F. Trémeau.
* 1865 : ''Catekismou Leon imprimet dre urz Autrou'n eskop Kemper ha Leon'', Kemper, Kerangal
* 1874 : ''Catechim a escobty Guened'', Gwened, Galles
* 1877 : ''Catekis Kemper pe abrege euz ar feiz''
* 1891 : ''Katekiz eskopti Kemper skriwet e brehonek kanton Arzano''&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20230928041726/http://www.tresor-breton.bzh/2017/06/04/1891-le-catechisme-darzano/ Teñzor ar brezhoneg skrivet, 04/06/2017]&lt;/ref&gt;
* 1898 : ''[[Katekiz Eskopti Zant-Brieg ha Landreger]]''&lt;ref&gt;[https://issuu.com/kdsk_bro_naoned/docs/levr_katekiz_eskopti_zant_briek_ha_?fbclid=IwAR2HeTBx9ySFbbglXX_r73IKNS4edvq4ftglmEnL6X1ZZIyDIqc5Saf1tZE ''ISSUU'']&lt;/ref&gt;
* 1901 : ''[[Katekiz Eskopti Sant-Brieg ha Landreger]]''
* 1911 : ''[[Katekiz ar vugale vihan]]''
* 1932 : ''[[Levr a gelennadurez kristen]]''
* 1934 : ''Katekiz eskopti Kemper skrivet e brehonek kanton En Arhanaou'', An Oriant
* 1943 : ''[[Va c'hatekiz krenn]]'', [[Tolra]], [[Pariz]]
* 1990 : ''[[Klask a ran]]'', [[Minihi Levenez]]
* 1992 : ''[[Dremm an Aotrou]]'', Minihi Levenez
* 2014 : ''[[Diverradur Katekiz an Iliz katolik]]'', [[Imbourc'h]], diwar labour [[Job Lec'hvien]], adembannet e 2025
* 2017 : Katekiz ar Vugale, diwar katekiz &quot;La Miche de pain&quot;, Imbourc'h, adembannet e 2025

==Daveennoù==
{{daveoù}}

[[Rummad:Katekizoù brezhonek]]</text>
      <sha1>6cqpcwfl304lo5yujjl08kc8dfxosvl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Porched:Armoù-tan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>170211</id>
    <revision>
      <id>2193038</id>
      <parentid>2193004</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T06:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Kanolioù */</comment>
      <origin>2193038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34794" sha1="omf01pghl0ths9lc3a78ase0nft09oy" xml:space="preserve">__NOTOC__
{|width=&quot;100%&quot; border=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;4&quot; cellpadding=&quot;2&quot;
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&amp;Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]]
| align=&quot;left&quot; valign=&quot;center&quot;|
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:150%;&quot;&gt;[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !'''
&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; style=&quot;font-size:100%;&quot;&gt;
An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis.

'''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.'''
&lt;/div&gt;
| align=&quot;right&quot; valign=&quot;center&quot;|
[[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]]
|}&lt;div style=&quot;text-align:center;&quot;&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''ARMOÙ'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] ==

=== [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] ===
[[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] •  [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]]  • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[SVT-40|SVT 40]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]]

=== [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] ===
[[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]]

=== [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] ===
[[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]]

=== [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] ===
[[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]]

=== [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] ===
[[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]]

=== [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] ===
[[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]]

=== [[Karabinenn|Karabinennoù]] ===
[[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Remington Model 8]] • [[Remington Model 30]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]]

=== [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] ===
[[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]]

=== [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] ===
[[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger &amp; Thomet MP9]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]]


| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
== [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] ==

=== [[Pistolenn|Pistolennoù]] ===
'''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]]  • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] •• '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] •  '''SACM :'''  [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 41]] • [[Smith &amp; Wesson Model 52]] • [[Smith &amp; Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Sauer &amp; Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] •  [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]]

=== [[Revolver|Revolverioù]] ===
[[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast &amp; Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith &amp; Wesson :''' [[Smith &amp; Wesson Model 3]] • [[Smith &amp; Wesson Model 10]] • [[Smith &amp; Wesson Model 14]] • [[Smith &amp; Wesson Model 17]] • [[Smith &amp; Wesson Model 19]] • [[Smith &amp; Wesson Model 27]] • [[Smith &amp; Wesson Model 28]] • [[Smith &amp; Wesson Model 29]] • [[Smith &amp; Wesson Model 36]] • [[Smith &amp; Wesson Model 53]] • [[Smith &amp; Wesson Model 60]] • [[Smith &amp; Wesson Model 460]] • [[Smith &amp; Wesson Model 500]] • [[Smith &amp; Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] 

== Armoù eneptank ==
''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]]

== [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] ==
[[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]]

== [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] ==
[[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]]

== [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] ==
[[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]]

== Doareoù armoù-tan kozh ==
[[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]]

== Armoù hiron ==
[[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Thompson/Center Contender]]
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;left&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]]

=== Evit ar c'hanolioù flour ===
[[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]]

=== Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) ===

* {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&amp;R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&amp;W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&amp;W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Wheatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&amp;W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&amp;W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&amp;W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&amp;W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&amp;W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]]
* {{Alamagn}} :  [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]]  • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]]
* {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]]  • [[8 × 27 mm]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]]
* {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]]
* {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&amp;H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&amp;H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]]
* {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} :  [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]]
* {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]]
* {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]]
* {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 &lt;abbr&gt;mm&lt;/abbr&gt; B]]
* {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]]
* {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]]
* {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]]
* {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]]
* {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]]
* {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]]
|}
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;

|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TEKNIK'''&lt;/div&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]]

=== Elfennoù armoù ha munisionoù ===
[[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] •  [[Buker poent ruz]] •  [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]]

=== Mont en-dro ha teknikoù tennañ ===
[[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] •  ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]''
|}
&lt;br&gt;
{| width=&quot;100%&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;&quot;
|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] ===

==== Armoù (hervez o bro) ====
[[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler &amp; Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe &amp; Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer &amp; Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] •  [[Steyr Arms|Steyr]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] •  {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] •  [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis &amp; Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland &amp; Holland]] • [[James Purdey &amp; Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley &amp; Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg &amp; Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith &amp; Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger &amp; Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger &amp; Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]]

==== Munisionoù ha dafar adkargañ ====
[[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier &amp; Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]]

==== Dafar all ====
[[Lee Precision]] • [[Schmidt &amp; Bender]]

==== Kenwerzh ====
[[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage &amp; Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]]

=== Krouerien hag embregererien ===
[[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Nikolai Fiodorovitch Makarov|Nikolai Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Oliver Winchester]]
| style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;&quot; valign=&quot;top&quot; width=&quot;33%&quot; |
=== Istor, lezenn ha kevredigezh ===
[[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Winchester ankounac'haet]]

==== Mediaoù hag embann ====
''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns &amp; Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]''

==== Tennerien ha tennerezed en Istor ====
[[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] •  [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]]

=== Er sevenadur ===
[[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' •  [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]''

=== [[Sportoù tennañ]] ===
[[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]]

==== Tennerien ha tennerezed sport ====
[[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]]

|-
| colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot; style=&quot;border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;&quot; bgcolor=&quot;#DFEFC7&quot; valign=&quot;top&quot; | &lt;div style=&quot;font-size:130%;&quot;&gt;'''RUMMADOÙ'''&lt;/div&gt;

[[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]]

==== Armoù dre zarvoud istorel ====
'''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]]

'''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]]

'''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]]

==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ====
[[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]]

|}
&lt;br&gt;
{{Porchedoù roll}}

[[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]]
[[Rummad:Armoù]]</text>
      <sha1>omf01pghl0ths9lc3a78ase0nft09oy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù hervez ar vro Q...Z</title>
    <ns>0</ns>
    <id>174051</id>
    <revision>
      <id>2193018</id>
      <parentid>2190918</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T16:40:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <origin>2193018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81927" sha1="eu7ehlmp9qc1f4zht5s98qi0i1dv2yq" xml:space="preserve">__NOTOC__
[[File:Stamps of the United Nations-108-03.jpg|dehou|300px]]
*Kavet e vo amañ ur '''roll eus an ensavadurioù o deus embannet timbroù-post''' e-pad ur mare bennak abaoe ma oa bet lakaet e gwerzh an timbroù kentañ e 1840. Er roll e kaver kement seurt ensavadurioù gouarnamant pe aozadurioù aotreet ent-ofisiel o deus embannet timbroù dibar evit ar postoù. En o zouez e kaver Stadoù dizalc’h, trevadennoù, proviñsoù, stadoù-kêr, burevioù-post er broioù estren, aozadurioù etrebroadel ha luskadoù dispac'hel. 

*Statud pep hini anezho zo bet merket, ha resisaet emdroadur pep tiriad hervez red an istor. 

*Ur pennger nevez zo kinniget evit doujañ ouzh an alc’hwez a gaver war an timbr, hag alies pa gemm statud ar vro (trevadenn deuet da Stad dizalc’h da skwer). 

*An darn vrasañ eus an ensavadurioù-se a zo istorel ha lod anezho n'o deus bet nemet ur prantad berr tre. An dimbrawourien a ra alies « broioù marv » eus ar broioù dezho ensavadurioù na embannont ket mui timbroù.

*Ouzhpennet ez eus bet un * e fin anv ur vro pa c’hoarvez ganti bezañ hiziv e-maez reolennoù [[Unvaniezh Postoù ar Bed]] o vezañ n’eo ket anavezet ez-ofisiel he melestradurezh gant an darn vrasañ eus stadoù all ar bed. Broioù zo o deus embannet o frankiz hep asant ar Stad e oant dalc’het ganti (Somaliland, Abc’hazia…) hag an timbroù dindan o anv a vez implijet er vro hepken, ket evit kas lizhiri d’an estrenvro. Pennoù-bras an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]] ha katalogoù timbrawouriezh a embann n’int nemet falstimbroù, daoust d’o implij. N’eus ket kaoz avat eus an timbroù embannet gant forbaned pe emsaverien en harlu, pell-pell eus ar broioù m'int sañset bezañ implijet (Nagaland, inizi Skos, Republik Saharaoui…).

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin:auto; margin-top:25px; font-size:1.2em; font-weight:bold;&quot;
|-
| style=&quot;padding:10px;&quot; | [[#Q|Q]] • [[#R|R]] • [[#S|S]] • [[#T|T]] • [[#U|U]] • [[#V|V]] • [[#W|W]] • [[#X|X]] • [[#Y|Y]] • [[#Z|Z]]
|}

== Q ==
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Qu’Aiti Hadramaout]] === 
[[File:Portrait of Anna von Cleve by Hans Holbein the Younger on a stamp of the British protectorate of South Arabia.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Rouantelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh [[Yemen ar Su]] e 1967.
*Alc’hwez : 
** Aden Qu'Aiti State of Shihr and Mukalla (1942-1964)
** Qu'aiti State in Hadramaut South Arabia (lizherenneg latin hag arabek) (1966-1968)
*Pennad kar : [[Timbroù Yemen ar Su]]

=== [[Timbroù Queensland|Queensland]] ===
[[File:Queensland railway stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1859-1901). Stad ezel eus [[Kenglad Aostralia]] abaoe 1901.
*Alc’hwez :
** [[Queensland]] (1860-1903)
** Commonwealth Queensland (1903-1910)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]

=== [[Timbroù Quelimane|Quelimane]] ===
*Statud : Trevadenn Portugal. Staget ouzh trevadenn [[Mozambik]] e 1915.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Afrika Bortugalek, [[Makao]] ha [[Timor ar Reter|Timor]] dreistmoullet &lt;small&gt;REPUBLICA QUELIMANE&lt;/small&gt; (1913)
** [[Quelimane]] (1914)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]

== R ==
=== [[Timbroù Rajpipla| Rajpipla]] ===
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : राजपीपळा hag ur sabrenn (1880)

=== [[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]] ===
*Statud : Unan eus [[inizi Cook]] er [[Mor Habask]], dindan dalc’h Zeland-Nevez etre 1900 ha 1960. 
*Alc’hwez : 
** Timbroù Zeland-Nevez dreistmoullet gant &lt;small&gt;RAROTONGA RUA PENE&lt;/small&gt; (1919)
** Rarotonga Postage (1920-1931)
*Pennad kar : [[Timbroù Inizi Cook]]

=== [[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Ras al-Khaima]] ===
[[File:Stamp 1968 UAE-RK MiNr0243A pm B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1920-1968). Unan eus « Stadoù an Arsav-brezel » hag eus an [[Emirelezhioù Arab Unanet]] abaoe 1972.
*Alc’hwez :  Ras al-Khaima (1964-1972)

=== [[Timbroù Republik Nevez Suafrika| Republik Nevez Suafrika]] ===
*Statud : Stad dizalc’h e Su Afrika etre 1886 ha 1888. Staget ouzh [[Transvaal]] e 1888.
*Alc’hwez : &lt;small&gt;NIEUWE REPUBLIEK ZUID-AFRIKA&lt;/small&gt; (1886-1887)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]]

=== [[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]] ===
* Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1814-1946). Departamant tramor (1946-1983). Rannvro (abaoe 1983). [[Rannvro dreisttrobarzh Unaniezh Europa]] abaoe 2009.
*Alc’hwez : 
** Ile de la Réunion (1852)
** Timbroù an trevadennoù gall dreistmoullet gant R (1885) pe &lt;small&gt;REUNION&lt;/small&gt; (1891)
** Réunion (1892-1947)
** Timbroù Bro-C’hall gant un talvoud-gwerzh nevez e CFA (1948-1974)

=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Río de Oro]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Spagn a voe adanvet « Sahara spagnol » e 1924.
* Alc’hwez : Colonia de [[Rio de Oro]] (1905-1921)
*Pennad kar : [[Timbroù Sahara spagnol]]

=== [[Timbroù Rio Muni|Rio Muni]] ===
*Statud : trevadenn Bro-Spagn (1867-1960). Proviñs Spagn (1960-1968). Asambles gant Fernando Poo e sav Stad Ginea ar C’heheder e 1968.
*Alc’hwez :
** Rio Muni Correos (1960)
** Rio Muni España (1960-1968)
*Pennad kar : [[Timbroù Ginea ar C’heheder]]

=== [[Timbroù Rodezia|Rodezia]] ===
* Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet  dindan melestradurezh Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Suafrika  (“British South Africa Company”) etre 1890 ha 1924. Rannet e div vro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1924 : [[Rodezia an Norzh]] ha [[Rodezia ar Su]]. 
*Alc’hwez : 
** Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Suafrika dreistmoullet &lt;small&gt;RHODESIA&lt;/small&gt; (1909)
** Rhodesia (1910-1922)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Rodezia an Norzh]], [[Timbroù Rodezia ar Su]], [[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]]

=== [[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1924-1964), bet dindan melestradurezh [[Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Suafrika]] (1890-1909) ha trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1909-1924). Bro warezet (1924-1953). Ezel eus [[Kevread Rodezia ha Nyasaland]] (1953-1963). Dizalc’h abaoe 1964 dindan anv [[Zambia]].
*Alc’hwez : Northern Rhodesia (1925-1954 ha 1964)
*Pennadoù kar : [[ Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]], [[Timbroù Rodezia ha Nyasaland]]

=== [[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]] ===
[[File:Stamp Ro.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1923-1953). Ezel eus [[Kevread Rodezia ha Nyasaland]] (1953-1964). Stad dizalc’h e 1980 dinan anv [[Zimbabwe]].
*Alc’hwez : 
** Southern Rhodesia (1924-1953 ha 1964)
** Timbroù [[Rodezia]] ha Nyasaland (1954-1963)
** Rhodesia (1964-1978)

=== [[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]] ===
*Statud : Kevread trevadennoù Rodezia ar Su, Rodezia an Norzh ha Nyasaland dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (1953-1963)
*Alc’hwez : Rhodesia &amp; Nyasaland (1954-1963).

=== [[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]] ===
*Statud : Tiriad dindan melestradurezh Bro-C’hall etre 1947 ha 1949. Staget ouzh Alamagn ar C’hornaoueg e 1949.
*Alc’hwez : Rheinland-Pfalz (1947-1949)

=== [[Timbroù Romagna|Romagna]] ===
*Statud : Rannvro italian dindan dalc’h Stadoù ar Pab . Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1860.
*Alc’hwez :  Romagne (1859)

=== [[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]] ===
*Statud : Enezenn eus [[Siria]] aloubet gant Bro-C’hall etre 1915 ha 1921. Staget ouzh [[Tiriad an Alawited]] e 1921.
*Alc’hwez :  Timbroù ar Reter-Nesañ dreistmoullet gant &lt;small&gt;ILE ROUAD&lt;/small&gt; (1916)

=== [[Timbroù Rouantelezh-Unanet|Rouantelezh-Unanet]] ===
[[File:Europa 1969 United Kingdom.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh). 
* Alc’hwez : Penn ar rouanez pe hini ar roue.
** [[Victoria (Rouantelezh-Unanet)|Victoria]] (1840-1901)
** [[Edouarzh VII]] (1901-1910)
** [[George V]] (1910-1936)
** [[Edouarzh VIII]] (1936)
** [[George VI]] (1936-1952)
** [[Elesbed II]] (1952-2022)
** [[Charlez III (Rouantelezh-Unanet)| Charlez III]] (abaoe 2022)

=== [[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Bro ar Roue Edouarzh VII]] ===
*Statud : Ergerzhadeg Antarktika (1908)
*Alc’hwez :  Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet  ‘’’King Edward VII Land’’’ (1908) .

=== [[Timbroù Roumania|Roumania]] ===
[[File:Romania cat stamp 2020 05.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Priñselezh (1862-1881). Rouantelezh (1881-1947). Aloubadeg Alamagn hag Aostria-Hungaria (1917-1918) ha Bulgaria (1917). Republik poblek (1948-1991). Republik abaoe 1989.
*Alc’hwez : 
** Posta Romana (1865-1885)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant M. V.i.R. (1917)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant Rumänien (1918)
** Timbroù Roumania (e 1917) pe Alamagn (e 1918) dreistmoullet gant « Gültig 9. Armee ».
** Timbroù Aostria-Hungaria dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh e « BANI » pe « LEI » (1917)
** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant Поща вЪ РОМЖНИЯ (1917)
** Romania (1890-1948)
** Republica Populara Romana (1948-1954)
** Republica Populara Romina (1954)
** R.P. Romina (1954-1963)
** Posta Romina (1963-1964)
** Posta Româna (1964-1996)
** Romania (abaoe 1996)

=== [[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]] ===
*Statud : Lodenn eus an impalaeriezh ottoman, emren etre 1878 ha 1885, staget ouzh Bulgaria an Norzh e 1885 dindan anv “Bulgaria ar Su”.
*Alc’hwez :
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant &lt;small&gt;ROUMÉLIE ORIENTALE&lt;/small&gt; pe R.O. (1880)
** Roumélie Orientale Emp. Ottoman (e lizherennoù latin ha kirilek) (1881)
**Timbroù dreistmoullet gant arouez ul leon ha “Южна България” (= Bulgaria ar Su)
*Pennad kar : [[Timbroù Bulgaria]]
[[File:Ruanda-Urundi SW085 - 1942.JPG|thumb|dehou|200px]]

=== [[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]] ===
*Statud : trevadenn Bro-Alamagn dindan anv [[Afrika ar reter alaman]] (1903-1916). Aloubadeg Bro-Veljia (1916-1922). Bro e fiziadur Beljia (1922-1961). Melestradurezh an A.B.U. (1946). Stadoù dizalc’h bremañ : Burundi ha Rwanda 
*Alc’hwez :
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet &lt;small&gt;KIGOMA&lt;/small&gt; (1916)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet &lt;small&gt;RUANDA&lt;/small&gt; pe &lt;small&gt;URUNDI&lt;/small&gt; (1916)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet &lt;small&gt;EST AFRICAIN ALLEMAND OCCUPATION BELGE &lt;/small&gt; ha &lt;small&gt;DUITSCH DOST AFRIKA BELGISCHE BEZEETING&lt;/small&gt; (1916)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet &lt;small&gt;A.O.&lt;/small&gt; (1918)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet &lt;small&gt;RUANDA-URUNDI&lt;/small&gt; (1924-1931)
** Ruanda-Urundi (1931-1941 ha 1960)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet &lt;small&gt;RUANDA URUNDI&lt;/small&gt; (1940-1942 ha 1943-1945)
** Timbroù Kongo Veljia dreistmoullet &lt;small&gt;RUANDA-URUNDI&lt;/small&gt; (1946-1960)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Rwanda]]  [[Timbroù Burundi]]

=== [[Timbroù Rusia|Rusia]] ===
[[File:Russia stamp 2008 № 1278.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Stad dizalc’h. Impalaeriezh betek 1917. Gouarnamant Bolchevik berrbad (1917). Republik Sokialour Kevreadel Sovietoù Rusia (1918-1923). Lodenn vrasañ [[Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel]] (1924-1992). Kevread [[Rusia]] abaoe 1991. 
*Alc’hwez :
** ПОЧТОВАЯ МАРКА (1857-1917)
** Timbroù Rusia dreistmoulet gant &lt;small&gt;БРАТСТВО РАВЕНСТВО СВОБОДА &lt;/small&gt; (1917)
** РОССІЯ (1918)
** ПОЧТА (=Postoù) ha РУБЛEИ (= [[Roubl]]) (1921)
** (ПОЧТА) PCФCP (1922-1923)
** Timbroù [[Unvaniezh Soviedel]] (1924-1991)
** РОССИЯ Rossija (lizherenneg latin ha kirrilek) (1992-2006)
** РОССИЯ Russia (lizherenneg latin ha kirrilek) (abaoe 2006)
*Timbroù embannet gant emsavadegoù enep bolchevik :
** Arme an Hanternoz : ОКСА (1919)
** Arme ar Gwalarn : timbroù Rusia dreistmoullet СБВ. ЗАП. АРМІЯ (1919)
** Arme Rusia ar Su : timbroù Rusia dreistmoullet ЕДИНАЯ РОССІЯ (1919)
**СБЕРЕГАТЕЛЬНАЯ МАРКА (1920)
** Arme « Wrangel » ([[Krimea]]: ЮГБ РОССIИ (1919-1920)
*Timbroù Rusia ar reter-pellañ : Timbroù dreistmoulet e Omsk, Blagoviechtchensk, Nikolaievsk, Tchita (Д.B. золотom), Vladivostok (1919-1921)
* Postoù lec’hel anvet « zemstvos » (1864-1917)

=== [[Timbroù Rwanda|Rwanda]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn (1885-1918) dindan anv [[Afrika ar Reter alaman]] ha Belgia (1923-1960) dindan anv Ruanda-Urundi. Stad dizalc’h (republik) abaoe 1961.
*Alc’hwez :
** Republique rwandaise (1962-1976)
** [[Rwanda]] (abaoe 1976)

=== [[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]] ===
*Statud : Enezeg Japan aloubet gant Stadoù-Unanet Amerika (1945-1972). Emrenerezh (1952-1972). Staget ouzh [[Japan]] e 1972.
*Alc’hwez :
** 琉球郵便 (1948 ha 1952-1961)
** RYUKYUS (1950)
** 琉球郵便 [[Inizi Ryūkyū|Ryukyus]] (1952-1972)

== S ==
=== [[Timbroù Saarland|Saarland]] ===
[[File:Saar 1948 250 Bauarbeiter.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad alaman aloubet gant Bro-C’hall (1920-1935 ha (1947-1949). Ul lodenn eus [[Republik Kevreadel Alamagn]] abaoe 1957.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Sarre » (1920)
** Timbroù Bavaria dreistmoullet « Sarre » (1920)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet « Saargebiet » (1920-1921)
** Saargebiet (1921-1935)
** Timbroù Alamagn (1935-1945)
** Saar (1947-1956)
** Saarland Deutsche Bundespost (1957-1959)

=== [[Timbroù Sabah|Sabah]] ===
[[File:Stamp of Sabah - 1964 - Colnect 532865 - Map of Borneo.jpeg|dehou|200px]]
*Statud :  Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Norzh Borneo]] etre 1877 ha 1963. Ezel eus Kevread [[Malaizia]] e 1963.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Norzh Borneo dreistmoullet gant &lt;small&gt;SABAH&lt;/small&gt; (1964)
** Malaysia Sabah (abaoe 1965)

=== [[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara spagnol]] ===
*Statud : Unvaniezh trevadennoù spagnol [[Rio de Oro]] (1884-1924) ha [[La Aguëra]] (1924-1958). Proviñs Spagn (1958-1976). Tiriad tabutet etre [[Maroko]] ha dizalc’hourien ar [[Polisario]].
* Kavet e vez falstimbroù e anv « Republique arabe saharaouie démocratique RASD ».
* Alc’hwez : 
** Posesiones españolas del Sahara Occidental (1904)
** Timbroù Spagn dreistmoullet « Sahara español » (1924-1941)
** Sahara Español (1943-1960)
** Sahara España (19601-1976)

=== [[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1816-1981). Tiriad-suj ar Rouantelezh-Unanet (1981-2002). Tiriad tramor asambles gant Enez [[Ascension]] ha [[Tristan da Cunha]]. 
*Alc’hwez : St Helena (abaoe 1856)

=== [[Timbroù Saks|Saks]] ===
[[File:Stamp Bodenreform Provinz Sachsen imp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh. Ezel eus [[Kengevread Norzh Alamagn]] (1868-1871) hag eus [[Impalaeriezh Alamagn]] adalek 1871. Rannvro alaman dindan melestradurezh an [[Unvaniezh Soviedel]] (1945-1949). Staget ouzh Republik Alamagn ar Reter e 1949.
*Alc’hwez : 
** Sachsen (1850-1867)
** Provinz Sachsen (1945-1946)

=== [[Timbroù Saksonia|Saksonia ar C’hornaoueg]] ===
*Statud : Rannvro alaman dindan melestradurezh an Unvaniezh Soviedel (1945-1949). Staget ouzh Republik Alaman ar Reter e 1949.
*Alc’hwez : Deutsche post (1945)

=== [[Timbroù Saksonia|Saksonia ar Reter]] ===
*Statud : Rannvro alaman dindan melestradurezh an Unvaniezh Soviedel (1945-1949). Staget ouzh Republik Alamagn ar Reter e 1949.
*Alc’hwez : 
** Post ПOЧTA (1945)
** Deutsche post Bundesland Sachsen (1946)

[[File:Solomon island stamp 1956 Voyage of HMS Swallow.jpg|dehou|250px]]
=== [[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1900-1911). Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet etre 1913 ha 1960. Statud emrenerezh (1961-1978). Stad dizalc’h abaoe 1978.
*Alc’hwez :
** British Solomon Islands Protectorate (1907-1911)
** British Solomon islands (1907-1975)
** Solomon islands (abaoe 1975)

=== [[Timbroù El Salvador|El Salvador]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1821.
*Alc’hwez :
** Salvador (1867)
** Republica del Salvador (1879 ha 1894)
** Correos del Salvador (1893) pe Correos de El Salvador (1896-1897)
** Republica Mayor de Centro America Estado de el Salvador (1897-1900)
** Estado de [[El Salvador]] (1899)
** Republica de El Salvador (1902)
** El Salvador (abaoe 1906) 

=== [[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]] ===
[[File:DRCol 1915 Samoa MiNr22 B002.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Trevadenn Alamagn (1900-1914). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1914). Melestradurezh [[Zeland Nevez]] (1914-1961). Stad dizalc’h abaoe 1962. Dindan dalc’h ar Stadoù-Unanet emañ inizi Samoa ar Reter.
*Alc’hwez : 
** Samoa (1877-1900)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant &lt;small&gt;SAMOA&lt;/small&gt;
** Samoa
** Timbroù alaman dreistmoullet gant “G.R.I.” (1914)
** Timbroù Zeland Nevez dreistmoullet “Samoa” (1914-1918)
** [[Samoa]] (1922)
** Western Samoa (1935-1958)
** Samoa i Sisifo (1958-1981)
** Samoa (abaoe 1982)

=== [[Timbroù Samos|Samos]] ===
*Statud : Enez ar Mor Egea. Staget ouzh Gres e 1923.
*Alc’hwez : ΣAMOΥ (1912)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Gres]] [[Timbroù Gres - Burevioù gall]]

=== [[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]] ===
*Statud :  Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1623-1960). Emrenerezh (1960-1967). Stad kevredet gant Breizh-Veur (1967-1983) Stad dizalc’h abaoe 1983. 
*Alc’hwez : 
** Saint-Christopher (1870-1888)
** Timbroù [[Antilhez Bihanañ saoz]] ((1890-1903)
** [[Saint-Kitts ha Nevis]] (1903-1952)
** Saint-Christopher Nevis Anguilla (1952-1980)
** Saint-Christopher Nevis Anguilla pe Saint-Kitts Nevis Anguilla (1967-1971)
** [[Sant Kitts|St Kitts]] (abaoe 1980)

=== [[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]] ===
[[File:Saint Christopher-Nevis-Anguilla stamp.jpg|dehou|150px]]
*Statud :  Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1623-1960). Unvaniezh inizi [[Sant-Kitts]] ha [[Nevis]]
*Alc’hwez :  Saint-Kitts ha Nevis (1903-1952)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Sant Kitts]]  [[Timbroù Nevis]]  [[Timbroù Anguilla]]

=== [[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1860-1960). Emrenerezh (1960-1979). Stad dizalc’h abaoe 1979
*Alc’hwez : 
** St Lucia (1860-1978)
** Saint Lucia (abaoe 1978)

=== [[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Antilhez Nederlandat (betek 2010). Stad emren e Rouantelezh an Izelvroioù abaoe 1986.
*Alc’hwez : Sint-Maarten (abaoe 2010)

=== [[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1793-1946). Tiriad tramor (1946-1976). Departamant tramor (1976-1985). Strollegezh tiriadel (1985-2003) ha strollegezh tramor abaoe 2003
*Alc’hwez : 
** Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet S P M (1885)
** Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet P D (1886)
** Timbroù Trevadennoù gall dreistmoullet ST PIERRE M.on (1891-1892)
** « St Pierre et Miquelon » pe « Saint-Pierre &amp; Miquelon » (1892-1976)
** Timbroù gall dreistmoullet « St Pierre et Miquelon » (1986 ha 1990- 1991-1992-1993…)
** Saint-Pierre et Miquelon (1986-2002)
** SPM (2002-2005)
** SP &amp; M (abaoe 2005)

=== [[Timbroù San-Marino|San Marino]] ===
*Statud : Republik dizalc’h.
*Alc’hwez :
** REP. DI S. MARINO pe “Republica di San Marino” pe “Rep. San Marino” (1877-1971)
** [[San Marino]] (abaoe 1971)

=== [[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]] ===
[[File:St. Vincent 3c West Indies Federation stamp 1958.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek 1958. Ezel eus Kevread Indez ar C’hornaoueg (1958-1969). Emrenerezh (1960-1979). Stad dizalc’h abaoe 1979.
*Alc’hwez :
** St Vincent (1861-1958 ha 1963-1992)
** Timbroù Kevread Indez ar C’hornaoueg (1958-1963)
** St Vincent &amp; (the) Grenadines (abaoe 1992)
*Pennad kar : [[Timbroù Inizi Grenadinez]]

=== [[Timbroù São Tomé-ha-Principe|São Tomé ha Principe]] ===
*Statud : Trevadenn ar Portugal betek 1953). Proviñs Portugal (1954-1975). Stad dizalc’h abaoe 1975.
*Alc’hwez : 
** S. Tomé E Principe (1869-1954)
** S. Tomé E Principe - Republica portuguesa (1954-1975)
** Republica democratica de Sao Tomé É Principe (1975-1977)
** S. Tomé E Principe (abaoe 1975)

=== [[Timbroù Sarawak|Sarawak]] ===
[[File:Stamp of Sarawak - 1952 - Colnect 306212 - Map.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Priñselezh dindan dalc’h an ofisour saoz [[James Brook]] etre 1842 ha 1888. Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1888-1947). Aloubadeg Japan (miz Kerzu 1941) ha melestradurezh Japan (1941-1945). Melestradurezh [[Aostralia]] (1945-1946). Trevadenn Breizh-Veur (1947-1963). Ezel eus Kevrad [[Malaizia]] abaoe 1963.
*Alc’hwez : 
** [[Sarawak]] (1869-1963)
** Sarawak Malaysia (abaoe 1965)

=== [[Timbroù Sardigna|Sardigna]] ===
*Statud : Rouantelezh (1720-1861). Staget ouzh Rouantelezh Italia e 1861.
*Alc’hwez : Poltred Vittorio-Emmanuele II (1851-1861)

=== [[Timbroù Enez Saseno|Enez Saseno]] ===
*Statud : Enez ar [[Mor Adria]] aloubet gant Italia etre 1929 ha 1943. Staget ouzh [[Albania]] e 1943.
*Alc’hwez :  Timbroù Italia dreistmoullet gant &lt;small&gt;SASENO&lt;/small&gt;

=== [[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol – Burevioù-post estren]] ===
*Statud : Burevioù-post a voe savet gant Stadoù Europa en Impalaeriezh Otoman. Rediet int bet da serriñ e 1923. E-pad an Eil Brezel-bed e voe embannet timbroù gant Arme Bro-C’hall (F.F.L.).

*Burevioù-post [[Alamagn]]
*Alc’hwez : 
** Timbroù Alamagn dreistmoullet PARA pe PIASTER hag an talvoud-gwerzh nevez (1884-1905)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet “10 centimes” e lizhernneg gotek (1908)

*Burevioù-post [[Aostria]]
*Alc’hwez : 
** Timbroù Lombardia-Veneto (1863-1869)
** Timbroù Aostria (penn an Impalaer), talvoud-gwerzh e Soldi (1867)
** Timbroù Aostria (skoed-ardamez), talvoud-gwerzh e Soldi (1883-1886)
** Timbroù Aostria (penn an Impalaer), talvoud-gwerzh e Para pe Piaster (1890-1908)
[[File:Timbre Mouchon Levant surchPiastre.jpg|thumb|right|150px|Timbr ar rummad &quot;Mouchon&quot; (1902)]]

*Burevioù-post [[Bro-C'hall]]
*Alc’hwez : 
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant PIASTRE hag an talvoud-gwerzh (1885-1901)
** Timbroù gall gant an alc’hwez &lt;small&gt;LEVANT&lt;/small&gt; (1902-1920)
** Timbroù “Levant” dreistmoullet gant &quot;Beyrouth&quot; (1905)
** Timbroù Siria dreistmoullet gant &lt;small&gt;FORCES FRANCAISES LIBRES LEVANT&lt;/small&gt; (1942)

*Burevioù-post [[Italia]]
*Alc’hwez : 
** Timbroù Italia dreistmoullet gant &lt;small&gt;ESTERO&lt;/small&gt; (= ''er broioù estren'' )  (1874-1879)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant &lt;small&gt;ALBANIA&lt;/small&gt; ha talvoud-gwerzh e Para pe Piastre (1906)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant &lt;small&gt;CONSTANTINOPOLI&lt;/small&gt; ha talvoud-gwerzh e Para pe Piastre (1909 ha 1923)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant &lt;small&gt;VALONA&lt;/small&gt; ha talvoud-gwerzh e Para pe Piastre (1916)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant &lt;small&gt;SMIRNE&lt;/small&gt; ha talvoud-gwerzh e Para pe Piastre (1922)

*Burevioù-post [[Polonia]]
*Alc’hwez : Timbroù Polonia dreistmoullet &lt;small&gt;LEVANT&lt;/small&gt; (1919-1921)

*Burevioù-post ar [[Rouantelezh-Unanet]]
*Alc’hwez : 
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet PARAS pe PIASTRES hag un talvoud-gwerzh nevez (1885-1921)
** Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet '''LEVANT''' (1905 ha 1921)
[[File:Russian Post Office Rizeh-5 para.png|dehou|150px]]

*Burevioù-post [[Roumania]]
*Alc’hwez : 
** Timbroù Roumania gant un talvoud-gwerzh e Para (1896)
** Timbroù Roumania dreistmoullet gant '''Posta Romana Constantinopol''' (1919)

*Burevioù-post [[Rusia]]
*Alc’hwez : 
** P.O. П. И.T.  (= Kompagnunezh Rusian Moraerezh ha Kenwerzh) (1863-1865)
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant anv ur gêr : Beyrouth, Constantinople, Dardanelles, Ierusalem, Jaffa, Kerassunde, Metelin, Mont-Athos, Rizeh, Salonique, Smyrna, Trebizonde (1909)
** Timbroù gant un talvoud-gwerzh e para.

=== [[Timbroù Schleswig-Holstein|Schlesvig-Holstein]] ===
*Statud : Dugelezhioù dindan dalc’h Prusia, ezel eus [[Kengevread Hanternoz Alamagn ]] (1866-1871). Staget ouzh Alamagn (1871-1918). Aozet e voe ur boblvouezhiadeg e 1920 e Schlesvig Kreiz ha Su evit gouzout hag-eñ e vefe staget ouzh Alamagn pe ouzh [[Danmark]]. Aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet (1945-1949) hag an [[Unvaniezh Soviedel]] (rannvro Ratzeburg). Ul lodenn eus Alamagn ar C’hornaoueg abaoe 1949.
*Alc’hwez :
** S H post schilling (1850)
** Hrzgl post F.R.M. (1864)
** Holstein (1864-1867)
** Schleswig (1864-1867)
** Herzogth. Schleswig (1864-1867)
** Herzcgth pe Herzcgthum Holstein (1865)
** Schleswig-Holstein (1865-1866)
** Slesvig plebiscit (1920)

=== [[Timbroù Sechelez|Sechelez]] ===
[[File:Stamp of Seychelles - 1962 - Colnect 307430 - Map of Indian Ocean.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1890-1976). Stad dizalc’h (abaoe 1976)
*Alc’hwez :
** Timbroù [[Enez Moris]) kachedet gant « B64 » (1861-1890)
** [[Sechelez|Seychelles]] (abaoe 1890)
** Republic of Seychelles (1977)

=== [[Timbroù Sechelez|Sechelez - Zil Eloigne Sesel]] ===
*Statud : Inizi Aldabra, Desroches, Farquhar ha Providence dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (« Tiriadoù Breizh-Veur er Meurvor Indian ») betek 1976. Staget ouzh Sechelez e 1976.
[[File:Stamp of Seychelles - Zil Eloigne Sesel - 1980 - Colnect 514685 - Map.jpeg|dehou|200px]]
*Alc’hwez : 
** Timbroù Tiriadoù Breizh-Veur er [[Meurvor Indian]] (1968-1976)
** Timbroù [[Sechelez]] (1976-1980)
** Seychelles - Zil Eloigne Sesel (1980-1983)
** Seychelles - Zil Elwagne Sesel (1983-1985)
** Seychelles - Zil Elwannyen Sesel (1985-1992)

=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|(Kathiri) Seiyun]] === 
*Statud : Sultanelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh [[Yemen ar Su]] e 1967.
*Alc’hwez (lizherennoù latin hag arabek) : 
** Aden - Kathiri State of Seiyun (1942-1964)
** Ttimbroù Seiyun dreistmoullet “South Arabia” (1966)
** Kathiri State of Seiyun South Arabia (1966-1968)

=== [[Timbroù Selangor|Selangor]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1814-1963). Unan eus 13 Stad Kevread Malazia abaoe 1963. Aloubadeg Japan (1942)
*Alc’hwez : 
** Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant S mui arouez an Islam (Loar ha sterenn) (1882)
** Timbroù [[Malaka]] dreistmoullet gant Selangor (1882-1900)
** Selangor (1891-1895)
** Malaya ha lizherennoù e [[skritur jawiek]] (1935-1941)
** Malaya Selangor (1941-1962)
** Malaysia Selangor (abaoe 1965)
** Timbroù Selangor dreistmoullet gant lizhrennoù japanek (1942)

=== [[Timbroù Senegal|Senegal]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall betek 1959. Stad dizalc’h abaoe 1960.
*Alc’hwez : 
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall (1887)
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet &lt;small&gt;SÉNÉGAL&lt;/small&gt; (1892)
** Sénégal et Dépendances (1892-1901)
** Sénégal Afrique Occidentale Française (1906-1935 ha 1941-44)
** Sénégal AOF (1935-1941)
** Sénégal (1941)
** Timbroù Afrika c’hall ar C’hornaoueg (1944-1959)
** Kevread Mali (1959-1960)
** République du Sénégal (1960-1976)
** [[Senegal|Sénégal]] (abaoe 1976)

=== [[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall bet anvet Senegambia ha Niger.
*Alc’hwez : Ht Sénégal-Niger (1906-1915)
*Pennad kar : [[Timbroù Senegambia ha Niger]]

=== [[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall o vodañ Senegal, Gambia ha NIger
*Alc’hwez : Sénégambie et Niger (1903)

=== [[Timbroù Serbia|Serbia]] ===
[[File:European nature protection 2020 stamp of Serbia - 2.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman. Priñselezh emren (1815-1882). Rouantelezh dizalc’h (1882-1918). Ul lodenn eus « Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened » adanvet Yougoslavia e 1929 (1918-1941 ha 1946-2003). Aloubadeg Alamagn (1941-1945). Kevreet gant Montenegro (2003-2006). Stad dizalc’h abaoe 2006.
*Alc’hwez : 
** Skoed-ardamez [[Serbia]] (1866)
** K. CPБСКА ha poltred ar Roue (1866)
** Poltred ar roue (1869-1873)
** СРБИЈА (1881-1905)
** КРАЉЕВИНА СРБИЈА (1911-1918)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant &lt;small&gt;SERBIEN&lt;/small&gt; (1941)
** СРБИЈА SERBIEN (1941-1944)
** Timbroù Yougoslavia (1918-2005)
** Србија и Црна Гора pe Srbija i Crna Gora (2003-2006)
** СРБИЈА (abaoe 2006)
** SERBIJA
*Timbroù-brezel : Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet &lt;small&gt;POSTES SERBES&lt;/small&gt; (1917)

=== [[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Inizi Shetland ar Su]] ===
[[File:FalklandIslandsDependencies1948violet1dSGG9-G16 2.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiriad-suj an Inizi Maloù dindan dalc’h ar Rouantelezh-Unanet (betek 1962). Ul lodenn eus Tiriad Antarktika Breizh-Veur (abaoe 1962).
*Alc’hwez : 
** Timbroù Inizi Malou dreistmoullet gant SOUTH SHETLANDS DEPENDENCY OF (1944)
** Falkland Islands Dependencies (1946-1956)

=== [[Timbroù Thailand (Siam)|Siam (Thailand)]] ===
*Statud : Rouantelezh. Adanvet [[Thailand]] e 1939.
* Alc’hwez : 
** Poltred ar roue (1883)
** Siam (1887-1939)
*Pennad kar : [[Timbroù Thailand]]

=== [[Timbroù Sierra Leone|Sierra Leone]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1808-1961). Stad dizalc’h (abaoe 1861)
*Alc’hwez :
** [[Sierra Leone]] (abaoe 1861)
** Republic of Sierra Leone (1975-1977)

=== [[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|Rouantelezh an Div Sikilia]] ===
*Statud :Unvaniezh rouantelezh [[Sikilia]] ha hini [[Naplez]] e 1816. Stad dizalc’h betek 1861. Ul lodenn eus [[Italia]] abaoe 1861.
*Alc’hwez :  
** Posta Napoletana (1858 ha 1860)
** Mezzo Tornese ha poltred ar roue (1861)
** Posta di Sicilia (1859)

=== [[Timbroù Sina|Sina]] ===
[[File:Ji6, 5-3, National Flag of the People's Republic of China, 1950.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Impaleriezh betek 1911. Republik (1912-1949). Brezel diabarzh (1927-1949) Aloubadeg Japan e Norzh Sina (1937-1945). Republik poblek abaoe 1949 (nemet Enez [[Enez Taiwan|Formoza]]). Tiriadoù [[Makao]] (e 1999) ha [[Hong-Kong]] (e 1997) zo bet staget ouzh [[Republik Pobl Sina|Sina]].
*Alc’hwez : 
** [[Sina|China]] (1878-1897)
** Imperial Chinese Post (1897-1912)
** Republic of China (1912-1931)
** 中华民国 (1931-1992)
** 中国邮政 (= Melestradurezh Postel China) (abaoe 1992)

=== [[Timbroù Sina|Sina – Postoù rannvro]] ===
*Statud : Postoù lec’hel.
*Sina Kreiz : 
** Poltred Mao Zedong (1948)
** Timbroù Sina dreistmoullet (1948-1949)
*Sina an Hanternoz :
** Timbroù Sina dreistmoullet (1949-1949)
** Aloubadeg Japan (1941-1945)
*Sina ar Biz
** Timbroù Sina dreistmoullet (1946)
** Poltred Tachang Kaï-Tchek ha Sun Yat Sen (1946-1947)
** Timbroù Sina dreistmoullet ha Poltred Mao Zedong (1947-1949)
*Sina ar Reter (1949)
*Sina ar Su (1949)
*Sina ar Mervent (1949)
*Setchouan (1933-1934 ha 1949)
*Shanghaï ha Nankin – Aloubadeg Japan (1943-1945)

=== [[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]] ===
[[File:Stamp of China-GermanPO.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Burevioù-post an Impalaeriezh alaman e Sina (1894-1922).
*Alc’hwez : Timbroù Alamagn dreistmoullet gant &lt;small&gt;China&lt;/small&gt; (1897-1900) ha China (1905).

=== [[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]] ===
*Statud : Postoù ar soudarded kaset da Sina (1900). Burevioù-post [[Breizh-Veur]] e Sina (1917-1922).
*Alc’hwez : 
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant C.E.F. (1900)
** Timbroù Hong Kong dreistmoullet gant CHINA (1917-1922)

=== [[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]] ===
*Statud : Burevioù-post Bro-C’hall e Sina (1894-1922).
*Alc’hwez : 
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant &lt;small&gt;CHINA&lt;/small&gt; (1894-1901)
** Chine (1902-196)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant &lt;small&gt;CHINE&lt;/small&gt; (1902-1921)

=== [[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Italia]] e Sina (1917-1922).
*Alc’hwez : Timbroù Italia dreistmoullet gant &lt;small&gt;PECHINO&lt;/small&gt; &lt;small&gt;TIENTSIN&lt;/small&gt; pe “Pechino” ha “Tientsin” (1917-1919).

=== [[Timbroù Sina – Burevioù Japan|Sina – Burev Japan]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Japan]] e Sina (1900-1922).
*Alc’hwez : Timbroù Japan dreistmoullet gant lizherennoù japaneg (1900-1914)

=== [[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Rusia]] e Sina (1899-1920).
*Alc’hwez : 
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant &lt;small&gt;КИТАЙ&lt;/small&gt; 
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant un talvoud-gwerzh gant « Cents » ha « Dollar » (1917)

=== [[Timbroù Sina – Burevioù Stadoù-Unanet Amerika|Sina – Burevioù Stadoù-Unanet Amerika]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Stadoù-Unanet]] e Sina (1919-1922).
*Alc’hwez : Timbroù Stadoù-Unanet dreistmoullet gant SHANGHAI CHINA (1919-1922)

=== [[Timbroù Singapour|Singapour]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1867-1959). Emrenerezh (1960). Ezel eus Kevread Stadoù Malaysia (1960-1965). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1965.
*Alc’hwez : 
** Singapore Malaya (1948-1959)
** State of Singapore (1959-1963)
** Republic of Singapoore (1966)
** Singapore (abaoe 1967)
[[File:Al-Zahrawi Stamp, Syria (1964).jpg|thumb|dehou|200px]]

=== [[Timbroù Siria|Siria]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Otoman betek 1918. Aloubet gant Lu ar Rouantelezh Unanet (Nerzh Ergerzhadeg Ejip) etre 1918 ha 1922. Aloubadeg Bro-C’hall (1922). Fiziet e voe melestradurezh Siria e Bro-C’hall e 1923. Kevread Stadoù Emren Siria (1922-1924). Stad Siria (1925-1930). Republik Siria (1930-1946). Stad dizalc’h abaoe 1946. Unvaniezh gant [[Ejipt]] evit sevel Republik Arab Unvan etre 1958 ha 1961. 
*Alc’hwez : 
** Timbroù an Impalaeriezh Otoman (1863-1919)
** E.E.F. (= Egypt Expeditionnary Forces) (1918-1922)
** Timbroù Bro-C’hall pe ar Sav-Heol (''Levant'' e galleg) dreistmoullet T.E.O. (=''Territoires Ennemis Occupés'') pe '''O.M.F. Syrie''' (= ''Occupation Militaire Francaise''). (1919-1923)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant '''Syrie Grand Liban'''  (1923-1924)
** Syrie (1924-1932)
** République syrienne (1934-1944)
** Syrie pe République Syrienne (1944-1958)
** U.A.R. (1958-1961)
** Syrian Arab Republic (1961-1984)
** Syria (lizherenneg latin hag arabek) (abaoe 1984)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Enez Rouad]] [[Timbroù Tiriad an Alawited]] [[Timbroù Latakia]] [[Timbroù Sandjak Alexandretta]]

=== [[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]] ===
[[File:Stamp of Sirmoor - 1885 - Colnect 779728 - Raja Shamsher Parkash.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Sirmoor state (1879-1899)

=== [[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouanetlezh-Unanet (1713-1867). Staget e voe ouzh Kanada e 1867.
*Alc’hwez : Nova Scotia (1851-1860)
*Pennad kar : [[Timbroù Kanada]]

=== [[Timbroù Slovakia|Slovakia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Aostria-Hungaria (betek 1918). Ul lodenn eus Stad Tchekoslovakia (1918-1939). Stad dizalc’h dindan levezon Alamagn (1939-1945). Ul lodenn eus Stad Tchekoslovakia (1945-1992). Rannet e voe [[Tchekoslovakia]] e daou d’ar 1añ a viz Genver 1993 ha savet Stadoù dizalc’h  [[Tchekia]] ha [[Slovakia]].
*Alc’hwez : 
** Timbroù Aostria (1850-1871)
** Timbroù Hungaria  (1871-1921)
** Timbroù Tchekoslovakia (1921-1939)
** Timbroù Tchekoslovakia dreistmoullet &quot;Slovensky Stat” (1939)
** Slovenská posta (1939)
** Slovensko (1939-1945)
** Timbroù Tcheko-slovakia (1945-1992)
** Slovensko (abaoe 1993)
*Timbroù evit Lejion Tchekoslovakia e Siberia (embannet e Irkoutsk) : Československé Vojsko Na Rusi (1919-1920)

=== [[Timbroù Slovenia|Slovenia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Aostria-Hungaria (betek 1918). Ul lodenn eus Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (1918-1931). Ul lodenn eus rouantelezh Yougoslavia (1931-1939). Aloubadeg Italia (1941) hag Alamagn (1944). Ul lodenn eus republik Yougoslavia (1945-1991). Stad dizalc’h abaoe 1991.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened (rummad Lubiana) gant AЖAРAВA CХC - Država SHS (1919-1931)
** Timbroù Yougoslavia gant Југославија ha Jugoslavia (1931-1939)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant ar gerioù « Commissariato Civile Territori Sloveni occupati LUBIANA » pe « Alto Commissario per la Provincia di Lubiana » (1941).
**Timbroù Italia dreistmoullet gant arouez un erer hag ar gerioù « Provinz Ljubljanika Laibach Pokrajina » (1944).
**Timbroù Yougoslavia Југославија ha Jugoslavia (1945-1991)
** Slovenija (abaoe 1991)

=== [[Timbroù Smyrna|Smyrna]] ===
*Statud : Kêr e Turkia (anvet [[Izmir]] bremañ). Fiziet e melestradurezh Gres goude ar [[Brezel-bed Kentañ]], aloubet gant Gres e 1919, gant Turkia e 1922. Staget ouzh Turkia e 1922.
*Alc’hwez : Timbroù Gres dreistmoullet gant E.T. ΣMYPNH (= Postoù Gres – Smyrna) (1919)

=== [[Timbroù Somalia|Somalia]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1905-1945), aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1942. Stad dizalc’h abaoe 1960 dre unvaniñ [[Somalia Italian]] ha [[Somaliland]] Breizh-Veur. 
*Alc’hwez  (lizherennoù latin hag arabek) :
** Somalia (1960-1980)
** Somali Democratic Republic (1970-1973)
** Jum. Dim. Somaliya (1973-1976) 
** J.D. Soomaaliyeed (1976-1990)
** J.D. Soomaaliya (abaoe 1990
*Pennadoù kar : [[Timbroù Somaliland]]  [[Timbroù Somalia Italian]]

=== [[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]] ===
[[File:ItaSomalia 1936 MiNr0237 pm Mogadishu B002.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn Italia (1881-1942). Aloubadeg ar Rouantelezh-Unanet (1942-1945). Melestradurezh fiziet en Italia gantan [[A.B.U.]] etre 1950 ha 1960. Stad dizalc’h dindan anv [[Somalia]] abaoe 1960.
*Alc’hwez : 
** Benadir (1903-1923)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant &lt;small&gt;SOMALIA ITALIANA&lt;/small&gt; (1923-1931)
** Somalia Ital. (1926)
** Postes Somalia Italiana (1928)
** Postes Italiane Somalia (1932-1937)
** Somalia Italiana (1934)
** Somalia (lizherennoù latin hag arabek) (1938-1950)

=== [[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1906-1960). Kenstaget ouzh trevadenn [[Somalia Italian]] evit sevel Stad Somalia dizalc’h e 1960.
*Alc’hwez : 
** British Somaliland
** Somaliland Protectorate
*Pennad kar : [[Timbroù Somalia italian]]

=== [[Timbroù Somaliland (Republik)|Somaliland (Republik)*]] ===
*Statud : Tiriad disrannour Somalia (abaoe 1991) anvet ez-ofisiel “Republik Somaliland”. Nann anavezet gant Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]] estreget [[Israel]]. Nann ezel eus [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]]
* Er-maez al lezenn eo an timbroù.
*Alc’hwez : 
** Republic of Somaliland
** Somaliland (e lizherennoù latin hag arabek)
** Soomaaliya (abaoe 1996) : falstimbroù

=== [[Timbroù Soruth|Soruth]] ===
[[File:Stamp of Soruth (Saurashtra) - 1935 - Colnect 943507 - Nawab Mahabat Khan III.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad-priñselezh Indez Breizh-Veur. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : 
** Lizherennoù Goudjarateg (1864-1915)
** Saurashtra Postage (1923-1949)
** Timbroù-servij : timbroù dreistmoullet &lt;small&gt;SARKARI&lt;/small&gt; (1929-1938)

=== [[Timbroù Soudan|Soudan]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h [[Ejipt]] hag ar [[Rouantelezh-Unanet]] (1899-1951). Stad emren (1951-1954). Stad dizalc’h (republik) abaoe 1956.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Ejipt dreistmoullet SOUDAN (lizherenneg latin hag arabek) (1897)
** Sudan Postage pe Sudan (lizherenneg latin hag arabek) (1898-1951)
** Sudan - Self Government (1954)
** Sudan (lizherenneg latin hag arabek) (abaoe 1956)

=== [[Timbroù Soudan c’hall|Soudan c’hall]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1890-1899). Ezel eus Afrika ar C’hornaoueg C’hall. Ul lodenn eus “Niger Grenn” ha Senegal Uhel” (1899-1902), ha Senegambia ha Niger (1902-1904), Senegal Uhel ha Niger (1904-1919). Pa voe krouet [[Volta-Uhel]] e 1921 e voe anvet [[Soudan c’hall]] (1921-1958). Stad dizalc’h dindan anv [[Mali]] abaoe 1960.
*Alc’hwez : 
** Timbroù trevadennoù Bro-C’hall dreistmoullet gant SOUDAN Frais (1894)
** Soudan Français (1894-1900 ha 1931-1944)
** Timbroù Senegal Uhel dreistmoullet gant Soudan Français (1921-1930)
*Pennad kar : [[Timbroù Mali]]

=== [[Timbroù Soudan ar Su|Soudan ar Su]] ===
*Statud : Ul lodenn eus [[Soudan]]. Stad dizalc’h abaoe 2011.
*Alc’hwez : Republic of the South Sudan (abaoe 2011)

=== [[Timbroù Spagn|Spagn]] ===
[[File:Stamp 1934 Spain Minr0637 pm B002.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h. Rouantelezh (1715-1872). Republik (1873-1874). Rouantelezh (1874-1931). Republik (1931-1939). Brezel diabarzh (1936-1939). Diktatouriezh Franco (1939-1975). Rouantelezh abaoe 1975.
*Alc’hwez :
** Poltred ar Rouanez (1850-1862 ha 1864)
** España pe Correos de España (1862-1872 ha 1900-1931)
**Comunicaciones (1873-1899)
** Republica española (1931-1938)
** Estado Español (1937-1940)
** España (abaoe 1939)
*Timbroù lec’hel zo bet embannet e-pad ar brezel diabarzh en Almeria, e [[Barselona]], [[Madrid]], [[Valencia]], [[Aragon]], [[Cadix]], [[Logroño]], Lugo, [[Malaga]], [[Melilla]], Orense, Pontevedra, [[San Sebastian]], [[Santa Cruz de Tenerife]], [[Saragossa]], [[Segovia]], [[Vitoria]], Teruel.

=== [[Timbroù Sri Lanka (Ceylan|Sri Lanka (Ceylan)]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek 1972 dindan anv [[Ceylan]]. Stad dizalc’h abaoe 1972.
*Alc’hwez : 
** Ceylan (-1972)
** Sri Lanka (abaoe 1972)

=== [[Timbroù Stadoù Kenkevredet Amerika|Stadoù Kenkevredet Amerika]] ===
*Statud : Stadoù disrannour e Stadoù-Unanet Amerika e-pad ar brezel diabarzh (1861-1865).
*Alc’hwez : Confederate States, CSA Postage ou Postage (1861-1865)
*Bridgeville, Greenville, Grove Hill, Livingston, Mobile, Talladega hag Uniontown (Stad Alabama)
*Chapel Hill, Hillsborough, Lenoir ha Rutherfordton (Stad Karolina an Norzh)
*Charleston, Spartanburg, Unionville (Stad Karolina ar Su)
*New Smyrna, Athens, Kingston, Macon ha Newnan (Stad Jorjia)
*Bâton-Rouge, Mount Lebanon, New Orleans (Stad Louisiane)
*Galatin, Knoxville, Memphis, Nashville, Rheatown ha Tellico Plains (Stad Tennessee)
*Austin, Beaumont, Galveston, Goliad, Gonzales, Hallettsville, Helena, Independence, Port Lavaca ha Victoria (Stad Texas)
*Abingdon, Danville, Emory, Fredericksburg, Greenwood Depot, Jetersville, Liberty, Lynchburg, Marion, Petersburg, Pittsylvania ha Pleasant Shade (Stad Virginia)

=== [[Timbroù Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet Amerika]] ===
[[File:USA postmaster provisional stamp NY Mi 2 YT 1.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h (Republik Kevreadel). Brezel diabarzh (1861-1865). Postoù prevez (“Post Masters”) e kêrioù New-York ha Saint-Louis (1845), Alexandria, Boscawen, Baltimore, Brattleboro ha Providence (1846).
*Alc’hwez : 
** Post Office (1845-1846)
** US Postage (1847-1875)
** United States (of America) pe US (abaoe 1875-1975)
** USA (abaoe 1975)

=== [[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]] ===
*Statud : Stad dizalc’h dindan aotrouniezh ar Pab. Staget ouzh Italia e 1870. Dizalc’h (lodenn Roma) dindan anv [[Keoded ar Vatikan]] e 1929.
*Alc’hwez :  
** Skoed-ardamez ha Franco Bollo Postale (1852-1868)
*Pennad kar : [[Timbroù Keoded ar Vatikan]]

=== [[Timbroù Stellaland|Stellaland]] ===
[[File:1885 stamp of Stelland.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h (1882-1885). Staget e voe ouzh trevadenn [[Bechuanaland saoz]] e 1885.
*Alc’hwez : 
** Republiek Stellaland (1884)
** Vryburg
** Timbroù Kab ar Spi Mat dreistmoullet gant « VR special post » (1899-1900)
*Pennadoù kar :  [[Timbroù Bechuanaland saoz]], [[Timbroù Suafrika]]

=== [[Timbroù Suafrika|SuAfrika]] ===
[[File:SouthAfrica-Stamp-1923-Springbok.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Dizalc’h abaoe 1910 dindan anv [[Unvaniezh Afrika ar Su]], ganet eo bet diwar gevreañ trevadennoù saoz [[Kab ar Spi Mat]], [[Natal]], [[Transvaal]] ha [[Stad-Oranje]]. Betek 1961 e oa divyezhek (saozneg – afrikaneg) meneg an timbroù.
*Alc’hwez : 
** Unie van Zuid Afrika - Union of South Africa (1910-1922)
** Suid-Afrika, Suidafrika South Africa (1926)
** AFR (1927-1936)
** Republic of South Africa - Republiek van Suid-Afrika (1961-1966)
** RSA (abaoe 1961)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Kab ar Spi Mat]], [[Timbroù Natal]], [[Timbroù Stad Orañje]], [[Timbroù Transvaal]], [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]].

=== [[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]] ===
*Statud : Kompagnunezh prevez e dalc’h tiriadoù bet anvet  Rodezia na Norzh ha Rodezia ar Su.
*Alc’hwez : British South Africa Company (1890-1905)

=== [[Timbroù Bro-Suis|Suis]] ===
[[File:Stamp Switzerland 1908 1fr.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Stad Kengevreadel dizalc’h.
*Alc’hwez : 
** ORTS POST (1850)
** Tresadenn ur vaouez gant skoed-ardamez [[Suis]] (1854-1862 ha 1882-1907)
** Confoederatio Helvetica (1938)
** Helvetia (abaoe 1907)

=== [[Timbroù Bro-Suis|Suis – Postoù kantonioù]] ===
*Statud : A-raok ma voe embannet timbroù gant melestradurezh Suis ez eus graet reoù gant postoù lec’hel e kantonioù [[Basel]], [[Geneva]], [[Neuchâtel (kêr)|Neuchatel]]
*Alc’hwez : 
*Postoù Kantonioù
** Basel : Stadt Post Basel (1845)
** Geneva : Postes de Genève (1845-1849) pe Postes Locales gant skoed-ardamez Suis (1849-1851)
** Zurich : &lt;small&gt;ZÜRICH&lt;/small&gt; (1843-1850)

=== [[Timbroù Sukembre-Nevez|Sukembre-Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1825-1900). Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez :
** Aust sicillum nov camb, 1850
** New South Wales pe “– Walls” pe “– Wale” pe ‘- Wace” pe “- Waees” (1851)
** New South Wales (1851-1907)
** N.S.W. (1897)
** Commonwealth New South Wales (1903-1906)
** Timbroù-servij - timbroù dreistmoullet ‘’’O S’’’ (1879-1886) pe ‘’’OS NSW’’’ (1903-1906)
** Timbroù-servij - timbroù Aostralia toulliget ’’’O S’’’  pe ‘’’O S NSW’’’  (1913-1927)

=== [[Timbroù Surinam|Surinam]] ===
* Statud : trevadenn an Izelvroioù (1873-1954). Dominion (1954-1975). Stad dizalc’h (abaoe 1975).
*Alc’hwez : Suriname (abaoe 1873)

=== [[Timbroù Sveden|Sveden]] ===
[[File:Stamp 2000 Sweden David Ehrenstrahl.png|dehou|250px]]
*Statud : Stad dizalc’h (rouantelezh).
*Alc’hwez : Sverige (abaoe 1855)

=== [[Timbroù Swaziland|Swaziland]] ===
*Statud : Bro warezet (betek 1902) ha trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1902-1967). Emrenerezh (1967-1968). Stad dizalc’h (rouantelezh) abaoe 1968. Anvet [[Eswatini]] e 2018.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Transvaal dreistmoullet [[Swaziland]] (1899-1892)
** Timbroù Transvaal (1894-1910)
** Timbroù Suafrika  (1910-1933)
** [[Swaziland]] (1933-2018)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Eswatini]]  [[Timbroù Suafrika]]

=== [[Timbroù Szeged|Szeged]] ===
*Statud : Kêr eus Hungaria. Sez an nerzhioù enep-komunour e 1919.
* Alc'hwez :
** Timbroù Hungaria dreistmoullet gant MAGYAR NEMZETI KORMANY Szeged 1919
*Pennaodù kar : [[Timbroù Arad]] [[Timbroù Hungaria]]

== T ==
=== [[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]] ===
[[File:Stamp of Tajikistan - 2001 - Colnect 291807 - Map flag and arms of Tadjikistan.jpeg| dehou|200px]]
*Statud : Republik ezel eus Unvaniezh Soviedel betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez : 
** Тоҷикистон - Tadžikistan (1992-1995)
** Тоҷикистон – [[Tadjikistan]] (abaoe 1995)

=== [[Timbroù Tahiti|Tahiti]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall (1880-1958). Tiriad tramor dindan anv [[Polinezia C’hall]].
*Alc’hwez : Timbroù an trevadennoù dreistmoullet &lt;small&gt;TAHITI&lt;/small&gt; (1882-1915)
*Pennad kar : [[Timbroù Polinezia C’hall]]

=== [[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]] ===
*Statud : Trevadenn Alamagn dindan anv “Afrika ar Reter” (Deustsche Ostafrika) etre 1898 ha 1915. Aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1916. Fiziet gant Kevredigezh ar Broadoù e Breizh-Veur (1922-1935). Unvanet gant Kenya hag Ouganda (1935-1961). Dizalc’h abaoe 1961, asambles gant [[Zanzibar]]. Adanvet [[Tanzania]] e 1964.
*Alc’hwez :
** Tanganyika (1922)
** Mandated Territory of Tanganyika (1926-1931)
** Timbroù Kenya – Ouganda – Tanganyika (1935-1961)
** Tanganyika (1961)
** Jamhuri ya Tanganyika (1962)
** United Republic of Tanganyika and Zanzibar (1964)

=== [[Timbroù Maroko|Tanja]] ===
*Statud : Tiriad etrebroadel (1925-1956). Staget ouzh Maroko pa voe dizalc’h. Burev-post Breizh-Veur e kêr Tanja e Maroko.
*Alc’hwez :  Timbroù ar Rouantelezh-Unanet dreistmoullet gant &lt;small&gt;TANGIER&lt;/small&gt; (1927-1957)

=== [[Timbroù Tanzania|Tanzania]] ===
[[File:Stamp of Tanzania - 1965 - Colnect 277752 - Flag.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1961, anavezet dindan anv [[Tanganyika]], asambles gant [[Zanzibar]] e 1964.
*Alc’hwez : [[Tanzania]] (abaoe 1965).
*Pennad kar : [[Timbroù Tanganyika]]

=== [[Timbroù Tasmania|Tasmania]] ===
*Statud :  Trevadenn ar Rouanetelezh-Unanet anvet “Douar Van Diemen” betek 1853. Ezel eus Kengevredad Aostralia abaoe 1901.
*Alc’hwez :
** Van Diemens Land (1853-1857)
** [[Tasmania]] (1858-1912)
** Timbroù Aostralia gant toullouigoù e stumm OS (1914) ha T (1938).
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]

=== [[Timbroù Tchad|Tchad]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall staget ouzh [[Kongo Grenn]] (betek 1915), [[Oubangi-Chari]] (1915-1922) hag ezel eus [[Afrika C’hall ar C’heder]] (1936-1958). Stad dizalc’h abaoe 1958.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Kongo Grenn dreistmoullet ‘’’TCHAD’’’ (1915)
** Timbroù Oubangi-Chari (1915-1922)
** Timbroù Kongo Grenn dreistmoullet TCHAD AFRIQUE EQUATORIALE FRANCAISE (1924-1933)
**Timbroù Afrika c’hall ar C’heheder (1933-1958)
** République du [[Tchad]] (abaoe 1959)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Oubangi-Chari]] [[Timbroù Kongo Grenn]]

=== [[Timbroù Tchekia|Tchekia]] ===
*Statud : Ul lodenn eus an [[Impalaeriezh Aostria-Hungaria]] (1867-1918). Ul lodenn eus Stad Tchekoslovakia (1918-1939). Aloubadeg Alamagn (1939). Tiriad-suj Alamagn dindan anv [[Gwarez-stad Bohemia-Moravia]] (1939-1944). Ul lodenn eus Stad Tchekoslovakia (1945-1992). Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez : 
** Timbroù [[Aostria]] (1850-1918)
** Timbroù [[Tchekoslovakia]] (1918-1939 ha 1945-1992)
** Timbroù Gwarez-stad Bohemia-Moravia (1940-1944)
** Česká republika (abaoe 1992)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Aostria]] [[Timbroù Tchekoslovakia]]

=== [[Timbroù Tchekosloslovakia|Tchekoslovakia]] ===
*Statud : Stad dizalc’h savet e 1918 gant unvaniezh [[Bohemia]], [[Moravia]] (ha [[Silezia]]) ha [[Slovakia]]. Ul lodenn staget ouzh [[Alamagn]] e 1939 ha savet  Stad Slovakia diouzh un tu, Bohemia ha Moravia aloubet gant Alamagn diouzh an tu all. Stad dizalc’h (1945-1992). Rannet e daou (Tchekia ha Slovakia) e 1993.
*Alc’hwez : 
** Cesko-Slovenska (1918-20)
** Posta Československa (1919-1926)
** Československo (1926-1939 ha 1945-1992)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Slovakia]]; [[Timbroù Bohemia ha Moravia]]

=== [[Timbroù Pakhoi|Tch’ong-K’ing]] ===
*Statud : Burevioù-post [[Indez-Sina]] (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1902-1922). Anvet [[Chongqing]] hiriv.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant &lt;small&gt;TCHONG-KING&lt;/small&gt; (1902-1904)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant &lt;small&gt;TCHONGKING&lt;/small&gt; (1903) pe Tch’ong K’ing (1908-1919)

=== [[Timbroù Terengganu|Terengganu]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1909-1963). Unan eus  ar pemp Stad malaizian nann-kevreet a-raok emezelañ da gKevread Malazia e 1963. Aloubadeg Japan e 1942.
*Alc’hwez : 
** Trengganu (1910-1911)
** Malaya ha lizherenneg Jawiek (1949-1955)
** Malaysia Trengganu (1965-1981)
** Malaysia Terengganu (abaoe 1986)
** Timbroù Trengganu dreistmoullet gant lizherennoù japanek (1942)
*Pennad kar : [[Timbroù Malaizia]]

=== [[Timbroù Tete|Tete]] ===
*Statud :  Trevadenn [[Portugal]]. Staget ouzh [[Mozambik]] e 1920.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Afrika Bortugalek dreistmoullet gant &lt;small&gt;REPUBLICA TÉTE&lt;/small&gt; (1913)
** Timbroù Makao dreistmoullet gant &lt;small&gt;REPUBLICA TÉTE&lt;/small&gt; (1913)
** Timbroù Timor ar Reter dreistmoullet gant &lt;small&gt;REPUBLICA TÉTE&lt;/small&gt;(1913)
** Téte (1914)

=== [[Timbroù Thaïland (Siam)|Thaïland (Siam)]] ===
[[File:Thai stamp 1st sik.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Rouantelezh dizalc’h. Bet anvet [[Thailand|Siam]] betek 1939.
* Alc’hwez : 
** Thaïland (1940)
** วหน (1941)
** Thaï (1943)
** Siam (1947-1949)
** Thailand ประเทศไทย (abaoe 1951)

=== [[Timbroù Thessalia|Thessalia]] ===
*Statud : Rannvro Bro-C’hres aloubet gant Turkia e-pad ar brezel etre an div vro e 1897.
* Alc’hwez : Timbr eizhkornek gant lizherennoù arabek (1898)
*Pennad kar : [[Timbroù Turkia]]

=== [[Timbroù Greunland|Thule]] ===
*Statud : Tiriad [[Greunland]], dindan dalc’h [[Danmark]].
*Alc’hwez : [[Thule]] (1935-1937)

=== [[Timbroù Thüringen|Thüringen]] ===
*Statud : Rannvro alaman dindan melestradurezh an [[Unvaniezh Soviedel]] (1945-1949). Staget ouzh Republik [[Alamagn ar Reter]] e 1949.
*Alc’hwez :  [[Thüringen]] (1945)

=== [[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]] ===
[[File:Thurn und Taxis 1865 43IB.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Tiegezh priñsed alaman a rae war-dro servijoù ar postoù abaoe an XIIvet kantved en Europa. Kendeuzet gant servijoù-post [[Prusia]] e 1867.
*Alc’hwez :
** Freimarke silb. grosch. (1851-1867)
** Thurn und Taxis (1851-1867)
** Freimarke kreuzer (1852-1867)

=== [[Timbroù Tibet|Tibet]] ===
*Statud : Tiriad dindan levezon ar [[Rouantelezh-Unanet]] ha [[Sina]]. Staget ouzh Sina e 1956.
*Alc’hwez :
** Timbroù Sina dreistmoullet (1911).
** Tibet Postage (lizherennoù latin ha tibetan) (1913 ha 1933).

=== [[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]] ===
[[File:Portuguese Timor 1898 Mi 57 stamp (Vasco da Gama - Discoverer of the seaway to India).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn bPortugal (betek 1884). Proviñs Portugal (1954-1975). Staget ouz Indonezia (1975-1999). Melestradurezh [[Aozadur ar Broadoù Unanet]] etre 1999 ha 2002. Stad dizalc’h abaoe 2002.
* Alc’hwez : 
** Timbroù [[Makao]] dreistmoullet gant &lt;small&gt;TIMOR&lt;/small&gt; (1885-1887)
** Timor Portugal (1867-1898)
** Timor (1898-1900)
** Timor - Republica portuguesa (1914-1946 ha 1954-1975)
** Timor Portuguese (1948-1954)
** Timbroù Indonezia (1975-1999)
** Timor Lorosae - U.N.T.A.E.T. (1999-2002)
** Timor-Leste (abaoe 2002)

=== [[Timbroù Tobago|Tobago]] ===
*Statud : Trevadenn a Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh [[Trinidad]] e 1888. 
* Alc’hwez : Tobago Postage (1879-1897)
*Pennad  kar : [[Timbroù Trinidad-ha-Tobago]]
[[File:TGO 1961 MiNr0298 mt B002.jpg|dehou|300px]]

=== [[Timbroù Togo|Togo]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Alamagn (1885-1914). Aloubadeg Breizh-Veur (1914-1919). Bro dindan dalc’h Bro-C’hall (1921-1957), ul lodenn anezhi staget ouzh Bro-an-Aour ([[Ghana]]). Stad emren (1957-1960). Stad dizalc’h abaoe 1960.
* Alc’hwez : 
** Timbroù Alamagn dreistmoullet TOGO (1897)
** [[Togo]] (1900-1914)
** Timbroù Togo alaman dreistmoullet TOGO Occupation franco-anglaise pe TOGO Anglo-French Occupation (1914-1915)
** Timbroù Aod an Aor dreistmoullet Togo Anglo-French Occupation (1915)
** Timbroù Dahomey dreistmoullet TOGO Occupation franco-anglaise (1916)
** [[Togo]] (1924-1957)
** République Autonome du Togo (1957-1960)
** République du Togo (1960-1962)
** République togolaise (abaoe 1962)

=== [[Timbroù Enez Tokelau|Enez Tokelau]] ===
*Statud : Tiriad-suj an [[Inizi Gilbert hag Ellice]] (“Union Island”). Tiriad-suj [[Zeland-Nevez]] abaoe 1949. 
* Alc’hwez :
** Tokelau Islands (1949-1976)
** [[Tokelau]] (abaoe 1977)

=== [[Timbroù Tonga|Tonga]] ===
[[File:Tonga 1949 Mi 89 stamp (75th anniversary of the UPU. Hermes over globe).jpg|dehou|300px]]
*Statud : Rouantelezh warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1900-1970). Stad dizalc’h abaoe 1970.
*Alc’hwez : 
** Toga (1897-1950)
** [[Tonga]] (1950-1997)
** Kingdom of Tonga (abaoe 1997)
*Pennad kar : [[Timbroù Niuafo'ou]]

=== [[Timbroù Toskana|Toskana]] ===
*Statud : [[Dugelezh-veur Toskana|Dugelezh-veur]]. Staget ouzh Rouantelezh [[Piemonte]]-Sardignia e 1860. Ur rannvro italian hiriv.
*Alc’hwez : Toscano (1851-1860)
*Pennad kar : [[Timbroù Italia]]

=== [[Timbroù Touva|Touva]] ===
[[File:Tuva stamp map.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Stad gwarezet gant an Unvaniezh Soviedel (1921-1944). Staget ouzh an Unvaniezh Soviedel e 1944.
*Alc’hwez :
** Postage [[Touva]] (1927)
** ТЬВА (1932-1935)
** Posta Touva (1936)

=== [[Timbroù Trakia|Trakia]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h an Impalaeriezh Otoman. Un emsavadeg a savas e Trakia ar C’hornaoueg, e biz Bro-C’hres, e 1913. Statud Emrenerezh e 1913 anvet “Republik [[Komotiní|Gümülcine]]”. Aloubadeg [[Bulgaria]] e miz Here 1913 ha fin an emrenerezh. Melestradurezh Kevredidi ar C'hentañ Brezel-bed (1913-1920). Aloubadeg Bro-C’hres e 1920. Staget eo bet [[Trakia ar C’hornaoueg]] ouzh [[Bro-C’hres]] ha [[Trakia ar Reter]] ouzh [[Turkia]] e 1923.
* Alc’hwez : 
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant ΣΛΛ. ΔΙΟΙΚ. ΓKIOYMOY ΛTZINAΣ ΛEΠTA 10 ha skoed-ardamez Gres (1913)
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant « Gouarnamant berrbad Trakia ar C’hornaoueg » e lizherenneg arabek  غربی تراقیا حكومت مستقله  (1913)
** Timbroù Gres dreistmoullet e glas (1913)
** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant THRACE INTERALLIÉE (1913-1920)
** Timbroù Bulgaria dreistmoullet gant THRACE OCCIDENTALE (1913-1920)
** Timbroù Gres dreistmoullet gant ΔΙΟΙΚΗΣΙΣ ΔYTIKHΣ ΘPAKHΣ pe Διοιxηςις Δutixής θpάxης (= “Melestradurezh Trakia ar C’hornaoueg”) (1920) 
** Timbroù Gres dreistmoullet gant Δutixής θpάxης (= « Melestradurezh Trakia ») (1920) 
** Timbroù Turkia dreistmoullet gant Ύπάτη Αρμοστεία Θράκης (= « Komision-Uhel Trakia ») (1920)

=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Transkei]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h (e 1976) hervez Gouarnamant Suafrika, nann-anavezet gant an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : Transkei (1976-1994)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Suafrika]]  [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]

=== [[Timbroù Transvaal|Transvaal]] ===
*Statud : Republik dizalc’h (1852-1877). Aloubadeg armeoù Breizh-Veur (1877-1881). Republik dizalc’h (1881-1900). Aloubadeg gant ar Saozon (1900-1902). Melestradurezh Breizh-Veur (1902-1910). Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] e miz Mae 1910.
** Postzegel Z.Afr.Republiek, Z.Afr.Republiek (1869-1877)
** Timbroù Transvaal dreistmoullet gant « V.R.-Transvaal » (‘’’Victoria Regina’’) (1877)
** Transvaal Postage (1878-1880)
** Postzegel Afr. Republiek (1885-1895)
** Zuid Afrikaansche Republiek (1895)
** Timbroù Transvaal dreistmoullet gant V.R.I. (‘’’Victoria Regina Imperatrix’’) (1900)
** Timbroù Transvaal dreistmoullet gant E.R.I. (‘’’Eduardus Rex Imperator’’’) (1901-1902)
** Transvaal (1902-1909)
** Timbroù servij : dreistmoulladur C.S.A.R. (1905-1909)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]]

=== [[Timbroù Travancore|Travancore]] ===
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet betek 1950. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez :  Travancore Anchal (1888-1946)
*Pennad kar : [[Timbroù India]]

=== [[Timbroù Travancore-Kochin|Travancore-Kochin]] ===
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet betek 1950. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : State of Travancore-Cochin (1950)
*Pennad kar : [[Timbroù India]]

=== [[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]] ===
*Statud : Tiriad aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet e 1920. Stad emren savet e 1921 goude Emsavadeg Veur an Arabed a-enep an Impalaeriezh otoman, gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Dizalc’h abaoe 1946 dindan anv [[Jordania]].
*Alc’hwez : 
** Timbroù [[Palestina]] dreistmoullet en arabeg (1920-1923 ha 1925)
** Timbroù Hedjaz  dreistmoullet en arabeg (1924-1925)
** Transjordan (1927-1947)
** Trans-Jordan (1947)
*Pennad kar : [[Timbroù Jordania]]

=== [[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]] ===
*Statud : Tiriad  [[Jorjia]], [[Armenia]] hag [[Azerbaidjan]] unvanet e Republik Sokialour Kevredek Soviedel Treuzkaokazek e 1923. Ul lodenn eus an Unvaniezh Soviedel e 1924.
*Alc’hwez :
** Timbroù Impalaeriezh Rusia pe Armenia dreistmoullet gant Э C Ф C P (= pennlizherennoù Republik Sokialour Kevredek Soviedel Treuzkaokazek) (1923).
** Э C Ф C P (1923)

[[File:МаркаПМР1995(18).jpg|МаркаПМР1995(18)|dehou|200px]]

=== [[Timbroù Treuznistria|Treuznistria*]] ===
*Statud : Tiriad aloubet gant Roumania (1941-1944). Tiriad disrannour Moldova (abaoe 1991). Nann anavezet gant an darn vrasañ eus Stadoù an [[Aozadur ar Broadoù Unanet|A.B.U.]]. Nann ezel an [[Unvaniezh Postoù ar Bed|U.P.B.]].
* An timbroù a c’hell bezañ implijet er vro met ne c’heller ket ober ganto evit kas lizhiri d’an estrenvro.
*Alc’hwez :
** Республика Молдовеняскэ Нистрянэ (1993)
** Пошта ПМР
** ПМР

=== [[Timbroù Treuzsilvania|Treuzsilvania]] ===
*Statud : Bro eus an [[Impalaeriezh Aostria-Hungaria]] staget ouzh [[Roumania]] e 1919.
*Alc’hwez :  Timbroù [[Hungaria]] dreistmoullet gant &lt;small&gt;BANI REGATUL ROMANIEI F P.T.T.&lt;/small&gt; ([[Kolozsvár]] = Cluj hiriv) pe &lt;small&gt;Bani REGATUL ROMANIEI F P.T.T.&lt;/small&gt; [[Nagyvárad]] = Oradea hiriv) (1919)

=== [[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Trieste]] ===
[[File:The Free Territory of Trieste, Zone B 1952 Mi 59 stamp (75th anniversary of the UPU. Palace Hotel, Portorož-Portorose).jpg|dehou|200px]]
*Statud : Goude an Eil Brezel-bed eo savet “Tiriad Dieub Trieste”. Rannet eo tiriad kêr [[Trieste]] e daou : fiziet e voe un tiriad (A) e  melestradurezh ar Rouantelezh-Unanet ha Stadoù-Unanet Amerika, tra m’edo an eil (B) dindan melestradurezh [[Yougoslavia]]. Staget eo an tiriad A ouzh Italia e 1954, ouzh Yougoslavia (Kroatia) an tiriad B.
*Alc’hwez (Tiriad A) :
** Timbroù Italia dreistmoullet gant AMG F.T.T. (1947-1954)
*Alc’hwez (Tiriad B) :
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant STT VUJA pe VUJA-STT (1949)
** STT-VUJA (1950) 
** S.T. TRSTA VUJA (1950-1952)
** STT VUJA (FNR) JUGOSLAVIJA (1952)
** Timbroù Yougoslavia dreistmoullet gant STT VUJNA (1952-1954)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Italia]] [[Timbroù Yougoslavia]] [[Timbroù Venezia Giulia]]

=== [[Timbroù Trinidad ha Tobago|Trinidad ha Tobago]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet betek 1962. Ul lodenn eus Kevread Indez ar C’hornaoueg (1958-1962). Stad dizalc’h abaoe 1962.
*Alc’hwez : 
** LML (1847)
** [[Trinidad]] (1854-1909)
** Trinidad &amp; [[Tobago]] (abaoe 1913)
*Pennad kar : [[Timbroù Trinidad]]

=== [[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]] ===
*Statud : Trevadenn Italia (1912-1951). Lodenn eus Libia abaoe 1951.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Italia dreistmoulet gant &lt;small&gt;TRIPOLITANIA&lt;/small&gt; (1923-1926 ha 1927)
** [[Tripolitania]] (1926 ha 1934)
** Poste Italiane Tripoli (1930-1934)

=== [[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]] ===
[[File:Tristan da Cunha 1960 Marine Life stamps.jpg|dehou|300px]]
*Statud : Trevadenn ar [[Rouantelezh-Unanet]] (1816-1983). Tiriad-suj (1983-2002) ha Tiriad tramor asambles gant [[Saint Helena (enezenn|Saint-Helena]) hag Enez [[Ascension]] abaoe 2002.
*Alc’hwez :  
** Timbroù Saint-Helena dreistmoullet Tristan da Cunha (1952)
** Timbroù Saint-Helena dreistmoullet Tristan da Cunha Resettlement (1963)
** Tristan da Cunha (abaoe 1952)

=== [[Timbroù Tunizia|Tunizia]] ===
*Statud : Bro warezet gant Bro-C’hall (1881-1956). Rouantelezh dizalc’h (1956-1957). Republik abaoe 1957.
* Alc’hwez : 
** Régence de Tunis (1888-1902)
** Tunisie RF (1902-1954)
** Tunisie (lizherenneg latin hag arabek) (1954-1957)
** République Tunisienne الجمهورية التونسية (abaoe 1957)

=== [[Timbroù Turkia|(Impalaeriezh Otoman ha) Turkia]] ===
[[File:Kemal Ataturk on Turkish Stamp.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Impalaeriezh (otoman) dizalc’h etre 1299 ha 1922. Dismantret goude ar [[Brezel-bed Kentañ]] e voe savet meur a Stad diouzh an tiriadoù bet dindan e veli : [[Siria]], [[Treuzjordania]], [[Palestina]], [[Liban]]… Republik [[Turkia]] a voe savet war e lerc’h e 1923. 
[[File:Tughra Mahmuds II-ar.gif|left|50px]]
*Alc’hwez : 
** Lizherennoù arabek (1858-1913)
** Emp. Ottoman (1876-1877)
** Lizherennoù arabek hag arouez an islam “Tugra” (1892-1911 ha 1915-1923)
** Postes Ottomanes (1913)
** Lizherennoù arabek (1923-1926)
** Türk Postalari (1926-1929)
** Türkiye Cumhuriyeti (1930-1935)
** Türkiye Postalari pe Turkiye Cumhuriyeti Postalari (1929-1955 ha 1959-1966)
** Türkiye (1955-1959)
** Turkiye Cumhuriyeti (abaoe 1966)

=== [[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]] ===
*Statud : Republik ezel eus an [[Unvaniezh Soviedel]] betek 1992. Stad dizalc’h abaoe 1992
*Alc’hwez : 
** Туркменистан ha [[Turkmenistan]] (1992)
** Türkmenistan (abaoe 1993)

=== [[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]] ===
[[File:Turks and Caicos Islands bulk salt loading stamp 1950.jpg|dehou|250px]]
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet. Tiriad-suj Bahamas betek 1848. Tiriad-suj [[Jamaika]] (1874-1965). Staget ouzh Bahamas (1965-1973). Tiriad tramor Breizh-Veur abaoe 1973.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Jamaïka (1860-1867)
** Turks Islands (1867-1900)
** Turks &amp; Caicos Islands (abaoe 1900)
*Timbroù lec’hel :  Caicos  
** Timbroù Turks ha Caicos dreistmoullet gant &lt;small&gt;CAICOS ISLANDS&lt;/small&gt; (1981)
** Caicos Islands (1983-1985)

=== [[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]] ===
*Statud : Inizi gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet dindan anv Inizi Ellice (1877-1915). Trevadenn (1912-1975) gant an Inizi Gilbert. Stad dizalc’h abaoe 1978.
*Alc’hwez : Tuvalu (abaoe 1976)
** Inizi Funafuti (1984) Nanumaga (1984) Nanumea (1984) Niutao (1984) Nui (1984) Nukufetau (1984) Nukulaelae (1984) Vaitupu (1984)

== U ==
=== [[Timbroù Udine|Udine]] ===
*Statud : Kêr Italia aloubet gant arme Aostria e 1918.
*Alc’hwez : Municipio di Udine (1918)

=== [[Timbroù Ukraina|Ukraina]] ===
[[File:Postage Stamp 2019 Constitution of Ukraine 23.png|dehou|200px]]
*Statud : Tiriadoù dindan dalc’h Impalaeriezh Rusia. Unvaniezh Ukrania Kreiz ha Ukrania ar c’hornaoueg : Republik Sokialour Soviedel Ukraina. Aloubadeg Alamagn (1941-1943). Stad dizalc’h abaoe 1991. Aloubadeg Rusia e tiriadoù ar reter ha [[Krimea]].
*Alc’hwez : 
** УССР (1923)
** Timbroù an Unvaniezh Soviedel СССР (1923-1991)
** Timbroù Alamagn dreistmoullet gant « UKRAINE » (1941-1943)
** Україна - Ukraina (abaoe 1991)
** Krimea : Timbroù an Unvaniezh Soviedel dreistmoullet gant « КРЫМ » (1992-1993)

=== [[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]] ===
*Statud : Ul lodenn eus Impalaeriezh Aostria betek 1918. [[Republik Poblel Ukraina ar C'hornôg|Republik Pobl Ukraina ar C'hornôg]],  anvet ivez [[Republik Galitsia]] etre 1918 ha 1923.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Rusia dreistmoullet gant un tribac’h embannet e Kiev, Ekaterinoslav, Kharkov, Odessa, Poltava, Podolie ha Vinnitza (1918).
** УКРАІНСЬКА (1918)
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant « УКР H P » embannet e Lvov pe Kolomea  (1918)
** Timbroù Aostria dreistmoullet gant “3 y. H.P. » (1919)
** УКРАІНСЬКА (1921-1923)

=== [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet|Umm al-Qaywayn]] ===
*Statud : Bro warezet gant Breizh-Veur (1920-1968), e-barzh « Stadoù an Arsav-brezel ». Ezel eus   Stad an Emirelezhioù Arab Unanet abaoe 1968.
*Alc’hwez : Umm-al-Qïwaïn (1964-1972)
*Pennad kar : [[Timbroù an Emirelezhioù Arab Unanet]]
[[File:The Soviet Union 1937 CPA 559 stamp (Lenin).jpg|dehou|150px]]

=== [[Timbroù Unvaniezh Republikoù Sokialour Soviedel|Unvaniezh Republikoù Sokialour Soviedel]] ===
*Statud : Stad dizalc’h savet e 1922 goude Dispac’h 1917 ha fin an Impalaeriezh rusian. Aet da get e 1991.
*Alc’hwez : СССР ПОЧТА (lizherenneg kirilek) (1923-1991)

=== [[Timbroù Uruguay|Uruguay]] ===
*Statud : Republik dizalc’h abaoe 1825.
*Alc’hwez : 
** Diligencia ha skeudenn an heol gant un dremm (1856 ha 1887)
** Montevideo (1858-1859)
** Republica del Uruguay Montevideo pe Republica Oriental del Uruguay (1866—1956)
** Republica O. del Uruguay (1921-1956)
** [[Uruguay]] (abaoe 1956)
** Burevioù broioù estren e [[Montevideo]] :
*Burev-post Breizh-Veur : timbroù saoz gant ur siell C28 (1862-1872) 
*Burev-post Bro-C’hall : timbroù gall gant ur siell e stumm ur c’hwec’hkogn
*Burev-post Italia : timbroù Reter-Nesañ

== V ==
=== [[Timbroù Katalonia|Valencia]] ===
*Statud : Proviñs emren er Stad Spagn. E-pad [[Brezel ar garlouriezh]] e voe embannet timbroù gant skoazellerien Carlos.
*Alc’hwez : Poltred Don Carlos hag « ESPAÑA VALENCIA » (1874)

=== [[Timbroù Vanuatu|Vanuatu]] ===
*Statud : Tiriad dindan dalc’h Bro-C’hall hag ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Hebridez-Nevez]]. Stad dizalc’h abaoe 1980.
*Alc’hwez : Vanuatu

=== [[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]] ===
* Statud : Porzh-mor en [[Impalaeriezh Otoman]]. Staget ouzh Bro-C’hres e 1914.
* Alc’hwez :  Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant '''Vathy''' (1893-1900)

=== [[Timbroù Keoded ar Vatikan|Keoded ar Vatikan]] ===
[[File:StampsVatican1938Michel59-62.JPG|dehou|500px]]
*Statud : Stad dizalc’h, anvet “[[Stadoù ar Pab]]” betek 1929. Nann-ezel eus Aozadur ar Broadoù Unanet.
*Alc’hwez : 
** Poste Vaticane (1929-1992)
** Cittá del Vaticano (abaoe1993)
*Pennad kar : [[Timbroù Stadoù ar Pab]]

=== [[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Venda]] ===
*Statud : Tiriad (lesanvet Bantoustan) a voe dizalc’h (e 1979) hervez Gouarnamant SuAfrika, nann-anavezet gant an [[Aozadur ar Broadoù Unvanet|A.B.U.]]. Kendeuzet e SuAfrika e miz Ebrel 1994.
*Alc’hwez : [[Venda]] (1979-1994)
*Pennad kar : [[Timbroù Suafrika]], [[Timbroù Stadoù emren Suafrika]]

=== [[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]] ===
*Statud : Rannvro Italia an Norzh dindan dalc’h Aostria etre 1815 ha 1866. Aloubet gant ar Rouantelezh-Unanet ha Stadoù-Unanet Amerika etre 1945 ha 1947.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « Regno d’Italia Venezia Giulia 3. XI. 18. » (1919)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « Venezia Giulia » (1919)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant « A.M.G. VG » (1945-1947) 

=== [[Timbroù Venezuela|Venezuela]] ===
*Statud : Stad dizalc’h abaoe 1830.
*Alc’hwez : 
** Correos de Venezuela pe EE.UU. de Venezuela (1880-1955)
** Republica de Venezuela (1955-1983)
** [[Venezuela]] (1983-2003)
** Republica Bolivariana de Venezuela (abaoe 2003)

=== [[Timbroù Victoria|Victoria]] ===
*Statud :  Trevadenn ar [[Rouantelezh-Unanet]] (1851-1900). Ezel eus Kengevredad [[Aostralia]] abaoe 1901.
*Alc’hwez :  [[Victoria (Aostralia)|Victoria]] (1850-1908)
*Pennad kar : [[Timbroù Aostralia]]

=== [[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Bro Victoria]] ===
*Statud : Ergerzhadeg Antarktika (1909)
*Alc’hwez :  Timbroù [[Zeland Nevez]] dreistmoullet gant “Victoria Land” (1911-1912).

=== [[Timbroù Viêt Nam|Viêt Nam]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall ([[Annam]], [[Tonkin]], [[Kochin-Sina]]) dindan [[Indez-Sina]] c’hall. Stad dindan levezon Frañs savet e 1949, dizalc’h (Impalaeriezh) e 1954. Rannet etre [[Viet Nam an Norzh]] ha [[Viet Nam ar Su]] e 1955. Adunvanet e 1975.
*Alc’hwez : 
** Viêt Nam (1951-1952)
** VIỆT NAM CỘNG HOÀ (BƯU CHÍNH = Postoù)
**VIETNAM (abaoe 1975)

=== [[Timbroù Viet Nam an Norzh|Viet Nam an Norzh]] ===

[[File:3cts petain bistre surch.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Trevadenn Bro-C’hall dindan anv [[Indez-Sina]] betek. Stad dizalc’h embannet e 1945 (Republik Demoktratel Viet Nam) met anavezet e 1954. Unvanet gant [[Viet Nam ar Su]] e 1973.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Indez-Sina dreistmoullet  &lt;small&gt;VIET-NAM DAN-CHU CONG-HOA&lt;/small&gt; (‘’ Republik Demokratel’’) (1945- 1946)     BƯU CHÍNH = Postoù
** VIÊT-NAM DAN-CHU CONG-HOA (1946-1976)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Viet Nam]]

=== [[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]] ===
*Statud :  Stad dizalc’h etre 1955 ha 1975. Melestradurezh Gouarnamant Berrbad Su Viet Nam etre 1975 ha 1976. Kenteuzet gant Viet Nam an Norzh evit sevel Stad Viet Nam e 1975.
*Alc’hwez : 
** Viêt Nam Cong Hoa (1955-1975)
** Cong Hoa Mien Nam Viêt Nam (1975-1976)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Viet Nam]]

=== [[Timbroù Burkina Faso|Volta Uhel]] ===
*Statud : Trevadenn Bro-Chall (1921-1946), tiriad tramor Bro-C’hall (1946-1958) ha Republik emren (1958-1960). Dizalc’h e 1960. Adanvet e voe [[Burkina Faso]] e 1984.  
*Alc’hwez : 
** Timbroù Soudan c’hall (1894-1902)
** Timbroù Senegambia ha Niger (1902-1906)
** Timbroù Senegal Uhel ha Niger (1906-1917)
** Timbroù Senegal Uhel ha Niger dreistmoullet gant Haute-Volta (1920-1928)
** Haute-Volta (1920-1931)
** Timbroù [[Aod an Olifant]], [[Niger]] pe [[Soudan c’hall]] hervez al lec’h, hep meneg ebet (1932-1944)
** Timbroù Afrika ar C’hornaoueg C’hall (1944-1959)
*Pennad kar : [[Timbroù Burkina Faso]]

== W ==
=== [[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]] ===
*Statud : Stad-priñselezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet betek 1950. Ul lodenn eus [[India]] abaoe 1950.
*Alc’hwez : Wadhwan State (1888-1892)
*Pennad kar : [[Timbroù India]]

=== [[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]] ===
[[File:Timbre Wallis et Futuna 1920 - 75 centimes.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Enezeg gwarezet gant Bro-C’hall (1886-1961). Tiriad tramor (1961-2003). Strollegezh tramor abaoe 2003.
*Alc’hwez : 
** Timbroù [[Kaledonia-Nevez]] dreistmoullet gant &lt;small&gt;ILES WALLIS et FUTUNA&lt;/small&gt; (1920-1938 ha 1939-1940)
** Wallis et Futuna (1931 ha 1939)
** Timbroù Kaledonia-Nevez dreistmoullet gant &lt;small&gt;ILES WALLIS et FUTUNA&lt;/small&gt; pe &lt;small&gt;WALLIS ET FUTUNA&lt;/small&gt; (1941--1944)
** Îles Wallis &amp; Futuna (1944)
** Wallis et Futuna RF (abaoe 1957)
*Pennad kar : [[Timbroù Kaledonia Nevez]]

=== [[Timbroù Wenden|Wenden]] ===
[[File:StampVenden1864Michel4.jpg|dehou|150px]]
*Statud : Kêr eus [[Latvia]] anvet [[Cēsis]] bremañ.
*Alc’hwez : 
** Wendenschen Kreises pe Wendensche Kreise (1862-1875)
** ВЕНДЕНCKAЯ (1901)

=== [[Timbroù Württemberg|Württemberg]] ===
*Statud : Ezel eus [[Kengevread Hanternoz Alamagn]] (1867-1871), eus an [[Impalaeriezh Alamagn]] (1891-1919). Republik Weimar (1919-1933). Trede Reich (1933-1945). Aloubadeg Bro-Frañs (1947-1949). Dont a reas da vezañ ul lodenn eus Land [[Baden-Württemberg]] en Alamagn ar C’hornaoueg (1949-1991) hag Alamagn unvan abaoe 1991.
*Alc’hwez : 
** Württemberg (1851 ha 1869-1874)
** Skoed-adamez ha Freimarke kreuzer' (1857-1866)
** K. Württ. post (1875-1894)
** Timbroù-servij : 
** K. Württ. post (1875-1915)
** Württemberg Bezirskmarke pe Staatsmarke (1916-1919 ha 1923-1924)
** Timbroù Wurtemberg dreistmoullet “Volkstaat Württemberg” (1919)
** Württemberg (1920)
** Timbroù Wurtemberg dreistmoullet “Deustches Reich” (1920)
** Timbroù Alamagn (1920-1947)
** Württemberg (1947-1949)

== X ==
=== [[Timbroù Sina|Xinjiang]] ===
*Statud : Rannvro emren eus Sina, bet anvet [[Turkestan ar Reter]].
*Alc’hwez :  Timbroù Sina dreistmoullet e sinaeg “Implijet e proviñsoù Xinjiang hepken” (1915-1949)

== Y ==
=== [[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Yafa Uhelañ]] ===
*Statud : Sultanelezh gwarezet gant ar Rouantelezh-Unanet. Staget ouzh [[Yemen ar Su]] e 1967.
*Alc’hwez : State of Upper Yafa South Arabia (1967)

=== [[Timbroù Yemen |Yemen]] ===
*Statud : Stad savet diwar unvaniezh [[Yemen ar Su]] ha [[Yemen an Norzh]] e 1990.
*Alc’hwez : 
** Yemen Republic (1990-1991)
** Republic of [[Yemen]] (adalek 1991)

=== [[Timbroù Yemen an Norzh |Yemen an Norzh]] ===
[[File:YAR 1969 MiNr0867A pm B002.png|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh ottoman (1873-1918). Rouantelezh (1918-1962). Brezel diabarzh etre roueelourien ha republikaned (1962-1970). Embannet e voe Republik Arab ar Yemen e 1962. Unvanet e voe Yemen ar Su ha Yemen an Norzh e 1990.
*Alc’hwez : 
** Yemen ha lizherennoù arabek (1929-1930)
** Postes du Royaume du Yemen (1939-1945)
** The Moutawakilite KIngdom of Yemen (1952-1959)
** Yemen (1959-1962)
** Timbroù dreistmoullet gant « Free Yemen Fights for God, Imam &amp; Country » (lizherennoù latin hag arabek) (1962)
** Mutawakelite KIngdom of Yemen (1964- 1970)
** Y.A.R. pe Yemen Arab Republic (1962-1991)

=== [[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet dindan anv [[Aden]] (1874-1963). Ul lodenn eus Kevread Emirelezhioù Arabia ar Su (1959-1962) adanvet Gwarezva [[Kevread Arabia ar Su]] (1962-1967). Stad dizalc’h (Republik demokratel ha Poblek) etre 1967 ha 1990. Kenteuzet gant [[Republik Arab Yemen]] (Yemen an Norzh) e 1990. Brezel diabarzh e 1994.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Yemen dreistmoullet gant &lt;small&gt;PEOPLE’S REPUBLIC OF SOUTHERN YEMEN&lt;/small&gt; (lizherenneg arabek ha latin (1967)
** People’s Republic of Southern Yemen (1968-1970)
** People’s Democratic of Southern Yemen (1971-1982)
** Yémen PDR (1978-1990)

=== [[Timbroù Yougoslavia|Yougoslavia]] ===
[[File:Europa 1990 Yugoslavia 02.jpg|dehou|200px]]
*Statud : Ul lodenn eus an Impalaeriezh Aostria-Hungaria betek 1918. Stad dizalc’h dindan anv « Rouantelezh Serbed, Kroated ha Slovened » etre 1918 ha 1929, adanvet “Rouantelezh Yougoslavia” er bloaz 1929. Aloubadeg Alamagn hag Italia (1941-1945). Republik Kevreadel Demokratel e 1945 savet gant unvaniezh c’hwec’h Republik : [[Bosnia-Herzegovina]], [[Kroatia]], [[Makedonia]], [[Montenegro]], [[Serbia]] ha [[Slovenia]], ha div rannvro emren ([[Vojvodine]] ha [[Kosovo]]). Pep bro a voe dizalc’h e 1989, nemet Serbia ha Montenegro a chomas asambles betek 2006.
*Alc’hwez : 
** Kraljevstvo Srba, Hrvata I Slovenga (1921-1929)
** Kraljevina Jugoslavija (1931)
** Југославија ha Jugoslavia (1931-1941)
** Timbroù Serbia dreistmoullet gant “Демократска Федеративна Југославија” (1944-1945)
**Jyгославија Jugoslavija (1945-1948)
** FNR Jugoslavija pe ФHP Југославија (1948-1955)
** Југославија pe Jugoslavija (1955-1965 ha 1998-2002)
** Jugoslavija (1965-1991)
** Југославија (1992-1997)
*Pennadoù kar : [[Timbroù Serbia]] [[Timbroù Montenegro]]

=== [[Timbroù Sina|Yunnan]] ===
*Statud : Postoù rannvroel.
* Alc’hwez : Timbroù Sina dreistmoullet (1927-1934)
=== [[Timbroù Pakhoi|Yunnan-Fou]] ===
*Statud : Burevioù-post Indez-Sina (trevadenn c’hall) e [[Sina]] (1894-1922).
*Alc’hwez : 
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant Yunnansen (1903-1919)
** Timbroù Indez-Sina c’hall dreistmoullet gant Yunnan-Fou (1906) pe Yunnanfou (1908-1919)

== Z ==
=== [[Timbroù Zadar|Zadar]] ===
*Statud : Kêr eus [[Dalmatia]] aloubet gant Alamagn e 1943. Kêr eus [[Kroatia]] bremañ.
* Alc’hwez : 
** Timbroù Italia dreistmoullet gant “Deutsche Besetzung Zara” (1943)
** Timbroù Italia dreistmoullet gant “Zara” ha linennoù (1943)

=== [[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]] ===
*Statud : Stad dizalc’h. Anv a oa gant [[Republik Demokratel Kongo]], etre ar 27 a viz Here 1971 hag ar 17 a viz Mae 1997.
*Alc’hwez : [[Zair|Zaïre]] pe République du Zaïre (1971-1997)
*Pennad kar : [[Timbroù Kongo Velgia]]

=== [[Timbroù Zambezia|Zambezia]] ===
*Statud : Trevadenn bPortugal. Staget ouzh [[Mozambik]] e 1917.
*Alc’hwez : Portugal [[Zambezia]] (1894-1917)
*Pennad kar : [[Timbroù Mozambik]]

=== [[Timbroù Zambia|Zambia]] ===
*Statud : Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1924-1964) dindan anv [[Rodezia an Norzh]]. Stad dizalc’h abaoe 1964
*Alc’hwez : [[ Zambia]] (abaoe 1964)
*Pennad kar : [[Timbroù Rodezia an Norzh]]

=== [[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]] ===
[[File:Stamp of Zanzibar - 1964 - Colnect 835434 - Map of Zanzibar and Peba and flag.jpeg|dehou|200px]]
*Statud : Sultanelezh dizalc’h (1861-1890). Bro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet (1890-1963).. Unvaniezh [[Tanganyika]] ha [[Zanzibar]] e 1964 dindan anv [[Tanzania]].
*Alc’hwez : 
** Timbroù Indez Breizh-Veur dreistmoullet gant Zanzibar (1895-1896)
** Timbroù Afrika saoz ar Reter dreistmoullet gant Zanzibar (1895-1896)
** Zanzibar  ha poltred ar Sultan (1897-1963)
** Jamhuri Zanzibar (1965)
** Jamhuri Zanzibar-Tanzania (1965)
** Zanzibar-Tanzania (1967)
** Timbroù Tanzania abaoe 1965
*Pennad kar : [[Timbroù Tanzania]]

=== [[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar – Burevioù gall]] ===
*Statud : Burev-post Bro-C’hall e Zanzibar etre 1889 ha 1904.
*Alc’hwez : 
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant un talvoud-gwezh en “Anna” (1894-1896)
** Timbroù Bro-C’hall dreistmoullet gant &lt;small&gt;ZANZIBAR&lt;/small&gt; (1894-1897)
** Zanzibar (1902-1904)
*Pennad kar : [[Timbroù Zanzibar]]

=== [[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1851-1931). Stad dizalc’h abaoe 1931.
* Alc’hwez : [[Zeland Nevez|New Zealand]] (abaoe 1855).

=== [[Timbroù Zimbabwe|Zimbabwe]] ===
*Statud : Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet (1923-1953), ezel eus [[Kevread Rodezia ha Nyasaland]] (1953-1964) dindan anv [[Rodezia ar Su]]. Stad dizalc’h abaoe 1965.
*Alc’hwez : [[Zimbabwe]] (abaoe 1965)
*Pennad kar : [[Timbroù Rodezia ar Su]]

=== [[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]] ===
*Statud : Gwarezva ar Rouantelezh-Unanet. Trevadenn ar Rouantelezh-Unanet etre 1894 ha 1896. Dont a reas da vezañ ul lodenn eus [[Unvaniezh Suafrika]] e miz Mae 1910. Stad-emren (Bantoustan) [[KwaZulu]] e Republik SuAfrika etre 1970 ha 1994. Ul lodenn eus Suafrika eo abaoe 1994.
*Alc’hwez :
** Timbroù Rouantelezh-Unanet dreistmoullet “Zululand” (1888).
** Timbroù Natal dreistmoullet “Zululand” (1888-1894).
** Zululand (1894-1896).
*Pennad kar :  [[Timbroù Suafrika]]

==Gwelet ivez==
*[[Timbroù hervez ar vro A...H]]
*[[Timbroù hervez ar vro I...P]]

[[Rummad:Timbrouriezh]]</text>
      <sha1>eu7ehlmp9qc1f4zht5s98qi0i1dv2yq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dielldi-departamant Penn ar Bed</title>
    <ns>0</ns>
    <id>175643</id>
    <revision>
      <id>2193051</id>
      <parentid>2152649</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:57:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7875" sha1="cq50kpsqfz2m91ndxydzriikifnaa62" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Dielloù-departamant Penn-ar-Bed''' zo ur servij eus [[Kuzul-departamant Penn-ar-Bed]]. Emañ ar greizenn bennañ e [[Kemper]], hag ur skourr a oa bet staliet  e [[Brest]], met serret eo  abaoe miz Kerzu 2024. P’eo an departamant unan eus ar re stank a-walc’h o foblañs e oa bet ret sevel, e 1990, ur savadur bras e vent hag hir e estajerennoù.

== Istor ==
Dielloù-departamant Penn-ar-Bed, evel [[Dielldi-departamant|re departamantoù all Bro-C'hall]], a oa bet krouet gant lezenn ar 5 [[Deiziadur republikan gall|a viz ar Vrumenn]] ar Bloaz V (26 a viz Here [[1796]]). Gant al lezenn-se e oa gourc'hemennet kas, da gêr-benn an departamant, an dielloù a oa bet dastumet a-raok e [[Distrig (Dispac’h gall)|kêrioù-penn an distrigoù da vare an Dispac’h gall]], pa voe freuzet ar [[strollegezh publik|strollegezhioù publik]]-se diwar lezenn ar 5 [[Deiziadur republikan gall|a viz ar Frouezh]] ar Bloaz III (22 a viz Eost 1795).

Goude bezañ bet staliet e eil estaj [[palez ar justis Kemper]] e kavjont ul lec’h emsavoc’h pa voe savet e 1882 ur savadur arbennik e liorzh ar palez-se&lt;ref&gt;''Histoire de Quimper'', Privat, 1993, p. 260.&lt;/ref&gt;. Re strizh e teuas da vezañ al lec’h-se, ken e tivizas ar gouarnament sevel ur adeilad bras-tre evit bastañ da ezhommoù mirout dielloù ar velestradurezh war gresk. Etretant e oa bet votet al lezenn digreizennañ e 1981 hag e 1990 ar savadur nevez ha darn eus e goskor a yeas dindan aotrouniezh Departamant Penn ar Bed e [[Kreizenn velestradurel Kemper]].&lt;br&gt;.
Pa vez pal pennañ an dielldioù mirout teulioù savet war baper e vir Dielldi-departement Kemper traoù all, evel enrolladennoù kleved ha gweled. Ul levraoueg diabarzh, miliadoù a levrioù enni, a zo ennañ hag e vez miret miliadoù a [[kartenn-bost|gartennoù-post]] skeudennet ivez.
E 2013 e oa bet dizoloet saotradur war un drederenn eus an dielloù gant al louedenn  [[Eurotium herbariorum|Aspergillus glaucus]]. Kavet e oa bet ne oa ket difennet mat  ar savadur ouzh ar glav ken ne oa ket sec’h a-walc'h an aergelc’h.&lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/bretagne/quimper-29000/quimper-les-archives-du-finistere-sont-contaminees-397814 Les archives du Finistère sont… contaminées, 24 a viz Mezheven 2013; Brassellet d’ar 26 a viz Mezheven 2025.&lt;/ref&gt;. Echuet e oa bet an digontammadur e 2017 goude bezañ staliet ur [[gwenterezh]] nevez.

== Mont en-dro ==
Kefridioù Dielldi-departamant Penn-ar-Bed a denn da  gontrolliñ, dastum, renkañ, mirout, kelaouiñ ha brudañ an dielloù istorel. Dre al lezenn e vez kaset dielloù melestradurel savet gant pep servij publik eus pep melestradurezh-Stad pe strollegezh Dre emglev e c’hell an Dielldi degemer dielloù prevez, re an embregerezhioù hag an hiniennoù. Ne vez ket amprestet an teulioù gant al lennerien a c’hell dont d’ar sal-lenn pe brassellout ouzh ul lodenn, bihan-tre, eus an dastumad enlinenn. P’eo marihoù ar boblañs (marilhoù-kêr ar ganedigezhioù, an dimezioù hag ar marvioù) eo bet niverelaet an holl anezho gant un dale bihan da geñver an Departamantoù all.

E 2023 e veze renket an dielloù a-hed ouzhpenn 29 c'hilometr linennek a deulioù.&lt;ref&gt;Archives de France, [https://francearchives.gouv.fr/fr/article/37978 Activité des services], (gwelet d'an 23 a viz Genver 2015).&lt;/ref&gt;.

Miret eo ul lodenn eus an dastumad e skourr [[Brest]]&lt;ref&gt;Dielloù-departamant Penn-ar-Bed, [http://www.archives-finistere.fr/medias/medias.aspx?INSTANCE=exploitation&amp;PORTAL_ID=portal_model_instance__cg29_sinformer_acces_contacts.xml&amp;SYNCMENU=portal_model_instance__cg29_sinformer_acces_contacts&amp;SyNCMENU=Sinformer_acces_Skins29 ha darempredoù], (gwelet e {{1añ}} Genver 2014)&lt;/ref&gt; , met n’eo ket mui posubl d’al lennerien mont tre ar savadur :
* isrummad 1 E : Tiegezhioù (titloù gladdalc’hel ha paperioù familh, [[Renad kozh Régime]]), met posubl eo goulenn ma vefent kaset da sal-lenn Kemper.
* isrummad 151 J : Dielloù [[Kastell Kerouzere]]
* rummad Y : Tiez-kastiz (dielloù a-vremañ)
* rummad E : Fiziadoù
* Ul lodenn eus ar rummad W

== Renerien ==
* 1795-1796: Pierre-Jean Le Breton
* 1798-1800: Jean-Baptiste-Laurent Le Breton
* 1801-1803: Coïc
* 1809-1810: Aimé-Désiré Calloch de Kerillis
* 1817-1841: Pierre-Marie Legrand
* 1841-1845: [[Aurélien de Courson]]
* 1845-1851: Christophe Le Goyat&lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k203773x/f189.item National Almanac, 1848-1850] (brassellet 9 Meurzh 2016)&lt;/ref&gt;
* 1851-1880: [[René-François Le Men]] &lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k208144s/f147.item National Almanac, 1876] (gwelet Meurzh 2016)&lt;/ref&gt;
* 1881-1895: [[François-Marie Luzel]]
* 1895-1897: Jean Lemoine
* 1897-1912: [[Henri Bourde de La Rogerie]]&lt;ref&gt;[http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/bec_0373-6237_1950_num_108_1_460281 Levraoueg an deskarded, levrenn 1959 108, pp. 192-193], (gwelet d'an 2 a viz Genver 2015).&lt;/ref&gt;
* 1912-1941: [[Henri Waquet]]
* 1941-1944: Louis Rousseau
* 1944-1951: Henri Waquet
* 1951-1959: Bernard Jarry
* 1959-1973: Jacques Charpy&lt;ref&gt;Levraoueg Vroadel Frañs, [http://data.bnf.fr BNF Resources], (gwelet 2 a viz Genver, 2015).&lt;/ref&gt;
* 1973-2003: Claude Fagnen&lt;ref&gt;[http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/bec_0373-6237_1973_num_131_2_449977 Bibliothèque de l'École des Chartes. 1973, levrenn 131. pp. 702-704], (brassellet d'an 2 a viz Genver 2015).&lt;/ref&gt;
* Abaoe 2003: Bruno Corre&lt;ref&gt;[http://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php Des archives kanakes au Finistère]. Brassellet d’an 31 a viz Kerzu 2017.&lt;/ref&gt;

== Dielloù enlinenn ==
Dre e lec’hienn Internet ec’h embann Dielldi-departamant Penn ar Bed, abaoe 2012,  teulioù niverelaet, pajennoù an holl varilhoù-poblañs en o zouez, ha renabloù dalc’had da vezañ brassellet hep enskrivadur.

* [[Marilhoù-parrezl|Registres paroissiaux]] hag [[marilh ar boblañs|état-civil]]
* [[Kadastr Bro-C’hall|Cadastre]]
* [[Niveridigezh|Recensements de population]]
* [[Gwask kozh|Presse ancienne]]
* [[Roll marilhañ|Matricules militaires]]
* [[Teul ikonografek|Documents iconographiques]]
* [[Kaier klemmoù|Cahiers de doléances]] (kaieroù klemmoù savet e penn an [[Dispac’h gall]])

== Dielloù enlinenn ==
E miz Kerzu 2023 e oa bet embannet gant ar C’huzul-departamant e oa bet lakaet enlinenn an holl varilhoù-kêr bet niverelaet (betek 1936)
&lt;ref&gt;[https://www.rfgenealogie.com/infos/tous-les-registres-paroissiaux-et-d-etat-civil-du-finister-sont-desormais-en-ligne  Pierre-Valéry Archassal, « Tous les registres paroissiaux et d’état-civil du Finistère sont désormais en ligne », ''La Revue française de Généalogie'', 8-12-202.] Gwelet d’an 19 a viz Meurzh 2024.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;
Dindan [[lañvaz]] [[Licence ouverte]] (LO) savet gant an [[Etalab]] (ur servij eus ar gouarnament gall) en deus lakaet dielloù m’emañ an atebegezh outañ Kuzul-departamant Penn ar Bed, ken eo posubl eilañ hag implijañ anezho gant ma vo resisaet gant an adimplijer orin ha mammenn an teul, en ur venegiñ &quot;Archives départementales du Finistère&quot; hag ar merk renkañ.

== Dielloù brezhonek ==
P'eo Departamant Penn ar Bed un [[tiriad]] ma voe komzet ha skrivet e brezhoneg a-gozh ez eus bet dastumet kalz a deulioù er yezh-se. Foñsoù arbennik (paperoù ha levraouegoù personel) un nebeud gouizeien a zo miret : [[Teodor Kervarker]], [[Gaston Esnaut]], [[Daniel Bernard]].&lt;br&gt;
Ur rummad, 166 teul ennañ, a zo bet strollet dindan an titl « Documents concernants la langue bretonne » ha lakaet enlinenn.

== Pennadoù nes ==
* [[Dielldi-departamant]]
* Servij-kêr an dielloù
*[[Levraoueg Penn ar Bed]]

== Levrlennadurezh ==
Jacques Charpy, ‘’Guide des Archives du Finistère'' », Kemper, 1973.

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Istor Penn ar Bed]]
[[Rummad:Dielldioù-departamant Breizh|Penn ar Bed]]
[[Rummad:Kemper]]</text>
      <sha1>cq50kpsqfz2m91ndxydzriikifnaa62</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193052</id>
      <parentid>2193051</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:57:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Mont en-dro */</comment>
      <origin>2193052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7867" sha1="gox6uhq9wy8gt2i90jamz0bi8blnnng" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Dielloù-departamant Penn-ar-Bed''' zo ur servij eus [[Kuzul-departamant Penn-ar-Bed]]. Emañ ar greizenn bennañ e [[Kemper]], hag ur skourr a oa bet staliet  e [[Brest]], met serret eo  abaoe miz Kerzu 2024. P’eo an departamant unan eus ar re stank a-walc’h o foblañs e oa bet ret sevel, e 1990, ur savadur bras e vent hag hir e estajerennoù.

== Istor ==
Dielloù-departamant Penn-ar-Bed, evel [[Dielldi-departamant|re departamantoù all Bro-C'hall]], a oa bet krouet gant lezenn ar 5 [[Deiziadur republikan gall|a viz ar Vrumenn]] ar Bloaz V (26 a viz Here [[1796]]). Gant al lezenn-se e oa gourc'hemennet kas, da gêr-benn an departamant, an dielloù a oa bet dastumet a-raok e [[Distrig (Dispac’h gall)|kêrioù-penn an distrigoù da vare an Dispac’h gall]], pa voe freuzet ar [[strollegezh publik|strollegezhioù publik]]-se diwar lezenn ar 5 [[Deiziadur republikan gall|a viz ar Frouezh]] ar Bloaz III (22 a viz Eost 1795).

Goude bezañ bet staliet e eil estaj [[palez ar justis Kemper]] e kavjont ul lec’h emsavoc’h pa voe savet e 1882 ur savadur arbennik e liorzh ar palez-se&lt;ref&gt;''Histoire de Quimper'', Privat, 1993, p. 260.&lt;/ref&gt;. Re strizh e teuas da vezañ al lec’h-se, ken e tivizas ar gouarnament sevel ur adeilad bras-tre evit bastañ da ezhommoù mirout dielloù ar velestradurezh war gresk. Etretant e oa bet votet al lezenn digreizennañ e 1981 hag e 1990 ar savadur nevez ha darn eus e goskor a yeas dindan aotrouniezh Departamant Penn ar Bed e [[Kreizenn velestradurel Kemper]].&lt;br&gt;.
Pa vez pal pennañ an dielldioù mirout teulioù savet war baper e vir Dielldi-departement Kemper traoù all, evel enrolladennoù kleved ha gweled. Ul levraoueg diabarzh, miliadoù a levrioù enni, a zo ennañ hag e vez miret miliadoù a [[kartenn-bost|gartennoù-post]] skeudennet ivez.
E 2013 e oa bet dizoloet saotradur war un drederenn eus an dielloù gant al louedenn  [[Eurotium herbariorum|Aspergillus glaucus]]. Kavet e oa bet ne oa ket difennet mat  ar savadur ouzh ar glav ken ne oa ket sec’h a-walc'h an aergelc’h.&lt;ref&gt;https://www.ouest-france.fr/bretagne/quimper-29000/quimper-les-archives-du-finistere-sont-contaminees-397814 Les archives du Finistère sont… contaminées, 24 a viz Mezheven 2013; Brassellet d’ar 26 a viz Mezheven 2025.&lt;/ref&gt;. Echuet e oa bet an digontammadur e 2017 goude bezañ staliet ur [[gwenterezh]] nevez.

== Mont en-dro ==
Kefridioù Dielldi-departamant Penn-ar-Bed a denn da  gontrolliñ, dastum, renkañ, mirout, kelaouiñ ha brudañ an dielloù istorel. Dre al lezenn e vez kaset dielloù melestradurel savet gant pep servij publik eus pep melestradurezh-Stad pe strollegezh Dre emglev e c’hell an Dielldi degemer dielloù prevez, re an embregerezhioù hag an hiniennoù. Ne vez ket amprestet an teulioù gant al lennerien a c’hell dont d’ar sal-lenn pe brassellout ouzh ul lodenn, bihan-tre, eus an dastumad enlinenn. P’eo marihoù ar boblañs (marilhoù-kêr ar ganedigezhioù, an dimezioù hag ar marvioù) eo bet niverelaet an holl anezho gant un dale bihan da geñver an Departamantoù all.

E 2023 e veze renket an dielloù a-hed ouzhpenn 29 c'hilometr linennek a deulioù.&lt;ref&gt;Archives de France, [https://francearchives.gouv.fr/fr/article/37978 Activité des services], (gwelet d'an 23 a viz Genver 2015).&lt;/ref&gt;.

Miret eo ul lodenn eus an dastumad e skourr [[Brest]]&lt;ref&gt;Dielloù-departamant Penn-ar-Bed, [http://www.archives-finistere.fr/medias/medias.aspx?INSTANCE=exploitation&amp;PORTAL_ID=portal_model_instance__cg29_sinformer_acces_contacts.xml&amp;SYNCMENU=portal_model_instance__cg29_sinformer_acces_contacts&amp;SyNCMENU=Sinformer_acces_Skins29 ha darempredoù], (gwelet e {{1añ}} Genver 2014)&lt;/ref&gt; , met n’eo ket mui posubl d’al lennerien mont tre ar savadur :
* isrummad 1 E : Tiegezhioù (titloù gladdalc’hel ha paperioù familh, [[Renad kozh]]), met posubl eo goulenn ma vefent kaset da sal-lenn Kemper.
* isrummad 151 J : Dielloù [[Kastell Kerouzere]]
* rummad Y : Tiez-kastiz (dielloù a-vremañ)
* rummad E : Fiziadoù
* Ul lodenn eus ar rummad W

== Renerien ==
* 1795-1796: Pierre-Jean Le Breton
* 1798-1800: Jean-Baptiste-Laurent Le Breton
* 1801-1803: Coïc
* 1809-1810: Aimé-Désiré Calloch de Kerillis
* 1817-1841: Pierre-Marie Legrand
* 1841-1845: [[Aurélien de Courson]]
* 1845-1851: Christophe Le Goyat&lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k203773x/f189.item National Almanac, 1848-1850] (brassellet 9 Meurzh 2016)&lt;/ref&gt;
* 1851-1880: [[René-François Le Men]] &lt;ref&gt;[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k208144s/f147.item National Almanac, 1876] (gwelet Meurzh 2016)&lt;/ref&gt;
* 1881-1895: [[François-Marie Luzel]]
* 1895-1897: Jean Lemoine
* 1897-1912: [[Henri Bourde de La Rogerie]]&lt;ref&gt;[http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/bec_0373-6237_1950_num_108_1_460281 Levraoueg an deskarded, levrenn 1959 108, pp. 192-193], (gwelet d'an 2 a viz Genver 2015).&lt;/ref&gt;
* 1912-1941: [[Henri Waquet]]
* 1941-1944: Louis Rousseau
* 1944-1951: Henri Waquet
* 1951-1959: Bernard Jarry
* 1959-1973: Jacques Charpy&lt;ref&gt;Levraoueg Vroadel Frañs, [http://data.bnf.fr BNF Resources], (gwelet 2 a viz Genver, 2015).&lt;/ref&gt;
* 1973-2003: Claude Fagnen&lt;ref&gt;[http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/bec_0373-6237_1973_num_131_2_449977 Bibliothèque de l'École des Chartes. 1973, levrenn 131. pp. 702-704], (brassellet d'an 2 a viz Genver 2015).&lt;/ref&gt;
* Abaoe 2003: Bruno Corre&lt;ref&gt;[http://www.letelegramme.fr/ar/viewarticle1024.php Des archives kanakes au Finistère]. Brassellet d’an 31 a viz Kerzu 2017.&lt;/ref&gt;

== Dielloù enlinenn ==
Dre e lec’hienn Internet ec’h embann Dielldi-departamant Penn ar Bed, abaoe 2012,  teulioù niverelaet, pajennoù an holl varilhoù-poblañs en o zouez, ha renabloù dalc’had da vezañ brassellet hep enskrivadur.

* [[Marilhoù-parrezl|Registres paroissiaux]] hag [[marilh ar boblañs|état-civil]]
* [[Kadastr Bro-C’hall|Cadastre]]
* [[Niveridigezh|Recensements de population]]
* [[Gwask kozh|Presse ancienne]]
* [[Roll marilhañ|Matricules militaires]]
* [[Teul ikonografek|Documents iconographiques]]
* [[Kaier klemmoù|Cahiers de doléances]] (kaieroù klemmoù savet e penn an [[Dispac’h gall]])

== Dielloù enlinenn ==
E miz Kerzu 2023 e oa bet embannet gant ar C’huzul-departamant e oa bet lakaet enlinenn an holl varilhoù-kêr bet niverelaet (betek 1936)
&lt;ref&gt;[https://www.rfgenealogie.com/infos/tous-les-registres-paroissiaux-et-d-etat-civil-du-finister-sont-desormais-en-ligne  Pierre-Valéry Archassal, « Tous les registres paroissiaux et d’état-civil du Finistère sont désormais en ligne », ''La Revue française de Généalogie'', 8-12-202.] Gwelet d’an 19 a viz Meurzh 2024.&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;
Dindan [[lañvaz]] [[Licence ouverte]] (LO) savet gant an [[Etalab]] (ur servij eus ar gouarnament gall) en deus lakaet dielloù m’emañ an atebegezh outañ Kuzul-departamant Penn ar Bed, ken eo posubl eilañ hag implijañ anezho gant ma vo resisaet gant an adimplijer orin ha mammenn an teul, en ur venegiñ &quot;Archives départementales du Finistère&quot; hag ar merk renkañ.

== Dielloù brezhonek ==
P'eo Departamant Penn ar Bed un [[tiriad]] ma voe komzet ha skrivet e brezhoneg a-gozh ez eus bet dastumet kalz a deulioù er yezh-se. Foñsoù arbennik (paperoù ha levraouegoù personel) un nebeud gouizeien a zo miret : [[Teodor Kervarker]], [[Gaston Esnaut]], [[Daniel Bernard]].&lt;br&gt;
Ur rummad, 166 teul ennañ, a zo bet strollet dindan an titl « Documents concernants la langue bretonne » ha lakaet enlinenn.

== Pennadoù nes ==
* [[Dielldi-departamant]]
* Servij-kêr an dielloù
*[[Levraoueg Penn ar Bed]]

== Levrlennadurezh ==
Jacques Charpy, ‘’Guide des Archives du Finistère'' », Kemper, 1973.

== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}

[[Rummad:Istor Penn ar Bed]]
[[Rummad:Dielldioù-departamant Breizh|Penn ar Bed]]
[[Rummad:Kemper]]</text>
      <sha1>gox6uhq9wy8gt2i90jamz0bi8blnnng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Patrom:Degemer/Ha gouzout a raec’h?</title>
    <ns>10</ns>
    <id>179164</id>
    <revision>
      <id>2193039</id>
      <parentid>2192572</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T06:48:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2193039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1152" sha1="4j4b3r2pwww9jub9643fhv3y4vxgnq8" xml:space="preserve">&lt;!--### SKEUDENN ###--&gt;
[[Skeudenn:Ouest-Eclair - 24 mai 1938 - arrestation René Caoussin.jpg|thumb|Poltred harzadenn Ronan Caerleon (a-zehoù) e 1938 evel sekretour melestradurel ar gazetenn [[Breiz Atao]].]]
* Ar [[Pizza Margherita|pizzaioù Margherita]] zo bet anvet en enor da [[Margherita di Savoia (rouanez Italia)|Margherita di Savoia]], rouanez [[Rouantelezh Italia|Italia]] etre 1878 ha 1900.
* Biken ne voe echuet an [[douger-nijerezioù Graf Zeppelin]] alaman, an hini nemetañ en istor ar vro ha kroget da vezañ savet e 1936.
* ''[[Terminator the Second]]'' a gont istor ''[[Terminator ar Varn ziwezhañ]]'' en ur implijout arroudoù eus oberennoù [[William Shakespeare]] nemetken.
* Ken strafuilhet e voe [[Nelly Sachs]] gant darvoudoù euzhus ar brezel ma tremenas meur a vloaz e bredospitalioù goude an [[Eil Brezel-bed]].
* [[Ronan Caerleon]] (1914-1986), an emsaver katolik, a oa troet da [[Poderezh|boder]] d'an oad a 60 vloaz. 
* Ne ouier ket anv resis an trede [[pab|pab roman]], [[Anacletus]] a vez graet an aliesañ eus outañ.
* [[John Wayne Gacy]], al [[lazher a steudad]] [[stadunanat]], a oa lesanvet ar &quot;furlukin lazher&quot;.</text>
      <sha1>4j4b3r2pwww9jub9643fhv3y4vxgnq8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193041</id>
      <parentid>2193039</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <origin>2193041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1207" sha1="1txs45j7og3n1boot9b9t3c0w39zsfx" xml:space="preserve">&lt;!--### SKEUDENN ###--&gt;
[[Skeudenn:Ouest-Eclair - 24 mai 1938 - arrestation René Caoussin.jpg|thumb|Poltred harzadenn Ronan Caerleon (a-zehoù) e 1938 evel sekretour melestradurel ar gazetenn [[Breiz Atao]].]]
* [[Charlez VIII]] (1470-1498), roue Bro-C'hall ha pried kentañ [[Anna Breizh]], a varvas goude bezañ skoet e benn en ur gourin, e [[kastell Amboise]].
* Ar [[Pizza Margherita|pizzaioù Margherita]] zo bet anvet en enor da [[Margherita di Savoia (rouanez Italia)|Margherita di Savoia]], rouanez [[Rouantelezh Italia|Italia]] etre 1878 ha 1900.
* Biken ne voe echuet an [[douger-nijerezioù Graf Zeppelin]] alaman, an hini nemetañ en istor ar vro ha kroget da vezañ savet e 1936.
* ''[[Terminator the Second]]'' a gont istor ''[[Terminator ar Varn ziwezhañ]]'' en ur implijout arroudoù eus oberennoù [[William Shakespeare]] nemetken.
* Ken strafuilhet e voe [[Nelly Sachs]] gant darvoudoù euzhus ar brezel ma tremenas meur a vloaz e bredospitalioù goude an [[Eil Brezel-bed]].
* [[Ronan Caerleon]] (1914-1986), an emsaver katolik, a oa troet da [[Poderezh|boder]] d'an oad a 60 vloaz. 
* Ne ouier ket anv resis an trede [[pab|pab roman]], [[Anacletus]] a vez graet an aliesañ eus outañ.</text>
      <sha1>1txs45j7og3n1boot9b9t3c0w39zsfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193047</id>
      <parentid>2193041</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:45:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1217" sha1="gngycf2qy19gvot8sshnhuyq7ua8pv3" xml:space="preserve">&lt;!--### SKEUDENN ###--&gt;
[[Skeudenn:Ouest-Eclair - 24 mai 1938 - arrestation René Caoussin.jpg|thumb|Poltred harzadenn Ronan Caerleon (a-zehoù) e 1938 evel sekretour melestradurel ar gazetenn [[Breiz Atao]].]]
* [[Marcel Callo]] a oa marvet e [[Kamp-bac'h Mauthausen]] d'an [[19 a viz Meurzh]] [[1945]] d'an oad a 23 bloaz.
* [[Charlez VIII]] (1470-1498), roue Bro-C'hall ha pried kentañ [[Anna Breizh]], a varvas goude bezañ skoet e benn en ur gourin, e [[kastell Amboise]].
* Ar [[Pizza Margherita|pizzaioù Margherita]] zo bet anvet en enor da [[Margherita di Savoia (rouanez Italia)|Margherita di Savoia]], rouanez [[Rouantelezh Italia|Italia]] etre 1878 ha 1900.
* Biken ne voe echuet an [[douger-nijerezioù Graf Zeppelin]] alaman, an hini nemetañ en istor ar vro ha kroget da vezañ savet e 1936.
* ''[[Terminator the Second]]'' a gont istor ''[[Terminator ar Varn ziwezhañ]]'' en ur implijout arroudoù eus oberennoù [[William Shakespeare]] nemetken.
* Ken strafuilhet e voe [[Nelly Sachs]] gant darvoudoù euzhus ar brezel ma tremenas meur a vloaz e bredospitalioù goude an [[Eil Brezel-bed]].
* [[Ronan Caerleon]] (1914-1986), an emsaver katolik, a oa troet da [[Poderezh|boder]] d'an oad a 60 vloaz.</text>
      <sha1>gngycf2qy19gvot8sshnhuyq7ua8pv3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeadenn Patrom:Degemer/Ha gouzout a raec’h?</title>
    <ns>11</ns>
    <id>179977</id>
    <revision>
      <id>2193042</id>
      <parentid>2189222</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:02:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urzh ar &quot;fedoù&quot; */ rann nevez</comment>
      <origin>2193042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="720" sha1="hherkhxd8svovtbtdmkrwfptfki5zpq" xml:space="preserve">== Skeudennoù ==

Digempouez e teu an takadoù ''ha gouzout a raec’h ?'' hag ''a-zivout ar wiki'' pa vez ouzhpennet ur skeudenn. N’eo ket grevus-kenañ met marteze e vefe gwelloc’h, pe dilemel ar skeudenn, pe en em c’houlenn petra a c’hallfe bezañ ouzhpennet en ''a-zivout ar wiki''. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 09:50 (UTC)

== Urzh ar &quot;fedoù&quot; ==

Evit ma ne vefemp ket kollet e urzh ar &quot;fedoù&quot; a ouzhpennomp on krog d'ober evel el lodenn &quot;Keleier&quot;, dle. tennañ an hini zo e traoñ tout hag ouzphennañ an hini nevez e krec'h. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 15 Mezheven 2026 da 07:02 (UTC)</text>
      <sha1>hherkhxd8svovtbtdmkrwfptfki5zpq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193043</id>
      <parentid>2193042</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T07:35:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Urzh ar &quot;fedoù&quot; */ Respont</comment>
      <origin>2193043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="861" sha1="e59u2dbgjjcsfx78ov7p398z6uaadmr" xml:space="preserve">== Skeudennoù ==

Digempouez e teu an takadoù ''ha gouzout a raec’h ?'' hag ''a-zivout ar wiki'' pa vez ouzhpennet ur skeudenn. N’eo ket grevus-kenañ met marteze e vefe gwelloc’h, pe dilemel ar skeudenn, pe en em c’houlenn petra a c’hallfe bezañ ouzhpennet en ''a-zivout ar wiki''. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 27 Ebr 2026 da 09:50 (UTC)

== Urzh ar &quot;fedoù&quot; ==

Evit ma ne vefemp ket kollet e urzh ar &quot;fedoù&quot; a ouzhpennomp on krog d'ober evel el lodenn &quot;Keleier&quot;, dle. tennañ an hini zo e traoñ tout hag ouzphennañ an hini nevez e krec'h. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 15 Mezheven 2026 da 07:02 (UTC)

:Demat,
:ok greomp evel-se.
:A galon [[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 15 Mezheven 2026 da 07:35 (UTC)</text>
      <sha1>e59u2dbgjjcsfx78ov7p398z6uaadmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nino Batsiashvili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180052</id>
    <revision>
      <id>2193049</id>
      <parentid>2193012</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T08:55:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2193049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6395" sha1="tpyv6lr8p6lz3xds309y0y0bcqmr0g3" xml:space="preserve">[[Skeudenn:2022-Nino-Batsiashvili.JPG|170px|right|Nino Batsiashvili e 2022.]]
'''Nino Batsiashvili''' (e [[jorjieg]]:  ნინო ბაციაშვილი) a zo bet ganet d'ar [[1 Genver|1{{añ}} a viz Genver]] [[1987]] e  [[Batoumi]] ([[RSS Jorjia]], [[Unaniezh Soviedel]]).&lt;br/&gt;Ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] eo.&lt;br/&gt;Mestr Etrebroadel (GM) eo abaoe 2018, Mestr Etrebroadel e oa abaoe 2013, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 2008, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 2004&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602993 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 475 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Ebrel 2026, 2 407 he renk ''Fonnapl'' ha 2 285 he renk ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13602993 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 528 eo bet e [[Renk Elo]] ''Standard''  kreñvañ, bet tizhet e miz [[Meurzh]] 2018.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad europat (Merc'hed e-dan ugent vloaz) ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel
|-
|C'hwevrer 2015||19||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||54,5||10/27
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ==== 
Kemer a reas perzh eizh gwezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/3/3bd93pxi-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Renk
|-
|Ebrel 2008||9||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||73/159
|-
|Mae 2011||12||{{Jorjia}}, [[Tbilisi]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||40/130
|-
|Meurzh 2012||13||{{Turkia}}, [[Gaziantep]]||7/11 (+ 4, = 5, - 2)||24/103
|-
|Gouhere 2013||14||{{Serbia}}, [[Beograd]]||6,5/11 (+ 5, = 3, - 3)||50/169
|-
|Gouhere 2014||15||{{Bulgaria}}, [[Plovdiv]]||7,5/11 (+ 4, = 7, - 0)||7/116
|-
|Mae 2015||16||{{Jorjia}}, [[Chakvi]]||9/11 (+ 8, = 2, - 1)||2/98
|-
|Mae 2016||17||{{Roumania}}, [[Mamaia]]||6/11(+ 4, = 4, - 3)||45/112
|-
|Ebrel 2017||18||{{Latvia}}, [[Riga]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||49/144
|-
|Ebrel 2018||19||{{Slovakia}}, [[Vysoké Tatry]]||6,5/11 (+ 4, = 5, - 2)||86/164
|-
|Ebrel 2019||20||{{Turkia}}, [[Antalya]]||6/11 (+ 4, = 4, - 3)||48/130
|-
|Eost 2021||21||{{Roumania}}, [[Iași]]||6/11(+ 4, = 4, - 3)||14/117
|-
|Eost 2022||22||{{Tchekia}}, [[Praha]]||6/11(+ 5, = 2, - 4)||43/123
|-
|}
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe pemp gwezh : e 2015, e 2018, e 2020, e 2022 hag e 2026.
==== Kampionad bedel (Kemmesk) ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel
|-
|C'hwevrer 2015||16||{{Palestina}}, [[Jeruzalem|Jeruzalem-Reter]]||6/11 (+ 5, = 2, - 4)||54,5||106/250
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad jorjiat ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus ur wezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/3bd93pxi.html Batsiashvili, Nino   – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2014||Nona Adjara||3||1||[[Ureki]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||1||aour||1||aour
|-
|}
==== Kib europat ar C'hleuboù (Maouezi) ==== 
C'hoariet he deus peder gwezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersb/3bd93pxi.html European Women's Chess Club Cup - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Bloaz||Tablezenn|| Kleub||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2014||4||Nona Batumi||19||{{Euskadi}}, [[Bilbao]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||3||arem||1||aour
|-
|2015||4||Nona Batumi||20||{{Republik Makedonia}}, [[Skopje]]||5,5/6 (+ 5, = 1, - 0)||91,7||1||aour||1||aour
|-
|2016||2||Nona Batumi||21||[[Slovenia]], [[Novi Sad]]||3,5/7 (+ 1, = 5, - 1)||58,3||5||-||2||argant
|-
|2017||3|||Nona Batumi||22||{{Turkia}}, [[Antalya]]||4,5/6 (+ 4, = 1, - 1)||75||1||aour||1||aour
|-
|}
==== Kampionad europat (Maouezi) ==== 
C'hoari a reas teir gwezh e skipailh [[Jorjia]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/3bd93pxi.html European Team Chess Championship (women), Batsiashvili, Nino - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|2015||4||11||{{Island}}, [[Reykjavik]]||5,5/9 (+ 4, = 3, - 2)||61,1||7||-||3||arem
|-
|2017||2||12||{{Gres}}, [[Hersonissos]]||5/8 (+ 4, = 2, - 2)||62,5||4||-||2||argant
|-
|2019||1 (eil skipailh)||13||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/8 (+ 3, = 4, - 1)||62,5||6||-||9||-
|-
|}
==== Kampionad bedel ar Maouezi ==== 
C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersv/3bd93pxi.html  World Team Chess Championship (women), Batsiashvili, Nino  - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Tablezenn||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|Ebrel 2015||5||4||{{Sina}} [[Chengdu]]||4,5/7 (+ 3, = 3, - 1)||64,3||3||arem||1||aour
|-
|Even 2017||6||4||{{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]]||5,5/8 (+ 4, = 3, - 1)||68,8||3||arem||3||arem
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù echedoù (Maouezi)]] ==== 
C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/3bd93pxi.html Women's Chess Olympiads - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|2012||erlec'hierez||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||6/8 (+ 5, = 2, - 1)||75||7||-||8||-
|-
|2014||erlec'hierez||41||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||5,5/8 (+ 4, = 3, - 1)||68,8||7||-||4||-
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/133602993 He fichenn FIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50118 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Batsiashvili He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Batsiashvili, Nino}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1987]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>tpyv6lr8p6lz3xds309y0y0bcqmr0g3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ketevan Revazovna Arakhamia-Grant</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180267</id>
    <revision>
      <id>2193014</id>
      <parentid>2191770</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Olimpiadoù ar Maouezi */</comment>
      <origin>2193014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4988" sha1="84m6h9cg1pvfj73qhaqiqu1x05os4sw" xml:space="preserve">[[Restr :Arakhamia grant rd6 4thEUIO (A).JPG|180px|right|Ketevan Arakhamia-Grant e 2008.]]
'''Ketevan Revazovna  Arakhamia-Grant''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთევან არახამია-გრანტი'''), bet ganet d'an 19 a viz Gouhere 1968 en [[Ochamchira]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian, [[Skos|skosat]] ha soviedat.
Mestr-Meur (GM) eo abaoe 2009, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1993, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1988, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1986, Gourdoner FIDE eo abaoe 2015&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;E miz Mae 2026 e oa 2 306 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 239 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 173 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 506 eo bet he [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gouhere]] 2009.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan ugent vloaz =====
Trec'h e voe e 1985 e  [[Dobrna]] ([[Yougoslavia]]).
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh : e 1983,  e 1984 hag e 1990.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad  soviedat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1990.
==== [[Kampionad breizhveurat an echedoù|Kampionad breizhveurat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe peder gwezh: e 2003,  e 2004, e 2006 hag e 2007.
==== [[Kampionad skosat an echedoù|Kampionad skosat an echedoù (kemmesk)]] ====
Trec'h e voe e 2003, rampo gant [[Paul Motwani]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessscotland.com/archiveresults/scocham.htm Chess Scotland]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat ar Maouezi ==== 
Kemer a reas perzh pemp gwezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Women's Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|Du 1992||1||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||4||-||2||argant
|-
|Mae 1997||erlec'hierez 1||2|||{{Kroatia}}, [[Pula]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||7||-||1||aour
|-
|Du-Kerzu 1999||2||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2,5/7 (+ 4, = 5, - 2)||35,7||31||-||10||-
|-
|Du 2001||1||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||14||-||15||-
|-
|Gouhere-Eost 2005||erlec'hierez||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||4||-||2||argant
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[URSS]], peder gwezh e skipailh [[Jorjia]] ha peder gwezh e skipailh [[Skos]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/awg64aio.html Women's Chess Olympiads – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1990||erlec'hierez 1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||12/12 (+ 12, = 0, - 0)||100||1||aour||2||argant
|-
|1994||3||23 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||3||arem||1||aour
|-
|1996||3||25 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1998||2||26 (33)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|2002||erlec'hierez||28 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||7||-||4||-
|-
|2008||4||31 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||15||-||53||-
|-
|2010||2||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||5,5/10 (+ 3, = 5, - 2)||55||52||-||83||-
|-
|2012||2||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|2014||1||34 (41)||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||63,6||27||-||58||-
|-
|}

==== Kampionad bedel (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|Here-Du 1997||3||{{Suis}} [[Luzern]]||4||2,5/8 (+ 1, = 3, - 4)||31,2||9||-||10||-
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=12540 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketevan_Arakhamia_Grant He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Arakhamia,  Ketevan}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù skosat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>84m6h9cg1pvfj73qhaqiqu1x05os4sw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193015</id>
      <parentid>2193014</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T14:27:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kampionad gresian ar C'hleuboù (kemmesk).</comment>
      <origin>2193015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5530" sha1="lldy7f7tl9n6kql0cm07gdmld7r7mo6" xml:space="preserve">[[Restr :Arakhamia grant rd6 4thEUIO (A).JPG|180px|right|Ketevan Arakhamia-Grant e 2008.]]
'''Ketevan Revazovna  Arakhamia-Grant''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთევან არახამია-გრანტი'''), bet ganet d'an 19 a viz Gouhere 1968 en [[Ochamchira]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian, [[Skos|skosat]] ha soviedat.
Mestr-Meur (GM) eo abaoe 2009, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1993, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1988, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1986, Gourdoner FIDE eo abaoe 2015&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;E miz Mae 2026 e oa 2 306 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 239 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 173 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 506 eo bet he [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gouhere]] 2009.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan ugent vloaz =====
Trec'h e voe e 1985 e  [[Dobrna]] ([[Yougoslavia]]).
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh : e 1983,  e 1984 hag e 1990.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad  soviedat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1990.
==== [[Kampionad breizhveurat an echedoù|Kampionad breizhveurat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe peder gwezh: e 2003,  e 2004, e 2006 hag e 2007.
==== [[Kampionad skosat an echedoù|Kampionad skosat an echedoù (kemmesk)]] ====
Trec'h e voe e 2003, rampo gant [[Paul Motwani]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessscotland.com/archiveresults/scocham.htm Chess Scotland]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad gresian ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus div wezh &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersgr/awg64aio.html  Greek Team Chess Championship – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1996||SO Ilioupolis||1||25||[[Aten]] ha [[Thessaloniki]]||3/9 (+ 1, = 4, - 4)||33,3||-||-||10||-
|-
|1998||SO Ilioupolis||1||27||[[Poros]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||-||-||8||-
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ==== 
Kemer a reas perzh pemp gwezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Women's Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|Du 1992||1||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||4||-||2||argant
|-
|Mae 1997||erlec'hierez 1||2|||{{Kroatia}}, [[Pula]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||7||-||1||aour
|-
|Du-Kerzu 1999||2||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2,5/7 (+ 4, = 5, - 2)||35,7||31||-||10||-
|-
|Du 2001||1||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||14||-||15||-
|-
|Gouhere-Eost 2005||erlec'hierez||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||4||-||2||argant
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[URSS]], peder gwezh e skipailh [[Jorjia]] ha peder gwezh e skipailh [[Skos]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/awg64aio.html Women's Chess Olympiads – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn|| Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1990||erlec'hierez 1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||12/12 (+ 12, = 0, - 0)||100||1||aour||2||argant
|-
|1994||3||23 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||3||arem||1||aour
|-
|1996||3||25 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1998||2||26 (33)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|2002||erlec'hierez||28 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||7||-||4||-
|-
|2008||4||31 (38)||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||15||-||53||-
|-
|2010||2||32 (39)||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||5,5/10 (+ 3, = 5, - 2)||55||52||-||83||-
|-
|2012||2||33 (40)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|2014||1||34 (41)||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||63,6||27||-||58||-
|-
|}

==== Kampionad bedel (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|Here-Du 1997||3||{{Suis}} [[Luzern]]||4||2,5/8 (+ 1, = 3, - 4)||31,2||9||-||10||-
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=12540 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketevan_Arakhamia_Grant He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Arakhamia,  Ketevan}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù skosat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>lldy7f7tl9n6kql0cm07gdmld7r7mo6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193027</id>
      <parentid>2193015</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T18:56:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Resisadennoù.</comment>
      <origin>2193027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5901" sha1="9dhfwc8esq4slhdywnyp18t0xvxxdv2" xml:space="preserve">[[Restr :Arakhamia grant rd6 4thEUIO (A).JPG|180px|right|Ketevan Arakhamia-Grant e 2008.]]
'''Ketevan Revazovna  Arakhamia-Grant''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთევან არახამია-გრანტი'''), bet ganet d'an 19 a viz Gouhere 1968 en [[Ochamchira]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian, [[Skos|skosat]] ha soviedat.
Mestr-Meur (GM) eo abaoe 2009, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1993, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1988, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1986, Gourdoner FIDE eo abaoe 2015&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;E miz Mae 2026 e oa 2 306 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 239 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 173 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 506 eo bet he [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gouhere]] 2009.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan ugent vloaz =====
Trec'h e voe e 1985 e  [[Dobrna]] ([[Yougoslavia]]).
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh : e 1983,  e 1984 hag e 1990.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad  soviedat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1990.
==== [[Kampionad breizhveurat an echedoù|Kampionad breizhveurat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe peder gwezh: e 2003,  e 2004, e 2006 hag e 2007.
==== [[Kampionad skosat an echedoù|Kampionad skosat an echedoù (kemmesk)]] ====
Trec'h e voe e 2003, rampo gant [[Paul Motwani]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessscotland.com/archiveresults/scocham.htm Chess Scotland]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad gresian ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus div wezh &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersgr/awg64aio.html  Greek Team Chess Championship – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1996||SO Ilioupolis||1||25||[[Aten]] ha [[Thessaloniki]]||3/9 (+ 1, = 4, - 4)||33,3||-||-||10||-
|-
|1998||SO Ilioupolis||1||27||[[Poros]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||-||-||8||-
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ==== 
Kemer a reas perzh pemp gwezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Women's Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|Du 1992||1||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||4||-||2||argant
|-
|Mae 1997||erlec'hierez 1||2|||{{Kroatia}}, [[Pula]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||7||-||1||aour
|-
|Du-Kerzu 1999||2||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2,5/7 (+ 4, = 5, - 2)||35,7||31||-||10||-
|-
|Du 2001||1||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||14||-||15||-
|-
|Gouhere-Eost 2005||erlec'hierez||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||4||-||2||argant
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] (Kemmesk) ====
C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[Skos]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players/awg64aio.html Arakhamia-Grant, Ketevan - Chess Olympiads&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|2008||4||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||15||-||53||-
|-
|2010||2||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||5,5/10 (+ 3, = 5, - 2)||55||52||-||83||-
|-
|2012||2||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[URSS]], peder gwezh e skipailh [[Jorjia]] hag ur wezh e skipailh [[Skos]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/awg64aio.html Women's Chess Olympiads – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1990||erlec'hierez 1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||12/12 (+ 12, = 0, - 0)||100||1||aour||2||argant
|-
|1994||3||23 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||3||arem||1||aour
|-
|1996||3||25 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1998||2||26 (33)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|2002||erlec'hierez||28 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||7||-||4||-
|-
|2014||1||34 (41)||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||63,6||27||-||58||-
|-
|}

==== Kampionad bedel (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|Here-Du 1997||3||{{Suis}} [[Luzern]]||4||2,5/8 (+ 1, = 3, - 4)||31,2||9||-||10||-
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=12540 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketevan_Arakhamia_Grant He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Arakhamia,  Ketevan}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù skosat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>9dhfwc8esq4slhdywnyp18t0xvxxdv2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193028</id>
      <parentid>2193027</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T20:33:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Tournamant Hastings.</comment>
      <origin>2193028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6319" sha1="ep4g4lsnxf7ppmsjnwbvuqd6ea7c16x" xml:space="preserve">[[Restr :Arakhamia grant rd6 4thEUIO (A).JPG|180px|right|Ketevan Arakhamia-Grant e 2008.]]
'''Ketevan Revazovna  Arakhamia-Grant''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთევან არახამია-გრანტი'''), bet ganet d'an 19 a viz Gouhere 1968 en [[Ochamchira]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian, [[Skos|skosat]] ha soviedat.
Mestr-Meur (GM) eo abaoe 2009, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1993, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1988, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1986, Gourdoner FIDE eo abaoe 2015&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;E miz Mae 2026 e oa 2 306 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 239 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 173 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 506 eo bet he [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gouhere]] 2009.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan ugent vloaz =====
Trec'h e voe e 1985 e  [[Dobrna]] ([[Yougoslavia]]).
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh : e 1983,  e 1984 hag e 1990.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad  soviedat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1990.
==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ==== 
Kemer a reas div wezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/3/3bd93pxi-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Poentoù||Renk
|-
|Kerzu 1993||70||4,5/9 (+ 3, = 3, - 3)||3-5/10
|-
|Kerzu 1994||71||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||6-8/10
|-
|}
==== [[Kampionad breizhveurat an echedoù|Kampionad breizhveurat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe peder gwezh: e 2003, e 2004, e 2006 hag e 2007.
==== [[Kampionad skosat an echedoù|Kampionad skosat an echedoù (kemmesk)]] ====
Trec'h e voe e 2003, rampo gant [[Paul Motwani]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.chessscotland.com/archiveresults/scocham.htm Chess Scotland]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad gresian ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus div wezh &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersgr/awg64aio.html  Greek Team Chess Championship – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1996||SO Ilioupolis||1||25||[[Aten]] ha [[Thessaloniki]]||3/9 (+ 1, = 4, - 4)||33,3||-||-||10||-
|-
|1998||SO Ilioupolis||1||27||[[Poros]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||-||-||8||-
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ==== 
Kemer a reas perzh pemp gwezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Women's Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|Du 1992||1||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||4||-||2||argant
|-
|Mae 1997||erlec'hierez 1||2|||{{Kroatia}}, [[Pula]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||7||-||1||aour
|-
|Du-Kerzu 1999||2||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2,5/7 (+ 4, = 5, - 2)||35,7||31||-||10||-
|-
|Du 2001||1||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||14||-||15||-
|-
|Gouhere-Eost 2005||erlec'hierez||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||4||-||2||argant
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] (Kemmesk) ====
C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[Skos]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players/awg64aio.html Arakhamia-Grant, Ketevan - Chess Olympiads&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|2008||4||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||15||-||53||-
|-
|2010||2||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||5,5/10 (+ 3, = 5, - 2)||55||52||-||83||-
|-
|2012||2||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[URSS]], peder gwezh e skipailh [[Jorjia]] hag ur wezh e skipailh [[Skos]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/awg64aio.html Women's Chess Olympiads – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1990||erlec'hierez 1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||12/12 (+ 12, = 0, - 0)||100||1||aour||2||argant
|-
|1994||3||23 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||3||arem||1||aour
|-
|1996||3||25 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1998||2||26 (33)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|2002||erlec'hierez||28 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||7||-||4||-
|-
|2014||1||34 (41)||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||63,6||27||-||58||-
|-
|}

==== Kampionad bedel (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|Here-Du 1997||3||{{Suis}} [[Luzern]]||4||2,5/8 (+ 1, = 3, - 4)||31,2||9||-||10||-
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=12540 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketevan_Arakhamia_Grant He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Arakhamia,  Ketevan}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù skosat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>ep4g4lsnxf7ppmsjnwbvuqd6ea7c16x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193033</id>
      <parentid>2193028</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T00:53:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>61915</id>
      </contributor>
      <comment>O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2193033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6361" sha1="sskmvcao89d9yoe202lqfwmldwrfgu7" xml:space="preserve">[[Restr :Arakhamia grant rd6 4thEUIO (A).JPG|180px|right|Ketevan Arakhamia-Grant e 2008.]]
'''Ketevan Revazovna  Arakhamia-Grant''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთევან არახამია-გრანტი'''), bet ganet d'an 19 a viz Gouhere 1968 en [[Ochamchira]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian, [[Skos|skosat]] ha soviedat.
Mestr-Meur (GM) eo abaoe 2009, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1993, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1988, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1986, Gourdoner FIDE eo abaoe 2015&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;E miz Mae 2026 e oa 2 306 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 239 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 173 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 506 eo bet he [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gouhere]] 2009.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ====
===== Rummad e-dan ugent vloaz =====
Trec'h e voe e 1985 e  [[Dobrna]] ([[Yougoslavia]]).
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe teir gwezh : e 1983,  e 1984 hag e 1990.
==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad  soviedat (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1990.
==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ==== 
Kemer a reas div wezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/3/3bd93pxi-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Poentoù||Renk
|-
|Kerzu 1993||70||4,5/9 (+ 3, = 3, - 3)||3-5/10
|-
|Kerzu 1994||71||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||6-8/10
|-
|}
==== [[Kampionad breizhveurat an echedoù|Kampionad breizhveurat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe peder gwezh: e 2003, e 2004, e 2006 hag e 2007.
==== [[Kampionad skosat an echedoù|Kampionad skosat an echedoù (kemmesk)]] ====
Trec'h e voe e 2003, rampo gant [[Paul Motwani]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://web.archive.org/web/20161015060152/http://www.chessscotland.com/archiveresults/scocham.htm Chess Scotland]&lt;/ref&gt;.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad gresian ar C'hleuboù (kemmesk) ====
C'hoariet he deus div wezh &lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersgr/awg64aio.html  Greek Team Chess Championship – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1996||SO Ilioupolis||1||25||[[Aten]] ha [[Thessaloniki]]||3/9 (+ 1, = 4, - 4)||33,3||-||-||10||-
|-
|1998||SO Ilioupolis||1||27||[[Poros]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||-||-||8||-
|-
|}
==== Kampionad europat ar Maouezi ==== 
Kemer a reas perzh pemp gwezh&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Women's Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|Du 1992||1||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||4||-||2||argant
|-
|Mae 1997||erlec'hierez 1||2|||{{Kroatia}}, [[Pula]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||7||-||1||aour
|-
|Du-Kerzu 1999||2||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2,5/7 (+ 4, = 5, - 2)||35,7||31||-||10||-
|-
|Du 2001||1||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||14||-||15||-
|-
|Gouhere-Eost 2005||erlec'hierez||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||4||-||2||argant
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù]] (Kemmesk) ====
C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[Skos]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/players/awg64aio.html Arakhamia-Grant, Ketevan - Chess Olympiads&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|2008||4||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||15||-||53||-
|-
|2010||2||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||5,5/10 (+ 3, = 5, - 2)||55||52||-||83||-
|-
|2012||2||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|}
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[URSS]], peder gwezh e skipailh [[Jorjia]] hag ur wezh e skipailh [[Skos]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/awg64aio.html Women's Chess Olympiads – Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1990||erlec'hierez 1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||12/12 (+ 12, = 0, - 0)||100||1||aour||2||argant
|-
|1994||3||23 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||3||arem||1||aour
|-
|1996||3||25 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour
|-
|1998||2||26 (33)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||-
|-
|2002||erlec'hierez||28 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||7||-||4||-
|-
|2014||1||34 (41)||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||63,6||27||-||58||-
|-
|}

==== Kampionad bedel (kemmesk) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Team Chess Championship - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|Here-Du 1997||3||{{Suis}} [[Luzern]]||4||2,5/8 (+ 1, = 3, - 4)||31,2||9||-||10||-
|-
|}

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichennFIDE]
* {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=12540 He fartiennoù e Chessgames]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketevan_Arakhamia_Grant He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Arakhamia,  Ketevan}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1968]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù skosat]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]]</text>
      <sha1>sskmvcao89d9yoe202lqfwmldwrfgu7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Inga Charkhalashvili</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180359</id>
    <revision>
      <id>2193061</id>
      <parentid>2192243</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:16:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kampionad europat dre skipailh (Maouezi).</comment>
      <origin>2193061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1847" sha1="8o21skpxupkrpxqxkgvqmy2aqn41zj9" xml:space="preserve">'''Inga Charkhalashvili''' (e [[jorjieg]] : '''ინგა ჭარხალაშვილი'''), ganet d'an 23 a viz Ebrel [[1983]] e [[Koutaisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]].&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2005&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601431 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;
E miz Even 2026 e oa 2 235 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 211 he [[renk Elo]] ''Fonnapl''
ha 2 308 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601431 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 379 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 2016.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1999.
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat (Maouezi) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e trede skipailh [[Jorjia]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/3bd93pxi.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999, Charkhalashvili, Inga - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1999|| erlec'hierez (trede skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||4/5 (+ 3, = 2, - 0)||80||1||aour||-||-
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13601431 He fichenn FIDE]
*{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50072 He fartiennoù e Chessgames]
*{{en}} [https://www.365chess.com/players/Inga_Charkhalashvili He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Charkhalashvili, Inga}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>8o21skpxupkrpxqxkgvqmy2aqn41zj9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193062</id>
      <parentid>2193061</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:38:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dakbzh</username>
        <id>58931</id>
      </contributor>
      <comment>+ Kampionad europat (Merc'hed e-dan ugent vloaz).</comment>
      <origin>2193062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2111" sha1="jdz9srbg800bzyu61vm4akpolzbdxoo" xml:space="preserve">'''Inga Charkhalashvili''' (e [[jorjieg]] : '''ინგა ჭარხალაშვილი'''), ganet d'an 23 a viz Ebrel [[1983]] e [[Koutaisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]].&lt;br/&gt;Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 2005&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601431 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;
E miz Even 2026 e oa 2 235 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 211 he [[renk Elo]] ''Fonnapl''
ha 2 308 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''&lt;ref&gt;{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13601431 He fichenn FIDE]&lt;/ref&gt;.&lt;br/&gt;2 379 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Gouhere 2016.&lt;br/&gt;
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ====
Trec'h e voe e 1999.
==== Kampionad europat (Merc'hed e-dan ugent vloaz) ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Miz ha bloaz||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn 
|-
|Gouhere 2002||19||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||8/11 (+ 6, = 4, - 1)||72,7||3/27||arem
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== Kampionad europat (Maouezi) ==== 
C'hoari a reas ur wezh e trede skipailh [[Jorjia]]&lt;ref&gt;{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/3bd93pxi.html 3rd European Team Chess Championship (women): Batumi 1999, Charkhalashvili, Inga - Olimp Base]&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!|Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh
|-
|1999|| erlec'hierez (trede skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||4/5 (+ 3, = 2, - 0)||80||1||aour||-||-
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
*{{en}} [https://ratings.fide.com/profile/13601431 He fichenn FIDE]
*{{en}} [https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=50072 He fartiennoù e Chessgames]
*{{en}} [https://www.365chess.com/players/Inga_Charkhalashvili He fartiennoù e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Charkhalashvili, Inga}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1983]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]]</text>
      <sha1>jdz9srbg800bzyu61vm4akpolzbdxoo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Louzoù-ruilh</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180441</id>
    <revision>
      <id>2193064</id>
      <parentid>2192913</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:40:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35215-17</username>
        <id>92217</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ difaziet</comment>
      <origin>2193064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4066" sha1="59mow77zl1y0v7hp9sntcypde4i9jlt" xml:space="preserve">[[Restr:Falcaria_vulgaris_sl4.jpg|thumb|Bleunioù sec'h ar Falker boutin ruilhet d'an douar gant an avel.]]
Ul louzaouenn-ruilh, pe plouzenn-nij, pe tumbleweed e saozneg a zo, en un neubeud seurtoù plant, al lodenn a-us d'an douar hag a zisparti eus ar benveg-plant (sistem ar gwrizioù, alies a-walc'h) pa vez sec'h hag azv. A-drugarez d'an avel e ruilh war an douar hag e vroiañ en ur zistrewiñ he hadenn.

Alies e vez halofited ha kserofited al louzoù-ruilh, o kreskiñ dreist-holl en ekosistemoù sec'h hag e stepoù, e-lec'h ma vez avelioù stank ha ma vez diouer a skoilhoù o favoriñ o skignadur. An doare skignañ-mañ a gaver an aliesañ gant ar plant bleuniek, met kavet e vez anezhañ ivez gant ar foue (evel ar bouloù-erc'h) hag al likofited (ar selaginell).

Estreget e vegenn hag e wrizioù, marv eo ar gwezigoù branket a ya d'ober ar roll-houarn — o tizhout un uhelder etre 30 sm ha meur a vetrad. O stumm sfer a-walc'h hag o stad marv a servij da un dra bennak : ur wikefre int a vroud an anemogeokori : en ur ruilhal e tisac'h an framm tamm-ha-tamm hag e laosk e had pe e sporennoù da vont kuit. Kalz spesadoù tumbleweed en em zigor ent mekanikel, o laoskel o had da vont pa euvont dour hag e c'hwezont. Spesadoù zo a skign war-dro 250 000 had..

Anavezet mat eo ar vell vagañ-se e meziadoù ar [[Film Western|filmoù western]]. Da c'houde ez eo deuet da vezañ brudet linenn ma teuas da vezañ ur meme a ziskoueze an digenvezded.

== Etimologiezh ==
Louzoù-ruilh a zo ur ger nevez savet gant &quot;louzoù&quot; ha &quot;ruilhañ&quot;.

== Plant a ya da vezañ louzoù-ruilh ==
Kalz eus al louzoù-ruilh a zo plantoù ruderal, a goloniz buan tiriadoù kemmet hep gouzout gant an dud &lt;ref&gt;{{Cite book|first=Dirk V.|last=Baker|title=Dispersal of an Invasive Tumbleweed|edition=ProQuest|year=2007|page=3|isbn=978-0-549-44310-0|url=https://books.google.com/books?id=HzKOSux-3UoC}}&lt;/ref&gt; .

Daoust ma'z eo bihan an niver a spesadoù a ya da vezañ ul louzaouenn-ruilh, un toullad anezho a zo geot labour-douar, anvet &quot; louzoù fall », ledan-tre.

Daoust dezho bezañ genidik eus an Eurazi, meur a spesad bloaziek eus ar Salsola (familh an Amaranthaceae), a ya da vezañ louzoù-ruilh, zo deuet da vezañ ken stank e Amerik an Hanternoz ma'z int bremañ un arvest anavezet-mat er filmoù western, e-lec'h ma aroueziont an deoliezh peurliesañ. Soñjet e vez e oa erruet ar Salsola kali er Stadoù-Unanet dre gargadoù had lin gounezet kaset da Dakota ar C'hreiztzi e-kerzh an 19vet kantved.

== Efedoù war an endro ==
Rummet en deus Departamant al Labour-douar ar Stadoù-Unanet ar beuz-gwenan evel ur blantenn ha na zo ket broadel ha gwall aloubus er Stadoù-Unanet. Ar beuz-gwenan a gemer perzh bras e steuziadur ar plantennnoù broadel hag en tanioù-gwall, rak gwall danadus eo hag en em led buan war an douaroù dizouar etre an tachennoù pe an takadoù koad, o c'hoari evel un torr-tan. Daoust da ouzhpenn ur c'hantved a genlabour etre gouarnamantoù eus ar Meksik, ar C'hanada hag ar Stadoù-Unanet evit stourm ouzh ar spesad, e vez kavet ar beuz-gwele e pep rannvro eus Amerik an Hanternoz.

Ul levezon bras o deus al louzoù-ruilh war krignerezh an douar, dreist-holl war an douaroù sec'h. Ur studiadenn he deus diskouezet e c'hall ul louzaouenn-ruilh hepken tennañ betek 166 litr dour eus an douar, ar pezh a c'hall lakaat en arvar eost ar gwinizh nevez.

Ar c'hementad dour tennet eus an douaroù diskar a dalvez ez int dindan ur grinierezh c'hoazh brasoc'h. Ouzhpenn ar glebor lonket gant ar plant e vez graet droug bras da grogenn an douar gant fiñvoù ar plant. An droug-se a laka an douar da vezañ muioc'h dizifennet ouzh droug an avel ha da goll douar aradus.

== Er c'hultur poblek ==
=== Er sinema  ===
Ar c'hennask etre al louzoù-ruilh hag ar [[Western (doare)|Western]] en deus degaset ur ster arouezius-kenañ evit ar plant-se er mediaoù gwelet. Bremañ e talvezont lec'hioù distro ha sec'h gant nebeut a annezidi pe hep annezidi ebet.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Pajennoù gant troidigezhioù hep adlenn]]</text>
      <sha1>59mow77zl1y0v7hp9sntcypde4i9jlt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaozeal:Louzoù-ruilh</title>
    <ns>1</ns>
    <id>180442</id>
    <revision>
      <id>2193037</id>
      <parentid>2192903</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kestenn</username>
        <id>14086</id>
      </contributor>
      <comment>/* Plouz-nij e plas Louzoù-ruilh. */ Respont</comment>
      <origin>2193037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1585" sha1="orj6qcjyn9lrmgvm4xvdeeyy0hp4o1t" xml:space="preserve">== Plouz-nij e plas Louzoù-ruilh. ==

Skrivet eo bet &quot;louzoù-ruilh&quot; en ur glask sevel ur ger nevez evit kaozeal eus an dra-se, met louzoù a c'hell bezañ implijet evit traoù a bare, neuze e vefe mat marteze da implijañ &quot;plouz&quot; e plas &quot;louzoù&quot;. Resisoc'h e vo.
Ha &quot;nij&quot; e plas &quot;ruilh&quot; diouzh ar pezh a weler pa'z eus unan anezho o fiñval: abalamour d'an avel e nijont, n'eo ket resis tre pa vez lavaret e ruilhont. [[Implijer:JustLutra|JustLutra]] ([[Kaozeadenn Implijer:JustLutra|kaozeal]]) 12 Mezheven 2026 da 16:25 (UTC)

:Demat, &quot;plouz&quot; zo ul lodenn eus an ed hepken, drol e vefe ober gant se amañ a gav din. Perak pas &quot;plantenn-nij&quot; ? Soñjet em eus e &quot;bod-nij&quot; ivez, met bihan a-walc'h e c'hall an ''tumbleweed'' bezañ war a gomprenan. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 12 Mezheven 2026 da 20:13 (UTC)
::Skriwet e oa &quot;louzoù&quot; e penn-gentañ peogwir e vez impmlijet &quot;louzoù&quot; ewid &quot;mauvaises herbes&quot;, hag an hevelep tra eo. Perag pas plantenn pe &quot;geotenn&quot;-nij? Pe gwrizhienn?
::Forzh penaos n'em eus aotre ebed ewid cheñch hanw ar bajenn, neuze deoc'h-c'hwi ar choaz.
::Joa deoc'h. [[Implijer:JustLutra|JustLutra]] ([[Kaozeadenn Implijer:JustLutra|kaozeal]]) 13 Mezheven 2026 da 09:26 (UTC)
:::Sevenadur = &quot;culture&quot;, &quot;sevenadurezh&quot; = civilisation. Evit an anv : &quot;Plantenn-nij&quot; a vefe marteze gwellloc'h ? &quot;Geotenn&quot; en deus ur ster resisoc'h e biologiezh el louzawoueriezh marteze ? N'on ket barrek war an danvez. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 15 Mezheven 2026 da 05:44 (UTC)</text>
      <sha1>orj6qcjyn9lrmgvm4xvdeeyy0hp4o1t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bastir Occitània</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180455</id>
    <revision>
      <id>2193013</id>
      <parentid>2193008</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T13:12:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>70349</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Dilennadegoù */</comment>
      <origin>2193013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4166" sha1="mywwqp5mnhcsv73iq80c177x7bngtnr" xml:space="preserve">[[Skeudenn:LOGO BASTIR OCCITANIE.jpg|200px|thumb|right|Logo &quot;Bastir Occitanie&quot; (abaoe 2016).]]
[[Skeudenn:Jean-Luc Davezac.jpg|200px|thumb|right|Jean-Luc Davezac, Prezidant &quot;Bastir Occitanie&quot;.]]
'''Bastir Occitània''' (anvet '''''Bastir Occitanie''''' e [[galleg]] ivez, &quot;Sevel Okitania&quot; e brezhoneg) a zo ur strollad politikel rannvroel okitan. E bal eo kaout muioc'h a emrenerezh evit [[Okitania]]. [[Jean-Luc Davezac]] eo e brezidant bremañ&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2022/01/26/bastir-occitanie-du-gersois-jean-luc-davezac-rejoint-la-federation-des-pays-unis-10070144.php Bastir Occitanie du Gersois Jean-Luc Davezac rejoint la Fédération des pays unis]''&lt;/ref&gt;.

== Istor al luskad ==

Da gentañ, e fin 2011, e oa bet kinniget gant [[David Grosclaude]] ur greizenn brederiañ, &quot;Lo Manifèste Occitanista&quot; (Ar Manifesto Okitanour)&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/article/2013/03/14/1581722-les-animateurs-du-manifeste-occitaniste-ont-pris-langue-lors-d-une-reunion-a-agen.html Les animateurs du Manifeste Occitaniste ont pris langue lors d'une réunion à Agen]'', La Dépêche, 14/03/2013 (lennet d'ar 14/06/2026)&lt;/ref&gt;, hag a oa bet adanvet &quot;Bastir !&quot; (Sevel) e 2013. Ar pal a oa kemer perzh e dilennadegoù-kêr Frañs 2014&lt;ref&gt;{{Ca}} ''[https://www.nationalia.cat/noticia/9966/el-moviment-bastir-prepara-candidatures-occitanistes-en-almenys-100-municipis-per-a-les-el El moviment Bastir! prepara candidatures occitanistes en almenys 100 municipis per a les eleccions de 2014]''&lt;/ref&gt;.

E 2016, e-pad an adreizh tiriadel e Bro-C'hall, lod eus stourmerien &quot;Bastir !&quot; a gabalas evit ma vije adanvet rannvro [[Toloza]] &quot;[[Okitania (rannvro)|Occitanie]]&quot;. Berzh ar c'houlzad-se a lakaas al luskad da zegemer an anv &quot;Bastir Occitanie&quot; en e vodadeg veur dalc'het eus ar 14 d'ar 16 a viz Here 2016, en [[L'Isle-Jourdain]] ([[Gers (departamant)|Gers]])&lt;ref&gt;''[https://www.ladepeche.fr/article/2016/10/27/2447448-bastir-occitanie-est-ne.html «Bastir Occitanie» est né]''&lt;/ref&gt;.

== Dilennadegoù ==

&quot;Bastir !&quot;, en e stumm orin, en doa kemeret perzh e dilennadegoù-kêr 2014 en Okitania c'hall&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/article/2014/02/04/1809596-l-isle-jourdain-c-etait-la-premiere-reunion-de-bastir.html L'Isle-Jourdain. C'était la première réunion de «Bastir»]'' &lt;/ref&gt; hag en dilennadegoù departamant 2015 e [[Gers (departamant)|Gers]]. Ar 6 dileuriad eus &quot;Bastir !&quot; eus Gers hag ur c'hannad dizalc'h ([[Romain Duport]]) a gasas o c'houlzad dindan an anv &quot;Dieub ha Dizalc'h evit Gers&quot;&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2015/03/05/-7064095.php «Libres et Indépendants» affiche ses soutiens ]''&lt;/ref&gt;.

&quot;Bastir Occitanie&quot; en deus lakaet tud war ar renk evit [[Dilennadegoù kannaded e Bro-C'hall|dilennadegoù kannaded Bro-C'hall]] e 2017, 2022, ha 2024&lt;ref&gt;''[https://www.jornalet.com/opinion/22259/recensament-de-las-candidaturas-occitanistas-per-las-eleccions-legislativas-que-venon Recensament de las candidaturas occitanistas per las eleccions legislativas]''&lt;/ref&gt;. 

E dilennadegoù-rannvro 2021 e oa Jean-Luc Davezac e penn al listenn &quot;Bastir Occitanie 2021&quot; en [[Okitania (rannvro)|Okitania]], en emglev gant al luskad &quot;[[País Nòstre]]&quot; (anv roet d'ar c'hevredad : &quot;Occitanie País Nòstre&quot;). [[Jean Lassalle]] a skoazelle ar c'hevredad-se ivez&lt;ref&gt;{{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2021/05/20/toulouse-jean-lassalle-viendra-ce-vendredi-soutenir-la-liste-occitaniste-bastir-9556429.php Toulouse : Jean Lassalle viendra ce vendredi soutenir la liste occitaniste Bastir]''&lt;/ref&gt;.

E dilennadegoù Europa 2024 e oa Jean-Luc Davezac pempvet war ar roll « L'Ecologie au centre », gant Jean-Marc Governatori e penn&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2024/06/05/europeennes-2024-le-gersois-jean-luc-davezac-en-lice-pour-lecologie-et-une-europe-des-regions-11994698.php Européennes 2024 : le Gersois Jean-Luc Davezac en lice pour l’écologie et une &quot;Europe des régions&quot;]''&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==

* {{Fr}} [https://occitanie-paisnostre.fr/bastir-occitanie/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Strolladoù politikel broadelour]]
[[Rummad:Strolladoù politikel Okitania]]</text>
      <sha1>mywwqp5mnhcsv73iq80c177x7bngtnr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193035</id>
      <parentid>2193013</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:28:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>70349</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Dilennadegoù */</comment>
      <origin>2193035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4179" sha1="lfxcrzncvg6o4nsyhfxzujxrfwceheb" xml:space="preserve">[[Skeudenn:LOGO BASTIR OCCITANIE.jpg|200px|thumb|right|Logo &quot;Bastir Occitanie&quot; (abaoe 2016).]]
[[Skeudenn:Jean-Luc Davezac.jpg|200px|thumb|right|Jean-Luc Davezac, Prezidant &quot;Bastir Occitanie&quot;.]]
'''Bastir Occitània''' (anvet '''''Bastir Occitanie''''' e [[galleg]] ivez, &quot;Sevel Okitania&quot; e brezhoneg) a zo ur strollad politikel rannvroel okitan. E bal eo kaout muioc'h a emrenerezh evit [[Okitania]]. [[Jean-Luc Davezac]] eo e brezidant bremañ&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2022/01/26/bastir-occitanie-du-gersois-jean-luc-davezac-rejoint-la-federation-des-pays-unis-10070144.php Bastir Occitanie du Gersois Jean-Luc Davezac rejoint la Fédération des pays unis]''&lt;/ref&gt;.

== Istor al luskad ==

Da gentañ, e fin 2011, e oa bet kinniget gant [[David Grosclaude]] ur greizenn brederiañ, &quot;Lo Manifèste Occitanista&quot; (Ar Manifesto Okitanour)&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/article/2013/03/14/1581722-les-animateurs-du-manifeste-occitaniste-ont-pris-langue-lors-d-une-reunion-a-agen.html Les animateurs du Manifeste Occitaniste ont pris langue lors d'une réunion à Agen]'', La Dépêche, 14/03/2013 (lennet d'ar 14/06/2026)&lt;/ref&gt;, hag a oa bet adanvet &quot;Bastir !&quot; (Sevel) e 2013. Ar pal a oa kemer perzh e dilennadegoù-kêr Frañs 2014&lt;ref&gt;{{Ca}} ''[https://www.nationalia.cat/noticia/9966/el-moviment-bastir-prepara-candidatures-occitanistes-en-almenys-100-municipis-per-a-les-el El moviment Bastir! prepara candidatures occitanistes en almenys 100 municipis per a les eleccions de 2014]''&lt;/ref&gt;.

E 2016, e-pad an adreizh tiriadel e Bro-C'hall, lod eus stourmerien &quot;Bastir !&quot; a gabalas evit ma vije adanvet rannvro [[Toloza]] &quot;[[Okitania (rannvro)|Occitanie]]&quot;. Berzh ar c'houlzad-se a lakaas al luskad da zegemer an anv &quot;Bastir Occitanie&quot; en e vodadeg veur dalc'het eus ar 14 d'ar 16 a viz Here 2016, en [[L'Isle-Jourdain]] ([[Gers (departamant)|Gers]])&lt;ref&gt;''[https://www.ladepeche.fr/article/2016/10/27/2447448-bastir-occitanie-est-ne.html «Bastir Occitanie» est né]''&lt;/ref&gt;.

== Dilennadegoù ==

&quot;Bastir !&quot;, en e stumm orin, en doa kemeret perzh e dilennadegoù-kêr 2014 en Okitania c'hall&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/article/2014/02/04/1809596-l-isle-jourdain-c-etait-la-premiere-reunion-de-bastir.html L'Isle-Jourdain. C'était la première réunion de «Bastir»]'' &lt;/ref&gt; hag en dilennadegoù departamant 2015 e [[Gers (departamant)|Gers]]. Ar 6 dileuriad eus &quot;Bastir !&quot; eus Gers hag ur c'hannad dizalc'h (Sylvie Theye-[[Romain Duport]]) a gasas o c'houlzad dindan an anv &quot;Dieub ha Dizalc'h evit Gers&quot;&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2015/03/05/-7064095.php «Libres et Indépendants» affiche ses soutiens ]''&lt;/ref&gt;.

&quot;Bastir Occitanie&quot; en deus lakaet tud war ar renk evit [[Dilennadegoù kannaded e Bro-C'hall|dilennadegoù kannaded Bro-C'hall]] e 2017, 2022, ha 2024&lt;ref&gt;''[https://www.jornalet.com/opinion/22259/recensament-de-las-candidaturas-occitanistas-per-las-eleccions-legislativas-que-venon Recensament de las candidaturas occitanistas per las eleccions legislativas]''&lt;/ref&gt;. 

E dilennadegoù-rannvro 2021 e oa Jean-Luc Davezac e penn al listenn &quot;Bastir Occitanie 2021&quot; en [[Okitania (rannvro)|Okitania]], en emglev gant al luskad &quot;[[País Nòstre]]&quot; (anv roet d'ar c'hevredad : &quot;Occitanie País Nòstre&quot;). [[Jean Lassalle]] a skoazelle ar c'hevredad-se ivez&lt;ref&gt;{{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2021/05/20/toulouse-jean-lassalle-viendra-ce-vendredi-soutenir-la-liste-occitaniste-bastir-9556429.php Toulouse : Jean Lassalle viendra ce vendredi soutenir la liste occitaniste Bastir]''&lt;/ref&gt;.

E dilennadegoù Europa 2024 e oa Jean-Luc Davezac pempvet war ar roll « L'Ecologie au centre », gant Jean-Marc Governatori e penn&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2024/06/05/europeennes-2024-le-gersois-jean-luc-davezac-en-lice-pour-lecologie-et-une-europe-des-regions-11994698.php Européennes 2024 : le Gersois Jean-Luc Davezac en lice pour l’écologie et une &quot;Europe des régions&quot;]''&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==

* {{Fr}} [https://occitanie-paisnostre.fr/bastir-occitanie/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Strolladoù politikel broadelour]]
[[Rummad:Strolladoù politikel Okitania]]</text>
      <sha1>lfxcrzncvg6o4nsyhfxzujxrfwceheb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193036</id>
      <parentid>2193035</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T05:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Raymond Trencavel</username>
        <id>70349</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Dilennadegoù */</comment>
      <origin>2193036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4192" sha1="dsg05xzbnvofvjx8kda409s5cbcwykh" xml:space="preserve">[[Skeudenn:LOGO BASTIR OCCITANIE.jpg|200px|thumb|right|Logo &quot;Bastir Occitanie&quot; (abaoe 2016).]]
[[Skeudenn:Jean-Luc Davezac.jpg|200px|thumb|right|Jean-Luc Davezac, Prezidant &quot;Bastir Occitanie&quot;.]]
'''Bastir Occitània''' (anvet '''''Bastir Occitanie''''' e [[galleg]] ivez, &quot;Sevel Okitania&quot; e brezhoneg) a zo ur strollad politikel rannvroel okitan. E bal eo kaout muioc'h a emrenerezh evit [[Okitania]]. [[Jean-Luc Davezac]] eo e brezidant bremañ&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2022/01/26/bastir-occitanie-du-gersois-jean-luc-davezac-rejoint-la-federation-des-pays-unis-10070144.php Bastir Occitanie du Gersois Jean-Luc Davezac rejoint la Fédération des pays unis]''&lt;/ref&gt;.

== Istor al luskad ==

Da gentañ, e fin 2011, e oa bet kinniget gant [[David Grosclaude]] ur greizenn brederiañ, &quot;Lo Manifèste Occitanista&quot; (Ar Manifesto Okitanour)&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/article/2013/03/14/1581722-les-animateurs-du-manifeste-occitaniste-ont-pris-langue-lors-d-une-reunion-a-agen.html Les animateurs du Manifeste Occitaniste ont pris langue lors d'une réunion à Agen]'', La Dépêche, 14/03/2013 (lennet d'ar 14/06/2026)&lt;/ref&gt;, hag a oa bet adanvet &quot;Bastir !&quot; (Sevel) e 2013. Ar pal a oa kemer perzh e dilennadegoù-kêr Frañs 2014&lt;ref&gt;{{Ca}} ''[https://www.nationalia.cat/noticia/9966/el-moviment-bastir-prepara-candidatures-occitanistes-en-almenys-100-municipis-per-a-les-el El moviment Bastir! prepara candidatures occitanistes en almenys 100 municipis per a les eleccions de 2014]''&lt;/ref&gt;.

E 2016, e-pad an adreizh tiriadel e Bro-C'hall, lod eus stourmerien &quot;Bastir !&quot; a gabalas evit ma vije adanvet rannvro [[Toloza]] &quot;[[Okitania (rannvro)|Occitanie]]&quot;. Berzh ar c'houlzad-se a lakaas al luskad da zegemer an anv &quot;Bastir Occitanie&quot; en e vodadeg veur dalc'het eus ar 14 d'ar 16 a viz Here 2016, en [[L'Isle-Jourdain]] ([[Gers (departamant)|Gers]])&lt;ref&gt;''[https://www.ladepeche.fr/article/2016/10/27/2447448-bastir-occitanie-est-ne.html «Bastir Occitanie» est né]''&lt;/ref&gt;.

== Dilennadegoù ==

&quot;Bastir !&quot;, en e stumm orin, en doa kemeret perzh e dilennadegoù-kêr 2014 en Okitania c'hall&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/article/2014/02/04/1809596-l-isle-jourdain-c-etait-la-premiere-reunion-de-bastir.html L'Isle-Jourdain. C'était la première réunion de «Bastir»]'' &lt;/ref&gt; hag en dilennadegoù departamant 2015 e [[Gers (departamant)|Gers]]. Ar 6 dileuriad eus &quot;Bastir !&quot; eus Gers hag ur c'hannad dizalc'h (ar c'houblad Sylvie Theye-[[Romain Duport]]) a gasas o c'houlzad dindan an anv &quot;Dieub ha Dizalc'h evit Gers&quot;&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2015/03/05/-7064095.php «Libres et Indépendants» affiche ses soutiens ]''&lt;/ref&gt;.

&quot;Bastir Occitanie&quot; en deus lakaet tud war ar renk evit [[Dilennadegoù kannaded e Bro-C'hall|dilennadegoù kannaded Bro-C'hall]] e 2017, 2022, ha 2024&lt;ref&gt;''[https://www.jornalet.com/opinion/22259/recensament-de-las-candidaturas-occitanistas-per-las-eleccions-legislativas-que-venon Recensament de las candidaturas occitanistas per las eleccions legislativas]''&lt;/ref&gt;. 

E dilennadegoù-rannvro 2021 e oa Jean-Luc Davezac e penn al listenn &quot;Bastir Occitanie 2021&quot; en [[Okitania (rannvro)|Okitania]], en emglev gant al luskad &quot;[[País Nòstre]]&quot; (anv roet d'ar c'hevredad : &quot;Occitanie País Nòstre&quot;). [[Jean Lassalle]] a skoazelle ar c'hevredad-se ivez&lt;ref&gt;{{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2021/05/20/toulouse-jean-lassalle-viendra-ce-vendredi-soutenir-la-liste-occitaniste-bastir-9556429.php Toulouse : Jean Lassalle viendra ce vendredi soutenir la liste occitaniste Bastir]''&lt;/ref&gt;.

E dilennadegoù Europa 2024 e oa Jean-Luc Davezac pempvet war ar roll « L'Ecologie au centre », gant Jean-Marc Governatori e penn&lt;ref&gt;{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2024/06/05/europeennes-2024-le-gersois-jean-luc-davezac-en-lice-pour-lecologie-et-une-europe-des-regions-11994698.php Européennes 2024 : le Gersois Jean-Luc Davezac en lice pour l’écologie et une &quot;Europe des régions&quot;]''&lt;/ref&gt;.

== Liamm diavaez ==

* {{Fr}} [https://occitanie-paisnostre.fr/bastir-occitanie/ Lec'hienn ofisiel]

== Daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Strolladoù politikel broadelour]]
[[Rummad:Strolladoù politikel Okitania]]</text>
      <sha1>dsg05xzbnvofvjx8kda409s5cbcwykh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Corpo Aereo Italiano</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180460</id>
    <revision>
      <id>2193016</id>
      <timestamp>2026-06-14T15:51:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} Ar '''''Corpo Aereo Italiano''''' (brezhoneg : &quot;Korf Aer Italian&quot;), berraet en '''CAI''', a oa un [[nerzh kas]] eus ar ''[[Regia Aeronautica]]'' italian (Aerlu roueel Italia) hag a oa bet o kemer perzh en [[Emgann Bro-Saoz]] hag ar [[Blitz]] e mizioù diwezhañ ar bloavezh 1940 e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Ar CAI a oa bet oc'h harpañ al ''[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]]'' o stourm a-enep ar [[Royal Air Force]] (RAF) breizhveuriat hag ar Fleet Air...&quot;</comment>
      <origin>2193016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="597" sha1="llcz1h31wk8lwexdlh1cx2r0ifxgt11" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''''Corpo Aereo Italiano''''' (brezhoneg : &quot;Korf Aer Italian&quot;), berraet en '''CAI''', a oa un [[nerzh kas]] eus ar ''[[Regia Aeronautica]]'' italian (Aerlu roueel Italia) hag a oa bet o kemer perzh en [[Emgann Bro-Saoz]] hag ar [[Blitz]] e mizioù diwezhañ ar bloavezh 1940 e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Ar CAI a oa bet oc'h harpañ al ''[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]]'' o stourm a-enep ar [[Royal Air Force]] (RAF) breizhveuriat hag ar [[Fleet Air Arm]] (FAA). Ar CAI ne oa ket bet gwall talvoudus, dre ma oa dafaret fall.
[[Rummad:Emgann Bro-Saoz]]
[[Rummad:Aerlu Italia]]</text>
      <sha1>llcz1h31wk8lwexdlh1cx2r0ifxgt11</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193017</id>
      <parentid>2193016</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T15:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="601" sha1="tlc53kg3wt22i4kyhxq4cgr0hi115sx" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''''Corpo Aereo Italiano''''' ([[brezhoneg]] : &quot;Korf Aer Italian&quot;), berraet en '''CAI''', a oa un [[nerzh kas]] eus ar ''[[Regia Aeronautica]]'' italian (Aerlu roueel Italia) hag a oa bet o kemer perzh en [[Emgann Bro-Saoz]] hag ar [[Blitz]] e mizioù diwezhañ ar bloavezh 1940 e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Ar CAI a oa bet oc'h harpañ al ''[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]]'' o stourm a-enep ar [[Royal Air Force]] (RAF) breizhveuriat hag ar [[Fleet Air Arm]] (FAA). Ar CAI ne oa ket bet gwall talvoudus, dre ma oa dafaret fall.
[[Rummad:Emgann Bro-Saoz]]
[[Rummad:Aerlu Italia]]</text>
      <sha1>tlc53kg3wt22i4kyhxq4cgr0hi115sx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193023</id>
      <parentid>2193017</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:53:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1289" sha1="l5mygimb6vl57y0bxxn3awfysvcvxwx" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''''Corpo Aereo Italiano''''' ([[brezhoneg]] : &quot;Korf Aer Italian&quot;), berraet en '''CAI''', a oa un [[nerzh kas]] eus ar ''[[Regia Aeronautica]]'' italian (Aerlu roueel Italia) hag a oa bet o kemer perzh en [[Emgann Bro-Saoz]] hag ar [[Blitz]] e mizioù diwezhañ ar bloavezh 1940 e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Ar CAI a oa bet oc'h harpañ al ''[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]]'' o stourm a-enep ar [[Royal Air Force]] (RAF) breizhveuriat hag ar [[Fleet Air Arm]] (FAA). Ar CAI ne oa ket bet gwall talvoudus, dre ma oa dafaret fall.
== Krouidigezh ==
An diktatour italian [[Benito Mussolini]] en doa bountet evit kaout ul lod eus unvezioù ar ''[[Regia Aeronautica]]'' da vont da harpañ an Alamanted e-kerzh Emgann Bro-Saoz dre ma oant kevredet. D'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1940]], e oa savet ar CAI, ha lakaet evel anv ofisiel ar ''1a Squadra Aerea di Milano'' (1añ skouadrenn aer eus Milan]]). ar [[Generale di Squadra Aerea]] [[Rino Corso-Fougier]] a oa bet lakaet evel ofiser penn.&lt;ref name=&quot;Smith&quot;&gt;{{cite book |last1=Smith |first1=Peter |title=Combat Biplanes of World War II |date=2014 |publisher=Pen &amp; Sword |location=United Kingdom |isbn=978-1783400546 |p=285}}&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Emgann Bro-Saoz]]
[[Rummad:Aerlu Italia]]</text>
      <sha1>l5mygimb6vl57y0bxxn3awfysvcvxwx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193024</id>
      <parentid>2193023</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T17:54:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>/* Krouidigezh */</comment>
      <origin>2193024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1288" sha1="mlbelocso9ld3ognhjxustq13a47oez" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''''Corpo Aereo Italiano''''' ([[brezhoneg]] : &quot;Korf Aer Italian&quot;), berraet en '''CAI''', a oa un [[nerzh kas]] eus ar ''[[Regia Aeronautica]]'' italian (Aerlu roueel Italia) hag a oa bet o kemer perzh en [[Emgann Bro-Saoz]] hag ar [[Blitz]] e mizioù diwezhañ ar bloavezh 1940 e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Ar CAI a oa bet oc'h harpañ al ''[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]]'' o stourm a-enep ar [[Royal Air Force]] (RAF) breizhveuriat hag ar [[Fleet Air Arm]] (FAA). Ar CAI ne oa ket bet gwall talvoudus, dre ma oa dafaret fall.
== Krouidigezh ==
An diktatour italian [[Benito Mussolini]] en doa bountet evit kaout ul lod eus unvezioù ar ''[[Regia Aeronautica]]'' da vont da harpañ an Alamanted e-kerzh Emgann Bro-Saoz dre ma oant kevredet. D'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1940]], e oa savet ar CAI, ha lakaet evel anv ofisiel ar ''1a Squadra Aerea di Milano'' (1añ skouadrenn aer eus Milan). ar [[Generale di Squadra Aerea]] [[Rino Corso-Fougier]] a oa bet lakaet evel ofiser penn.&lt;ref name=&quot;Smith&quot;&gt;{{cite book |last1=Smith |first1=Peter |title=Combat Biplanes of World War II |date=2014 |publisher=Pen &amp; Sword |location=United Kingdom |isbn=978-1783400546 |p=285}}&lt;/ref&gt;

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Emgann Bro-Saoz]]
[[Rummad:Aerlu Italia]]</text>
      <sha1>mlbelocso9ld3ognhjxustq13a47oez</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193026</id>
      <parentid>2193024</parentid>
      <timestamp>2026-06-14T18:49:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1288" sha1="6vody6pi29e9r90flfh9jdeqs5bibwb" xml:space="preserve">{{databox}}
Ar '''''Corpo Aereo Italiano''''' ([[brezhoneg]] : &quot;Korf Aer Italian&quot;), berraet en '''CAI''', a oa un [[nerzh kas]] eus ar ''[[Regia Aeronautica]]'' italian (Aerlu roueel Italia) hag a oa bet o kemer perzh en [[Emgann Bro-Saoz]] hag ar [[Blitz]] e mizioù diwezhañ ar bloavezh 1940 e-kerzh an [[Eil Brezel-bed]]. Ar CAI a oa bet oc'h harpañ al ''[[Luftwaffe (Wehrmacht)|Luftwaffe]]'' o stourm a-enep ar [[Royal Air Force]] (RAF) breizhveuriat hag ar [[Fleet Air Arm]] (FAA). Ar CAI ne oa ket bet gwall talvoudus, dre ma oa dafaret fall.
== Krouidigezh ==
An diktatour italian [[Benito Mussolini]] en doa bountet evit kaout ul lod eus unvezioù ar ''[[Regia Aeronautica]]'' da vont da harpañ an Alamanted e-kerzh Emgann Bro-Saoz dre ma oant kevredet. D'an [[10 a viz Gwengolo]] [[1940]], e oa savet ar CAI, ha lakaet evel anv ofisiel ar ''1a Squadra Aerea di Milano'' (1añ skouadrenn aer eus Milan). ar [[Generale di Squadra Aerea]] [[Rino Corso Fougier]] a oa bet lakaet evel ofiser penn.&lt;ref name=&quot;Smith&quot;&gt;{{cite book |last1=Smith |first1=Peter |title=Combat Biplanes of World War II |date=2014 |publisher=Pen &amp; Sword |location=United Kingdom |isbn=978-1783400546 |p=285}}&lt;/ref&gt;

== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Emgann Bro-Saoz]]
[[Rummad:Aerlu Italia]]</text>
      <sha1>6vody6pi29e9r90flfh9jdeqs5bibwb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Timbroù Szeged</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180461</id>
    <revision>
      <id>2193019</id>
      <timestamp>2026-06-14T16:45:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tanjee</username>
        <id>563</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;[[File:StampSzegedin1919Michel31.jpg|thumb|right|upright 0.9|Timbr Republik Hungaria dreistmoullet (1919)]]  Ur ger eus [[Hungaria]] eo [[Szeged]], er c’hreisteiz da [[Budapest|Vudapest]].  E-pad ar brezel diabarzh a savas e Hungaria e 1919 etre republik komunour [[Béla Kun]] ha c'hengevredad enepbolchevik o unaniñ ar virourion hungarat [[Gyula Peidl]] ha [[Miklós Horthy]] sikouret gant soudarded RoumanIa, Tchekoslovakia, Serbia ha Bro-C’hall, e teuas Szeged da...&quot;</comment>
      <origin>2193019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="963" sha1="gfohfjpu9gj311ybtudxyn9hyx050dy" xml:space="preserve">[[File:StampSzegedin1919Michel31.jpg|thumb|right|upright 0.9|Timbr Republik Hungaria dreistmoullet (1919)]]

Ur ger eus [[Hungaria]] eo [[Szeged]], er c’hreisteiz da [[Budapest|Vudapest]].

E-pad ar brezel diabarzh a savas e Hungaria e 1919 etre republik komunour [[Béla Kun]] ha c'hengevredad enepbolchevik o unaniñ ar virourion hungarat [[Gyula Peidl]] ha [[Miklós Horthy]] sikouret gant soudarded RoumanIa, Tchekoslovakia, Serbia ha Bro-C’hall, e teuas Szeged da vezañ kêr-benn enep-komunour Hungaria.

Un toullad timbroù-post a voe embannet gant ar velestradurezh lec’hel. Dreistmoullet e voe an timbroù hungarian gant '''MAGYAR NEMZETI KORMANY Szeged 1919''', ar pezh a dalveze ''Gouarnamant Broadel Hungaria – Szeged 1919''.

Estreget an timbroù-post boutin e voe embannet timbroù-taos ha timbroù-kazetennoù ivez.

==Pennadoù kar==
* [[Timbroù Arad]]
* [[Timbroù Hungaria]]

[[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Szeged]]
[[Rummad:Hungaria]]</text>
      <sha1>gfohfjpu9gj311ybtudxyn9hyx050dy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaieroù klemm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180462</id>
    <revision>
      <id>2193054</id>
      <timestamp>2026-06-15T09:48:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} '''Kaieroù klemm''' ([[galleg]]: ''Cahiers de doléances'', berraet en '''Cahiers''') a vez graet eus listennoù goulennoù pe klemmoù gant ar boblañs, an [[Teir urzh ar gevredigezh|Teir Urzh]] etre Genver hag Ebrel 1789, e 1789 ar bloavehz ma oa tarzhet an [[Dispac'h gall]]. Ar roue [[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]], en doa goulennet ma vije savet un dastumadenn dezrevell anezho a-raok  [[Stadoù-Meur (1789)|Emvod Stadoù-Meur]] evit klask talañ ou...&quot;</comment>
      <origin>2193054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="94vyxw9s5olhxg8woteggymtfbqfzko" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Kaieroù klemm''' ([[galleg]]: ''Cahiers de doléances'', berraet en '''Cahiers''') a vez graet eus listennoù goulennoù pe klemmoù gant ar boblañs, an [[Teir urzh ar gevredigezh|Teir Urzh]] etre Genver hag Ebrel 1789, e 1789 ar bloavehz ma oa tarzhet an [[Dispac'h gall]]. Ar roue [[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]], en doa goulennet ma vije savet un dastumadenn dezrevell anezho a-raok 
[[Stadoù-Meur (1789)|Emvod Stadoù-Meur]] evit klask talañ ouzh ar marevezh reveulzier a oa o wasaat. Pep urzh – urzh kentañ (ar gloer), an eil (an [[noblañs]]) hag an Trede urzh, gant an holl dud all, evel labourerien ar c'hêrioù,  ar beizanted eus ar maezioù, ar c'hlasad etre hag an dud arbennikaet (alvokaded...). Eskemmet e oa bet a-zivout ar c'haieroù klemm e-kerzh un emvod dreistordinal eus Emvod ar Stadoù Meur d'ar 5 a viz Mae. Un toullad-mat eus al listennoù, kaieroù a vez c'hoazh anezho d'an deiz-ha-hiziv ha reiñ a reont titouroù resis eus stad ar vro a-rao, an Dispac'h gall. En dokumantoù e vez kavet burutelladennoù eus ar [[fallidigezh ar Stad|foraniñ ar gouarnamant]], an taosoù ameeun, taosoù an Iliz hag ar [[Breinadurezh|breinadur]], ar gwir chaseal pe bezañ ofiser dalc'het gant an noblañs nemetken.&lt;ref&gt;Kagan, Donald &quot;The Western Heritage-Seventh Edition&quot; (Pg 631), 2001&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dispac'h gall]]
[[Rummad:1789]]
[[Rummad:Emvod Stadoù-Meur 1789]]</text>
      <sha1>94vyxw9s5olhxg8woteggymtfbqfzko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193055</id>
      <parentid>2193054</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaier klemmoù]] da [[Kaieroù klemm]]</comment>
      <origin>2193054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="94vyxw9s5olhxg8woteggymtfbqfzko" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Kaieroù klemm''' ([[galleg]]: ''Cahiers de doléances'', berraet en '''Cahiers''') a vez graet eus listennoù goulennoù pe klemmoù gant ar boblañs, an [[Teir urzh ar gevredigezh|Teir Urzh]] etre Genver hag Ebrel 1789, e 1789 ar bloavehz ma oa tarzhet an [[Dispac'h gall]]. Ar roue [[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]], en doa goulennet ma vije savet un dastumadenn dezrevell anezho a-raok 
[[Stadoù-Meur (1789)|Emvod Stadoù-Meur]] evit klask talañ ouzh ar marevezh reveulzier a oa o wasaat. Pep urzh – urzh kentañ (ar gloer), an eil (an [[noblañs]]) hag an Trede urzh, gant an holl dud all, evel labourerien ar c'hêrioù,  ar beizanted eus ar maezioù, ar c'hlasad etre hag an dud arbennikaet (alvokaded...). Eskemmet e oa bet a-zivout ar c'haieroù klemm e-kerzh un emvod dreistordinal eus Emvod ar Stadoù Meur d'ar 5 a viz Mae. Un toullad-mat eus al listennoù, kaieroù a vez c'hoazh anezho d'an deiz-ha-hiziv ha reiñ a reont titouroù resis eus stad ar vro a-rao, an Dispac'h gall. En dokumantoù e vez kavet burutelladennoù eus ar [[fallidigezh ar Stad|foraniñ ar gouarnamant]], an taosoù ameeun, taosoù an Iliz hag ar [[Breinadurezh|breinadur]], ar gwir chaseal pe bezañ ofiser dalc'het gant an noblañs nemetken.&lt;ref&gt;Kagan, Donald &quot;The Western Heritage-Seventh Edition&quot; (Pg 631), 2001&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dispac'h gall]]
[[Rummad:1789]]
[[Rummad:Emvod Stadoù-Meur 1789]]</text>
      <sha1>94vyxw9s5olhxg8woteggymtfbqfzko</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193058</id>
      <parentid>2193055</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T09:58:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1449" sha1="jz3tjv6ifm2zcb2rnldpsipnktbc1cn" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Kaieroù klemm''' ([[galleg]]: ''Cahiers de doléances'', berraet en '''Cahiers''') a vez graet eus listennoù goulennoù pe klemmoù gant ar boblañs, an [[Teir urzh ar gevredigezh|Teir Urzh]] etre Genver hag Ebrel 1789, e 1789 ar bloavezh ma oa tarzhet an [[Dispac'h gall]]. Ar roue [[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]], en doa goulennet ma vije savet un dastumadenn dezrevell anezho a-raok 
[[Stadoù-Meur (1789)|Emvod Stadoù-Meur]] evit klask talañ ouzh ar marevezh reveulzier a oa o wasaat. Pep urzh – urzh kentañ (ar gloer), an eil (an [[noblañs]]) hag an Trede urzh, gant an holl dud all, evel labourerien ar c'hêrioù,  ar beizanted eus ar maezioù, ar c'hlasad etre hag an dud arbennikaet (alvokaded...). Eskemmet e oa bet a-zivout ar c'haieroù klemm e-kerzh un emvod dreistordinal eus Emvod ar Stadoù Meur d'ar 5 a viz Mae. Un toullad-mat eus al listennoù, kaieroù a vez c'hoazh anezho d'an deiz-ha-hiziv ha reiñ a reont titouroù resis eus stad ar vro a-rao, an Dispac'h gall. En dokumantoù e vez kavet burutelladennoù eus ar [[fallidigezh ar Stad|foraniñ ar gouarnamant]], an taosoù ameeun, taosoù an Iliz hag ar [[Breinadurezh|breinadur]], ar gwir chaseal pe bezañ ofiser dalc'het gant an noblañs nemetken.&lt;ref&gt;Kagan, Donald &quot;The Western Heritage-Seventh Edition&quot; (Pg 631), 2001&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dispac'h gall]]
[[Rummad:1789]]
[[Rummad:Emvod Stadoù-Meur 1789]]</text>
      <sha1>jz3tjv6ifm2zcb2rnldpsipnktbc1cn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193063</id>
      <parentid>2193058</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:40:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1448" sha1="m84a197yby4y78vyqum4wbqnxsw78es" xml:space="preserve">{{databox}}
'''Kaieroù klemm''' ([[galleg]]: ''Cahiers de doléances'', berraet en '''Cahiers''') a vez graet eus listennoù goulennoù pe klemmoù gant ar boblañs, an [[Teir urzh ar gevredigezh|Teir Urzh]] etre Genver hag Ebrel 1789, e 1789 ar bloavezh ma oa tarzhet an [[Dispac'h gall]]. Ar roue [[Loeiz XVI (Bro-C'hall)|Loeiz XVI]], en doa goulennet ma vije savet un dastumadenn dezrevell anezho a-raok 
[[Stadoù-Meur (1789)|Emvod Stadoù-Meur]] evit klask talañ ouzh ar marevezh reveulzier a oa o wasaat. Pep urzh – urzh kentañ (ar gloer), an eil (an [[noblañs]]) hag an Trede urzh, gant an holl dud all, evel labourerien ar c'hêrioù,  ar beizanted eus ar maezioù, ar c'hlasad etre hag an dud arbennikaet (alvokaded...). Eskemmet e oa bet a-zivout ar c'haieroù klemm e-kerzh un emvod dreistordinal eus Emvod ar Stadoù Meur d'ar 5 a viz Mae. Un toullad-mat eus al listennoù, kaieroù a vez c'hoazh anezho d'an deiz-ha-hiziv ha reiñ a reont titouroù resis eus stad ar vro a-rao, an Dispac'h gall. En dokumantoù e vez kavet burutelladennoù eus [[fallidigezh ar Stad|foranerezh ar gouarnamant]], an taosoù ameeun, taosoù an Iliz hag ar [[Breinadurezh|breinadur]], ar gwir chaseal pe bezañ ofiser dalc'het gant an noblañs nemetken.&lt;ref&gt;Kagan, Donald &quot;The Western Heritage-Seventh Edition&quot; (Pg 631), 2001&lt;/ref&gt;
== Notennoù ha daveennoù ==
{{Daveoù}}
[[Rummad:Dispac'h gall]]
[[Rummad:1789]]
[[Rummad:Emvod Stadoù-Meur 1789]]</text>
      <sha1>m84a197yby4y78vyqum4wbqnxsw78es</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaier klemmoù</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180463</id>
    <redirect title="Kaieroù klemm" />
    <revision>
      <id>2193056</id>
      <timestamp>2026-06-15T09:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Dishual en deus kaset ar bajenn [[Kaier klemmoù]] da [[Kaieroù klemm]]</comment>
      <origin>2193056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="q169pz8dpvsdajro4z5ymotm5f1aih8" xml:space="preserve">#ADKAS [[Kaieroù klemm]]</text>
      <sha1>q169pz8dpvsdajro4z5ymotm5f1aih8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Cahier de doléances</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180464</id>
    <redirect title="Kaieroù klemm" />
    <revision>
      <id>2193057</id>
      <timestamp>2026-06-15T09:50:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Adkas war-du [[Kaieroù klemm]]</comment>
      <origin>2193057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25" sha1="q169pz8dpvsdajro4z5ymotm5f1aih8" xml:space="preserve">#ADKAS [[Kaieroù klemm]]</text>
      <sha1>q169pz8dpvsdajro4z5ymotm5f1aih8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lincherezh Duluth</title>
    <ns>0</ns>
    <id>180465</id>
    <revision>
      <id>2193065</id>
      <timestamp>2026-06-15T10:52:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <comment>Pajenn krouet gant : &quot;{{databox}} D'ar [[15 a viz Even]] [[1920]], tri [[afromaerikan]] labourerien en ur sirk, Elias Clayton, Elmer Jackson, hag Isaac McGhie, suspedet da vezañ bet o tagañ ur vaouez, a voe tennet diouzh an toull-bac'h ha [[Linchañ|linchet]] gant un engroez kantadoù a dud [[Tud gwenn|gwenn]] e [[Duluth (Minnesota)|Duluth]], e [[Minnesota]]. Brud a oa bet e oa bet ar c'hwec'h den du o [[Gwallerezh|wallañ]] ha [[Laerezh|laerañ]] ur plac'h wenn oadet a 19 vloaz. An tama...&quot;</comment>
      <origin>2193065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1707" sha1="sw8jexfpwx13nck165i2y4dch3cq63b" xml:space="preserve">{{databox}}
D'ar [[15 a viz Even]] [[1920]], tri [[afromaerikan]] labourerien en ur sirk, Elias Clayton, Elmer Jackson, hag Isaac McGhie, suspedet da vezañ bet o tagañ ur vaouez, a voe tennet diouzh an toull-bac'h ha [[Linchañ|linchet]] gant un engroez kantadoù a dud [[Tud gwenn|gwenn]] e [[Duluth (Minnesota)|Duluth]], e [[Minnesota]]. Brud a oa bet e oa bet ar c'hwec'h den du o [[Gwallerezh|wallañ]] ha [[Laerezh|laerañ]] ur plac'h wenn oadet a 19 vloaz. An tamalloù gwallerezh a oa bet lammet goude-se gant ur medisin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1920-06-26 |title=Negroes Did Not Rape Girl. |url=https://www.mnhs.org/duluthlynchings/documents/negroes-did-not-rape-girl |access-date=2026-02-07 |website=www.mnhs.org |language=en}}&lt;/ref&gt;

Al linchañ-se eus afromaerikaned e 1920 eo an hini nemetañ o vezañ bet e [[Minnesota]]. Un ugent licherezh a oa bet e Minnesota, hag an darn eus ar c'houzañvidi a oa [[Indianed Amerika er Stadoù-Unanet|indianed]] ha tud gwenn.&lt;ref name=&quot;ziebarth&quot;&gt;{{cite journal|url=http://collections.mnhs.org/MNHistoryMagazine/articles/55/v55i02p072-072.pdf|first1=Marilyn|last1=Ziebarth|title=Judge Lynch in Minnesota|journal=[[Minnesota History (journal)|Minnesota History]]|volume=55|issue=2|date=Summer 1996|page=72|access-date=February 27, 2017|archive-date=May 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220510185108/https://collections.mnhs.org/MNHistoryMagazine/articles/55/v55i02p072-072.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Tri eus an dorfedourien a voe kondaonet evit [[kabaduilh]], met hini ebet na chomas ouzhpenn da 15 miz en toull-bac'h. N'eus ket den ebet hag a voe barnet evit ar muntroù.
[[Rummad:Lincherezhioù]]
[[Rummad:Istor Minnesota]]
[[Rummad:1920]]</text>
      <sha1>sw8jexfpwx13nck165i2y4dch3cq63b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193066</id>
      <parentid>2193065</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T10:53:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1764" sha1="i6eis093n0t5iqs1e9vr3wviu2qqdec" xml:space="preserve">{{databox}}
D'ar [[15 a viz Even]] [[1920]], tri [[Afroamerikaned|afromaerikan]] labourerien en ur sirk, Elias Clayton, Elmer Jackson, hag Isaac McGhie, suspedet da vezañ bet o tagañ ur vaouez, a voe tennet diouzh an toull-bac'h ha [[Linchañ|linchet]] gant un engroez kantadoù a dud [[Tud gwenn|gwenn]] e [[Duluth (Minnesota)|Duluth]], e [[Minnesota]]. Brud a oa bet e oa bet ar c'hwec'h den du o [[Gwallerezh|wallañ]] ha [[Laerezh|laerañ]] ur plac'h wenn oadet a 19 vloaz. An tamalloù gwallerezh a oa bet lammet goude-se gant ur medisin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1920-06-26 |title=Negroes Did Not Rape Girl. |url=https://www.mnhs.org/duluthlynchings/documents/negroes-did-not-rape-girl |access-date=2026-02-07 |website=www.mnhs.org |language=en}}&lt;/ref&gt;

Al linchañ-se eus afromaerikaned e 1920 eo an hini nemetañ o vezañ bet e [[Minnesota]]. Un ugent licherezh a oa bet e Minnesota, hag an darn eus ar c'houzañvidi a oa [[Indianed Amerika er Stadoù-Unanet|indianed]] ha tud gwenn.&lt;ref name=&quot;ziebarth&quot;&gt;{{cite journal|url=http://collections.mnhs.org/MNHistoryMagazine/articles/55/v55i02p072-072.pdf|first1=Marilyn|last1=Ziebarth|title=Judge Lynch in Minnesota|journal=[[Minnesota History (journal)|Minnesota History]]|volume=55|issue=2|date=Summer 1996|page=72|access-date=February 27, 2017|archive-date=May 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220510185108/https://collections.mnhs.org/MNHistoryMagazine/articles/55/v55i02p072-072.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Tri eus an dorfedourien a voe kondaonet evit [[kabaduilh]], met hini ebet na chomas ouzhpenn da 15 miz en toull-bac'h. N'eus ket den ebet hag a voe barnet evit ar muntroù.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Lincherezhioù]]
[[Rummad:Istor Minnesota]]
[[Rummad:1920]]</text>
      <sha1>i6eis093n0t5iqs1e9vr3wviu2qqdec</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2193068</id>
      <parentid>2193066</parentid>
      <timestamp>2026-06-15T11:16:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Dishual</username>
        <id>612</id>
      </contributor>
      <origin>2193068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1762" sha1="7x3omrkx2y9tn9pwdpfcgtxo7v2le9i" xml:space="preserve">{{databox}}
D'ar [[15 a viz Even]] [[1920]], tri [[Afroamerikaned|afromaerikan]] labourerien en ur sirk, Elias Clayton, Elmer Jackson, hag Isaac McGhie, suspedet da vezañ bet o tagañ ur vaouez, a voe tennet diouzh an toull-bac'h ha [[Linchañ|linchet]] gant un engroez kantadoù a dud [[Tud gwenn|gwenn]] e [[Duluth (Minnesota)|Duluth]], e [[Minnesota]]. Brud a oa bet e oa bet  c'hwec'h den du o [[Gwallerezh|wallañ]] ha [[Laerezh|laerañ]] ur plac'h wenn oadet a 19 vloaz. An tamalloù gwallerezh a oa bet lammet goude-se gant ur medisin.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1920-06-26 |title=Negroes Did Not Rape Girl. |url=https://www.mnhs.org/duluthlynchings/documents/negroes-did-not-rape-girl |access-date=2026-02-07 |website=www.mnhs.org |language=en}}&lt;/ref&gt;

Al linchañ-se eus afromaerikaned e 1920 eo an hini nemetañ o vezañ bet e [[Minnesota]]. Un ugent licherezh a oa bet e Minnesota, hag an darn eus ar c'houzañvidi a oa [[Indianed Amerika er Stadoù-Unanet|indianed]] ha tud gwenn.&lt;ref name=&quot;ziebarth&quot;&gt;{{cite journal|url=http://collections.mnhs.org/MNHistoryMagazine/articles/55/v55i02p072-072.pdf|first1=Marilyn|last1=Ziebarth|title=Judge Lynch in Minnesota|journal=[[Minnesota History (journal)|Minnesota History]]|volume=55|issue=2|date=Summer 1996|page=72|access-date=February 27, 2017|archive-date=May 10, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220510185108/https://collections.mnhs.org/MNHistoryMagazine/articles/55/v55i02p072-072.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Tri eus an dorfedourien a voe kondaonet evit [[kabaduilh]], met hini ebet na chomas ouzhpenn da 15 miz en toull-bac'h. N'eus ket den ebet hag a voe barnet evit ar muntroù.
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Lincherezhioù]]
[[Rummad:Istor Minnesota]]
[[Rummad:1920]]</text>
      <sha1>7x3omrkx2y9tn9pwdpfcgtxo7v2le9i</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>