Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk Yezhoù bantouek 0 3698 2193196 2022745 2026-06-17T07:01:50Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2193196 wikitext text/x-wiki [[Restr:Niger-Congo.png|right|350px|thumb|Ur gartenn warni ar yezhoù bantouek hag ar yezhoù nigerek-kongoek all]] Ur [[familh-yezhoù]] eo eus '''yezhoù bantouek''' a vez renket d'o zro e-touez ar [[yezhoù nijerek-kongoek]]. Ar familh-yezhoù komzet war an tachenn ledanañ en [[Afrika]] a-bezh eo ar yezhoù bantouek, komzet gant tro-dro da 310 milion a dud e kreisteiz [[Kameroun]] hag e gevred [[Nigeria]] peg ouzh ar vevenn gant Kameroun, e [[Gabon]], e [[Republik Kongo]], [[Republik Demokratel Kongo]], [[Rwanda]], [[Burundi]], [[Ouganda]], [[Kenya]], [[Tanzania]], [[Angola]], [[Zambia]], [[Malawi]], [[Mozambik]], [[Zimbabwe]], [[Namibia]], [[Botswana]] ha [[Suafrika]]. Ar ger ''bantouek'' a voe savet gant Wilhelm Heinrich Immanuel Bleek diwar ar ger bantouek boutin ''ntu'' (den) gant ar rakger ''ba-'' implijet e meur a yezh vantouek evit al liester. Gant ar yezhoù bantouek e ve renket an [[anv-kadarn|anvioù-kadarn]] e meur a ''glas'' a glot gant ur rakger resis. Un tammig evel ar [[jener]] er [[yezhoù indezeuropek]] eo ar c'hlasoù-anv-se. Chench a ra an niver a glasoù a yezh da yezh, met dre vras e vez tro-dro d'un dek benanket. Adkavet e vez an hevelep rakger a-hed ur frazenn staget ouzh pep ger a glot gant ar mmes klas-anv, da skouer e [[swahilieg]]: :''Mtoto mdogo amekisoma'' 'E (al levr) lennet en deus ar bugel bihan' :''Watoto wadogo wamekisoma'' 'E (al levr) lennet o deus ar vugele vihan' :''Watoto wadogo wamevisoma'' 'O (al levrioù) lennet ar vugale vihan' Ar [[swahilieg]] eo ar yezh vantoueg gant ar muiañ-niver a tud barrek warni en holl, dreist-holl evel eil yezh, met ar [[choneg]] hag ar [[zouloueg]] eo ar yezhoù a ra ar muiañ a dud gante evel yezh kentañ. Setu roll ar yezhoù bantouek pennañ: * Kreiz a reter Afrika ** [[Swahilieg]] (Kiswahili) ** [[Lingaleg]] ** [[Gandaeg]] (Luganda) ** [[Gikouyoueg]] (Gĩkũyũ) ** [[Boukousoueg]] (Lubukusu) ** [[Sogaeg]] (Lusoga) ** [[Kongoeg]] (Kikongo) ** [[Tchitcheweg]] (Chichewa) ** [[Rwandeg]] (Kinyarwanda) ** [[Roundieg]] (Kirundi) * Kreisteiz Afrika ** [[Choneg]] (chiShona) ** [[Ndebeleg]] (Sindebele) ** [[Tswaneg]] (Setswana) ** [[Sothoeg]] (Sesotho) ** [[Zouloueg]] (isiZulu) ** [[Xhosaeg]] (isiXhosa) ** [[Sothoeg an norzh]] (sepedi pe Sesotho sa Leboa) ** [[Swatieg]] (siSwati) * Kornôg Afrika ** [[Ngoumbeg]] (Ngumba) (Kameroun) ** [[Kakoeg]] (Kameroun) ** [[Basaeg]] (Kameroun) E brezhoneg ez eo gwell ober dre implijout ar wrizienn hep ar rakger evit sevel anvioù ar yezhoù-se, da skouer ''swahilieg'' diwar ar wrizienn ''swahili'', e swahilieg 'kiswahili' ma'z eo kevatal ar rakger bantouek ''ki-'' ouzh al lostger keltiek ''-eg'' eveit envel yezhoù. == Liammoù diavaez == * [https://web.archive.org/web/20070523025613/http://www.cbold.ddl.ish-lyon.cnrs.fr/ Geriadur bantoueg keñver-ouzh-keñver] (e saozneg) * [https://web.archive.org/web/20171101213948/http://www.bantu-languages.com/fr/classes.html Klasoù-anv er yezhoù bantouek] (e galleg) [[Rummad:Yezhoù Afrika]] [[Rummad:Yezhoù bantouek]] ego0y3yhn7buo7lu9b2kqmyk7ihdihn Wikipedia 0 6429 2193195 2158664 2026-06-17T05:39:11Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2193195 wikitext text/x-wiki [[Restr:Wikipedia-logo-v2-br.png|thumb|Logo Wikipedia brezhonek]] [[Restr:Www.wikipedia.org screenshot 2018.png|thumb|Ar wikipediaioù renket hervez an niver a bennadoù]] '''Wikipedia''' (da vezañ distaget {{LFE|/wiˌkipeˈdiːa/}} e brezhoneg) zo un [[holloueziadur]] digor, dindan an aotre-implijout [[Creative Commons]] dereiñ-kenrannañ, digoust, hollvedel ha liesyezhek en deus kavet bod war ar Genrouedad. Kenskrivet e vez a-stroll gant tud a-youl-vat war al lec'hienn (http://br.wikipedia.org/ evit an doare brezhonek). Implijout a ra teknologiezh [[Wiki]] ar [[blog]]où, ar pezh a dalvez e c'hall ar pennadoù zo warnañ bezañ kemmet, ha klokaet gant an holl koulz lavaret. Pennadoù a c'haller ouzhpennañ evel a garer. Sellet a ra an anv ouzh ur raktres hollekoc'h ivez a zo e bal sevel un holloueziadur bras digoust ha frank a wirioù. D'ar [[15 Genver]] [[2001]] e oa bet loc'het gant ar raktres gant ar soñj klokaat ur raktres all anvet [[Nupedia]]. Kaset eo da benn bremañ, hag arc'hantaouet ha meret, gant an [[Diazezadur Wikimedia]], un aozadur n'eo ket e bal dastum madoù anezhañ. Abaoe an deroù n'eo ket paouezet brud ar raktres da greskiñ ha, diwarnañ, ez eus bet ganet raktresoù kar, evel [[Wikeriadur]], [[Wikilevrioù]] ha [[Wikikeloù]]. Ingal e vez meneget pennadoù Wikipedia war [[media]]où a bep seurt ha gant [[akademiezh]]ioù a oar priziañ an doare ma vez skignet, ar frank m'eo ar savidigezh anezhañ ha pegen ledan eo an dibab tachennoù goloet gantañ. Broudet e vez aozerien ar pennadoù da gaout un emzalc'h [[Wikipedia:Chom neptu|neptu]] a c'haller drezañ lakaat ar gaoz war perspektivennoù ledan hep mennout diazezañ ur wirionez [[:en:objectivity (journalism)|objektivel]]. Met, dre m'eo digor just a-walc'h, e sav kudennoù ingal abalamour d'an diresis ma c'hall pennadoù zo bezañ, hag en abeg da zroukc'hoantoù Vandaled zo. Tabut zo war statud Wikipedia a-benn gouzout ha gallout a reer sellet outañ evel ouzh un oberenn dave. Abeg zo bet kavet er raktres evit e [[:en:systemic bias|du sistemek]], e zoug da gavout gwell ar c'henasant kentoc'h eget reiñ kredoù, hag abalamour d'an diouer a aotrouniezh hag a atebegezh d'ar c'hentañ sell pa vez keñveriet ouzh holloueziadurioù all. Evit ar pezh a sell ouzh ar yezhoù minorelaet atav, hag ar brezhoneg en o zouez, ez eo Wikipedia ur chañs dispar evit kas da benn en hor yezh un oberenn ledañ deskamant n'he deus ket he far a-hend-all war baber, hag a goustfe ker-ruz he sevel ma vije soñjet sevel ur raktres heñvel distag. E-tro 200 stumm disheñvel zo eus Wikipedia, azasaet dre yezh (en o zouez ez eus ur c'hant bennak zo oberiant). Setu an dek stumm enno ouzhpenn 50&nbsp;000 pennad : [[:en:English Wikipedia|saozneg]], [[:de:Deutschsprachige Wikipedia|alamaneg]], [[:fr:Wikipedia en français|galleg]], [[:ja:ウィキペディア日本語版|japaneg]], [[:en:Italian Wikipedia|italianeg]], [[:pl:Wikipedia|poloneg]], [[:sv:Svenska Wikipedia|svedeg]], [[:en:Dutch Wikipedia|nederlandeg]], [[:en:Portuguese Wikipedia|portugaleg]] ha [[:es:Wikipedia en español|spagnoleg]]. Skignet eo bet ar stumm alamaneg anezhañ dre [[:en:compact disc|Sede]]où, ha meur a adstumm all zo bet [[:en:Mirror (computing)|eilet]] pe [[:en:Fork (software)|azasaet]] gant [[Lec'hienn Web|lec'hiennoù Web]] a bep seurt. Kinniget eo Wikipedia d'ar mediaoù, war ar bajenn [[Wikipedia:Teuliad kelaouiñ]]. == Yezh : a belec'h e teu an anv == Savet eo bet ar ger '''Wikipedia''' diwar div elfenn : * ''[[Wiki]]'', a zeu eus ''wiki wiki'', a dalvez '''prim''' en [[hawaieg]], met ivez a c'hall bezañ ''aozet'' dre gemmañ ''gant ar'' [[Kenrouedad|Genrouedad]] * ''pedia'', a zeu eus ''paideia'', a dalvez '''deskadurezh''' e [[gresianeg]]. A-dreñv an nevezc'her ''Wikipedia'' emañ soñj ar ouiziegezh a zalc'h he lusk da vont war-raok ha d'en em ledañ da viken dre nevesadurioù dibaouez. === Reizh ha jener === E brezhoneg ez eus bet graet gant ar ger '''Wikipedia''' evel pa vije gourel adalek an deroù, dre genemglev, gant an darn vrasañ. * Er yezhoù latin eo gwregel, evel an anvioù unan en ''ia'', hag en alamaneg ivez. * E kembraeg eo gourel avat, abalamour ma ra dave d'ar ger [[:cy:gwyddionadur]] ([[holloueziadur]]) a zo gourel. Divizet ez eus bet gant ur merour e oa degemeret gant kumuniezh Wikipedia brezhonek an daou, pep implijer a ra evel ma kar neuze. * Er Wikipedia spagnolek, entre mizioù Gwengolo ha Du e 2003, e oa bet votet da c'houzout ha miret e vije an anv pe kemmet, ha kinniget e voe an anvioù all-mañ (lakaet amañ en urzh hervez an niver a vouezhioù): ''Librepedia, Huiquipedia, Uiquipedia, Güiquipedia, Viquipedia, Ñiquipedia, Velozpedia, Limonpedia, Güisquipedia'' ha ''Velocipedia''. Ha hervez youl ar vouezherien eo chomet digemm. == Dezverkoù pennañ == Tri dezverk pennañ zo d'ar raktres Wikipedia hag a laka anezhañ da vezañ hep e bar. Drezo-holl emañ termenet lec'h Wikipedia war ar [[World Wide Web]]: * Da gentañ-penn ez eo ar raktres hini savidigezh un [[holloueziadur]]. N'eo ket ur [[geriadur]] nag ur [[forom eskemm]] nag ur [[Roll chomlec'hioù Web]] eta. Sellet ouzh [[Wikipedia:Ar pezh n'eo ket Wikipedia|Ar pezh n'eo ket Wikipedia]]. N'eo ket Wikipedia ur [[Wikeriadur]] met degemeret e vez ennañ al labourioù divrazañ, labourioù divrazañ mat gant un deskrivadur berr, diouzh doare ur geriadur. * Ur [[wiki]] eo ar raktres. Gant ur wiki eo posupl da nep piv bennak, ne vern e oad, krouiñ ha degas kemmoù war an holl bajennoù. An holloueziadur hollek kentañ da vezañ degemeret ar furmad-se eo Wikipedia. Raktres Wikipedia, e-ser sevel un holloueziadur, zo bet kaoz da cheñchamantoù bras er "sevenadur" a oa tro-dro da bed ar [[WikiWikiWeb]]. Chomet eo feal d'an doareoù kumuniezhel. Perzhidi Wikipedia, anezho ar Wikipedourien, a grou a-stroll hag a laka e pleustr [[Wikipedia:Reolennoù|reolennoù hag erbedadennoù]] evit derc'hel ar raktres en e sav plaen ha didubuilh hag e gas war-du ar pal. * Gallout a ra an testennoù a gaver war Wikipedia bezañ adimplijet dindan doareoù an [[Aotre teulioù frank GNU]] (diwar ar saozneg ''GNU Free Documentation Licence'' a anavezer ivez dindan stumm ar berradur ''GFDL''). Setu ma c'hall un den pe un aozadur implijout ar boued zo e Wikipedia, memes evit ober aferioù, gant ma toujo da dermenoù an Aotre teulioù frank. Gwelet [[Aotre teulioù frank GNU]] ha [[Wikipedia:Gwirioù aozer (Copyright)|Gwirioù aozer (Copyright)]]. Dezverk splannañ Wikipedia eo e c'hall pep hini degas cheñchamantoù en holloueziadur hep goulenn an aotre d'en ober ouzh den ebet. Diwar-se an droienn saoznek ''It's not a bug it's a feature'' (''N'eo ket un draen, e-giz-se eo bet savet'') bet lakaet war wel war (''[[Time Magazine]]'' an [[18 Gouere]] [[2005]] en ur venegiñ komzoù [[Jimbo Wales]]). Klotañ a ra gant ar respont klasel a veze roet e mareoù kentañ ar raktres d'ar weladennerien nevez souezhet-mik o tizoleiñ e oant gouest da gemmañ ar pajennoù hag a gase diouzhtu posteloù evit kemenn e oa bet kavet un ''draen'' a-dreuz ganto en holloueziadur. == Istor == [[Restr:Multilingual Wikipedia logo.gif|right]] === Orin ar raktres === Harpet eo Wikipedia gant ar [[Meziant frank|meziantoù frank]] ha [[Free Software Foundation]] (diazezadur evit ar meziantoù frank) [[Richard Stallman]]. Unan eus an dud zo bet ledet ganto mennozh un "holloueziadur frank hollvedel eo Stallman" (sellet ouzh e studiadenn enlinenn hag e saozneg "[https://web.archive.org/web/20101231012023/http://www.gnu.org/encyclopedia/free-encyclopedia.html The Free Universal Encyclopedia and Learning Resource]") a-raok na vije krouet Wikipedia ha Nupedia. === Nupedia === Ganet eo Wikipedia e penn-kentañ diwar [[Nupedia]], anezhañ ur raktres [[holloueziadur]] digoust enlinenn bet krouet e [[Meurzh (miz)|miz Meurzh]] [[2000]] gant Jimmy Wales hag harpet gant an embregerezh [[Bomis]] (m'eo Jimmy Wales ar [[Kevranneg|c'hevranneg)]] brasañ), bet kemeret perzh gantañ e budjed ar raktres ha divizet gantañ enfredañ Larry Sanger leunamzer evel pennskridaozer. Dre ma yae holloueziadur Nupedia en-dro gant ur [[w:en:Peer review|c'huzul skiantel]], ne'z ae ket kaer war-raok. E [[Genver]] [[2001]], hegazet gant ar gorrek ma oa an araokadennoù e tiviz Larry Sanger krouiñ ur [[Wiki]] a-benn kreskiñ tizh diorren ar pennadoù. Deuet eo ar soñj-se da implijout furmad ar wiki evit sevel un holloueziadur da-heul ur gaozeadenn etre Larry Sanger hag ar programmour Ben Kovitz en doa displeget dezhañ keal ar [[wikiwiki]] e-kerzh ur pred e [[San Diego]], e-kerzh mintinvezh an [[2 Genver|2 a viz Genver]] [[2001]]. Kinnig a ra neuze Larry Sanger da Jimmy Wales lakaat da gejañ galloudegezh ar furmad wiki gant savidigezh un holloueziadur gwevnoc'h. Ganet e oa holloueziadur Wikipedia. === Wikipedia === Krouet gant [[Jimmy Wales]] ha [[Larry Sanger]], eo bet ganet Wikipedia e [[saozneg]] d'ar [[15 Genver|15 a viz Genver]] [[2001]]. Daou viz war-lerc'h e oa savet ur stumm e [[galleg]], bet krouet ent ofisiel d'an [[23 Meurzh|23 a viz Meurzh]] [[2001]], anezhañ eilstumm kentañ an holloueziadur en ur yezh all estreget ar saozneg. Abaoe, n'en deus ket paouezet lusk [[Liesyezhegezh|liesyezhek]] an holloueziadur d'en em ledañ. D'an [[22 Mezheven|22 a viz Mezheven]] [[2004]] eo bet krouet stumm brezhonek an holloueziadur d'e dro. Ur wech digoret Wikipedia en deus kendalc'het Larry Sanger da labourat a-genstur war Nupedia ha Wikipedia ha kemeret en deus perzh e savidigezh an darn vrasañ eus reolennoù mont en-dro kentañ Wikipedia. E [[C'hwevrer]] [[2002]] e vez lamet kuit gant [[Bomis]] ar budjed gouestlet da c'hoprañ anezhañ evit e labour evit Nupedia ha Wikipedia. Reiñ a ra Larry Sanger e [http://meta.wikimedia.org/wiki/My_resignation--Larry_Sanger zilez ofisiel eus e gargoù a bennskridaozer Nupedia hag a benngenurzhier Wikipedia] d'ar 1{{añ}} a viz Meurzh 2002, kargoù sevenet gantañ a-youl vat da neuze. Er bloavezh da-heul disparti Larry e chom a-sav raktres Nupedia, strobet gant ar gorrek ma oa e gresk (serret eo bet Nupedia ent ofisiel d'ar [[26 Gwengolo|26 a viz Gwengolo]] [[2003]]) tra ma kendalc'h Wikipedia da ziorren. Abaoe eo aet war-raok raktres Wikipedia dre [[Kenasant|genasant]], en ur implijout ar reolennoù hag an erbedadennoù azasaet gant ar berzhidi a-feur ma yae ar raktres war-raok. D'an [[20 Mezheven|20 a viz Mezheven]] eo bet krouet Diazezadur Wikimedia, [http://wikimediafoundation.org http://wikimediafoundation.org], evit merañ hag arc'hantaouiñ raktresoù disheñvel Wikipedia. Savet eo bet [[Wikipedia:Pennreolennoù Diazezadur Wikimedia|penreolennoù Diazezadur Wikimedia]] e-kerzh [[Genver 2004]]. '''SEDEROM''' : [[w:User:Jimbo Wales/Pushing To 1.0|kinnig]]et ez eus bet sevel un doare paper ha [[sederom]] eus Wikipedia e [[Eost 2003|miz Eost 2003]] gant [[Jimmy Wales]]. Gwerzhet e vez doare alamanek Wikipedia war sederom abaoe eil c'hwec'hmiziad 2004. Aet omp hebiou da niver arouezel an 10 000 skouerenn gwerzhet e miz Ebrel 2005. '''Mekenaz''' : Evit talañ ouzh kresk an niver a bennadoù hag a lennerien en deus divizet Diazezadur [[Wikimedia]] skoulmañ un emglev gant [[Yahoo!]] a bourchaso servijerioù lec'hiet en [[Azia]]. ([http://wikimediafoundation.org/wiki/Press_releases/ Kemenn a ra Diazezadur Wikimedia skoazell Yahoo, teul kelaouiñ klok]) == Perzhidi == Savet e vez Wikipedia war ar pemdez gant kenrouedadourien niverus, a reer ''[[Wikipedia:Wikipedourien|Wikipedourien]]'' anezho, o tont eus [[Wikipedia:Wikipedourien dre vro|ar bed-holl]]. N'eus ket den ebet e "penn" raktres Wikipedia anavezet evel-se. E-pad 13 miz (adal Genver [[2001]]), eo bet implijet [[Larry Sanger]] gant [[Bomis]] (an embregerezh m'eo [[Jimmy Wales]] ar c'hevranneg pennañ anezhañ), evit e labour pennskridaozer ha penngenurzhier ar Wikipedia saoznek. Lavaromp memes tra eo bet lakaet al labour bet sevenet abretoc'h gantañ evit [[Nupedia]] (adal [[Meurzh 2000]]) e-barzh Wikipedia. E zilez en deus roet Larry Sanger eus Wikipedia ha Nupedia d'ar [[1añ Meurzh|1{{añ}} Meurzh]] [[2002]]. Implijidi Bomis (gwechall pe bremañ) a gemer perzh pe zo bet o kemer perzh er raktres, pe war an holloueziadur (evel Tim Shell), pe evel stlennegourien (evel Jason Richey ha Toan Vo). War ar Wikipedia brezhonek n'eus ket bet biskoazh a bennskridaozer ha meret eo ar raktres penn-da-benn gant ar berzhidi a-youl vat. Evit kemer perzh eo trawalc'h lenn ar pajennoù skoazell [[Skoazell:Kammedoù kentañ|kammedoù kentañ]] ha, diouzh an dro, [http://br.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Special:Userlogin&amp;returnto=Special:Userlogout krouiñ ur gont]. == E tu an teknik == Bez' ez eo Wikipedia hag e raktresoù kar [[Wiki]]WikiWeboù frank. Savet int bet e penn kentañ gant kumuniezh stlennegourien ar meziantoù dieub. Lec'hiennoù Web dinamek eo ar Wikioù a c'hall an holl weladennerien anezho degas kemmoù er pezh emaint o lenn. Eeunoc'h a-galz eo ar WikiWiki eget an [[Hypertext markup language|HTML]]; trawalc'h zo gant un nebeud munutennoù evit deskiñ an doare (daou skrab evit an italek, tri evit skrivañ tevoc'h, div sonell evit ul liamm). War ur Wiki e steuz kuit ar vevenn etre an aozer hag ar gweladenner. Bet krouet e [[1995]] gant [[Ward Cunningham]], e teu anv ar wiki eus an hawaieg "WikiWiki", a dalvez "prim". War Wikipedia e ouzhpenn ar berzhidi o degasadennoù ouzh re tud all hag e tivankont fazioù ar skridaozerien all en ur genlabourat war demoù diaes hag en ur zoujañ d'ur savboent neptu. Atav e vez miret istor pep degasadenn war ur Wiki. Evel-se, ha pa zeufe "Vandaled" (lesanv an dud a zispenn endalc'had pajennoù zo) da c'hoari, ne vez ket morse lakaet en arvar ar boued zo war ar Wiki. Wiki brasañ ar bed eo Wikipedia bremañ. Mont a ra en-dro Wikipedia gant ar meziant frank [[MediaWiki]] == An diaraogerien == D'an Henamzer e sav ar soñj da vodañ en ul lec'h hepken hollad gouiziegezhioù an denelezh, gant [[levraoueg Aleksandria]] ha [[Pergam]]. Ar c'heal modern-eñ, zo bet diorroet gant an [[holloueziadur]]ioù, gant [[Denis Diderot]] hag an [[holloueziadurour]]ien all en {{XVIIIvet kantved}}. E dibenn an {{XIXvet kantved}} e vez ijinet gant daou Velgad [[Henri La Fontaine]] ha [[Paul Otlet]] ar [[Rummatadur dekvedennel hollvedel]]; spurmantiñ a reont ur reizhiad a vo deskrivet evel-henn gant Otlet : "Tu zo da ijinañ an teleskop tredan a c'hallor lenn drezañ, er gêr, levrioù dispaket e sal Telesk al levraouegoù bras, war bajennoù bet goulennet en-araok. Sed a vo ar pelllevr". Adkavet e vo mennozh un dreugenn emgefreekaet, a yafe pelloc'h eget moullañ dafar evit sevel un holloueziadur gwevnoc'h ha klokoc'h, e danevell [[Herbert George Wells|H. G. Wells]] ''[[World Brain]]'' ([[1937]]), hag e spisweladenn dazonel [[Vannevar Bush]] al [[liamm gourskrid]] anvet [[Memex]] gantañ en e bennad ''[[As We May Think]]'' ([[1945]]). Ur c'hammed pouezus war-raok a oa bet graet gant [[Ted Nelson]] hag e [[raktres Xanadu]] e ([[1960]]) ivez. Gant diorroidigezh ar [[Kenrouedad|Genrouedad]] ez eus bet klasket gant meur a hini sevel holloueziadurioù enlinenn. Pouezañ en deus graet prezidant an [[FSF]], [[Richard Stallman]], war talvoudegezh un ''holloueziadur hollvedel mammenn zeskiñ dieub'' e [[1999]]. Diwar-benn krouidigezh Wikipedia e lavaras e oa aze ''ur c'heloù entanus''. Broudet e vez an holl da ''weladenniñ ha da gemer perzh el lec'hienn'' gant an FSF. == Raktresoù kar == C'hoarvezout a ra e vefe keñveriet Wikipedia ouzh ar raktresoù kenlabour stroll enlinenn-mañ : * [[Nupedia]] : ur raktres holloueziadur (bet ivez ur raktres Wikimedia); * [[Everything2]] hollekoc'h ar boued ennañ ha ne glask ket dre ret sevel un holloueziadur ; dindan un aotre [[copyleft]] ; * [[Disinfopedia]] : ur raktres a denn d'ar [[propaganda]] ; * [[Consumerium]] : ur raktres zo e bal pouchas d'ar vevezerien titouroù diwar-benn ar produioù ha kreñvaat o gallout e-ser un armerzh marc'had ; * [[Enciclopedia Libre]] : doare kenstur ha dizalc'h eus [[w:es:Portada|Wikipedia e spagnoleg]] ; * [http://belgium.wikia.com/wiki/Accueil Wikinations.be] : un holloueziadur pleustrek diwar-benn [[Belgia]] ; * [http://fr.ekopedia.org Ekopedia] : ur raktres holloueziadur pleustrek a denn d'an teknikoù bevañ mod all, dreist-holl evit ar pezh a sell ouzh gwarez an natur. Diazezet eo Ekopedia war ar meziant [[MediaWiki]] ivez met n'eo ket ur raktres eus an Diazezadur Wikimedia. == Wikipedia e yezhoù all == Tu zo da gavout Wikipedia e [http://meta.wikimedia.org/wiki/Complete_list_of_language_Wikipedias_available 280 yezh bennak] (e 2011). E-kreiz [[Here 2005]] e oa 8 holloueziadur enno en tu all da 100 000 pennad ha 31 holloueziadur gant muioc'h eget 10 000 pennad. Ar tri doare brasañ o vezañ ar Wikipedia saoznek (3 500 000 pennad), alamanek (1 200 000 pennad), ha gallek (1 100 000 pennad). E [[2005]] eo loc'het da vat ar wiki brezhonek ha, daoust d'an dale tapet e penn-kentañ, eo aet ar raktres war-raok en un doare souezhus. == Sañsur == E [[Sina]], e vez sañsuret ingal Wikipedia gant ar gouarnamant a vir ar moned ouzh an holl genrouedadourien, evel adal an [[19 Here]] [[2005]]. == Pellgargañ an diaz roadennoù == Tu zo da [[Pellgargañ|bellgargañ]] roadennoù Wikipedia (zo en un [[diaz titouroù]]), war http://download.wikipedia.org == Doare renkañ ar pennadoù == * Liammet eo an holl bajennoù kenetrezo dre [[gourliamm|liammoù gourskrid]]. * Meur a [[Skoazell:Maezienn anv|vaezienn anv]] zo (Rummadoù, Dibar, Kaozeadennoù…). * Gallout a reer [[Wikipedia:Liammoù diavaez|ober dave da lec'hiennoù diavaez]] (ha pa ne vefe ket ar pal) * Pe ober dave da bajennoù wikioù all (evel ar [[Wikeriadur]] pe ar [[Skoazell:Liamm etreyezhoù|Wikipediaoù e yezhoù all]]). * Kinnig a ra ar [[Skoazell:Rummadoù|Rummad]]où un urzhaz e stumm ur gwezennadur tematek. [[Restr:WorldWideWebAroundWikipedia.png|600px]] == Taolenn mont war-raok ar Wikipedia brezhonek == {{Pegement a bennadoù brezhonek e Wikipedia}} * [https://web.archive.org/web/20110715210219/http://stats.wikimedia.org/BR/TablesWikipediaBR.htm Amañ] e kavoc'h an holl Stadegoù a zo bet klasket listennañ dindan {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="left" width="600px" |----- ! bgcolor="CCFFCC" | Miz / bloaz ! bgcolor="CCFFCC" | Niv. a bennadoù <br /> (ofisiel) ! bgcolor="CCFFCC" | Niv. a bennadoù <br /> > 2 ko ! bgcolor="CCFFCC" | Ment an diaz <br /> titouroù ! bgcolor="CCFFCC" | Niv. a berzhidi <br /> > 10 degasadenn ! bgcolor="CCFFCC" | Niv. a weladennoù <br /> dre zeiz |----- | align="left" | [[Mezheven 2004]] | align="right" | 13 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Gouere 2004]] | align="right" | 22 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Eost 2004]] | align="right" | 24 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Gwengolo 2004]] | align="right" | 32 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Here 2004]] | align="right" | 29 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Du 2004]] | align="right" | 42 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Kerzu 2004]] | align="right" | 54 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Genver 2005]] | align="right" | 61 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[C'hwevrer 2005]] | align="right" | 97 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Meurzh 2005]] | align="right" | 143 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Ebrel 2005]] | align="right" | 235 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Mae 2005]] | align="right" | 366 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Mezheven 2005]] | align="right" | 473 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Gouere 2005]] | align="right" | 645 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Eost 2005]] | align="right" | 771 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Gwengolo 2005]] | align="right" | 1300 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Here 2005]] | align="right" | 1900 | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Genver 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[C'hwevrer 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Meurzh 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Ebrel 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Mae 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Mezheven 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Gouere 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Eost 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Gwengolo 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- | align="left" | [[Here 2006]] | align="right" | - | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? | align="right" | ? |----- |} <br clear="all"> D'an [[19 Gwengolo|19 a viz Gwengolo]] [[2005]] eo bet tizhet bevenn arouezel ar 1000 pennad ha d'ar [[6 Du|6 a viz Du]] [[2005]] eo bet tizhet an 2000. En em gavout a ra bremañ ar brezhoneg e-kreiz taolenn ar yezhoù enno ur stumm eus wikipedia, a-us d'un toullad yezhoù Stad zoken. Muioc'h a ditouroù zo war [http://en.wikipedia.org/wikistats/BR/TablesArticlesTotal.htm Sitemap] hag ivez war an [[Wikipedia:Deizlevr|Deizlevr]]. == Raktresoù kar == * [[Wikipedia:Raktresoù]] * Sellet ouzh [[Wikimedia]]. == Gwelet ivez == {{Commons|Wikipedia|Wikipedia}} * [[Wikipedia:Wikipedourien|Wikipedourien]] * [[w:wikipedia|Wikipedia e saozneg]] evit muioc'h a ditouroù * ar ger-stur : ''[[it's not a bug it's a feature]]'' heuliañ wikipedia : * [https://web.archive.org/web/20220703064658/https://www.alexa.com/data/details/traffic_details?&range=2y&size=medium&compare_sites=&y=t&url=www.wikipedia.org#top wikipedia heuliet gant Alexa.com], a laka anat araokadennoù wikipedia. * [[Wikipedia:Respont d'an abegoù boas]] * [[Skoazell:FAG|Foar ar Goulennoù]] ** [[Wikipedia:Meneger]] [[Rummad:Wikipedia:Skoazell|Ar pajennoù skoazell]] [[Rummad:Wikipedia:Kenvevañ]] [[Rummad:Wikipedia|*]] [[Rummad:Wikimedia]] [[Rummad:Holloueziadurioù]] 87rej1xq9fqzaryiw8uxau51oy5hup0 Enez-Vriad 0 15690 2193205 2192392 2026-06-17T10:37:31Z Yannick Vallée 25855 displegadenn an anv. 2193205 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Enez-Vriad | anvOfisiel = ''Île-de-Bréhat'' | skeudenn = Port Clos à Bréhat.jpg | alc'hwez = Porzh Kloz. | ardamezioù = COA fr IBR.svg | bro = {{Goueloù}} ({{Sant-Brieg (bro)}}) | departamant = {{Aodoù-an-Arvor}} | arondisamant = [[Arondisamant Sant-Brieg|Sant-Brieg]] | etrekumuniezh = ''hini ebet'' | bro velestradurel = [[Bro Treger ha Goueloù]] | kanton = [[kanton Pempoull|Pempoull]] | insee = 22016 | cp = 22870 | maer = Olivier Carré | amzer-gefridi = [[2020]]-[[2026]] | gorread = 2.90 | hedred = -2.98 | ledred = 48.83 | uk = 26 | ubi = 0 | ubr = 34 | lec'hienn web = [http://www.iledebrehat.fr/ Ti-kêr] }} '''Briad''' pe '''Enez-Vriad''' a reer eus un enezenn hag ivez eus ar [[kumun c'hall|gumun]] war ar memes enezenn, e [[kanton Pempoull]], e [[Bro-Oueloù]] hag e departamant [[Aodoù-an-Arvor]] e Breizh. ==Douaroniezh== An enezenn vrasañ eus [[enezeg Briad]] eo. Emañ a-vaez d'an aod etre genoù an [[Trev]] ha [[bae Sant-Brieg]], nepell diouzh [[Plaeraneg]], er su, ha [[Pempoull]], er reter, eo ivez. Tachenn ar gumun a zo enni ivez ur bern reier hag enezennoùigoù tro-dro. === Kumunioù amezek === {{Lec'hiadur kêr|kêr=''Enez-Vriad''|gwalarn=|norzh={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Mor Breizh]]''}}|biz=|kornôg=[[Pleuvihan]], [[Lanvaodez]]|reter={{Splannañ|#CCEAFF|''[[Mor Breizh]]''}}|gevred=|su=[[Plaeraneg]]|mervent=[[Lezardrev]],<br/>{{Splannañ|#CCEAFF|''[[Trev (stêr)|Aber an Trev]]''}},<br/>''[[Logivi-Plaeraneg]]''|enklozadur=}} == Istor == === Anv === ''Insula Brihiacum'' e 1083, ''Brehat'' e 1084, ''Brihiat'' e 1148. Marteze eus "briga", un dorgenn e galianeg (kenveriet gant ar ger brezhoneg "bre"). === Ragistor === * Kavet e voe merkoù un annezadur eus an [[neolitik]]. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * 31 gwaz a gollas o buhez abalamour d'ar brezel hervez monumant ar re varv, da lavaret eo 3,05 % ag ar boblañs hervez an niveradeg bet graet e 1911<ref name="memorialgenweb.org">[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=11693 Monumant ar re varv - Memorial Genweb]</ref>. ==== [[Eil Brezel-bed]] ==== * D'ar [[16 a viz C'hwevrer]] [[1943]] e kouezhas ur c'harr-nij ''[[B-17]]F'' (marilhet 42-2967 ha kodet PU-G) eus [[aerlu]] ar Stadoù-Unanet (''[[United States Army Air Forces]]'') e donvor Enez-Vriad gant unnek milour en e vourzh; lazhet e voe e unnek nijour, ne voe adkavet korf ebet<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Finistere/pertes_usaaf_finistere.html Pertes USAAF Finistère]</ref>. * D'ar [[5 a viz Eost]] [[1944]] e kouezhas un nijerez ''[[Supermarine Spitfire|Spitfire]]'' eus [[aerlu]] ar [[Rouantelezh-Unanet]] (''[[Royal Air Force]]''') en Enez Vriad<ref>[http://www.absa3945.com/Pertes%20Bretagne/Cotes%20Armor/pertes_raf_cotes_armor.html Pertes RAF]</ref>. * Mervel a reas trizek den ag ar gumun a varvas abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>. ==== En trevadennoù ==== * Ur soudard eus ar gumun a varvas e 1951 e-pad [[Brezel Indez-Sina]]. ==Sevenadur== * En Enez-Vriad e oa bet troet ar film ''[[Les Enfants du naufrageur]]'' gant ar filmaozour gall [[Jérome Foulon]] adalek miz Mae [[1991]]. === Brezhoneg === ==== Ar Brezoneg er Skol ==== * 1934-1936: ar c'huzul-kêr a savas a-du gant ar mennad skignet gant al luskad [[Ar Brezoneg er Skol|Ar Brezoneg er Skol (ABES)]] evit kelennadurezh ar brezhoneg er skol<ref>[[Marsel Guieysse]], ''La langue bretonne : ce qu'elle fut, ce qu'elle est, ce qui se fait pour elle et contre elle'', pajenn 266, Kemper, Nouvelles Éditions Bretonnes, 1936</ref>. ==== Ya d'ar Brezhoneg ==== * D'an 19 a viz Kerzu 2009 e oa bet votet live 1 ar garta [[Ya d'ar brezhoneg]] gant Kuzul-kêr ar gumun da dizhout live 1. == Monumantoù ha traoù heverk == * Monumant ar re varv. === Bezioù ar C'hommonwealth e bered ar gumun === {| class = "wikitable" style="text-align:center" ! Bro ! Niver a soudarded |- |[[Restr:Flag of the United Kingdom.svg|24px]] [[Rouantelezh-Unanet]] |4 ([[Morlu]]) (3 anezhe chomet dianv) |- |'''Hollad''' |'''4''' |} Marvet int e-pad an [[Eil brezel-bed]]<ref>[http://www.cwgc.org/search/cemetery_details.aspx?cemetery=2086450&mode=1 Commonwealth War Graves Commission]</ref>. == Tudoniezh == [[Restr:Brittanydung.jpg|thumb|left|Maouezed o lakaat kaoc'h-saout da sec'hañ, en Enez Vriad.]] Boas e oa an dud paour da lakaat kaoc'h-saout da sec'hañ pa n'o doa ket koad d'ober tan. {{clr|left}} == Poblañs == === Emdroadur ar boblañs === <div class="center">'''abaoe 1793'''<br /> <timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:700 height:300 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:2000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = justify ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:1000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:500 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo BarData= bar:1793 text:1793 bar:1800 bar:1806 bar:1821 bar:1831 bar:1836 text:1836 bar:1841 bar:1846 bar:1851 bar:1856 bar:1861 text:1861 bar:1866 bar:1872 bar:1876 bar:1881 bar:1886 text:1886 bar:1891 bar:1896 bar:1901 bar:1906 bar:1911 text:1911 bar:1921 bar:1926 bar:1931 bar:1936 bar:1946 text:1946 bar:1954 bar:1962 bar:1968 bar:1975 bar:1982 text:1982 bar:1990 bar:1999 bar:2006 bar:2011 bar:2013 text:2013 PlotData= color:barra width:14 align:left bar:1793 from:0 till: 1318 bar:1800 from:0 till: 1475 bar:1806 from:0 till: 1444 bar:1821 from:0 till: 1488 bar:1831 from:0 till: 1550 bar:1836 from:0 till: 1483 bar:1841 from:0 till: 1519 bar:1846 from:0 till: 1941 bar:1851 from:0 till: 1357 bar:1856 from:0 till: 1348 bar:1861 from:0 till: 1202 bar:1866 from:0 till: 1212 bar:1872 from:0 till: 1114 bar:1876 from:0 till: 1059 bar:1881 from:0 till: 1172 bar:1886 from:0 till: 1086 bar:1891 from:0 till: 1012 bar:1896 from:0 till: 984 bar:1901 from:0 till: 995 bar:1906 from:0 till: 1062 bar:1911 from:0 till: 1016 bar:1921 from:0 till: 977 bar:1926 from:0 till: 980 bar:1931 from:0 till: 959 bar:1936 from:0 till: 830 bar:1946 from:0 till: 855 bar:1954 from:0 till: 843 bar:1962 from:0 till: 700 bar:1968 from:0 till: 653 bar:1975 from:0 till: 553 bar:1982 from:0 till: 511 bar:1990 from:0 till: 461 bar:1999 from:0 till: 421 bar:2006 from:0 till: 438 bar:2011 from:0 till: 404 bar:2013 from:0 till: 406 </timeline> </div> <ref>[[EBSSA]]</ref> <div class="center">'''abaoe 1962'''<br /> </div> === Tud dibar === * Jacquette de Bretagne, itron Briad, merc'h [[Arzhur III (dug Breizh)]], pried Arthur Brécart, skoedour Arzhur III, konetabl Roazhon ha kabiten Mervent, ar Coudray-Salbart ha Sant-Albin-an-Hiliber. He ardamezioù voe dibabet evel re enez Vriad. * [[Colette]] (1873-1954) zo bet o chom ur prantad amzer en enez [[Benniged (Briad)|Venniged]] e ti ur mignon. * [[Marc Chagall]] (1887-1985) en deus livet e 1924 ''Ar prenestr war Enez Vriad'', miret e ''[[Kunsthaus de Zurich|Kunsthaus]]'' [[Zurich]]<ref>[https://web.archive.org/web/20190421115224/http://www.kunsthaus.ch/fr/collection/peinture-et-sculpture/moderne-classique/marc-chagall/ Dastumad Marc Chagall er Vereinigung Zürcher Kunstfreunde].</ref>. * [[Marie-José Chombart de Lauwe]] (1923), rezistantez ha sokiologourez. * [[Bernard Buffet]] (1928-1999), livour. * [[Erik Orsenna]] (1947), skrivagner bet graet e annez eno e-pad un toullad bloavezhioù. == Skeudennoù == <gallery> FR-22016 chapkeranroux01.jpg|[[Chapel]] Keranrouz FR-22016 chapstmichel01.jpg|Chapel Kervikael FR-22016 moulindubirlot01.jpg|[[Milin-vor]] ar Birlod Bretagne_Brehat_Moulin_Birlot_02.jpg|Milin-vor ar Birlod FR-22016 pharepaon01.jpg|[[Tour-tan ar Paun]] Ile de Bréhat Phare de la Croix 51283.jpg|Tour-tan ar Groaz Brehatvalley.jpg|Gwel eus chapel Kervikael Bréhat - Calvaire et Moulin à marée.jpg|Livadur: ar c'halvar hag ar vilin-vor Brehat - Chapelle Saint-Michel.jpg|Livadur: Chapel Kervikael </gallery> == Liammoù diavaez == {{commons|Bréhat|Enez-Vriad}} * {{fr}} [http://www.iledebrehat.fr Lec'hienn ofisiel ti-kêr Enez-Vriad] == Notennoù ha daveoù == {{Daveoù}} {{Inizi Breizh}} {{DEFAULTSORT:Briad}} [[Rummad:Enez-Vriad]] [[Rummad:Kumunioù Aodoù-an-Arvor]] [[Rummad:Kumunioù Bro Sant-Brieg]] [[Rummad:Kumunioù Bro-Oueloù]] [[Rummad:Parrezioù ezklozet Eskopti Dol]] [[Rummad:Ar Brezoneg er Skol]] [[Rummad:Bezioù-brezel ar C'hommonwealth en Aodoù-an-Arvor]] [[Rummad:Nijerezioù ar C'hommonwealth aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] [[Rummad:Nijerezioù SUA aet d'ar strad e Breizh e-pad an Eil brezel-bed]] [[Rummad:Enezeg Briad]] fs0ynb50bp5b5jcqq5igtxs44du6f9i Yuzevien 0 25891 2193200 2169815 2026-06-17T07:43:48Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2193200 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''Yuzevien''' ([[hebraeg]]: יְהוּדִים / ''yehoudim'', [[henc'hresianeg]] : ''Ἰουδαῖοι'' / ''Ioudaĩoi'', [[latin]] : ''Iudaei''), a zo izili ur [[pobl|bobl]] dre o <abbr title="Hollad ar perzhioù kevredigezhel, psikologel ha bevoniel a ya da dermeniñ ar Yuzevien a-douez ar pobloù all">[[yuzevegezh]]</abbr>, pe ur [[kumuniezh|gumuniezh]] [[relijion|relijiel]] dre ar <abbr title="Relijion ar Yuzevien">[[yuzeviezh]]</abbr>.<br /> Hervez o [[hengoun]] e tiskennont eus patriarked a zo meneget en [[Testamant Kozh]] evel [[Abraham]], eus ur bobl [[semitek]] [[undoueouriezh|undoueour]] eus [[Palestina]].<br /> Strewet e voent dre ar bed a-bezh e-kerzh ar c'hantvedoù (an ''[[diaspora]]''), heskinet alies — an heskinadeg washañ e voe ar [[Shoah]] e-kreiz an {{XXvet kantved}} —, met kalzik anezho a zistroas da sevel stad [[Israel]], hag un tammig en tu-hont da 40% anezho a zo o vevañ eno. ==Piv a zo Yuzev?== N'emañ ket an holl Yuzevien a-du war ar poent-se, met gallout a reer neoazh sevel roll ar poentoù heverkañ ha degemeretañ: *Hervez gouarnamant [[Israel]] hag al lezenn war ar gwir d'an distro (hervez enkemmad 1970): Yuzev eo an den en deus ur vamm yuzevez, pe an den a zo troet ouzh ar [[yuzeviezh]] (ar relijion yuzev) ha n'en deus relijion all ebet<ref>[https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Politics/Other_Law_Law_of_Return.html]</ref>. *Dre vras e tegemer ar Yuzevien e vefe Yuzev kement diskennad eus Yuzevien ha pa ne heuilhfe ket ar relijion, ha war an tu all e tegemeront da Yuzev an dud troet ouzh o relijion ha pa ne vefent ket Yuzevien a-orin<ref name="icsresources.org">{{en}} [https://web.archive.org/web/20161108005956/http://www.icsresources.org/content/curricula/ReligiousOrEthnic.pdf Are Jews a Religious Group or an Ethnic Group? National Resource Center for Accurate Jewish Content in Schools]</ref>. *Un identelezh a zo ivez, disheñvel diouzh ar relijion, gant ar santimant da vezañ ezel eus ur bobl, ha dre an istor a-hed ar c'hantvedoù, al liamm gant Israel, ouzhpenn ar sevenadur gant sonerezh, ar yezh, ar boued, ar mod bevañ…; ar pep brasañ eus ar Yuzevien, ha p’o dije dilezet o relijion, a chom stag ouzh o identelezh<ref name="icsresources.org"/>. *N'eus ket eus ur "ouenn" yuzev pa gaver Yuzevien gant kroc'hen gwenn, gant kroc'hen du, gant kroc'hen melen; ouzhpenn se e vagont disfiz diouzh ar c'heal "gouenn"-se dreist-holl abaoe politikerezh an [[Trede Reich]] en o eneb, diazezet war ar c'heal-se<ref name="icsresources.org"/>. ==Ar Yuzevien dre ar bed== Hervez Burev Kreiz Israel ar Stadegoù e oa {{formatnum:13421000}} a Yuzevien dre ar bed e [[2009]], da lavaret eo war-dro 0,19% eus poblañs ar bed<ref>[http://www.cbs.gov.il/shnaton61/st02_27.pdf {{en}} Poblañs yuzev er bed hag en Israel (pdf)]</ref>. ===Hervez ar broioù=== {|class="wikitable sortable" style="float:right; margin:10px" |- ! Bro ! Yuzevien (niver) ! Yuzevien (%) |- | [[Restr:Flag of Israel.svg|border|30px]] [[Israel]] | style="text-align:right;"| 5 916 200<ref>{{en}} [https://web.archive.org/web/20150402182754/http://www.haaretz.com/news/israel-closes-decade-with-population-of-7-5-million-1.1083 ''Israel closes decade with population of 7.5&nbsp;million'' Haaretz, 30/12/2009)]</ref> | style="text-align:right;"| 75,52% |- | [[Restr:Flag of the U.S..svg|30px]] [[Stadoù-Unanet]] | style="text-align:right;"| 5 275 000 | style="text-align:right;"| 1,71% |- | [[Restr:Flag of France.svg|30px]] [[Frañs]] | style="text-align:right;"| 483 500 | style="text-align:right;"| 0,77% |- | [[Restr:Flag of Canada.svg|30px]] [[Kanada]] | style="text-align:right;"| 375 000 | style="text-align:right;"| 1,11% |- | [[Restr:Flag of the United Kingdom.svg|30px]] [[Rouantelezh-Unanet]] | style="text-align:right;"| 292 000 | style="text-align:right;"| 0,47% |- | [[Restr:Flag of Brazil.svg|30px]] [[Brazil]] | style="text-align:right;"| 207 329 | style="text-align:right;"| 0,10% |- | [[Restr:Flag of Russia.svg|border|30px]] [[Rusia]] | style="text-align:right;"| 205 000 | style="text-align:right;"| 0,15% |- | [[Restr:Flag of Argentina.svg|30px]] [[Arc'hantina]] | style="text-align:right;"| 182 300 | style="text-align:right;"| 0,45% |- | [[Restr:Flag of Germany.svg|30px]] [[Alamagn]] | style="text-align:right;"| 119 000 | style="text-align:right;"| 0,15% |- | [[Restr:Flag of Australia.svg|30px]] [[Aostralia]] | style="text-align:right;"| 107 500 | style="text-align:right;"| 0,50% |- | [[Restr:Flag of Ukraine.svg|30px]] [[Ukraina]] | style="text-align:right;"| 71 500 | style="text-align:right;"| 0,16% |- | [[Restr:Flag of South Africa.svg|30px]] [[Suafrika]] | style="text-align:right;"| 70 800 | style="text-align:right;"| 0,14% |- | [[Restr:Flag of Hungary.svg|30px]] [[Hungaria]] | style="text-align:right;"| 48 600 | style="text-align:right;"| 0,49% |- | [[Restr:Flag of Mexico.svg|30px]] [[Mec'hiko]] | style="text-align:right;"| 39 400 | style="text-align:right;"| 0,04% |- | [[Restr:Flag of Belgium.svg|30px]] [[Belgia]] | style="text-align:right;"| 30 300 | style="text-align:right;"| 0,28% |- | [[Restr:Flag of the Netherlands.svg|30px]] [[Izelvroioù|an Izelvroioù]] | style="text-align:right;"| 30 000 | style="text-align:right;"| 0,18% |- | [[Restr:Flag of Italy.svg|30px]] [[Italia]] | style="text-align:right;"| 28 400 | style="text-align:right;"| 0,05% |- ! Bed ! style="text-align:right;"| 13 558 300 ! style="text-align:right;"| 0,21% |} {{clr|right}} ==Pennadoù kar== *[[Hebraed]] *[[hebraeg]] *[[Israel]] *[[yideg]] {{Yuzevegezh}} ==Liammoù diavaez== {{Commons|Category:Jews}} [[Rummad:Pobloù]] [[Rummad:Yuzevegezh]] t70psl1h8l6zpu3b2oz4xamufnrha6c Wicca 0 42005 2193194 2136759 2026-06-17T05:34:23Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2193194 wikitext text/x-wiki [[Restr:Pentacle (fixed width).svg|thumb|Ar pentagram e-barzh ur c'helc'h, un arouez a feiz implijet gant kalz wiccanourien.]] '''Wicca''' zo anv ur [[relijion]] diazezet war an [[natur]] lakaet da vezañ deuet-mat e [[1954]] gant [[Gerald Gardner]], ur c'hargiad [[breizhveuriat]] war e leve<ref name="WitchcraftToday">Gardner 1999.</ref>. Lavarout a rae e oa ar relijion-se un aspadenn eus ur relijion gozh, kuzh ha kevrinus abaoe kantvedoù hag a zeufe eus ar [[paganiezh|baganiezh]] kozh en [[Europa (kevandir)|Europa.<ref name="WitchcraftToday" />. Ne c'heller ket prouiñ e lavare Gardner ar wirionez met gallus eo ne oa aozet an [[doueoniezh]] wiccan nemet er [[bloavezhioù 1920]]<ref name="WiccanRoots">Heselton 2001.</ref> Meur a hengoun wiccan a oa kresket war diaz an hini krouet gant Gardner, anvet "Wicca Gardnerian". Kredennoù, lidoù ha boazamantoù dibar zo da bep hini eus an hengounioù-se. Kuzh e chom kalz hengounioù, ha goulenn a reont ma vo kelennet o izili. Bez' ez eus ivez ul luskad, "Wicca diuzer" e anv, na gred ket ez eo ret bezañ kelennet en un doare hengounel pe krediñ en ur gelennadurezh strizh evit bezañ ur wiccan<ref name="DrawingDownMoon">Adler 1979.</ref>. ==Anv== Eus an [[hensaozneg]] ''wiċċa'', "[[sorser]]". E deroù al luskad e veze skrivet ''Wica'' ha lakaet da [[anv-stroll]] evit envel holl izili ar relijion-se<ref>Gardner 1954, pennad 10, p. 102.</ref>. Da ''Wicca'', bepred un anv-stroll, e troas en ul levr all gant Gardner, ''The Meaning of Witchcraft'' (1959). == Mennozhioù pennañ== Un doare [[hudouriezh]] pagan eo ar wicca. Lidoù arbennik, gouelioù diazezet war ar mareoù-bloaz ha pennsturiennoù relijiel, strobinellus hag etik zo enni. Doareoù hudouriezh arall zo e kalz sevenadurioù, gant boazamantoù disheñvel-bras an eil re diouzh ar re arall. En em envel "pagan" a ra kalz wiccanourien, petra bennak ma 'z eus er ger "paganiezh" kalz relijionoù ha n'o deus netra da welet gant Wicca. Livet e oa bet ivez ar Wicca evel un hent kreiz-pagan pe nevez-pagan<ref>{{en}} Bonewits, Isaac (2007) : [https://web.archive.org/web/20050403210554/http://neopagan.net/PaganDefs.html ''Defining Paganism: Paleo-, Meso-, and Neo-'']</ref>. Pa n'eus nag aozadur kreizel na reizhkredenn ebet er Wicca e c'hell kredennoù ha boazamantoù ar wicanourien bezañ disheñvel a-walc'h an eil re diouzh ar re arall. Boutin d'an holl avat eo ar pennaennoù relijiel, lidel hag etik pennañ, rak emaint e kreiz ar gelennadureh hengounel hag an oberennoù embannet diwar-benn an dodenn. E kendivizadoù lignez Gardner eo ar Wicca un doare hudouriezh diazezet war mennozhioù strobinellek ha relijiel a-ziforc'h. Disheñvel eo diouzh ar relijionoù arall dre he c'hredennoù, dre hec'h implij eus an hudouriezh, he [[prederouriezh|frederouriezh]] etik, he doare da gelenn hec'h aozadur hag he ferzh kuzh<ref name="newwiccanchurch.net">{{en}} [https://web.archive.org/web/20070705182503/http://www.newwiccanchurch.net/articles/btwfaq.htm ''New Wiccan Church International'']</ref>. Degemeret e oa bet un darn eus ar c'hredenoù hag ar boazamantoù-se gant tud estren d'al lignezoù, galvet alies ''Wiccanourien diuzer''. Diarbenn a reont ar gelennadurezh, ar c'hevrin hag ar skeulioù-renk ha kredennoù muioc'h liesseurt o-deus. Un darn anezho na ra hudouriezh ebet ha n'en em c'halvont ket ''hudourien''. Tri derez a gelennadurezh eo er c'hendivizoù hengounel. En derez kentañ ez eo ret mont davet un hudour hag un ezel ouzh ar gumuniezh, met ret eo d'ar re a fell dezho kelenn ha krouiñ o c'hendivizadoù dezho o-unan evit mont a-dreuz an eil hag an trede derez. D'ur pennveleg e yeont neuze<ref name="newwiccanchurch.net" />. E-pad o c'helennerezh e kemer wiccanourien 'zo un eil anv da aroueziañ o adc'hanidigezh pe da guzhat o aparchant d'ar relijion en endroioù enebour. === Kredennoù === Evit an darn vrasañ eus ar wiccanourien eo ar Wicca ur relijion a zaou [[doue|zoue]]. Adoriñ a ra un doue hag un doueez a zo lakaet da zaou bennahel a-ziforc'h hag evel enkorfadur an nerzhioù naturel<ref name="NatureRelToday">Pearson 1998, p. 6.</ref> A-wechoù e vezont arouezet gant al [[Loar]] hag an [[Heol]]. Evel un doueez teirdremmek e vez meizet an Doueez, hag, alies a-walc'h, an doue. Teir dremm, liammet ouzh kreskoù ha digreskoù al Loar, he deus an Douez : ar [[Gwerc'hez|Werc'hez]], ar [[Mamm|Vamm]] hag ar [[Gwrac'h|Wrac'h]]. Dreist e vez gwelet an doueez gant kalz wiccanourien rak enderc'hel ha krouiñ pep tra a ra. Ar fulenn-vuhez enni eo an doue hag er memes amzer eo he c'hariad hag he mab. Dre-se e vez ur velegez-uhel e penn ar c'hendivizad kentoc'h eget ur beleg-uhel<ref name="WitchesBible">Farrar 1981, pp. 181-182.</ref>. En un nebeud hengounioù, evel hini an doueez Dianic Wicca, e vez gwelet an doueez evel peurglok ha ne vez ket adoret tamm ebet an doue. Doueek drezo o-unan eo an doue hag an doueez Wiccan, hag evit un darn eus ar wiccanourien e endalc'h ar mennozh-se un nebeud ag [[animegezh]]. Krediñ a ra ar wiccanourien e c'hell an doueed dont war wel en un furm personel, alies e-barzh korf ar velegez-uhel ha hini ar beleg-uhel e-pad ul lid anvet "Tennañ al Loar". Hervez Gerald B. Gardner ez eo doueed ar Wicca reoù kozh [[Breizh-Veur]] : un doue kornek hag un doueez-vamm<ref name="MeaningWitchcraft1">Gardner 1988, pp. 260-261.</ref>. Hervezañ ez eus ur boud a-us dezho met ne c'heller ket gouzout tra ebet diwar e benn, ha ne vez ket adoret<ref name="MeaningWitchcraft2">Gardner 1988, pp. 26-27.</ref> ; ''Dryghten'' eo anv ar boud-se hervez ar wiccanourez Patricia Crowther<ref name="WitchBlood">Crowther 1974.</ref>. Wiccanourien 'zo a gred n'eus ur boud hepken eus an doue hag an doueez, met an darn vuiañ a ziforc'h etre an doue hag an doueez. Klokaet e vez an daouleouriezh-se gant un doare [[liesdoueegezh]] rak doueed ha doueezed eus an holl [[sevenadur]]ioù a vez gwelet evel arvezioù eus ar c'houblad pe eus unan eus e izili. An doueed-se a vez peurliesañ adoret dindan o anv dezho o-unan, ha wiccanourien 'zo a wel anezho evel boudoù bev gwirion. Reoù arall a gred ez eo an doueed kentoc'h pimpatromoù pe arouezioù<ref name="DrawingDownMoon2">Adler 1979, pp. 25, 34-35.</ref> Hervez Janet Farrar ha Gavin Bone e ya ar Wicca muioc'h-mui war-du al liesdoueegezh gant an amzer, ha tostaat a ra ouzh gweladur-bed hengounel ar relijionoù pagan.<ref name="ProgressiveWitchcraft">Farrar 2004.</ref> Kemmus e vez ar c'hredennoù diwar-benn an "Tu-arall" e-touez ar wiccanourien, met an darn vrasañ a gred en [[adenkorfadur]] goude un dremenadenn en un doare lec'h-etre anvet ''Summerland'' ("Bro an Hañv") ma c'hell an [[Anaon]] prederiañ diwar-benn o buhez tremenet hag en em aozañ evit an hini da zont. === Buhezegezh === Diazezet eo buhezegezh ar Wicca war ar ''Wiccan Rede'' ("Reolenn Wiccan") : ''An it harm none, do what ye will'' ("keit ha ma ne noaz ket ouzh den ebet, gra a gari). Talvezout a ra ez eo an dud frank d'ober a garint met ret eo dezho bezañ atebek eus o aktoù ha strivañ da vihanaat an drougoù ez int abeg dezho ha d'an hentez<ref name="ExegesisRede">{{en}} Harrow, Judy. [https://darkbooks.org/pp.php?v=644811955 ''Exegesis on the ''Rede'']</ref> Un elfenn voutin arall a-walc'h eus ar vuhezegezh wiccan eo ''Lezenn an Distro Tridoubl'', a lavar e tistroio kement pezh a reomp gant ur nerzh teir gwech brasoc'h deomp<ref name="Lembke3fold">Lembke, Karl (2002) : [https://web.archive.org/web/20050508032805/http://www.witchvox.com/va/dt_va.html?a=usca&c=words&id=3801 ''The Threefold Law''].</ref>. Kalz wiccanourien a glask diorren en eizh vertuz meneget gant ar wiccanourez Doreen Valiente en he levr [[barzhoniezh|barzhonegoù]] ''The Charge of the Goddess''<ref name="EightSabbats">Farrar 1981.</ref> : levenez, azaouez, enor, uvelded, nerzh, braventez ha kendruez. E barzhoniezh Valiente ez int urzhiet a-goubladoù a-ziforc'h, un daouelezh a gaver alies er Wicca. Un nebeud lignezoù a heuilh ivez ur rummad a 161 lezenn anvet ''Ardanes'', "Lezennoù an Arz". Hervez Valiente, unan eus e velegezed-uhel kozh, en defe Gardner ijinet anezho e-kerzh un tabut e kendivizad Bricket Wood<ref name="RebirthofWitchcraft">Valiente 1989, pp. 70-71.</ref>{{,}}<ref name="TriumphoftheMoon">Hutton 2005.</ref>. Daoust ma oa Gardner a-enep an [[heñvelrevelezh]]<ref name="WitchcraftToday2">Gardner 1954, pp. 69, 75.</ref> ec'h asant d'an darn vrasañ eus an hengounioù Wiccan hiziv. === Lidoù === [[Restr:Paganavebury.jpg|thumb|Ul lid wiccan en [[Avebury]]]] Lidoù niverus o deus ar wiccanourien, liammet ouzh an hudouriezh pe ouzh gouelioù arbennik. Kemmus eo o stumm met peurliesañ e vezont graet en ur c'helc'h hud. Da grouiñ ar c'helc'h-se e c'halver "mirourien" ar pevar avel. Implijout a ra ar wiccanourien alies an elfennoù klasel en o lidoù, daoust ma c'hell an dra-se kemm hervez an hengounioù. Pep nerzh pe stumm a vez gwelet evel un displegadenn eus unan eus ar peder elfenn pe eus meur a hini. En hengounoiù 'zo e lakaer ur pempvet elfenn, "spered" e anv. Pemp penn ar pentagramm a arouez ar peder elfenn hag ar spered<ref name="ABCwitchcraft">Valiente 1988, p. 264.</ref> Tuet war-du al laez e vez atav hemañ. Goude savidigezh ar c'helc'h e c'heller lidañ ur gouel, pediñ an doueez pe an doue, pe ober hudouriezh. Kalz wiccanourien a implij binvioù hud en o lidoù. Enderc'hel a reont ar skubell, ar chidouarn, ar [[kalir|c'halir]], ar wialenn, Levr ar Skeudennoù, an Azhame, ar bolin, [[kantol]]ioù, strink, ar pentakl hag ezañs. Un [[aoter]] a vez alies, gant un delwenn pe ur skeudenn eus an doueez pe eus an doue warnañ<ref>Crowley 1989.</ref>. Kent mont e-barzh ar c'helc'h e tleer, en hengounioù 'zo, yuniñ pe kibellañ. Goude echu al lid e serrer ar c'helc'h. === Gouelioù === Disheñvel eo ar gouelioù wiccan diouzh re ar [[kristeniezh|gristienien]]. Merket eo pep [[loargann]], ha gwechoù 'zo pep loar nevez, gant ul lid, "esbat" e anv. "Rod ar bloaz" a vez heuliet gant ar wiccanourien, hag eizh gouel anvet "sabbat" a lidont<ref>Farrar 1981.</ref>. Gant gouelioù [[Kelted|keltiek]] e klot ar pevar gouel brasañ : [[Samhain]], [[Beltain]], [[Imbolc]] ha [[Lughnasadh]]. Ar sabbatoù bihanoc'h eo an daou c'hoursav-heol hag an div [[kedez|gedez]], a anvont Litha (goursav-hañv), Yule (goursav-goañv), Ostara (kedez an nevezamzer) ha Mabon (kedez an diskaramzer). Dont a ra anv ar gouelioù-se eus al liesdoueegezh [[Germania|c'hermanek]] pe keltiek, met n'int ket adsavadurioù ha disheñvel-tre int diouzh al lidoù kozh. ''Handfasting'' ("eurediñ dre skoulmañ dorn") a reer eus an [[eured]] wiccan. Wiccanourien 'zo a ra euredoù-esae na badont nemet ur bloavezh hag un devezh. Hervez hengounioù 'zo e tleer lidañ an euredoù-se e Lughnasadh hepken rak an amzeriad hengounel evit "euredoù Teltown" e oa en [[Iwerzhon]]<ref>Teltown (Tailtin en [[iwezhoneg]]) zo ur barrez e [[Kontelezh An Mhí]].</ref>. Bez' ez eus ivez ul lid a-ziforc'h da zegemer ar vugale nevez-c'hanet, ''Wiccaning'' e anv ; lakaat a ra ar bugel dindan gwarez an doueed met ne dalvez ket e tleo-eñ heuliañ un hent pagan pa vo koshoc'h. === Levr ar Skeudennoù === E Wicca e vir ar grederien un deizlevr prevez pe un dastumad skridoù relijiel anvet "Levr ar Skeudennoù"<ref>Crowley 1989, pp. 14-15.</ref>. Er strolladoù gant ul lignez, evel er Wicca c'hardnerian, e tle al levr-se chom kuzh estreget evit izili ar strollad<ref>Gardner 2004.</ref>{{,}}<ref>Farrar 1996.</ref>, ha darn anezho, evel ar "Wiccan Rede" pe ''The Charge of the Goddess'', a vez implijet gant wiccanourien ziuzer. Evito e vez Levr ar Skeudennoù kentoc'h un deizlevr pe un teskad personel a grouont evito o-unan. == Hengounioù == Er Wicca ec'h empleg ar mennozh "hengoun" treuzkasadur ul lignez dre zeskoni. Kalz hengounioù zo, ha bez' ez eus kalz wiccanourien digenvez pe diuzer na vezont liammet ouzh lignez ebet. Deskrivet eo an hengounioù oberiant e [[Stadoù-Unanet Amerika]] e ''Drawing Down the Moon: Witches, Druids, Goddess-Worshippers, and Other Pagans in America Today'''' gant Margot Adler, ''Spiral Dance'' gant Starhawk, hag ''Her Hidden Children: The Rise of Wicca and Paganism in America'' gant Chas S. Clifton. Peogwir n'eus beli greizennel ebet gouestl da spisaat an harzoù etre an hengounioù e kemmesker alies an hegounioù lignezet hag ar re diuzer. Evit an abeg-se en em anv al lignezoù o tiskenn eus Gerald Gardner "wiccanourien hengounel vreizhveuriat". == Kendivizadoù ha wiccanourien digenvez == Gant ar wiccanourien e vez aozet ul lignez e kendivizadoù, ur beleg-uhel hag ur velegez-uhel en o fenn. Ur c'houbld desket en trede derez e vezont peurliesañ. A-wechoù e vez penn ur c'hendivizad desket en eil derez hepken. Sujet int d'ur penn-kendivizad neuze. Er c'hendivizad e vez graet deskadurezh ar wiccanourien nevez peurliesañ, met pas atav, ha bez' ez eus wiccanourien ul lignez ganto hep liamm ouzh kendivizad ebet<ref name="CompleteBookByRayBucks">Buckland 1986, pp. 17, 18, 53.</ref>. Hervez an hengoun e tlefe an c'hendivizadoù kaout 13 ezel<ref name="CompleteBookByRayBucks" /> met n'eo ket ret. Kalz bihanoc'h e vezont en Amerika avat, daoust ma c'hellont degemer wiccanourien arall e-pad "lidoù digor". Pa gresk ur c'hendivizad e vez disrannet e meur a goent bihanoc'h a chom liammet an eil re ouzh ar re arall. Dleout a ra an izili nevez gortoz un bloavezh hag un devezh kent bezañ desket. E kendivizadoù 'zo avat, ez eus ul lid arbennik, graet kent an deskadurezh ofisiel, a ro d'an ezel nevez ar gwir da gemer perzh el lidoù. Ar wiccanourien diuzer, diouzh o zu, a vez digenvez ar peurliesañ. Gallout a reont kemer perzh e bodadegoù met en o unan e reont o lidoù. Kalz niverusoc'h eget re ul lignez ganto ez int neuze, war a seblant, ha kalz kemmusoc'h eo o c'hredennoù. == Istor == === Orin === Kalz tabutoù zo diwar-benn orin ar Wicca. Gerald B. Gardner en doa lakaet ar relijion da foran er [[bloavezhioù 1950]]. Hervezañ, goude e zistro eus [[Azia]] en devefe kejet ouzh ar ''New Forest coven'' — a vefe ur strollad [[sorserezh|sorserezed]] pagan en em vode en New Forest e Su [[Bro-Saoz]] — ha gantañ e oa bet kelennet. Gant aon nad afe ar relijion da get<ref name="WitchcraftToday3">Gardner 1954, pp. 18-19.</ref> e skrivas ul levr, ''Witchcraft today'' ("Ar sorserezh hiziv") a voe embannet e [[1954]]. Heuliet e voe gant unan arall e [[1959]], ''The Meaning of Witchcraft'' ("Ster ar sorserezh"), ma tisplege un darn eus kredennoù ha lidoù ar Wicca. A-drugarez dezho e tedennas kalzik izili nevez er [[bloavezhioù 1960]]. War a seblant, un darn vras eus menozhioù Gardner a zeu eus skridoù kevrinourien arall evel [[Aleister Crowley]] ([[1875]]-[[1947]]) hag ar pezh a chom en deus nebeut a genstagusted ha savet e oa bet war danvezioù amprestet digant andonioù arall. Ur ''patchwork'' e ra Roger Dearnaley anezhañ<ref name="AnnotatedChrono">{{en}} Dearnaley, Roger : {{cite web |url=http://web.archive.org/web/20060424045404/http://www.cyprian.org/Articles/gardchron.htm |title=An Annotated Chronology and Bibliography of the Early Gardnerian Craft|accessdate=13/03/2025}}</ref>. Gardner a lavar avat e oa darnaouek-tre al lidoù hag ar c'hredennoù a oa bet kelennet dezhañ, hag ret e oa bet dezhañ o c'hlokaat. Hervezañ ez eo un aspadenn eus ar relijion bagan kozh eus Europa, met klaskourien evel Aidan Kelly ha Francis X. King a gred en-deus ijinet anezhi penn-da-benn<ref name="CraftingArtMagic">Kelly 1991, pp. 41-42.</ref> dre implijout un darn eus damkaniezh an doktorez Margaret Murray diwar-benn natur an hudouriezh europat, garmoù-hud deuet eus ''Aradia, or the Gospel of the Witches''<ref name="Aradia">Leland 1899.</ref> hag an hudouriezh lidel]]<ref name="CraftingArtMagic-Review">{{en}} Frew, Hudson D. : {{cite web|url=http://www.wildideas.net/temple/library/frew.html |title=Crafting the Art of Magic: A Critical Review @ Wild Ideas|accessdate=13/03/2025}}</ref>. Reoù arall evel Philip Heselton a gred, avat, ne oa ket ken kozh ar relijion-se hag ma soñje da C'hardner met hervezo e vefe bet a-feiz-vat. Hervez Isaac Bonewits e teufe ar Wicca eus un adsav kevrinour e deroù an {{XXvet kantved}} kentoc'h eget eus un aspadenn eus ur relijion bagan gozh<ref>Bonewits 2006.</ref>. Boutin a-walc'h e oa mennozh un doueez-vamm er marevezhioù viktorian ([[1837]]-[[1901]]) hag edwardian (1901-[[1914]]) ha daoust ma oa raloc'h a zaveoù ouzh un doue kornek — liammet ouzh an doueed [[Pan]] pe [[Faunus]] — e chomont niverus a-walc'h<ref name="TriumphoftheMoon2">Hutton 2005, pp. 33-51.</ref>. An daou veizad-se a oa paot a-walc'h el [[lennegezh]] hag er skridoù akademek<ref name="TriumphoftheMoon3">Hutton 2005, pp. 151-170.</ref>. === Ezporzhiadur === Ur relijion gevrinus e oa ar Wicca c'hardnerian. Ne zegemered nemet ar re a oa bet kelennet en ur c'hendivizad. Ezporzhiet e voe e [[Norzhamerika]] gant Raymond Buckland ([[1934]]-[[2017]]), ur Breizhveuriad harluet a oa bet kelennet e [[Manav]]. Buan en em skignas ar relijion nevez, ha tra ma kreske niver an dud kelennet e krogas tud nann-kelennet da grouiñ lidoù evito o-unan<ref name="NewPagans">Holzer 1972.</ref>. En Amerika eo e oa bet krouet meizad an doueez Dianic Wicca gant [[benelouriezh|gwregelourezed]]. N'eus liamm a lignez ebet etre ar Wicca hengounel hag an Dianic Wicca, hag an danvez embannet a empleg krouiñ he lidoù dezhi hec'h-unan. N'eo ket dedennet gant an doue kornek, ha disteurel a ra lignez ha urzhaz ar Wicca c'hardnerian. Lidoù a emgelennadur a voe krouet da reiñ tro d'an dud da dreiñ war-du ar relijion, mar n'o deus darempred ebet gant nep kendivizad. E Breizh-Veur, tud kelennet gant Gardner a grogas de grouiñ lignezioù distag. Unan eus ar re vrudetañ eo an Alexandrian Wicca. Gant kresk niver ar gredourien hag embannadur levrioù evel re ar Stadunanad Scot D. Cunningham ([[1956]]-[[1993]]) diwar-benn Wicca e krogas kalz tud da gemer perzh e lidoù wicca hep bezañ bet kelennet hag hep bezañ izili ouzh ur c'hendivizad. An dra-se en deus lakaet ar wiccanourien gelennet d'en em envel "Wicca Hengounel Breizhveuriat". === Niver ar wiccanourien === Diaes-tre eo niveriñ ar wiccanourien, pe izili forzh pe strollad nevez-pagan<ref>{{en}} Bonewits, Isacc (2005): {{cite web|url=http://www.neopagan.net/HowManyPagans.html |title=How Many "Pagans" Are There?|accessdate=03/03/2025}}</ref>. Enklaskoù zo bet graet avat : e [[2018]] e oa war-dro 1,5 milion a Wiccanourien e SUA ; etre 3 ha 5 milion anezho zo er bed a-bezh<ref>{{en}} {{cite web |url=https://homework.study.com/explanation/how-many-people-practice-wicca.html |title=How many people practice Wicca? @ Study.com|accessdate=13/03/2025}}</ref>. == Levrlennadur == * {{en}} Adler, Margot. ''Drawing Down the Moon: Witches, Druids, Goddess-worshippers and Other Pagans in America Today''. Beacon Press, 1979 {{ISBN|0-8070-3237-9}} * {{en}} Bonewits, Isaac : ''Bonewits's Essential Guide to Witchcraft and Wicca – Rituals, Beliefs and Origins''. Kensington, 2006 {{ISBN|978-0-8065-2711-6}} * {{en}} Buckland, Raymond : ''Buckland's Complete Book of Witchcraft''. Llewellyn Publications, 1986 {{ISBN|0-87542-050-8}} * {{en}} Clifton, Chas. S. : ''Her Hidden Children: The Rise of Wicca and Paganism in America''. Rowman Altamira, 2006 {{ISBN|07591020023}} * {{en}} Crowley, Vivianne : ''Wicca: The Old Religion in the New Age''. The Aquarian Press, 1989 {{ISBN|0-85030-737-6}} * {{en}} Crowther, Patricia : ''Witch Blood! The Diary of a Witch High Priestess!''. House of Collectibles, 1974 {{ISBN|0876371616}} * {{en}} Farrar, Janet & Stewart : A Witches' Bible: The Complete Witches Handbook''. Phoenix Publishing, 1981 {{ISBN|0919345921}} * {{en}} Farrar, Janet & Stewart (1981) : ''Eight Sabbats for Witches''. Robert Hale Publishing, 1992 {{ISBN|0709047789}} * {{en}} Farrar, Janet & Bone, Gavin Bone : ''Progressive Witchcraft: Spirituality, Mysteries, and Training in Modern Wicca''. New Age Books, 2004 {{ISBN|1564147193}} * {{en}} Gardner, Gerald B. (1954) :''Witchcraft Today''. Mercury Publishing, 1999. * {{en}} Gardner, Gerald B. (1959) : ''The Meaning of Witchcraft''. Copple House Books, 1988. * {{en}} Gardner, Gerald B. : ''Witchcraft and the Book of Shadows''. I-H-O Books, 2004. * {{en}} Holzer, Hans : ''The New Pagans''. Doubleday, 1972. * {{en}} Kelly, Aidan : ''Crafting the Art of Magic, Book I: A History of Modern Witchcraft, 1939-1964''. Llewellyn Publications, 1991 {{ISBN|0875423701}} * {{en}} Leland, Charles Godfrey (1899) : ''Aradia, or, the Gospel of the Witches''. Phoenix Publishing, 1998 {{ISBN|0-919345-34-4}} * {{en}} Heselton, Philip : ''Wiccan Roots: Gerald Gardner and the Modern Witchcraft Revival''. Capall Bann, 2001 {{ISBN|18616311039}} * {{en}} Hutton, Ronald (1999) : ''The Triumph of the Moon: A History of Modern Pagan Witchcraft''. Oxford University Press, 2005 {{ISBN|0198207441}} * {{en}} Pearson, Joanne & al. : ''Nature Religion Today: Paganism in the Modern World''. Edinburgh University Press, 1998 {{ISBN|0-748-61057-X}} * {{en}} Starhawk : ''Spiral Dance: A Rebirth of the Ancient Religion of the Goddess''. HarpezCollins, 1999 {{ISBN|978-0-06-251632-9}} * {{en}} Valiente, Doreen (1973) : ''An ABC of Witchcraft Past and Present''. Phoenix Publishing, 1988 {{ISBN|0-919345-77-8}} * {{en}} Valiente, Doreen : ''The Rebirth of Witchcraft''. Robert Hale Publishing, 1989 {{ISBN|0709037155}} * {{en}} Valiente, Doreen : ''The Charge of teh Goddess''. Doreen Valiente Foundation, 2014 {{ISBN|978-0-9928430-0-7}} == Liammoù diavaez == {{commonscat}} * {{en}} {{cite web|url=http://www.cog.org |title=Covenant of the Goddess (USA)|accessdate=13/03/2025}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.paganfed.org/ |title=The Pagan Federation|accessdate=13/03/2025}} * {{en}} {{cite web|url=https://journal.equinoxpub.com/POM |title=The Pomegranate: The International Journal of Pagan Studies|accessdate=13/03/2025}} == Daveoù == {{Daveoù|bannoù=2}} [[Rummad:Wicca]] 2h6iqg1veannl9a646xcb2nh4k7hg67 Roll ar melestradurezhioù o deus embannet timbroù 0 42868 2193202 2193082 2026-06-17T07:50:06Z Tanjee 563 /* Azia */ 2193202 wikitext text/x-wiki Setu roll ar melestradurezhioù o deus embannet [[Timbr|timbroù]]. == [[Afrika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Tiriad gall pobloù Afar hag Issa|Tiriad gall pobloù Afar hag Issa]] *[[Timbroù Afrika ar C’heheder C’hall|Afrika ar C'heheder C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg C'hall|Afrika ar C'hornaoueg C'hall]] *[[Timbroù Afrika ar C'hornaoueg Spagnol|Afrika ar C’hornaoueg Spagnol]] *[[Timbroù Afrika bortugalek|Afrika bortugalek]] *[[Timbroù Afrika ar Reter alaman|Afrika ar Reter alaman]] *[[Timbroù Afrika ar Reter italian|Afrika ar Reter italian]] *[[Timbroù Afrika ar Reter saoz|Afrika ar Reter saoz]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|La Agüera]] *[[Timbroù Anjouan|Anjouan]] *[[Timbroù Aod an Aour|Aod an Aour]] *[[Timbroù Aod an Niger|Aod an Niger]] *[[Timbroù Djibouti|Aod c'hall ar Somalianed]] *[[Timbroù Ascension|Ascension]] *[[Timbroù Basoutoland|Basoutoland]] *[[Timbroù Bechuanaland|Bechuanaland]] *[[Timbroù Cyrenaica|Benghazi]] *[[Timbroù Benin|Benin]] *[[Timbroù Biafra|Biafra]] *[[Timbroù Botswana|Botswana]] *[[Timbroù Benin|Dahomey]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Cabo Juby]] *[[Timbroù Cyrenaica|Cyrenaica]] *[[Timbroù Diego-Suárez|Diego-Suárez]] *[[Timbroù Djibouti|Djibouti]] *[[Timbroù Egipt|Egipt]] *[[Timbroù Egipt - Burevioù gall|Egipt - Burevioù gall]] *[[Timbroù Elobey, Annobón ha Corrisco|Elobey, Annobón ha Corrisco]] *[[Timbroù Enez ar Reünion|Enez ar Reünion]] *[[Timbroù Enezeg an Azorez|Enezeg an Azorez]] *[[Timbroù Eritrea|Eritrea]] *[[Timbroù Fernando Poo|Fernando Poo]] *[[Timbroù Fezzan Ghadames|Fezzan Ghadames]] *[[Timbroù Gambia|Gambia]] *[[Timbroù Ginea Frañs|Ginea Frañs]] *[[Timbroù Griqualand|Griqualand]] *[[Timbroù Ifni|Ifni]] *[[Timbroù Inhambane|Inhambane]] *[[Timbroù Itron Varia Madagaskar|Itron Varia Madagaskar]] *[[Timbroù Joubaland|Joubaland]] *[[Timbroù Kab ar Spi Mat|Kab ar Spi Mat]] *[[Timbroù Su Kasaï|Su Kasaï]] *[[Timbroù Katanga|Katanga]] *[[Timbroù Kenya|Kenya]] *[[Timbroù Kenya hag Ouganda|Kenya hag Ouganda]] *[[Timbroù Kenya Ouganda Tanganyika|Kenya Ouganda Tanganyika]] *[[Timbroù Kionga|Kionga]] *[[Timbroù Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika|Kompagnunezh Vreizh-Veur evit Su-Afrika]] *[[Timbroù Kongo Frañs|Kongo Frañs]] *[[Timbroù Kongo Grenn|Kongo Grenn]] *[[Timbroù Kongo Velgia|Kongo Velgia]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Republik Demokratel Kongo]] *[[Timbroù Kreizafrika saoz|Kreizafrika saoz]] *[[Timbroù Lagos|Lagos]] *[[Timbroù Lesotho|Lesotho]] *[[Timbroù Lourenço Marques|Lourenço Marques]] *[[Timbroù Maouritania|Maouritania]] *[[Timbroù Maroko spagnol|Maroko spagnol]] *[[Timbroù Mervent Afrika|Mervent Afrika]] *[[Timbroù Moheli|Moheli]] *[[Timbroù Mozambik|Mozambik]] *[[Timbroù Postoù prevez Mozambik|Postoù prevez Mozambik]] *[[Timbroù Namibia|Namibia]] *[[Timbroù Natal|Natal]] *[[Timbroù Niger|Niger]] *[[Timbroù Nosy Be|Nosy Be]] *[[Timbroù Nyasaland|Nyasaland]] *[[Timbroù Obock|Obock]] *[[Timbroù an Oubangi-Chari|Oubangi-Chari]] *[[Timbroù Bro-Orañje|Bro-Orañje]] *[[Timbroù Republik Nevez Suafrika|Republik Nevez Suafrika]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Rio de Oro]] *[[Timbroù Rodezia|Rodezia]] *[[Timbroù Rodezia an Norzh|Rodezia an Norzh]] *[[Timbroù Rodezia ar Su|Rodezia ar Su]] *[[Timbroù Rodezia ha Nyasaland|Rodezia ha Nyasaland]] *[[Timbroù Ruanda-Urundi|Ruanda-Urundi]] *[[Timbroù Sahara ar C'hornôg|Sahara ar C'hornôg]] *[[Timbroù Sechelez|Sechelez]] *[[Timbroù Senegal|Senegal]] *[[Timbroù Senegal-Uhel ha Niger|Senegal-Uhel ha Niger]] *[[Timbroù Senegambia ha Niger|Senegambia ha Niger]] *[[Timbroù Somalia|Somalia]] *[[Timbroù Somalia italian|Somalia italian]] *[[Timbroù Somaliland saoz|Somaliland saoz]] *[[Timbroù Soudan c'hall|Soudan c'hall]] *[[Timbroù Stellaland|Stellaland]] *[[Timbroù Stadoù emren Suafrika|Stadoù emren Suafrika]] *[[Timbroù Swaziland|Swaziland]] *[[Timbroù Tanganyika|Tanganyika]] *[[Timbroù Tchad|Tchad]] *[[Timbroù Tete|Tete]] *[[Timbroù Transvaal|Transvaal]] *[[Timbroù Tripolitania|Tripolitania]] *[[Timbroù Republik Demokratel Kongo|Zair]] *[[Timbroù Zambezia|Zambezia]] *[[Timbroù Zambia|Zambia]] *[[Timbroù Zanzibar - Burevioù gall|Zanzibar - Burevioù gall]] *[[Timbroù Zanzibar|Zanzibar]] *[[Timbroù Zoulouland|Zoulouland]] </div> == [[Amerika]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Anguilla|Anguilla]] *[[Timbroù Antigua|Antigua]] *[[Timbroù an Antilhez Bihanañ saoz|Antilhez Bihanañ saoz]] *[[Timbroù Antilhez Danmark|Antilhez Danmark]] *[[Timbroù an Antilhez Nederlandat|Antilhez Nederlandat]] *[[Timbroù Antilhez Spagn|Antilhez Spagn]] *[[Timbroù Aruba|Aruba]] *[[Timbroù Bahamas|Bahamas]] *[[Timbroù Barbuda|Barbuda]] *[[Timbroù Belize|Belize]] *[[Timbroù Bermuda|Bermuda]] *[[Timbroù Bolivia|Bolivia]] *[[Timbroù Brunswick-Nevez|Brunswick-Nevez]] *[[Timbroù Chile|Chile]] *[[Timbroù Corrientes|Corrientes]] *[[Timbroù Costa Rica|Costa Rica]] *[[Timbroù Curaçao|Curaçao]] *[[Timbroù Dominika|Dominika]] *[[Timbroù an Douar-Nevez|Douar-Nevez]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (norzh)|Inizi Grenadinez (norzh)]] *[[Timbroù Inizi Grenadinez (su)|Inizi Grenadinez (su)]] *[[Timbroù Greunland|Greunland]] *[[Timbroù Guatemala|Guatemala]] *[[Timbroù Gwadeloup|Gwadeloup]] *[[Timbroù Gwiana c'hall|Gwiana c'hall]] *[[Timbroù Gwiana saoz|Gwiana saoz]] *[[Timbroù Honduras Breizh-Veur|Honduras Breizh Veur]] *[[Timbroù Inini|Inini]] *[[Timbroù Inizi Cayman|Inizi Cayman]] *[[Timbroù Inizi Gwerc’h Breizh-Veur|Inizi Gwerc’h Breizh-Veur]] *[[Timbroù Inizi Maloù|Inizi Maloù]] *[[Timbroù Jamaika|Jamaika]] *[[Timbroù Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver|Kolombia Breizh-Veur hag Enez Vancouver]] *[[Timbroù Martinik|Martinik]] *[[Timbroù Montserrat|Montserrat]] *[[Timbroù Nevis|Nevis]] *[[Timbroù Panama|Panama]] *[[Timbroù Paraguay|Paraguay]] *[[Timbroù Perou|Perou]] *[[Timbroù Enez ar Priñs-Edward|Enez ar Priñs-Edward]] *[[Timbroù Sant Kitts|Sant Kitts]] *[[Timbroù Sant Kitts ha Nevis|Sant Kitts ha Nevis]] *[[Timbroù Santez-Lusia|Santez-Lusia]] *[[Timbroù Sant-Martin|Sant-Martin]] *[[Timbroù Sant-Pêr-ha-Mikelon|Sant-Pêr-ha-Mikelon]] *[[Timbroù Sant Visant|Sant Visant]] *[[Timbroù Skos Nevez|Skos Nevez]] *[[Timbroù Stadoù-Unanet Kolombia|Stadoù-Unanet Kolombia]] *[[Timbroù Surinam|Surinam]] *[[Timbroù Tobago|Tobago]] *[[Timbroù Inizi Turks ha Caicos|Inizi Turks ha Caicos]] </div> == [[Antarktika]] hag all == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Antarktika - Tiriad Breizh-Veur|Antarktika - Tiriad Breizh-Veur]] *[[Timbroù Antarktika – Tiriad Bro-C’hall|Antarktika - Tiriad Bro-C'hall]] *[[Timbroù Tiriad Zeland-Nevez|Antarktika - Tiriad Zeland-Nevez]] *[[Timbroù Georgia ar Su|Georgia ar Su]] *[[Timbroù Saint Helena|Saint Helena]] *[[Timbroù Tristan da Cunha|Tristan da Cunha]] </div> == [[Azia]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abc'hazia|Abc'hazia]] *[[Timbroù Afghanistan|Afghanistan]] *[[Timbroù Âlwâr|Âlwâr]] *[[Timbroù Annam ha Tonkin|Annam ha Tonkin]] *[[Timbroù Armenia|Armenia]] *[[Timbroù Azerbaidjan|Azerbaidjan]] *[[Timbroù Bahawalpour|Bahawalpour]] *[[Timbroù Bangkok|Bangkok]] *[[Timbroù Bamra|Bamra]] *[[Timbroù Barwani|Barwani]] *[[Timbroù Batoum|Batoum]] *[[Timbroù Bhopal|Bhopal]] *[[Timbroù Bhor|Bhor]] *[[Timbroù Bijawar|Bijawar]] *[[Timbroù Borneo an Norzh|Borneo an Norzh]] *[[Timbroù Bouchir|Bouchir]] *[[Timbroù Brunei|Brunei]] *[[Timbroù Bundi|Bundi]] *[[Timbroù Chamba|Chambâ]] *[[Timbroù Datia|Datia]] *[[Timbroù Dhâr|Dhâr]] *[[Timbroù Dungarpour|Dungarpour]] *[[Timbroù Faridkot|Faridkot]] *[[Timbroù Formoza (Taiwan)|Formoza (Taiwan)]] *[[Timbroù Gwalior|Gwalior]] *[[Timbroù Ginea-Nevez ar C'hornaoueg|Ginea-Nevez ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Holkar|Holkar]] *[[Timbroù Hong Kong|Hong Kong]] *[[Timbroù Hyderabad|Hyderabad]] *[[Timbroù Idar|Idar]] *[[Timbroù Indez Breizh-Veur|Indez Breizh-Veur]] *[[Timbroù Indez-Sina c'hall|Indez-Sina c'hall]] *[[Timbroù Jaipour|Jaipour]] *[[Timbroù Jammu-ha-Kachmir|Jammu-ha-Kachmir]] *[[Timbroù Jasdan|Jasdan]] *[[Timbroù Jhalawar|Jhalawar]] *[[Timbroù Jhind|Jhind]] *[[Timbroù Kazac'hstan|Kazac'hstan]] *[[Timbroù Kedah|Kedah]] *[[Timbroù Kiav-Tchou|Kiav-Tchou]] *[[Timbroù Kirgizstan|Kirgizstan]] *[[Timbroù Kishangârh|Kishangârh]] *[[Timbroù Kochin-Sina|Kochin-Sina]] *[[Timbroù Labuan|Labuan]] *[[Timbroù Las Bela|Las Bela]] *[[Timbroù Inizi Maldivez|Inizi Maldivez]] *[[Timbroù Manchukuo|Manchukuo]] *[[Timbroù Morvi|Morvi]] *[[Timbroù Nabha|Nabha]] *[[Timbroù Nandgam|Nandgam]] *[[Timbroù Nowanuggur|Nowanuggur]] *[[Timbroù Orcha|Orcha]] *[[Timbroù Ouzbekistan|Ouzbekistan]] *[[Timbroù Pakhoi|Pakhoi]] *[[Timbroù Pakistan|Pakistan]] *[[Timbroù Patiala|Patiala]] *[[Timbroù Penang|Penang]] *[[Timbroù Perak|Perak]] *[[Timbroù Perlis|Perlis]] *[[Timbroù Pounch|Pounch]] *[[Timbroù Rajpipla|Rajpipla]] *[[Timbroù RSKS Treuzkaokazek|RSKS Treuzkaokazek]] *[[Timbroù Inizi Ryūkyū|Inizi Ryūkyū]] *[[Timbroù Sabah|Sabah]] *[[Timbroù Sarawak|Sarawak]] *[[Timbroù Sina – Burevioù alaman|Sina – Burevioù alaman]] *[[Timbroù Sina - Burevioù gall|Sina - Burevioù gall]] *[[Timbroù Sina - Burevioù italian|Sina - Burevioù italian]] *[[Timbroù Sina – Burevioù rusian|Sina – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Sina - Burevioù saoz|Sina - Burevioù saoz]] *[[Timbroù Sirmoor|Sirmoor]] *[[Timbroù Soruth|Soruth]] *[[Timbroù Tadjikistan|Tadjikistan]] *[[Timbroù Tibet|Tibet]] *[[Timbroù Timor ar Reter|Timor ar Reter]] *[[Timbroù Touva|Touva]] *[[Timbroù Travancore|Travancore]] *[[Timbroù Turkmenistan|Turkmenistan]] *[[Timbroù Viet Nam ar Su|Viet Nam ar Su]] *[[Timbroù Wadhwan|Wadhwan]] </div> == [[Europa (kevandir)|Europa]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Alamagn - Impalaeriezh|Alamagn - Impalaeriezh]] *[[Timbroù Alamagn - Republik Weimar|Alamagn - Republik Weimar]] *[[Timbroù Alamagn - IIIde Reich|Alamagn - IIIde Reich]] *[[Timbroù Alamagn – Melestradurezh Kevredidi an Eil Brezel-bed|Alamagn – Prantad 1945-1949]] *[[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg|Alamagn ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Alamagn ar Reter|Alamagn ar Reter]] *[[Timbroù Aldernez|Aldernez]] *[[Timbroù Allenstein|Allenstein]] *[[Timbroù Andorra|Andorra]] *[[Timbroù Arad|Arad]] *[[Timbroù Fiume|(Inizi) Arbe ha Veglia]] *[[Timbroù Aunus|Aunus]] *[[Timbroù Baden|Baden]] *[[Timbroù Barcelona|Barcelona]] *[[Timbroù Bavaria|Bavaria]] *[[Timbroù Belarus|Belarus]] *[[Timbroù Bergedorf|Bergedorf]] *[[Timbroù Berlin ar Reter|Berlin ar Reter]] *[[Timbroù Bohemia ha Moravia|Bohemia ha Moravia]] *[[Timbroù Bosnia ha Herzegovina|Bosnia ha Herzegovina]] *[[Timbroù Brunswick|Brunswick]] *[[Timbroù Campione|Campione]] *[[Timbroù Danzig|Danzig]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Dedeagh]] *[[Timbroù Elzas ha Loren|Elzas ha Loren]] *[[Timbroù Epira|Epira]] *[[Timbroù Euskal Herria|Euskal Herria]] *[[Timbroù Fiume|Fiume]] *[[Timbroù Galitsia|Galitsia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Gres - Burevioù gall]] *[[Timbroù Gwernenez|Gwernenez]] *[[Timbroù Hamburg|Hamburg]] *[[Timbroù Hannover|Hannover]] *[[Timbroù Heligoland|Heligoland]] *[[Timbroù Ikaria|Ikaria]] *[[Timbroù Ingria|Ingria]] *[[Timbroù an Inizi Åland|Inizi Åland]] *[[Timbroù Inizi Mor Egea|Inizi Mor Egea]] *[[Timbroù an Inizi Faero|Inizi Faero]] *[[Timbroù Inizi Mor Ionian|Inizi Mor Ionian]] *[[Timbroù Istria|Istria]] *[[Timbroù Republik Sokial Italia|Republik Sokial Italia]] *[[Timbroù Italia|Italia]] *[[Timbroù Iwerzhon|Iwerzhon]] *[[Timbroù Jerzenez|Jerzenez]] *[[Timbroù Jibraltar|Jibraltar]] *[[Timbroù Karelia|Karelia]] *[[Timbroù Karintia|Karintia]] *[[Timbroù Katalonia|Katalonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Kavala]] *[[Timbroù Kengevread Norzh Alamagn|Kengevread Norzh Alamagn]] *[[Timbroù Keoded Dieub Lubeck|Keoded Dieub Lubeck]] *[[Timbroù Kiprenez|Kiprenez]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù aostrian|Kreta - Burevioù aostrian]] *[[Timbroù Kreta - Burevioù gall|Kreta - Burevioù gall]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù italian|Kreta - Burevioù italian]] *[[Timbroù Kreta – Burevioù rusian|Kreta – Burevioù rusian]] *[[Timbroù Kroatia|Kroatia]] *[[Timbroù Lemnos|Lemnos]] *[[Timbroù Liechtenstein|Liechtenstein]] *[[Timbroù Lituania|Lituania]] *[[Timbroù Bro-Ljubljana|Bro-Ljubljana]] *[[Timbroù Rouantelezh Lombardia-Veneto|(Rouantelezh) Lombardia-Veneto]] *[[Timbroù Makedonia|Makedonia]] *[[Timbroù Manav|Manav]] *[[Timbroù Marienwerder|Marienwerder]] *[[Timbroù Mecklenbourg|Mecklenbourg]] *[[Timbroù Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg|Mecklenbourg-Pomerania ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Lituania|Memel]] *[[Timbroù Modena|Modena]] *[[Timbroù Moldova|Moldova]] *[[Timbroù Montenegro|Montenegro]] *[[Timbroù Oldenburg|Oldenburg]] *[[Timbroù Parma|Parma]] *[[Timbroù Polonia|Polonia]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Port Lagos]] *[[Timbroù Portugal|Portugal]] *[[Timbroù Prusia|Prusia]] *[[Timbroù Roenland-Pfalz|Roenland-Pfalz]] *[[Timbroù Romagna|Romagna]] *[[Timbroù Roumelia ar Reter|Roumelia ar Reter]] *[[Timbroù Saarland|Saarland]] *[[Timbroù Saksonia|Saksonia]] *[[Timbroù Samos|Samos]] *[[Timbroù Sardigna|Sardigna]] *[[Timbroù Enez Saseno|(Enez) Saseno]] *[[Timbroù Rouantelezh an Div Sikilia|(Rouantelezh) an Div Sikilia]] *[[Timbroù Slovenia|Slovenia]] *[[Timbroù Slovakia|Slovakia]] *[[Timbroù Spagn|Spagn]] *[[Timbroù Stadoù ar Pab|Stadoù ar Pab]] *[[Timbroù Sveden|Sveden]] *[[Timbroù Szeged|Szeged]] *[[Timbroù Tiriad Dieub Trieste|Tiriad Dieub Trieste]] *[[Timbroù Thessalia|Thessalia]] *[[Timbroù Thüringen|Thüringen]] *[[Timbroù Thurn ha Taksis|Thurn ha Taksis]] *[[Timbroù Toskana|Toskana]] *[[Timbroù Udine|Udine]] *[[Timbroù Ukraina ar C'hornaoueg|Ukraina ar C'hornaoueg]] *[[Timbroù Gres - Burevioù gall|Vathy]] *[[Timbroù Venezia Giulia|Venezia Giulia]] *[[Timbroù Wenden|Wenden]] *[[Timbroù Württemberg|Württemberg]] *[[Timbroù Zadar|Zadar]] </div> == [[Okeania]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Aitutaki|Aitutaki]] *[[Timbroù Aostralia ar Su|Aostralia ar Su]] *[[Timbroù Inizi Cook|Inizi Cook]] *[[Timbroù Inizi Fidji|Inizi Fidji]] *[[Timbroù Gilbert hag Ellice|Gilbert hag Ellice]] *[[Timbroù Enez ar Gouraleg Vras|Enez ar Gouraleg Vras]] *[[Timbroù Guam|Guam]] *[[Timbroù Hawaii|Hawaii]] *[[Timbroù Hebridez-Nevez|Hebridez-Nevez]] *[[Timbroù an Inizi Karolina|Inizi Karolina]] *[[Timbroù Kiribati|Kiribati]] *[[Timbroù Inizi Mariana|Inizi Mariana]] *[[Timbroù Inizi Marshall|Inizi Marshall]] *[[Timbroù Mikronezia|Mikronezia]] *[[Timbroù Nauru|Nauru]] *[[Timbroù Niue|Niue]] *[[Timbroù Palau|Palau]] *[[Timbroù Penrhyn|Penrhyn]] *[[Timbroù Inizi Pitcairn|Inizi Pitcairn]] *[[Timbroù Queensland|Queensland]] *[[Timbroù Rarotonga|Rarotonga]] *[[Timbroù Inizi Salomon|Inizi Salomon]] *[[Timbroù Samoa ar C’hornaoueg|Samoa ar C’hornaoueg]] *[[Timbroù Tahiti|Tahiti]] *[[Timbroù Tasmania|Tasmania]] *[[Timbroù Tiriadoù gall Okeania|Tiriadoù gall Okeania]] *[[Timbroù Tuvalu|Tuvalu]] *[[Timbroù Victoria|Victoria]] *[[Timbroù Wallis-ha-Futuna|Wallis-ha-Futuna]] *[[Timbroù Zeland-Nevez|Zeland-Nevez]] </div> == [[Reter-Kreiz]] == <div style="column-count:5;"> *[[Timbroù Abou Dhabi|Abou Dhabi]] *[[Timbroù Aden|Aden]] *[[Timbroù Sandjak Alexandretta|(Sandjak) Alexandretta]] *[[Timbroù Bro warezet Arabia ar Su|Arabia ar Su]] *[[Timbroù Dubai|Dubai]] *[[Timbroù Emirelezhioù Arab Unanet|Emirelezhioù Arab Unanet]] *[[Timbroù Rouantelezh Hedjaz|Rouantelezh Hedjaz]] *[[Timbroù Kastellórizo|Kastellórizo]] *[[Timbroù Katar|Katar]] *[[Timbroù Kilikia|Kilikia]] *[[Timbroù Kurdistan|Kurdistan]] *[[Timbroù Manama|Manama]] *[[Timbroù Enez Rouad|Enez Rouad]] *[[Timbroù ar Sav-Heol|Sav-Heol - Burevioù estren]] *[[Timbroù Smyrna|Smyrna]] *[[Timbroù Stadoù an Arsav-brezel|Stadoù an Arsav-brezel]] *[[Timbroù Tiriad an Alawited|Tiriad an Alawited]] *[[Timbroù Treuzjordania|Treuzjordania]] *[[Timbroù Yemen|Yemen]] *[[Timbroù Yemen an Norzh|Yemen an Norzh]] *[[Timbroù Yemen ar Su|Yemen ar Su]] </div> == Pennad kar == *[[Istor an timbroù]] [[Rummad:Timbrouriezh]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro| ]] n6uaxsgae0x0427gsdhu8bnfiotkzpm Timbroù Travancore 0 47488 2193203 2097127 2026-06-17T08:17:10Z Tanjee 563 2193203 wikitext text/x-wiki [[File:Stamp of Travancore - 1941 - Colnect 946815 - 1 - Maharaja Bala Rama Varma XI overprint.jpeg|right|thumb|upright 0.8|Poltred ar Maharajah - 1946]] [[File:Stamp of Travancore - 1888 - Colnect 557599 - State Emblem - Conch Shell.jpeg|left|thumb|upright 0.8|Timbr 1888]] '''Travancore''' a oa unan eus Stadoù-priñselezh Indez da vare mestroniezh ar vro-se gant ar [[Rouantelezh-Unanet]]. Emañ an tiriad e su India. Emañ bremañ e stad [[Kerala]], en [[India|Unvaniezh Indian]]. Timbroù zo bet embannet dindan anv [[Travancore]] etre [[1888]] ha [[1946]]. Tra ma kinnig an timbroù kentañ skeudenn-ardemez ar vro ez a war liessaat danvez an timbroù embannet goude 1931: temploù, poltred ar [[maharajah]] Rama Varma, lec’hioù heverk ar vro… Timbroù India a vez implijet eno abaoe dibenn an [[Eil Brezel-bed]] ==Pennad kar== * [[Timbroù India]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Travancore, Timbroù]] [[Rummad:Travancore]] [[Rummad:Timbroù India|Travancore]] ncc98ksi9osih91k3gemxoyvx18hrjw Trisquel 0 82401 2193192 2191415 2026-06-17T01:38:44Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2193192 wikitext text/x-wiki [[Restr:Trisquel GNU Linux 5.5 screenshot.jpg|thumb|Trisquel 5.5 Brigantia]] '''Trisquel''' a zo ur reizhad korvoiñ [[poellad frank|frank]] ( o toujañ d'ar 4 frankiz meneget gant an [[FSF]]<ref>[https://web.archive.org/web/20240515095703/https://www.gnu.org/philosophy/free-sw.fr.html talvoudegezh ar poellad frank hervezh an FSF]</ref>), derevet eus [[Ubuntu]], hag o kinnig daou stumm, unan evit an deskadurezh, hag an hini all evit an embregerezhioù bihan. == Kinnig == A orin eus [[Galisia]], e [[Spagn]], e c'hall ar reizhad bezañ implijet en ur bern a yezhoù, brezhoneg en o zouez (a-drugarez da vamennoù [[Ubuntu]]), met an elfennoù spesius a zo troet e saozneg, euskareg, katalaneg, sinaeg, galleg, galisianeg, hindi, portugaleg ha kastilhaneg. Ar reizhad korvoiñ-mañ a zo dasparzhet e [[live-CD]], er memes doare hag Ubuntu. An anv a zeu eus [[Triskell]], un arouez [[kelt]], hag al logo a zo, hervez Framasoft, savet gant 3 zroenn [[Debian]], o talvezout an [[emdroadur]] hag ar [[furnez]]<ref>[http://www.framasoft.net/article4907.html Kinnig Trisquel gant Framasoft]</ref>. === Istor === Ar raktres a zo ganet e [[2004]], sponsoret gant [[Skol-veur Vigo]] ( e [[Galisia]]), ha kinniget eo bet evit ar wech kentañ e 2005 gant [[Richard Stallman]], diazezer ar [[raktres GNU]]<ref>{{es}} http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2005/04/28/3679855.shtml</ref>. Ez orin e oa diazezet war [[Debian]], ar vammenn a zo deuet da vezañ e 2008 gant ar stumm 2.0 ar gwiskadoù Ubuntu, met skarzhet dioutañ kement [[poellad perc'henn]], da lâret eo pep tra merket evel ''non-free packages''. Ar [[kraoñell Linux|graoñell Linux]] a zo kinniget ivez gant ur stumm disheñvel diouzh hini Ubuntu, o chom hep pakadoù perc'henn. Ar raktres a zo bet neuze lakaet e fin 2008 da listenn an nebeud dasparzhioù GNU/Linux anavezet evel frank<ref>[https://web.archive.org/web/20100718172739/http://www.gnu.org/distros/free-distros.fr.html Dasparzhioù GNU/linux frank]</ref> hervez erbedadennoù<ref>[http://www.gnu.org/distros/free-system-distribution-guidelines.fr.html Erbedadennoù evit dasparzh ar poelladoù frank]</ref> ar raktres GNU e-unan. == Stummoù == An holl stummoù o deus (stumm poellad en embannadur stabil diwezhañ) : * [[Kraoñell linux]] er stumm frank (2.6.28). * [[GNOME]] desktop environment, (2.26). * [[Mozilla Firefox]] (3.0). * [[OpenOffice.org]] (3.0 ). Ar stumm diazez, raktreset evit an implij personel, en deus ar skoroù rouedadoù, ar multimedia, ha poelladoù merañ klasel, c'hoarioù, hag ul lenner multimedia gouset da lenn an DVDoù ha lodenn vrasañ ar videoioù. {| class="wikitable sortable" !Stumm !! Deizad embann !! Anv |---- |style="background-color:#FF8080;"| 0.9 || 10 a viz Here [[2004]] |---- |style="background-color:#FF8080;"| 0.95 || |---- |style="background-color:#FF8080;"| 0.97 || |---- |style="background-color:#FF8080;"| 0.99 || |---- |style="background-color:#FF8080;"| 1.0 || 30 a viz Genver 2007 |---- |style="background-color:#FF8080;"| 1.5 || 25 a viz Here 2007 |---- |style="background-color:#A0E75A;"| 2.0 || 24 a viz Gouere 2008 || Robur |---- |style="background-color:#FF8080;"| 2.1 || 18 a viz Kerzu 2008 |---- |style="background-color:#FF8080;"| 2.2 || 8 a viz Eost 2009 |---- |style="background-color:#FF8080;"| 3.0 || 8 a viz Gwengolo 2009 || Dwyn |---- |style="background-color:#FF8080;"| 3.5 || 2 a viz Meurzh 2010 || Awen |---- |style="background-color:#A0E75A;"| 4.0 || Gwengolo 2010 || Taranis |---- |style="background-color:#FF8080;"| 4.5 || Meurzh 2011 || Slaine |---- |style="background-color:#A0E75A;"| 5.0 || Gwengolo 2011 || Dagda |---- |style="background-color:#A0E75A;"| 5.5 || Ebrel 2012 || Brigantia |---- |} <small>''gwer : meret ; ruz : n'eo ket mui meret''</small> === Stumm hir ha berr === Evel Ubuntu, Trisquel a implij an term LTS evit ''long time support'', evit spizhaat ar stummoù a vo meret e-pad 5 bloaz goude e embannadur d'an nebeutañ. Ar reoù all a zo anvet STS (evit small time support) === Trisquel Edu === [[Skeudenn:Trisquel-edu.jpg|thumb|right|Trisquel LTSP server dre iTALC]] Stumm evit an deskadurezh, bez en deus ar poelladoù [[Linux Terminal Server Project|LTSP]] hag iTALC<ref>http://italc.sourceforge.net</ref>. Kemer a ra e kont ivez ar stummoù a-eil eus eus an daolenn wenn oc'h implij ar pellurzhierez [[Wii]]. === Trisquel Pro === Stumm evit an embregerezhioù bihan, bez en deus poelladoù merañ evel Abang, OpenbravoPOS, [[GnuCash]], ha poelladoù surentez, evel ur firewall, un enepvirus, met ivez ar poellad [[Wine]] evit implij poelladoù [[Windows]]. == Gwelet ivez == === Dasparzhioù GNU/linux all 100% frank === * [[BLAG]] * [[Dragora]] * [[Dynebolic]] * [[gNewSense]] * [[Musix|Musix GNU+Linux]] * [[Kongoni]] * [[Venenux]] * [[Ututo]] === Liammoù diavaez === * {{en}} [http://trisquel.info Lec'hienn ofisiel] * {{en}} [http://distrowatch.com/table.php?distribution=trisquel fichenn] (gant al lec'hienn distrowatch) == Daveoù == <references /> [[Rummad:Dasparzh GNU/Linux]] 83uqzjrsdqwkt7hl67v5dxh71nmc758 Edward Hopper 0 82498 2193172 2161872 2026-06-16T16:22:44Z Dishual 612 2193172 wikitext text/x-wiki '''Edward Hopper''' ([[22 a viz Gouere]] [[1882]] e [[Nyack]] - [[15 a viz Mae]] [[1967]] e [[New York]]) a oa ul livour hag un engraver [[SUA|stadunanat]] a labouras dreist-holl e [[New York]], ma oa e stal-labour. Gwelet eo evel un an eus arzourien an [[naturalouriezh]] amerikan peogwir e livas dreist-holl buhez pemdez ar renkadoù etre. Er penn-kentañ e livas gweledvaoù parizian ha goude-se e livas gweledvadoù amerikan. En e livadurioù e weler kemmoù ar vuhez sokial er [[Stadoù-Unanet]]. Livañ a reas dreist-holl eoullivadurioù, ha sevel a reas ivez skritelloù, engravadurioù, dourioù-kreñv ha dourlivadurioù. En ul lodenn vras eus e oberennoù e weler hiraezh a-zivout Amerika an amzer-dremenet, hag ivez an diforc'h etre an natur hag ar bed modern. Peurliesañ e kinnig tudennoù o-unan ha melkonius. == E vuhez == === Stummañ ha beajoù da Europa === Edward Hopper a voe ganet e [[Nyack]] d'an 22 a viz Gouere 1882. E dud a oa gwerzherien merserezh<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.33</ref> Mont a reas d'ur skol brevez ha da lise ar gêr ma voe ganet enni. Goude-se ez eas da New York ma teskas ar vicher skeudenner e ''New York School of Illustrating''<ref name="artchive.com">Edward Hopper (1882-1967), The Artchive : http://www.artchive.com/artchive/H/hopper.html</ref>. E [[1900]] ez eas da [[Parsons The New School for Design|New York School of Art]]<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p. 32</ref>. Eno e kejas ouzh [[George Wesley Bellows|George Bellows]], [[Guy Pène du Bois]], [[Patrick Henry Bruce]], [[Walter Pach]], [[Rockwell Kent]] ha [[Norman Raeben]]. E-touez e gelennerien e voe [[Robert Henri]] (1865-1929), ha gantañ e teskas Hopper skeudenniñ senennoù gwirheñvel ar vuhez e kêr. A-benn peurglokaat e stummadur ez eas teir gwech da Bariz etre [[1906]] ha [[1910]]<ref>Chomadenn gentañ : miz Here 1906 / miz Eost 1907 ; eil hini : miz Meurzh-miz Gouere 1909 ; trede hini : un nebeud sizhunvezhioù e 1910</ref>. Gweladenniñ a reas meur a vro all en [[Europa]] : an [[Izelvroioù]] ([[Amsterdam]] ha [[Haarlem]]), ar [[Rouantelezh Unanet]] ([[Londrez]]), [[Spagn]] ([[Madrid]], [[Toledo]]), [[Alamagn]] ([[Berlin]]) ha [[Belgia]] ([[Brusel]])<ref name="Collectif, 1989, p.117">Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.117</ref>. E-keit ha ma oa en Europa e livas un tregont oberenn bennak<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.16</ref>. En Europa e kejas ivez ouzh arzouerien amerikan all hag e voe dedennet gant al luc'hskeudenniñ a-drugarez da [[Eugène Atget]]. Plijet-bras e voe gant Bro-c'hall ha he sevenadur : pa zistroas d'ar Stadoù-Unanet e kendalc'has da lenn levrioù gallek ha da skrivañ e galleg ivez<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.31</ref>. Gouest e oa da zibunañ barzhonegoù [[Paul Verlaine|Verlaine]]<ref name="artchive.com"/>. === Diskouezadegoù kentañ === [[Restr:Washington Square nord1.jpg|thumb|250px|Washington Square North, ar straed ma oa stal-labour Edward Hopper]] E [[1908]] en em stalias da vat e New York ma reas tresadennoù bruderezh ha ma oe skeudenner, met ne voe ket plijet-bras gant ar vicher<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.50</ref>. D'ar mare-se ne live ket kalz, nemet e-pad an hañv. Kemer a reas perzh e meur a ziskouezadeg a-stroll e New York : e [[1908]] en Harmonie Club hag e [[1912]] e Mac Dowell Club. E [[1909]] e werzhas un daolenn evit ar wech kentañ hag en em stalias en ur studio e [[Washington Square]] e karter [[Greenwich Village]]<ref name="G. Renner, 2001, p. 10">R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 10</ref>. E 1915 e savas dourioù-kreñv evit ar wech kentañ ha brudet e teuas da vezañ a-drugraez d'un diskouezadeg e Mac Dowell Club. Brudet e voe da vat etre an daou Vrezel-bed pa voe gouestlet un diskouezadeg dezhañ e-unan e Whitney Studio Club (1920) E [[1924]] e timezas gant [[Josephine Hopper|Josephine Verstille Nivison]]. E [[1933]] e prenjont un dachenn [[Cap Cod]] ma lakjont sevel un ti hag ur stal-labour<ref name="G. Renner, 2001, p. 10"/>. === Berzh === E [[1925]] ec'h echuas Edward Hopper e daolenn''The House by the Railroad'', a zo gwelet evel unan eus e bennoberennoù. Ken abred hag e [[1930]] e vo prenet gant Museum of Modern Art<ref name="artchive.com"/>. Er memes bloavezh e voe prenet ''Early Sunday Morning'' gant [[Whitney Museum of American Art]]. E [[1933]] e voe kinniget evit ar wech kentañ un diskouezadeg eus holl oberenn Hopper e [[Museum of Modern Art]] New York. E [[1939]] e kemeras perzh e juri ''[[Carnegie Institution|Carnegie Institute]]'' hag e [[1945]] e voe dilennet en avant ''[[National Institute of Arts and Letters]]''. E [[1952]] e voe diskouezet e oebrennoù e [[Diskouezadeg daouvloaziek Venezia]]. E [[1953]] e voe anvet ''Doctor of Fine Arts'' gant [[Art Institute of Chicago]]. Mervel a reas Hopper d'ar [[15 a viz Mae]] [[1967]] en e stal-labour e [[Washington Square Park|Washington Square]] e [[New York]]. E wreg, anvet [[Josephine Hopper|Josephine Nivison]] hag a oa livourez ivez, a varvas dek miz goude, ha reiñ a reas he oberennoù da Whitney Museum of American Art. Oberennoù pouezus all a zo e [[Museum of Modern Art|MoMA]] [[New York]] hag en [[Art Institute Chicago]]. == Oberennoù == === Perzhioù hag emdroadur === E taolennoù kentañ Edward Hopper e weler Pariz, dreist-holl ar [[Saena]] ha mirdi al [[Mirdi al Louvre|Louvre]] (''Le Pont des Arts'', 1907 ; ''Après-midi de juin'', 1907 ; ''The Louvre in a Thuderstorm'', 1909 ; ''Le Pavillon de Flore'', 1909). Goude e chomadenn e Pariz (1906-1910) e kendalc'has d alivañ taolennoù a denne da Vro-C'hall ur wech distro d'ar Stadoù-Unanet : ''Soir bleu'' (1914) ha flemmskeudennoù parizian (bloavezhioù 1920). Bras e voe levezon gweledvaoù Europa war Hopper<ref>'America seemed awfully crude and raw when I got back. It took me ten years to get over Europe'' ; in Brian O’Doherty, ''American Masters : The Voice and the Myth'', New York, Random House, 1973, p.16</ref>. P'edo e [[Pariz]] e weladennas mirdioù ha diskouezadegoù ha dedennet e voe gant an [[trivliadelouriezh|drivliadelourien]] (a-drugarez da bPatrick Henry Bruce), ar [[faouvouriezh]] hag ivez oberennoù ar vistri izelvroat ([[Johannes Vermeer]], [[Rembrandt]]) : pa'z eas d'an [[Izelvroioù]] e voe entanet gant ''An dro-c'hed en noz'' gant Rembrandt<ref name="artchive.com"/>. P'edo e Bro-C'hall e voe entanet gant oberennoù [[Edgar Degas]]. Ne voe ket dedennet Hopper gant taolioù-arnod ar [[kubouriezh|gubourien]] met kentoc'h gant an arzourien [[gwirvoudelezh|wirvoudel]] ([[Gustave Courbet]], [[Honoré Daumier]], [[Jean-François Millet]]). O levezon a weler en e oberennoù kentañ. En daolenn ''Le Pavillon de Flore'' (1909, [[Whitney Museum of American Art]], New York) e kaver elfennoù a adkaver en e oberenn a-bezh : diazezet eo an daolenn war un nebeud stummoù mentoniezh eeun, abladennoù livioù bras, hag elfennoù arkitektouriezh (linennoù serzh, re a-blaen ha re skij) a ya d'ober framm diabarzh an taolennoù. Pa zistroas d'ar Stadoù-Unanet e savas Edward Hopper dourioù-kreñv (1915-1923), skritelloù, engravadurioù (betek 1928) hag ivez dourlivadurioù, diwar atiz e wreg. Tamm-ha-tamm e tilezas gweledvaoù Pariz hag e stagas gant gweledvaoù ha tiez [[Bro-Saoz Nevez]]. Er bloavezhioù 1920 e livas taolennoù ma'z implijas livioù teñval, gell ha splann (''The City'', 1927, ''Windows, at Night'', 1928, ''Early Sunday Morning'', 1930). Pellaat a reas diouzh an drivliadelouriezh hag ec'h implijas abladennoù livioù ha kontrastoù. Ne reas ket kalz poltredoù, war-bouez un emboltred (1925-1930) ha damdresadennoù e wreg Josephine. Adstagañ a reas gant tudennoù e dibenn ar bloavezhioù 1920 : ''Chop Suey'', 1929, ''Tables for Ladies'' (1930) ha ''Hotel Room'' (1931) a zo taolennoù ma weler merc'hed. Diwar 1938 e lakaas muioc'h a dudennoù oberiant en e daolennoù : ''Compartiment C, Car 293'' (1938), ''Cape Cod Evening'' (1939), ''Nighthawks'' (1942). Muioc'h a zonder psikologel a gaver en dudennoù a livas er bloavezhioù 1950-1965<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 15</ref> ha diskouez a reas tud o taremprediñ tud all autres (''Summer Evening'', 1947 ; ''Four Lane Road'', 1956). Tamm-ha-tamm e lakaas splannoc'h ivez an diforc'h etre diabarzh ha diavaez. En taolennoù ma tiskouezas pezhioù e voe nebeutoc'h-nebeutañ a draoù enno : e ''Rooms by the Sea'' (1951) ez eo kuzhet an arrebeuri a-dreñv ur voger hag e ''Morning Sun'' (1952) n'eus nemet ur gwele er gambr. Tennañ a ra e daolennoù da eñvorennoù adsavet pe da senennoù leurenneiet kentoc'h evit da skeudennoù gwirheñvel. C'hoari a reas ivez gant ar perspektiverezh (''Rooms by the Sea'', 1951) evel ma reas [[René Magritte]]<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 60</ref>. === Dodennoù pennañ === ==== Gweledvaoù war ar maez ==== Edward Hopper a livas dreist-holl gweledvaoù war ar maez e biz ar Stadoù-Unanet : [[Cap Cod]] ha [[Bro-Saoz Nevez]] hag e dourioù-tan (''Squam Light'', 1912, ''Lighthouse Hill'', 1927 ha ''The Lighthouse at Two Lights '', 1929). E-pad e vuhez ez eas da [[Kanada|Ganada]] (1923), beajiñ a reas e diabarzh ar Stadoù-Unanet (1925-1927, 1941) ha da [[Mec'hiko|Vec'hiko]] (1943, 1946, 1951, 1952), met daoust d'ar beajoù-se ez eo dreist-holl aodoù reter ar Stadoù-Unanet a livas. En e weledvaoù n'eus koulz lavarout den ebet : didud eo ar pezh a ginnig, er c'hontrol e tiskouez alies un hent (''Road in Maine'', 1914) pe un hent-houarn (''Railroad Crossing'', 1922-1923 ; ''Railroad Sunset'', 1929). An hentoù a servij da skeudenniñ ar beajiñ, an amzer o tremen pe an troc'h etre sevenadurezh ha natur. ==== Gweledvaoù kêr ==== Hopper a blije dezhañ gweledvaoù kêr New York ma oa bet o studiañ ha ma oa o labourat (''The New York Restaurant'', 1922; ''Manhattan Bridge Loop'', 1928). Livañ a reas ivez kêrioù bihanoc'h (''American Village'', 1912; ''Office in a Small City'', 1953). En e daolennoù e tiskouez perzhioù ar c'hêrioù modern : lec'hioù tremen (letioù, hentoù-houarn, straedoù), dudi (''The New York Restaurant'', 1922 ; ''The Circle Theater'', 1936 ; ''New York Movie'', 1939), labour (''Conference at Night'', 1949), kenwerzh (''Drug Store'', 1927) pe kejadennoù (''Chop Suey'', 1929; ''Nighthawks'', 1942). En e oberennoù e weler Amerika vodern ar bloavezhioù 1930, ma tiorroas ar gennad tredeel : ne livas labouradeg ebet. Ma c'hall labour Hopper hañvalout bezañ tost ouzh hini [[Norman Rockwell]] ez eus un diforc'h bras etrezo : skeudennerezh ar c'hêrioù bihan amerikan eo a vez kinniget gant Rockwell padal e tiskouez Hopper ez eus enno kement a zigenvez hag er c'hêrioù bras. ==== Arkitektouriezh ==== [[Restr:USA Cape Cod 2 MA.jpg|thumb|250px|Ti e Cape Cod, damheñvel ouzh ''Coast Guard Station '', 1927]] Dedennet-tre e oa Hopper gant an arkitektouriezh<ref name="D. Royot, J 1993, p.413">D. Royot, J.-L. Bourget, J.-P. Martin, ''Histoire de la culture américaine'', 1993, p.413</ref> ha kalz damdresadennoù savadurioù a savas p'edo e Pariz. Er bloavezhioù 1920 e teuas da vezañ brudet gant e zourlivadurioù ma tiskouez tiez an {{XIXvet}} kantved}. Arouezius eus an amzer-dremenet eo ar savadurioù livet gantañ, peurliesañ emaint gronnet gant gant an natur a seblant bezañ spontus. E taolennoù' zo ez eo ar savadur e-unan a seblant spontus evel en daolenn ''House by the Railroad'' (1925). Da-heul e livas meur a daolenn (senennoù e kêr pe war ar maez) ma vesk linennoù fin ha re ledan, gant kalz sklêrijenn ha gant tudennoù digenvez a seblant tapet en un trap. E livadurioù Edward Hopper e weler savaduriom ha tiez da veur a vare war an deiz, evel ma rae an drivliadelourien : diouzh ar mintin (''Early Sunday Morning'', 1930; ''Morning Sun'', 1952) pe diouzh an noz (''Cape Cod Evening'', 1939; ''Railroad Sunset'', 1929), pa'z a ar skeudoù war hiraat ha pa vez splannoc'h ar c'hontrastoù. E meur a daolenn e livas an noz ivez (''Nighthawks'', 1942; ''Rooms for Tourists'', 1945; ''Conference at Night'', 1949). ==== Livañ kevredigezh ar Stadoù-Unanet ==== En oberennoù Edward Hopper e weler buhez pemdez an Amerikaned (''[[american way of life]]''), kreñvaet eo efed an taolennoù gant munudoù gwirheñvel : bruderezh (''Chop Suey'', 1929), arrebeuri kêr (''Early Sunday Morning'', 1930). An hentoù-houarn, ar moteloù, an straedoù didud pe ar stalioù dour-tan a zo arouezius ivez eus ar vuhez er Stadoù-Unanet. E ''[[Nighthawks]]'' (1942, [[Art Institute of Chicago]]) e tiskouez deomp pratikoù digenvez en un ''diner''. Bras eo ar c'hontrast etre diabarzh ar stal ma'z eus gouloù neon ha teñvalijenn an diavaez. E taolennoù Hopper e weler ivez ur gevredigezh o cheñch dre ma tiskouez bed ha buhez ar renkad etre, hag az eas war-raok e penn-kentañ an {{XXvet}} kantved. E ''Gas'' (1940) hag e ''Western Motel'' (1957) e weler ganedigezh kevredigezh ar c'hirri-tan. An hentoù, an hentoù-houarn hag ar pontoù a zo arouezioù eus ar vodernelezh, eus ar beajiñ hag eus mestroni tiriad ar Stadoù-Unanet. Gant ''Cobb's Barns, South Truro'' (1930-1933) e tiskouez deomp heuliad enkadenn 1929. Diskouez a ra an digenvez er c'hêrioù bras deomp hag ivez tudennoù o deus keuz eus Amerika gozh o vont diwar-wel. E taolennoù' zo e tiskouez ivez dieubidigezh ar merc'hed a oa kroget goude ar [[Brezel-bed kentañ]] : merc'hed livet o dremm betek re e ''Chop Suey'' (1929). Dilhad berr ha skañv (''South Carolina Morning'', 1955; ''Summer'', 1943). Daoust ma'z a ar merc'hed war frankaat e vezont diskouezet bresk hag o-unan gant Hopper (''A Woman in the Sun'', 1961). Hopper a livas ivez merc'hed en o noazh (''Eleven AM'', 1926; ''A Woman in the Sun'', 1961), taolennoù a denn d'an erotegezh (''High Noon'', 1945) pe d'ar sellerezh (''Night Windows'', 1928; ''Morning in a City'', 1944; ''Morning Sun'', 1952). Labourat a reas ivez war an darempredoù paotr/plac'h : e ''Hotel Lobby'' (1943) e weler uc 'houblad kozh oc'h en em adkavout hag ur plac'h yaouank o lenn en tu-dehou. E ''Hotel by a Railroad'' (1952) e weler ur paotr o vutuniñ hag o sellout dre ar prenestr hag e wreg o lenn hep teurel pled outañ. E ''Cape Cod Evening'' (1939) e weler ur c'houblad yaouank o kaozeal en ul [[loggia]]. E ''Sunlight in a Cafeteria'' (1958) e weler ur paotr o sellout ouzh ur plac'h,sur a-walc'h e klasko koazeal ganti. Hag e-barzh ''Four Lane Road voies'' (1956) e seblant ar vaouez bezañ o c'hourdrouz e waz a seblant difrom. ==== Livañ an digenvez, ar velkoni hag an arallekadur ==== Tudennoù Hopper a zo dianv, evel patromoù. Pa seller ouzh o dremmoù ne weler tamm trivliad ebet, evel ma teufe an trivliadoù eus an endro m'emaint ennañ kentoc'h. Pa seller ouzh e daolennoù e verzer memestra an didrouz, ar velkoni, tennder hag argaserezh. Ar straedoù didud hag ar pezhioù bras a laka e dudennoù da vezañ pouezus ha tapet gant an arallekadur war un dro. Alies e kinnig Hopper al lenn da stourm ouzh an digenvez : ''Hotel Room'' (1931) pe ''Compartiment C, Car 293'' (1938) e-touez livadurioù all. An tudennoù livet gantañ a seblant bezañ o c'hotoz un dra bennak ivez : e ''Summer'' (1943) e weler ur plac'h war-sav ouzh treuzoù un nor, evel ma vefe o c'hortoz e teufe unan bennak da gerc'hat anezhi. Difiñv eo an daolenn, war-bouez ar rideozioù. Da ziskouez an diforc'h etre diabarzh ha diavaez e'ch implijas Hopper prinistri, dorioù pe kontrastoù gouloù. En daolenn ''Rooms for Tourists'' (1945) ez eus gouloù en diabarzh padal ez eo teñval an diavaez. An aer pe ar gouloù e diabarzh ur pezh a ziskouez an emsell<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p.8-9</ref>. === Awen ha levezon === Awenet eo bet Edward Hopper gant oberennoù ar {{XVIIvet}} kantved ( [[Diego Velázquez|Velázquez]], [[Rembrandt]], [[Johannes Vermeer|Vermeer]]) ha re an {{XIXvet}} kantved : [[Francisco Goya|Goya]], [[Honoré Daumier|Daumier]], [[Édouard Manet|Manet]]. Plijout a rae kalz dezhañ oberennoù [[Edgar Degas]], hag an doare ma kinnige an egor hag a linennoù beskellek a gaver en e daolennoù<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 41</ref>. Hopper a blije dezhañ ivez barzhonegoù [[Ralph Waldo Emerson]]<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 28</ref> ha kelennadur [[Carl Gustav Jung]] ha [[Sigmund Freud]]<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.62</ref>. Alies eo bet keñveriet e daolennoù gant pezhioù-c'hoari [[Henrik Ibsen]] (1828-1906)<ref name="artchive.com"/>. Edward Hopper a blije ar sinema dezhañ, ha gwelet e vez levezon ar 7{{vet}} arz en e oberennoù<ref name="cineclubdecaen.com">Edward Hopper (1882-1967), http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/hopper.htm Ciné-club de Caen</ref>. Tennañ a ra labour Hopper d'al luc'hskeudenniñ<ref>Collectif, ''L’Art des États-Unis'', troet gant Christiane Thiollier, Citadelles et Mazenod, 1992 (ISBN 2-85088-060-4), p.250</ref>, evel ma weler e (''Office in a Small City '' (1953), ''American Village '' (1912), ''The City'' (1927), ''House by the Railroad '' (1925), ha ''Two Comedians '' (1965). Evit a sell ouzh ''[[Nighthawks]]'' (1942) e lavaras Hopper e oa bet levezonet gant an danevell ''The Killers'' gant [[Ernest Hemingway]]''<ref>Collectif, ''L’Art des États-Unis'', troidigezh gant Christiane Thiollier, Citadelles et Mazenod, 1992 (ISBN 2-85088-060-4), p.250</ref>. Meur a filmaozer en deus implijet oberennoù Edward Hopper : [[Alfred Hitchcock]] a implijas''House by the Railroad '' (1925) da batrom evit ti ''[[Psycho (film, 1960)|Psycho]]'' (1960)<ref name="D. Royot, J 1993, p.413"/>. E daolenn ''Night Windows '' (1928) a laka da soñjal er film ''[[Rear Window]] '' (1954). Menegomp ivez [[George Stevens]] (''[[Giant]]'', 1956), [[Terrence Malick]], [[Sam Mendes]], [[Wim Wenders]] (''[[Paris, Texas]]'', 1984; ''The End of Violence'', 1997), [[Tim Burton]] (''[[Sleepy Hollow (film)|Sleepy Hollow]]'', 1999), [[Alan Rudolph]] (''Choose me'', 1984), [[Peter Greenaway]] (''The Cook, the Thief, his Wife and her Lover '', 1989), [[Warren Beatty]] (''[[Dick Tracy (film)|Dick Tracy]]'', 1990), ar [[Breudeur Coen|Vreudeur Coen]] (''[[Barton Fink]]'', 1991) pe c'hoazh [[Woody Allen]] (''Sweet and Lowdown'', 1999<ref>Cf. Blog ''La Boîte à Image'', [https://web.archive.org/web/20071113063042/http://laboiteaimages.hautetfort.com/archive/2006/10/09/edward-et-woody.html "Edward et Woody"]</ref>). [[Jackson Pollock]], [[Francis Bacon]] hag Edward Hopper eo an tri livour a blij ar muiañ d'ar filmaozer stadunanat [[David Lynch]]<ref name="cineclubdecaen.com"/>. === Oberennoù Edward Hopper === Livadurioù pennañ Edward Hopper : {| class="wikitable sortable" ! Titl ! Bloavezh ! Perc'hennet gant ! Dodennoù ! Luc'hskeudenn |- ||''Painter and Model''||1902-1904||[[Whitney Museum of American Art]]||livour, plac'h, noazhder, taolenn |- ||''Bridge in Paris''||1906||Whitney Museum of American Art||Pariz, pont |- ||''Le Pont des Arts''|| 1907||Whitney Museum of American Art||Saena, pont, Louvre||[https://web.archive.org/web/20090326101333/http://rfi.fr/actufr/images/053/expo_edward_hopper_pontdesarts220.jpg] |- ||''Après-midi de juin''||1907||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena, pont |- ||''Les lavoirs à Pont Royal''|| 1907||Whitney Museum of American Art||Saena, poull-kannañ, pont |- ||''Louvre and Boat Landing''||1907||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena, kae-lestrañ |- ||''The El Station''||1908||Whitney Museum of American Art||ti-gar, hent-houarn ||[https://archive.is/20121209122906/antiquesandthearts.com/Archives/Images/GalleryHopping05-07-2002-09-36-56Image1.GIF] |- ||''Summer Interior''||1909||Whitney Museum of American Art||plac'h, kambr, gwele, noazhder||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.summer-interior.jpg] |- ||''The Louvre in a<br />Thunderstorm''||1909||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena, pont, bagoù |- ||''Le Pont Royal''|| 1909||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena, pont |- ||''Le Quai des Grands Augustins''||1909||Whitney Museum of American Art||pont, straed, savadur |- ||''Le pavillon de Flore''||1909||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena |- ||''The Wine Shop''||1909||Whitney Museum of American Art||tavarn, pont, koublad |- ||''American Village''||1912||Whitney Museum of American Art||straed, ti, kirri |- ||''Squam Light''||1912|| ||tour-tan, tiez, bagoù |- ||''Queensborough Bridge''||1913||Whitney Museum of American Art||New York, pont||[http://www.carolinaarts.com/1003colamus-hopper.jpg] |- ||''Soir bleu''|| 1914||Whitney Museum of American Art||furlukin, koublad, plac'h, sigaretennoù |- ||''Road in Maine''||1914||Whitney Museum of American Art||Maine, natur, hent||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.road-maine.jpg] |- ||''Blackhead, Monhegan''|| 1916-1919||Whitney Museum of American Art||Maine, gweledva, mor||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.blackhead.jpg] |- ||''Stairways''||1919||Whitney Museum of American Art||diri, dor, koad |- ||''The New York Restaurant''||1922||Muskegon Art Museum<br />Michigan||preti, koublad, plac'h||[https://web.archive.org/web/20080918200949/http://www.muskegonartmuseum.org/permanent003.htm] |- ||''Railroad Crossing''||1922-1923||Whitney Museum of American Art||hent-houarn, hent, <br />ti, koad |- ||''House by the Railroad''||1925||[[Museum of Modern Art]]||hent-houarn, ti||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/railroad/hopper.railroad.jpg] |- ||''Self-Portrait''||1925-1930||Whitney Museum of American Art||emboltred|| [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/hopper.self-portrait.jpg] |- ||''Sunday''||1926|| Dastumad Phillips<br />Washingon DC||den, straed, savadurioù||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.sunday.jpg] |- ||''Drug Store''||1927||[[Museum of Fine Arts, Boston]]||apotikerezh, noz, straed||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.drug-store.jpg] |- ||''Lighthouse Hill''||1927||[[Dallas Museum of Art]]||tour-tan, ti, torgenn||[http://www.abstract-art.com/abstraction/l2_Grnfthrs_fldr/g0000_gr_inf_images/g031c_hopper_lighthousehill.jpg] |- ||''Coast Guard Station''||1927||[[Montclair Art Museum]]||ti |- ||''Automat''||1927||[[Des Moines Art Center]]||plac'h, tavarn, prenestr, <br />noz, frouezh||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/27automat.htm] |- ||''The City''||1927||[[University of Arizona Museum of Art]]||kêr, straedoù, savadurioù||[https://web.archive.org/web/20050321073329/http://www.tucsonweekly.com/binary/44117-273-1/review-5629.gif] |- ||''Night Windows''||1928||[[Museum of Modern Art]]||noz, prenestr, <br />plac'h, savadur||[https://web.archive.org/web/20110721003137/http://chatlibre.blog.lemonde.fr/files/hopperfenetlanuit1928r.jpg] |- ||''Manhattan Bridge Loop''||1928||Addison Gallery of<br />American Art||New York, hent-houarn, gouloù-straed |- ||''Railroad Sunset''||1929||Whitney Museum of American Art||hent-houarn, gweledva, serr-noz||[http://www.columbia.edu/itc/history/baker/w3630/images/hoppersunwebbg.jpg] |- ||''The Lighthouse at Two Lights''||1929||[[Metropolitan Museum of Art]]||tour-tan, ti||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.lighthouse-2-lights.jpg] |- ||''Chop Suey''||1929||Dastumad prevez||tavarn, merc'hed, koublad <br />prinistri, barr-ti||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.chop-suey.jpg] |- ||''Early Sunday Morning''||1930||Whitney Museum of American Art||straed, savadurioù, <br />arrebeuri kêr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.early-sunday.jpg] |- ||''Tables for Ladies''||1930||Metropolitan Museum of Art||preti, merc'hed <br />koublad, frouezh |- ||''Corn Hill<br /> (Truro, Cape Cod)''||1930||McNay Art Institute, <br />San Antonio||tiez, torgennoù||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.corn-hill.jpg] |- ||''Cobb's Barns, South Truro''||1930-1933||Whitney Museum of American Art||grañj, gweledva, torgennoù |- ||''New York, New Haven<br />and Hartford''||1931||[[Indianapolis Museum of Art]]||hent-houarn, tiez, gwez |- ||''Hotel Room''||1931||Diazezadur Thyssen-Bornemisza||leti, kambr, gwele<br />plac'h, lenn||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.hotel-room.jpg] |- ||''Dauphinée House''||1932||ACA Galleries||hent-houarn, ti |- ||''Room in New York''||1932||Sheldon Memorial Art Gallery<br /> and Sculpture Garden||leti, koublad, lenn||[https://web.archive.org/web/20081208053409/http://www.sheldonartgallery.org/collection/index.html?topic=detail&clct_id=6126] |- ||''Macomb’s Dam Bridge''||1935||[[Brooklyn Museum]]||pont, stêr <br />kêr, savadurioù |- || ''The Circle Theater''||1936||Dastumad prevez||c'hoariva, straed savadur<br />arrebeuri kêr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.circle-theatre.jpg] |- ||''Cape Cod Afternoon''||1936||Museum of Art, <br />Carnegie Institute||Cap Cod, tiez||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.cape-cod-afternoon.jpg] |- ||''Compartiment C, <br />Car 293''||1938||Dastumad IBM Corporation||tren, plac'h, lenn, pont||[https://web.archive.org/web/20080514101813/http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/38compartimentcvoiture193.htm] |- ||''New York Movie''||1939||Museum of Modern Art||New York, sinema, <br />plac'h, diri||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.ny-movie.jpg] |- ||''Cape Cod Evening''||1939||[[National Gallery of Art]], <br /> Washington DC||Cap Cod, koublad, ki, ti, koad||[http://www.artchive.com/artchive/H/hopper/cape_cod_evening.jpg.html] |- ||''Ground Swell''||1939||[[Corcoran Gallery of Art]]||bag, mor, houlenn, <br />plac'h, paotred||[https://web.archive.org/web/20090326101333/http://cgfa.dotsrc.org/hopper/hopper10.jpg] |- ||''Gas''||1940||Museum of Modern Art||stal, paotr, koad, hent||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.gas.jpg] |- ||''Office at Night''||1940||[[Walker Art Center]] (Minneapolis)||burev, plac'h, paotr, prenestr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.office-night.jpg] |- ||''Nighthawks''||1942||[[Art Institute of Chicago]]||tavarn, plac'h, paotred, <br />noz, straed||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.nighthawks.jpg] |- ||''Dawn in Pennsylvania''||||Terra Museum of<br />American Art|| hent-houarn, tren, savadurioù |- ||''Hotel Lobby''||1943||[[Indianapolis Museum of Art]]||ostaleri, koublad, plac'h, lenn||[http://www.artchive.com/artchive/h/hopper/hopper_hotel_lobby.jpg] |- ||''Summer''||1943||[[Delaware Art Museum]]||plac'h, savadur, prinistri |- ||''Solitude''||1944||Dastumad prevez||ti, koad, hent |- ||''Morning in a City''||1944||[[Williams College Museum of Art]]||plac'h, noazhder, kambr, <br />gwele, prenestr, kêr |- ||''Rooms for Tourists''||1945||[[Yale University Art Gallery]]||ti, noz||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.rooms-tourists.jpg] |- ||''August in the City''||1945||[[Norton Gallery of Art]]<br />West Palm Beach||ti, koad||[https://web.archive.org/web/20041227101342/http://www.mbar.org/services/publications/boutique/images/post135.jpg] |- ||''Summer Evening''||1947||Dastumad prevez||koublad, noz, ti||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.summer-evening.jpg] |- ||''Pennsylvania Coal Town''||1947||Butler Institute of<br />American Art, Youngstown OH.||ti, diri, paotr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.penn-coal-town.jpg] |- ||''Seven AM''||1948||Whitney Museum of American Art||mintin, koad, ti |- ||''Noon''||1949||[[Dayton Art Institute]]||ti, plac'h |- ||''Conference at Night''||1949||[[Wichita Art Museum]]||plac'h, paotred <br />prenestr, noz |- ||''Cape Cod Morning''||1950||[[National Museum of American Art]]||Cap Cod, plac'h, ti, koad||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/50matinaucapcod.htm] |- ||''Rooms by the Sea''||1951||[[Yale University Art Gallery]]||kambreier, mor, dor||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.rooms-sea.jpg] |- ||''Morning Sun''||1952||[[Columbus Museum of Art]]||plac'h, kambr, gwele, <br />prenestr, kêr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.morning-sun.jpg] |- ||''Hotel by a Railroad''||1952||[[Hirshhorn Museum and Sculpture Garden]]||kambr, koublad, prenestr,<br />kêr, lenn||[http://pintura.free.fr/Commentaires/H%F4tel%20pr%E8s%20d'une%20voie%20f%E9rr%E9e.%20Edward%20%20Hopper.%201952.%20Hirsbhorn%20Museum%20and%20Sculpture%20Garden.jpg] |- ||''Sea Watchers''||1952||Dastumad prevez||koublad, mor, ti, avel, |- ||''Office in a Small City''||1953||Metropolitan Museum of Art||burev, paotr, prenestr, savadurioù||[https://web.archive.org/web/20070926024328/http://laboiteaimages.hautetfort.com/images/medium_hopper3.jpg] |- ||''South Carolina Morning''||1955||Whitney Museum of American Art||plac'h, ti |- ||''Hotel Window''||1956|| Dastumad The Forbes Magazine||ostaleri, prenestr, plac'h, kêr |- ||''Four Lane Road''||1956||Dastumad prevez||koublad, stal, hent <br />koad, kador-vrec'h||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/56routeaquatrevoies.htm] |- ||''Western Motel''||1957||Yale University Art Gallery||ostaleri, karr <br />gweledva, plac'h |- ||''Sunlight in a Cafeteria''||1958||Yale University Art Gallery||tavarn, pac'h, paotr, <br />prenestr, straed||[https://web.archive.org/web/20080910111634/http://mapage.noos.fr/momina/hopper/sunlight.jpg] |- ||''Excursion into Philosophy''||1959||Dastumad prevez||koublad, kambr<br />prenestr, lenn||[http://arts.guardian.co.uk/pictures/image/0,8543,-10504931919,00.html] |- ||''Second Story Sunlight''||1960||Whitney Museum of American Art||koublad, lenn, ti, koad||[https://web.archive.org/web/20051101234155/http://www.mondomostre.it/images/newyork/cat_newyork_04.jpg] |- ||''People in the Sun''||1960||[[National Museum of American Art]]<br /> Washington DC||gweledva, lenn, paotred <br />merc'hed, hent, heol||[http://www.lampe-tempete.fr/people_in_the_sun.jpg] |- ||''A Woman in the Sun''||1961||Whitney Museum of American Art||plac'h, noazhder, prenestr, <br />gwele, gweledva||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.woman-sun.jpg] |- ||''New York Office''||1962||[[Montgomery Museum of Fine Arts]]||New York, burev, plac'h, prenestr||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/62bureauanewyork.htm] |- ||''Intermission''||1963||Dastumad prevez||plac'h, kador-vrec'h |- ||''Sun in a Empty Room''||1963||Dastumad prevez||kambr, prenestr, koad||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.sun-empty-room.jpg] |- ||''Chair Car'' (gwerzhet e 2005, 10 865 milion a euroioù)||1965||Dastumad prevez||plac'h, lenn||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.chair-car.jpg] |- ||''Two Comedians''||1965||Dastumad prevez||koublad, dilhad, c'hoariva||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/65deuxcomediens.htm] |} {{clr}} == Prizioù == * 1919 : priz kentañ kenstrivadeg vroadel ''United States Shipping Board Emergency Fleet'' gant ur skritell<ref name="Collectif, 1989, p.117"/>. * 1923 : ''Logen Prize'' gant ''Chicago Society of Etchers'' * 1955 : medalenn aour al livañ gant ''National Institute of Arts and Letters'' * 1960 : priz ''[[Art in America]]'' == Diskouezadegoù == Holl ziskouezadegoù New York, nemet ma'z eus meneget lec'hioù all * 1908 : diskouezadeg a-stroll, ''Harmonie Club'' * 1912 : diskouezadeg a-stroll, ''Mac Dowell Club'' * 1915 : diskouezadeg a-stroll, ''Mac Dowell Club'' * 1920 : kentañ diskouezadeg hiniennel (eoullivadurioù), ''Whitney Studio Club''. * 1922 : diskouezadeg flemmskeudennoù, ''Studio Club''. * 1924 : diskouezadeg dourlivadurioù, ''Frank K. Rehn Gallery''. * 1926 : diskouezadeg dourlivadurioù, ''Boston Art Club'' (Boston). * 1927 : diskouezadeg dourlivadurioù, eoullivadurioù hag oberennoù moullet, Rehn Gallery. * 1928 : diskouezadeg dourlivadurioù, ''Morgan Memorial, [[Hartford (Connecticut)|Hatford]], [[Connecticut]]. * 1929 : diskouezadeg e Frank K. M. Rehn Gallery. * 1933 : diskouezadeg hollek kentañ (kilsell) e [[Museum of Modern Art]]. * 1934 : diskouezadeg en ''Arts Club'' Chicago. * 1950 : diskouezadeg hollek (kilsell) e Whitney Museum of American Art ; kinniget goude-se e Mirdi arzoù-kaer Boston]] hag e [[Detroit Institute of Arts]]. * 1959 : diskouezadeg e ''Currier Gallery of Art'', [[Manchester (New Hampshire)]], kinniget goude-se e ''Rhode Island School of Design'' ([[Providence (Rhode Island)|Providence]]) * 1964 : diskouezadeg hollek (kilsell) e [[Whitney Museum of American Art]], kinniget goude-se en Art Institute de Chicago * 1989 : diskouezadeg e [[Marsilha]] ([[Mirdi Cantini]]). * E 2004 : un dibab livadurioù gant Hopper a voe kinniget en Europa : e [[Köln]] hag en [[Tate Modern]] e [[Londrez]], ma teuas 420 000 gweladenner dindan tri miz. * 6 a viz Mae - 19 a viz Eost 2007 : oberennoù 1925-1950 e Mirdi arzoù-kaer Boston : 50 eoullivadur, 30 dourlivadur ha 12 engravadur<ref>Edward Hopper, Boston Museum of Fine Arts, https://web.archive.org/web/20070706034214/http://www.mfa.org/exhibitions/sub.asp?key=15&subkey=2144</ref>. * 2010: diskouezadeg hollek (kilsell) e Diazezadur ar Peniti, [[Lausanne]]: 160 taolenn brudet-kenañ<ref>http://www.fondation-hermitage.ch/</ref> === Mammennoù === * Daniel Royot, Jean-Loup Bourget, Jean-Pierre Martin, ''Histoire de la culture américaine'', Paris, P.U.F., 1993, {{ISBN|2130454895}} * Rolf Günter Renner, ''Edward Hopper'', Taschen, 2001, {{ISBN|3822814377}} * A-stroll, ''Edward Hopper'', savet da-geñver « Edward Hopper », 23 a viz Even / 24 a viz Gwengolo 1989, Mirdi Cantini, Marseille, Adam Biro {{ISBN|2876600498}} === Levrlennadur === E galleg : * Éric Darragon, Richard R. Brettell, ''Edward Hopper. Les années parisiennes 1906-1910'', Le Passage, {{ISBN|2847420517}} * Jean-Paul Hameury, ''Edward Hopper'', Folle Avoine, 1992. * Heinz Liexbrock, ''Edward Hopper. Quarante Chefs-d’œuvre'', Munich, Schirmer / Mosel, 1988. * Jean Foubert, « Edward Hopper, David Lynch : mises en perspectives » in ''Colloque " Vous avez dit Hopper ? "''). E saozneg : * Avis Berman, ''Edward Hopper's New York'', Pomegranate Communications, 2005, {{ISBN|0764931547}} * Edward Hopper, Deborah Lyons, Brian O’Doherty, ''Edward Hopper : A Journal of His Work'', W. W. Norton & Company, 1997, {{ISBN|0393313301}} * Gail Levin, ''Edward Hopper: The Art and the Artist'', W. W. Norton & Company, 1996, {{ISBN|0393315770}} * Gail Levin, ''Edward Hopper: An Intimate Biography'', Rizzoli, Upd Exp edition, 2007, {{ISBN|0847829308}} * Edward Lucie-Smith, ''Lives of the Great 20th-Century Artists'', Thames & Hudson, 1999, {{ISBN|0500237395 }} * Virginia M. Mecklenburg, ''Edward Hopper: The Watercolors'', W. W. Norton & Company, 1999, {{ISBN|0393048497}} * Gerry Souter, ''Edward Hopper'', Parkstone, 2007, {{ISBN|9781859954485}} * Carol Troyen, Judith Barter, Elliot Davis, ''Edward Hopper'', Boston, Museum of Fine Arts Publications, 2007, {{ISBN|0878467122}} * Walter Wells, ''Silent Theater: The Art of Edward Hopper'', Phaidon Press, 2007, {{ISBN|0714845418}} == Notennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == {{Commons|category:Edward Hopper}} * [https://web.archive.org/web/20070930033540/http://www.nga.gov/exhibitions/2007/hopper/introduction/index.shtm Edward Hopper e lec'hienn National Gallery of Art] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/hopper_edward.html Edward Hopper en Artcyclopedia] * [https://web.archive.org/web/20050304085132/http://americanart.si.edu/collections/exhibits/hopper/ Smithsonian American Art Museum] * [https://web.archive.org/web/20050304085132/http://americanart.si.edu/collections/exhibits/hopper/ ''An Edward Hopper Scrapbook''] {{DEFAULTSORT:Hopper, Edward}} [[Rummad:Livourien SUA]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1882]] [[Rummad:Marvioù 1967]] 8obrhaqdc59uvlbeymnl3lnndl44hvt 2193173 2193172 2026-06-16T16:22:57Z Dishual 612 2193173 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Edward Hopper''' ([[22 a viz Gouere]] [[1882]] e [[Nyack]] - [[15 a viz Mae]] [[1967]] e [[New York]]) a oa ul livour hag un engraver [[SUA|stadunanat]] a labouras dreist-holl e [[New York]], ma oa e stal-labour. Gwelet eo evel un an eus arzourien an [[naturalouriezh]] amerikan peogwir e livas dreist-holl buhez pemdez ar renkadoù etre. Er penn-kentañ e livas gweledvaoù parizian ha goude-se e livas gweledvadoù amerikan. En e livadurioù e weler kemmoù ar vuhez sokial er [[Stadoù-Unanet]]. Livañ a reas dreist-holl eoullivadurioù, ha sevel a reas ivez skritelloù, engravadurioù, dourioù-kreñv ha dourlivadurioù. En ul lodenn vras eus e oberennoù e weler hiraezh a-zivout Amerika an amzer-dremenet, hag ivez an diforc'h etre an natur hag ar bed modern. Peurliesañ e kinnig tudennoù o-unan ha melkonius. == E vuhez == === Stummañ ha beajoù da Europa === Edward Hopper a voe ganet e [[Nyack]] d'an 22 a viz Gouere 1882. E dud a oa gwerzherien merserezh<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.33</ref> Mont a reas d'ur skol brevez ha da lise ar gêr ma voe ganet enni. Goude-se ez eas da New York ma teskas ar vicher skeudenner e ''New York School of Illustrating''<ref name="artchive.com">Edward Hopper (1882-1967), The Artchive : http://www.artchive.com/artchive/H/hopper.html</ref>. E [[1900]] ez eas da [[Parsons The New School for Design|New York School of Art]]<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p. 32</ref>. Eno e kejas ouzh [[George Wesley Bellows|George Bellows]], [[Guy Pène du Bois]], [[Patrick Henry Bruce]], [[Walter Pach]], [[Rockwell Kent]] ha [[Norman Raeben]]. E-touez e gelennerien e voe [[Robert Henri]] (1865-1929), ha gantañ e teskas Hopper skeudenniñ senennoù gwirheñvel ar vuhez e kêr. A-benn peurglokaat e stummadur ez eas teir gwech da Bariz etre [[1906]] ha [[1910]]<ref>Chomadenn gentañ : miz Here 1906 / miz Eost 1907 ; eil hini : miz Meurzh-miz Gouere 1909 ; trede hini : un nebeud sizhunvezhioù e 1910</ref>. Gweladenniñ a reas meur a vro all en [[Europa]] : an [[Izelvroioù]] ([[Amsterdam]] ha [[Haarlem]]), ar [[Rouantelezh Unanet]] ([[Londrez]]), [[Spagn]] ([[Madrid]], [[Toledo]]), [[Alamagn]] ([[Berlin]]) ha [[Belgia]] ([[Brusel]])<ref name="Collectif, 1989, p.117">Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.117</ref>. E-keit ha ma oa en Europa e livas un tregont oberenn bennak<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.16</ref>. En Europa e kejas ivez ouzh arzouerien amerikan all hag e voe dedennet gant al luc'hskeudenniñ a-drugarez da [[Eugène Atget]]. Plijet-bras e voe gant Bro-c'hall ha he sevenadur : pa zistroas d'ar Stadoù-Unanet e kendalc'has da lenn levrioù gallek ha da skrivañ e galleg ivez<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.31</ref>. Gouest e oa da zibunañ barzhonegoù [[Paul Verlaine|Verlaine]]<ref name="artchive.com"/>. === Diskouezadegoù kentañ === [[Restr:Washington Square nord1.jpg|thumb|250px|Washington Square North, ar straed ma oa stal-labour Edward Hopper]] E [[1908]] en em stalias da vat e New York ma reas tresadennoù bruderezh ha ma oe skeudenner, met ne voe ket plijet-bras gant ar vicher<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.50</ref>. D'ar mare-se ne live ket kalz, nemet e-pad an hañv. Kemer a reas perzh e meur a ziskouezadeg a-stroll e New York : e [[1908]] en Harmonie Club hag e [[1912]] e Mac Dowell Club. E [[1909]] e werzhas un daolenn evit ar wech kentañ hag en em stalias en ur studio e [[Washington Square]] e karter [[Greenwich Village]]<ref name="G. Renner, 2001, p. 10">R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 10</ref>. E 1915 e savas dourioù-kreñv evit ar wech kentañ ha brudet e teuas da vezañ a-drugraez d'un diskouezadeg e Mac Dowell Club. Brudet e voe da vat etre an daou Vrezel-bed pa voe gouestlet un diskouezadeg dezhañ e-unan e Whitney Studio Club (1920) E [[1924]] e timezas gant [[Josephine Hopper|Josephine Verstille Nivison]]. E [[1933]] e prenjont un dachenn [[Cap Cod]] ma lakjont sevel un ti hag ur stal-labour<ref name="G. Renner, 2001, p. 10"/>. === Berzh === E [[1925]] ec'h echuas Edward Hopper e daolenn''The House by the Railroad'', a zo gwelet evel unan eus e bennoberennoù. Ken abred hag e [[1930]] e vo prenet gant Museum of Modern Art<ref name="artchive.com"/>. Er memes bloavezh e voe prenet ''Early Sunday Morning'' gant [[Whitney Museum of American Art]]. E [[1933]] e voe kinniget evit ar wech kentañ un diskouezadeg eus holl oberenn Hopper e [[Museum of Modern Art]] New York. E [[1939]] e kemeras perzh e juri ''[[Carnegie Institution|Carnegie Institute]]'' hag e [[1945]] e voe dilennet en avant ''[[National Institute of Arts and Letters]]''. E [[1952]] e voe diskouezet e oebrennoù e [[Diskouezadeg daouvloaziek Venezia]]. E [[1953]] e voe anvet ''Doctor of Fine Arts'' gant [[Art Institute of Chicago]]. Mervel a reas Hopper d'ar [[15 a viz Mae]] [[1967]] en e stal-labour e [[Washington Square Park|Washington Square]] e [[New York]]. E wreg, anvet [[Josephine Hopper|Josephine Nivison]] hag a oa livourez ivez, a varvas dek miz goude, ha reiñ a reas he oberennoù da Whitney Museum of American Art. Oberennoù pouezus all a zo e [[Museum of Modern Art|MoMA]] [[New York]] hag en [[Art Institute Chicago]]. == Oberennoù == === Perzhioù hag emdroadur === E taolennoù kentañ Edward Hopper e weler Pariz, dreist-holl ar [[Saena]] ha mirdi al [[Mirdi al Louvre|Louvre]] (''Le Pont des Arts'', 1907 ; ''Après-midi de juin'', 1907 ; ''The Louvre in a Thuderstorm'', 1909 ; ''Le Pavillon de Flore'', 1909). Goude e chomadenn e Pariz (1906-1910) e kendalc'has d alivañ taolennoù a denne da Vro-C'hall ur wech distro d'ar Stadoù-Unanet : ''Soir bleu'' (1914) ha flemmskeudennoù parizian (bloavezhioù 1920). Bras e voe levezon gweledvaoù Europa war Hopper<ref>'America seemed awfully crude and raw when I got back. It took me ten years to get over Europe'' ; in Brian O’Doherty, ''American Masters : The Voice and the Myth'', New York, Random House, 1973, p.16</ref>. P'edo e [[Pariz]] e weladennas mirdioù ha diskouezadegoù ha dedennet e voe gant an [[trivliadelouriezh|drivliadelourien]] (a-drugarez da bPatrick Henry Bruce), ar [[faouvouriezh]] hag ivez oberennoù ar vistri izelvroat ([[Johannes Vermeer]], [[Rembrandt]]) : pa'z eas d'an [[Izelvroioù]] e voe entanet gant ''An dro-c'hed en noz'' gant Rembrandt<ref name="artchive.com"/>. P'edo e Bro-C'hall e voe entanet gant oberennoù [[Edgar Degas]]. Ne voe ket dedennet Hopper gant taolioù-arnod ar [[kubouriezh|gubourien]] met kentoc'h gant an arzourien [[gwirvoudelezh|wirvoudel]] ([[Gustave Courbet]], [[Honoré Daumier]], [[Jean-François Millet]]). O levezon a weler en e oberennoù kentañ. En daolenn ''Le Pavillon de Flore'' (1909, [[Whitney Museum of American Art]], New York) e kaver elfennoù a adkaver en e oberenn a-bezh : diazezet eo an daolenn war un nebeud stummoù mentoniezh eeun, abladennoù livioù bras, hag elfennoù arkitektouriezh (linennoù serzh, re a-blaen ha re skij) a ya d'ober framm diabarzh an taolennoù. Pa zistroas d'ar Stadoù-Unanet e savas Edward Hopper dourioù-kreñv (1915-1923), skritelloù, engravadurioù (betek 1928) hag ivez dourlivadurioù, diwar atiz e wreg. Tamm-ha-tamm e tilezas gweledvaoù Pariz hag e stagas gant gweledvaoù ha tiez [[Bro-Saoz Nevez]]. Er bloavezhioù 1920 e livas taolennoù ma'z implijas livioù teñval, gell ha splann (''The City'', 1927, ''Windows, at Night'', 1928, ''Early Sunday Morning'', 1930). Pellaat a reas diouzh an drivliadelouriezh hag ec'h implijas abladennoù livioù ha kontrastoù. Ne reas ket kalz poltredoù, war-bouez un emboltred (1925-1930) ha damdresadennoù e wreg Josephine. Adstagañ a reas gant tudennoù e dibenn ar bloavezhioù 1920 : ''Chop Suey'', 1929, ''Tables for Ladies'' (1930) ha ''Hotel Room'' (1931) a zo taolennoù ma weler merc'hed. Diwar 1938 e lakaas muioc'h a dudennoù oberiant en e daolennoù : ''Compartiment C, Car 293'' (1938), ''Cape Cod Evening'' (1939), ''Nighthawks'' (1942). Muioc'h a zonder psikologel a gaver en dudennoù a livas er bloavezhioù 1950-1965<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 15</ref> ha diskouez a reas tud o taremprediñ tud all autres (''Summer Evening'', 1947 ; ''Four Lane Road'', 1956). Tamm-ha-tamm e lakaas splannoc'h ivez an diforc'h etre diabarzh ha diavaez. En taolennoù ma tiskouezas pezhioù e voe nebeutoc'h-nebeutañ a draoù enno : e ''Rooms by the Sea'' (1951) ez eo kuzhet an arrebeuri a-dreñv ur voger hag e ''Morning Sun'' (1952) n'eus nemet ur gwele er gambr. Tennañ a ra e daolennoù da eñvorennoù adsavet pe da senennoù leurenneiet kentoc'h evit da skeudennoù gwirheñvel. C'hoari a reas ivez gant ar perspektiverezh (''Rooms by the Sea'', 1951) evel ma reas [[René Magritte]]<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 60</ref>. === Dodennoù pennañ === ==== Gweledvaoù war ar maez ==== Edward Hopper a livas dreist-holl gweledvaoù war ar maez e biz ar Stadoù-Unanet : [[Cap Cod]] ha [[Bro-Saoz Nevez]] hag e dourioù-tan (''Squam Light'', 1912, ''Lighthouse Hill'', 1927 ha ''The Lighthouse at Two Lights '', 1929). E-pad e vuhez ez eas da [[Kanada|Ganada]] (1923), beajiñ a reas e diabarzh ar Stadoù-Unanet (1925-1927, 1941) ha da [[Mec'hiko|Vec'hiko]] (1943, 1946, 1951, 1952), met daoust d'ar beajoù-se ez eo dreist-holl aodoù reter ar Stadoù-Unanet a livas. En e weledvaoù n'eus koulz lavarout den ebet : didud eo ar pezh a ginnig, er c'hontrol e tiskouez alies un hent (''Road in Maine'', 1914) pe un hent-houarn (''Railroad Crossing'', 1922-1923 ; ''Railroad Sunset'', 1929). An hentoù a servij da skeudenniñ ar beajiñ, an amzer o tremen pe an troc'h etre sevenadurezh ha natur. ==== Gweledvaoù kêr ==== Hopper a blije dezhañ gweledvaoù kêr New York ma oa bet o studiañ ha ma oa o labourat (''The New York Restaurant'', 1922; ''Manhattan Bridge Loop'', 1928). Livañ a reas ivez kêrioù bihanoc'h (''American Village'', 1912; ''Office in a Small City'', 1953). En e daolennoù e tiskouez perzhioù ar c'hêrioù modern : lec'hioù tremen (letioù, hentoù-houarn, straedoù), dudi (''The New York Restaurant'', 1922 ; ''The Circle Theater'', 1936 ; ''New York Movie'', 1939), labour (''Conference at Night'', 1949), kenwerzh (''Drug Store'', 1927) pe kejadennoù (''Chop Suey'', 1929; ''Nighthawks'', 1942). En e oberennoù e weler Amerika vodern ar bloavezhioù 1930, ma tiorroas ar gennad tredeel : ne livas labouradeg ebet. Ma c'hall labour Hopper hañvalout bezañ tost ouzh hini [[Norman Rockwell]] ez eus un diforc'h bras etrezo : skeudennerezh ar c'hêrioù bihan amerikan eo a vez kinniget gant Rockwell padal e tiskouez Hopper ez eus enno kement a zigenvez hag er c'hêrioù bras. ==== Arkitektouriezh ==== [[Restr:USA Cape Cod 2 MA.jpg|thumb|250px|Ti e Cape Cod, damheñvel ouzh ''Coast Guard Station '', 1927]] Dedennet-tre e oa Hopper gant an arkitektouriezh<ref name="D. Royot, J 1993, p.413">D. Royot, J.-L. Bourget, J.-P. Martin, ''Histoire de la culture américaine'', 1993, p.413</ref> ha kalz damdresadennoù savadurioù a savas p'edo e Pariz. Er bloavezhioù 1920 e teuas da vezañ brudet gant e zourlivadurioù ma tiskouez tiez an {{XIXvet}} kantved}. Arouezius eus an amzer-dremenet eo ar savadurioù livet gantañ, peurliesañ emaint gronnet gant gant an natur a seblant bezañ spontus. E taolennoù' zo ez eo ar savadur e-unan a seblant spontus evel en daolenn ''House by the Railroad'' (1925). Da-heul e livas meur a daolenn (senennoù e kêr pe war ar maez) ma vesk linennoù fin ha re ledan, gant kalz sklêrijenn ha gant tudennoù digenvez a seblant tapet en un trap. E livadurioù Edward Hopper e weler savaduriom ha tiez da veur a vare war an deiz, evel ma rae an drivliadelourien : diouzh ar mintin (''Early Sunday Morning'', 1930; ''Morning Sun'', 1952) pe diouzh an noz (''Cape Cod Evening'', 1939; ''Railroad Sunset'', 1929), pa'z a ar skeudoù war hiraat ha pa vez splannoc'h ar c'hontrastoù. E meur a daolenn e livas an noz ivez (''Nighthawks'', 1942; ''Rooms for Tourists'', 1945; ''Conference at Night'', 1949). ==== Livañ kevredigezh ar Stadoù-Unanet ==== En oberennoù Edward Hopper e weler buhez pemdez an Amerikaned (''[[american way of life]]''), kreñvaet eo efed an taolennoù gant munudoù gwirheñvel : bruderezh (''Chop Suey'', 1929), arrebeuri kêr (''Early Sunday Morning'', 1930). An hentoù-houarn, ar moteloù, an straedoù didud pe ar stalioù dour-tan a zo arouezius ivez eus ar vuhez er Stadoù-Unanet. E ''[[Nighthawks]]'' (1942, [[Art Institute of Chicago]]) e tiskouez deomp pratikoù digenvez en un ''diner''. Bras eo ar c'hontrast etre diabarzh ar stal ma'z eus gouloù neon ha teñvalijenn an diavaez. E taolennoù Hopper e weler ivez ur gevredigezh o cheñch dre ma tiskouez bed ha buhez ar renkad etre, hag az eas war-raok e penn-kentañ an {{XXvet}} kantved. E ''Gas'' (1940) hag e ''Western Motel'' (1957) e weler ganedigezh kevredigezh ar c'hirri-tan. An hentoù, an hentoù-houarn hag ar pontoù a zo arouezioù eus ar vodernelezh, eus ar beajiñ hag eus mestroni tiriad ar Stadoù-Unanet. Gant ''Cobb's Barns, South Truro'' (1930-1933) e tiskouez deomp heuliad enkadenn 1929. Diskouez a ra an digenvez er c'hêrioù bras deomp hag ivez tudennoù o deus keuz eus Amerika gozh o vont diwar-wel. E taolennoù' zo e tiskouez ivez dieubidigezh ar merc'hed a oa kroget goude ar [[Brezel-bed kentañ]] : merc'hed livet o dremm betek re e ''Chop Suey'' (1929). Dilhad berr ha skañv (''South Carolina Morning'', 1955; ''Summer'', 1943). Daoust ma'z a ar merc'hed war frankaat e vezont diskouezet bresk hag o-unan gant Hopper (''A Woman in the Sun'', 1961). Hopper a livas ivez merc'hed en o noazh (''Eleven AM'', 1926; ''A Woman in the Sun'', 1961), taolennoù a denn d'an erotegezh (''High Noon'', 1945) pe d'ar sellerezh (''Night Windows'', 1928; ''Morning in a City'', 1944; ''Morning Sun'', 1952). Labourat a reas ivez war an darempredoù paotr/plac'h : e ''Hotel Lobby'' (1943) e weler uc 'houblad kozh oc'h en em adkavout hag ur plac'h yaouank o lenn en tu-dehou. E ''Hotel by a Railroad'' (1952) e weler ur paotr o vutuniñ hag o sellout dre ar prenestr hag e wreg o lenn hep teurel pled outañ. E ''Cape Cod Evening'' (1939) e weler ur c'houblad yaouank o kaozeal en ul [[loggia]]. E ''Sunlight in a Cafeteria'' (1958) e weler ur paotr o sellout ouzh ur plac'h,sur a-walc'h e klasko koazeal ganti. Hag e-barzh ''Four Lane Road voies'' (1956) e seblant ar vaouez bezañ o c'hourdrouz e waz a seblant difrom. ==== Livañ an digenvez, ar velkoni hag an arallekadur ==== Tudennoù Hopper a zo dianv, evel patromoù. Pa seller ouzh o dremmoù ne weler tamm trivliad ebet, evel ma teufe an trivliadoù eus an endro m'emaint ennañ kentoc'h. Pa seller ouzh e daolennoù e verzer memestra an didrouz, ar velkoni, tennder hag argaserezh. Ar straedoù didud hag ar pezhioù bras a laka e dudennoù da vezañ pouezus ha tapet gant an arallekadur war un dro. Alies e kinnig Hopper al lenn da stourm ouzh an digenvez : ''Hotel Room'' (1931) pe ''Compartiment C, Car 293'' (1938) e-touez livadurioù all. An tudennoù livet gantañ a seblant bezañ o c'hotoz un dra bennak ivez : e ''Summer'' (1943) e weler ur plac'h war-sav ouzh treuzoù un nor, evel ma vefe o c'hortoz e teufe unan bennak da gerc'hat anezhi. Difiñv eo an daolenn, war-bouez ar rideozioù. Da ziskouez an diforc'h etre diabarzh ha diavaez e'ch implijas Hopper prinistri, dorioù pe kontrastoù gouloù. En daolenn ''Rooms for Tourists'' (1945) ez eus gouloù en diabarzh padal ez eo teñval an diavaez. An aer pe ar gouloù e diabarzh ur pezh a ziskouez an emsell<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p.8-9</ref>. === Awen ha levezon === Awenet eo bet Edward Hopper gant oberennoù ar {{XVIIvet}} kantved ( [[Diego Velázquez|Velázquez]], [[Rembrandt]], [[Johannes Vermeer|Vermeer]]) ha re an {{XIXvet}} kantved : [[Francisco Goya|Goya]], [[Honoré Daumier|Daumier]], [[Édouard Manet|Manet]]. Plijout a rae kalz dezhañ oberennoù [[Edgar Degas]], hag an doare ma kinnige an egor hag a linennoù beskellek a gaver en e daolennoù<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 41</ref>. Hopper a blije dezhañ ivez barzhonegoù [[Ralph Waldo Emerson]]<ref>R. G. Renner, ''Edward Hopper'', 2001, p. 28</ref> ha kelennadur [[Carl Gustav Jung]] ha [[Sigmund Freud]]<ref>Collectif, ''Edward Hopper'', 1989, p.62</ref>. Alies eo bet keñveriet e daolennoù gant pezhioù-c'hoari [[Henrik Ibsen]] (1828-1906)<ref name="artchive.com"/>. Edward Hopper a blije ar sinema dezhañ, ha gwelet e vez levezon ar 7{{vet}} arz en e oberennoù<ref name="cineclubdecaen.com">Edward Hopper (1882-1967), http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/hopper.htm Ciné-club de Caen</ref>. Tennañ a ra labour Hopper d'al luc'hskeudenniñ<ref>Collectif, ''L’Art des États-Unis'', troet gant Christiane Thiollier, Citadelles et Mazenod, 1992 (ISBN 2-85088-060-4), p.250</ref>, evel ma weler e (''Office in a Small City '' (1953), ''American Village '' (1912), ''The City'' (1927), ''House by the Railroad '' (1925), ha ''Two Comedians '' (1965). Evit a sell ouzh ''[[Nighthawks]]'' (1942) e lavaras Hopper e oa bet levezonet gant an danevell ''The Killers'' gant [[Ernest Hemingway]]''<ref>Collectif, ''L’Art des États-Unis'', troidigezh gant Christiane Thiollier, Citadelles et Mazenod, 1992 (ISBN 2-85088-060-4), p.250</ref>. Meur a filmaozer en deus implijet oberennoù Edward Hopper : [[Alfred Hitchcock]] a implijas''House by the Railroad '' (1925) da batrom evit ti ''[[Psycho (film, 1960)|Psycho]]'' (1960)<ref name="D. Royot, J 1993, p.413"/>. E daolenn ''Night Windows '' (1928) a laka da soñjal er film ''[[Rear Window]] '' (1954). Menegomp ivez [[George Stevens]] (''[[Giant]]'', 1956), [[Terrence Malick]], [[Sam Mendes]], [[Wim Wenders]] (''[[Paris, Texas]]'', 1984; ''The End of Violence'', 1997), [[Tim Burton]] (''[[Sleepy Hollow (film)|Sleepy Hollow]]'', 1999), [[Alan Rudolph]] (''Choose me'', 1984), [[Peter Greenaway]] (''The Cook, the Thief, his Wife and her Lover '', 1989), [[Warren Beatty]] (''[[Dick Tracy (film)|Dick Tracy]]'', 1990), ar [[Breudeur Coen|Vreudeur Coen]] (''[[Barton Fink]]'', 1991) pe c'hoazh [[Woody Allen]] (''Sweet and Lowdown'', 1999<ref>Cf. Blog ''La Boîte à Image'', [https://web.archive.org/web/20071113063042/http://laboiteaimages.hautetfort.com/archive/2006/10/09/edward-et-woody.html "Edward et Woody"]</ref>). [[Jackson Pollock]], [[Francis Bacon]] hag Edward Hopper eo an tri livour a blij ar muiañ d'ar filmaozer stadunanat [[David Lynch]]<ref name="cineclubdecaen.com"/>. === Oberennoù Edward Hopper === Livadurioù pennañ Edward Hopper : {| class="wikitable sortable" ! Titl ! Bloavezh ! Perc'hennet gant ! Dodennoù ! Luc'hskeudenn |- ||''Painter and Model''||1902-1904||[[Whitney Museum of American Art]]||livour, plac'h, noazhder, taolenn |- ||''Bridge in Paris''||1906||Whitney Museum of American Art||Pariz, pont |- ||''Le Pont des Arts''|| 1907||Whitney Museum of American Art||Saena, pont, Louvre||[https://web.archive.org/web/20090326101333/http://rfi.fr/actufr/images/053/expo_edward_hopper_pontdesarts220.jpg] |- ||''Après-midi de juin''||1907||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena, pont |- ||''Les lavoirs à Pont Royal''|| 1907||Whitney Museum of American Art||Saena, poull-kannañ, pont |- ||''Louvre and Boat Landing''||1907||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena, kae-lestrañ |- ||''The El Station''||1908||Whitney Museum of American Art||ti-gar, hent-houarn ||[https://archive.is/20121209122906/antiquesandthearts.com/Archives/Images/GalleryHopping05-07-2002-09-36-56Image1.GIF] |- ||''Summer Interior''||1909||Whitney Museum of American Art||plac'h, kambr, gwele, noazhder||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.summer-interior.jpg] |- ||''The Louvre in a<br />Thunderstorm''||1909||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena, pont, bagoù |- ||''Le Pont Royal''|| 1909||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena, pont |- ||''Le Quai des Grands Augustins''||1909||Whitney Museum of American Art||pont, straed, savadur |- ||''Le pavillon de Flore''||1909||Whitney Museum of American Art||Louvre, Saena |- ||''The Wine Shop''||1909||Whitney Museum of American Art||tavarn, pont, koublad |- ||''American Village''||1912||Whitney Museum of American Art||straed, ti, kirri |- ||''Squam Light''||1912|| ||tour-tan, tiez, bagoù |- ||''Queensborough Bridge''||1913||Whitney Museum of American Art||New York, pont||[http://www.carolinaarts.com/1003colamus-hopper.jpg] |- ||''Soir bleu''|| 1914||Whitney Museum of American Art||furlukin, koublad, plac'h, sigaretennoù |- ||''Road in Maine''||1914||Whitney Museum of American Art||Maine, natur, hent||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.road-maine.jpg] |- ||''Blackhead, Monhegan''|| 1916-1919||Whitney Museum of American Art||Maine, gweledva, mor||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.blackhead.jpg] |- ||''Stairways''||1919||Whitney Museum of American Art||diri, dor, koad |- ||''The New York Restaurant''||1922||Muskegon Art Museum<br />Michigan||preti, koublad, plac'h||[https://web.archive.org/web/20080918200949/http://www.muskegonartmuseum.org/permanent003.htm] |- ||''Railroad Crossing''||1922-1923||Whitney Museum of American Art||hent-houarn, hent, <br />ti, koad |- ||''House by the Railroad''||1925||[[Museum of Modern Art]]||hent-houarn, ti||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/railroad/hopper.railroad.jpg] |- ||''Self-Portrait''||1925-1930||Whitney Museum of American Art||emboltred|| [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/hopper.self-portrait.jpg] |- ||''Sunday''||1926|| Dastumad Phillips<br />Washingon DC||den, straed, savadurioù||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.sunday.jpg] |- ||''Drug Store''||1927||[[Museum of Fine Arts, Boston]]||apotikerezh, noz, straed||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.drug-store.jpg] |- ||''Lighthouse Hill''||1927||[[Dallas Museum of Art]]||tour-tan, ti, torgenn||[http://www.abstract-art.com/abstraction/l2_Grnfthrs_fldr/g0000_gr_inf_images/g031c_hopper_lighthousehill.jpg] |- ||''Coast Guard Station''||1927||[[Montclair Art Museum]]||ti |- ||''Automat''||1927||[[Des Moines Art Center]]||plac'h, tavarn, prenestr, <br />noz, frouezh||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/27automat.htm] |- ||''The City''||1927||[[University of Arizona Museum of Art]]||kêr, straedoù, savadurioù||[https://web.archive.org/web/20050321073329/http://www.tucsonweekly.com/binary/44117-273-1/review-5629.gif] |- ||''Night Windows''||1928||[[Museum of Modern Art]]||noz, prenestr, <br />plac'h, savadur||[https://web.archive.org/web/20110721003137/http://chatlibre.blog.lemonde.fr/files/hopperfenetlanuit1928r.jpg] |- ||''Manhattan Bridge Loop''||1928||Addison Gallery of<br />American Art||New York, hent-houarn, gouloù-straed |- ||''Railroad Sunset''||1929||Whitney Museum of American Art||hent-houarn, gweledva, serr-noz||[http://www.columbia.edu/itc/history/baker/w3630/images/hoppersunwebbg.jpg] |- ||''The Lighthouse at Two Lights''||1929||[[Metropolitan Museum of Art]]||tour-tan, ti||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.lighthouse-2-lights.jpg] |- ||''Chop Suey''||1929||Dastumad prevez||tavarn, merc'hed, koublad <br />prinistri, barr-ti||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.chop-suey.jpg] |- ||''Early Sunday Morning''||1930||Whitney Museum of American Art||straed, savadurioù, <br />arrebeuri kêr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.early-sunday.jpg] |- ||''Tables for Ladies''||1930||Metropolitan Museum of Art||preti, merc'hed <br />koublad, frouezh |- ||''Corn Hill<br /> (Truro, Cape Cod)''||1930||McNay Art Institute, <br />San Antonio||tiez, torgennoù||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.corn-hill.jpg] |- ||''Cobb's Barns, South Truro''||1930-1933||Whitney Museum of American Art||grañj, gweledva, torgennoù |- ||''New York, New Haven<br />and Hartford''||1931||[[Indianapolis Museum of Art]]||hent-houarn, tiez, gwez |- ||''Hotel Room''||1931||Diazezadur Thyssen-Bornemisza||leti, kambr, gwele<br />plac'h, lenn||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.hotel-room.jpg] |- ||''Dauphinée House''||1932||ACA Galleries||hent-houarn, ti |- ||''Room in New York''||1932||Sheldon Memorial Art Gallery<br /> and Sculpture Garden||leti, koublad, lenn||[https://web.archive.org/web/20081208053409/http://www.sheldonartgallery.org/collection/index.html?topic=detail&clct_id=6126] |- ||''Macomb’s Dam Bridge''||1935||[[Brooklyn Museum]]||pont, stêr <br />kêr, savadurioù |- || ''The Circle Theater''||1936||Dastumad prevez||c'hoariva, straed savadur<br />arrebeuri kêr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.circle-theatre.jpg] |- ||''Cape Cod Afternoon''||1936||Museum of Art, <br />Carnegie Institute||Cap Cod, tiez||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/landscapes/hopper.cape-cod-afternoon.jpg] |- ||''Compartiment C, <br />Car 293''||1938||Dastumad IBM Corporation||tren, plac'h, lenn, pont||[https://web.archive.org/web/20080514101813/http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/38compartimentcvoiture193.htm] |- ||''New York Movie''||1939||Museum of Modern Art||New York, sinema, <br />plac'h, diri||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.ny-movie.jpg] |- ||''Cape Cod Evening''||1939||[[National Gallery of Art]], <br /> Washington DC||Cap Cod, koublad, ki, ti, koad||[http://www.artchive.com/artchive/H/hopper/cape_cod_evening.jpg.html] |- ||''Ground Swell''||1939||[[Corcoran Gallery of Art]]||bag, mor, houlenn, <br />plac'h, paotred||[https://web.archive.org/web/20090326101333/http://cgfa.dotsrc.org/hopper/hopper10.jpg] |- ||''Gas''||1940||Museum of Modern Art||stal, paotr, koad, hent||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.gas.jpg] |- ||''Office at Night''||1940||[[Walker Art Center]] (Minneapolis)||burev, plac'h, paotr, prenestr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.office-night.jpg] |- ||''Nighthawks''||1942||[[Art Institute of Chicago]]||tavarn, plac'h, paotred, <br />noz, straed||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.nighthawks.jpg] |- ||''Dawn in Pennsylvania''||||Terra Museum of<br />American Art|| hent-houarn, tren, savadurioù |- ||''Hotel Lobby''||1943||[[Indianapolis Museum of Art]]||ostaleri, koublad, plac'h, lenn||[http://www.artchive.com/artchive/h/hopper/hopper_hotel_lobby.jpg] |- ||''Summer''||1943||[[Delaware Art Museum]]||plac'h, savadur, prinistri |- ||''Solitude''||1944||Dastumad prevez||ti, koad, hent |- ||''Morning in a City''||1944||[[Williams College Museum of Art]]||plac'h, noazhder, kambr, <br />gwele, prenestr, kêr |- ||''Rooms for Tourists''||1945||[[Yale University Art Gallery]]||ti, noz||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.rooms-tourists.jpg] |- ||''August in the City''||1945||[[Norton Gallery of Art]]<br />West Palm Beach||ti, koad||[https://web.archive.org/web/20041227101342/http://www.mbar.org/services/publications/boutique/images/post135.jpg] |- ||''Summer Evening''||1947||Dastumad prevez||koublad, noz, ti||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.summer-evening.jpg] |- ||''Pennsylvania Coal Town''||1947||Butler Institute of<br />American Art, Youngstown OH.||ti, diri, paotr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/street/hopper.penn-coal-town.jpg] |- ||''Seven AM''||1948||Whitney Museum of American Art||mintin, koad, ti |- ||''Noon''||1949||[[Dayton Art Institute]]||ti, plac'h |- ||''Conference at Night''||1949||[[Wichita Art Museum]]||plac'h, paotred <br />prenestr, noz |- ||''Cape Cod Morning''||1950||[[National Museum of American Art]]||Cap Cod, plac'h, ti, koad||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/50matinaucapcod.htm] |- ||''Rooms by the Sea''||1951||[[Yale University Art Gallery]]||kambreier, mor, dor||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.rooms-sea.jpg] |- ||''Morning Sun''||1952||[[Columbus Museum of Art]]||plac'h, kambr, gwele, <br />prenestr, kêr||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.morning-sun.jpg] |- ||''Hotel by a Railroad''||1952||[[Hirshhorn Museum and Sculpture Garden]]||kambr, koublad, prenestr,<br />kêr, lenn||[http://pintura.free.fr/Commentaires/H%F4tel%20pr%E8s%20d'une%20voie%20f%E9rr%E9e.%20Edward%20%20Hopper.%201952.%20Hirsbhorn%20Museum%20and%20Sculpture%20Garden.jpg] |- ||''Sea Watchers''||1952||Dastumad prevez||koublad, mor, ti, avel, |- ||''Office in a Small City''||1953||Metropolitan Museum of Art||burev, paotr, prenestr, savadurioù||[https://web.archive.org/web/20070926024328/http://laboiteaimages.hautetfort.com/images/medium_hopper3.jpg] |- ||''South Carolina Morning''||1955||Whitney Museum of American Art||plac'h, ti |- ||''Hotel Window''||1956|| Dastumad The Forbes Magazine||ostaleri, prenestr, plac'h, kêr |- ||''Four Lane Road''||1956||Dastumad prevez||koublad, stal, hent <br />koad, kador-vrec'h||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/56routeaquatrevoies.htm] |- ||''Western Motel''||1957||Yale University Art Gallery||ostaleri, karr <br />gweledva, plac'h |- ||''Sunlight in a Cafeteria''||1958||Yale University Art Gallery||tavarn, pac'h, paotr, <br />prenestr, straed||[https://web.archive.org/web/20080910111634/http://mapage.noos.fr/momina/hopper/sunlight.jpg] |- ||''Excursion into Philosophy''||1959||Dastumad prevez||koublad, kambr<br />prenestr, lenn||[http://arts.guardian.co.uk/pictures/image/0,8543,-10504931919,00.html] |- ||''Second Story Sunlight''||1960||Whitney Museum of American Art||koublad, lenn, ti, koad||[https://web.archive.org/web/20051101234155/http://www.mondomostre.it/images/newyork/cat_newyork_04.jpg] |- ||''People in the Sun''||1960||[[National Museum of American Art]]<br /> Washington DC||gweledva, lenn, paotred <br />merc'hed, hent, heol||[http://www.lampe-tempete.fr/people_in_the_sun.jpg] |- ||''A Woman in the Sun''||1961||Whitney Museum of American Art||plac'h, noazhder, prenestr, <br />gwele, gweledva||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.woman-sun.jpg] |- ||''New York Office''||1962||[[Montgomery Museum of Fine Arts]]||New York, burev, plac'h, prenestr||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/62bureauanewyork.htm] |- ||''Intermission''||1963||Dastumad prevez||plac'h, kador-vrec'h |- ||''Sun in a Empty Room''||1963||Dastumad prevez||kambr, prenestr, koad||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.sun-empty-room.jpg] |- ||''Chair Car'' (gwerzhet e 2005, 10 865 milion a euroioù)||1965||Dastumad prevez||plac'h, lenn||[http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/hopper/interior/hopper.chair-car.jpg] |- ||''Two Comedians''||1965||Dastumad prevez||koublad, dilhad, c'hoariva||[http://www.cineclubdecaen.com/peinture/peintres/hopper/65deuxcomediens.htm] |} {{clr}} == Prizioù == * 1919 : priz kentañ kenstrivadeg vroadel ''United States Shipping Board Emergency Fleet'' gant ur skritell<ref name="Collectif, 1989, p.117"/>. * 1923 : ''Logen Prize'' gant ''Chicago Society of Etchers'' * 1955 : medalenn aour al livañ gant ''National Institute of Arts and Letters'' * 1960 : priz ''[[Art in America]]'' == Diskouezadegoù == Holl ziskouezadegoù New York, nemet ma'z eus meneget lec'hioù all * 1908 : diskouezadeg a-stroll, ''Harmonie Club'' * 1912 : diskouezadeg a-stroll, ''Mac Dowell Club'' * 1915 : diskouezadeg a-stroll, ''Mac Dowell Club'' * 1920 : kentañ diskouezadeg hiniennel (eoullivadurioù), ''Whitney Studio Club''. * 1922 : diskouezadeg flemmskeudennoù, ''Studio Club''. * 1924 : diskouezadeg dourlivadurioù, ''Frank K. Rehn Gallery''. * 1926 : diskouezadeg dourlivadurioù, ''Boston Art Club'' (Boston). * 1927 : diskouezadeg dourlivadurioù, eoullivadurioù hag oberennoù moullet, Rehn Gallery. * 1928 : diskouezadeg dourlivadurioù, ''Morgan Memorial, [[Hartford (Connecticut)|Hatford]], [[Connecticut]]. * 1929 : diskouezadeg e Frank K. M. Rehn Gallery. * 1933 : diskouezadeg hollek kentañ (kilsell) e [[Museum of Modern Art]]. * 1934 : diskouezadeg en ''Arts Club'' Chicago. * 1950 : diskouezadeg hollek (kilsell) e Whitney Museum of American Art ; kinniget goude-se e Mirdi arzoù-kaer Boston]] hag e [[Detroit Institute of Arts]]. * 1959 : diskouezadeg e ''Currier Gallery of Art'', [[Manchester (New Hampshire)]], kinniget goude-se e ''Rhode Island School of Design'' ([[Providence (Rhode Island)|Providence]]) * 1964 : diskouezadeg hollek (kilsell) e [[Whitney Museum of American Art]], kinniget goude-se en Art Institute de Chicago * 1989 : diskouezadeg e [[Marsilha]] ([[Mirdi Cantini]]). * E 2004 : un dibab livadurioù gant Hopper a voe kinniget en Europa : e [[Köln]] hag en [[Tate Modern]] e [[Londrez]], ma teuas 420 000 gweladenner dindan tri miz. * 6 a viz Mae - 19 a viz Eost 2007 : oberennoù 1925-1950 e Mirdi arzoù-kaer Boston : 50 eoullivadur, 30 dourlivadur ha 12 engravadur<ref>Edward Hopper, Boston Museum of Fine Arts, https://web.archive.org/web/20070706034214/http://www.mfa.org/exhibitions/sub.asp?key=15&subkey=2144</ref>. * 2010: diskouezadeg hollek (kilsell) e Diazezadur ar Peniti, [[Lausanne]]: 160 taolenn brudet-kenañ<ref>http://www.fondation-hermitage.ch/</ref> === Mammennoù === * Daniel Royot, Jean-Loup Bourget, Jean-Pierre Martin, ''Histoire de la culture américaine'', Paris, P.U.F., 1993, {{ISBN|2130454895}} * Rolf Günter Renner, ''Edward Hopper'', Taschen, 2001, {{ISBN|3822814377}} * A-stroll, ''Edward Hopper'', savet da-geñver « Edward Hopper », 23 a viz Even / 24 a viz Gwengolo 1989, Mirdi Cantini, Marseille, Adam Biro {{ISBN|2876600498}} === Levrlennadur === E galleg : * Éric Darragon, Richard R. Brettell, ''Edward Hopper. Les années parisiennes 1906-1910'', Le Passage, {{ISBN|2847420517}} * Jean-Paul Hameury, ''Edward Hopper'', Folle Avoine, 1992. * Heinz Liexbrock, ''Edward Hopper. Quarante Chefs-d’œuvre'', Munich, Schirmer / Mosel, 1988. * Jean Foubert, « Edward Hopper, David Lynch : mises en perspectives » in ''Colloque " Vous avez dit Hopper ? "''). E saozneg : * Avis Berman, ''Edward Hopper's New York'', Pomegranate Communications, 2005, {{ISBN|0764931547}} * Edward Hopper, Deborah Lyons, Brian O’Doherty, ''Edward Hopper : A Journal of His Work'', W. W. Norton & Company, 1997, {{ISBN|0393313301}} * Gail Levin, ''Edward Hopper: The Art and the Artist'', W. W. Norton & Company, 1996, {{ISBN|0393315770}} * Gail Levin, ''Edward Hopper: An Intimate Biography'', Rizzoli, Upd Exp edition, 2007, {{ISBN|0847829308}} * Edward Lucie-Smith, ''Lives of the Great 20th-Century Artists'', Thames & Hudson, 1999, {{ISBN|0500237395 }} * Virginia M. Mecklenburg, ''Edward Hopper: The Watercolors'', W. W. Norton & Company, 1999, {{ISBN|0393048497}} * Gerry Souter, ''Edward Hopper'', Parkstone, 2007, {{ISBN|9781859954485}} * Carol Troyen, Judith Barter, Elliot Davis, ''Edward Hopper'', Boston, Museum of Fine Arts Publications, 2007, {{ISBN|0878467122}} * Walter Wells, ''Silent Theater: The Art of Edward Hopper'', Phaidon Press, 2007, {{ISBN|0714845418}} == Notennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == {{Commons|category:Edward Hopper}} * [https://web.archive.org/web/20070930033540/http://www.nga.gov/exhibitions/2007/hopper/introduction/index.shtm Edward Hopper e lec'hienn National Gallery of Art] * [http://www.artcyclopedia.com/artists/hopper_edward.html Edward Hopper en Artcyclopedia] * [https://web.archive.org/web/20050304085132/http://americanart.si.edu/collections/exhibits/hopper/ Smithsonian American Art Museum] * [https://web.archive.org/web/20050304085132/http://americanart.si.edu/collections/exhibits/hopper/ ''An Edward Hopper Scrapbook''] {{DEFAULTSORT:Hopper, Edward}} [[Rummad:Livourien SUA]] [[Rummad:Ganedigezhioù 1882]] [[Rummad:Marvioù 1967]] cznzx0bqq0l8im0bo90leykx6krykb6 Sul ar Beuz 0 87202 2193189 2086263 2026-06-16T20:17:52Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2193189 wikitext text/x-wiki [[restr:Jesus entering jerusalem on a donkey.jpg|thumb|300px|Jezuz oc'h antren e [[Jeruzalem]] war un azen. Kartenn gant ur skeudenn eus ar [https://web.archive.org/web/20130814100851/http://bibl/ Bibl] eus deroù an {{XXvet}} kantved. Antreal en ur gêr war gein un azen a oa un arouez peoc'h hervez an hengoun<ref>''Mazhev 19-28'' gant William David Davies, Dale C. Allison 2004 ISBN 0567083756 p 120</ref>{{,}}<ref>''Yann 12-21'' gant John MacArthur 2008 ISBN 9780802408242 p 17-18</ref>.]] '''Sul ar Beuz''' pe '''Sul ar Bleunioù''' zo ur gouel kristen mont-dont, d'ar [[Sul]] a-raok [[Sul Fask]] hervez an deiziadur katolik. Lidañ a reer neuze donedigezh [[Jezuz]] da [[Jeruzalem]] hag an degemer brav graet dezhañ hervez ar pevar [[Aviel]]<ref>Marc'h 11:1-11, Mazhev 21:1-11, Lukaz 19:28-44, Yann 12:12-19</ref>. E kalz ilizoù kristen e vez ingalet barroù [[palmez]] benniget (skoulmet e stumm krommelloù alies) d'ar feizidi. Abalamour ma'z eo diaes pourchas barroù [[Palmez]] da-geñver al lid-se e broioù zo abalamour d'an hin e vez implijet alies barroù deliaouek [[beuz]], [[ivin]], [[haleg]] pe gwez all eus ar vro. ==Diazez er Bibl hag arouezelezh== [[restr:Zirl Parrish Church-Jesus entering Jerusalem 1.jpg|thumb|left|280px|''Donedigezh Jezuz da Jeruzalem'', livadenn en iliz-parrez [[Zirl]], en [[Aostria]].]] E danevell ar pevar [[aviel]], e antre [[Jezuz]] e [[Jeruzalem]] war-dro ur sizhunvezh kent e [[dasorc'hidigezh|zasorc'hidigezh]]<ref>''The people's New Testament commentary'' gant M. Eugene Boring, Fred B. Craddock 2004 ISBN 0664227546 p 256-258</ref>{{,}}<ref>''The Bible Knowledge Background Commentary: Matthew-Luke, Volume 1'' gant Craig A. Evans 2003 ISBN 0781438683 p 381-395</ref>{{,}}<ref>''The Synoptics: Matthew, Mark, Luke'' gant Ján Majerník, Joseph Ponessa, Laurie Watson Manhardt 2005 ISBN 1931018316 p 133-134</ref>{{,}}<ref>''The Bible knowledge background commentary: John's Gospel, Hebrews-Revelation'' gant Craig A. Evans ISBN 0781442281 p 114-118</ref>{{,}}<ref>Matthew 21:1-11]], [[wikisource:Bible (American Standard)/Mark#11:1|Mark 11:1-11]], [[wikisource:Bible (American Standard)/Luke#19:28|Luke 19:28-44]] [[wikisource:Bible (American Standard)/John#12:12|John 12:12-19]]</ref>. Hervez an avieloù e antreas Jezuz e Jeruzalem war un azen, hag an dud en degemere a ledas o mantilli war al leur dirazañ, hag a lakaas ivez barroù gwez bihan war an douar. <!--The people sang part of [[wikisource:Bible (American Standard)/Psalms#118:25|Psalms 118: 25-26]] - ''... Blessed is He who comes in the name of the Lord. We bless you from the house of the Lord ...''.<ref name=Boring256 /><ref name=M133 /><ref name=CEvans381 /><ref name=MacArthur17 >''John 12-21'' by John MacArthur 2008 ISBN 9780802408242 pages 17-18</ref>--> An azen a c'hell bezañ un dave d'un arouez eus hengoun ar reter a ra anezhañ un aneval a beoc'h, er c'hontrol d'al loen-kezeg, zo ul loen brezel<ref>''Matthew 19-28'' gant William David Davies, Dale C. Allison 2004 ISBN 0567083756 p 120</ref> Ur roue a antree e kêr war varc'h pa veze en imor brezeliañ ha war un azen pa felle dezhañ diskouez e teue e peoc'h. Jezuz war un azen a oa arouez priñs ar peoc'h.<ref>Matthew 19-28 by William David Davies, Dale C. Allison 2004 ISBN 0567083756 page 120</ref>{{,}}<ref>John 12-21 by John MacArthur 2008 ISBN 9780802408242 pages 17-18</ref>. E kalz lec'hioù eus ar [[Reter-Nesañ]] kozh e oa ar c'hiz goleiñ gant un dra bennak an hent ma tremene unan bennak a soñjed e oa dellezek eus ar brasañ enorioù. En [[Testamant Kozh]] (Rouaned 9:13) e taneveller e oa graet evel-henn en enor da Jehu, mab Jehoshafad. An Avieloù a zanevell e oa graet ivez en enor da Jezuz. En holl avieloù e reer anv eus tud a led o dilhad war hent Jezuz hag a droc'h broen e-kichen n'eus nemet en ''Aviel Sant Yann'' e reer anv eus barroù [[palmez]]. Ar barroù palmez a oa un arouez trec'hlid ha viktor en hengoun yuzev, hag implijet int evel-henn e lodennoù all eus ar Bibl (da skouer Leviticus 23:40 ha Diskuliadur 7:9). Abalamour da se eo deut da vezañ arouezius hag a-bouez an abadenn-se. ==El liderezh== {{Deiziadoù Sul ar Beuz}} ===Kristeniezh ar c'hornôg=== Da vare Sulvezh ar beuz, en iliz katolik, evel e kalz Ilizoù katolik ha breuriezhoù [[luteregezh|luterek]], e vez benniget ar barroù palmez (pe barroù ur spesad all en hinoù yenoc'h) gant ar sparf e diavaez an iliz (pe en diabarzh pa vez re yen e-kichen an nor). Ur brosesion a vez ivez gant ar gloer hag ar golisted, ar Barrezianiz, ha kement zo... ==Notennoù== {{Daveoù}} ==Levrlennadur== *[[Charlez ar Gall]], pennad diwar-benn ''Sul ar Beuz'', e-barzh ''Les Cahiers de l'Iroise'', ni. 1, 1964. Adembannet e-barzh ''Breiz o veva - Vivre la Bretagne'', Emgleo Breiz, 2011. ==Gwelet ivez== * [[Sul ar Beuz (barzhoneg)|''Sul ar Beuz'']], ur barzhoneg gant [[Anjela Duval]]. [[Rummad:Gouelioù katolik]] [[Rummad:Gouelioù kristen]] qokpt32329rp2zvzra89k4hshaby3or Twinkle Twinkle Little Star 0 103339 2193193 1977335 2026-06-17T02:35:45Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2193193 wikitext text/x-wiki '''''{{lang|en|Twinkle Twinkle Little Star}}''''' (''Sked, sked, steredennig'') zo ul luskellerez [[saoznek]] eus deroù an XIXvet kantved. Savet eo diwar ur varzhoneg bet lakaet war un ton gall<ref>[https://web.archive.org/web/20080217045612/http://bdb.co.za/shackle/articles/twinkle.htm Who wrote "Twinkle Twinkle Little Star"?]</ref>, hini [[A! vous dirai-je, maman]]. === Barzhoneg=== [[Restr:Twinkle Twinkle Little Star plain.ogg|dehou|thumb|''Twinkle, twinkle, little star'']] Dont a ra ar gerioù eus ur varzhoneg, ''The Star'', gant ar varzhez yaouank [[Jane Taylor]] (1783–1824), embannet en [[1806]], pa oa 23 bloaz, en dastumad ''Rhymes for the Nursery''. {|width="60%" style="text-align:center;" |width="50%" valign="top" style="font-style:italic"| <poem> Twinkle, twinkle, little star, How I wonder what you are! Up above the world so high, Like a diamond in the sky. Twinkle, twinkle, little star, How I wonder what you are! When the blazing sun is gone, When he nothing shines upon, Then you show your little light, Twinkle, twinkle, all the night. Twinkle, twinkle, little star, How I wonder what you are! Then the traveller in the dark, Thanks you for your tiny spark, He could not see which way to go, If you did not twinkle so. Twinkle, twinkle, little star, How I wonder what you are! In the dark blue sky you keep, And often through my curtains peep, For you never shut your eye, Till the sun is in the sky. Twinkle, twinkle, little star, How I wonder what you are! As your bright and tiny spark, Lights the traveller in the dark,— Though I know not what you are, Twinkle, twinkle, little star. Twinkle, twinkle, little star, How I wonder what you are! </poem> |width="50%" valign="top"| <poem> Sked, sked, steredennig, Na me 'garfe gouzout petra out ! Ken uhel a-us ar bed, Evel un diamant en oabl. Sked, sked, steredennig, Na me 'garfe gouzout petra out ! Pa'z eo aet kuit an heol kras, Pa ne bar war dra ebet, Neuze e tiskouezez da damm gouloù, Sked, sked, a-hed an noz. Sked, sked, steredennig, Na me 'garfe gouzout petra out ! Neuze ar beajour en deñvalijenn, Az trugareka eus da fulenn danav, Ne c'hallfe ket gwelet pe da lec'h mont, Mar ne skedfes ket evel-se. Sked, sked, steredennig, Na me 'garfe gouzout petra out ! En oabl glas teñval e chomez, Ha dre ma rideozioù alies e sellez, Rak gwezh ebet da lagad ne serrez, Kent ma vo an heol en oabl. Sked, sked, steredennig, Na me 'garfe gouzout petra out ! Evel ma vez ha fulenn danav ha skedus O sklêrijennañ ar beajour en deñvalijenn, Daoust ma n'ouzon petra out, Sked, sked, steredennig, Sked, sked, steredennig, Na me 'garfe gouzout petra out ! </poem> |} Ar rimadell ''[[Baa, Baa, Black Sheep]]'' zo war ar memes ton. En e levr ''[[Alice's Adventures in Wonderland]]'' (e 1865), e ra [[Lewis Carroll]] anv eus un ''Toger foll'' hag a gan : {|width="60%" style="text-align:center;" |width="50%" style="font-style:italic"| <poem> Twinkle, twinkle, little bat! How I wonder what you're at! Up above the world you fly, Like a tea tray in the sky. Twinkle, twinkle, little bat! How I wonder what you're at! </poem> |width="50%" valign="top"| <poem> Sked, sked, logodennig-dall, Na me 'garfe gouzout petra 'maout oc'h ober ! Uhel a-us ar bed e nijez, Evel ur plad te en oabl. Sked, sked, logodennig-dall, Na me 'garfe gouzout petra 'maout oc'h ober ! </poem> |} ==Doare italianek== :Brilla brilla una stellina :Su nel cielo piccolina. :Brilla brilla sopra noi, :Mi domando di chi sei. :Brilla brilla la stellina, :Ora tu sei più vicina<ref>E [https://www.canzoniperibimbi.it/brilla-brilla-la-stellina/|titolo='Brilla Brilla la stellina' ]</ref>. ==E yezhoù all== * E katalaneg : ''[[:ca:El gall quiquiriquí|El gall quiquiriquí]]''. *E poloneg : ''[[:pl:Trzy kurki|Trzy kurki]]'' ==An ton== Hervez [[Henri-Irénée Marrou|Henri Davenson]] e krog an istor gant ur ganaouennig c'hallek anvet [[A! vous dirai-je, maman]] eus 1740<ref>Henri Davenson, ''Le livre des chansons'', Neuchâtel, Éditions de la Baconnière, 1944, p. 567. H. Davenson ne zegas prouenn ebet avat.</ref>. Embannet e voe an ton en 1761 (François Bouin, ''La Vielleuse habile''<ref name="Dumestre_2004"><!--Mentionné dans le livret du CD « Plaisir d'amour, Chansons et romances de la France d'autrefois », Ensemble ''Le Poème harmonique'', dir. Vincent Dumestre, Alpha, 2004--></ref>), en [[1771]] (''Les Amusements d'une heure et demy'' de M. Bouin) hag en 1783 (Michel Corrette, ''La belle vielleuse''<ref name="Dumestre_2004"/>). Brudet e voe an ton abalamour d'an daouzek doare pleustret gant [[Wolfgang Amadeus Mozart]], a zo bet lakaet alies,e gaou avat, da saver an ton e-unan. == Daveoù ha notennoù == {{commonscat}} <references/> [[Rummad:Kanaouennoù saoznek]] gsxxdsglar6ygu44qaxb993q480fnoz Seren y Dwyrain 0 131291 2193170 1741399 2026-06-16T15:12:43Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2193170 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Seren y Dwyrain''}} '''''Seren y Dwyrain''''' a oa ur gazetenn [[kembraeg|gembraek]] a veze embannet e [[Kaero]], etre miz Here [[1943]] ha dibenn an [[Eil Brezel-bed]]. <ref>[https://web.archive.org/web/20190819143833/https://barn.cymru/node/1442 "Seren y Dwyrain" – papur bro Cairo a’r Dwyrain Canol], Andrew Misell, ''Barn'' Medi 2013</ref> Danvez a bep seurt a veze kavet enni hag un doare liamm e oa etre an holl gembraegerien a oa en armeoù Breizh-Veur er [[Reter Nesañ]], pa roe danvez-lenn dezho ha pa zalc'he bev ar vrogarantez en o zouez. Bep miz e teue er-maez ha betek 1500 skouerenn a voe embannet anezhi. Lennerien he doa n'eo ket hepken er Reter Nesañ met ivez e Kembre hag e lec'hioù a bep seurt, evel [[Freetown]] e [[Sierra Leone]], [[Baghdad]] pe [[Roma]]. ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Kazetennoù kembraek]] 0eg57tk913cz59mbi7k9nmifj0fdu5q Bonnie Tyler 0 131307 2193174 2193152 2026-06-16T16:34:45Z Tanjee 563 /* Yec'hed */ 2193174 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Bonnie Tyler.jpg|200px|thumb|Bonnie Tyler e 2006.jpg]] '''Bonnie Tyler''', pe '''Gaynor Hopkins''' hec'h anv er marilhoù, bet ganet d'an [[8 a viz Even]] [[1951]] e [[Abertawe]], a zo ur ganerez [[kembreat]]. Brud he doa tapet er bloavezhioù 1980 a-drugarez da ganaouennoù evel ''[[Total Eclipse of the Heart]]'' (1982) ha ''[[Holding Out for a Hero]]'' (1986). == Pladennoù studio == *''[[The World Starts Tonight]]'' (1977) *''[[Natural Force]]'' (1978) *''[[Diamond Cut (pladenn Bonnie Tyler)|Diamond Cut]]'' (1979) *''[[Goodbye to the Island]]'' (1981) *''[[Faster Than the Speed of Night]]'' (1983) *''[[Secret Dreams and Forbidden Fire]]'' (1986) *''[[Hide Your Heart (pladenn Bonnie Tyler)|Hide Your Heart]]'' (1988) *''[[Bitterblue]]'' (1991) *''[[Angel Heart (pladenn Bonnie Tyler)|Angel Heart]]'' (1992) *''[[Silhouette in Red]]'' (1993) *''[[Free Spirit (pladenn Bonnie Tyler)|Free Spirit]]'' (1995) *''[[All in One Voice]]'' (1998) *''[[Heart Strings (pladenn Bonnie Tyler)|Heart Strings]]'' (2003) *''[[Simply Believe]]'' (2004) *''[[Wings (pladenn Bonnie Tyler)|Wings]]'' (2005) *''[[Rocks and Honey]]'' (2013) *''[[Between the Earth and the Stars (pladenn Bonnie Tyler)|Between the Earth and the Stars]]'' (2019) *''[[The Best Is Yet to Come (pladenn Bonnie Tyler)|The Best Is Yet to Come]]'' (2021) == Yec'hed == D'ar 6 a viz Mae 2026, Tyler a oa bet oberataet prim e [[Faro (Portugal)|Faro]] e [[Portugal]], lec'h ma vev, evit ur gudenn [[toullgorferezh gastro-bouzelloù]], ha lakaet e oa bet er c'homa.<ref>{{cite news |last=McCarthy |first=James |date=6 May 2026 |title=Bonnie Tyler recovering after being taken to hospital for surgery |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/clyprk8prmzo |access-date=7 May 2026 |work=BBC News}}</ref><ref>{{cite news |last=Evans |first=Greg |date=12 May 2026 |title=Singer Bonnie Tyler placed in medically induced coma |url=https://www.msn.com/en-us/health/other/singer-bonnie-tyler-placed-in-medically-induced-coma/ar-AA22E2hY?ocid=BingNewsVerp |access-date=12 May 2026 |work=MSN}}</ref> Pa oa bet ar vedisined o klask dihuniñ anezhi he doa bet un taol-kalon ha rediet e oa bet da advevañ anezhi. <ref>{{cite news |last=Bradford |first=Chris |date=11 May 2026 |title=Total Eclipse of the Heart singer Bonnie Tyler, 74, had to be resuscitated after going into cardiac arrest |url=https://pagesix.com/2026/05/11/celebrity-news/bonnie-tyler-had-to-be-resuscitated-after-going-into-cardiac-arrest-reports/ |access-date=12 May 2026 |work=Page Six}}</ref> D'an 12 a viz Mae he mouezh-aotreet en doa embannet e oa sirius c'hoazh he stad met e oa stabil, hag e oa spi mat gant ar vedisined evit ma vije hi pareet da vat.<ref>{{cite news |date=12 May 2026 |title=Bonnie Tyler stable in Portuguese hospital |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/clyp8xjwgd5o |access-date=12 May 2026 |work=BBC News}}</ref> D'ar 15 a viz Even, a oa dihunet eus ar c'homa mezegel, met chom a rae en ur stad fall.<ref>{{cite news |last=Griffiths |first=Eleri |date=15 June 2026 |title=Bonnie Tyler out of coma but very unwell after emergency surgery |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cn4d80de712o |access-date=15 June 2026 |work=BBC News}}</ref> == Liammoù diavaez == * {{en}} [http://www.bonnietyler.com/ Lec'hienn ofisiel] == Notnenoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Tyler, Bonnie}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1951]] [[Rummad:Kanerezed Kembre]] lk9vke93hsieyn6c1m7gnnij8cg00fu Scream queen 0 133670 2193171 2193146 2026-06-16T16:21:52Z Dishual 612 /* Poltriji */ 2193171 wikitext text/x-wiki [[Restr:Screamqueen.jpg|thumb|Nikki Bell treuzwisket evel ur Scream queen evit ar film [[Alpha Girls (film)|Alpha Girls]].]] Ur '''Scream Queen''' (ur c'hoari ger gant screen queen) zo un termenadur evit ober eus un aktourez liammet ouzh ar filmoù spont. Dre vras ez eo ur vaouez a vez muntret pe a vez klasket muntrañ er film. An doare maouez diazez a oa "an itron en arvar" (''damsel in distress''). [[Jamie Lee Curtis]] da skouer a zo bet lakaet war-raok dre he huchadennoù skiltrus er filmoù doare [[slasher]] eus an heuliad filmoù spont [[Halloween (heuliad filmoù)|Halloween]]. Nebeut bloavezhioù 'zo ez eus bet krouet un termenadur evit ar baotred '''scream king'''. E-pad pell ar Scream Quenn a oa ur plac'h yaounk, koant, gwisket lijer ha diot. Gant an amzer o redek ez eo kemmet an traù ar scream queen a zo deuet da vezañ speredekoc'h ha kalonek. [[Neve Campbell]] en heuliad filmoù spont [[Scream (heuliad filmoù)|Scream]] n'eo ket nemet ar plac'h a vez heskinet met klask a ra en em zifenn. Div doare scream queens a zo bremañ: an harozez pe an hini a zreistvevo e fin ar film. Eus an tu all un eil roll (pe meur) hag a vezo lazhadeget dre ret gant enebour ar film. An termenadur a zo bet brudet mat er bloavezhioù 1980 gant aktourezed brudet-mat evel Jamie Lee Curtis, met ivez [[Linnea Quigley]], graet anezhi "rouanez ar scream queens". Kalzig aktourezed filmoù spont pe filmoù-B eus ar mare-se a glasko implij an doare roll-se veit bezañ brudet evel [[Brinke Stevens]], [[Michelle Bauer]], [[Debbie Rochon]]. == Scream queens brudet == * [[Fay Wray]] e [[King Kong (film 1933)|King Kong]] (1933) * [[Janet Leigh]] e [[Psycho (film)|Psycho]] (1960) == Poltriji == <gallery mode="packed" heights="180px"> King Kong Fay Wray 1933.jpg|[[Fay Wray]] er film King Kong Janet Leigh Psycho Promotional Still.jpg|[[Janet Leigh]] eus ar film [[Psycho (film, 1960)|Psycho]] e 1960 Marilyn Burns 2012 cropped.jpg|[[Marilyn Burns]] eus an [[Texas Chainsaw Massacre (film 1974)|Texas Chainsaw Massacre]] Jamie Lee Curtis (cropped).JPG|[[Jamie Lee Curtis]] Caroline Munro 1974.2jpg.jpg|[[Caroline Munro]] Michelle Bauer adjusted.jpg|[[Michelle Bauer]], scream queen ar bloavezhioù 1980-1990 Eliza Dushku 2, 2012.jpg|[[Elisa Dushku]], harozez ar film [[Wrong Turn (film 2003)|Wrong Turn]] </gallery> [[Rummad:Scream Queen]] [[Rummad:Filmoù spont]] sp91w3tl3mgd5m31yp8ghxa4j3q902o 2193175 2193171 2026-06-16T17:05:40Z Dishual 612 2193175 wikitext text/x-wiki [[Restr:Screamqueen.jpg|thumb|Nikki Bell treuzwisket evel ur Scream queen evit ar film [[Alpha Girls (film)|Alpha Girls]].]] Ur '''Scream Queen''' (ur c'hoari ger gant screen queen) zo un termenadur evit ober eus un aktourez liammet ouzh ar filmoù spont. Dre vras ez eo ur vaouez a vez muntret pe a vez klasket muntrañ er film. An doare maouez diazez a oa "an itron en arvar" (''damsel in distress''). [[Jamie Lee Curtis]] da skouer a zo bet lakaet war-raok dre he huchadennoù skiltrus er filmoù doare [[slasher]] eus an heuliad filmoù spont [[Halloween (heuliad filmoù)|Halloween]]. Nebeut bloavezhioù 'zo ez eus bet krouet un termenadur evit ar baotred '''scream king'''. E-pad pell ar Scream Quenn a oa ur plac'h yaounk, koant, gwisket lijer ha diot. Gant an amzer o redek ez eo kemmet an traù ar scream queen a zo deuet da vezañ speredekoc'h ha kalonek. [[Neve Campbell]] en heuliad filmoù spont [[Scream (heuliad filmoù)|Scream]] n'eo ket nemet ar plac'h a vez heskinet met klask a ra en em zifenn. Div doare scream queens a zo bremañ: an harozez pe an hini a zreistvevo e fin ar film. Eus an tu all un eil roll (pe meur) hag a vezo lazhadeget dre ret gant enebour ar film. An termenadur a zo bet brudet mat er bloavezhioù 1980 gant aktourezed brudet-mat evel Jamie Lee Curtis, met ivez [[Linnea Quigley]], graet anezhi "rouanez ar scream queens". Kalzig aktourezed filmoù spont pe filmoù-B eus ar mare-se a glasko implij an doare roll-se veit bezañ brudet evel [[Brinke Stevens]], [[Michelle Bauer]], [[Debbie Rochon]]. == Scream queens brudet == * [[Fay Wray]] e [[King Kong (film 1933)|King Kong]] (1933) * [[Janet Leigh]] e [[Psycho (film)|Psycho]] (1960) == Poltriji == <gallery mode="packed" heights="180px"> King Kong Fay Wray 1933.jpg|[[Fay Wray]] er film King Kong Janet Leigh Psycho Promotional Still.jpg|[[Janet Leigh]] eus ar film [[Psycho (film, 1960)|Psycho]] e 1960 Marilyn Burns 2012 cropped.jpg|[[Marilyn Burns]] eus an [[Texas Chainsaw Massacre (film 1974)|Texas Chainsaw Massacre]] Jamie Lee Curtis (cropped).JPG|[[Jamie Lee Curtis]] Caroline Munro 1974.2jpg.jpg|[[Caroline Munro]] Michelle Bauer adjusted.jpg|[[Michelle Bauer]], scream queen ar bloavezhioù 1980-1990 Eliza Dushku 2, 2012.jpg|[[Elisa Dushku]], harozez ar film [[Wrong Turn (film, 2003)|Wrong Turn]] </gallery> [[Rummad:Scream Queen]] [[Rummad:Filmoù spont]] apb68rofo0ieeie9zqj4gcv5hebzhjp 2193178 2193175 2026-06-16T18:58:56Z Dishual 612 /* Scream queens brudet */ 2193178 wikitext text/x-wiki [[Restr:Screamqueen.jpg|thumb|Nikki Bell treuzwisket evel ur Scream queen evit ar film [[Alpha Girls (film)|Alpha Girls]].]] Ur '''Scream Queen''' (ur c'hoari ger gant screen queen) zo un termenadur evit ober eus un aktourez liammet ouzh ar filmoù spont. Dre vras ez eo ur vaouez a vez muntret pe a vez klasket muntrañ er film. An doare maouez diazez a oa "an itron en arvar" (''damsel in distress''). [[Jamie Lee Curtis]] da skouer a zo bet lakaet war-raok dre he huchadennoù skiltrus er filmoù doare [[slasher]] eus an heuliad filmoù spont [[Halloween (heuliad filmoù)|Halloween]]. Nebeut bloavezhioù 'zo ez eus bet krouet un termenadur evit ar baotred '''scream king'''. E-pad pell ar Scream Quenn a oa ur plac'h yaounk, koant, gwisket lijer ha diot. Gant an amzer o redek ez eo kemmet an traù ar scream queen a zo deuet da vezañ speredekoc'h ha kalonek. [[Neve Campbell]] en heuliad filmoù spont [[Scream (heuliad filmoù)|Scream]] n'eo ket nemet ar plac'h a vez heskinet met klask a ra en em zifenn. Div doare scream queens a zo bremañ: an harozez pe an hini a zreistvevo e fin ar film. Eus an tu all un eil roll (pe meur) hag a vezo lazhadeget dre ret gant enebour ar film. An termenadur a zo bet brudet mat er bloavezhioù 1980 gant aktourezed brudet-mat evel Jamie Lee Curtis, met ivez [[Linnea Quigley]], graet anezhi "rouanez ar scream queens". Kalzig aktourezed filmoù spont pe filmoù-B eus ar mare-se a glasko implij an doare roll-se veit bezañ brudet evel [[Brinke Stevens]], [[Michelle Bauer]], [[Debbie Rochon]]. == Scream queens brudet == * [[Fay Wray]] e [[King Kong (film 1933)|King Kong]] (1933) * [[Janet Leigh]] e [[Psycho (film, 1960)|Psycho]] (1960) == Poltriji == <gallery mode="packed" heights="180px"> King Kong Fay Wray 1933.jpg|[[Fay Wray]] er film King Kong Janet Leigh Psycho Promotional Still.jpg|[[Janet Leigh]] eus ar film [[Psycho (film, 1960)|Psycho]] e 1960 Marilyn Burns 2012 cropped.jpg|[[Marilyn Burns]] eus an [[Texas Chainsaw Massacre (film 1974)|Texas Chainsaw Massacre]] Jamie Lee Curtis (cropped).JPG|[[Jamie Lee Curtis]] Caroline Munro 1974.2jpg.jpg|[[Caroline Munro]] Michelle Bauer adjusted.jpg|[[Michelle Bauer]], scream queen ar bloavezhioù 1980-1990 Eliza Dushku 2, 2012.jpg|[[Elisa Dushku]], harozez ar film [[Wrong Turn (film, 2003)|Wrong Turn]] </gallery> [[Rummad:Scream Queen]] [[Rummad:Filmoù spont]] h385j9gaeoxro8rrh777p2zddj1z6nv 2193179 2193178 2026-06-16T18:59:09Z Dishual 612 /* Scream queens brudet */ 2193179 wikitext text/x-wiki [[Restr:Screamqueen.jpg|thumb|Nikki Bell treuzwisket evel ur Scream queen evit ar film [[Alpha Girls (film)|Alpha Girls]].]] Ur '''Scream Queen''' (ur c'hoari ger gant screen queen) zo un termenadur evit ober eus un aktourez liammet ouzh ar filmoù spont. Dre vras ez eo ur vaouez a vez muntret pe a vez klasket muntrañ er film. An doare maouez diazez a oa "an itron en arvar" (''damsel in distress''). [[Jamie Lee Curtis]] da skouer a zo bet lakaet war-raok dre he huchadennoù skiltrus er filmoù doare [[slasher]] eus an heuliad filmoù spont [[Halloween (heuliad filmoù)|Halloween]]. Nebeut bloavezhioù 'zo ez eus bet krouet un termenadur evit ar baotred '''scream king'''. E-pad pell ar Scream Quenn a oa ur plac'h yaounk, koant, gwisket lijer ha diot. Gant an amzer o redek ez eo kemmet an traù ar scream queen a zo deuet da vezañ speredekoc'h ha kalonek. [[Neve Campbell]] en heuliad filmoù spont [[Scream (heuliad filmoù)|Scream]] n'eo ket nemet ar plac'h a vez heskinet met klask a ra en em zifenn. Div doare scream queens a zo bremañ: an harozez pe an hini a zreistvevo e fin ar film. Eus an tu all un eil roll (pe meur) hag a vezo lazhadeget dre ret gant enebour ar film. An termenadur a zo bet brudet mat er bloavezhioù 1980 gant aktourezed brudet-mat evel Jamie Lee Curtis, met ivez [[Linnea Quigley]], graet anezhi "rouanez ar scream queens". Kalzig aktourezed filmoù spont pe filmoù-B eus ar mare-se a glasko implij an doare roll-se veit bezañ brudet evel [[Brinke Stevens]], [[Michelle Bauer]], [[Debbie Rochon]]. == Scream queens brudet == * [[Fay Wray]] e [[King Kong (film, 1933)|King Kong]] (1933) * [[Janet Leigh]] e [[Psycho (film, 1960)|Psycho]] (1960) == Poltriji == <gallery mode="packed" heights="180px"> King Kong Fay Wray 1933.jpg|[[Fay Wray]] er film King Kong Janet Leigh Psycho Promotional Still.jpg|[[Janet Leigh]] eus ar film [[Psycho (film, 1960)|Psycho]] e 1960 Marilyn Burns 2012 cropped.jpg|[[Marilyn Burns]] eus an [[Texas Chainsaw Massacre (film 1974)|Texas Chainsaw Massacre]] Jamie Lee Curtis (cropped).JPG|[[Jamie Lee Curtis]] Caroline Munro 1974.2jpg.jpg|[[Caroline Munro]] Michelle Bauer adjusted.jpg|[[Michelle Bauer]], scream queen ar bloavezhioù 1980-1990 Eliza Dushku 2, 2012.jpg|[[Elisa Dushku]], harozez ar film [[Wrong Turn (film, 2003)|Wrong Turn]] </gallery> [[Rummad:Scream Queen]] [[Rummad:Filmoù spont]] duy4m7p2a5aw7jz2jbzsmas1buwc4tp 2193184 2193179 2026-06-16T19:13:59Z Dishual 612 2193184 wikitext text/x-wiki [[Restr:Screamqueen.jpg|thumb|Nikki Bell treuzwisket evel ur Scream queen evit ar film [[Alpha Girls (film)|Alpha Girls]].]] Ur '''Scream Queen''' (ur c'hoari ger gant screen queen) zo un termenadur evit ober eus un aktourez liammet ouzh ar filmoù spont. Dre vras ez eo ur vaouez a vez muntret pe a vez klasket muntrañ er film. An doare maouez diazez a oa "an itron en arvar" (''damsel in distress''). [[Jamie Lee Curtis]] da skouer a zo bet lakaet war-raok dre he huchadennoù skiltrus er filmoù doare [[slasher]] eus an heuliad filmoù spont [[Halloween (heuliad filmoù)|Halloween]]. Nebeut bloavezhioù 'zo ez eus bet krouet un termenadur evit ar baotred '''scream king'''. E-pad pell ar Scream Quenn a oa ur plac'h yaounk, koant, gwisket lijer ha diot. Gant an amzer o redek ez eo kemmet an traù ar scream queen a zo deuet da vezañ speredekoc'h ha kalonek. [[Neve Campbell]] en heuliad filmoù spont [[Scream (heuliad filmoù)|Scream]] n'eo ket nemet ar plac'h a vez heskinet met klask a ra en em zifenn. Div doare scream queens a zo bremañ: an harozez pe an hini a zreistvevo e fin ar film. Eus an tu all un eil roll (pe meur) hag a vezo lazhadeget dre ret gant enebour ar film. An termenadur a zo bet brudet mat er bloavezhioù 1980 gant aktourezed brudet-mat evel Jamie Lee Curtis, met ivez [[Linnea Quigley]], graet anezhi "rouanez ar scream queens". Kalzig aktourezed filmoù spont pe filmoù-B eus ar mare-se a glasko implij an doare roll-se veit bezañ brudet evel [[Brinke Stevens]], [[Michelle Bauer]], [[Debbie Rochon]]. == Scream queens brudet == * [[Fay Wray]] e [[King Kong (film, 1933)|King Kong]] (1933) * [[Janet Leigh]] e [[Psycho (film, 1960)|Psycho]] (1960) == Poltriji == <gallery mode="packed" heights="180px"> King Kong Fay Wray 1933.jpg|[[Fay Wray]] er film King Kong Janet Leigh Psycho Promotional Still.jpg|[[Janet Leigh]] eus ar film [[Psycho (film, 1960)|Psycho]] e 1960 Marilyn Burns 2012 cropped.jpg|[[Marilyn Burns]] eus an [[Texas Chainsaw Massacre (film 1974)|Texas Chainsaw Massacre]] Jamie Lee Curtis (cropped).JPG|[[Jamie Lee Curtis]] Caroline Munro 1974.2jpg.jpg|[[Caroline Munro]] Michelle Bauer adjusted.jpg|[[Michelle Bauer]], scream queen ar bloavezhioù 1980-1990 Eliza Dushku 2, 2012.jpg|[[Eliza Dushku]], harozez ar film [[Wrong Turn (film, 2003)|Wrong Turn]] </gallery> [[Rummad:Scream Queen]] [[Rummad:Filmoù spont]] r48dnq6jqmp1i1qkgcgc1wvdu3qml0b Eliza Dushku 0 145992 2193182 2076666 2026-06-16T19:12:39Z Dishual 612 2193182 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:Eliza Dushku 2009.jpg|thumb|Eliza Dushku e 2009]] {{databox}} '''Eliza Patricia Dushku''', ganet d'an [[30 a viz Kerzu]] [[1980]]<ref name="TVG">{{cite web |url=https://www.tvguide.com/celebrities/eliza-dushku/bio/148941/ |title= Eliza Dushku |publisher=[[TV Guide|TVGuide.com]] |archive-date=September 19, 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150919162302/https://www.tvguide.com/celebrities/eliza-dushku/bio/148941/ |url-status=dead}}</ref> zo un aktourez [[stadunanat]] hag [[Albania|albanat]]. Dushku a oa bet tu da welet o c'hoari [[Faith (Buffy the Vampire Slayer)|Faith]] er stirad skinwel [[dreistnaturel]] ha [[Drama (film ha skinwel)|drama]] ''[[Buffy the Vampire Slayer]]'' (1998–2003) hag an ouzhpennadurioù spin-off ''[[Angel (stirad skinwel, 1999)|Angel]]'' (2000–2003). Bez e oa bet an aktourez penn er stirad skinwel dreistnaturel war [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ''[[Tru Calling]]'' (2003–2005) hag ur wech c'hoazh evit ar Fox er stirad skinwel [[skiant-faltazi]] ''[[Dollhouse (stirad skinwel)|Dollhouse]]'' (2009–2010), lec'h ma oa bet ivez produerez.<ref name="tws903">{{cite web |url=https://www.variety.com/index.asp?layout=photoGalleryAlbum&galleryid=2414&order=2 |title=Spike TV's Video Game Awards |publisher=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=December 15, 2008 |access-date=September 7, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090414215905/http://www.variety.com/index.asp?layout=photoGalleryAlbum&galleryid=2414&order=2 |archive-date=April 14, 2009}}</ref> Dushku a zo bet tu da welet o c'hoari e filmoù ivez, evel ''[[True Lies]]'' (1994), ''[[Bye Bye Love (film)|Bye Bye Love]]'' (1995), ''[[Bring It On (film)|Bring It On]]'' (2000), ''[[Jay and Silent Bob Strike Back]]'' (2001), ''[[The New Guy]]'' (2002), ''[[Wrong Turn (film, 2003)|Wrong Turn]]'' (2003), ''[[On Broadway (film)|On Broadway]]'' (2007), ''[[The Scribbler (film)|The Scribbler]]'' (2014), ''[[Jane Wants a Boyfriend]]'' (2015), hag ''[[Eloise (film, 2016)|Eloise]]'' (2016).<ref name="tws902">{{cite web|url=https://www.variety.com/profiles/people/CreditsByRole/Actor/31454/Eliza%20Dushku.html?dataSet=1|title=Eliza Dushku – CreditsByRole |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=September 7, 2009 |access-date=September 7, 2009}}{{Dead link|date=August 2010|bot=RjwilmsiBot}}</ref> Labouret he deus ivez evel mouezhierez evit [[C'hoari video|c'hoarioù video]] ha filmoù bevaat lies. Dushku a zo paouezet da vezañ aktourez goude bezañ tapet ur Master kuzulierez. Hiziv-an-deiz e labour evel yac'haourez ha stourmerez evit sikour an dud tapet gant kleñvedoù spered. ==Filmlennadur== ===Filmoù=== {| class="wikitable sortable" |- ! Bloavezh ! Titl ! Roll ! class="unsortable"| Notenn(où) |- | 1992 | ''[[That Night]]'' | Alice Bloom | |- | 1993 | ''[[This Boy's Life (film)|This Boy's Life]]'' | Pearl | |- | rowspan=2|1994 | ''Fishing with George'' | Piper Reeves | [[Film berr]] |- | ''[[True Lies]]'' | Dana Tasker | |- | 1995 | ''[[Bye Bye Love (film)|Bye Bye Love]]'' | Emma | |- | 1996 | ''[[Race the Sun]]'' | Cindy Johnson | |- | 2000 | ''[[Bring It On (film)|Bring It On]]'' | Missy Pantone | |- | rowspan=2|2001 | ''[[Jay and Silent Bob Strike Back]]'' | Sissy | |- | ''[[Soul Survivors]]'' | Annabel | |- | rowspan=2|2002 | ''[[The New Guy]]'' | Danielle | |- | ''[[City by the Sea]]'' | Gina | |- | rowspan=3|2003 | ''Stan Winston: Monster Mogul'' | Herself | Film berr |- | ''[[Wrong Turn (film, 2003)|Wrong Turn]]'' | Jessie Burlingame | |- | ''[[The Kiss (film, 2003)|The Kiss]]'' | Megan | [[Direct-to-video]] |- | 2006 | ''[[The Last Supper (film, 2006)|The Last Supper]]'' | Waitress | Film berr |- | rowspan=3|2007 | ''[[On Broadway (film)|On Broadway]]'' | Lena Wilson | |- | ''[[Nobel Son]]'' | City Hall | |- | ''[[Sex and Breakfast]]'' | Renee | |- | rowspan=3|2008 | ''[[Bottle Shock]]'' | Joe | |- | ''[[The Alphabet Killer]]'' | Megan Paige | |- | ''[[ The Coverup]]'' | Monica Wright | |- | 2009 | ''[[Open Graves]]'' | Erica | |- | 2010 | ''[[Locked In (film)|Locked In]]'' | Renee | |- | rowspan=2|2011 | ''[[Batman: Year One (film)|Batman: Year One]]'' | rowspan=2|[[Catwoman|Selina Kyle / Catwoman]] (mouezh) | |- | ''[[DC Showcase: Catwoman]]'' | Film berr |- | 2012 | ''Noah's Ark: The New Beginning'' | Zalbeth (mouezh) | |- | 2013 | ''[[Jay & Silent Bob's Super Groovy Cartoon Movie!]]'' | Lipstick Lesbian (mouezh) | |- | rowspan=2|2014 | ''[[The Scribbler (film)|The Scribbler]]'' | Jennifer Silk | |- | ''The Gable 5'' | Taylor Shaye | Film berr |- | rowspan=2|2015 | ''[[Dear Albania]]'' | Roll he unan | Film diell; renerezh ivez |- | ''[[Jane Wants a Boyfriend]]'' | Bianca | |- | 2016 | ''[[Eloise (film, 2016)|Eloise]]'' | Pia Carter | |} == Liammoù diavaez == * [https://www.imdb.com/name/nm0244630/ Eliza Dushku] war [[IMDb]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Dushku, Eliza}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Aktourezed SUA]] [[Rummad:Tud eus Boston]] [[Rummad:Latter Day Saints]] [[Rummad:Aktourezed skinwel]] f1cf4vhy1a0r2opna25oafb09cxjdib 2193187 2193182 2026-06-16T19:25:19Z Dishual 612 2193187 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[File:Eliza Dushku 2009.jpg|thumb|Eliza Dushku e 2009]] '''Eliza Patricia Dushku''', ganet d'an [[30 a viz Kerzu]] [[1980]]<ref name="TVG">{{cite web |url=https://www.tvguide.com/celebrities/eliza-dushku/bio/148941/ |title= Eliza Dushku |publisher=[[TV Guide|TVGuide.com]] |archive-date=September 19, 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150919162302/https://www.tvguide.com/celebrities/eliza-dushku/bio/148941/ |url-status=dead}}</ref> zo un aktourez [[stadunanat]] hag [[Albania|albanat]]. Dushku a oa bet tu da welet o c'hoari [[Faith (Buffy the Vampire Slayer)|Faith]] er stirad skinwel [[dreistnaturel]] ha [[Drama (film ha skinwel)|drama]] ''[[Buffy the Vampire Slayer]]'' (1998–2003) hag an ouzhpennadurioù spin-off ''[[Angel (stirad skinwel, 1999)|Angel]]'' (2000–2003). Bez e oa bet an aktourez penn er stirad skinwel dreistnaturel war [[Fox Broadcasting Company|Fox]] ''[[Tru Calling]]'' (2003–2005) hag ur wech c'hoazh evit ar Fox er stirad skinwel [[skiant-faltazi]] ''[[Dollhouse (stirad skinwel)|Dollhouse]]'' (2009–2010), lec'h ma oa bet ivez produerez.<ref name="tws903">{{cite web |url=https://www.variety.com/index.asp?layout=photoGalleryAlbum&galleryid=2414&order=2 |title=Spike TV's Video Game Awards |publisher=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=December 15, 2008 |access-date=September 7, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090414215905/http://www.variety.com/index.asp?layout=photoGalleryAlbum&galleryid=2414&order=2 |archive-date=April 14, 2009}}</ref> Dushku a zo bet tu da welet o c'hoari e filmoù ivez, evel ''[[True Lies]]'' (1994), ''[[Bye Bye Love (film)|Bye Bye Love]]'' (1995), ''[[Bring It On (film)|Bring It On]]'' (2000), ''[[Jay and Silent Bob Strike Back]]'' (2001), ''[[The New Guy]]'' (2002), ''[[Wrong Turn (film, 2003)|Wrong Turn]]'' (2003), ''[[On Broadway (film)|On Broadway]]'' (2007), ''[[The Scribbler (film)|The Scribbler]]'' (2014), ''[[Jane Wants a Boyfriend]]'' (2015), hag ''[[Eloise (film, 2016)|Eloise]]'' (2016).<ref name="tws902">{{cite web|url=https://www.variety.com/profiles/people/CreditsByRole/Actor/31454/Eliza%20Dushku.html?dataSet=1|title=Eliza Dushku – CreditsByRole |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=September 7, 2009 |access-date=September 7, 2009}}{{Dead link|date=August 2010|bot=RjwilmsiBot}}</ref> Labouret he deus ivez evel mouezhierez evit [[C'hoari video|c'hoarioù video]] ha filmoù bevaat lies. Dushku a zo paouezet da vezañ aktourez goude bezañ tapet ur Master kuzulierez. Hiziv-an-deiz e labour evel yac'haourez ha stourmerez evit sikour an dud tapet gant kleñvedoù spered. ==Filmlennadur== ===Filmoù=== {| class="wikitable sortable" |- ! Bloavezh ! Titl ! Roll ! class="unsortable"| Notenn(où) |- | 1992 | ''[[That Night]]'' | Alice Bloom | |- | 1993 | ''[[This Boy's Life (film)|This Boy's Life]]'' | Pearl | |- | rowspan=2|1994 | ''Fishing with George'' | Piper Reeves | [[Film berr]] |- | ''[[True Lies]]'' | Dana Tasker | |- | 1995 | ''[[Bye Bye Love (film)|Bye Bye Love]]'' | Emma | |- | 1996 | ''[[Race the Sun]]'' | Cindy Johnson | |- | 2000 | ''[[Bring It On (film)|Bring It On]]'' | Missy Pantone | |- | rowspan=2|2001 | ''[[Jay and Silent Bob Strike Back]]'' | Sissy | |- | ''[[Soul Survivors]]'' | Annabel | |- | rowspan=2|2002 | ''[[The New Guy]]'' | Danielle | |- | ''[[City by the Sea]]'' | Gina | |- | rowspan=3|2003 | ''Stan Winston: Monster Mogul'' | Herself | Film berr |- | ''[[Wrong Turn (film, 2003)|Wrong Turn]]'' | Jessie Burlingame | |- | ''[[The Kiss (film, 2003)|The Kiss]]'' | Megan | [[Direct-to-video]] |- | 2006 | ''[[The Last Supper (film, 2006)|The Last Supper]]'' | Waitress | Film berr |- | rowspan=3|2007 | ''[[On Broadway (film)|On Broadway]]'' | Lena Wilson | |- | ''[[Nobel Son]]'' | City Hall | |- | ''[[Sex and Breakfast]]'' | Renee | |- | rowspan=3|2008 | ''[[Bottle Shock]]'' | Joe | |- | ''[[The Alphabet Killer]]'' | Megan Paige | |- | ''[[ The Coverup]]'' | Monica Wright | |- | 2009 | ''[[Open Graves]]'' | Erica | |- | 2010 | ''[[Locked In (film)|Locked In]]'' | Renee | |- | rowspan=2|2011 | ''[[Batman: Year One (film)|Batman: Year One]]'' | rowspan=2|[[Catwoman|Selina Kyle / Catwoman]] (mouezh) | |- | ''[[DC Showcase: Catwoman]]'' | Film berr |- | 2012 | ''Noah's Ark: The New Beginning'' | Zalbeth (mouezh) | |- | 2013 | ''[[Jay & Silent Bob's Super Groovy Cartoon Movie!]]'' | Lipstick Lesbian (mouezh) | |- | rowspan=2|2014 | ''[[The Scribbler (film)|The Scribbler]]'' | Jennifer Silk | |- | ''The Gable 5'' | Taylor Shaye | Film berr |- | rowspan=2|2015 | ''[[Dear Albania]]'' | Roll he unan | Film diell; renerezh ivez |- | ''[[Jane Wants a Boyfriend]]'' | Bianca | |- | 2016 | ''[[Eloise (film, 2016)|Eloise]]'' | Pia Carter | |} == Liammoù diavaez == * [https://www.imdb.com/name/nm0244630/ Eliza Dushku] war [[IMDb]] == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Dushku, Eliza}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Aktourezed SUA]] [[Rummad:Tud eus Boston]] [[Rummad:Latter Day Saints]] [[Rummad:Aktourezed skinwel]] 8w5ry7phtq0g1s200wgfsfxok2cw4ub Tlaloc 0 151143 2193191 2118156 2026-06-17T00:03:53Z InternetArchiveBot 61915 O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5 2193191 wikitext text/x-wiki [[File:Laud 23 (2) wikipedia.svg|thumb|300px|Tlaloc er [[Codex Laud|c'hodex Laud]]]] [[File:Tlaloc glyph.svg|thumb|300px|Tlaloc awenet gant ar [[Codex Magliabechiano|c'hodex Magliabechiano]]]] '''Tlaloc''' (e [[nahouatleg|nahouatleg klasel]] ''Tlāloc'' /ˈtɬaːlok/)<ref>Andrews, J. Richard, ''Introduction to Classical Nahuatl'', [[University of Oklahoma Press]] , 2003, ISBN:978-0-8061-3452-9</ref> a oa un doue e [[Mitologiezh an Azteked]]. Evel doue ar glav, Tlaloc a oa ivez un doue eus strujusted an douar hag eus an dour<ref>Fray Bernardino de Sahagun, ''Florentine Codex: General History of the Things of New Spain'', 1569, p.2 : "Lakaet e oa war e gont ar glav ; rak fardañ a rae anezhañ, e lakaat a rae da gouezhañ, skignañ a rae ar glav evel had, hag ar c'hazarc'h ivez. Lakaat a rae da ziwan, da greskiñ, da zeliaouiñ, da vleuñviñ, da veürañ, ar gwez, ar plant, hor boued".</ref>. Azeulet e oa gant forzh tud evel pourvezer madoberiant ar vuhez hag ar boued. Kouskoude e oa doujet ivez evit e varregezh da deuler kazarc'h, kurun, ha luc'hed, hag abalamour ma oa aotrou war elfenn c'halloudus an dour. Liammet eo Tlaloc ivez ouzh ar grozhioù, ar stivelloù, hag ar menezioù, ar [[Menez Tlaloc|Menez sakr]] peurgetket el lec'h ma oa sañset bezañ o chom. Al loened a c'halle kemer o stumm a oa ar c'herc'heized hag al loened dour evel an [[divelfenneg]]ed, ar melc'hwed-krogennek, ha marteze al loened mor, ar c'hregin peurgetket<ref>[url=https://web.archive.org/web/20190430182336/http://www.mexicolore.co.uk/aztecs/flora-and-fauna/frogs-and-toads "Frogs and toads", mexicolore.co.uk</ref>. Un arouez a-bouez eus an doue e oa ar [[stragon]] mec'hikan, ''[[Tagetes lucida]]'', anvet ''yauhtli'' gant an [[Azteked]]. Devet e veze evel ezañs lidek el lidoù relijiel. Unan eus an azeulerezhioù koshañ ha ledetañ e oa azeulerezh Tlaloc. Daoust ma'z eo aztekek anv Tlaloc, azeulerezh un doue eus ar barradoù-amzer evel Tlaloc, liammet ouzh santualioù savet e krec'h ar menezioù ha gant ar glav pourvezer a vuhez, zo ken kozh d'an nebeutañ ha [[Teotihuacan]] hag a oa amprestet moarvat digant an doue Maya [[Chaac]], peotramant eo ar c'hontrol, pe marteze e oa savet da-heul un diaraoger [[Olmeked|olmek]]. Dizoloet ez eus bet ur santual da Dlaloc dindan an douar e Teotihuacan<ref name="auto">Townsend, Richard F. (1992). ''The Aztecs'' Thames & Hudson: London. p. 122.</ref>. ==Notennoù== {{Daveoù}} {{Boest merdeiñ Azteked}} [[Rummad:Doueed an Azteked]] fotfuuijn2z1b9cy9g3am5db70zyq0u Remington 700 0 169768 2193206 2174176 2026-06-17T10:38:44Z Kestenn 14086 2193206 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Remington Model 700|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Remington Model 700.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur garabinenn '''Remington Model 700''', ganti ul [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] hag un [[Geriaoueg an armoù-tan#Daoubez|daoubez]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |Kalz kalibroù, eus ar [[6 mm Remington]] betek ar [[.458 Winchester Magnum]] |- ! scope="row" |Produer |[[Remington|Remington Arms]] |- ! scope="row" |Mare implij |Abaoe 1962 (e meur a vro) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,100 kg |- ! scope="row" |Hirder |1.055 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |558 mm (standart), eus 420 mm betek 660 mm (adstummoù) |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |Eus 100 m betek 1.800 m hervez ar c'halibr |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù |Eus 650 m/s betek 1.100 m/s hervez ar c'halibr |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 3, 4, 5 pe 10 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''Remington model 700''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn-vorailh]] produet abaoe 1962 gant an embregerezh stadunanat [[Remington]] hag awenet gant ar c'harabinennoù [[Karabiner 98k|Mauser Karabiner 98k]], [[Winchester Model 70]] ha [[Remington Model 30]]. Hec'h adstummoù '''M24''' pe '''M40A3''' a vez implijet gant an [[US Army]] hag an [[US Marine Corps]] evel [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]]. == Kinnig == Ar '''Remington 700''', anvet ivez '''R700''', a zo bet produet e meur a galibr bras abaoe he c'hanedigezh e 1962. Ar re boblekañ anezhe eo ar [[7 mm-08 Remington]], an [[.22-250 Remington]], an [[.243 Winchester]], an [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]], an [[.30-06 Springfield]] hag an [[.338 Lapua Magnum]]. Un arm poblek-tre eo evel fuzuilh-resisted e polis hag e armeoù ar bed a-bezh, e bed ar chase koulz hag er [[sportoù tennañ]]. Ouzhpenn 5 milion a skouerennoù anezhi zo bet produet abaoe 1962.<ref>{{En}} LEE Jerry, ''[https://gundigest.com/rifles/the-remington-700 America's rifle : The Remington Model 700]'' war GunDigest, 15/01/2019 (lennet d'an 23/01/2024)</ref> He fust hag e [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a gaver e meur a seurt danvez (koad, sintetek) ha meur a seurt liv. Kalz pezhioù ouzhpenn a gaver war ar marc'had ha priziet eo ar garabinenn-mañ gant an dennerien a fell dezhe sevel un arm ''custom''. == Broioù a implij an arm evit o nezhioù-surentez == * {{Albania}} * {{Aljeria}} : BRI (''Brigade de Recherche et d'Intervention'') ha GIS (''Groupe d'Intervention Spécial'') * {{Alamagn}} * {{Arabia Saoudat}} * {{Arc'hantina}} * {{Aostralia}} * {{Belgia}} : GVP (''Gespecialiseerde Verkenningsploegen'') / ESR (''Équipes Spécialisées de Reconnaissance'' (ESR), SIE (''Speciaal Interventie-Eskadron'') / ESI (''Escadron Spécial d'Intervention'' / ''Services d'interventions des polices locales)'' * {{Brazil}} * {{Chile}} * {{Danmark}} * {{Egipt}} * {{Emirelezhioù Arab Unanet}} : UAE Special Forces, Abu Dhabi Police SWAT, Dubai Police SWAT, UAE VIP Protection Team * {{Finland}}, dindan an anv '''9.00 KP 200''' * {{Jamaika}} : JCF (''Jamaica Constabular Force'') * {{Japan}} * {{Kanada}} * {{Kolombia}} * {{Republik Korea|Korea ar Su}} * {{Maroko}} : arme, polis, [[nerzhioù ispisial]] * {{Mec'hiko}} * {{Rouantelezh-Unanet}} : SAS (''Special Air Service'') * {{Spagn}} * {{Stadoù-Unanet Amerika}} * {{Suafrika}} * {{Tunizia}} : USGN (''Unité Spéciale de la Garde Nationale''), armoù kambret e .308 Win. == Liammoù diavaez == * {{En}} [https://www.remarms.com/rifles/bolt-action/model-700/ Adstummoù ar garabinenn produet hiziv an deiz] war lec'hienn Remington (lennet d'ar 17/06/2026) == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Fuzuilhoù-resisted]] [[Rummad:Armoù brezel Ukraina]] qa8plb5as08zbixl8nz3onx8nhqbzx2 2193207 2193206 2026-06-17T10:46:43Z Kestenn 14086 2193207 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Remington Model 700|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Remington Model 700.jpg|frameless|280x280px]]<br><br>Ur garabinenn '''Remington Model 700''', ganti ul [[Lunedenn (arm-tan)|lunedenn]] hag un [[Geriaoueg an armoù-tan#Daoubez|daoubez]] |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Karabinenn]] |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre zorn, dre vorailh |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |Kalz kalibroù, eus ar [[6 mm Remington]] betek ar [[.458 Winchester Magnum]] |- ! scope="row" |Produer |[[Remington|Remington Arms]] |- ! scope="row" |Mare implij |Abaoe 1962 (e meur a vro) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |3,100 kg |- ! scope="row" |Hirder |{{formatnum:1055}} mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |558 mm (standart), eus 420 mm betek 660 mm (adstummoù) |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Hed-tenn pleustrek |Eus 100 m betek {{formatnum:1800}} m hervez ar c'halibr |- ! scope="row" |Tizh mont e-maez ar boledoù |Eus 650 m/s betek {{formatnum:1100}} m/s hervez ar c'halibr |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 3, 4, 5 pe 10 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |C |- |} Ar '''Remington Model 700''' zo ur [[Karabinenn|garabinenn-vorailh]] produet abaoe 1962 gant an embregerezh stadunanat [[Remington]] hag awenet gant ar c'harabinennoù [[Karabiner 98k|Mauser Karabiner 98k]], [[Winchester Model 70]] ha [[Remington Model 30]]. Hec'h adstummoù '''M24''' pe '''M40A3''' a vez implijet gant an [[US Army]] hag an [[US Marine Corps]] evel [[Fuzuilh-resisted|fuzuilhoù-resisted]]. == Kinnig == Ar '''Remington 700''', anvet ivez '''R700''', a zo bet produet e meur a galibr bras abaoe he c'hanedigezh e 1962. Ar re boblekañ anezhe eo ar [[7 mm-08 Remington]], an [[.22-250 Remington]], an [[.243 Winchester]], an [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]], an [[.30-06 Springfield]] hag an [[.338 Lapua Magnum]]. Un arm poblek-tre eo evel fuzuilh-resisted e polis hag e armeoù ar bed a-bezh, e bed ar chase koulz hag er [[sportoù tennañ]]. Ouzhpenn 5 milion a skouerennoù anezhi zo bet produet abaoe 1962.<ref>{{En}} LEE Jerry, ''[https://gundigest.com/rifles/the-remington-700 America's rifle : The Remington Model 700]'' war GunDigest, 15/01/2019 (lennet d'an 23/01/2024)</ref> He fust hag e [[Lamm (arm-tan)|lamm]] a gaver e meur a seurt danvez (koad, sintetek) ha meur a seurt liv. Kalz pezhioù ouzhpenn a gaver war ar marc'had ha priziet eo ar garabinenn-mañ gant an dennerien a fell dezhe sevel un arm ''custom''. == Implij == E-touez ar broioù hag a implij an arm evit o nezhioù-surentez emañ : * {{Albania}} * {{Aljeria}} : BRI (''Brigade de Recherche et d'Intervention'') ha GIS (''Groupe d'Intervention Spécial'') * {{Alamagn}} * {{Arabia Saoudat}} * {{Arc'hantina}} * {{Aostralia}} * {{Belgia}} : GVP (''Gespecialiseerde Verkenningsploegen'') / ESR (''Équipes Spécialisées de Reconnaissance'' (ESR), SIE (''Speciaal Interventie-Eskadron'') / ESI (''Escadron Spécial d'Intervention'' / ''Services d'interventions des polices locales)'' * {{Brazil}} * {{Chile}} * {{Danmark}} * {{Egipt}} * {{Emirelezhioù Arab Unanet}} : UAE Special Forces, Abu Dhabi Police SWAT, Dubai Police SWAT, UAE VIP Protection Team * {{Finland}}, dindan an anv '''9.00 KP 200''' * {{Jamaika}} : JCF (''Jamaica Constabular Force'') * {{Japan}} * {{Kanada}} * {{Kolombia}} * {{Republik Korea|Korea ar Su}} * {{Maroko}} : arme, polis, [[nerzhioù ispisial]] * {{Mec'hiko}} * {{Rouantelezh-Unanet}} : SAS (''Special Air Service'') * {{Spagn}} * {{Stadoù-Unanet Amerika}} * {{Suafrika}} * {{Tunizia}} : USGN (''Unité Spéciale de la Garde Nationale''), armoù kambret e .308 Win. == Liammoù diavaez == * {{En}} [https://www.remarms.com/rifles/bolt-action/model-700/ Adstummoù ar garabinenn produet hiziv an deiz] war lec'hienn Remington (lennet d'ar 17/06/2026) == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Karabinennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Fuzuilhoù-resisted]] [[Rummad:Armoù brezel Ukraina]] stq0cr5yy0p6sn8z007hqr71oiiseqf Charlton Heston 0 173368 2193186 2149873 2026-06-16T19:23:42Z Dishual 612 2193186 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Charlton Heston''', ganet '''John Charles Carter''' d'ar [[4 a viz Here]] [[1923]] hag aet da Anaon d'ar [[5 a viz Ebrel]] [[2008]], a oa un aktour [[stadunanat]]. Deuet e oa da vezañ brudet evit e rolloù penn en un toullad filmoù eus [[Sinema er Stadoù-Unanet|Hollywood]] e filmoù epik [[biblek]], [[film skiant-faltazi|skiant-faltazi]] pe [[Film birvidik|filmoù birvidik]]. Enoret e oa bet gant un [[Academy Award]] ha lakaet e oa bet e anv evit tri [[Golden Globe Awards]], kement ha tri [[Primetime Emmy Awards]]. Meur a wech e oa bet roet enorioù dezhañ, evel ar [[Jean Hersholt Humanitarian Award]] e 1978, ar [[Golden Globe Cecil B. DeMille Award]] e 1967, ar [[Screen Actors Guild Life Achievement Award]] e 1971, un [[Kennedy Center Honors|Enor gant ar Greizenn Kennedy]] e 1997, hag ur [[Presidential Medal of Freedom|Vedalenn prezidantel evit ar Frankiz]] e 2003.<ref>{{cite web|title=Charlton Heston|url=http://www.hfpa.org/browse/?param=/member/28565|website=[[Golden Globe Award]]s Official Website|access-date=18 a viz Eost 2015|archive-date=24 a viz Gwengolo 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924041459/http://www.hfpa.org/browse/?param=%2Fmember%2F28565|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news |last=Swartz |first=Tracy |date=26 a viz C'hwevrer 2016 |title=After his death, Charlton Heston's family split his Oscars |url=https://www.chicagotribune.com/entertainment/movies/ct-oscars-2016-charlton-heston-20160226-story.html |work=[[Chicago Tribune]] |access-date=17 a viz Gwengolo 2021}}</ref> Heston a oa kroget e vrud en ur c'hoari [[Moizez]] er film ''[[The Ten Commandments (film, 1956)|An Dek Gourc'hemenn]]'' (1956), hag ar roll pennañ [[Judah Ben-Hur]] e ''[[Ben-Hur (film, 1959)|Ben-Hur]]'' (1959). == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Heston, Charlton}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1923]] [[Rummad:Marvioù 2008]] [[Rummad:Aktourien SUA]] [[Rummad:Demokrated SUA]] [[Rummad:Republikaned SUA]] [[Rummad:Tud marvet gant an danijenn skevent]] ogocj237apwvabudq6lpc9juqjwtwht Olimpiadoù echedoù 0 176643 2193176 2181227 2026-06-16T18:29:40Z Dakbzh 58931 2193176 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} An '''Olimpiadoù Echedoù''' a vez aozet bep daou vloaz gant ar [[FIDE]] abaoe 1927. == Olimpiadoù hollek (''Open'') == Kroget e voe gante e 1927 ez-ofisiel. Tournamantoù diofisiel a voe aozet e 1924 hag e 1926. === Olimpiadoù diofisiel === {| class="wikitable" !width=5%|Bloaz !!|Kevezadeg !!|Kêr !!|Aour !!|Argant !!|Arem |- bgcolor=lightgrey |1924|| 1{{añ}} Olimpiad diofisiel<br/> (hiniennel)||{{Bro-C'hall}}, [[Pariz]]|| {{Tchekoslovakia}} 31||{{Hungaria}} 30||{{Suis}} 29 |- bgcolor=lightgrey |1926||2{{vet}} Olimpiad diofisiel<br/>(Tournamant dre skipailh)||{{Hungaria}}, [[Budapest]]||{{Hungaria}} 9||[[Restr:Flag of Yugoslavia (1918–1941).svg|18px]] [[Yougoslavia|Rouantelezh ar Serbed, ar Groated hag ar Slovened]] 8||{{Roumania}} 5 |- |} === Olimpiadoù ofisiel === <gallery> Vera Menchik 1931 chess olympiad Prague.png|[[Vyera Mentchikova]] er 4{{vet}} Olimpiad e [[Praha]] e 1931. Sport Żydowski w przedwojennej Warszawie (wystawa plenerowa) 42.JPG|Skipailh Polonia er 6{{vet}} Olimpiad e [[Varsovia]]. Alberto Ismodes.jpg|Skipailh Perou en 8{{vet}} Olimpiad e [[Buenos Aires]] e 1939. Sahovska olimpiada Bled 2002 1.JPG|Ar c'hoarierien er 35{{vet}} Olimpiad e [[Bled]] e 2002. 1952 Chess Olympiad Finnish stamp.jpg|Timbr [[finland]]at, 10{{vet}} Olimpiad, [[Helsinki]], 1952. Soviet team 1954 Chess Olympiad.jpg|Skipailh [[URSS]] en 11{{vet}} Olimpiad en [[Amsterdam]]. Bundesarchiv Bild 183-76052-0335, Schacholympiade, Tal (UdSSR) gegen Fischer (USA).jpg|Ar bartienn etre [[Bobby Fischer]] ([[SUA]]) ha [[Mic'hail Tal]] ([[URSS]]) er 14{{vet}} Olimpiad e [[Leipzig]]. FRG ISL 34 1980 Malta.jpg|[[Republik Kevreadel Alamagn]] ouzh [[Island]] er 24{{vet}} Olimpiad e [[Valletta]]. Pinter Adorjan 1984 Thessaloniki.jpg|József Pintér hag András Adorján er 26{{vet}} Olimpiad e [[Thessaloniki]]. USA 1986 Dubai.jpg|Skipailh [[SUA]] er 27{{vet}} Olimpiad e [[Dubai]]. 1990 Chess Olympiad Yugoslav stamp.jpg|Timbr [[yougoslavia]]t, 29{{vet}} Olimpiad, [[Novi Sad]], 1990. Schacholympiade 1978 Stempel.jpg|Timbr ha golo ''Deiz kentañ'' bet embannet gant ar Post [[arc'hantina]]t evit an 23{{vet}} Olimpiad e [[Buenos Aires]]. </gallery> Ur pikol troc'h a voe etre 1939 ha 1950, abalamour d'an [[Eil brezel-bed]]. Kavet e vo ar bloaz, al lec'h, niver a skipailhoù o kemer perzh hag an tri skipailh kentañ gant o niver poentoù: {| class="wikitable" !|Bloaz||Nn||Bro ha kêr||Kentañ||Eil||Trede |- |1927||1{{añ}} Olimpiad||{{Rouantelezh-Unanet}}, [[Londrez]]||{{Hungaria}} 40||{{Danmark}} 38½||{{Bro-Saoz}} 36½ |- |1928||2{{vet}} Olimpiad||{{Izelvroioù}}, [[Den Haag]]||{{Hungaria}} 44||{{USA}} 39½|| {{POL}} 37 |- |1930||3{{vet}} Olimpiad||{{flagicon|Germany|Weimar}} [[Alamagn]], [[Hamburg]]||{{POL}} 48½ ||{{Hungaria}} 47||{{GER}} 44½ |- |1931||4{{vet}} Olimpiad||{{Tchekoslovakia}}, [[Praha]]||{{USA}} 48||{{POL}} 47|| {{Tchekoslovakia}} 46½ |- | 1933 || 5{{vet}} Olimpiad || {{Rouantelezh-Unanet}} [[Folkestone]]|| {{USA}} 39 || {{Tchekoslovakia}} 37½ || {{Sveden}} 34 |- | 1935 || 6{{vet}} Olimpiad || {{Polonia}} [[Varsovia]] || {{USA}} 54 || {{Sveden}} 52½ || {{POL}} 52 |- bgcolor=lightgrey | 1936 || 3{{vet}} Olimpiad diofisiel <br /> || [[Restr:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|18px]] Alamagn [[München]] || {{Hungaria}} 110½ || {{POL}} 108 || [[Restr:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|18px]] 106½ |- | 1937 || 7{{vet}} Olimpiad || {{Sveden}} [[Stockholm]] || {{USA}} 54½ || {{Hungaria}} 48½ || {{POL}} 47 |- | 1939 || 8{{vet}} Olimpiad || {{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]] || [[Restr:Flag_of_Germany_(1935–1945).svg|18px]] Alamagn 36 || {{POL}} 35½ || {{Estonia}} 33½ |- | 1950 || 9{{vet}} Olimpiad || {{YUG}} [[Dubrovnik]] || {{YUG}} 45½ || {{ARG}} 43½ || {{Alamagn}} 40½ |- | 1952 || 10{{vet}} Olimpiad || {{Finland}} [[Helsinki]] || {{URSS}} 21 || {{ARG}} 19½ || {{YUG}} 19 |- | 1954 || 11{{vet}} Olimpiad || {{Izelvroioù}} [[Amsterdam]] || {{URSS}} 34 || {{ARG}} 27 || {{YUG}} 26½ |- | 1956 || 12{{vet}} Olimpiad || {{URSS}} [[Moskov]] || {{URSS}} 31 || {{YUG}} 26½ ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 26½ |- | 1958 || 13{{vet}} Olimpiad || {{Republik Kevreadel Alamagn}} [[München]] || {{URSS}} 34½ || {{YUG}} 29 || {{ARG}} 25½ |- | 1960 || 14{{vet}} Olimpiad || {{RDA}} [[Leipzig]] || {{URSS}} 34 || {{USA}} 29 || {{YUG}} 27 |- | 1962 || 15{{vet}} Olimpiad || {{Bulgaria}} [[Varna]] || {{URSS}} 31½ || {{YUG}} 28 || {{ARG}} 26 |- | 1964 || 16{{vet}} Olimpiad || {{Israel}} [[Tel Aviv]] || {{URSS}} 36½ || {{YUG}} 32 || {{Alamagn}} 30½ |- | 1966 || 17{{vet}} Olimpiad || {{Kuba}} [[La Habana]] || {{URSS}} 39½ || {{USA}} 34½ || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 33½ |- | 1968 || 18{{vet}} Olimpiad || {{Suis}} [[Lugano]] || {{URSS}} 39½ || {{YUG}} 31 || {{BUL}} 30 |- | 1970 || 19{{vet}} Olimpiad || {{Republik Kevreadel Alamagn}} [[Siegen]] || {{URSS}} 27½ ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 26½ || {{YUG}} 26 |- | 1972 || 20{{vet}} Olimpiad || {{YUG}} [[Skopje]] || {{URSS}} 42 || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 40½ || {{YUG}} 38 |- | 1974 || 21{{vet}} Olimpiad || {{Bro-C'hall}} [[Nisa]] || {{URSS}} 46 || {{YUG}} 37½ || {{USA}} 36½ |- | 1976 || 22{{vet}} Olimpiad<ref>URSS ha 40 bro arall a nac'has kas skipailhoù da Israel</ref>. || {{Israel}} [[Haifa]] || {{USA}} 37 || {{Izelvroioù}} 36½ || {{Bro-Saoz}} 35½ |- bgcolor=lightgrey | 1976 || Enep-Olimpiad || {{Libia}} [[Tripoli (Libia)|Trípoli]] || [[Restr:Flag_of_El_Salvador.svg|18px]] [[El Salvador]] 38½ || {{Tunizia}} 36 || {{Pakistan}} 34½ |- | 1978 || 23{{vet}} Olimpiad || {{Arc'hantina}} [[Buenos Aires]] || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 37 || {{URSS}} 36 || {{USA}} 35 |- | 1980 || 24{{vet}} Olimpiad || {{Malta}} [[Valletta]] || {{URSS}} 39 || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 39 || {{USA}} 35 |- | 1982 || 25{{vet}} Olimpiad || {{Suis}} [[Luzern]] || {{URSS}} 42½ || {{Tchekoslovakia}} 36 || {{USA}} 35 |- | 1984 || 26{{vet}} Olimpiad || {{Gres}} [[Thessaloniki]] || {{URSS}} 41 || {{Bro-Saoz}} 37 || {{USA}} 35 |- | 1986 || 27{{vet}} Olimpiad || [[Restr:Flag_of_the_United_Arab_Emirates.svg|18px]] [[Emirelezhioù Arab Unanet]] [[Dubai]] || {{URSS}} 40 || {{Bro-Saoz}} 39 || {{USA}} 38 |- | 1988 || 28{{vet}} Olimpiad || {{Gres}} [[Thessaloniki]] || {{URSS}} 40½ || {{Bro-Saoz}} 34½ || {{Izelvroioù}} 34½ |- | 1990 || 29{{vet}} Olimpiad || {{Yougoslavia}} [[Novi Sad]] || {{URSS}} 39 || {{USA}} 35½ || {{Bro-Saoz}} 35½ |- | 1992 || 30{{vet}} Olimpiad || {{Filipinez}} [[Manila]] || {{Rusia}} 39 || {{Ouzbekistan}} 35 || {{Armenia}} 34½ |- | 1994 || 31{{añ}} Olimpiad || {{Rusia}} [[Moskov]] || {{Rusia}} 37½ || [[Restr:Flag_of_Bosnia_and_Herzegovina.svg|18px]] [[Bosnia-ha-Herzegovina]] 35 || {{RUS|name=Russia "B"}} 34½ |- | 1996 || 32{{vet}} Olimpiad || {{Armenia}} [[Yerevan]] || {{Rusia}} 38½ || {{Ukraina}} 35 || {{USA}} 34 |- | 1998 || 33{{vet}} Olimpiad || {{Rusia}} [[Elista]] || {{Rusia}} 35½ || {{USA}} 34½ || {{Ukraina}} 32½ |- | 2000 || 34{{vet}} Olimpiad || {{Turkia}} [[Istanbul]] || {{Rusia}} 38 || {{GER}} 37 || {{Ukraina}} 35½ |- | 2002 || 35{{vet}} Olimpiad || {{Slovenia}} [[Bled]]|| {{Rusia}} 38½ || {{HUN}} 37½ || {{Armenia}} 35 |- | 2004 || 36{{vet}} Olimpiad || {{Spagn}} [[Calvià]] || {{Ukraina}} 39½ || {{Rusia}} 36½ || {{Armenia}} 36½ |- | 2006 || 37{{vet}} Olimpiad || {{Italia}} [[Torino]] || {{Armenia}} 36 || {{CHN}} 34 || {{USA}} 33 |- | 2008 || 38{{vet}} Olimpiad || {{Alamagn}} [[Dresden]] || {{Armenia}} 19 || {{ISR}} 18 || {{USA}} 17 |- | 2010 || 39{{vet}} Olimpiad || {{Rusia}} [[Khanty-Mansiysk]] || {{Ukraina}} 19 || {{Rusia}} 18 || {{ISR}} 17 |- | 2012 || 40{{vet}} Olimpiad || {{Turkia}} [[Istanbul]] || {{Armenia}} 19 || {{Rusia}} 19 || {{UKR}} 18 |- | 2014 || 41{{añ}} Olimpiad || {{Norvegia}} [[Tromsø]]|| {{CHN}} 19 || {{Hungaria}} 17 || {{Ukraina}} 17 |- | 2016 || 42{{vet}} Olimpiad || {{Azerbaidjan}} [[Bakou]] || {{USA}} 20 ||{{Ukraina}} 20 || {{Rusia}} 18 |- | 2018 || 43{{vet}} Olimpiad || {{Jorjia}} [[Batoumi]] || {{CHN}} 18 || {{USA}} 18 || {{RUS}} 18 |- | 2022 || 44{{vet}} Olimpiad || {{India}} [[Chennai]] || {{Ouzbekistan}} 19 || {{Armenia}} 19 || {{IND}}II 18 |- | 2024 || 45{{vet}} Olimpiad || {{Hungaria}} [[Budapest]] || {{IND}} 21 || {{USA}} 17 || {{Ouzbekistan}} 17 |- |} == Olimpiadoù ar Maouezi == <gallery> Eerste ronde Internationaal Damesschaaktoernooi te Emmen, Bestanddeelnr 908-9173.jpg|Kentañ rondenn Olimpiad [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]] e 1957. Dom.REP.-GER 1980 Malta.JPG|Ar match etre [[Dominika (bro)|Dominika]] ha [[RDA]] en Olimpiad e [[Valletta]] e 1980. Frankreich-Japan 1980 Malta.JPG|Ar match etre [[Bro-C'hall]] ha [[Japan]] en Olimpiad e [[Valletta]] e 1980. An Yangfeng Wu Mingqian 1982 Luzern.jpg|[[An Yangfeng]] ha [[Wu Mingqian]] eus skipailh [[Sina]] en Olimpiad e [[Luzern]] e 1982. Deutschland China 1982 Luzern.jpg|Ar match etre [[Republik Kevreadel Alamagn]] ha [[Sina]] en Olimpiad e [[Luzern]] e 1982. Belgian team (30229888771).jpg|Skipailh [[Belgia]] en Olimpiad e [[Bakou]] e 2016. Schacholympiade Frauen-Nationalmannschaft Mannschaftsfoto.jpg|Skipailh [[Alamagn]] en Olimpiad e [[Chennai]] e 2022. Lara Janželj 2024 09 45 Chess Olympiad Budapest photo by Luka Rifelj (112 of 316).jpg|Ar c'hoarierez [[Slovenia|sloveniat]] [[Lara Janželj]] en Olimpiad e [[Budapest]] e 2024. </gallery> Kroget e voe gante e 1957. Kavet e vo ar bloaz, al lec'h, niver a skipailhoù o kemer perzh hag an tri skipailh kentañ gant o niver poentoù: {| class="wikitable" !|Bloaz || Kêr ha bro || Skipailhoù || Kentañ || Eil || Trede |- |1957|| [[Emmen (Izelvroioù)|Emmen]], {{Izelvroioù}}||21|| '''{{URSS}}''' 10½ || {{Roumania}} 10½ || {{RDA}} 10 |- |1963|| [[Split]], {{YUG}}||15|| '''{{URSS}}''' 25 || {{YUG}} 24½ || {{RDA}} 21 |- |1966|| [[Oberhausen]], [[Republik Kevreadel Alamagn]]||14|| '''{{URSS}}''' 22 || {{Roumania}} 20½ || {{RDA}} 17 |- |1969|| [[Lublin]], {{Polonia}}||15|| '''{{URSS}}''' 26 || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 20.5 || {{Tchekoslovakia}} 19 |- |1972|| [[Skopje]], {{YUG}}||23|| '''{{URSS}}''' 11½ || {{Roumania}} 8 ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 8 |- |1974|| [[Medellín (Kolombia)|Medellín]], {{COL}}||26|| '''{{URSS}}''' 13½ || {{Roumania}} 13½ || {{Bulgaria}} 13 |- |1976|| [[Haifa]], {{Israel}}||23|| '''{{Israel}}''' 17 || {{Bro-Saoz}} 11 || {{Spagn}} 11½ |- |1978|| [[Buenos Aires]],{{ARG}}||32|| '''{{URSS}}''' 16 || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 11 || {{RDA}} 11 |- |1980|| [[Valletta]], {{Malta}}||42|| '''{{URSS}}''' 32½ || [[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 32 || {{Polonia}} 26½ |- |1982|| [[Lucerne]], {{Suis}}||45|| '''{{URSS}}''' 33 || {{Roumania}} 30 ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 26 |- |1984|| [[Thessaloniki]], {{Gres}}||51|| '''{{URSS}}''' 32 || {{Bulgaria}} 27½ || {{Roumania}} 27 |- |1986|| [[Dubai]], {{EAU}}||49|| '''{{URSS}}''' 33½ ||[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]] [[Hungaria]] 29 || {{Roumania}} 28 |- |1988|| [[Thessaloniki]], {{Gres}}||56|| '''[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]]''' [[Hungaria]] 33 || {{URSS}} 32.5 || {{YUG}} 28 |- |1990|| [[Novi Sad]], {{YUG}}||64|| '''[[Restr:Government Ensign of Hungary (1957-1990).svg|18px]]''' [[Hungaria]] 35 || {{URSS}} 35 || {{CHN}} 29 |- |1992|| [[Manila]], {{FIL}}||62|| '''{{Jorjia}}''' 13½ || {{Ukraina}} 13 || {{CHN}} 12½ |- |1994|| [[Moskov]], {{RUS}}||81|| '''{{Jorjia}}''' 32 ||{{Bosnia ha Herzegovina}} 31 || {{CHN}} 27 |- |1996|| [[Yerevan]], {{Armenia}}||74|| '''{{Jorjia}}''' 30 || {{CHN}} 28½ || {{RUS}} 28½ |- |1998|| [[Elista]], {{RUS}}||72|| '''{{CHN}}''' 29 || {{RUS}} (A) 27 || {{Jorjia}} 27 |- |2000|| [[Istanbul]], {{Turkia}}||86|| '''{{CHN}}''' 32 || {{Jorjia}} 31 || {{RUS}} 28½ |- |2002|| [[Bled]], {{Slovenia}} ||91|| '''{{CHN}}''' 29½ || {{RUS}} 29 || {{Polonia}} 28 |- |2004|| [[Calvià]], {{Spagn}}||87|| '''{{CHN}}''' 31 || {{USA}} 28 || {{RUS}} 27½ |- |2006|| [[Torino]], {{Italia}}||103|| '''{{Ukraina}}''' 29½ || {{RUS}} 28 || {{CHN}} 27½ |- |2008|| [[Dresden]], {{Alamagn}}||114|| '''{{Jorjia}}'''18 || {{Ukraina}} 18 || {{USA}} 17 |- |2010|| [[Khanty-Mansiysk]], {{RUS}}|| 115 || '''{{RUS}}''' 22 || {{CHN}} 18 || {{Jorjia}} 16 |- |2012|| [[Istanbul]], {{Turkia}}|| 127 || '''{{RUS}}''' 19 || {{CHN}} 19 || {{Ukraina}} 18 |- |2014|| [[Tromsø]], {{Norvegia}}|| 136 || '''{{CHN}}''' 19 || {{Hungaria}} 17 || {{IND}} 17 |- |2016|| [[Bakou]], {{Azerbaidjan}}|| 140 || '''{{CHN}}''' 20 || {{Polonia}} 17 || {{Ukraina}} 17 |- |2018|| [[Batoumi]], {{Jorjia}}||151 ||'''{{CHN}}''' 18 || {{Ukraina}} 18 || {{Jorjia}} 17 |- |2022 || [[Chennai]], {{IND}}||162 || '''{{Ukraina}}''' 18 || {{Jorjia}} 18 || {{IND}} 17 |- |2024 || [[Budapest]], {{Hungaria}}||181 || '''{{IND}}''' 19 || {{KAZ}} 18 || {{USA}} 17 |- |} ==Notennoù== {{Daveoù}} [[Rummad:Echedoù]] 5t9acx9uta47j2j75lrewd7whhrjyx8 Film spierezh 0 176913 2193198 2163734 2026-06-17T07:40:48Z Dishual 612 2193198 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ur '''film spierezh''' a vez graet eus un [[doare film]] hag a bled gant tem ar [[spierezh]] faltaziek. Gellout a ra bezañ en un doare gwirvoudel (evel an azasadurioù eus oberennoù [[John le Carré]]) pe en un doare faltaziekoc'h (evel darn eus ar [[Listenn filmoù James Bond|filmoù James Bond]]). Meur a romant doare [[spierezh faltaziek]] a zo bet azasaet e stumm filmoù, evel oberennoù [[John Buchan]], le Carré, [[Ian Fleming]] (Bond) ha [[Len Deighton]]. Ul lodenn bouezus eo eus [[Sinema ar Rouantelezh-Unanet|sinema Breizh-Veur]],<ref>"The Spying Game: British Cinema and the Secret State", 2009 [[Cambridge Film Festival]], pp. 54–57 of the [https://web.archive.org/web/20220108225758/https://issuu.com/camfilmtrust/docs/cff09_brochure festival brochure.]</ref> gant [[Filmaozer|filmaozerien]] saoz brudet evel [[Alfred Hitchcock]] ha [[Carol Reed]] hag o deus bet savet un toullad filmoù e bed ar [[Secret Intelligence Service|servijoù kuzh saoz]].<ref>{{Cite web|url=http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/spy-movies-the-guys-who-came-in-from-the-cold-1796078.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220524/http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/spy-movies-the-guys-who-came-in-from-the-cold-1796078.html |archive-date=2022-05-24 |url-access=subscription |url-status=live|title=Spy movies - The guys who came in from the cold|date=October 2, 2009|website=The Independent}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Filmoù hervez an doare]] [[Rummad:Filmoù spierezh]] [[Rummad:Filmoù birvidik hervez an doare]] l9j244p2zwqo2xkb3nv8yx9illnxw9l Grace Kigeni 0 177877 2193164 2169236 2026-06-16T12:52:43Z Dakbzh 58931 2193164 wikitext text/x-wiki '''Grace Kigeni Ateenyi Sengendo''' a zo bet ganet e 1983 en [[Ouganda]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] ougandat eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000313 FIDE]</ref>.<br/>Mestrez FIDE (WFM) eo abaoe 2015<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000313 FIDE]</ref>.<br/>1 783 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Du 2025<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000313 FIDE]</ref>, he [[Renk Elo|renk Elo]] ''Standard'' uhelañ eo ivez<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Kigeni_Grace/127935 Chess Base]</ref>. === [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] === C'hoariet he deus e skipailh Ouganda: * e 2010, en 39{{vet}} Olimpiad e [[Khanty-Mansiysk]] ([[Rusia]]), * e 2012, en 40{{vet}} Olimpiad en [[Istanbul]] ([[Turkia]]), * e 2014, er 41{{añ}} Olimpiad e [[Tromsø]] ([[Norvegia]]), * e miz Gwengolo 2016, en 42{{vet}} Olimpiad e [[Bakou]] ([[Azerbaidjan]]), 25/55,(+ 19, = 12,- 24)<ref>{{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Kigeni_Grace/127935 Chess Base]</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/10000313 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/Kigeni_Grace/127935 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=127570 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.chess.com/players/grace-kigeni He c'hoari e Chess Com] {{DEFAULTSORT:Kigeni, Grace}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1988]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù ougandat]] t20iis350c1klll5y94nxzoweth0d7e Ketevan Revazovna Arakhamia-Grant 0 180267 2193180 2193137 2026-06-16T19:02:59Z Dakbzh 58931 /* Olimpiadoù echedoù (Kemmesk) */ 2193180 wikitext text/x-wiki [[Restr :Arakhamia grant rd6 4thEUIO (A).JPG|180px|right|Ketevan Arakhamia-Grant e 2008.]] '''Ketevan Revazovna Arakhamia-Grant''' (e [[jorjieg]]: '''ქეთევან არახამია-გრანტი'''), bet ganet d'an 19 a viz Gouhere 1968 en [[Ochamchira]] ([[RSS Jorjia|Jorjia]], [[URSS]]), a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] jorjian, [[Skos|skosat]] ha soviedat. Mestr-Meur (GM) eo abaoe 2009, Mestr Etrebroadel (IM) e oa abaoe 1993, Mestrez-veur (WGM) e oa abaoe 1988, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1986, Gourdoner FIDE eo abaoe 2015<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>E miz Mae 2026 e oa 2 306 he [[renk Elo]] ''Standard'', 2 239 he [[renk Elo]] ''Fonnapl'' ha 2 173 he [[renk Elo]] ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 506 eo bet he [[Renk Elo]] ''Standard'' kreñvañ, bet tizhet e miz [[Gouhere]] 2009. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== Kampionad bedel ar Re Yaouank (Merc'hed) ==== ===== Rummad e-dan ugent vloaz ===== Trec'h e voe e 1985 e [[Dobrna]] ([[Yougoslavia]]). ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe teir gwezh : e 1983, e 1984 hag e 1990. ==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe e 1990. ==== Tournamant [[Hastings]] ([[Bro-Saoz]]) ==== Kemer a reas div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/3/3bd93pxi-eurw.html European Women's Individual Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Poentoù||Renk |- |Kerzu 1993||70||4,5/9 (+ 3, = 3, - 3)||3-5/10 |- |Kerzu 1994||71||4/9 (+ 2, = 4, - 3)||6-8/10 |- |} ==== [[Kampionad breizhveurat an echedoù|Kampionad breizhveurat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe peder gwezh: e 2003, e 2004, e 2006 hag e 2007. ==== [[Kampionad skosat an echedoù|Kampionad skosat an echedoù (kemmesk)]] ==== Trec'h e voe e 2003, rampo gant [[Paul Motwani]]<ref>{{en}}[https://web.archive.org/web/20161015060152/http://www.chessscotland.com/archiveresults/scocham.htm Chess Scotland]</ref>. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad gresian ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoariet he deus div wezh <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersgr/awg64aio.html Greek Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1996||SO Ilioupolis||1||25||[[Aten]] ha [[Thessaloniki]]||3/9 (+ 1, = 4, - 4)||33,3||-||-||10||- |- |1998||SO Ilioupolis||1||27||[[Poros]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||-||-||8||- |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== Kemer a reas perzh pemp gwezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Team Chess Championship (women) - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |Du 1992||1||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||5/7 (+ 4, = 2, - 1)||71,4||4||-||2||argant |- |Mae 1997||erlec'hierez 1||2|||{{Kroatia}}, [[Pula]]||2,5/5 (+ 2, = 1, - 2)||50||7||-||1||aour |- |Du-Kerzu 1999||2||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||2,5/7 (+ 4, = 5, - 2)||35,7||31||-||10||- |- |Du 2001||1||4||{{Spagn}}, [[León (Spagn)|León]]||5/9 (+ 4, = 2, - 3)||55,6||14||-||15||- |- |Gouhere-Eost 2005||erlec'hierez||6||{{Sveden}}, [[Göteborg]]||5/7 (+ 3, = 4, - 0)||71,4||4||-||2||argant |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù]] (Kemmesk) ==== C'hoariet he deus teir gwezh e skipailh [[Skos]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players/awg64aio.html Arakhamia-Grant, Ketevan - Chess Olympiads]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |2008||4||38||{{Alamagn}}, [[Dresden]]||6,5/9 (+ 5, = 3, - 1)||72,2||15||-||53||- |- |2010||2||39||{{Rusia}}, [[Khanty-Mansiysk]]||5,5/10 (+ 3, = 5, - 2)||55||52||-||83||- |- |2012||2||40||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoariet he deus ur wezh e skipailh [[URSS]], peder gwezh e skipailh [[Jorjia]] hag ur wezh e skipailh [[Skos]]<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersw/awg64aio.html Women's Chess Olympiads – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz ||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)|| Bro ha kêr ||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |1990||erlec'hierez 1||21 (36)||{{Spagn}}, [[Calvià]]||12/12 (+ 12, = 0, - 0)||100||1||aour||2||argant |- |1994||3||23 (31)||{{Rusia}}, [[Moskov]]||8/11 (+ 5, = 6, - 0)||72,7||3||arem||1||aour |- |1996||3||25 (32)||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||8/10 (+ 6, = 4, - 0)||80||3||arem||1||aour |- |1998||2||26 (33)||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||3/9 (+ 2, = 2, - 5)||33,3||84||-||76||- |- |2002||erlec'hierez||28 (35)||{{Slovenia}}, [[Bled]]||7/10 (+ 6, = 2, - 2)||70||7||-||4||- |- |2014||1||34 (41)||{{Norvegia}}, [[Tromsø]]||7/11 (+ 6, = 2, - 3)||63,6||27||-||58||- |- |} ==== Kampionad bedel (kemmesk) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/awg64aio.html European Team Chess Championship - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Here-Du 1997||3||{{Suis}} [[Luzern]]||4||2,5/8 (+ 1, = 3, - 4)||31,2||9||-||10||- |- |} == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600168 He fichennFIDE] * {{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=12540 He fartiennoù e Chessgames] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Ketevan_Arakhamia_Grant He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Arakhamia, Ketevan}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1968]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù skosat]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] kepx1o65yakoml48mxuequv455vc6t1 Nino Gurieli 0 180278 2193160 2193138 2026-06-16T12:04:35Z Dakbzh 58931 + Olimpiadoù. 2193160 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Gurieli 2013(2).jpg|right|180px|Nino Gurieli e 2013.]] '''Nino Gurieli''' (e [[jorjieg]]: ნინო გურიელი), ganet d'ar [[7 a viz Kerzu]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1980, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1979, Gourdoner FIDE eo abaoe 2018.<br/>[[Renk Elo]] e miz Mae 2026: 2 295 e ''Standard'', 2 253 e ''Fonnapl'' ha 2 266 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1997.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe ur wezh, e 1976. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |Du 1992||2||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||6||-||2||argant |- |Du-Kerzu 1999||2 (eil skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||4||-||-||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Even 1992||erlec'hierez 1||15 (29)||{{Filipinez}} [[Manila]]||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||13||-||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992geo.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>. |- |Du-Kerzu 1994||erlec'hierez 1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8||3||arem||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994geo.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||erlec'hierez 1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||34||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996geo.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||erlec'hierez 1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||5||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000geo.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |} {{EloChart|Q13600222}} == Mammenn == * Giorgadze T, ''Georgian Chess Annals'', Levrenn I, Tbilisi, 1995. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24996 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Gurieli He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gurieli, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] a79lcd5oscylsrgva28lm1xth2ltjfg 2193161 2193160 2026-06-16T12:43:37Z Dakbzh 58931 + Kampionad bedel dre skipailh (Maouezi) - 1997. 2193161 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Gurieli 2013(2).jpg|right|180px|Nino Gurieli e 2013.]] '''Nino Gurieli''' (e [[jorjieg]]: ნინო გურიელი), ganet d'ar [[7 a viz Kerzu]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1980, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1979, Gourdoner FIDE eo abaoe 2018.<br/>[[Renk Elo]] e miz Mae 2026: 2 295 e ''Standard'', 2 253 e ''Fonnapl'' ha 2 266 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1997.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe ur wezh, e 1976. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |Du 1992||2||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||6||-||2||argant |- |Du-Kerzu 1999||2 (eil skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||4||-||-||- |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1997t/1997geow.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1997||4||4||{{Suis}}, [[Luzern]]||3/8 (+ 1, = 4, - 3)||37,5||8||-||10||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Even 1992||erlec'hierez 1||15 (29)||{{Filipinez}} [[Manila]]||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||13||-||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992geo.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>. |- |Du-Kerzu 1994||erlec'hierez 1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8||3||arem||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994geo.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||erlec'hierez 1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||34||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996geo.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||erlec'hierez 1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||5||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000geo.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |} {{EloChart|Q13600222}} == Mammenn == * Giorgadze T, ''Georgian Chess Annals'', Levrenn I, Tbilisi, 1995. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24996 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Gurieli He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gurieli, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] 53qny98yr6q7tq8j1wv0pk2m9h1d233 2193162 2193161 2026-06-16T12:45:02Z Dakbzh 58931 /* Kampionad bedel (Maouezi) */ 2193162 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Gurieli 2013(2).jpg|right|180px|Nino Gurieli e 2013.]] '''Nino Gurieli''' (e [[jorjieg]]: ნინო გურიელი), ganet d'ar [[7 a viz Kerzu]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1980, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1979, Gourdoner FIDE eo abaoe 2018.<br/>[[Renk Elo]] e miz Mae 2026: 2 295 e ''Standard'', 2 253 e ''Fonnapl'' ha 2 266 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1997.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe ur wezh, e 1976. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |Du 1992||2||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||6||-||2||argant |- |Du-Kerzu 1999||2 (eil skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||4||-||-||- |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1997t/1997geow.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1997||4||4||{{Suis}}, [[Luzern]]||3/8 (+ 1, = 4, - 3)||37,5||8||-||10||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Even 1992||erlec'hierez 1||15 (29)||{{Filipinez}} [[Manila]]||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||13||-||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992geo.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>. |- |Du-Kerzu 1994||erlec'hierez 1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8||3||arem||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994geo.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||erlec'hierez 1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||34||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996geo.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||erlec'hierez 1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||5||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000geo.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |} {{EloChart|Q13600222}} == Mammenn == * Giorgadze T, ''Georgian Chess Annals'', Levrenn I, Tbilisi, 1995. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24996 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Gurieli He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gurieli, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] i38gyzflf47szvqsu6rvpyi18ijc9a5 2193163 2193162 2026-06-16T12:45:43Z Dakbzh 58931 /* Olimpiadoù ar Maouezi */ 2193163 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Gurieli 2013(2).jpg|right|180px|Nino Gurieli e 2013.]] '''Nino Gurieli''' (e [[jorjieg]]: ნინო გურიელი), ganet d'ar [[7 a viz Kerzu]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1980, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1979, Gourdoner FIDE eo abaoe 2018.<br/>[[Renk Elo]] e miz Mae 2026: 2 295 e ''Standard'', 2 253 e ''Fonnapl'' ha 2 266 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1997.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe ur wezh, e 1976. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |Du 1992||2||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||6||-||2||argant |- |Du-Kerzu 1999||2 (eil skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||4||-||-||- |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1997t/1997geow.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1997||4||4||{{Suis}}, [[Luzern]]||3/8 (+ 1, = 4, - 3)||37,5||8||-||10||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Even 1992||erlec'hierez 1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||13||-||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992geo.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>. |- |Du-Kerzu 1994||erlec'hierez 1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8||3||arem||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994geo.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||erlec'hierez 1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||34||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996geo.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||erlec'hierez 1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||5||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000geo.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |} {{EloChart|Q13600222}} == Mammenn == * Giorgadze T, ''Georgian Chess Annals'', Levrenn I, Tbilisi, 1995. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24996 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Gurieli He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gurieli, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] qsmhs78cu0t3h0xfcb3rrne7sxmaozc 2193188 2193163 2026-06-16T20:07:00Z Dakbzh 58931 + Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk). 2193188 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Gurieli 2013(2).jpg|right|180px|Nino Gurieli e 2013.]] '''Nino Gurieli''' (e [[jorjieg]]: ნინო გურიელი), ganet d'ar [[7 a viz Kerzu]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1980, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1979, Gourdoner FIDE eo abaoe 2018.<br/>[[Renk Elo]] e miz Mae 2026: 2 295 e ''Standard'', 2 253 e ''Fonnapl'' ha 2 266 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1997.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe ur wezh, e 1976. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoari a reas div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kleub||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |1978||1 (merc’hed)||9||Lu Soviedat||[[Ordzhonikidze]]||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978sc/1978sova.html 10th Soviet Team Chess Cup: Ordzhonikidze 1978, Lu soviedat – Olimp Base]</ref>. |- |1980||1 (maouezi)||10||Spartak||[[Rostov-an-Don]]||4/7 (+ 4, = 0, - 3)||57,1||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1980sc/1980spar.html Soviet Team Chess Cup: 1980, Spartak – Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |Du 1992||2||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||6||-||2||argant |- |Du-Kerzu 1999||2 (eil skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||4||-||-||- |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1997t/1997geow.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1997||4||4||{{Suis}}, [[Luzern]]||3/8 (+ 1, = 4, - 3)||37,5||8||-||10||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Even 1992||erlec'hierez 1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||13||-||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992geo.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>. |- |Du-Kerzu 1994||erlec'hierez 1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8||3||arem||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994geo.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||erlec'hierez 1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||34||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996geo.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||erlec'hierez 1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||5||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000geo.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |} {{EloChart|Q13600222}} == Mammenn == * Giorgadze T, ''Georgian Chess Annals'', Levrenn I, Tbilisi, 1995. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24996 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Gurieli He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gurieli, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] oeg0bf89nssn8nk33wzsftn22h5hfor 2193197 2193188 2026-06-17T07:21:34Z Dakbzh 58931 + Kampionad europat ar C'hleuboù (Maouezi). 2193197 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Gurieli 2013(2).jpg|right|180px|Nino Gurieli e 2013.]] '''Nino Gurieli''' (e [[jorjieg]]: ნინო გურიელი), ganet d'ar [[7 a viz Kerzu]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1980, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1979, Gourdoner FIDE eo abaoe 2018.<br/>[[Renk Elo]] e miz Mae 2026: 2 295 e ''Standard'', 2 253 e ''Fonnapl'' ha 2 266 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1997.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe ur wezh, e 1976. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoari a reas div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kleub||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |1978||1 (merc’hed)||9||Lu Soviedat||[[Ordzhonikidze]]||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978sc/1978sova.html 10th Soviet Team Chess Cup: Ordzhonikidze 1978, Lu soviedat – Olimp Base]</ref>. |- |1980||1 (maouezi)||10||Spartak||[[Rostov-an-Don]]||4/7 (+ 4, = 0, - 3)||57,1||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1980sc/1980spar.html Soviet Team Chess Cup: 1980, Spartak – Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad europat ar C'hleuboù (Maouezi) ==== C'hoariet he deus ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996b/1996mrtb.html 1st European Chess Club Cup (women): Smederevska Palanka 1996 – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1996||Merani Tbilisi||1||2||{{Serbia}}, [[Smederevska Palanka]]||2/3 (+ 1, = 2, - 0)||66,7||-||-||1||aour |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |Du 1992||2||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||6||-||2||argant |- |Du-Kerzu 1999||2 (eil skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||4||-||-||- |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1997t/1997geow.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1997||4||4||{{Suis}}, [[Luzern]]||3/8 (+ 1, = 4, - 3)||37,5||8||-||10||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Even 1992||erlec'hierez 1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||13||-||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992geo.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>. |- |Du-Kerzu 1994||erlec'hierez 1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8||3||arem||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994geo.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||erlec'hierez 1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||34||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996geo.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||erlec'hierez 1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||5||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000geo.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |} {{EloChart|Q13600222}} == Mammenn == * Giorgadze T, ''Georgian Chess Annals'', Levrenn I, Tbilisi, 1995. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24996 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Gurieli He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gurieli, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] 92mmwp997incbvo3ui69qtuclh4fqxt 2193199 2193197 2026-06-17T07:43:14Z Dakbzh 58931 + Kampionad soviedat dre skipailh (Maouezi). 2193199 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Gurieli 2013(2).jpg|right|180px|Nino Gurieli e 2013.]] '''Nino Gurieli''' (e [[jorjieg]]: ნინო გურიელი), ganet d'ar [[7 a viz Kerzu]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1980, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1979, Gourdoner FIDE eo abaoe 2018.<br/>[[Renk Elo]] e miz Mae 2026: 2 295 e ''Standard'', 2 253 e ''Fonnapl'' ha 2 266 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1997.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe ur wezh, e 1976. === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoari a reas div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kleub||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |1978||1 (merc’hed)||9||Lu Soviedat||[[Ordzhonikidze]]||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978sc/1978sova.html 10th Soviet Team Chess Cup: Ordzhonikidze 1978, Lu soviedat – Olimp Base]</ref>. |- |1980||1 (maouezi)||10||Spartak||[[Rostov-an-Don]]||4/7 (+ 4, = 0, - 3)||57,1||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1980sc/1980spar.html Soviet Team Chess Cup: 1980, Spartak – Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad soviedat dre skipailh (Maouezi) ==== C'hoariet he deus ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1986sw/1986geo.html 1st Soviet Women's Team Chess Championship: Minsk 1986 – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Skipailh||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1986||[[RSS Jorjia]]||2||1||[[Minsk]]||5,5/8 (+ 3, = 0, - 1)||68,8||2||-||7||- |- |} ==== Kampionad europat ar C'hleuboù (Maouezi) ==== C'hoariet he deus ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996b/1996mrtb.html 1st European Chess Club Cup (women): Smederevska Palanka 1996 – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1996||Merani Tbilisi||1||2||{{Serbia}}, [[Smederevska Palanka]]||2/3 (+ 1, = 2, - 0)||66,7||-||-||1||aour |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |Du 1992||2||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||6||-||2||argant |- |Du-Kerzu 1999||2 (eil skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||4||-||-||- |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1997t/1997geow.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1997||4||4||{{Suis}}, [[Luzern]]||3/8 (+ 1, = 4, - 3)||37,5||8||-||10||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Even 1992||erlec'hierez 1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||13||-||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992geo.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>. |- |Du-Kerzu 1994||erlec'hierez 1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8||3||arem||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994geo.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||erlec'hierez 1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||34||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996geo.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||erlec'hierez 1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||5||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000geo.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |} {{EloChart|Q13600222}} == Mammenn == * Giorgadze T, ''Georgian Chess Annals'', Levrenn I, Tbilisi, 1995. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24996 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Gurieli He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gurieli, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] a93a1w2kig1xv45rcw5ah8qcr1r2bgy 2193208 2193199 2026-06-17T11:27:35Z Dakbzh 58931 + Kampionad soviedat ar Maouezi. 2193208 wikitext text/x-wiki [[Restr:Nino Gurieli 2013(2).jpg|right|180px|Nino Gurieli e 2013.]] '''Nino Gurieli''' (e [[jorjieg]]: ნინო გურიელი), ganet d'ar [[7 a viz Kerzu]] [[1961]] e [[Tbilisi]], e Republik [[RSS Jorjia|Jorjia]] ([[Unaniezh Soviedel]]) a zo ur c'hoarierez [[echedoù]] [[Jorjia (bro)|jorjian]] ha [[URSS|soviedat]].<br/>Mestr Etrebroadel eo abaoe 1997, Mestrez-veur (WGM) eo abaoe 1980, Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1979, Gourdoner FIDE eo abaoe 2018.<br/>[[Renk Elo]] e miz Mae 2026: 2 295 e ''Standard'', 2 253 e ''Fonnapl'' ha 2 266 e ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE]</ref>.<br/>2 400 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Genver 1997.<br/> == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel === ==== [[Kampionad jorjiat an echedoù|Kampionad jorjiat an echedoù (Maouezi)]] ==== Trec'h e voe ur wezh, e 1976. ==== [[Kampionad echedoù Unaniezh ar Republikoù Sokialour Soviedel (maouezi)|Kampionad soviedat ar Maouezi]] ==== Trec'h e voe div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/players-ind/d/d55zf9jd-ursw.html Women's Soviet Chess Championship, Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Miz ha bloaz||Niverenn ar c'hampionad||Kêr||Poentoù||Renk |- |Here 1975||26||[[Frunze]]||5,5/16 (+ 3, = 5, - 8)||17/18 |- |Here 1986||46||[[Frunze]]||9/16 (+ 7, = 4, - 5)||6-7/18 |- |Here 1988||48||[[Alma-Ata]]||9/17 (+ 7, = 4, - 6)||7-10/18 |- |} === Kevezadegoù dre skipailh === ==== Kib soviedat ar C'hleuboù (kemmesk) ==== C'hoari a reas div wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playerssc/z3jt331g.html Soviet Team Chess Championship – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn||Kleub||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel|| Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh||Daveennoù |- |1978||1 (merc’hed)||9||Lu Soviedat||[[Ordzhonikidze]]||4,5/7 (+ 4, = 1, - 2)||64,3||2||argant||3||arem||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1978sc/1978sova.html 10th Soviet Team Chess Cup: Ordzhonikidze 1978, Lu soviedat – Olimp Base]</ref>. |- |1980||1 (maouezi)||10||Spartak||[[Rostov-an-Don]]||4/7 (+ 4, = 0, - 3)||57,1||3||arem||5||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1980sc/1980spar.html Soviet Team Chess Cup: 1980, Spartak – Olimp Base]</ref>. |- |} ==== Kampionad soviedat dre skipailh (Maouezi) ==== C'hoariet he deus ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1986sw/1986geo.html 1st Soviet Women's Team Chess Championship: Minsk 1986 – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Skipailh||Tablezenn||Niverenn ar gevezadeg||Kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1986||[[RSS Jorjia]]||2||1||[[Minsk]]||5,5/8 (+ 3, = 0, - 1)||68,8||2||-||7||- |- |} ==== Kampionad europat ar C'hleuboù (Maouezi) ==== C'hoariet he deus ur wezh<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996b/1996mrtb.html 1st European Chess Club Cup (women): Smederevska Palanka 1996 – Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !|Bloaz||Kleub||Tablezenn||Bro ha kêr||Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1996||Merani Tbilisi||1||2||{{Serbia}}, [[Smederevska Palanka]]||2/3 (+ 1, = 2, - 0)||66,7||-||-||1||aour |- |} ==== Kampionad europat ar Maouezi ==== C'hoari a reas div wezh e skipailh Jorjia <ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hinennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |Du 1992||2||1||{{Hungaria}}, [[Debrecen]]||4/6 (+ 3, = 2, - 1)||66,7||6||-||2||argant |- |Du-Kerzu 1999||2 (eil skipailh)||3||{{Jorjia}}, [[Batoumi]]||5/7 (+ 5, = 0, - 2)||71,4||4||-||-||- |- |} ==== Kampionad bedel (Maouezi) ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1997t/1997geow.html 4th World Team Chess Championship: Lucerne 1997 - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Bloaz||Tablezenn||Niverenn ar C'hampionad||Bro ha kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn he skipailh |- |1997||4||4||{{Suis}}, [[Luzern]]||3/8 (+ 1, = 4, - 3)||37,5||8||-||10||- |- |} ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas peder gwezh e skipailh Jorjia<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/playersu/d55zf9jd.html European Team Chess Championship (women), Gurieli, Nino - Olimp Base]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Even 1992||erlec'hierez 1||15 (29)||{{Filipinez}}, [[Manila]]||5/8 (+ 5, = 0, - 3)||62,5||13||-||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1992w/1992geo.html 30th Chess Olympiad (women): Manila 1992 - Olimp Base]</ref>. |- |Du-Kerzu 1994||erlec'hierez 1||31||{{Rusia}}, [[Moskov]]||7/9 (+ 5, = 4, - 0)||77,8||3||arem||1||aour<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1994w/1994geo.html 31st Chess Olympiad (women): Moscow 1994 - Olimp Base]</ref> |- |Gwengolo-Here 1996||erlec'hierez 1||32||{{Armenia}}, [[Yerevan]]||3,5/7 (+ 2, = 3, - 2)||50||34||-||1||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/1996w/1996geo.html 32nd Chess Olympiad (women): Yerevan 1996 - Olimp Base]</ref> |- |Here-Du 2000||erlec'hierez 1||34||{{Turkia}}, [[Istanbul]]||5,5/7 (+ 5, = 1, - 1)||78,6||5||-||2||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/2000w/2000geo.html 34th Chess Olympiad: Istanbul 2000 - Olimp Base]</ref> |- |} {{EloChart|Q13600222}} == Mammenn == * Giorgadze T, ''Georgian Chess Annals'', Levrenn I, Tbilisi, 1995. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == *{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/13600222 He fichenn FIDE] *{{en}}[http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=24996 He fartiennoù e Chessgames] *{{en}}[https://www.365chess.com/players/Nino_Gurieli He fartiennoù e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Gurieli, Nino}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1944]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù jorjian]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù soviedat]] dtobrbc5dbqnezja3hlbrsbf5oljylg Bastir Occitània 0 180455 2193190 2193036 2026-06-16T20:50:35Z Raymond Trencavel 70349 /* Dilennadegoù */ 2193190 wikitext text/x-wiki [[Skeudenn:LOGO BASTIR OCCITANIE.jpg|200px|thumb|right|Logo "Bastir Occitanie" (abaoe 2016).]] [[Skeudenn:Jean-Luc Davezac.jpg|200px|thumb|right|Jean-Luc Davezac, Prezidant "Bastir Occitanie".]] '''Bastir Occitània''' (anvet '''''Bastir Occitanie''''' e [[galleg]] ivez, "Sevel Okitania" e brezhoneg) a zo ur strollad politikel rannvroel okitan. E bal eo kaout muioc'h a emrenerezh evit [[Okitania]]. [[Jean-Luc Davezac]] eo e brezidant bremañ<ref>{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2022/01/26/bastir-occitanie-du-gersois-jean-luc-davezac-rejoint-la-federation-des-pays-unis-10070144.php Bastir Occitanie du Gersois Jean-Luc Davezac rejoint la Fédération des pays unis]''</ref>. == Istor al luskad == Da gentañ, e fin 2011, e oa bet kinniget gant [[David Grosclaude]] ur greizenn brederiañ, "Lo Manifèste Occitanista" (Ar Manifesto Okitanour)<ref>{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/article/2013/03/14/1581722-les-animateurs-du-manifeste-occitaniste-ont-pris-langue-lors-d-une-reunion-a-agen.html Les animateurs du Manifeste Occitaniste ont pris langue lors d'une réunion à Agen]'', La Dépêche, 14/03/2013 (lennet d'ar 14/06/2026)</ref>, hag a oa bet adanvet "Bastir !" (Sevel) e 2013. Ar pal a oa kemer perzh e dilennadegoù-kêr Frañs 2014<ref>{{Ca}} ''[https://www.nationalia.cat/noticia/9966/el-moviment-bastir-prepara-candidatures-occitanistes-en-almenys-100-municipis-per-a-les-el El moviment Bastir! prepara candidatures occitanistes en almenys 100 municipis per a les eleccions de 2014]''</ref>. E 2016, e-pad an adreizh tiriadel e Bro-C'hall, lod eus stourmerien "Bastir !" a gabalas evit ma vije adanvet rannvro [[Toloza]] "[[Okitania (rannvro)|Occitanie]]". Berzh ar c'houlzad-se a lakaas al luskad da zegemer an anv "Bastir Occitanie" en e vodadeg veur dalc'het eus ar 14 d'ar 16 a viz Here 2016, en [[L'Isle-Jourdain]] ([[Gers (departamant)|Gers]])<ref>''[https://www.ladepeche.fr/article/2016/10/27/2447448-bastir-occitanie-est-ne.html «Bastir Occitanie» est né]''</ref>. == Dilennadegoù == "Bastir !", en e stumm orin, en doa kemeret perzh e dilennadegoù-kêr 2014 en Okitania c'hall<ref>{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/article/2014/02/04/1809596-l-isle-jourdain-c-etait-la-premiere-reunion-de-bastir.html L'Isle-Jourdain. C'était la première réunion de «Bastir»]'' </ref> hag en dilennadegoù departamant 2015. Ar 6 dileuriad eus "Bastir !" eus [[Gers (departamant)|Gers]] hag ur c'hannad dizalc'h (ar c'houblad Sylvie Theye-[[Romain Duport]]) a gasas o c'houlzad dindan an anv "Dieub ha Dizalc'h evit Gers"<ref>{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2015/03/05/-7064095.php «Libres et Indépendants» affiche ses soutiens ]''</ref>. "Bastir Occitanie" en deus lakaet tud war ar renk evit [[Dilennadegoù kannaded e Bro-C'hall|dilennadegoù kannaded Bro-C'hall]] e 2017, 2022, ha 2024<ref>''[https://www.jornalet.com/opinion/22259/recensament-de-las-candidaturas-occitanistas-per-las-eleccions-legislativas-que-venon Recensament de las candidaturas occitanistas per las eleccions legislativas]''</ref>. E dilennadegoù-rannvro 2021 e oa Jean-Luc Davezac e penn al listenn "Bastir Occitanie 2021" en [[Okitania (rannvro)|Okitania]], en emglev gant al luskad "[[País Nòstre]]" (anv roet d'ar c'hevredad : "Occitanie País Nòstre"). [[Jean Lassalle]] a skoazelle ar c'hevredad-se ivez<ref>{{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2021/05/20/toulouse-jean-lassalle-viendra-ce-vendredi-soutenir-la-liste-occitaniste-bastir-9556429.php Toulouse : Jean Lassalle viendra ce vendredi soutenir la liste occitaniste Bastir]''</ref>. E dilennadegoù Europa 2024 e oa Jean-Luc Davezac pempvet war ar roll « L'Ecologie au centre », gant Jean-Marc Governatori e penn<ref>{{fr}} ''[https://www.ladepeche.fr/2024/06/05/europeennes-2024-le-gersois-jean-luc-davezac-en-lice-pour-lecologie-et-une-europe-des-regions-11994698.php Européennes 2024 : le Gersois Jean-Luc Davezac en lice pour l’écologie et une "Europe des régions"]''</ref>. == Liamm diavaez == * {{Fr}} [https://occitanie-paisnostre.fr/bastir-occitanie/ Lec'hienn ofisiel] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Strolladoù politikel broadelour]] [[Rummad:Strolladoù politikel Okitania]] d0jveme70hcot62334xn8yrtksj5cft Joyce Kabengano 0 180474 2193165 2026-06-16T12:59:42Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2193165 wikitext text/x-wiki '''Joyce Kabengano''' a zo bet ganet e 1990 en [[Ouganda]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] ougandat eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 FIDE]</ref>.<br/>1 751 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even, 1 707 he renk ''Fonnapl'' ha 1 781 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/10000836 He fichennFIDE]</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 He fichenn FIDE] [[Rummad:Ganedigezhioù 1990]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù ougandat]] hmk8jdoikx26qowcgowko1lg3wun61v 2193166 2193165 2026-06-16T13:03:09Z Dakbzh 58931 + Chess Base ha Chess Tempo. 2193166 wikitext text/x-wiki '''Joyce Kabengano''' a zo bet ganet e 1990 en [[Ouganda]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] ougandat eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 FIDE]</ref>.<br/>1 751 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even, 1 707 he renk ''Fonnapl'' ha 1 781 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/10000836 He fichennFIDE]</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/kabengano_joyce/299036 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://fr.chesstempo.com/game-database/player/joyce-kabengano/343215 He c'hoari e Chess Tempo] [[Rummad:Ganedigezhioù 1990]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù ougandat]] l0cxnh5ra5nmf575sy1c2v1piq46mok 2193167 2193166 2026-06-16T13:05:49Z Dakbzh 58931 + Liamm 365 Chess. 2193167 wikitext text/x-wiki '''Joyce Kabengano''' a zo bet ganet e 1990 en [[Ouganda]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] ougandat eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 FIDE]</ref>.<br/>1 751 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even, 1 707 he renk ''Fonnapl'' ha 1 781 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/10000836 He fichennFIDE]</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/kabengano_joyce/299036 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://fr.chesstempo.com/game-database/player/joyce-kabengano/343215 He c'hoari e Chess Tempo] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Joyce_Kabengano He c'hoari e 365 Chess] [[Rummad:Ganedigezhioù 1990]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù ougandat]] 6us8nzol7a4cqjw4quqftnvrm1g6y52 2193168 2193167 2026-06-16T13:12:11Z Dakbzh 58931 2193168 wikitext text/x-wiki '''Joyce Kabengano''' a zo bet ganet e 1990 en [[Ouganda]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] ougandat eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 FIDE]</ref>.<br/>1 751 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 1 707 he renk ''Fonnapl'' ha 1 781 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/10000836 He fichennFIDE]</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/kabengano_joyce/299036 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://fr.chesstempo.com/game-database/player/joyce-kabengano/343215 He c'hoari e Chess Tempo] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Joyce_Kabengano He c'hoari e 365 Chess] [[Rummad:Ganedigezhioù 1990]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù ougandat]] bj9wnb3ta1xj8c9x2xridyaiz66ecxh 2193169 2193168 2026-06-16T13:22:57Z Dakbzh 58931 + Olimpiad Bakou - 2016. 2193169 wikitext text/x-wiki '''Joyce Kabengano''' a zo bet ganet e 1990 en [[Ouganda]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] ougandat eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 FIDE]</ref>.<br/>1 751 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 1 707 he renk ''Fonnapl'' ha 1 781 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/10000836 He fichennFIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas e skipailh Ouganda e [[Bakou]] ([[Azerbaidjan]]) e 2016<ref>{{en}}[https://ugandaradionetwork.net/story/ugandan-teams-suffer-defeat-in-azerbaijan?districtId=731 Uganda Radionet, d'an 11 a viz Gwengolo 2016]]</ref>. == Daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/kabengano_joyce/299036 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://fr.chesstempo.com/game-database/player/joyce-kabengano/343215 He c'hoari e Chess Tempo] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Joyce_Kabengano He c'hoari e 365 Chess] [[Rummad:Ganedigezhioù 1990]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù ougandat]] 30yc9bg1yi73hh8uzfjr6jyw5xbcq3t 2193177 2193169 2026-06-16T18:50:50Z Dakbzh 58931 + Resisadennoù, daveennoù ha kempenn. 2193177 wikitext text/x-wiki '''Joyce Kabengano''' a zo bet ganet e 1990 en [[Ouganda]].<br/>Ur c'hoarierez [[echedoù]] ougandat eo<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 FIDE]</ref>.<br/>1 751 edo he [[renk Elo]] ''Standard'' e miz Even 2026, 1 707 he renk ''Fonnapl'' ha 1 781 he renk ''Luc'hedenn''<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/10000836 He fichennFIDE]</ref>. == Kevezadegoù == === Kevezadegoù dre skipailh === ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ==== C'hoari a reas ur wezh e skipailh Ouganda<ref>{{en}}[https://ugandaradionetwork.net/story/ugandan-teams-suffer-defeat-in-azerbaijan?districtId=731 Uganda Radionet, d'an 11 a viz Gwengolo 2016]</ref>{{,}}<ref>{{en}}[https://www.365chess.com/players/Joyce_Kabengano Joyce Kabengano - 365 Chess]</ref>. {| class="wikitable" !Miz ha bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad||Bro ha kêr|| Poentoù||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn Hiniennel||Renk he skipailh||Medalenn skipailh |- |Gwengolo 2016||-||28 (42)||{{Azerbaidjan}}, [[Bakou]]||3,5/8 (+ 2, = 3, - 3)||43,75||-||-||-||- |- |} == Daveoù == {{Daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/10000836 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://players.chessbase.com/en/player/kabengano_joyce/299036 He c'hoari e Chess Base] * {{en}}[https://fr.chesstempo.com/game-database/player/joyce-kabengano/343215 He c'hoari e Chess Tempo] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Joyce_Kabengano He c'hoari e 365 Chess] [[Rummad:Ganedigezhioù 1990]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù ougandat]] h8h43zozm0g16t03umms9ldtnm1ysr9 True Lies 0 180476 2193185 2026-06-16T19:21:32Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} '''''True Lies''''' zo ur film [[film fent birvidik]] [[stadunanat]] eus [[1994]], skrivet ha filmaozet gant [[James Cameron]]. An aktourien eo [[Arnold Schwarzenegger]] evel Harry Tasker, un ajant eus ar gouarnamant stadunanat, hag a glask ur c'hempouez etre buhez ar spier ha buhez ar gwaz, hep ma vije e wreg [[Jamie Lee Curtis]] o c'houzout e labour gwirion. [[Tom Arnold (aktour)|Tom Arnold]], [[Bill Paxton]], [[Art Malik]], [[Tia Carrere]], Eliza Dush..." 2193185 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''''True Lies''''' zo ur film [[film fent birvidik]] [[stadunanat]] eus [[1994]], skrivet ha filmaozet gant [[James Cameron]]. An aktourien eo [[Arnold Schwarzenegger]] evel Harry Tasker, un ajant eus ar gouarnamant stadunanat, hag a glask ur c'hempouez etre buhez ar spier ha buhez ar gwaz, hep ma vije e wreg [[Jamie Lee Curtis]] o c'houzout e labour gwirion. [[Tom Arnold (aktour)|Tom Arnold]], [[Bill Paxton]], [[Art Malik]], [[Tia Carrere]], [[Eliza Dushku]], ha [[Charlton Heston]] a zo er rolloù a-eil. Ar senario a zo un azasadur eus ar [[film komedienn]] [[Bro-C'hall|gall]] ''[[La Totale!]].''<ref name="EGM61">{{cite magazine |date=August 1994 |title=Schwarzenegger Heats Up the Summer with Action-Packed True Lies |magazine=[[Electronic Gaming Monthly]] |publisher=Sendai Publishing |page=169 |issue=61}}</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Filmoù SUA]] [[Rummad:Filmoù 1994]] [[Rummad:Filmoù saoznek]] [[Rummad:Filmoù James Cameron]] [[Rummad:Filmoù spierezh]] [[Rummad:Filmoù birvidik]] [[Rummad:Filmoù komedienn]] c7u176eh9su7lu56ljzvhvwfapylqo9 Timbroù Kishangârh 0 180477 2193201 2026-06-17T07:49:10Z Tanjee 563 Pajenn krouet gant : "[[File:1899ca 2anna Kishengarh portrait Yv9A Mi10A.jpg|thumb|left|upright 0.6|Ar raja Sardul Singh (1899)]] [[File:Stamp of Kishangarh - 1903 - Colnect 933740 - Coat of Arms.jpeg| thumb|right|upright 0.6|Skoed-Ardamez (1903)]] Ur vro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet e oa [[Kishangârh]], anezhi ur stad-priñselezh eus [[Indez Breizh-Veur]] (ar ''Raj''). Abaoe m’eo dizalc’h [[India]] emañ e stad [[Rajasthan]]. Kroget e voe e 1899 gant an embann timbroù dezho..." 2193201 wikitext text/x-wiki [[File:1899ca 2anna Kishengarh portrait Yv9A Mi10A.jpg|thumb|left|upright 0.6|Ar raja Sardul Singh (1899)]] [[File:Stamp of Kishangarh - 1903 - Colnect 933740 - Coat of Arms.jpeg| thumb|right|upright 0.6|Skoed-Ardamez (1903)]] Ur vro warezet gant ar Rouantelezh-Unanet e oa [[Kishangârh]], anezhi ur stad-priñselezh eus [[Indez Breizh-Veur]] (ar ''Raj''). Abaoe m’eo dizalc’h [[India]] emañ e stad [[Rajasthan]]. Kroget e voe e 1899 gant an embann timbroù dezho an alc’hwez KISHENGARH ha REVENUE POSTAGE. Diskouez a raent skoed-ardamez ar vro. E 1904 e teuas war-wel un timbr gant poltred ar [[Raja]] [[Sardul Singh]] ha diwezhatoc’h hini e vab [[Madan Singh]] a voe war an tron betek 1926. Treiñ a reas an alc’hwez da gKISHENGARH STATE e 1912. Ar rummad diwezhañ a voe savet e 1928. Enoriñ a rae ar raja [[Yagyanarayan-Singh]]. Timbroù Republik India a vez graet gante e Kishangârh abaoe ar bloaz 1947. [[File:Stamp of Kishangarh - 1928 - Colnect 721655 - Maharaja Jagjanarajan Singh.jpeg| thumb|right|upright 0.7|Raja Yagyanarayan-Singh (1928)]] [[File:Stamp of Kishangarh - 1904 - Colnect 846967 - Maharaja Madan Singh.jpeg| thumb|left|upright 0.7|Raja Madan Singh (1904)]] == Pennadoù kar == *[[Timbroù Indez Breizh-Veur]] *[[Timbroù India]] [[Rummad:Timbroù hervez ar vro|Kishangârh, Timbroù]] [[Rummad:Timbroù India|Kishangârh]] 3xvqn0k8kjbc3ev4s1o6cmfkxlgc0wk Spierezh 0 180478 2193204 2026-06-17T08:23:10Z Dishual 612 Pajenn krouet gant : "{{databox}} Ar '''spierezh''', pe '''spionañ''' <ref>https://devri.fr/dictionnaire/s/spionan-spionin/</ref>, pe '''dastum titouroù''', a vez graet eus ar fed da rastellañ titouroù kuzh, [[Kuzul|kuzhulik]], pe talvoudus. Un den gourdonet evit kas da benn seurt oberiadurioù evit ur gouarnamant a zo dre vras un [[ofiser titouriñ]].<ref>{{Cite web |title=Language of Espionage |url=https://www.spymuseum.org/education-programs/spy-resources/language-of-espionage/ |acc..." 2193204 wikitext text/x-wiki {{databox}} Ar '''spierezh''', pe '''spionañ''' <ref>https://devri.fr/dictionnaire/s/spionan-spionin/</ref>, pe '''dastum titouroù''', a vez graet eus ar fed da rastellañ titouroù kuzh, [[Kuzul|kuzhulik]], pe talvoudus. Un den gourdonet evit kas da benn seurt oberiadurioù evit ur gouarnamant a zo dre vras un [[ofiser titouriñ]].<ref>{{Cite web |title=Language of Espionage |url=https://www.spymuseum.org/education-programs/spy-resources/language-of-espionage/ |access-date=2025-05-21 |website=International Spy Museum |language=en}}</ref> Ar spierezh a c'hall bezañ ober un vro estren, pe gant tud eus ar memes bro. An doareoù d'ober-se a zo reoù [[Oberiadur kuzh|kuzh]], dre ma n'int ket reoù degemeret mat hag a-wechoù ez int er-maez eus al lezenn. A-wechoù, e c'hall bezañ un ostilh lezennel evit an nerzhioù surentez, met a-wechoù all e vo un [[torfed]] hag a c'hall bezañ pinijennet gant al lezenn. Ar spierezh a zo alies ur striv gant ur gouarnamant pe gant ur pal kenwerzhel. An droienn a zo implijet dreist-holl gant ar spierezh gouranamantel war enebourien pe enebourien da vezañ evit ar [[titouriñ milourel|soudarded]]. Kalz doareoù spionañ a zo hervez ar pal hag ar re a vez o spiañ. [[Spierezh greantel]], da skouer, o spiañ trevourien evit laerañ mennozhioù pe doareoù da sevel madoù. Spierezh politikel, evel [[Gwallreuz ar Watergate]], evit laerañ mennozhioù pe gouzout resisoc'h e peseurt stad eo kampagn un enebour politikel. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Spierezh]] [[Rummad:Surentez]] qgqlxr0m9132bdoz3ou0jxrkpmlxc54