Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk Richel 0 49884 2197921 2021125 2026-08-16T10:59:24Z CommonsDelinker 424 Lakaet eo bet ar restr [[c:File:Wadden_-_Richel.png]] e-lec’h Wadden_-_Griend.PNG gant [[c:User:CommonsDelinker]] evit an abeg-mañ: [[:c:COM:FR|File renamed]]: correct name for the highlighted islet 2197921 wikitext text/x-wiki [[Image:Wadden - Richel.png|thumb|right|Setu pelec'h emañ Richel|260px]] '''Richel''', pe ''De Richel'' (gant ar ger-mell), zo un enezenn moal ha didud er [[Mor Wadden]], unan eus [[Inizi Friz ar C'hornôg]], pe gentoc'h un [[erv]]-traezh e proviñs [[Friz]], en [[Izelvroioù]], etre inizi [[Vlieland]] ha [[Terschelling]], nemet stag ouzh kumun Vlieland, ha dezhañ 232 [[devezh-arat|zevezh-arat]] (116 ha)<ref>[http://www.vlieland.net/index.php?pagina=vinfo-algemeen&taal=EN VVV Vlieland]</ref>. Pa vez uhel ar mor da vat e vez dindan an dour<ref>[https://archive.is/20070815083039/http://www.milieudefensie.nl/publicaties/magazine/2000/juni/wadden.htm Milieudefensie] (nederlandeg)</ref>. ==Notennoù ha daveennoù== <references/> {{Inizi Friz}} [[Rummad:Inizi Friz ar C'hornôg]] 9r0w5spxfq4oswj60qyvh8is70qlh5x Bourlagad Aostralia 0 65030 2197895 2125873 2026-08-15T14:10:12Z Couiros22 27307 2197895 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen|Bourlagad Aostralia|Burhinus grallarius in Cleland Wildlife Park - 01.jpg|statud=LC|Ur bourlagad Aostralia.}} {{Taxobox Phylum|Chordata}} {{Taxobox Classis|Aves}} {{Taxobox Ordo|Charadriiformes}} {{Taxobox Familia|Burhinidae}} {{Taxobox Genus|Burhinus}} {{Taxobox Anv skiantel|Burhinus grallarius|([[John Latham (evnoniour)|Latham]], [[1801]])}} {{Taxobox Echu}} Ar '''bourlagad Aostralia''' a zo un [[evn]] [[hirc'harek]], ''Burhinus grallarius'' an anv skiantel anezhañ. ==Doareoù pennañ== ==Boued== ==Annez== Bevañ a ra al labous en [[Aostralia]], hag e [[Ginea Nevez]] ivez. ==Liamm diavaez== {{Commons|Category:Burhinus grallarius|ar Bourlagad Aostralia}} {{Wikispecies|Burhinus grallarius|ar Bourlagad Aostralia}} *[http://avibase.bsc-eoc.org/species.jsp?lang=FR&avibaseid=C61A821BCD383448 ''Burhinus grallarius'' war al lec'hienn ''Avibase''.] [[Rummad:Burhinidae]] [[Rummad:Charadriiformes]] [[Rummad:Evned Aostralia]] 854pfnk3nx74uf855mahnp9i065zaoq Morvran Japan 0 65179 2197898 1983617 2026-08-15T18:23:16Z Couiros22 27307 2197898 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen | Morvran Japan | Phalacrocorax capillatus from iNaturalist photo 466316492.jpg | statud=LC}} {{Taxobox Phylum | Chordata}} {{Taxobox Classis | Aves}} {{Taxobox Familia | Phalacrocoracidae}} {{Taxobox Genus | Phalacrocorax}} {{Taxobox Anv skiantel |Phalacrocorax capillatus| Temminck & Schlegel, [[1850]]}} {{Taxobox Echu}} '''Morvran Japan''' (''Phalacrocorax capillatus'') a zo un [[evn-mor]] hag a vev e [[Azia ar Reter|reter Azia]]. ==Rummatadur== Diouzh an evnoniourien e vez renket ar [[morvran|morvrini]] en [[urzhiad]] ''[[Ciconiiformes]]'' pe ''[[Pelecaniformes]]<ref>{{en}} [https://www.worldbirdnames.org/new/updates/archives/taxonomy-version-2/ IOC World Bird List - TAXONOMY UPDATES – v2.6 (Oct 23, 2010) : lod eo ar spesad ''Phalacrocorax capillatus'' eus an urzhad Suliformes dibaoe 2010.]</ref>''. ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}}. [[Rummad:Evned-mor]] [[Rummad:Evned Azia ar Reter]] 6wog7wo5dm6u4v3i6qrt4uq55ziwt7n 2197901 2197898 2026-08-15T20:26:30Z Ar choler 52661 + 2197901 wikitext text/x-wiki {{Taxobox Loen | Morvran Japan | Phalacrocorax capillatus from iNaturalist photo 466316492.jpg| statud=LC}} {{Taxobox Phylum | Chordata}} {{Taxobox Classis | Aves}} {{Taxobox Familia | Phalacrocoracidae}} {{Taxobox Genus | Phalacrocorax}} {{Taxobox Anv skiantel |Phalacrocorax capillatus| Temminck & Schlegel, [[1850]]}} {{Taxobox Echu}} '''Morvran Japan''' (''Phalacrocorax capillatus'') a zo un [[evn-mor]] hag a vev e [[Azia ar Reter|reter Azia]]. ==Rummatadur== Diouzh an evnoniourien e vez renket ar [[morvran|morvrini]] en [[urzhiad]] ''[[Ciconiiformes]]'' pe ''[[Pelecaniformes]]<ref>{{en}} [https://www.worldbirdnames.org/new/updates/archives/taxonomy-version-2/ IOC World Bird List - TAXONOMY UPDATES – v2.6 (Oct 23, 2010) : lod eo ar spesad ''Phalacrocorax capillatus'' eus an urzhad Suliformes dibaoe 2010.]</ref>''. == Annez == {| align="center" |- | colspan="2"| [[File:Phalacrocorax capillatus distribution.png|300px|center]] |- | {{Legend|#ffd900|Gouennañ}} || {{Legend|#4d37ff|A-hed ar bloaz}} |} ==Notennoù ha daveennoù== {{Daveoù}}. [[Rummad:Evned-mor]] [[Rummad:Evned Azia ar Reter]] gdf9jxb1iyfeayecpq961jzj2na36wn Strizh-mor ar Froñveur 0 149892 2197896 2132908 2026-08-15T14:42:37Z Yannick Vallée 25855 displegadenn an anv. 2197896 wikitext text/x-wiki [[Restr:Enez Eusa hag enezeg Molenez.svg|thumb|upright 1.4|Ar Froñveur, etre Eusa hag enezeg Molenez]] Emañ '''strizh-mor ar Froñveur''' etre [[enezeg Molenez]] hag enez [[Eusa]]. Gallout a ra ar [[kasenn|gasenn]] tizhout 7 [[Skoulm (unanenn)|skoulm]] en hanter vare ha mont betek 9 skoulm e lec’hioù zo. Dañjerus-kenañ eo d'ar [[bag]]où pa c’hwezh an avel a-enep d’an dour. An anv a zeufe eus "froud", ur red-dour, ha "meur" (met an henvrezhoneg evit "froud" zo "frut"). Evit diogeliñ ar Froñveur ez eus daou [[tour-tan|dour-tan]]: hini [[Tour-tan ar Gazeg|ar Gazeg]] hag hini [[Tour-tan Kereon|Kereon]]. [[Rummad:Strizhoù-mor Europa]] [[Rummad:Douaroniezh Breizh]] 8ng1n70dwziwapgwdmj3ejwbwz2kivw Triangolo Lariano 0 156010 2197915 2112380 2026-08-16T10:22:44Z Sabbioneta 93435 /* Lennoù */ 2197915 wikitext text/x-wiki [[File:Segrino mappa.jpg|thumb|[[Lenn Como]], gant an ''' Triangolo Lariano'''. ]] An '''Triangolo Lariano''' (pe '''Penisola Lariana''') eo ar beg-douar, anvet ivez "''Lario''", etre daou skourr [[lenn Como]], hag etre kêrioù [[Como]] ha [[Lecco]]; deverañ a ra anv an tric'horn eus an anv Lario-se. ===Lennoù=== Bevennet eo lodenn su an enezenn gant seizh lenn vihan: * Montorfano, Alserio, Segrino, Pusiano, Alserio, Garlate, Olginate. ===Menezioù=== [[File:Monte San Primo.jpg|thumb|Ar [[Monte San Primo]]]] Sede menezioù uhelañ an Triangolo Lariano : * [[Monte San Primo]] - 1.682 m * [[Monte Palanzone]] - 1.436 m * [[Corni di Canzo]] - 1.373 m * [[Bollettone]] - 1.317 m * [[Moregallo]] - 1.276 m * [[Pizzo dell'Asino]] - 1.272 m * [[Monte Rai]] - 1.261 m * [[Cornizzolo]] - 1.241 m * [[Monte Boletto]] - 1.236 m * [[Punta Tre Termini]] - 1.140 m * [[Monte Broncino]] - 1.077 m * [[Monte Oriolo]] - 1.076 m * [[Barzaghino]] - 1.068 m [[Rummad:Proviñs Como]] [[Rummad:Douaroniezh Lombardia]] i5b09ppate90eignzwhy09gm6aowu2o 2197916 2197915 2026-08-16T10:23:57Z Sabbioneta 93435 /* */ 2197916 wikitext text/x-wiki [[File:Segrino mappa.jpg|thumb|[[Lenn Como]], gant an ''' Triangolo Lariano'''. ]] An '''Triangolo Lariano''' (pe '''Penisola Lariana''') eo ar beg-douar, anvet ivez "''Lario''", etre daou skourr [[lenn Como]], hag etre kêrioù [[Como]] ha [[Lecco]]; deverañ a ra anv an tric'horn eus an anv Lario-se. [[Canzo]] eo ar gêr bennañ. ===Lennoù=== Bevennet eo lodenn su an enezenn gant seizh lenn vihan: * Montorfano, Alserio, Segrino, Pusiano, Alserio, Garlate, Olginate. ===Menezioù=== [[File:Monte San Primo.jpg|thumb|Ar [[Monte San Primo]]]] Sede menezioù uhelañ an Triangolo Lariano : * [[Monte San Primo]] - 1.682 m * [[Monte Palanzone]] - 1.436 m * [[Corni di Canzo]] - 1.373 m * [[Bollettone]] - 1.317 m * [[Moregallo]] - 1.276 m * [[Pizzo dell'Asino]] - 1.272 m * [[Monte Rai]] - 1.261 m * [[Cornizzolo]] - 1.241 m * [[Monte Boletto]] - 1.236 m * [[Punta Tre Termini]] - 1.140 m * [[Monte Broncino]] - 1.077 m * [[Monte Oriolo]] - 1.076 m * [[Barzaghino]] - 1.068 m [[Rummad:Proviñs Como]] [[Rummad:Douaroniezh Lombardia]] ri0o6qf1h5qng5gg3mw6zgsy0gsqfq9 Kampionad serb an echedoù 0 165751 2197905 2197835 2026-08-16T07:02:58Z Dakbzh 58931 2197905 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Kampionad serb an echedoù''' eo kampionad an [[echedoù]] e [[Serbia]]. E [[1943]] e voe graet evit ar wech kentañ. Aozet e vez gant Kevredigezh serb an echedoù. E [[1992]] e tarzhas Yougoslavia, krouet e voe stadoù nevez ha ne voe ket aozet [[Kampionad yougoslaviat an echedoù]] ken . Savet e voe kampionadoù broadel er stadoù nevez: [[Kampionad bosniat an echedoù|Bosnia ha Herzegovina]], [[Kampionad kroatiat an echedoù|Kroatia]], [[Kampionad makedonian an echedoù|Makedonia]], [[Kampionad slovenat an echedoù|Slovenia]] ha [[Kampionad Serbia-Montenegro an echedoù| Republik Kevreadel Yougoslavia]], hag, en dibenn e voe savet ar stad [[Kampionad montenegrat an echedoù|montenegrat]], dispartiet diouzh Serbia. == Kampioned == === Republik Sokialour Serbia === :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kêr !! Kampion |- | 1 || 1943 || [[Beograd]] || Petar Trifunovic |- | rowspan=3|Amatour || 1946 || [[Beograd]] || Dragoljub Janosević - ?.Simonić |- | 1947 || [[Čačak]] || Dragutin Djaja - Srecko Nedeljković |- | 1948 || [[Kragujevac]] || Ljubinko Majstorović |- | 2 || 1952 || rowspan=8|[[Beograd]] || Aleksandr Bozić |- | rowspan=2|3 || 1954-'''A''' || Borislav Ivkov |- | 1954-'''B''' || Aleksandar Bozić |- | rowspan=2|4 || 1956-'''A''' || Milan Jovcić |- | 1956-'''B''' || Dragutin Djaja |- | 5 || 1959 || Srecko Nedeljković |- | 6 || 1960 || Vladimir Sokolov |- | 7 || 1961 || Aresenije Lukić |- | 8 || 1962 ||[[Vrnjacka Banja]] || Dragoljub Velimirović |- | rowspan=2|9 || 1963-'''A''' || rowspan=9|[[Beograd]] || Milan Matulović |- | 1963-'''B''' ||Dragoljub Velimirović |- | 10 || 1964 || Dragoljub Cirić |- | 11 || 1965 || Dragoljub Velimirović |- | 12 || 1966 || Vladimir Sokolov |- | 13 || 1967 || Hrvoje Messing |- | 14 || 1968 || Srdjan Cvetković |- | 15 || 1969 || Dragutin Sahović |- | 16 || 1971 || Radojko Urosević |- | 17 || 1974 || [[Vrnjačka Banja]] || Slobodan Martinov |- | 18 || 1975 || [[Požarevac]] || Radovan Govedarica |- | 19 || 1976 || [[Titovo Užive]] || Slavoljub Marjanović |- | 20 || 1978 || [[Bajina Bašta]] || Branimir Maksimović |- | 21 || 1979 || [[Kladovo]] || Zdenko Krnić |- | 22 || 1980 || [[Vlasotince]] || Zivoslak Nikolić |- | 23 || 1981 || [[Požarevac]] || Vladimir Kostić |- | 24 || 1982 || [[Smederevo]] || Dragan Paunović |- | 25 || 1983 || [[Kosjerić]] || Zivoslak Nikolić |- | 26 || 1984 || rowspan=2|[[Bor]] || Branko Damljanović |- | 27 || 1985 || Zlatko Ilincić |- | 28 || 1986 || [[Šabac]] || Antimos Atanasijadis |- | 29 || 1987 || [[Kragujevac]] || Miroljub Trifunović |- | 30 || 1988 || [[Divčibare]] || Klimentije Gulicovski |- |} === Republik Kevreadel Yougoslavia === :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kêr !! Kampion |- | 31 || 1996 || [[Jagodina]] || Milojko Radivojević |- | 32 || 2000 || [[Kragujevac]] || Zoran Mijailović |- | 33 || 2001 || [[Aranđelovac]] || rowspan=2|Miograd Savić |- | 34 || 2002 || [[Leskovac]] |- | 35 || 2003 || [[Dimitrovgrad]] || Milos Perunović |- |} === Maouezi === ==''Republik Sokialour Serbia''== :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kêr !! Kampion |- | 1 || 1948 || [[Beograd]] || Sidonija Marut |- | 2 || 1949 || [[Zemun]] || Katarina Jovanovic |- | 3 || 1950 || [[Valjevo]] || Milana Ilic |- | 4 || 1951 || [[Kragujevac]] || Milunka Lazarevic |- | 5 || 1955 || rowspan=21|[[Beograd]] || Milunka Lazarevic |- | 6 || 1956 || Milinka Cirovic |- | 7 || 1957 || Vera Balaban |- | 8 || 1958 || Lidija Timofejeva |- | 9 || 1959 || Vera Balaban |- | 10 || 1960 || Lidija Timofejeva |- | 11 || 1961 || Katarina Jovanovic |- | 12 || 1962 || ?.Mielusnik - ?.Nedeljkovik |- | 13 || 1963 || Katarina Jovanovic |- | 14 || 1964 || Dusanka Kovacevic |- | 15 || 1965 || Tilka Milicic |- | 16 || 1966 || Katarina Jovanovic - Amalija Pihajlic |- | 17 || 1967 || Jovanka Velimirovic |- | 18 || 1968 || Tatjana Vujanovic |- | 19 || 1969 || Olivera Prokopovic |- | 20 || 1970 || rowspan=2|Amalija Pihajlic |- | 21 || 1971 |- | 22 || 1972 || Gordana Jovanovic |- | 23 || 1973 || Malina Boskovic |- | 24 || 1974 || Olivera Prokopovic |- | 25 || 1975 || Miroslava Bozovic |- | 26 || 1976 || [[Smederevska Palanka]] || Olivera Prokopovic |- | 27 || 1977 || rowspan=5|[[Beograd]] || Slobodanka Milivojevic |- | 28 || 1978 || Marija Petrovic |- | 29 || 1979 || Miroslava Gostovic |- | 30 || 1980 || rowspan=2|Amalija Pihajlic |- | 31 || 1981 |- | 32 || 1982 || [[Vlasotince]] || Olivera Prokopovic |- | 33 || 1983 || [[Beograd]] || Jordanka Micic |- | 34 || 1984 || [[Veliko Gradište]] || Branca Vujic |- | 35 || 1985 || rowspan=2|[[Bor]] || Elenora Ranc |- | 36 || 1986 || Marina Lazic |- | 37 || 1987 || [[Niška Banja]] || Sanja Jovanovic |- | 38 || 1988 || [[Rača]] || Marina Lazic |- | 39 || 1989 || [[Divčibare]] || Miroslava Gostovic |- | 40 || 1990 || [[Priboj]] || Jadranka Medjedovic |- | 41 || 1991 || [[Pirot]] || Dragana Pejic |- | 42 || 1992 || [[Rača]] || Slavica Djonovic |- |} == ''Republik Kevreadel Yougoslavia'' == :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kêr !! Kampion |- | 43 || 1993 || [[Aranđelovac]] || Jelena Boskovic |- | 44 || 1994 || [[Jagodina]] || rowspan=2|Ljiljana Bosnic |- | 45 || 1995 || [[Niška Banja]] |- | 46 || 1996 || [[Jagodina]] || Mila Nikolic |- | 47 || 1997 || [[Šabac]] || Danijela Rancic |- | 48 || 2000 || [[Kragujevac]] || Violeta Todorovic |- | 49 || 2001 || [[Aranđelovac]] || rowspan=2|Maja Kostic |- | 50 || 2002 || [[Leskovac]] |- | 51 || 2003 || [[Dimitrovgrad]] || Milena Vasic |- |} == Kampionadoù Republik Serbia == :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Open !! Maouezi |- | 1 || 2007 || [[Miloš Perunović]] <ref>[https://ratings.fide.com/tournament_src_phtml?code=7189 Kampionad serb 2007]</ref>|| [[Anđelija Stojanović]] <ref>[https://www.365chess.com/tournaments/SRB-ch_(Women)_2007/37002 Kampionad ar merc'hed 2007]</ref> |- | 2 || 2008 || [[Ivan Ivanišević]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic699.html#4 Kampionad serb 2008]</ref>|| [[Anđelija Stojanović]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic701.html#8 Kampionad ar merc'hed 2008]</ref> |- | 3 || 2009 || [[Ivan Ivanišević]]<ref>[https://theweekinchess.com/html/twic754.html#7 Kampionad serb 2009]</ref> || [[Sandra Đukić]] <ref>[https://ratings.fide.com/tournament_src_report.phtml?code=41660 Kampionad ar merc'hed 2009]</ref> |- | 4 || 2010 || [[Nikola Sedlak]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic808.html#13 Kampionad serb 2010]</ref> || [[Anđelija Stojanović]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic808.html#13 Kampionad ar merc'hed 2010]</ref> |- | 5 || 2011 || [[Ivan Ivanišević]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic853.html#5 Kampionad serb 2011]</ref> || [[Jovana Erić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic859.html#19 Kampionad ar merc'hed 2011]</ref> |- | 6 || 2012 || [[Ivan Ivanišević]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic913.html#10 Kampionad serb 2012]</ref> || [[Marija Rakić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic908.html#9 Kampionad ar merc'hed 2012]</ref> |- | 7 || 2013 || [[Boban Bogosavljević]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic964.html#7 Kampionad serb 2013]</ref> || [[Maria Manakova]] <ref>[https://ratings.fide.com/tournament_src_report.phtml?code=78014 Kampionad ar merc'hed 2013]</ref> |- | 8 || 2014 || [[Aleksandar Inđić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1015.html#7 Kampionad serb 2014]</ref> || [[Jovana Vojinović]] <ref>[https://ratings.fide.com/tournament_src_report.phtml?code=93047 Kampionad ar merc'hed 2014]</ref> |- | 9 || 2015 || [[Dejan Antić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1069.html#8 Kampionad serb 2015]</ref>|| [[Marija Rakić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1069.html#8 Kampionad ar merc'hed 2015]</ref> |- | 10 || 2016 || [[Miroslav Marković (c'hoarier echedoù)|Miroslav Marković]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1120.html#12 Kampionad serb 2016]</ref>|| [[Ljilja Drljević]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1121.html#15 Kampionad ar merc'hed 2016]</ref> |- | 11 || 2017 || [[Ivan Ivanišević]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1169.html#13 Kampionad serb 2017]</ref> || [[Adela Velikić]] <ref>[https://ratings.fide.com/tournament_src_report.phtml?code=157267 Kampionad ar merc'hed 2017]</ref> |- | 12 || 2018 || [[Aleksandar Inđić]]|| [[Teodora Injac]]<ref>{{Cite web |title=Alexandar Indjic and Teodora Injac win Serbian championship |url=https://www.fide.com/news/854 |access-date=2021-07-25 |website=www.fide.com |language=en}}</ref> |- | 13 || 2019 || [[Ivan Ivanišević]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1275.html#16 Kampionad serb 2019]</ref> || [[Teodora Injac]] |- | 14 || 2020 || [[Aleksandar Inđić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1362.html#15 Kampionad serb 2020]</ref> || [[Teodora Injac]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1362.html#15 Kampionad ar merc'hed 2020]</ref> |- | 15 || 2021 || [[Velimir Ivić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1415.html#31 Kampionad serb 2021]</ref> || [[Jovana Erić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1415.html#31 Kampionad ar merc'hed 2021]</ref> |- | 16 || 2022 || [[Velimir Ivić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1467.html#18 Kampionad serb 2022]</ref> || [[Irina Chelushkina]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1467.html#18 Kampionad ar merc'hed 2022]</ref> |- | 17 || 2023 || [[Aleksandar Inđić]] || [[Marina Gajcin]]<ref>{{Cite web |title=Serbian Championship: Aleksandar Indjic and Marina Gajcin clinch titles |url=https://www.fide.com/news/2458 |access-date=2023-08-17 |website=www.fide.com |language=en}}</ref> |- | 18 || 2024 || [[Aleksandar Inđić]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr950419.aspx?lan=1&art=4&fed=SRB&SNode=SO Kampionad serb 2024]</ref>|| [[Irina Chelushkina]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr950418.aspx?lan=1&art=4&fed=SRB&SNode=SO Kampionad ar merc´hed 2024]</ref> |- | 19 || 2025 || [[Ivan Ivanisević]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1596.html#13 Kampionad serb 2025]</ref> || [[Sofía Pogorelskikh]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1596.html#13 Kampionad ar merc'hed 2025]</ref> |} == Pennadoù kar == * [[Kampionad bosniat an echedoù]] * [[Kampionad kroatiat an echedoù]] * [[Kampionad makedonian an echedoù]] * [[Kampionad montenegrat an echedoù]] * [[Kampionad Serbia-Montenegro an echedoù]] * [[Kampionad slovenat an echedoù]] * [[Kampionad yougoslaviat an echedoù]] == Notennoù == {{daveoù}} == Liamm diavaez == * [https://web.archive.org/web/20070806233356/http://sah.vrsac.com/Aktuelno/Koviljaca.asp sahvrsac.com] [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Serbia]] mnojri9fdmem3yqjx1dcueeiolvox1g Kampionad montenegrat an echedoù 0 165793 2197902 2197893 2026-08-15T22:34:11Z Juan carlos perez rodriguez 80737 /* Kampioned */ 2197902 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} '''Kampionad montenegrat an echedoù''' eo kampionad broadel an [[echedoù]] e [[Montenegro]]. Aozet e vez gant Kevre montenegrat an echedoù. E [[1992]] e tarzhas Yougoslavia, krouet e voe stadoù nevez ha ne voe ket aozet [[Kampionad yougoslaviat an echedoù]] ken. Savet e voe kampionadoù broadel er stadoù nevez : [[Kampionad bosniat an echedoù|Bosnia ha Herzegovina]], [[Kampionad kroatiat an echedoù|Kroatia]], [[Kampionad makedonian an echedoù|Makedonia]], [[Kampionad slovenat an echedoù|Slovenia]] ha [[Kampionad Serbia-Montenegro an echedoù| Republik Kevreadel Yougoslavia]], hag, en dibenn e voe savet ar stad montenegrat, dispartiet diouzh [[Kampionad serb an echedoù|Serbia]]. == Kampioned == {| |valign="top"| :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kampion |- | 1 || 1946 || Božidar Kažić |- | 2 || 1948 || Radisav Radonjić |- | 3 || 1951 || rowspan=2 | Momčilo Cetković |- | 4 || 1952 || |- | 5 || 1953 || Božidar Cetković |- | 6 || 1954 || Blažo Sredanović |- | 7 || 1955 || rowspan=2 | Vladimir Vukčević |- | 8 || 1956 || |- | 9 || 1957 || rowspan=2 | Dragoljub Minić |- | 10 || 1958 || |- | 11 || 1959 || Momčilo Vuković |- | 12 || 1960 || rowspan=2 | Dragoljub Minić |- | 13 || 1961 || |- | 14 || 1962 || Momčilo Cetković |- | 15 || 1963 || Maksim Lutovac |- | 16 || 1964 || Djordjije Djurović |- | 17 || 1965 || rowspan=2 | Momčilo Cetković |- | 18 || 1966 || |- | 19 || 1967 || Mihailo Milonjić |- | 20 || 1968 || rowspan=10 | Božidar Ivanović |- | 21 || 1969 || |- | 22 || 1970 || |- | 23 || 1971 || |- | 24 || 1972 || |- | 25 || 1973 || |- | 26 || 1974 || |- | 27 || 1975 || |- | 28 || 1976 || |- | 29 || 1977 || |- | 30 || 1978 || Božidar Marinović |- | 31 || 1979 || Djordjije Djurović |- | 32 || 1980 || Božidar Ivanović |- | 33 || 1981 || Radovan Brajović |- | 34 || 1982 || rowspan=2 | Radojica Dabetić |- | 35 || 1983 || |- | 36 || 1984 || Milán Zivković |- | 37 || 1985 || Božidar Ivanović |- | 38 || 1986 || rowspan=3 | Božidar Ivanović |- | 39 || 1987 || |- | 40 || 1988 || |- | 41 || 1989 || Radovan Brajović |- | 42 || 1990 || Pedrag Nikać |- | 43 || 1991 || Božidar Ivanović |- | 44 || 1992 || Djordjije Kontić |- | 45 || 1993 || Mladen Krstic |- | 46 || 1994 || Zdravko Vuković |- | 47 || 1995 || Vladimir Pajković |- | 48 || 1996 || rowspan=2 | Pedrag Nikać |- | 49 || 1997 || |- | 50 || 1998 || Zdravko Vuković |- | 51 || 1999 || Blažo Kalezić |- | 52 || 2000 || [[Dragiša Blagojević]] |- | 53 || 2001 || [[Dragan Klosić]] |- | 54 || 2002 || [[Dragisa Blagojević]] |- | 55 || 2003 || [[Dragan Klosić]] |- | 56 || 2004 || [[Nikola Djukić]] |- | 57 || 2005 || [[Dragisa Blagojević]] |- | 58 || 2006 || [[Pedrag Nikać]] |- | 59 || 2007 ||[[Dragiša Blagojević]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr7168.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO LIX.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 60 || 2008 || [[Milan Drasko]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic715.html#20 LX.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 61 || 2009 ||[[Dragiša Blagojević]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr23679.aspx?lan=2&art=1&SNode=SO LXI.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 62 || 2010 || [[Dragan Kosić]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr76322.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO LXII.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 63 || 2011 ||[[Nikola Djukić]] <ref>[https://chess-results.com/tnr50176.aspx?lan=2&art=1 LXIII.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 64 || 2012 ||[[Nikola Djukić]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr76541.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO LXIV.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 65 || 2013 ||[[Nikola Djukić]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr106347.aspx?lan=2&art=1&SNode=SO LXV.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 66 || 2014 ||[[Nikola Djukić]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr154892.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO LXVI.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 67 || 2015 ||[[Nikola Djukić]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr181661.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&SNode=SO LXVII.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 68 || 2016 || Dragan Kosić<ref>{{cite web |url=http://sahcg.me/pojedinacno-seniorsko-prvenstvo-crne-gore-u-sahu/ |title=Završeno 68. seniorsko prvenstvo Crne Gore u šahu – GM Dragan Kosić šampion |publisher=Montenegro Chess Federation |date=3 July 2016 |accessdate=3 December 2016}}</ref> |- | 69 || 2017 ||[[Nikola Djukić]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr268698.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&SNode=SO LXIX.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 70 || 2018 ||[[Nikola Djukić]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr367176.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO LXX.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 71 || 2019 ||[[Nikola Djukić]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr440217.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&SNode=SO LXXI.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 72 || 2020 || [[Blazo Kalezić]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr534344.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&SNode=SO LXXII.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 73 || 2021 ||[[Luka Drašković]]<ref>{{Cite web |last=nikita |title=Draskovic Luka wins Montenegro Chess Championship 2021 – Chessdom |url=https://www.chessdom.com/draskovic-luka-wins-montenegro-chess-championship-2021/ |access-date=2021-08-16 |language=en-US}}</ref> |- | 74 || 2022 || [[Nikola Djukić]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr608759.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&flag=30&SNode=SO LXXIV.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 75 || 2023 || [[Dragiša Blagojević]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr726551.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&flag=30&SNode=SO LXXV.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 76 || 2024 || [[Nikita Petrov]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr879115.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&flag=30&SNode=SO LXXVI.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 77 || 2025 || [[Nikita Petrov]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1579.html#14 LXXVII.Kampionad montenegrat]</ref> |- | 78 || 2026 || [[Denis Kadrić]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic1633.html#7 LXXVIII.Kampionad montenegrat]</ref> |- |} |valign="top"| :{| class="sortable wikitable" ! Nn !! Bloaz !! Kampionez merc'hed |- | 1 || 1961 || Vjera Radonjic |- | 2 || 1962 || Vasiljka Lakcevic |- | 3 || 1963 || Stanica Ivanovic |- | 4 || 1964 || Zivana Milosavljevic |- | 5 || 1965 || Stanica Ivanovic |- | 6 || 1972 || Milica Rasic |- | 7 || 1973 || rowspan=3|Dragica Kecojevic |- | 8 || 1974 |- | 9 || 1975 |- | 10 || 1976 || rowspan=2|Ruzica Pejovic |- | 11 || 1977 |- | 12 || 1978 || Nedjeljka Bakocevic |- | 13 || 1979 || rowspan=2|Miroslava Bajkovic |- | 14 || 1980 |- | 15 || 1981 || Angelina Mijatovic |- | 16 || 1982 || Branka Djurovic |- | 17 || 1983 || Angelina Mijatovic |- | 18 || 1984 || rowspan=2|Dusika Sekulovic |- | 19 || 1985 |- | 20 || 1986 || Miroslava Bajkovic |- | 21 || 1987 || Dusa Lukic |- | 22 || 1988 || Angelina Mijatovic |- | 23 || 1989 || rowspan=2|Natasa Saric |- | 24 || 1990 |- | 25 || 1991 || Angelina Mijatovic |- | 26 || 1992 || Natasa Saric |- | 27 || 1993 || rowspan=2|Lidija Spajic |- | 28 || 1994 |- | 29 || 1995 || Angelina Mijatovic |- | 30 || 1996 || Jasna Sakotic |- | 31 || 1997 || rowspan=2|Natasa Saric |- | 32 || 1998 |- | 33 || 1999 || Aleksandra Mijovic |- | 34 || 2000 || Natasa Saric |- | 35 || 2001 || rowspan=5|Aleksandra Mijovic |- | 36 || 2002 |- | 37 || 2003 |- | 38 || 2004 |- | 39 || 2005 |- | 40 || 2006 || Svetlana Bulajic |- | 41 || 2007 || [[Aleksandra Mijović]] <ref>[https://theweekinchess.com/html/twic664.html#10 Kampionad žene za 2007]</ref> |- | 42 || 2008 || [[Marija R. Stojanović]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr17791.aspx?lan=2&art=1&SNode=SO Kampionad žene za 2008]</ref> |- | 43 || 2009 || [[Jovana Vojinović]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr23680.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Kampionad žene za 2009]</ref> |- | 44 || 2010 ||[[Jovana Vojinović]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr35750.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Kampionad žene za 2010]</ref> |- | 45 || 2011 ||[[Aleksandra Milović]] <ref>[https://chess-results.com/tnr50153.aspx?lan=2&art=4 Kampionad žene zar 2011]</ref> |- | 46 || 2012 || [[Aleksandra Milović]] |- | 47 || 2013 || [[Sanja Misović]] |- | 48 || 2014 || [[Nina Delević]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr154893.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Kampionad žene za 2014]</ref> |- | 49 || 2015 || [[Nevena Radošević]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr181662.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Kampionad žene za 2015]</ref> |- | 50 || 2016 || [[Tijana Blagojević]]<ref>{{cite web |url=http://sahcg.me/pojedinacno-seniorsko-prvenstvo-crne-gore-u-sahu-za-zene-za-2016-god-deveto-kolo-11-07-2016/ |title=POJEDINAČNO SENIORSKO PRVENSTVO CRNE GORE U ŠAHU ZA ŽENE ZA 2016. GOD. – Deveto kolo, 11.07. 2016. |publisher=Montenegro Chess Federation |date=11 July 2016 |accessdate=3 December 2016}}</ref> |- | 51 || 2017 || [[Lidija Blagojević]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr268661.aspx?lan=2&art=1&turdet=YES&SNode=SO Kampionad žene za 2017]</ref> |- | 52 || 2018 || [[Tijana Rakić (c'hoarierez echedoù)|Tijana Rakić]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr367099.aspx?lan=2&art=4&SNode=SO Kampionad žene za 2018]</ref> |- | 53 || 2019 || [[Nikolina Koljević]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr421282.aspx?lan=2&art=1&SNode=SO Kampionad žene za 2019]</ref> |- | 54 || 2020 || [[Aleksandra Milović]] <ref>[https://s1.chess-results.com/tnr522435.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad žene za 2020]</ref> |- | 55 || 2021 || [[Nikolina Koljević]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr585914.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad žene za 2021]</ref> |- | 56 || 2022 || [[Nikolina Koljević]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr703215.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&flag=30&SNode=SO Kampionad žene za 2022]</ref> |- | 57 || 2023 || [[Anna Novikova]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr853831.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&flag=30&SNode=SO Kampionad žene za 2023]</ref> |- | 58 || 2024 || [[Ines Djendjinović]] <ref>[https://s2.chess-results.com/tnr1074402.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&flag=30&SNode=SO Kampionad žene za 2024]</ref> |- | 59 || 2025 || [[Kira Popova]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1306100.aspx?lan=2&art=4&turdet=YES&flag=30&SNode=SO Kampionad žene za 2025]</ref> |- | 60 || 2026 || [[Mateja Popović]] <ref>[https://s3.chess-results.com/tnr1360044.aspx?lan=1&art=4&turdet=YES&SNode=SO Kampionad žene za 2026]</ref> |} |} == Pennadoù kar == * [[Kampionad bosniat an echedoù]] * [[Kampionad kroatiat an echedoù]] * [[Kampionad makedonian an echedoù]] * [[Kampionad serb an echedoù]] * [[Kampionad Serbia-Montenegro an echedoù]] * [[Kampionad slovenat an echedoù]] * [[Kampionad yougoslaviat an echedoù]] == Notennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * [http://www.sahcg.me/ Kevre montenegrat an echedoù – Lec’hienn ofisiel] * Disoc’hoù embannet gant ''The Week in Chess'': [https://theweekinchess.com/html/twic663.html#17 2007], [https://theweekinchess.com/html/twic664.html#10 2007], [https://theweekinchess.com/html/twic699.html#4 2008] [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Montenegro]] [[Rummad:Montenegro]] jdgrd5x1jl29o6fna76qke7k3pvp3xi Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi) 0 178459 2197910 2195966 2026-08-16T10:09:53Z Dakbzh 58931 /* Lieskampionezed */ 2197910 wikitext text/x-wiki '''Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)''' a zo ur gevezadeg evit ar c'hoarierezed [[echedoù]] [[stadunanat]]. C'hoariet e vez abaoe 1937. Aozet e vez bep bloaz gant [[United States Chess Federation]], Kevre stadunanat an echedoù. == Kampionadoù ha kampionezed == [[Restr:Krush Irina (30073356050) (cropped).jpg|right|140 px|[[Irina Krush]], bet trec'h eizh gwezh.]] :{|class="wikitable" ! # !! Bloaz !! Kampionez |- ||1|||1937|| [[Adele Rivero]] |- ||2|||1938 ||[[Mona May Karff]] |- ||3|||1940||[[Adele Rivero]] |- ||4|||1941||[[Mona May Karff]] |- ||5|||1942|| [[Mona May Karff]] |- ||6|||1944|| [[Gisela Gresser]] |- |7|||1946 ||[[Mona May Karff]] |- |8|||1948|| [[Gisela Gresser]] <br /> [[Mona May Karff]] |- |9|||1951|| [[Mary Bain]] |- |10||1953|| [[Mona May Karff]] |- ||11||1955|| [[Gisela Gresser]] <br /> [[Nancy Roos]] |- |12||1957|| [[Gisela Gresser]] <br /> [[Sonja Graf]] |- |13||1959|| [[Lisa Lane]] |- |14||1962|| [[Gisela Gresser]] |- |15||1964|| [[Sonja Graf]] |- |16||1965|| [[Gisela Gresser]] |- |17||1966|| [[Gisela Gresser]] <br /> [[Lisa Lane]] |- |18||1967|| [[Gisela Gresser]] |- |19||1969|| [[Gisela Gresser]] |- |20||1972|| [[Eva Aronson]] <br /> [[Marilyn Braun]] |- |21||1974|| [[Mona May Karff]] |- |22||1975|| [[Diane Savereide]] |- |23||1976|| [[Diane Savereide]] |- |24||1978|| [[Diane Savereide]] <br /> [[Rachel Crotto]] |- |25||1979|| [[Rachel Crotto]] |- |26||1981|| [[Diane Savereide]] |- |27||1984|| [[Diane Savereide]] |- |28||1986|| [[Inna Izrailov]] |- |29||1987|| [[Anna Achšarumova]] |- |30||1989|| [[Alexey Root]] |- |31||1990|| [[Elena Achmylovskaja]] |- |32||1991|| [[Esther Epstein]] <br /> [[Irina Levitina]] |- |33||1992|| [[Irina Levitina]] |- |34||1993 ||[[Elena Achmylovskaja]] <br /> [[Irina Levitina]] |- |35||1994|| [[Elena Achmylovskaja]] |- |36||1995|| [[Anjelina Belakovskaia]] <br /> [[Sharon Burtman]] |- |37||1996|| [[Anjelina Belakovskaia]] &nbsp; |- |38||1997|| [[Esther Epstein]] |- |39||1998|| [[Irina Krush]] |- |40||1999|| [[Anjelina Belakovskaia]] |- |41||2000|| [[Elina Groberman]] <br /> [[Camilla Baginskaite]] |- |42||2001/02|| [[Jennifer Shahade]] |- |43||2003|| [[Anna Hahn (chess)|Anna Hahn]] |- |44||2004|| [[Jennifer Shahade]] |- |45||2005|| [[Rusudan Goletiani]] |- |46||2006|| [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]] |- |47||2007|| [[Irina Krush]] |- |48||2008|| [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]] |- |49||2009|| [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]] |- |50||2010|| [[Irina Krush]] |- |51||2011|| [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]] |- |52||2012|| [[Irina Krush]] |- |53||2013|| [[Irina Krush]] |- |54||2014|| [[Irina Krush]] |- |55||2015|| [[Irina Krush]] |- |56||2016|| [[Nazi Paikidze]] |- |57||2017|| [[Sabina Foisor]] |- |58||2018|| [[Nazi Paikidze]] |- |59||2019|| [[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]] |- |60||2020|| [[Irina Krush]]<ref>{{en}}[https://fide.com/news/789 Irina Krush takes 2020 U.S. Women’s Championship – FIDE]</ref> bet c'hoariet en linenn abalamour d'ar [[Bedreuziad COVID-19|bandemiezh]]. |- |61||2021|| [[Carissa Yip]] <ref>{{en}}[https://chess24.com/en/read/news/us-chess-champs-10-carissa-triumps-fabi-hits-the-front US Chess Champs 10: Carissa triumps - Fabi hits the front]</ref>. |- |62||2022|| [[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]] |- |63||2023|| [[Carissa Yip]] |- |64||2024|| [[Carissa Yip]] |- |65||2025|| [[Carissa Yip]] |} === Lieskampionezed === * '''9 gwezh''' [[Gisela Gresser]], * '''8 gwezh ''' [[Irina Krush]], * '''7 gwezh''' [[Mona May Karff]], * '''6 gwezh''' [[Diane Savereide]], * '''4 gwezh''' [[Hanna Vitaliivna Zatonskykh]], [[Carissa Yip]], * '''3 gwezh''' [[Elena Donaldson]], Anjelina Belakovskaia, [[Rachel Crotto]], Irina Levitina * '''2 wezh''' [[Jennifer Yu (c’hoarierez echedoù)|Jennifer Yu]], [[Adele Rivero]], Esther Epstein, [[Jennifer Shahade]], [[Nazi Paikidze]]. == Notennoù ha dave == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[http://main.uschess.org/ ''United States Chess Federation''] * {{en}}[http://www.uschesschamps.com/ ''U.S. CHESS CHAMPS''] [[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|SUA]] qq8n7l7cj7l2j6xhum6cok4vt2sojvz Amou Haji 0 180872 2197894 2197889 2026-08-15T13:36:50Z Dishual 612 2197894 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Amou Haji''' ([[farsi]] عمو حاجى, Eontr [[Hajji]]), ganet d'an [[20 a viz Eost]] [[1928]] hag aet da Anaon d'an [[23 a viz Here]] [[2022]], lesanvet "'''den lousañ ar bed'''", a oa un [[penitiour|ermit]] eus [[Iran]] hag a voe brudet evit bezañ chomet hep en em walc'hiñ e-pad 60 vloaz. {{DEFAULTSORT:Amou Haji}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1928]] [[Rummad:Marvioù 2022]] [[Rummad:Tud Iran]] hrat6kzedf3vqx1i5yaxgd5pdsezodf 2197897 2197894 2026-08-15T17:24:52Z Dishual 612 2197897 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Amou Haji''' ([[farsi]] عمو حاجى, Eontr [[Hajji]]), ganet d'an [[20 a viz Eost]] [[1928]] hag aet da Anaon d'an [[23 a viz Here]] [[2022]], lesanvet "'''den lousañ ar bed'''", a oa un [[penitiour|ermit]] eus [[Iran]] hag a voe brudet evit bezañ chomet hep en em walc'hiñ e-pad 60 vloaz. == Marv == En desped da vezañ bevet ken pell en un doare ken lous ha bezañ butuner, tizhet en doa an oad a 94 vloaz. Marvet eo un nebeut mizioù goude m'en dije bet kemeret ur strinkadenn, tuet ma oa bet gant annezidi ur gêriadenn nepell diouzh al lec'h ma veve. {{DEFAULTSORT:Amou Haji}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1928]] [[Rummad:Marvioù 2022]] [[Rummad:Tud Iran]] cj3w63t9rvox68yzjt0ahhakxuyui7n Jennifer Shahade 0 180873 2197899 2026-08-15T19:31:41Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2197899 wikitext text/x-wiki [[Restr :JenShahade0201_063.jpg|right|140px]] '''Jennifer Shahade''' (Philadelphia, [[SUA]] 31 a viz Kerzu 1980) a zo ur c'hoarierez echedoù ha poker stadunanat.</br> Mestrez-veur Etreboadel (WGM) e oa abaoe 2005<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 322 edo he renk Elo ''Standard'' e miz Gouhere 2026 ha 2 294 he renk ''Luc'hedenn''{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE].</br>2 366 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2003.  == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel ===  ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)]] ==== Trec'h e voe div wezh, e 2001-2002 hag e 2004. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liamm diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Shahade, Jennifer}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 3lb238dmqqrxt13ni54bdbueh8t0300 2197900 2197899 2026-08-15T19:32:49Z Dakbzh 58931 2197900 wikitext text/x-wiki [[Restr :JenShahade0201_063.jpg|right|140px]] '''Jennifer Shahade''' ([[Philadelphia]], [[SUA]], 31 a viz Kerzu 1980) a zo ur c'hoarierez echedoù ha poker stadunanat.</br> Mestrez-veur Etreboadel (WGM) e oa abaoe 2005<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 322 edo he renk Elo ''Standard'' e miz Gouhere 2026 ha 2 294 he renk ''Luc'hedenn''{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE].</br>2 366 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2003.  == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel ===  ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)]] ==== Trec'h e voe div wezh, e 2001-2002 hag e 2004. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liamm diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Shahade, Jennifer}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] d2ks4hu7fmnjxftnfedxibjx77mcach 2197904 2197900 2026-08-16T06:59:57Z Dakbzh 58931 + Emdroadur he renk Elo. 2197904 wikitext text/x-wiki [[Restr :JenShahade0201_063.jpg|right|140px]] '''Jennifer Shahade''' ([[Philadelphia]], [[SUA]], 31 a viz Kerzu 1980) a zo ur c'hoarierez echedoù ha poker stadunanat.</br> Mestrez-veur Etreboadel (WGM) e oa abaoe 2005<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 322 edo he renk Elo ''Standard'' e miz Gouhere 2026 ha 2 294 he renk ''Luc'hedenn''{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE].</br>2 366 eo bet he renk Elo ''Standard'' uhelañ, bet tizhet e miz Ebrel 2003.  == Kevezadegoù == === Kevezadegoù hiniennel ===  ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)]] ==== Trec'h e voe div wezh, e 2001-2002 hag e 2004. {{EloChart|Q2011905}} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liamm diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2011905 He fichenn FIDE] {{DEFAULTSORT:Shahade, Jennifer}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] h2mvz2wm8ibkmwq5zrru3lfev5ko6ak Wikipedia:Kumuniezh/An davarn/sizhunvezh 34, bloaz 2026 4 180874 2197903 2026-08-16T01:04:13Z Strebot 79554 Boulc’het 2197903 wikitext text/x-wiki = 17/08/2026 — 23/08/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_34,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bevare sizhun ha tregont eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_33, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_35, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] el50t8yruxgpxi0z6mg1i9k9oaf35ha Saig Jestin 0 180875 2197906 2026-08-16T09:33:42Z Bzhdng 93434 Pennad krouet gant Saig Jestin 2197906 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difennour evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel an arsavlec'hioù<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 |lire en ligne=https://brest.maville.com/actu/actudet_-plabennec.-saig-jestin-une-vie-au-service-de-l-environnement-et-de-langue-bretonne-_6-6584028_actu.Htm |titre=Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne |auteur=Ouest-France |date=5.12.2024}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html |titre="Prix Nobel de la Bretagne" : voici les noms de ceux qui seront distingués  |auteur=Maxime Tuberville, actu.fr |date=23.9.2024}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 |titre=Les colliers de l'Hermine 2024  |auteur=Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse |date=19.9.2024}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s |titre= Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus |auteur=André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne |date=2024}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 |titre= Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ? |auteur=Laura Daniel, Ouest-France |date=5.10.2024}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php |titre=La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine  |auteur=Télégramme |date=10.10.2014}}</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 |titre=https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 |auteur=Ouest-France |date=28.8.2014}}</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php |titre=Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin  |auteur=Télégramme |date=26.3.2025}}</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 |titre=Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune » |auteur=Ouest-France |date=15.11.2013}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php |titre=Art des talus. À l'école de Saïg Jestin  |auteur=Télégramme |date=5.12.2014}}</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 |titre=Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus |auteur=Ouest-France |date=29.3.2025}}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, lec'hiet e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 |titre=Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus  |auteur=Ouest-France |date=10.10.2015}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html |lire en ligne=https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ |lire en ligne=https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE |titre= Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français  |auteur=FR3 Bretagne |date=26.9.2020}}</ref> {{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php |titre=À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine  |auteur=Télégramme |date=23.9.2024}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php |titre=Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon  |auteur=Télégramme |date=26.1.2023}}</ref>. Ar plant a zo war an arsavlec'hioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 |titre=Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire |auteur=Ouest-France |date=29.11.2018}}</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 |titre=Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù |auteur=Manon Deniau, Ouest-France |date=25.11.2024}}</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel arsavlec'hioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 |titre=« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir |auteur=Ouest-France |date=20.5.2023}}</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>{{Chapitre|langue=fr|prénom1=Thierry|nom1=Hamon|titre chapitre=Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor|titre ouvrage=Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne|éditeur=Presses universitaires de Rennes|collection=Histoire|date=2008|pages totales=65–91|isbn=978-2-7535-3064-5|lire en ligne=https://books.openedition.org/pur/5192|consulté le=2025-07-18}}</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/skol-ar-chleuziou-restaure-les-routoirs-13f9f17e-4f40-4c5b-97dd-de4d41b264eb |titre=Pleumeur-Gautier. Skol ar c’hleuziou restaure les routoirs |auteur=Ouest-France |date=13.4.2021}}</ref>, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php |titre=À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs  |auteur=Télégramme |date=1.12.2022}}</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php |titre=À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !  |auteur=Télégramme |date=3.12.2024}}</ref>{{,}}<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 |titre=Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km |auteur=Ouest-France |date=11.6.2024}}</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Drenneg<ref>{{Lien web |lire en ligne=https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau |titre=Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau  |auteur=Paul Duval, pêche.com |date=15.3.2023}}</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>{{article |titre=Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12  |auteur=rédaction |périodique=Télégramme |date=4+5.4.1981}}</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>{{https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/}}</ref>{{,}}<ref>{{https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/}}. j8d1hqpiwm1ejmys9q29awusynnfo5z 2197911 2197906 2026-08-16T10:16:07Z Bzhdng 93434 {{}}=>[] 2197911 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difennour evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel an arsavlec'hioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']}</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, lec'hiet e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an arsavlec'hioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel arsavlec'hioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/skol-ar-chleuziou-restaure-les-routoirs-13f9f17e-4f40, 13.4.2021'']</ref>, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022}}</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Drenneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com |date=15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>[Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981]</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>{{https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/}}</ref>{{,}}<ref>{{https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/}}. 1gh6nx41ioig41m6ljddcio5zrlvohw 2197912 2197911 2026-08-16T10:18:12Z Bzhdng 93434 2197912 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difennour evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel an arsavlec'hioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']}</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, lec'hiet e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an arsavlec'hioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel arsavlec'hioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/skol-ar-chleuziou-restaure-les-routoirs-13f9f17e-4f40, 13.4.2021'']</ref>, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022}}</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Drenneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com |date=15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>[https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/]</ref>{{,}}<ref>[https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/]. 61fd87ghdemjk2enftu57hswbfad3ad 2197913 2197912 2026-08-16T10:19:56Z Bzhdng 93434 2197913 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difennour evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel an arsavlec'hioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']}</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, lec'hiet e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an arsavlec'hioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel arsavlec'hioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/skol-ar-chleuziou-restaure-les-routoirs-13f9f17e-4f40, 13.4.2021'']</ref>, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Drenneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com |date=15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>[https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/]</ref>{{,}}<ref>[https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/]. pj8r5tcbh6t1aopx4cp2iik1pzvsiwj 2197914 2197913 2026-08-16T10:22:25Z Bzhdng 93434 2197914 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difennour evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel an arsavlec'hioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']}</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, lec'hiet e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an arsavlec'hioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel arsavlec'hioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/skol-ar-chleuziou-restaure-les-routoirs-13f9f17e-4f40, 13.4.2021'']</ref>, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Drenneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com |date=15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>[https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/]</ref>{{,}}<ref>[https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/]. ce1w24bbs66ibx9d3mqlb4k7n2sky3d 2197917 2197914 2026-08-16T10:24:32Z Bzhdng 93434 2197917 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difennour evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel an arsavlec'hioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']}</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, lec'hiet e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an arsavlec'hioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel arsavlec'hioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/skol-ar-chleuziou-restaure-les-routoirs-13f9f17e-4f40, 13.4.2021'']</ref>, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Drenneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com |date=15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>{{https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/}}</ref>{{,}}<ref>{{https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/}}</ref>. kc1n9d05kv2ozhbew879g5yra8djmhn 2197918 2197917 2026-08-16T10:25:44Z Bzhdng 93434 2197918 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difennour evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel an arsavlec'hioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']}</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, lec'hiet e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an arsavlec'hioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel arsavlec'hioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/skol-ar-chleuziou-restaure-les-routoirs-13f9f17e-4f40, 13.4.2021'']</ref>, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Drenneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>{{https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/}}</ref>{{,}}<ref>{{https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/}}</ref>. heoq2bgmy560ghsn8nigqqcyibjz08q 2197919 2197918 2026-08-16T10:28:33Z Bzhdng 93434 2197919 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difennour evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel an arsavlec'hioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']}</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, lec'hiet e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an arsavlec'hioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel arsavlec'hioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Drenneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>{{https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/}}</ref>{{,}}<ref>{{https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/}}</ref>. qti2uxbumtrldge5kuhbwhafulbrzgc 2197920 2197919 2026-08-16T10:29:42Z Bzhdng 93434 2197920 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difennour evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel an arsavlec'hioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, lec'hiet e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an arsavlec'hioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel arsavlec'hioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Drenneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>{{https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/}}</ref>{{,}}<ref>{{https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/}}</ref>. cdqw33jotczt65towf8cfe3vgmcugpb 2197923 2197920 2026-08-16T11:47:42Z Bzhdng 93434 Reizhañ an droidigezh 2197923 wikitext text/x-wiki '''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>. Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>. == Difenn an endro == Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>. Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref> == Yezh ha sevenadur Breizh == E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel. Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref>{{https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/}}</ref>{{,}}<ref>{{https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/}}</ref>. lqlu580qf59h3m0o2bol7kjjwfc3q7i Rachel Crotto 0 180876 2197907 2026-08-16T09:50:55Z Dakbzh 58931 + Boulc'het. 2197907 wikitext text/x-wiki [[Restr : Rachel Crotto 1982 Luzern.jpg|right|140px|Rachel Crotto e Luzern e 1982.]]  ''' Rachel Crotto''' (25 a viz Du 1958 e [[New York]], [[SUA]] – 4 a viz Even 2025) a oa ur c'hoarierez echedoù stadunanat<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746 Rachel Crotto Chess Games]</ref>.</br>Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 135 eo bet he renk Elo ''Standard'' diwezhañ hag an hini uhelañ ivez, tizhet e voe e miz Genver 1987<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2012782 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù ==  === Kevezadegoù hiniennel ===  ==== [[Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====  Trec'h e voediv wezh : e 1978, rampo gant [[Diane Savereide]] hag e 1979<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The US Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746&kpage=1 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rachel_Crotto He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Crotto, Rachel}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Marvioù 2025]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 9ijevk9qpko7rjyu4adyz8p0x381o6b 2197908 2197907 2026-08-16T09:51:14Z Dakbzh 58931 2197908 wikitext text/x-wiki [[Restr : Rachel Crotto 1982 Luzern.jpg|right|140px|Rachel Crotto e Luzern e 1982.]]  ''' Rachel Crotto''' (25 a viz Du 1958 e [[New York]], [[SUA]] – 4 a viz Even 2025) a oa ur c'hoarierez echedoù stadunanat<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746 Rachel Crotto Chess Games]</ref>.</br>Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 135 eo bet he renk Elo ''Standard'' diwezhañ hag an hini uhelañ ivez, tizhet e voe e miz Genver 1987<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2012782 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù ==  === Kevezadegoù hiniennel ===  ==== [[Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====  Trec'h e voe div wezh : e 1978, rampo gant [[Diane Savereide]] hag e 1979<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The US Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746&kpage=1 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rachel_Crotto He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Crotto, Rachel}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Marvioù 2025]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] 4uvhw3nx89hed61jqlma11jsf5zc28u 2197909 2197908 2026-08-16T09:52:56Z Dakbzh 58931 2197909 wikitext text/x-wiki [[Restr : Rachel Crotto 1982 Luzern.jpg|right|140px|Rachel Crotto e Luzern e 1982.]]  ''' Rachel Crotto''' (25 a viz Du 1958 e [[New York]], [[SUA]] – 4 a viz Even 2025) a oa ur c'hoarierez echedoù stadunanat<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746 Rachel Crotto Chess Games]</ref>.</br>Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 135 eo bet he renk Elo ''Standard'' diwezhañ hag an hini uhelañ ivez, tizhet e voe e miz Genver 1987<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2012782 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù ==  === Kevezadegoù hiniennel ===  ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====  Trec'h e voe div wezh : e 1978, rampo gant [[Diane Savereide]] hag e 1979<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The US Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746&kpage=1 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rachel_Crotto He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Crotto, Rachel}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Marvioù 2025]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] mc71vubbvyyrcg40okci1y9axd2nz6i 2197922 2197909 2026-08-16T11:20:28Z Dakbzh 58931 + Olimpiadoù. 2197922 wikitext text/x-wiki [[Restr : Rachel Crotto 1982 Luzern.jpg|right|140px|Rachel Crotto e Luzern e 1982.]]  ''' Rachel Crotto''' (25 a viz Du 1958 e [[New York]], [[SUA]] – 4 a viz Even 2025) a oa ur c'hoarierez echedoù stadunanat<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746 Rachel Crotto Chess Games]</ref>.</br>Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 135 eo bet he renk Elo ''Standard'' diwezhañ hag an hini uhelañ ivez, tizhet e voe e miz Genver 1987<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2012782 He fichenn FIDE]</ref>. == Kevezadegoù ==  === Kevezadegoù hiniennel ===  ==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====  Trec'h e voe div wezh : e 1978, rampo gant [[Diane Savereide]] hag e 1979<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The US Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>. === Kevezadegoù dre skipailh ===  ==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====  C'hoariet he deus pemp gwezh e skipailh SUA<ref>{{en}}[http://www.olimpbase.org/playersw/1ndh5ntg.html OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Diane Savereide, Wojciech Bartelski – Olimp Base]</ref>.  {| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr|| Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he Skipailh||Medalenn he skipailh  |-  |1976||2||7||{{Israel}}, [[Haifa]]||6/9 (+5, =2, -2)||66,7||5||-||4||-  |-  |1980||2||9||{{Malta}}, [[Valletta]]||5,5/11 (+4, =3, -4)||50||17||-||13||-  |-  |1982 ||erlec'hierez 1||10||{{Suis}}, [[Luzern]] || 5/9 (+4, =2, -3)||55,6||11||-||17||-  |-  |1984||erlec'hierez 1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||9/11 (+8, =2, -1)||81,8||2||argant||13||-  |-  |1986||1|| 12||{{EAU}}, [[Dubai]]||1,5/7 (+1, =1, -5)||21,4||-||-||3||-  |-  |} == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} == Liammoù diavaez == * {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE] * {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746&kpage=1 He c'hoari e Chess Games] * {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rachel_Crotto He c'hoari e 365 Chess] {{DEFAULTSORT:Crotto, Rachel}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1980]] [[Rummad:Marvioù 2025]] [[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]] sw4dxjdnnfhc8nk2tul12qddye1zz1n