Wikipedia
brwiki
https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer
MediaWiki 1.47.0-wmf.15
first-letter
Media
Dibar
Kaozeal
Implijer
Kaozeadenn Implijer
Wikipedia
Kaozeadenn Wikipedia
Restr
Kaozeadenn Restr
MediaWiki
Kaozeadenn MediaWiki
Patrom
Kaozeadenn Patrom
Skoazell
Kaozeadenn Skoazell
Rummad
Kaozeadenn Rummad
TimedText
TimedText talk
Modulenn
Kaozeadenn modulenn
Event
Event talk
An Intel
0
15938
2197937
2150272
2026-08-16T18:56:32Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2197937
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox kumunioù Breizh
| anv = An Intel
| anvOfisiel = Étel
| skeudenn = Etel.jpg
| alc'hwez = An Intel gwelet eus an oabl
| ardamezioù = Blason_ville_fr_Etel_(Morbihan).svg
| bro = [[Bro-Gwened]]
| departamant = [[Mor-Bihan]]
| arondisamant = [[Arondisamant an Oriant|an Oriant]]
| etrekumuniezh = [[An Alre Kiberen Douar Atlantel]]
| bro velestradurel = [[Bro an Alre]]
| kanton = [[Kanton Kiberen|Kiberen]]
| cp = 56410
| maer = Guy Hercend
| amzer-gefridi = 2014-2026
| gorread = 1.74
| hedred = -3.19944444444
| ledred = 47.6583333333
| uk = 5
| ubi = 0
| ubr = 17
| lec'hienn web = {{fr}}[http://www.mairie-etel.fr Lec'hienn an ti-kêr]
}}
'''An Intel''' a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Kiberen]] e departamant ar [[Mor-Bihan]].
== Douaroniezh ==
* War lez genoù [[Stêr an Intel]] hag ar [[Meurvor Atlantel]] emañ an Intel.
== Istor ==
=== {{XIXvet kantved}} ===
* Krouet e voe ar gumun d'an 20 a viz Gouere 1850 diwar ul lodenn eus kumun [[an Ardeven]]<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 14</ref>.
=== {{XXvet kantved}} ===
==== [[Brezel-bed kentañ]] ====
* Mervel a reas 107 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 4,46 % eus he foblañs e 1911<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56055&pays=France&dpt=56&idsource=5682&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==== Korventenn 1930 ====
* [[19 Gwengolo|19]]-[[20 Gwengolo|20 a viz Gwenholon]] [[1930]]: kollet e voe dek bag ha mervel a reas 72 pesketour eus an Intel abalamour d'ar gorventenn<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20110813235401/http://www.luciengourong.com/site/?p=104 Lucien Gourong]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20090615000255/http://www.museedesthoniers.fr/savoir+/sinop6_3.html Mirdi an Dounetaerion]</ref>.
==== [[Eil Brezel-bed]] ====
* E [[Sankenn an Oriant]] edo ar gumun; dieubet e voe an Intel d'an 12 a viz Kerzu 1944 gant ar 94{{vet}} Rannlu Troadegiezh [[SUA]]at dindan urzhioù ar Jeneral Fortier, pezh a rannas Sankenn an Oriant e div lodenn<ref>{{fr}}[[Roger Leroux]], ''Le Morbihan en guerre 1939-1945'', Imprimerie de la Manutention, Mayenne, 1991, pajenn 603 </ref>.
[[Restr:CaféBretonAnIntel.jpg|left|thumb|Ar "Bar Breton", anvet "Café Breton" gwechall]]
{{clr|left}}
* Da 8 eur noz d'ar [[7 Mae|7 a viz Mae]] [[1945]] e oa bet sinet kodianañ an [[Wehrmacht|Alamaned]] a oa o terc'hel [[Sankenn an Oriant]] er ''Café Breton'' en Intel; an arsav-emgann a voe sinet gant ar c'horonal Borst en anv al lu alaman, ar c'horonal Keating en anv al lu [[SUA|Suaat]] hag ar c'horonal Joppé en anv al lu [[Bro-C'hall|gall]]<ref>{{fr}}[[Ouest-France]], 7 a viz Mae 2010</ref>; lakaet e voe da dalvezout da 00.01 d'an [[8 Mae|8 a viz Mae]].
* Mervel a reas 21 den abalamour d'ar brezel<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56055&pays=France&dpt=56&idsource=5682&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 memorialgenweb - Monumant ar re varv]</ref>.
==== Tarzh-meur an Intel ====
<gallery>
Barre Etel.jpg|Tarzh-meur an Intel.
Plakenn3avizHere1958AnIntel.jpg|Monumant ar re varv d'an 3 a viz Here 1958.
Restr:AnIntelBagdiarvag-saveteiñ.xcf|Bagdi ar vag-saveteiñ.
</gallery>
* [[1958]]: d'an 3 a viz Here e voe klasket gant Alain Bombard diskouez efedusted ar vagig-dreistvevañ bet ijinet gantañ en ur vont ouzh tarzh-meur an Intel, ar vag a eilpennas, beuzet pevar den eus he bourzh, hag ar vag-saveteiñ ''Vice Amiral Schwerer II'' a reas memes mod, gant pemp martolod beuzet<ref>{{fr}}[http://www.ina.fr/fresques/ouest-en-memoire/fiche-media/Region00287/le-drame-d-etel.html ORTF]</ref>.
==== Brezelioù didrevadennañ ====
* Mervel a reas ur gwaz e [[Brezel Indez-Sina]] ha tri gwaz e [[Brezel Aljeria]]<ref>{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?act=view&insee=56055&pays=France&dpt=56&idsource=5682&table=bp&lettre=&fusxx=&debut=0 memorialgenweb - Monumant ar re varv] </ref>.
== Mirdi ==
* Mirdi an Dounetaerion<ref>{{fr}}[https://web.archive.org/web/20220322203332/https://museedesthoniers.fr/ Lec'hienn ar mirdi]</ref>.
== Monumantoù ha traoù heverk ==
[[Restr:IlizkatolikAnIntel.jpg|left|thumb|An iliz katolik]]
{{clr|left}}
* Iliz katolik ''Sant Pêr ha Sant Paol''.
* Monumant ar re varv er vered, luc'hskeudennoù ha kartenn-bost<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=5682 Memorial Genweb]</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/diapos.php?dpt=56&id_source=5682 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d'an [[12 a viz Du]] [[1922]], luc'hskeudennoù<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/66707/etel-cimetierecommunal/ Université de Lille]</ref>.
* Plakenn ar Rezistanted marvet en emgannoù an dieubidigezh e dibenn miz [[Eost]] [[1944]], luc’hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?idsource=113603&dpt=56 Memorial Genweb]</ref>.
* Plakenn ar re varv (1914-1918) en iliz katolik, luchskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=80624 Memorial Genweb]</ref>.
== Armerzh ==
<gallery>
UrvageporzhAnIntel.jpg|Ur vag-pesketa hengounel er porzh.
AnIntelSkornlec'h.xcf|Ar skornlec'h.
</gallery>
* 81 vag-chaluter a voe er porzh da vuiañ, ha 26 kokaniour; e 1963 e voe degaset 21 600 tonenn a besked gant pesketourion an Intel betek porzhioù ar Meurvor Atlantel, d'ar c'houlz-se e oa ar porh ar pevare hini eus ar Frañs a-bezh hervez ar pesketa pesked; e 1964 e voe pourchaset skorn 548 gwezh d'ar bigi-chaluter gant al labouradeg-skorn, da lâret eo e voe kenderc'het 12 700 tonenn skorn<ref>{{fr}}Atersadenn Michel Le Leuch, kadoriad ar gevredigezh ''Autrefois Etel'', Michel Perrin, istorour ar mirdi, ha Grégory Nabat, animatour er mirdi, ''Ouest-France'', d'ar Meurzh 30 a viz Ebrel 2013</ref>.
== Emdroadur ar boblañs ==
=== abaoe 1962 ===
{{Demografiezh
|titl=Niver a annezidi
|dimx=
|dimy=
|popmax=3100
|passo1=500
|passo2=200
|bl1=1962
|bl2=1968
|bl3=1975
|bl4=1982
|bl5=1990
|bl6=1999
|bl7=2006
|bl8=2012
|p1=3085
|p2=3074
|p3=2762
|p4=2445
|p5=2318
|p6=2165
|p7=2035
|p8=2040
|p9=2058
|mammenn=EBSSA
}}
=== abaoe 1851 ===
<div class="center">
<timeline>
Colors=
id:a value:gray(0.9)
id:b value:gray(0.7)
id:c value:rgb(1,1,1)
id:d value:rgb(0.7,0.8,0.9)
ImageSize = width:850 height:400
PlotArea = left:50 bottom:20 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:3100
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:b increment:1000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:a increment:500 start:0
BackgroundColors = canvas:c
BarData=
bar:1851 text:1851
bar:1856 text:1856
bar:1861 text:1861
bar:1866 text:1866
bar:1872 text:1872
bar:1876 text:1876
bar:1881 text:1881
bar:1886 text:1886
bar:1891 text:1891
bar:1896 text:1896
bar:1901 text:1901
bar:1906 text:1906
bar:1911 text:1911
bar:1921 text:1921
bar:1926 text:1926
bar:1931 text:1931
bar:1936 text:1936
bar:1946 text:1946
bar:1954 text:1954
bar:1962 text:1962
bar:1968 text:1968
bar:1975 text:1975
bar:1982 text:1982
bar:1990 text:1990
bar:1999 text:1999
bar:2006 text:2006
bar:2012 text:2012
bar:2022 text:2022
PlotData=
bar:1851 from:0 till: 1074
bar:1856 from:0 till: 1142
bar:1861 from:0 till: 1361
bar:1866 from:0 till: 1770
bar:1872 from:0 till: 1867
bar:1876 from:0 till: 1979
bar:1881 from:0 till: 1988
bar:1886 from:0 till: 1995
bar:1891 from:0 till: 1926
bar:1896 from:0 till: 1993
bar:1901 from:0 till: 2014
bar:1906 from:0 till: 2308
bar:1911 from:0 till: 2396
bar:1921 from:0 till: 2363
bar:1926 from:0 till: 2411
bar:1931 from:0 till: 2386
bar:1936 from:0 till: 2385
bar:1946 from:0 till: 2580
bar:1954 from:0 till: 2841
bar:1962 from:0 till: 3085
bar:1968 from:0 till: 3074
bar:1975 from:0 till: 2762
bar:1982 from:0 till: 2445
bar:1990 from:0 till: 2318
bar:1999 from:0 till: 2165
bar:2006 from:0 till: 2035
bar:2012 from:0 till: 2040
bar:2022 from:0 till: 2058
PlotData=
bar:1851 at: 1074 fontsize:S text: 1074 shift:(-10,5)
bar:1856 at: 1142 fontsize:S text: 1142 shift:(-10,5)
bar:1861 at: 1361 fontsize:S text: 1361 shift:(-10,5)
bar:1866 at: 1770 fontsize:S text: 1770 shift:(-10,5)
bar:1872 at: 1867 fontsize:S text: 1867 shift:(-10,5)
bar:1876 at: 1995 fontsize:S text: 1995 shift:(-10,5)
bar:1881 at: 1988 fontsize:S text: 1988 shift:(-10,5)
bar:1886 at: 1995 fontsize:S text: 1995 shift:(-10,5)
bar:1891 at: 1926 fontsize:S text: 1926 shift:(-10,5)
bar:1896 at: 1993 fontsize:S text: 1993 shift:(-10,5)
bar:1901 at: 2014 fontsize:S text: 2014 shift:(-10,5)
bar:1906 at: 2308 fontsize:S text: 2308 shift:(-10,5)
bar:1911 at: 2396 fontsize:S text: 2396 shift:(-10,5)
bar:1921 at: 2363 fontsize:S text: 2363 shift:(-10,5)
bar:1926 at: 2411 fontsize:S text: 2411 shift:(-10,5)
bar:1931 at: 2386 fontsize:S text: 2386 shift:(-10,5)
bar:1936 at: 2385 fontsize:S text: 2385 shift:(-10,5)
bar:1946 at: 2580 fontsize:S text: 2580 shift:(-10,5)
bar:1954 at: 2841 fontsize:S text: 2841 shift:(-10,5)
bar:1962 at: 3085 fontsize:S text: 3085 shift:(-10,5)
bar:1968 at: 3074 fontsize:S text: 3074 shift:(-10,5)
bar:1975 at: 2762 fontsize:S text: 2762 shift:(-10,5)
bar:1982 at: 2445 fontsize:S text: 2445 shift:(-10,5)
bar:1990 at: 2318 fontsize:S text: 2318 shift:(-10,5)
bar:1999 at: 2165 fontsize:S text: 2165 shift:(-10,5)
bar:2006 at: 2035 fontsize:S text: 2035 shift:(-10,5)
bar:2012 at: 2040 fontsize:S text: 2040 shift:(-10,5)
</timeline>
<br clear="left">
</div>
<ref>{{fr}}[[EBSSA]]</ref>
== Melestradurezh ==
[[Restr:TiKêrAnIntel.jpg|left|thumb|An ti-kêr]]
{{clr|left}}
{{DilennadDeroù |Titl= Roll maered ar gumun}}
{{DilennadBremañ |Deroù= 2014|Anv= Guy Hercend|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 2006|Penn= 2014|Anv= Joseph Nigen|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1991|Penn= 2006|Anv= Rémi Guillevic|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1989|Penn= 1991|Anv= Michel Le Nabat|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1977|Penn= 1989|Anv= Michel Le Corvec|Strollad= |Karg= }}
{{Dilennad |Deroù= 1957|Penn= 1977|Anv= Eugène Ezanno|Strollad= |Karg= }}
{{DilennadFedoù}}
{{DilennadPenn}}
== Tud ==
== Gevelliñ ==
*[[Image:Flag of Ireland.svg|20px]] [[Coill Chreagáin]] ([[Iwerzhon]]), abaoe 1984<ref>{{fr}}[http://www.cncd.fr/frontoffice/bdd-recherche-resultat.asp?searchField=etel&x=29&y=23 Atlas français de la coopération décentralisée et des autres actions extérieures, Ministère des affaires étrangères]</ref>.
== Liammoù diavaez ==
*{{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56055 an Intel war lec'hienn Geobreizh]
== Notennoù ha daveoù ==
{{Daveoù|bannoù=2}}
{{DEFAULTSORT:Intel, An}}
{{Commons|Category:Étel}}
[[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]]
[[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e-pad an XIXvet kantved]]
[[Rummad:Porzhioù Breizh]]
[[Rummad:Sankenn an Oriant]]
l9k7aro8qslv92s647vpltmgtqlpt9p
Listennad adplanedennoù koskoriad an Heol
0
17650
2197940
2181398
2026-08-16T21:01:22Z
Arko
540
2197940
wikitext
text/x-wiki
Ouzhpenn 890 [[loarenn]] a zo e [[koskoriad an Heol]]. Reoù nevez a vez disoloet ingal.
{| class="wikitable"
!! |Nr.
!! | [[Merc'her (planedenn)|Merc'her]]
!! | [[Gwener (planedenn)|Gwener]]
!! | [[Douar (planedenn)|Douar]]
!! | [[Meurzh (planedenn)|Meurzh]]
!! | [[Yaou (planedenn)|Yaou]]
!! | [[Sadorn (planedenn)|Sadorn]]
!! | [[Ouran (planedenn)|Ouran]]
!! | [[Neizhan (planedenn)|Neizhan]]
!! | [[Ploudon (planedenn)|Ploudon]]
|-
||
||
||
||
||
||[https://web.archive.org/web/20021016114810/http://www.ifa.hawaii.edu/~sheppard/satellites/jupsatdata.html Titouroù]
||[https://web.archive.org/web/20030707063315/http://www.ifa.hawaii.edu/~sheppard/satellites/satsatdata.html Titouroù]
||[https://web.archive.org/web/20031209190431/http://www.ifa.hawaii.edu/~sheppard/satellites/urasatdata.html Titouroù]
||[https://web.archive.org/web/20080509085411/http://www.ifa.hawaii.edu/~sheppard/satellites/nepsatdata.html Titouroù]
||
|-
|| 1.
||
||
|| [[Loar]]
|| [[Fobos (loarenn)|Phobos]]
|| [[Metis (loarenn)|Metis]]
|| [[Pan (loarenn)|Pan]]
|| [[Cordelia (loarenn)|Cordelia]]
|| [[Naiad (loarenn)|Naiad]]
|| [[C'haron (loarenn)|C'haron]]
|-
|| 2.
||
||
||
|| [[Deimos (loarenn)|Deimos]]
|| [[Adrastea (loarenn)|Adrastea]]
|| [[Daphnis (loarenn)|Daphnis]]
|| [[Ophelia (loarenn)|Ophelia]]
|| [[Thalassa (loarenn)|Thalassa]]
|| [[Nix]]
|-
|| 3.
||
||
||
||
|| [[Amalthea (loarenn)|Amalthea]]
|| [[Atlas (loarenn)|Atlas]]
|| [[Bianca (loarenn)|Bianca]]
|| [[Despina (loarenn)|Despina]]
|| [[Hydra]]
|-
|| 4.
||
||
||
||
|| [[Thebe (loarenn)|Thebe]]
|| [[Prometheus (loarenn)|Prometheus]]
|| [[Cressida (loarenn)|Cressida]]
|| [[Galatea (loarenn)|Galatea]]
||
|-
|| 5.
||
||
||
||
|| [[Io (loarenn)|Io]]
|| [[Pandora (loarenn)|Pandora]]
|| [[Desdemona (loarenn)|Desdemona]]
|| [[Larissa (loarenn)|Larissa]]
||
|-
|| 6.
||
||
||
||
|| [[Europa (loarenn)|Europa]]
|| [[Epimetheus (loarenn)|Epimetheus]]
|| [[Juliet (loarenn)|Juliet]]
|| [[Proteus (loarenn)|Proteus]]
||
|-
|| 7.
||
||
||
||
|| [[Ganymede (loarenn)|Ganymede]]
|| [[Janus (loarenn)|Janus]]
|| [[Portia (loarenn)|Portia]]
|| [[Triton (loarenn)|Triton]]
||
|-
|| 8.
||
||
||
||
|| [[Kallisto (loarenn)|Kallisto]]
|| [[Mimas (loarenn)|Mimas]]
|| [[Rosalind (loarenn)|Rosalind]]
|| [[Nereid (loarenn)|Nereid]]
||
|-
|| 9.
||
||
||
||
|| [[Themisto (loarenn)|Themisto]]
|| [[Methone (loarenn)|Methone]]
|| [[Cupid (loarenn)|Cupid]]
|| [[S/2002 N 1]]
||
|-
|| 10.
||
||
||
||
|| [[Leda (loarenn)|Leda]]
|| [[Pallene|Pallene]]
|| [[Belinda (loarenn)|Belinda]]
|| [[S/2002 N 2]]
||
|-
|| 11.
||
||
||
||
|| [[Himalia (loarenn)|Himalia]]
|| [[Enceladus (loarenn)|Enceladus]]
|| [[Perdita (loarenn)|Perdita]]
|| [[S/2002 N 3]]
||
|-
|| 12.
||
||
||
||
|| [[Lysithea (loarenn)|Lysithea]]
|| [[Tethys (loarenn)|Tethys]]
|| [[Puck (loarenn)|Puck]]
|| [[Psamathe (loarenn)|Psamathe]]
||
|-
|| 13.
||
||
||
||
|| [[Elara (loarenn)|Elara]]
|| [[Telesto (loarenn)|Telesto]]
|| [[Mab (loarenn)|Mab]]
|| [[S/2002 N 4]]
||
|-
|| 14.
||
||
||
||
|| [[S/2000 J 11]]
|| [[Calypso (loarenn)|Calypso]]
|| [[Miranda (loarenn)|Miranda]]
||
||
|-
|| 15.
||
||
||
||
|| [[Karpo (loarenn)|Carpo]]
|| [[Dione (loarenn)|Dione]]
|| [[Ariel (loarenn)|Ariel]]
||
||
|-
|| 16.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 3]]
|| [[Helene (loarenn)|Helene]]
|| [[Umbriel (loarenn)|Umbriel]]
||
||
|-
|| 17.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 18]]
|| [[Polydeuces (loarenn)|Polydeuces]]
|| [[Titania (loarenn)|Titania]]
||
||
|-
|| 18.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 12]]
|| [[Rhea (loarenn)|Rhea]]
|| [[Oberon (loarenn)|Oberon]]
||
||
|-
|| 19.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 4]]
|| [[Titan (loarenn)|Titan]]
|| [[Francisco (loarenn)|Francisco]]
||
||
|-
|| 20.
||
||
||
||
|| [[Euporie (loarenn)|Euporie]]
|| [[Hyperion (loarenn)|Hyperion]]
|| [[Caliban (loarenn)|Caliban]]
||
||
|-
|| 21.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 16]]
|| [[Iapetus (loarenn)|Iapetus]]
|| [[Stephano (loarenn)|Stephano]]
||
||
|-
|| 22.
||
||
||
||
|| [[Mneme (loarenn)|Mneme]]
|| [[Phoebe (loarenn)|Phoebe]]
|| [[Trinculo (loarenn)|Trinculo]]
||
||
|-
|| 23.
||
||
||
||
|| [[Thelxinoe (loarenn)|Thelxinoe]]
|| [[Kiviuq (loarenn)|Kiviuq]]
|| [[Sycorax (loarenn)|Sycorax]]
||
||
|-
|| 24.
||
||
||
||
|| [[Orthosie (loarenn)|Orthosie]]
|| [[Ijiraq (loarenn)|Ijiraq]]
|| [[Margaret (loarenn)|Margaret]]
||
||
|-
|| 25.
||
||
||
||
|| [[Euanthe (loarenn)|Euanthe]]
|| [[Paaliaq (loarenn)|Paaliaq]]
|| [[Prospero (loarenn)|Prospero]]
||
||
|-
|| 26.
||
||
||
||
|| [[Helike (loarenn)|Helike]]
|| [[Skathi (loarenn)|Skathi]]
|| [[Setebos (loarenn)|Setebos]]
||
||
|-
|| 27.
||
||
||
||
|| [[Thyone (loarenn)|Thyone]]
|| [[Albiorix (loarenn)|Albiorix]]
|| [[Ferdinand (loarenn)|Ferdinand]]
||
||
|-
|| 28.
||
||
||
||
|| [[Hegemone (loarenn)|Hegemone]]
|| [[Erriapo (loarenn)|Erriapo]]
||
||
||
|-
|| 29.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 10]]
|| [[Siarnaq (loarenn)|Siarnaq]]
||
||
||
|-
|| 30.
||
||
||
||
|| [[Harpalyke (loarenn)|Harpalyke]]
|| [[Tarvos (loarenn)|Tarvos]]
||
||
||
|-
|| 31.
||
||
||
||
|| [[Hermippe (loarenn)|Hermippe]]
|| [[Mundilfari (loarenn)|Mundilfari]]
||
||
||
|-
|| 32.
||
||
||
||
|| [[Praxidike (loarenn)|Praxidike]]
|| [[Narvi (loarenn)|Narvi]]
||
||
||
|-
|| 33.
||
||
||
||
|| [[Iocaste (loarenn)|Iocaste]]
|| [[Suttungr (loarenn)|Suttungr]]
||
||
||
|-
|| 34.
||
||
||
||
|| [[Ananke (loarenn)|Ananke]]
|| [[Thrymr (loarenn)|Thrymr]]
||
||
||
|-
|| 35.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 15]]
|| [[Ymir (loarenn)|Ymir]]
||
||
||
|-
|| 36.
||
||
||
||
|| [[Kallichore (loarenn)|Kallichore]]
||
||
||
||
|-
|| 37.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 19]]
||
||
||
||
|-
|| 38.
||
||
||
||
|| [[Eurydome (loarenn)|Eurydome]]
||
||
||
||
|-
|| 39.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 17]]
||
||
||
||
|-
|| 40.
||
||
||
||
|| [[Arche (loarenn)|Arche]]
||
||
||
||
|-
|| 41.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 9]]
||
||
||
||
|-
|| 42.
||
||
||
||
|| [[Aoede (loarenn)|Aoede]]
||
||
||
||
|-
|| 43.
||
||
||
||
|| [[Autonoe (loarenn)|Autonoe]]
||
||
||
||
|-
|| 44.
||
||
||
||
|| [[Pasithee (loarenn)|Pasithee]]
||
||
||
||
|-
|| 45.
||
||
||
||
|| [[Chaldene (loarenn)|Chaldene]]
||
||
||
||
|-
|| 46.
||
||
||
||
|| [[Isonoe (loarenn)|Isonoe]]
||
||
||
||
|-
|| 47.
||
||
||
||
|| [[Kale (loarenn)|Kale]]
||
||
||
||
|-
|| 48.
||
||
||
||
|| [[Aitne (loarenn)|Aitne]]
||
||
||
||
|-
|| 49.
||
||
||
||
|| [[Erinome (loarenn)|Erinome]]
||
||
||
||
|-
|| 50.
||
||
||
||
|| [[Taygete (loarenn)|Taygete]]
||
||
||
||
|-
|| 51.
||
||
||
||
|| [[Carme (loarenn)|Carme]]
||
||
||
||
|-
|| 52.
||
||
||
||
|| [[Sponde (loarenn)|Sponde]]
||
||
||
||
|-
|| 53.
||
||
||
||
|| [[Kalyke (loarenn)|Kalyke]]
||
||
||
||
|-
|| 54.
||
||
||
||
|| [[Pasiphae (loarenn)|Pasiphae]]
||
||
||
||
|-
|| 55.
||
||
||
||
|| [[Cyllene (loarenn)|Cyllene]]
||
||
||
||
|-
|| 56.
||
||
||
||
|| [[Eukelade (loarenn)|Eukelade]]
||
||
||
||
|-
|| 57.
||
||
||
||
|| [[Megaclite (loarenn)|Megaclite]]
||
||
||
||
|-
|| 58.
||
||
||
||
|| [[Sinope (loarenn)|Sinope]]
||
||
||
||
|-
|| 59.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 14]]
||
||
||
||
|-
|| 60.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 23]]
||
||
||
||
|-
|| 61.
||
||
||
||
|| [[Callirrhoe (loarenn)|Callirrhoe]]
||
||
||
||
|-
|| 62.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 5]]
||
||
||
||
|-
|| 63.
||
||
||
||
|| [[S/2003 J 2]]
||
||
||
||
|-
|}
==Gwelet ivez==
*[[Loarennoù Sadorn (planedenn)]]
*[[Loarennoù Yaou]]
[[Rummad:Steredoniezh]]
[[Rummad:Koskoriad an Heol]]
[[Rummad:Loarennoù]]
feuuz2vo8xfwn2jhqjr04vbwps1uzh1
Yan' Dargent
0
38342
2197942
2131217
2026-08-17T01:25:35Z
Guise
31649
/* Livadurioù */
2197942
wikitext
text/x-wiki
'''Jean-Édouard Dargent''', ganet e [[Sant-Servez-Landivizio]] d'an 15 a viz Here [[1824]] ha marvet e [[Pariz]] d'an 19 a viz Du [[1899]]), a voe ul [[livouriezh|livour]] hag ur skeudennaouer [[breizh]]at hag en deus livet e vro c’henidik. Gant an an [[arallanv]], ''Yan’ Dargent'' e reas e [[remzad]] arzel.
== Buhez ==
[[Restr:Quimper 69 Faïence Assiette décor aux serpents inspirée d'un dessin de Yan Dargent maufacture HB.JPG|thumb|upright 1.2|<div class="center">'''Kinkladur an Naeron'''<br>diwar ur dresadenn gant Yan' Dargent<br>Feilhañserezh HB Henriot, Kemper</div>]]
Mab e oa da d'ur [[kivijerezh|c'hivijer]] [[loren]]at, Claude Dargent, a oa dimezet gant Marguerite Perrine Clémentine Robée, merc'h an ostiz ha moraer kozh, Pierre Robée, a zalc’he un ostaleri e Sant-Servez-Landivizio hag a voe [[maer]] ar gumun.
Daou vloaz hepken e oa Jean-Édouard pa varvas e vamm ha pan eas e dad da labourat war e vicher e [[Landerne]]. Addimeziñ a reas an tad e [[Kastell-Paol]], hag en e dud-kozh e voe fiziet ar bugel. Gant e dad-kozh Pierre Robée e voe kaset da [[Plouared|Blouared]] ma voe skoliataet gant un eontr-kozh a oa mestr-skol eno. Unan eus e genskolidi e voe ar barzh [[Fañch an Uhel]], a chomas e vignon a-hed e vuhez. Mignon e voe ivez gant [[Prosper Proux]] ma reas e [[poltred|boltred]] dezhañ.
D'a [[skolaj Landerne]] ez eas da c'houde, kent mont e [[1836]] da [[skolaj ar Greiz kêr|skolaj Kastell-Paol]]. Goude-se e tistroas da Landerne da vevañ gant e dad en-dro. Fellout a rae da bPierre Robée ober ur moraer diouzh e vab-bihan, hogen hennezh a gave gwelloc'h an tresañ hag ar [[jedoniezh]].
Da 16 vloaz, e [[1840]], e voe ''Jean-Édouard Dargent'' treser er gompagnunezh labourioù foran Deniel e [[Brest]] kent mont e melestradur ar Pontoù hag an Hentoù ; diwezhatoc'h e voe gopret gant Kompagnunezh ar C'hornôg ''(Compagnie de l’Ouest)'' evit ober savleoù glennadurel a-benn sevel un darn eus al linenn-houarn [[Hent-houarn Brest Roazhon|Brest-Roazhon]] etre [[Montroulez]] ha [[Brest]].
E [[1846]], hag eñ 22 vloaz, e oa enseller al labourioù evit an [[hent-houarn]] e [[Montereau]], e-kichen [[Orléans]]. Eno e kejas ouzh Jules-Nicolas Schiltz, a oa kelenner war an tresañ e [[lise (skol)|likez]] [[Troyes]], broudet gantañ da labourat war an arzoù. Un emzeskad e voe Jean-Édouard Dargent adal neuze, ha biskozah n'eo bet ezel eus skol pe skol, ar pezh a lakaas un harz d'e resped hep mar.
E [[1849]] en devoe ur mab, Ernest, gant e [[serc’h]] Aimée Louise Eulalie Crignou, met ne anzavas anezhañ nemet pa varvas Aimée e [[1861]].
E [[1850]], pa voe goulennet digantañ mont da [[Spagn]] da labourat war chanter ul linenn-houarn, e kavas gwelloc'h treiñ war-du al livañ, diwar levezon Charles-Paul Furne, mab d'an embanner parizian Charles Furne ([[1764]]-[[1859]]). Reiñ e zilez a reas, hag ez eas da chom e Pariz. Da neuze e tibabas Jean-Édouard Dargent sinañ an anv '''Yan' Dargent'''<ref>Diwar penndroc'h eil '''n''' an anv ''Yann'' e teu ar skrab e Yan' ; goude marv al livour e vo gwelet e anv skrivet *''Yan Dargent pe *Yan D'Argent dre fazi.</ref>.
Dek bloavezh-pad e livas taolennoù a voe war ziskouez e Saloñs Paris bep bloaz, hep ober berzh bras, nemet e voe prenet pemp taolenn gant Ministrerezh an Deskadurezh foran.
E [[1861]] e kinnigas peder zaolenn : ''Les Lavandières de la nuit'', ''Souvenir de collège'', '' Les pilleurs de mer à Guissény'' ha ''Pâtres des plaines de Kerlouan''<ref>"Ar c'hannerezed-noz", "Eñvorenn eus ar skolaj", "Preizherien-vor [[Gwiseni]]" ha "Bugulien kompezennoù [[Kerlouan]]".</ref>. Gounezet brud gantañ a-benn an diwezh, hep gallout bevañ diwarni avat.
Dre skeudenniñ levrioù, un daou c'hant bennak anezho, e kavas Yan' Dargent an tu da c'hounez arc'hant en un doare reoliek. Skeudennoù a-vil-vern evit kazetennoù evel ''La France illustrée'', ''La vie à la campagne'', ''Magasin pittoresque'', ''Musée des Familles'' a reas ivez. Lakaat sevel ti a reas e Krec'h-an-Drev nes da Gastell-Paol.
D'an 3 a viz Gouhere [[1867]], d'an oad a 43 bloaz, e timezas gant Eugénie Antoinette Stéphanie Mathieu, ur sonerez a oa merc'h d'al livour Eugène Mathieu, rener ar gelaouenn « La France illustrée".
Adalek [[1868]] betek [[1878]] e voe karget da ginklañ ilizoù Sant-Servez-Landivizio, Landerne, Montroulez, [[Gwitalmeze]] ha chapelioù ouestlet [[Iliz-Veur Sant-Kaourintin Kemper|iliz-veur]] [[Kemper]], a roas labour dezhañ seizh bloavezh-pad.
E [[1885]], pa varvas e wreg Eugénie Mathieu, en em stalias da vat e Kastell-Paol.
E [[1898]], pa voe krouet [[Kevredigezh Vroadel Breizh]] e Montroulez, ez asantas bezañ e penn rann an Arzoù-kaer.
Pa voe skoet gant ar baourentez, e dibenn e vuhez, e voe degemeret gant e vab. E Paris e varvas d'an 19 a viz Du 1899, hag e Sant-Servez-Landivizio e voe beziet.
== Hêrezh ==
Kent e varv en devoa Yan' Dargent goulennet bezañ beziet e Sant-Servez-Landivizio ; goulennet en devoa ivez ma vije e [[klopenn|glopenn]] lakaet e [[karnel]] ar [[parrez|barrez]], a oa bet kinklet gantañ, e-kichen relegoù e vamm ha re e dud-kozh. D'an 8 a viz Here [[1907]] e voe graet, gant aotre an Iliz. Prosez a voe graet d’ar person ha da vab Yan' Dargent gant kerentiad e gwreg en abeg ma vije bet forzhet ar bez ; gounezet e voe ar prosez gant Ernest Dargent, a varvas pevar devezh diwezhatoc'h. Er garnel emañ klopenn al livour c'hoazh.
*Holl oberennoù Yan' Dargent en iliz-veur Kemper a voe nevesaet e deroù ar bloavezhioù [[2000]]<ref>D'an 12 a viz Kerzu [[2008]] e voe echuet al labourioù</ref>.
== Oberennoù meur ==
=== Livadurioù ===
[[Restr:Yan' Dargent - Les Lavandières de la nuit (1888) - Google Art Project.jpg|thumb|upright 2.75|<div class="center">'''Ar C'hannerezed-noz''', 1861<br>Mirdi an Arzoù-kaer, [[Kemper]], Breizh</div>]]
[[Restr:L'intempérance.jpg|thumb|upright 2.25|<div class="center">'''Al lontegezh''', ''circa'' 1870<br>''(Engravadadur hervez an daolenn orin)</div>]]
[[Restr:186 Yan'Dargent Les vapeurs de la nuit.jpg|thumb|upright 2.25|<div class="center">'''An Anaon''', ''circa'' 1896<br>Mirdi an Arzoù-kaer, Kemper</div>]]
* '''''Portrait de Prosper Proux'''''
:"Poltred [[Prosper Proux]]"<ref name="MAKK" />
:(eoul war goad • 20,5 x 16,5 cm • [[1850]]-[[1870|70]])
*'''''Saint-Houardon'''''
:"Sant Houarzhon"<ref>Iliz Sant-Houarzhon, [[Landerne]].</ref>
:(eoul war lien • 253 x 487 cm • [[1859]])
*'''''Les lavandières de la nuit'''''
:"Kannerezed an noz"<ref name="MAKK" />
:(eoul war lie • 75 x 151,2 cm • ''circa'' [[1861]])
*'''''Mort du dernier barde'''''
:"Marv ar barzh diwezhañ"<ref name="MAKK" />
:(glaouenn ha kleiz gwenn war baper • 56,5 x 117,5 cm • ''circa'' [[1865]]<ref name="MAKK" />
*'''''Le soir aux grèves de Roscoff'''''
:"Da serr-noz war aodoù Rosko"
:(eoul war lien • 49 x 80,5 cm • ''circa'' [[1865]]-[[1870]])
*'''''L'intempérance'''''
:"Al lontegezh"<ref name="MAKK" />
:(eoul war lien • 125,3 x 251,3 cm • ''circa'' 1870)
*'''''Le Travail'''''
:"Al labour"<ref name="MAKK" />
:(eoul war lien • 126 x 251 cm • [[1875]])
*'''''La Légende de saint Kadock'''''
:"Mojenn [[Kadog|sant Kadog]]"<ref name="MAKK" />
:(pri-poazh • 14,5 x 28,5 cm • ''circa'' [[1880]])
*'''''L'Escadre du Nord à l'horizon de Goulven'''''
:"Skouadrenn an Norzh e dremmwel [[Goulc'hen]]"<ref name="MAKK" />
:(eoul war lien • 124 x 80 cm • [[1888]]
*'''''Les Grottes de Toinguet'''
:"Mougevioù [[Beg ar Garreg Hir]]"<ref name="MAKK" />
(glaouenn war baper • 36,5 x 25,8 cm • [[1888]]
*'''''Ancien calvaire de Killinen, près Quimper'''''
:"[[Kalvar]] kozh Kilinenn, e-kichen [[Kemper]]"<ref>E [[Landrevarzeg]] emañ kalvar Kilinenn.</ref>{{,}}<ref name="MAKK">[https://collections.mbaq.fr/fr/search?f=681104&o=681043&p=1 Mirdi an Arzoù-kaer, Kemper].</ref>
:(eoul war lien • 100,2 x 60,4 cm • [[1893]])
*'''''Les Vapeurs de la Nuit'''''
:"Aezhennoù an noz (An Anaon)"<ref name="MAKK" />
:(eoul war lien • 100 x 210 cm • [[1896]])
*'''''Paysage à Goulven en Plounéventer'''''
:"Gweledva e Goulven e Gwineventer"<ref>Mirdi ar Jakobined, [[Montroulez]].</ref>
:(eoul war lien • 88 x 120 cm • [[1899]])
*'''''Brizeux et Marie'''''
:"Brizeug ha Mari"
*'''''Dahut enlevée par une lame'''''
:"Ahes sammet gant un doenn-vor"
:(eoul war lien • 202 x 160 cm • Dastumad prevez)
*'''''La Falaise de Pen-Hir, Camaret'''''
:"Tevenn Penn-Hir, Kameled"
:(glaouenn, 96 x 57 cm)
*'''''Légende du Folgoët'''''
:"Mojenn [[ar Folgoad]]"
*'''''Sauvetage à Guisseny'''''
:"Saveteadenn e [[Gwiseni]]"
*'''''Un soir sur la lande'''''
:"Da serr-noz war al lann"
*'''''Vue de la Roche-Maurice'''''
:"Ur gwel war [[Ar Roc'h-Morvan]]"
*'''''Le menhir'''''
:"Ar peulvan"
=== Levrioù skeudennaouet ===
* ''Contes'', ar vreudeur [[Jacob ha Wilhelm Grimm|Grimm]], Éditions Garnier, 1921
* ''Nouveaux contes'', [[Hans Christian Andersen]], Éditions Garnier, 1875
* ''Le Nouveau Robinson suisse'', Éditions Hetzel, 1866
* ''Histoire fantastique du célèbre Pierrot'', Alfred Assolant, Éditions Furne & Boivin
==Enorioù==
*Ur mirdi, Mirdi Ÿan’ Dargent, a zo gouestlet dezhañ e Sant-Servez-Landivizio.
* Marc’heg [[Lejion a enor]] (1877)
* Straedoù m’eo bet roet e anv dezho :
** Yan’ Dargent (anv rik) : Sant-Servez, en e gumun c'henidik
** Yan D’Argent pe Yan Dargent (skrivet fall) : Brest, Douarnenez, Gwiseni, Kastell-Paol, Landerne, Landivizio, Montroulez, Ploeneg, Plougastell, Plouvien, Roazhon, Rosko
==Liammoù diavaez==
{{commonscat|Yan Dargent}}
*[https://www.musee-yandargent.bzh/br/ Mirdi Yan' Dargent e Sant-Servez]
*[https://pontchristbrezal.fr/29/dargent-y.htm Lec’hienn prevez Pont-Christ-Brezal Pajenn al livour]. Brassellet d’an 8 a viz Kerzu 2024.
== Notennoù ==
{{Daveoù}}
{{DEFAULTSORT:Dargent, Yan}}
[[Rummad:Livourien vreizhat]]
[[Rummad:Ganedigezhioù 1824]]
[[Rummad:Marc'heien al Lejion a enor]]
[[Rummad:Marvioù 1899]]
mkinjbzf3vt386vjyn1n6nk3ibfa5ti
Ankh
0
91616
2197938
1916336
2026-08-16T19:07:44Z
InternetArchiveBot
61915
O saveteiñ 1 mammenn hag o tikedenniñ 0 evel marv.) #IABot (v2.0.9.5
2197938
wikitext
text/x-wiki
[[File:Anch.png|right|200px|thumb|Ankh]]
[[Restr:Snake Goddess - Heraklion Achaeological Museum retouched.jpg|thumb|doueez naer Knossos]]
An '''Ankh''' (☥, U+2625, pe 𓋹, U+132F9), anvet ivez '''alc'hwez buhez''', pe '''''crux ansata''''', a oa [[Hieroglifoù Egipt|arouezlun henegiptek]] ar ger ''[[Ayin|ˁ]]-[[Noun (lizherenn)|n]]-[[Ḫāʼ|ḫ]]'' a dalveze "[[divarvelezh|buhez peurbad]]". Taolennet e vez alies doueed [[Henegipt]], an ankh dalc'het gante en o dorn diwar-bouez e zourgenn, pe gant un ankh e pep dorn, ha kroaziet o divrec'h gante war o bruched.
Anvet eo ar groaz-se ''crux ansata'' e [[latin]] ( da lâret eo « [[kroaz]] gant un dourgenn »). Implijet e voe ivez en [[Iliz reizhkredour kopt]]. An arouezenn-mañ zo unan eus an arouezennoù brudetañ eus Henegipt hag e vez implijet alies hiziv an deiz evel un arouez eus sevenadur ar mare-se.
== Istor ==
Gwelet e vez alies an ''ankh'' e livadennoù bezioù Henegipt hag e stummoù all an arzoù. Alies e vez e beg bizied un doue pe un doueez er skeudennoù a daolenn doueed ar vuhez goude ar marv o reiñ donezon ar vuhez da [[balzamegenn|valzamegenn]] an den marv. War a greder e vefe arouez an ar [[Koñseviñ (bevoniezh)|c'hoñseviñ]]{{daveoù a vank|date=November 2008}}. Ouzhpenn e veze douget alies an ankh gant [[Henegipt]]iz evel [[tilsam]], pe e-unan, pe gant arouezlunioù all a dalvez "nerzh" ha "yec'hed" (sellet displegadenn [[Djed]], ha [[Was]], a-us). Savet e veze ar melezourioù metal ivez alies e stumm un ankh, pe evit o c'hinklañ pe da aroueziañ ar gwel er bed all.{{daveoù a vank|date=November 2008}}
Hogos morse ne veze savet an ankh en arc'hant. Evel un arouez eus an heol e veze graet ar skouerennoù a-bouez (evit ar bezioù da skouer) hogos bepred gant aour, ar metal a oa arouez an Heol. Ur metal damheñvel evel ar [[Kouevr|c'houevr]], lufret-kenañ, a veze implijet ivez a-wezhioù.
Un arouez damheñvel ouzh an ankh a oa anezhañ er sevenadur [[sevenadur|minoan]] ha [[prantad helladek|mikenaian]]. Ur meskaj etre ar ''skoulm sakr'' (arouez santelezh) hag ar ''vouc'hal he daou benn'' (arouez an uhelvammelezh)<ref>F. Schachermeyer, ''Die Minoische Kultur des alten Kreta'', 1964, pp. 161, 163, 164</ref> met gallout a reer e geñveriañ gwelloc'h gant an ''tyet'' egiptat zo damheñvel. Gallout a reer anavezout an arouez war div zelwennig eus an doueez naer ktonian dizoloet e palez [[Knossos]]. An div zoueez naer o deus pep a skoulm gant ur gordennig e stumm ul lagadenn etre o divronn<ref>Cristopher L.C.E Witcombe. "Minoan snake goddess''. 9:Snake charmers</ref>. E skritur al [[Linenneg B]] (henc'hresianeg mikeneian), ankh a oa arouez fonetek ''za''<ref>M. Ventris, J. Chadwick</ref>.
Gwelet a reer ivez an ankh war pezhioù moneiz eus [[Kiprenez]] hag [[Azia-Vihanañ]] en Henamzer (Rre keoded Mallus e [[Kilikia]] peurgetket)<ref>[http://books.google.co.uk/books?id=0qAoqP4g1fEC&pg=PA69&lpg=PA69&dq=cyprus+ankh+coin&source=bl&ots=_fZLsxGA6-&sig=IXLSQ3U1M0RqbWj8Cxs-Pb2PIdk&hl=en&ei=IdpySpaaAeOgjAfB8-ynBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7#v=onepage&q=&f=false The Cambridge Ancient History], ''[[Cambridge University Press]]''; [https://web.archive.org/web/20131229010845/http://books.google.co.uk/books?id=0qAoqP4g1fEC&pg=PA69&lpg=PA69&dq=cyprus+ankh+coin&source=bl&ots=_fZLsxGA6-&sig=IXLSQ3U1M0RqbWj8Cxs-Pb2PIdk&hl=en&ei=IdpySpaaAeOgjAfB8-ynBg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=7 AsiaMinorCoins.com]</ref>. A-wezhioù, dreist-holl gant kentañ pezhioù moneiz ar roue [[Euelthon]] eus [[Salamis (kiprenez)|Salamis]], e oa skrivet al lizherenn ''ku'', eus [[silabenneg Kiprenez]], e kelc'h an ankh, evit ''Ku(prion)'' (Kipreneziz). Hiziv an deiz e vez implijet ivez an ankh da aroueziñ ar blanedenn [[Gwener (planedenn)|Gwener]] (an doueez [[Gwener (doueez)|Gwener]] pe [[Afrodite]], a oa azeulet en enezenn-se) hag ar [[kouevr|c'houevr]]<!-- (the heavy mining of which gave Cyprus its name)-->.
[[File:Codex Glazier 2.JPG|thumb|right|200px|Kraoz kopt ''Crux ansata'' er [[Codex Glazier|C'hodex Glazier]]]]
Evel ma lâr David P. Silverman a oa miret an Ankh henegiptat gant ar [[Kopted|Gopted]] en o zoare da aroueziañ ar groaz kristen, ar groaz kopt<ref>"''Egyptian Religion''", David P. Silverman, p. 135, Oxford University Press US, 2003, ISBN 019521952X</ref>.
== Levrlennadur ==
* Collier, Mark and Manley, Bill. ''How to Read Egyptian Hieroglyphs: Revised Edition''. Berkeley: University of California Press, 1998.
*{{cite book | author=Salaman, Clement and Van Oyen, Dorine and Wharton, William D. and Mahé, Jean-Pierre (translation)| title=The Way of Hermes: New Translations of The Corpus Hermeticum and The Definitions of Hermes Trismegistus to Asclepius | location=Rochester | publisher=Inner Traditions | year=2000 }}
*{{cite book | author=Three Initiates | title=[[Kybalion|The Kybalion]] | location=Chicago | publisher=The Yogi Publication Society Masonic Temple | year=1912 }}
== Notennoù ==
{{reflist|colwidth=30em}}
==Liammoù diavaez ==
{{Commons|Ankh|Ankh}}
[[Rummad:Kroazioù]]
[[Rummad:Gwengelouriezh Henegipt]]
[[Rummad:Arouezioù]]
atue6mx33gy6o1isoer6kxgtbhjf50e
Kannerez-noz
0
94483
2197943
2173043
2026-08-17T01:25:43Z
Guise
31649
2197943
wikitext
text/x-wiki
[[File:Yan' Dargent - Les Lavandières de la nuit (1888) - Google Art Project.jpg|thumb|300px|''Ar c'hannerezed-noz'', gant [[Yan Dargent]], eoullivadur e 1861]]
Ur '''gannerez-noz''' zo ur vaouez eus mojennoù [[Breizh]] a vez o kannañ en ur poull hag a sach gwazed betek o beuziñ.
Anavezet eo evel ''Bean Nighe'' e Skos, ''Lavandeira Da Noite'' e Portugal ha ''Midnight Washerwomen'' e Bro-Saoz.
== Mitologiezh keltiek ar Ouezeled ==
Skeudennidigezh spesoù merc’hed o walc’hiñ tammoù lien gwadet zo un dra a vez gwelet alies er mitologiezh keltiek. Diskouez a reont emañ ar marv o vont da erruout e-barzh unan deus an emgannoù da zont<!-- Ket sklaer -->.
Posubl eo neuze, liammañ etre al livadur<!-- Pehini ? --> hag an doueez [[Morrígan|Morrigan]] o walc’hiñ dilhadoù [[Cú Chulainn|Cúchulainn]] evit embann e varv.
A-benn ar fin, ar gwalc’herezed a zo, e-barzh ar bed gouezelek ha keltiek, ul liamm etre ar bed marvel hag hini an doue(ze)d hag an haroze(ze)d, divarvel.
== Sonerezh ==
* ''A Lavandeira Da Noite'', gant [[Carlos Nuñez]] & [[Achinoam Nini|Noa]] en albom ''Os Amores Libres.''
== Enrolladennoù ==
* [http://www.mediatheque.dastum.net/Record.htm?record=19293435124910116179 Dastum, Maria Prat]
[[Rummad:Mojennoù Breizh]]
[[Rummad:Kannañ dilhad]]
[[Rummad:Speredoù]]
[[Rummad:Mojennoù ar marv]]
[[Rummad:Noz er sevenadur]]
f1eo3ng7yjyqa0f0rky2tmyn9j589iu
Michelin
0
95391
2197944
2144439
2026-08-17T04:29:46Z
CommonsDelinker
424
Lamet kuit eo bet ar restr ''Michelin_siege_clermont.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Krd evit an abeg-mañ: [[:c:Commons:Deletion requests/File:Michelin siege clermont.jpg|]]
2197944
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Michelin''' zo un embregerezh [[Bro-C'hall|gall]] a ra bandennoù-rod, diazezet e [[Clermont-Ferrand]]. Krouet e oa bet e 1889. Gwerzhañ a ra bandennoù-rod dre ar bed a-bezh, ha gant 20% eus ar marc'had emañ [[Michelin]] er penn anezhañ. 123 975 den zo o labourat evitañ, 31 000 e [[Bro-C'hall]].
Anavezet eo ivez abalamour d'ar [[Kartennoù hent Michelin|c'hartennoù hent]] graet gantañ, ha d'al [[Guide Michelin|levr-heñchañ]] dreist-holl.
Meur a wech en deus kemeret Michelin poan gant ar [[redadegoù kirri]], gant ar [[Formulenn 1]], gant ar [[WRC]] ha [[24 eurvezh Ar Mañs]].
[[Rummad:Saverien bandennoù-rod Formulenn 1]]
[[Rummad:Embregerezhioù Bro-C'hall]]
[[Rummad:Embregerezhioù savet e 1889]]
e1aiv961ni3g31fhddrisqf82k4hlv2
Kampionad gall an echedoù
0
175861
2197931
2194995
2026-08-16T16:19:43Z
Dakbzh
58931
+ Nev. , astenn ha kempenn.
2197931
wikitext
text/x-wiki
{{LabourAChom}}
'''Kampionad gall an echedoù''' eo kampionad broadel ofisiel an [[echedoù]] e [[Bro-C'hall]]. Aozet e vez abaoe 1923 gant Kevre Gall an Echedoù, bet krouet e 1921.
== Istor ==
* Aozet e voe kampionadoù diofisiel e [[Café de la Régence]] e [[Pariz]] e 1880, 1881 ha 1883.
* E 1903 ha 1914 e voe aozet tournamantoù anvet ''Championnat de France des amateurs'' (''Kampionad Bro-C'hall an Amatourien'') rak-kampionadoù ofisiel e voent.
== Kampionadoù diofisiel ==
:{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Lec’h !! Kampion
|-
| (1) ||1880||[[Pariz]]||[[Samuel Rosenthal]]
|-
| (2) ||1881||Pariz||[[Edward Chamier]]
|-
| (3) ||1883||Pariz||[[Albert Clerc]]
|-
| (1) ||1903||[[Arcachon]]||[[Adolphe Silbert]]
|-
| (2) ||1914||[[Lyon]]||[[Alphonse Goetz]]
|-
|}
== Kampionadoù ofisiel ==
:{| class="sortable wikitable"
! # !! Bloaz !! Lec'h !! Kampion
|-
| 1 ||1923||[[Pariz]]||[[Georges Renaud]]
|-
| 2 ||1924||[[Strossburi]]||[[Robert Crépeaux]]
|-
| 3 ||1925||[[Nisa]]||[[Robert Crépeaux]]
|-
| 4 ||1926||[[Miarritze]]||[[André Chéron (c'hoarier echedoù)|André Chéron]]
|-
| 5 ||1927||[[Chamonix]]||[[André Chéron (c'hoarier echedoù)|André Chéron]]
|-
| 6 ||1928||[[Marselha]]||[[Aimé Gibaud]]
|-
| 7 ||1929||[[Saint-Claude (Jura)|Saint-Claude]]||[[André Chéron (c'hoarier echedoù)|André Chéron]]
|-
| 8 ||1930||[[Rouen]]||[[Aimé Gibaud]]
|-
| 9 ||1931||[[Lille]]||[[André Muffang]]
|-
| 10 ||1932||[[Ar Baol]]||[[Maurice Raizman]]
|-
| 11 ||1933||[[Saargemünd]]||[[Aristide Gromer]]
|-
| 12 ||1934||[[Pariz]]||[[Victor Kahn]]
|-
| 13 ||1935||[[Saint-Alban-les-Eaux]]||[[Aimé Gibaud]]
|-
| 14 ||1936||[[Paris]]||[[Maurice Raizman]]
|-
| 15 ||1937||[[Toloza]]||[[Aristide Gromer]]
|-
| 16 ||1938||[[Nisa]]||[[Aristide Gromer]]
|-
| 17 ||1939|| colspan=2 | ''ne voe ket graet''
|-
| 18 ||1941||[[Pariz]]||[[Robert Crépeaux]]
|-
| 19 ||1942||[[Pariz]]||[[Roger Daniel (c'hoarier echedoù)|Roger Daniel]]
|-
| 20 ||1943||[[Pau]]||[[Louis Bigot]]
|-
| 21 ||1945||[[Roubaix]]||[[César Boutteville]]
|-
| 22 ||1946||[[Bourdel]]||[[Maurice Raizman]]
|-
| 23 ||1947||[[Rouen]]||[[Maurice Raizman]]
|-
| 24 ||1948||[[Pariz]]||[[Nicolas Rossolimo]]
|-
| 25 ||1949||[[Besançon]]||[[Claude Hugot]]
|-
| 26 ||1950||[[Aix-en-Provence]]||[[César Boutteville]]
|-
| 27 ||1951||[[Vichy]]||[[Maurice Raizman]]
|-
| 28 ||1952||[[Charleville-Mézières|Charleville]]||[[Maurice Raizman]]
|-
| 29 ||1953||[[Paris]]||[[Savielly Tartakower]]
|-
| 30 ||1954||[[Marseille]]||[[César Boutteville]]
|-
| 31 ||1955||[[Toloza]]||[[César Boutteville]]
|-
| 32 ||1956||[[Vittel]]||[[Pierre Rolland (c'hoarier echedoù)|Pierre Rolland]]
|-
| 33 ||1957||[[Bourdel]]|| [[Volf Bergraser]]
|-
| 34 ||1958||[[Le Touquet-Paris-Plage|Le Touquet]]||[[Claude Lemoine]]
|-
| 35 ||1959||[[Reims]]||[[César Boutteville]]
|-
| 36 ||1961||[[Pariz]]||[[Guy Mazzoni]]
|-
| 37 ||1962||[[Pariz]]||[[André Thiellement]]
|-
| 38 ||1963||[[Pariz]]||[[André Thiellement]]
|-
| 39 ||1964||[[Montpelhièr]]||[[Michel Roos]]
|-
| 40 ||1965||[[Dukark]]||[[Guy Mazzoni]]
|-
| 41 ||1966||[[Grenoble]]||[[Volf Bergraser]]
|-
| 42 ||1967||[[Dieppe]]||[[César Boutteville]]
|-
| 43 ||1968||[[Charbonnières-les-Bains]]||[[Jean-Claude Letzelter]]
|-
| 44 ||1969||[[Pau]]||[[Jacques Planté]]
|-
| 45 ||1970||[[Mülhausen]]||[[Jacques Maclès]]
|-
| 46 ||1971||[[Merinhac]]||[[Jean-Claude Letzelter]]
|-
| 47 ||1972||[[Rosny-sous-Bois]]||[[Aldo Haïk]]
|-
| 48 ||1973||[[Vittel]]||[[Michel Benoit (chess player)|Michel Benoit]]
|-
| 49 ||1974||[[Chambéry]]||[[Jean-Claude Letzelter]]
|-
| 50 ||1975||[[Dijon]]||[[Miodrag Todorcevic]]
|-
| 51 ||1976||[[Saint-Jean-de-Monts]]||[[François Chevaldonnet]]
|-
| 52 ||1977||[[Le Touquet-Paris-Plage|Le Touquet]]||[[Louis Roos]]
|-
| 53 ||1978||[[Castèlnòu d'Arri]]||[[Nicolas Giffard]]
|-
| 54 ||1979||[[Courchevel]]||[[Bachar Kouatly]]
|-
| 55 ||1980||[[Puteaux]]||[[Jean-Luc Seret]]
|-
| 56 ||1981||[[Vitròla (dau Martegue)|Vitròla]]||[[Jean-Luc Seret]]
|-
| 57 ||1982||[[Schiltigheim]]||[[Nicolas Giffard]]
|-
| 58 ||1983||[[Belfort]]||[[Aldo Haïk]]
|-
| 59 ||1984||[[Alès]]||[[Jean-Luc Seret]]
|-
| 60 ||1985||[[Clermont-Ferrand]]||[[Jean-Luc Seret]]
|-
| 61 ||1986||[[Épinal]]||[[Gilles Mirallès]]
|-
| 62 ||1987||[[Rouan]]||Christophe Bernard
|-
| 63 ||1988||[[Val Thorens]]||[[Gilles Andruet]]
|-
| 64 ||1989||[[Épinal]]||[[Gilles Mirallès]]
|-
| 65 ||1990||[[Añje]]||[[Marc Santo-Roman]]
|-
| 66 ||1991||[[Montpelhièr]]||[[Marc Santo-Roman]]
|-
| 67 ||1992||[[Strossburi]]||[[Manuel Apicella]]
|-
| 68 ||1993||[[Naoned]]||[[Emmanuel Bricard]]
|-
| 69 ||1994||[[Chambéry]]||[[Marc Santo-Roman]]
|-
| 70 ||1995||[[Toloza]]||[[Éric Prié]]
|-
| 71 ||1996||[[Auxerre]]||[[Christian Bauer]]
|-
| 72 ||1997||[[Narbona]]||[[Anatoly Vaisser]]
|-
| 73 ||1998||[[Méribel]]||[[Josif Dorfman]]
|-
| 74 ||1999||[[Besançon]]||[[Étienne Bacrot]]
|-
| 75 ||2000||[[Vichy]]||[[Étienne Bacrot]]
|-
| 76 ||2001||[[Marselha]]||[[Étienne Bacrot]]
|-
| 77 ||2002||[[Val-d'Isère]]||[[Étienne Bacrot]]
|-
| 78 ||2003||[[Aix-les-Bains]]||[[Étienne Bacrot]]
|-
| 79 ||2004||[[Val-d'Isère]]||[[Joël Lautier]]
|-
| 80 ||2005||[[Chartres]]||[[Joël Lautier]]
|-
| 81 ||2006||[[Besançon]]||[[Vladislav Tkachiev]]
|-
| 82 ||2007||[[Aix-les-Bains]]||[[Maxime Vachier-Lagrave]]
|-
| 83 ||2008||[[Pau]]||[[Étienne Bacrot]]
|-
| 84 ||2009||[[Nimes]]||[[Vladislav Tkachiev]]
|-
| 85 ||2010||[[Belfort]]||[[Laurent Fressinet]]
|-
| 86 ||2011||[[Caen]]||[[Maxime Vachier-Lagrave]]
|-
| 87 ||2012||[[Pau]]|| [[Romain Edouard]], [[Maxime Vachier-Lagrave]], [[Christian Bauer]], [[Étienne Bacrot]]
|-
| 88 ||2013||[[Nancy]]||[[Hicham Hamdouchi]]
|-
| 89 ||2014||[[Nimes]]||[[Laurent Fressinet]]
|-
| 90 ||2015||[[Saint-Quentin]]||[[Christian Bauer]]
|-
| 91 ||2016||[[Agen]]||[[Matthieu Cornette]]
|-
| 92 ||2017||[[Agen]]||[[Étienne Bacrot]]
|-
| 93 ||2018||[[Nimes]]||[[Tigran Gharamian]]
|-
| 94 ||2019||[[Chartres]]||[[Maxime Lagarde]]
|-
| 95 ||2022||[[Albi (Okitania)|Albi]]||[[Jules Moussard]]
|-
| 96 ||2023||[[Alpe d'Huez]]||[[Yannick Gozzoli]]
|-
| 97 ||2024||[[Alpe d'Huez]]||[[Jules Moussard]]<ref>{{fr}}[https://alpedhuez2024.ffechecs.org/deimante-daulyte-cornette-championne-et-jules-moussard-champion-de-france-dechecs-2024/ Deimante Daulyte-Cornette Championne et Jules Moussard Champion de France d’Échecs 2024 !]</ref>
|-
| 98 ||2025||[[Vichy]]||[[Marc'Andria Maurizzi]]<ref>{{fr}}[https://www.europe-echecs.com/art/championnat-de-france-2025-9527.html ''Marc'Andria Maurizzi champion et Yosha Iglesias championne de France d'échecs!'' [[Europe Echecs]], d'ar 25 a viz Eost 2025]</ref>
|-
| 99 ||2026||[[Vichy]]||[[Étienne Bacrot]]<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/info/french-chess-championship-2026/games ''French Chess Championship 2026'' - Chess.com, d'ar 16 a viz Eost 2026]</ref>
|-
|}
== Kampionezed ==
{{Expand list|date=August 2008}}
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Lec'h !! Kampionez
|-
| 1924||[[Pariz]]||[[Marie Jeanne Frigard]]
|-
| 1925||[[Pariz]]||[[Paulette Schwartzmann]] (off contest)<br>[[Marie Jeanne Frigard]]
|-
| 1926||[[Pariz]]||[[Marie Jeanne Frigard]]
|-
| 1927||[[Pariz]]||[[Paulette Schwartzmann]] (off contest)<br>[[Marie Jeanne Frigard]]
|-
| 1928||[[Pariz]]||[[Paulette Schwartzmann]] (off contest)<br>[[Jeanne D'Autremont]]
|-
| 1929||[[Pariz]]||[[Paulette Schwartzmann]] (off contest)<br>[[Jeanne D'Autremont]]
|-
| 1931||[[Pariz]]||[[Paulette Schwartzmann]] (off contest)<br>[[Louise Pape]]
|-
| 1932||[[Pariz]]||[[Alice Tonini]] (off contest)<br>[[Jeanne D'Autremont]]
|-
| 1933||[[Pariz]]||[[Alice Tonini]] (off contest)<br>[[Paulette Schwartzmann]]
|-
| 1934||[[Pariz]]||[[Alice Tonini]] (off contest)<br>[[Maud Flandin]]
|-
| 1935||[[Pariz]]||[[Paulette Schwartzmann]]
|-
| 1936||[[Pariz]]||[[Chantal Chaudé de Silans]]
|-
| 1937||[[Toloza]]||[[Angles D'Auriac]]
|-
| 1938||[[Nisa]]||[[Paulette Schwartzmann]]
|-
| 1941||[[Pariz]]||[[Long (c'hoarierez echedoù)|Long]]
|-
| 1942||[[Pariz]]||[[Duval (c'hoarierez echedoù)|Duval]]
|-
| 1943||[[Pariz]]||[[Suzanne Dehelly]]
|}
* ''Ne voe ket aozet adalek 1944 betek 1954''
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Lec'h !! Kampionez
|-
| 1955||[[Toloza]]||[[Vazeille]]
|-
| 1956||[[Vittel]]||[[Isabelle Choko]]
|}
* ''Ne voe ket aozet adalek 1957 betek 1974''
:{| class="sortable wikitable"
! Bloaz !! Lec'h !! Kampionez
|-
| 1975||[[Pariz]]||[[Milinka Merlini]]
|-
| 1976||[[Saint-Jean-de-Monts]]||[[Milinka Merlini]]
|-
| 1977||[[Le Touquet-Paris-Plage]]||[[Milinka Merlini]]
|-
| 1978||[[Castèlnòu d'Arri]]||[[Milinka Merlini]]
|-
| 1979||[[Courchevel]]||[[Monique Ruck-Petit]]
|-
| 1980||[[Pariz]]||[[Milinka Merlini]]
|-
| 1981||[[Aurenja]]||[[Josiane Legendre]]
|-
| 1982||[[Aurenja]]|| [[Martine Dubois]]
|-
| 1983||[[Montpelhièr]]||[[Julia Lebel-Arias]]
|-
| 1984||[[Loches]]||[[Isabelle Kientzler]]
|-
| 1985|| [[Lille]]||[[Christine Leroy]]
|-
| 1986||[[Aurenja]]||[[Julia Lebel-Arias]]
|-
| 1987||[[Baod]]||[[Sabine Fruteau]]
|-
| 1988|| Ne voe ket c'hoariet.
|-
| 1989||[[Aurenja]]||[[Sabine Fruteau]]
|-
| 1990||[[Challes-les-Eaux]]||[[Julia Lebel-Arias]]
|-
| 1991||[[Montpelhièr]]||[[Christine Flear-Leroy]]
|-
| 1992||[[An HavrNevez]]||[[Claire Gervais]]
|-
| 1993||[[Naoned]]||[[Claire Gervais]]
|-
| 1994||[[Chambéry]]||[[Christine Flear-Leroy]]
|-
| 1995||[[Toloza]]||[[Raphaelle Bujisho]] (later [[Raphaelle Delahaye]])
|-
| 1996||[[Auxerre]]||[[Claire Gervais]]
|-
| 1997||[[Bastia]]||[[Malina Nicoara]]
|-
| 1998||[[Meribel]]||[[Christine Flear-Leroy]]
|-
| 1999||[[Besançon]]|| [[Christine Flear-Leroy]] (née Leroy)
|-
| 2000||[[Vichy]]||[[Marie Sebag]]
|-
| 2001||[[Marselha]]||[[Maria Leconte|Maria Nepeina-Leconte]]
|-
| 2002||[[Val d'Isère]]||[[Marie Sebag]]
|-
| 2003||[[Aix-les-Bains]]||[[Sophie Milliet]]
|-
| 2004||[[Val d'Isère]]||[[Almira Skripchenko]]
|-
| 2005||[[Chartres]]||[[Almira Skripchenko]]
|-
| 2006||[[Besançon]]||[[Almira Skripchenko]]
|-
| 2007||[[Aix-les-Bains]]||[[Silvia Collas]]
|-
| 2008||[[Pau]]||[[Sophie Milliet]]
|-
| 2009||[[Nimes]]||[[Sophie Milliet]]
|-
| 2010||[[Belfort]]||[[Almira Skripchenko]]
|-
| 2011||[[Caen]]||[[Sophie Milliet]]
|-
| 2012||[[Pau]]||[[Almira Skripchenko]]
|-
| 2013||[[Nancy]]||[[Nino Maisuradze]]
|-
| 2014||[[Nimes]]||[[Nino Maisuradze]]
|-
| 2015|| [[Saint-Quentin]]||[[Almira Skripchenko]]
|-
| 2016||[[Agen]]||[[Sophie Milliet]]
|-
| 2017||[[Agen]]||[[Sophie Milliet]]
|-
| 2018||[[Nimes]]||[[Pauline Guichard]]
|-
| 2019||[[Chartres]]||[[Pauline Guichard]]
|-
| 2022||[[Albi]]||[[Almira Skripchenko]]
|-
| 2023||[[Alpe d'Huez]]||[[Mitra Hejazipour]]
|-
| 2024||[[Alpe d'Huez]]||[[Deimantė Cornette|Deimantė Daulyte-Cornette]]
|-
|2025||[[Vichy]]||[[Yosha Iglesias]]<ref>{{fr}}[https://www.europe-echecs.com/art/championnat-de-france-2025-9527.html ''Marc'Andria Maurizzi champion et Yosha Iglesias championne de France d'échecs!'' [[Europe Echecs]], d'ar 25 a viz Eost 2025]</ref>
|-
|2026||[[Vichy]]||[[Sophie Milliet]]<ref>{{en}}[https://www.chess.com/events/info/french-chess-championship-2026/games ''French Chess Championship 2026'' - Chess.com, d'ar 16 a viz Eost 2026]</ref>
|}
== Kampionad Bro-C'hall echedoù dre lizher ==
'''Kevread Bro-C'hall an echedoù dre lizher''' ([[Fédération Française des Échecs]]) krouiñ a reas e rann echedoù dre lizher e 1921. E 1929 e aozas '''kentañ Kampionad Bro-C'hall an echedoù dre lizher''', a c'hounezas '''Amédée Gibaud''' (1931).
Goude un adkempenn e 1937 e voe ganet '''Krevredigezh ar c'hoarierien echedoù dre lizher'''([[Association des Joueurs d'Échecs par Correspondance - AJEC]]).
Soñj hon eus eus anvioù an holl gampioned: <ref>[https://web.archive.org/web/20230317211940/https://ajec-echecs.org/competitions/competitions-nationales/512-23-05-2016-palmares-du-championnat-de-france-par-correspondance Kampionad gall an echedoù a-bell]</ref>
<div style="column-count:2">
# Amédée Gibaud (1931)
# Amédée Gibaud (1932)
# Amédée Gibaud (1933)
# Pierre Bos (1935)
# Paul Évrard (1937)
# Léon Joinaux (1938)
# Adolphe Viaud (1939)
# Roger Daniel (1942)
# Louis Bigot (1943)
# Georges Renaud (1945)
# Louis Bigot (1946)
# Henri Pinson (1947)
# Henri Pinson (1948)
# Henri Pinson (1949)
# Henri Évrard (1950)
# René Pillon (1951)
# Volf Bergraser (1952)
# Volf Bergraser (1953)
# Volf Bergraser (1954)
# André Sansas (1955)
# Lucien Guillard (1956)
# Michel Roos (1957)
# Henri Sapin (1958)
# Gabriel Javelle (1959)
# Jacques Jaudran (1960)
# Gabriel Javelle (1961)
# Jean Leplay (1962)
# Christian Cormier (1963)
# Jean Leplay (1964)
# Roger Le Guichaoua (1965)
# Raymond Rusinek (1966)
# Théo Barchschmidt (1967)
# Robert Dubois (1968)
# Marcel Roque (1969)
# Roger Gastine (1970)
# Jean Gonzalez-Gil (1971)
# Henri Pinson (1972)
# Jacques Lemaire (1973)
# Alain Dulhauste (1974)
# Gérard Talvard (1975)
# Alain Biaux (1976)
# Marcel Roque (1977)
# Richard Goldenberg (1978)
# Jean-Marc Masurel (1979)
# Patrice Belluire (1980)
# Edmond Stawiarsky (1981)
# Francis Farcy (1982)
# Christian Delmas (1983)
# Claude Jean (1984)
# Jacques Derondier (1985)
# Jean-Louis Carniol (1987)
# Éric Boulard (1988)
# Laurent Pécot (1989)
# Emmanuel Daillet (1990)
# Roger Druon (1991)
# Claude Jean (1992)
# Daniel Baron (1993)
# Brice Boissel (1994)
# Patrick Spitz (1995)
# Christophe Léotard (1996)
# Christophe Léotard (1997)
# Christophe Léotard (1998)
# Éric Ruch (1999)
# Jean-Charles Horchman (2000)
# Bruno Diev (2001)
# Eric Gorge (2002)
# Eric Gorge (2002)
# Robert Serradimigni (2003)
# Philippe Chopin (2004)
# Jean-Marie Barré (2005)
# Patrick Thirion (2006) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=11983 Kampionad echedoù a-bell 2006]</ref>
# Xavier Pichelin (2007) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=8969 Kampionad echedoù a bell 2007]</ref>
# Christophe Jaulneau (2008) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=11728 Kampionad echedoù a-bell 2008]</ref>
# Philippe Tombette (2009) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=15927 Kampionad echedoù a-bell 2009]</ref>
# Claude Oger (2010) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=18910 Kampionad echedoù a-bell 2010]</ref>
# David Roubaud (2011) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=21993 Kampionad echedoù a-bell 2011]</ref>
# Pascal Roques (2012) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=26214 Kampionad echedoù a-bell 2012]</ref>
# Xavier Merrheim (2013) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=30631 Kampionad echedoù a-bell 2013]</ref>
# David Roubaud (2014) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=32736 Kampionad echedoù a-bell 2014]</ref>
# Laurent Nouveau (2015) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=41524 Kampionad echedoù a-bell 2015]</ref>
# Gilles Hervet (2016) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=50026 Kampionad echedoù a-bell 2016]</ref>
# Alexandre Duchardt (2017) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=57283 Kampionad echedoù a-bell 2017]</ref>
# Brice Fonteneau (2018) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=64104 Kampionad echedoù a-bell 2018]</ref>
# Alexandre Duchardt (2019) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=72862 Kampionad echedoù a-bell 2019]</ref>
# Bernard Garau (2020) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=77418 Kampionad echedoù a-bell 2020]</ref>
# Marc Schaub (2021) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=83597 Kampionad echedoù a-bell 2021]</ref>
# Stéphane Renard (2022) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=90466 Kampionad echedoù a-bell 2022]</ref>
# Alexandre Duchardt (2023) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=96556 Kampionad echedoù a-bell 2023]</ref>
# Laurent Ygouf (2024) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=100645 Kampionad echedoù a-bell 2024]</ref>
# Cyrille Bontems (2025) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=104448 Kampionad echedoù a-bell 2025]</ref>
# Messaoud Taoulilit (2026) <ref>[https://www.iccf.com/event?id=107873 Kampionad echedoù a-bell 2026]</ref>
</div>
== Mammennoù ==
*{{fr}}[http://heritageechecsfra.free.fr/interest.htm Héritage des Echecs Francais]
*{{fr}}[http://perso.orange.fr/eric.delaire/France/France.htm Championnats de France]
*{{fr}}Larousse du jeu d'Échecs (1997)
== Notennoù ha dave ==
{{daveoù}}
[[Rummad:Kampionadoù echedoù hervez ar vro|Gall]]
l4ten1cpib8vvi0ckdeb91fyliqyfbu
Patrom:Degemer/Ha gouzout a raec’h?
10
179164
2197941
2193887
2026-08-16T21:03:36Z
Arko
540
Freskaat
2197941
wikitext
text/x-wiki
<!--### SKEUDENN ###-->
[[Skeudenn:Montfort-sur-Meu - Tour du Papegault 1884.jpg|thumb|Tour ar Papigod e [[Moñforzh]]]]
* Ouzhpenn 890 [[Listennad adplanedennoù koskoriad an Heol|loar]] a zo e [[koskoriad an Heol]].
* Ar [[papigod]] a oa ur sport poblek e [[Breizh]] er [[Grennamzer]].
* [[Marcel Callo]] a oa marvet e [[Kamp-bac'h Mauthausen]] d'an [[19 a viz Meurzh]] [[1945]] d'an oad a 23 bloaz.
* [[Charlez VIII]] (1470-1498), roue Bro-C'hall ha pried kentañ [[Anna Breizh]], a varvas goude bezañ skoet e benn en ur gourin, e [[kastell Amboise]].
* Ar [[Pizza Margherita|pizzaioù Margherita]] zo bet anvet en enor da [[Margherita di Savoia (rouanez Italia)|Margherita di Savoia]], rouanez [[Rouantelezh Italia|Italia]] etre 1878 ha 1900.
* Biken ne voe echuet an [[douger-nijerezioù Graf Zeppelin]] alaman, an hini nemetañ en istor ar vro ha kroget da vezañ savet e 1936.
* ''[[Terminator the Second]]'' a gont istor ''[[Terminator ar Varn ziwezhañ]]'' en ur implijout arroudoù eus oberennoù [[William Shakespeare]] nemetken.
h0ddwhsves90ikqzqkhiqqv3o6wbkpq
Saig Jestin
0
180875
2197924
2197923
2026-08-16T12:33:49Z
Bzhdng
93434
2197924
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref> {{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
7yxrcwrt8dbjjkw73te7a49155qu43l
2197925
2197924
2026-08-16T12:37:52Z
Bzhdng
93434
2197925
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
nm0v7tzxjqic7dg7279mdu91chk2km1
2197927
2197925
2026-08-16T14:43:12Z
Bzhdng
93434
2197927
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
c5uvyqsbz2foeymcdlpea8v10asmcnl
2197928
2197927
2026-08-16T14:44:01Z
Bzhdng
93434
2197928
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin) a zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
2dot2kdj463eqbbf2d5gdfhlfp55qpk
2197932
2197928
2026-08-16T16:22:09Z
~2026-44885-20
93444
2197932
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet d'ar [[17 Genver]] [[1935]], zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
52c6oylk99y6g18177rplv83ibga3y1
2197933
2197932
2026-08-16T16:22:41Z
~2026-44885-20
93444
/* Yezh ha sevenadur Breizh */
2197933
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet d'ar [[17 Genver]] [[1935]], zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
[[Rummad:Ganedigezhioù 1935]]
gd481o2ns0nu9z0bvb1fo2yxz1b70hi
2197934
2197933
2026-08-16T16:25:35Z
~2026-44885-20
93444
2197934
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet d'ar [[17 Genver]] [[1935]], zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
{{DEFAULTSORT:Jestin, Saig}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1935]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
gowssxpwpkf1svwd124sef8ws12eiij
2197935
2197934
2026-08-16T16:29:35Z
~2026-44885-20
93444
/* Yezh ha sevenadur Breizh */
2197935
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet d'ar [[17 Genver]] [[1935]], zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
===Oberennoù===
* [[1989]] : ''Le Festival interceltique de Lorient'', [[Éd. Ouest-France]]
{{DEFAULTSORT:Jestin, Saig}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1935]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
kbfh7zrfriaqe50yjitf9mwpfciadsa
2197936
2197935
2026-08-16T16:30:21Z
~2026-44885-20
93444
/* Oberennoù */
2197936
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet d'ar [[17 Genver]] [[1935]], zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
===Oberennoù===
;sinet François Gestin
* [[1989]] : ''Le Festival interceltique de Lorient'', [[Éd. Ouest-France]]
{{DEFAULTSORT:Jestin, Saig}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1935]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
lj5jtfykmvdin59ggkz492r3bz99cfz
2197939
2197936
2026-08-16T20:01:46Z
Bzhdng
93434
17.1.1935 => ganet war-dro 1950
2197939
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet war-dro 1950, zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
===Oberennoù===
;sinet François Gestin
* [[1989]] : ''Le Festival interceltique de Lorient'', [[Éd. Ouest-France]]
{{DEFAULTSORT:Jestin, Saig}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1935]]
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
bonwmk4g4xugpx86tot0foojlq3ftit
2197945
2197939
2026-08-17T06:44:03Z
Bzhdng
93434
- Rummad ganet 1935
2197945
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet war-dro 1950, zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
===Oberennoù===
;sinet François Gestin
* [[1989]] : ''Le Festival interceltique de Lorient'', [[Éd. Ouest-France]]
{{DEFAULTSORT:Jestin, Saig}}
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
dpi514wyhg7kgqqk8wsxxplb158ygam
2197946
2197945
2026-08-17T06:46:03Z
Bzhdng
93434
2197946
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet war-dro 1950, zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2014'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
===Oberennoù===
;sinet François Gestin
* [[1989]] : ''Le Festival interceltique de Lorient'', [[Éd. Ouest-France]]
{{DEFAULTSORT:Jestin, Saig}}
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
trnznihd64wqripyln3xvqq5ffmxz26
2197947
2197946
2026-08-17T06:47:23Z
Bzhdng
93434
2197947
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet war-dro 1950, zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2024'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’ <ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/<nowiki>}}</nowiki></ref>{{,}}<ref><nowiki>{{</nowiki>https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/<nowiki>}}</nowiki></ref>.
===Oberennoù===
;sinet François Gestin
* [[1989]] : ''Le Festival interceltique de Lorient'', [[Éd. Ouest-France]]
{{DEFAULTSORT:Jestin, Saig}}
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
b1nahks3fvwjc0fd8teyol0wriknb0f
2197948
2197947
2026-08-17T07:05:06Z
Bzhdng
93434
Oberennoù
2197948
wikitext
text/x-wiki
'''Saig Jestin''' (Fañch Jestin), ganet war-dro 1950, zo difenner evit an endro hag ar sevenadur breizhek e [[Penn-ar-Bed]] hag [[Aodoù-an-Arvor]]. Resevet en deus Kolier an Erminig eus [[Skol-Uhel ar Vro]] ((berraet e SUAV, e galleg Institut Culturel de Bretagne, Urzh an Erminig, distagadur a-vremañ), e 2024, evit e labour war sevel ar c'hleuzioù<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/plabennec-saig-jestin-une-vie-au-service-de-lenvironnement-et-de-langue-bretonne-b6358b10-afc8-11ef-8992-707451e15361 ''Plabennec. Saïg Jestin, une vie au service de l'environnement et de la langue bretonne, Ouest-France, 5.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://actu.fr/bretagne/argentre-du-plessis_35006/prix-nobel-de-la-bretagne-voici-les-noms-de-ceux-qui-seront-distingues_61637345.html "Prix Nobel de la Bretagne : voici les noms de ceux qui seront distingués, Maxime Tuberville, actu.fr, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://abp.bzh/les-colliers-de-l-hermine-2024-70813 ''Les colliers de l'Hermine 2024, Philippe Argouarch, Agence Bretagne Presse, 19.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g-WAXhz-3-s ''Hermines 2024. Saig Jestin, Plus de 50 ans au chevet des talus, André le Moustarder, Institut culturel de Bretagne , 2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/comme-irene-frachon-qui-sont-les-nouveaux-hermines-cette-legion-dhonneur-bretonne-eb46975a-8330-11ef-91d9-7f562215fe95 ''Comme Irène Frachon, qui sont les nouveaux « herminés », cette Légion d’honneur bretonne ?, Laura Daniel, Ouest-France, 5.10.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/la-roche-jaudy-lancien-maire-de-pouldouran-distingue-du-collier-de-lhermine-6679856.php ''La Roche-Jaudy : l’ancien maire de Pouldouran distingué du Collier de l’Hermine, Télégramme, 10.10.2024'']</ref>.
Kelenner matematik e oa<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/il-rallie-compostelle-depuis-beauport-en-45-jours-de-marche-2785762 ''Il a rallié Compostelle depuis Beauport en 45 jours de marche, Ouest-France, 28.8.2014'']</ref> e lise al labour-douar Pommerit-Jaudy etre 1978 ha 2010<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/un-salon-du-livre-et-du-patrimoine-local-dimanche-a-plabennec-avec-une-conference-sur-les-talus-par-saig-jestin-6785879.php ''Un salon du livre et du patrimoine local dimanche à Plabennec, avec une conférence sur les talus par Saïg Jestin, Télégramme, 26.3.2025'']</ref> ha maer hep strollad e Pouldouran en Aodoù-an-Arvor eus 2003 da 2013<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/lannion-22300/le-maire-fanch-jestin-laisse-la-place-un-jeune-1720050 ''Le maire Fanch Jestin « laisse la place à un jeune », Ouest-France, 15.11.2013'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/spanart-des-talusspan-a-lecole-de-saig-jestin-2294560.php ''Art des talus. À l'école de Saïg Jestin, Télégramme, 5.12.2014'']</ref>.
== Difenn an endro ==
Krouet e oa bet gant Saig Jestin e 1997<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/plabennec-29860/saig-jestin-ardent-defenseur-des-talus-452d0cce-0728-11f0-b7aa-47223c2ed711 ''Plabennec. Saïg Jestin, ardent défenseur des talus, Ouest-France, 29.3.2025'']}</ref> skol arsaverezh ar gevredigezh Skol ar C'hleuzioù, staliet diwezhatoc'h e maner Kermorus e Sant-Pol-Leon<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/saint-pol-de-leon-29250/au-manoir-de-kermorus-saig-fait-revivre-les-talus-3758553 ''Au manoir de Kermorus, Saïg fait revivre les talus, Ouest-France, 10.10.2015'']</ref>{{,}}<ref>[https://france3-regions.franceinfo.fr/bretagne/bali-breizh-e-plougernevelbali-breizh-plouguernevel-1877628.html ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.bcd.bzh/bazhvalan/br/an-danvez/saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-medecin-des-talus/ ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=KEOlfsXykrE ''Saig Jestin Medisin ar c’hleuzioù (médecin des talus), Documentaire, 11’43, en breton sous-titré français, =FR3 Bretagne, 26.9.2020'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/a-saint-pol-de-leon-saig-jestin-sera-decore-de-lordre-de-lhermine-6667820.php ''À Saint-Pol-de-Léon, Saïg Jestin sera décoré de l’Ordre de l’Hermine, Télégramme, 23.9.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.letelegramme.fr/finistere/saint-pol-de-leon-29250/valentin-fabre-a-l-ecole-des-talus-murs-au-manoir-de-kermorus-a-saint-pol-de-leon-4041933.php ''Valentin Fabre à l’école des talus murs au manoir de Kermorus, à Saint-Pol-de-Léon, Télégramme, 26.1.2023'']</ref>. Ar plant a zo war an c'hleuzioù a dalvez evit an endro. Sikour a reont da stourm ouzh an diskar-douar ha da wareziñ ar vevliesseurted<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/la-roche-jaudy-22450/skol-ar-c-hleuziou-partage-ses-connaissances-et-son-savoir-faire-6098908 ''Skol ar C’hleuzioù partage ses connaissances et son savoir-faire, Ouest-France, 29.11.2018'']</ref>. Er c'hontrol d'ar c'hleuzioù e paouezont da red an dour dre silañ an dour, o strishaat ar saotradur evel-se<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/langue-bretonne/poltred-saig-jestin-medisin-ar-chleuziou-94775ea6-a7ec-11ef-b5f5-e7aa8444a877 ''Poltred. Saig Jestin, medisin ar c’hleuzioù, Manon Deniau, Ouest-France, 25.11.2024'']</ref>. Er skol e vez desket gant ar stajidi sevel c'hleuzioù ha komz brezhoneg. Abaoe 2010 emañ Saïg Jestin kenperc’henn war maner Kermorus, eus ar XVvet hag ar XVIvet kantved, a zo o adkempenn anezhañ<ref>[https://www.ouest-france.fr/culture/patrimoine/avec-le-patrimoine-il-y-a-toujours-a-faire-depuis-treize-ans-ce-breton-restaure-un-manoir-370f257e-edb6-11ed-94dc-2c4fc4099362 ''« Avec le patrimoine, il y a toujours à faire » : depuis treize ans, ce Breton restaure un manoir, Ouest-France, 20.5.2023'']</ref>.
Saïg Jestin ha Skol ar C’hleuzioù a adkempenn ivez poulloù-redañ, basennoù e-lec’h ma vez pleustret ar retenn-dour<ref>[https://books.openedition.org/pur/5192 ''Thierry Hamon, Le statut juridique des routoirs en Bretagne de l’Ancien Régime au xixe siècle : L’exemple du Trégor, Du lin à la toile : La proto-industrie textile en Bretagne, Presses universitaires de Rennes, 2008'']</ref> evit al lin hag ar c'hanab, war "Hent ar stank Retting" e Tregor, e Sant-Nikolaz e 2016, e Pleumer-Gouter e 2021, à La Roche-Jaudy en 2022<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/la-roche-jaudy-22450/a-la-roche-jaudy-il-apprend-a-renover-des-routoirs-1672441.php ''À La Roche-Jaudy, il apprend à rénover des routoirs, Télégramme, 1.12.2022'']</ref> hag e Pleumeur-Gautier, Tredarzec, ha Pouldouran e 2024<ref>[https://www.letelegramme.fr/cotes-d-armor/tredarzec-22220/a-tredarzec-les-routoirs-sont-restaures-en-breton-6715551.php ''À Trédarzec, les routoirs sont restaurés en breton !, Télégramme, 3.12.2024'']</ref>{{,}}<ref>[https://www.ouest-france.fr/bretagne/pleumeur-gautier-22740/dans-le-tregor-21-routoirs-a-lin-et-toute-une-histoire-a-decouvrir-sur-un-circuit-pedestre-de-12-km-d093fb1a-2709-11ef-aaa0-71db3e55fd18 ''Dans le Trégor, 21 routoirs à lin et toute une histoire à découvrir sur un circuit pédestre de 12 km, Ouest-France, 11.6.2024'']</ref>
== Yezh ha sevenadur Breizh ==
E 1979 en deus kroget Saïg Jestin, asambles gant tud yaouank eus Ti al Loisirs et de la Culture (MLC) e Plabenneg, da adkempenn chapel Lok Maze e An Dreneg<ref>[https://www.peche.com/article/42735/ouverture-de-la-truite-trois-generations-de-pecheurs-au-bord-de-l-eau ''Retour de session / Ouverture de la truite, trois générations de pêcheurs au bord de l'eau, Paul Duval, peche.com, 15.3.2023'']</ref>. Adalek 1986 e voe prezidant kentañ ar gevredigezh Buhez ha Plijadur e Lok Maze, a gendalc'has gant an adkempenn hag an obererezhioù. Goude bezañ bet adsavet e teuas ar chapel hag he vered da vezañ ul lec’h sevenadurel ma vez degemeret arvestoù c’hoariva (etre 1980 ha 1985, pezhioù-c’hoari gant [[:fr:Ar Vro Bagan]]), sonerezh, dreist-holl e penn-kentañ ar Fest-Noz (gouelioù dañs hengounel Breizh), ha diskouezadegoù livadurioù ha kizelladurioù. Adalek 1981 e oa ar brezhoneg, ar sevenadur, an arzoù, an ekologiezh, al labour-douar perzhioù pennañ ar re a rae war-dro Lok Maze<ref>Le mariage du breton et de l’écologie dans une petite chapelle, p12, Le Télégramme, 4+5.4.1981</ref>. E brezhoneg e vez lidet oferenn-pardon ar chapel.
Saig Jestin zo aozer daou levr danevelloù ha kontadennoù brezhonek, embannet e 2002 ha 2006 gant Skol Vreizh.: ‘Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù’ et ‘Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"’<ref>[https://www.lettreetmerveilles.fr/personne/fanch-jestin/942871/ '' Livres de Fañch Jestin sur Lettre et merveilles '']</ref>{{,}}<ref>[https://www.eyrolles.com/Accueil/Auteur/fanch-jestin-182783/ ''Livres de Fañch Jestin sur Eyrolles'']</ref>.
===Oberennoù===
;sinet Saig (Fañch) Jestin
* [[2002]] : ''Interamant toñ zidor - istorioù berr, danevelloù ha mojennoù'', [[Skol Vreizh]]
* [[2006]] : ''Marv eo fañch ! 24 danevell bet savet gant oberour "interamant toñ zidor"'', [[Skol Vreizh]]
=== ===
{{DEFAULTSORT:Jestin, Saig}}
[[Rummad:Skrivagnerien vrezhonek]]
[[Rummad:Skrivagnerien c'hallek]]
eunkfnnrcal0tt3fyc59x69ennagc22
Rachel Crotto
0
180876
2197929
2197922
2026-08-16T14:51:25Z
Dakbzh
58931
+ Astenn.
2197929
wikitext
text/x-wiki
[[Restr : Rachel Crotto 1982 Luzern.jpg|right|140px|Rachel Crotto e Luzern e 1982.]]
''' Rachel Crotto''' (25 a viz Du 1958 e [[New York]], [[SUA]] – 4 a viz Even 2025) a oa ur c'hoarierez echedoù stadunanat<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746 Rachel Crotto Chess Games]</ref>.</br>Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 135 eo bet he renk Elo ''Standard'' diwezhañ hag an hini uhelañ ivez, tizhet e voe e miz Genver 1987<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2012782 He fichenn FIDE]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh : e 1978, rampo gant [[Diane Savereide]], hag e 1979<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The US Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>.
{| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|-
|1972||19||[[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg ]]||3/10 (+ 2, = 2, - 6)||30||10/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1972.html 19th Women's US Chess Championship :: St. Petersburg, FL 1972 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Even 1978||23||Rochester||7,5/10 (+ 7, = 1, - 2)||75||1-2 rampo/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1979||24||-||-||-||1||aour||
|-
|Even 1981||25||Brigham||8/11 (+ 7, = 2, - 2)||81,8||2/12||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1981.html 25th Women's US Chess Championship :: Brigham, WI 1981 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Gouhere 1984||26||Berkeley||8/10 (+ 7, = 2, - 1)||80||2/11||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/~sennari/ind-usa/usaw-1984.html 26th Women's US Chess Championship :: Berkeley, CA 1984 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus pemp gwezh e skipailh SUA<ref>{{en}}[http://www.olimpbase.org/playersw/1ndh5ntg.html OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Diane Savereide, Wojciech Bartelski – Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr|| Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he Skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1976||2||7||{{Israel}}, [[Haifa]]||6/9 (+5, =2, -2)||66,7||5||-||4||-
|-
|1980||2||9||{{Malta}}, [[Valletta]]||5,5/11 (+4, =3, -4)||50||17||-||13||-
|-
|1982 ||erlec'hierez 1||10||{{Suis}}, [[Luzern]] || 5/9 (+4, =2, -3)||55,6||11||-||17||-
|-
|1984||erlec'hierez 1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||9/11 (+8, =2, -1)||81,8||2||argant||13||-
|-
|1986||1|| 12||{{EAU}}, [[Dubai]]||1,5/7 (+1, =1, -5)||21,4||-||-||3||-
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746&kpage=1 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rachel_Crotto He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Crotto, Rachel}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
4acxeo4ouxz5x7iw509b1ttxkre7mq0
2197930
2197929
2026-08-16T14:53:51Z
Dakbzh
58931
2197930
wikitext
text/x-wiki
[[Restr : Rachel Crotto 1982 Luzern.jpg|right|140px|Rachel Crotto e Luzern e 1982.]]
''' Rachel Crotto''' (25 a viz Du 1958 e [[New York]], [[SUA]] – 4 a viz Even 2025) a oa ur c'hoarierez echedoù stadunanat<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746 Rachel Crotto Chess Games]</ref>.</br>Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 135 eo bet he renk Elo ''Standard'' diwezhañ hag an hini uhelañ ivez, tizhet e voe e miz Genver 1987<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2012782 He fichenn FIDE]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh : e 1978, rampo gant [[Diane Savereide]], hag e 1979<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The US Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>.
{| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|-
|1972||19||[[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg ]]||3/10 (+ 2, = 2, - 6)||30||10/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1972.html 19th Women's US Chess Championship :: St. Petersburg, FL 1972 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Even 1978||23||Rochester||7,5/10 (+ 7, = 1, - 2)||75||1-2 rampo/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1979||24||-||-||-||1||aour||
|-
|Even 1981||25||Brigham||8/11 (+ 7, = 2, - 2)||81,8||2/12||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1981.html 25th Women's US Chess Championship :: Brigham, WI 1981 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Gouhere 1984||26||Berkeley||7,5/10 (+ 7, = 1, - 2)||75||2/11||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/~sennari/ind-usa/usaw-1984.html 26th Women's US Chess Championship :: Berkeley, CA 1984 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus pemp gwezh e skipailh SUA<ref>{{en}}[http://www.olimpbase.org/playersw/1ndh5ntg.html OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Diane Savereide, Wojciech Bartelski – Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr|| Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he Skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1976||2||7||{{Israel}}, [[Haifa]]||6/9 (+5, =2, -2)||66,7||5||-||4||-
|-
|1980||2||9||{{Malta}}, [[Valletta]]||5,5/11 (+4, =3, -4)||50||17||-||13||-
|-
|1982 ||erlec'hierez 1||10||{{Suis}}, [[Luzern]] || 5/9 (+4, =2, -3)||55,6||11||-||17||-
|-
|1984||erlec'hierez 1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||9/11 (+8, =2, -1)||81,8||2||argant||13||-
|-
|1986||1|| 12||{{EAU}}, [[Dubai]]||1,5/7 (+1, =1, -5)||21,4||-||-||3||-
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746&kpage=1 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rachel_Crotto He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Crotto, Rachel}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
tjoyyg9rkwe4qdeks2djohgk2ddq6hy
2197949
2197930
2026-08-17T09:47:49Z
Dakbzh
58931
+ Kampionad bedel.
2197949
wikitext
text/x-wiki
[[Restr : Rachel Crotto 1982 Luzern.jpg|right|140px|Rachel Crotto e Luzern e 1982.]]
''' Rachel Crotto''' (25 a viz Du 1958 e [[New York]], [[SUA]] – 4 a viz Even 2025) a oa ur c'hoarierez echedoù stadunanat<ref>{{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746 Rachel Crotto Chess Games]</ref>.</br>Mestrez Etrebroadel (WIM) e oa abaoe 1978<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]</ref>.</br>2 135 eo bet he renk Elo ''Standard'' diwezhañ hag an hini uhelañ ivez, tizhet e voe e miz Genver 1987<ref>{{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2012782 He fichenn FIDE]</ref>.
== Kevezadegoù ==
=== Kevezadegoù hiniennel ===
==== [[Kampionad stadunanat an echedoù (maouezi)|Kampionad stadunanat (maouezi)]] ====
Trec'h e voe div wezh : e 1978, rampo gant [[Diane Savereide]], hag e 1979<ref>{{en}}[http://www.edochess.ca/batgirl/womenchamps.html ''The US Woman's Chess Champions'', Sarah's Chess Journal]</ref>.
{| class="wikitable" !|Miz ha bloaz||Niverenn ar C'hampionad||Kêr||Poentoù||Dregantad efedusted||Renk||Medalenn||Notennoù ha daveennoù
|-
|1972||19||[[St. Petersburg (Florida)|St. Petersburg ]]||3/10 (+ 2, = 2, - 6)||30||10/11||-||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1972.html 19th Women's US Chess Championship :: St. Petersburg, FL 1972 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Even 1978||23||Rochester||7,5/10 (+ 7, = 1, - 2)||75||1-2 rampo/11||aour||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1978.html 23rd Women's US Chess Championship :: Rochester, NY 1978 - Olimp Base]</ref>.
|-
|1979||24||-||-||-||1||aour||
|-
|Even 1981||25||Brigham||8/11 (+ 7, = 2, - 2)||81,8||2/12||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-usa/usaw-1981.html 25th Women's US Chess Championship :: Brigham, WI 1981 - Olimp Base]</ref>.
|-
|Gouhere 1984||26||Berkeley||7,5/10 (+ 7, = 1, - 2)||75||2/11||argant||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/~sennari/ind-usa/usaw-1984.html 26th Women's US Chess Championship :: Berkeley, CA 1984 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
==== [[Kampionezed bedel echedoù|Kampionad bedel ar Maouezi]] ====
===== Prantad 1978 - 1981 =====
{| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Kevezadeg||Poentoù||Renk||Notennoù ha daveennoù
|-
|Here 1979||{{Brazil}}, [[Rio de Janeiro]]||Tournamant etretakadel||6,5/16 (+ 5, = 3, - 8)||15-16 rampo/16||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1981-izr.html interzonal :: Rio de Janeiro 1979 FIDE Women's World Chess Championship cycle 1978-1981 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
===== Prantad 1981 - 2004 =====
{| class="wikitable" |Miz ha bloaz||Bro ha kêr||Kevezadeg||Poentoù||Renk
|-
|Gouhere 1982||[[Republik Kevreadel Alamagn]]||[[Bad Kissingen]]|| Tournamant etretakadel||3/15 (+ 3, = 0, - 12)||<ref>{{en}}[https://www.olimpbase.org/ind-wwcc/wwc1984-izb.html interzonal :: Bad Kissingen 1982 FIDE Women's World Chess Championship cycle 1981-1984 - Olimp Base]</ref>.
|-
|}
=== Kevezadegoù dre skipailh ===
==== [[Olimpiadoù echedoù|Olimpiadoù ar Maouezi]] ====
C'hoariet he deus pemp gwezh e skipailh SUA<ref>{{en}}[http://www.olimpbase.org/playersw/1ndh5ntg.html OlimpBase :: Women's Chess Olympiads :: Diane Savereide, Wojciech Bartelski – Olimp Base]</ref>.
{| class="wikitable" !|Bloaz||Tablezenn||Niverenn an Olimpiad (Maouezi)||Bro ha kêr|| Disoc'h||Dregantad efedusted||Renk hiniennel||Medalenn hiniennel||Renk he Skipailh||Medalenn he skipailh
|-
|1976||2||7||{{Israel}}, [[Haifa]]||6/9 (+5, =2, -2)||66,7||5||-||4||-
|-
|1980||2||9||{{Malta}}, [[Valletta]]||5,5/11 (+4, =3, -4)||50||17||-||13||-
|-
|1982 ||erlec'hierez 1||10||{{Suis}}, [[Luzern]] || 5/9 (+4, =2, -3)||55,6||11||-||17||-
|-
|1984||erlec'hierez 1||11||{{Gres}}, [[Thessaloniki]]||9/11 (+8, =2, -1)||81,8||2||argant||13||-
|-
|1986||1|| 12||{{EAU}}, [[Dubai]]||1,5/7 (+1, =1, -5)||21,4||-||-||3||-
|-
|}
== Notennoù ha daveennoù ==
{{daveoù}}
== Liammoù diavaez ==
* {{en}}[https://ratings.fide.com/profile/2003287 He fichenn FIDE]
* {{en}}[https://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=29746&kpage=1 He c'hoari e Chess Games]
* {{en}}[https://www.365chess.com/players/Rachel_Crotto He c'hoari e 365 Chess]
{{DEFAULTSORT:Crotto, Rachel}}
[[Rummad:Ganedigezhioù 1980]]
[[Rummad:Marvioù 2025]]
[[Rummad:C'hoarierien echedoù eus SUA]]
d30l5e1n11hq9sn8pf8wref0cgjnuxv
Kaozeal:Saig Jestin
1
180877
2197926
2026-08-16T12:46:49Z
Ar choler
52661
/* Elfenn Wikidata */ rann nevez
2197926
wikitext
text/x-wiki
== Elfenn Wikidata ==
Dilamet em eus al liamm Wikidata war-du ''Chapelle Saint-Matthieu du Drennec'' ([https://www.wikidata.org/wiki/Q56450196 Q56450196]). — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 16 Eost 2026 da 12:46 (UTC)
qnzak8t83uct2up69xxzgrdoi1b5c61
Albedo
0
180878
2197950
2026-08-17T10:52:45Z
Breizhpadus
91585
Petra eo an albedo ?
2197950
wikitext
text/x-wiki
'''Albedo''' — e latin : albus, albēdo, gwenn— er stumm klasel — eo ar c'hementad a sklêrijenn a resev un gorread hag a adkas en-dro.
[[Restr:Albedo-bzh.png|thumb]]
Ar gorreadoù sklaer o deus un albedo uheloc'h eget ar re teñval. Da skouer, albedo an erc'h a zo war-dro 80%, rak adkas a ra kalz a c'houloù.
Un efed bras en deus an albedo war hin ur blanedenn. Ma kresk an albedo e kresk ar c'hementad gouloù adkas, ar pezh a zigresk an temperadur. Er c'hontrol, ma tigresk an albedo (da skouer, pa vez teuzet gwiskamantoù skorn ha erc'h), e tiskouezfe ar blanedenn nebeutoc'h a energiezh, ha tomm e vefe.
<table style="height: 170px; margin-left: auto; margin-right: auto; width: 370.133px;">
<tr style="height: 33px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 33px;">
<h2><strong>Danvez</strong></h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 33px;">
<h2><strong>Albedo</strong></h2>
</td>
</tr>
<tr style="height: 13px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>Lenn</h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>0.02 - 0.04</h2>
</td>
</tr>
<tr style="height: 13px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>Bitum</h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>0.05</h2>
</td>
</tr>
<tr style="height: 13px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>Mor</h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>0.05 - 0.15</h2>
</td>
</tr>
<tr style="height: 13px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>Beton</h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>0.15</h2>
</td>
</tr>
<tr style="height: 13px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>Koajoù</h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>0.15 - 0.2</h2>
</td>
</tr>
<tr style="height: 13.4px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 13.4px;">
<h2>Parkeier</h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 13.4px;">
<h2>0.15 - 0.25</h2>
</td>
</tr>
<tr style="height: 13px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>Koumoul</h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>0.5 - 0.8</h2>
</td>
</tr>
<tr style="height: 13px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>Skorn</h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>0.6</h2>
</td>
</tr>
<tr style="height: 13px;">
<td style="width: 122px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>Erc'h</h2>
</td>
<td style="width: 231.133px; text-align: center; height: 13px;">
<h2>0.75 - 0.9</h2>
</td>
</tr>
</table>
<p> </p>
s5rwmvdwybtin5na9iqf5beetqz6unt