Wikipedia brwiki https://br.wikipedia.org/wiki/Degemer MediaWiki 1.47.0-wmf.15 first-letter Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikipedia Kaozeadenn Wikipedia Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 15775 2198071 2198059 2026-08-18T12:39:52Z Kestenn 14086 2198071 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Persken | anvOfisiel = Persquen | skeudenn = | alc'hwez = | ardamezioù = | bro = [[Bro-Gwened]] | departamant = [[Mor-Bihan]] | arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]] | etrekumuniezh = [[Roue Morvan Kumuniezh]] | bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz Breizh]] | kanton = [[Kanton Gourin|Gourin]] | cp = 56160 | maer = Myriam Chenais | amzer-gefridi = 2026-2032 | gorread = 19.96 | hedred = -3.19527777778 | ledred = 48.0305555556 | uk = 140 | ubi = 107 | ubr = 173 | lec'hienn web = }} '''Persken''' (distaget: {{IPA|[pɛʁˈcən]}} er vro) a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Gourin]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == * War lez ar [[Skorf]] emañ Persken. == Dezougen == * War al linenn [[Hent-houarn Pondi Mêlann|hent-houarn Pondi Mêlann]] edo Persken. == Anv == === Stummoù skrivet === * Erwan Vallerie (1995) : '''Perzken''', 1377; '''Perzquen''', 1387; '''Persquen''', 1516 === Gerdarzh === * Hervé Abalain (2000) ː pe eus ''perzh'', bod, bodenn, pe eus rann, loden, heuliet gant un anv den Quen / Kian. == Ardamezioù == == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Melestradurezh: krouet e voe kumun Persken e 1790; gant al lezenn eus an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton ar Gemene (1790)|kanton ar Gemene]]; e [[distrig Pondi]] e oa. Miret ha brasaet e voe [[kanton ar Gemene]] e 1801 gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 Genver|28 a viz Genver]] [[1801]]), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e oa bet Persken en [[arondisamant Pondi]] bet krouet e 1800<ref>{{fr}}Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, pajenn 255</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=26560 Cassini - EHESS - Persken - Fichenn ar gumun]</ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 55 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,44 % eus he foblañs e 1911<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}}[http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56156&dpt=56&idsource=37527&table=bp06 Memorialgenweb – Plakenn e-tal an iliz katolik Monumant ar re varv]</ref>. ==== [[Maroko]] ==== * Mervel a reas daou waz, unan e 1919, egile e 1925<ref name="memorialgenweb.org"/>. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org"/>. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery> Château du Penvern.jpg|Ar c’hastell. </gallery> * Kastell Pennwern. <gallery> Église Saint-Adrien de Persquen 02.jpg|An iliz katolik. </gallery> * Iliz katolik ''Sant Adrian''. <gallery> Persquen chapelle Pénéty élévation sud.jpg|Ar chapel. </gallery> * Chapel ar Peniti. * Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=37527 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d'an [[13 a viz Eost]] [[1922]]<ref>{{fr}}[https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/13120/persquen-presdeleglise/ Université de Lille]</ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=700 |passo1=100 |passo2=20 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2012 |bl9=2022 |p1=619 |p2=623 |p3=544 |p4=531 |p5=399 |p6=352 |p7=335 |p8=326 |p9=358 |mammenn=EBSSA }} == Melestradurezh == == Tud == {| class="wikitable" |[[Restr:De Lespervez.gif|80px]] |'''de Lespervez''' Aotrounez Hoaribac |''En sabel e deir eilenn en aour'' |- | | | |} == Gevelliñ == == Levrlennadur == * {{fr}} Hervé Abalain : ''Les noms de lieux bretons''. Les Universels Gisserot. 2000 * {{fr}} Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014 * {{br}} Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995 == Liammoù diavaez == {{Commons|Category:Persquen}} * {{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56156 Persken war lec'hienn Geobreizh] == Daveoù ha notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]] [[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]] 2wbi2fqlhl3papuhhk5lvh179bgx9eo 2198073 2198071 2026-08-18T16:58:10Z Ar choler 52661 poblañs hizivaet 2198073 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anv = Persken | anvOfisiel = Persquen | skeudenn = | alc'hwez = | ardamezioù = | bro = [[Bro-Gwened]] | departamant = [[Mor-Bihan]] | arondisamant = [[Arondisamant Pondi|Pondi]] | etrekumuniezh = [[Roue Morvan Kumuniezh]] | bro velestradurel = [[Bro Kornôg Kreiz Breizh]] | kanton = [[Kanton Gourin|Gourin]] | cp = 56160 | maer = Myriam Chenais | amzer-gefridi = 2026-2032 | gorread = 19.96 | hedred = -3.19527777778 | ledred = 48.0305555556 | uk = 140 | ubi = 107 | ubr = 173 | lec'hienn web = }} '''Persken''' (distaget {{IPA|[pɛʁˈcən]}} er vro) a zo ur gumun e [[Breizh]] e [[kanton Gourin]] e departamant ar [[Mor-Bihan]]. == Douaroniezh == * War lez ar [[Skorf]] emañ Persken. == Dezougen == * War al linenn [[Hent-houarn Pondi Mêlann|hent-houarn Pondi Mêlann]] edo Persken. == Anv == === Stummoù skrivet === * Erwan Vallerie (1995) : ''Perzken'', 1377 ; ''Perzquen'', 1387 ; ''Persquen'', 1516. === Gerdarzh === * Hervé Abalain (2000) ː pe eus ''perzh'' "bod", "bodenn" pe "rann", "lodenn", heuliet gant an anv den Quen / Kian. == Istor == === [[Dispac'h Gall]] === * Melestradurezh : krouet e voe kumun Persken e [[1790]] ; gant lezenn an 23 a viz Eost 1790 e voe lakaet e [[Kanton ar Gemene (1790)|kanton ar Gemene]] ; e [[distrig Pondi]] e oa. Miret ha brasaet e voe [[kanton ar Gemene]] e [[1801]] gant lezenn an ''8 pluviôse an IX'' ([[28 a viz Genver]] 1801), dezhi an titl ''loi portant réduction du nombre de justices de paix''. Lakaet e oa bet Persken en [[arondisamant Pondi]] bet krouet e [[1800]]<ref>{{fr}} Robert Bouvier, Bernard Le Montagner, Alain Revoy ha Dominique Reynaud, ''Histoire de la Poste dans le Morbihan'', Embannadurioù Liv'Editions, Ar Faoued, 2006, p. 255 {{ISBN|978-2-84497-086-2}}.</ref>{{,}}<ref>{{fr}} [http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=26560 Cassini - EHESS - Persken - Fichenn ar gumun]</ref>. === {{XXvet kantved}} === ==== [[Brezel-bed kentañ]] ==== * Mervel a reas 55 gwaz eus ar gumun abalamour d'ar brezel, eleze 5,44 % eus he foblañs e [[1911]]<ref name="memorialgenweb.org">{{fr}} [http://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/resultcommune.php?insee=56156&dpt=56&idsource=37527&table=bp06 Memorialgenweb – Plakenn e-tal an iliz katolik Monumant ar re varv]</ref>. ==== [[Maroko]] ==== * Mervel a reas daou waz, an eil e [[1919]], egile e [[1925]]<ref name="memorialgenweb.org" />. ==== [[Eil brezel-bed]] ==== * Mervel a reas seizh den ag ar gumun abalamour d'ar brezel<ref name="memorialgenweb.org" />. == Monumantoù ha traoù heverk == <gallery mode="packed"> Château du Penvern.jpg|Kastell Pennwern Église Saint-Adrien de Persquen 02.jpg|Iliz katolik ''Sant Adrian'' Persquen chapelle Pénéty élévation sud.jpg|Chapel ar Peniti </gallery> * Monumant ar re varv e-tal an iliz katolik, luc'hskeudenn<ref>{{fr}}[https://www.memorialgenweb.org/memorial3/html/fr/photo.php?id_source=37527 Memorial Genweb]</ref>. Dioueliet e voe d'an [[13 a viz Eost]] [[1922]]<ref>{{fr}} [https://monumentsmorts.univ-lille.fr/monument/13120/persquen-presdeleglise/ Université de Lille]</ref>. == Emdroadur ar boblañs abaoe 1962 == {{Demografiezh |titl=Niver a annezidi |dimx= |dimy= |popmax=700 |passo1=100 |passo2=20 |bl1=1962 |bl2=1968 |bl3=1975 |bl4=1982 |bl5=1990 |bl6=1999 |bl7=2006 |bl8=2008 |bl9=2013 |bl10=2018 |bl11=2023 |p1=619 |p2=623 |p3=544 |p4=531 |p5=399 |p6=352 |p7=335 |p8=329 |p9=329 |p10=351 |p11=365 |mammenn=EBSSA }} == Tud == {| |[[Restr:De Lespervez.gif|60px]] | :;de Lespervez :Aotrounez Hoaribac :''En sabel e deir eilenn en aour.'' |} == Levrlennadur == * {{fr}} Hervé Abalain : ''Les noms de lieux bretons''. Les Universels Gisserot, 2000 * {{fr}} Pol Potier de Courcy : ''Nobiliaire et armorial de Bretagne''. Adembannadur Editions des Régionalismes. Cressé. 2011/2014 * {{br}} Erwan Vallerie : ''Diazezoù studi istorel an anvioù-parrez. Corpus.'' An Here. 1995 == Liammoù diavaez == {{Commonscat|Persquen}} * {{br}} [http://www.geobreizh.com/breizh/bre/keriou-fichenn.asp?insee_ville=56156 Persken war lec'hienn Geobreizh] == Daveoù ha notennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Kumunioù ar Mor-Bihan]] [[Rummad:Kumunioù bet krouet er Mor-Bihan e 1790]] cxbjdt3zun6sjte0ruyb1bmfbuyf73g 0 21189 2198084 2172195 2026-08-18T21:27:13Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''Brassiere8.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Jameslwoodward evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Brassiere8.jpg|]] 2198084 wikitext text/x-wiki Ar '''vrennidenn''' zo ur pezh [[dilhad]] a servij da c'holeiñ, da zerc'hel, ha da sevel [[divvronn]] ar [[merc'h]]ed, hag ivez da gaeraat anezho. Hiriv an deiz e vez gwerzhet alies war un dro gant pezhioù all, gant ur [[bragez-dindan|vragez-dindan]] peurvuiañ. Ouzhpenn-se ez eus meur a seurt brennidennoù, ha da vihanañ daou seurt : ar re a c'holo hag ar re na reont ket. Servijout a ra ar c'hiz da werzhañ brennidennoù a bep seurt hervez ar vent hag ar pezh a glasker ober ganto. == Istor == Stag eo istor dilhad ar merc'hed ouzh o statud er gevredigezh, hag istor ar c'hiz a zispleg penaos e vez gwelet o c'horf gant ar wazed. === En [[Hellaz]] kozh === Abaoe an Henamzer e vez douget dilhad pe doareoù a bep seurt gant ar merc'hed da zougen o bruched : [[strophium]], [[mastodeton]], [[senklenn]]où, [[korfkenn]]où pe bandennoù. Dindan o [[sae]] hir, anvet [[c'hiton]], e veze un doneg lin gant ar merc'hed, ha bandennoù da bakañ o [[bruched]]. Evit kuzhat stummoù o c'horf e oa an [[apodesmos]], ur vandenn hir hag a rae evel ur [[gouriz]] dindan o bruched evit e zerc'hel, hag a veze douget pe dindan ar c'hiton, stok ouzh o c'hroc'hen eta, pe war-benn. Evit kuzhat o [[divlez]] hag o c'hof e raent gant ur zona, ar vandenn a bake o c'hof. Gant ar merc'hed yaouank e veze ur [[mastodeton]], ur [[seizenn]] voan hag a starde ar bruched evit mirout ouzh kresk an divronn. Maouezed [[Hellaz]] a ranke tennañ d'ar wazed ar muiañ ma c'hallent. Medisined zo a ginnige louzeier da virout ouzh ar bronnoù da zont. === E [[Roma]] === Un [[toneg|doneg]] pe ur ''stola'' a veze gant merc'hed Roma. Dindan e oa evel gant merc'hed Hellaz. Ur ''zona'' a oa da guzhat stumm an [[Lez (korf)|divlez]], paket e oa bruched ar merc'hed yaouank gant un ''taenia'' pe ur ''fascia'', pimpatrom heñvel ouzh ar ''mastodeton''. Ar bruchedoù tev a veze gwasket gant ur ''mamilliare'' e lêr. Met ar ''strophium'' eo an hini a veze douget ar muiañ, ur roll danvez heñvel ouzh [[apodesmos]] [[Hellaz]]. <gallery> Restr:Fig8Strophium d'apres une staue antique.gif|Apodesmos Restr:Fig2Sthethodesme ou Fascia d'apres une statue antique.gif|[[Mastodeton]] Restr:Bikinimaedchen.jpg|Maouez gant ur [[strophium]], kenkiz roman Cesale, e Piazza Armerina ([[Sikilia]]) </gallery> === Ijinadenn ar vrennidenn a vremañ === Dizemglev zo diwar-benn pegoulz ha gant piv e voe ijinet ar vrennidenn a anavezomp<ref>{{Fr}} Beatrice Fontanel, ''Corsets et soutiens-gorge : L'épopée du sein de l'Antiquité à nos jours'', La Martinière, 1997, ISBN 2-7324-2354-8</ref>. <gallery> Skeudenn:Soutien des seine par une brassiere.jpg|Doare 1900 Skeudenn: ABboussetFGcotes en elastique reunissant les gousset aux epauliersHKMbaleines.gif|Ur vrennidenn, hervez al levr gallek ''Le Corset'', 1905 Restr:Soutien-gorge, 2005.8.12(1).jpg|Brennidenn savet marteze gant Paul Poiret (war-dro) </gallery> Kentañ meneg eus ar ''soutien-gorge'' gallek zo e-barzh ar Geriadur ''[[Embannadurioù Larousse|Larousse]] e 1904''<ref>{{Fr}} Farid Chenoune, ''Les dessous de la féminité'', Assouline, 1998, {{ISBN|2843236878}}</ref>. A-raok hennezh e kaved ar gerioù ''gorgerette'' pe ''maintien-gorge''. E saozneg e kavor ar ger ''brassiere'' en ''[[Oxford English Dictionary]]'' adalek [[1912]], hag ar stumm bihanaet « ''bra'' » a voe anavezet er broioù saoznek adalek [[1937]]. En [[1859]], en [[New York]], e voe brevedet ur c'hentstumm eus ar vrenidenn gant [[Henry S. Lesher]]<ref>{{En}} Henry S. Lesher, ''[http://v3.espacenet.com/origdoc?DB=EPODOC&IDX=US24033&F=8&QPN=US24033 Combined breast pads - Brevet US24033]'', 17/05/1859, enlinenn war Espacenet</ref>. War a seblant ne oa ket disi ha diaes e oa da zougen.<ref name="Michael Davis">{{en}} Michael Davis, ''Art of Dress Designing'', Global Media, 2007 {{ISBN|8190457578}}</ref>. E [[lin]] e oa ar c'hentañ brennidennoù, hag adalek ar bloavezhioù 1920 e oant e sidan, mouslin pe batist. Er bloavezhioù 1930 e veze graet gant reyon. Tostoc'h e voent adal neuze ouzh pezh a anavezer hiziv, goude ma oant ker-ruz ha diazaz a-walc'h diouzh stummoù a bep ment ar c'horfoù maouezed. == Doareoù brennidennoù a-vremañ == <gallery> Restr:Hannah Harper 2.jpg|Brennidenn balkonet, graet evit diskouez Restr:Circa 1975 Wonderbra.jpg|Wonderbra (war-dro 1975) Restr:Kelly Gale 2014-cropped.jpg|Brennidenn ''push-up'' </gallery> == Pennadoù kar == * [[Sav-bronnoù]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Dilhad-merc'hed]] [[Rummad:Dilhad-dindan]] [[Rummad:Bruched]] 8828iter9lh96212pwpp1yq496yua83 5 39282 2198101 280912 2026-08-19T07:20:33Z Huñvreüs 54570 /* Titl ar bajenn */ rann nevez 2198101 wikitext text/x-wiki Diaz ha foñs ar bajenn-mañ a zo bet savet dre gendeuziñ div bajenn eus ar wikipedia saoznek: *[[:en:Wikipedia:Talk page]] *[[:en:Wikipedia:Talk page guidelines]] --[[Skeudenn:Tournesol.png|23px]] [[Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-size: larger; font-family: Comic Sans MS">Benoni</span>]] ^{[[Kaozeadenn Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-family: Comic Sans MS">(Kaozeadenn)</span>]]} 2 Gen 2008 da 12:36 (UTC) Ma fell deoc'h ouzhpennañ pe tennañ pe kemm poentoù 'zo, lakait ho ali a-is, o tisplegañ perak.[[Skeudenn:Tournesol.png|23px]] [[Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-size: larger; font-family: Comic Sans MS">Benoni</span>]] ^{[[Kaozeadenn Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-family: Comic Sans MS">(Kaozeadenn)</span>]]} 2 Gen 2008 da 12:37 (UTC) ==Kaozeadenn== Mat e vije kaozeal eus se. [[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3APajenn_gaozeal&diff=280812&oldid=280736]]. Gwir pep hini eo kemm evel a gar hep lakaat dizurzh. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 13 Gen 2008 da 11:06 (UTC) :Pas war ar pajennoù diwar-benn pennaennoù ha politikerezhioù diazez wikipedia. Ma fell dit kas kemmoù war ar foñs e vefe mat kinnig war ar pajenn kaozeal a-raok.[[Skeudenn:Tournesol.png|23px]] [[Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-size: larger; font-family: Comic Sans MS">Benoni</span>]] ^{[[Kaozeadenn Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-family: Comic Sans MS">(Kaozeadenn)</span>]]} 13 Gen 2008 da 11:38 (UTC) ::E brezhoneg, foñs a dalv a) goueled, strad ; b) revr. Gwelout ar wikigeriadur. Eus foñs piv pe betra zo kaoz? Me garfe gouzout. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 13 Gen 2008 da 17:26 (UTC) ==Tagadennoù== Goude gwelout pezh a glasker ober er bajenn [[Kaozeal:Olympos]] e kavan a-bouez resisaat: '''Na implijit ket pajenn ar pennadoù evit klask tabut'''. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 13 Gen 2008 da 17:45 (UTC) == Titl ar bajenn == Da heul ar gaozeadenn war Translatewiki, {{ping|Ar choler}} pajenn '''g'''aozeal pe pajenn '''k'''aozeal ? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 07:20 (UTC) 7zm74odsukwnwnajgy19hyhpji7l3rf 2198121 2198101 2026-08-19T09:03:33Z Ar choler 52661 /* Titl ar bajenn */ Respont 2198121 wikitext text/x-wiki Diaz ha foñs ar bajenn-mañ a zo bet savet dre gendeuziñ div bajenn eus ar wikipedia saoznek: *[[:en:Wikipedia:Talk page]] *[[:en:Wikipedia:Talk page guidelines]] --[[Skeudenn:Tournesol.png|23px]] [[Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-size: larger; font-family: Comic Sans MS">Benoni</span>]] ^{[[Kaozeadenn Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-family: Comic Sans MS">(Kaozeadenn)</span>]]} 2 Gen 2008 da 12:36 (UTC) Ma fell deoc'h ouzhpennañ pe tennañ pe kemm poentoù 'zo, lakait ho ali a-is, o tisplegañ perak.[[Skeudenn:Tournesol.png|23px]] [[Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-size: larger; font-family: Comic Sans MS">Benoni</span>]] ^{[[Kaozeadenn Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-family: Comic Sans MS">(Kaozeadenn)</span>]]} 2 Gen 2008 da 12:37 (UTC) ==Kaozeadenn== Mat e vije kaozeal eus se. [[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia%3APajenn_gaozeal&diff=280812&oldid=280736]]. Gwir pep hini eo kemm evel a gar hep lakaat dizurzh. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 13 Gen 2008 da 11:06 (UTC) :Pas war ar pajennoù diwar-benn pennaennoù ha politikerezhioù diazez wikipedia. Ma fell dit kas kemmoù war ar foñs e vefe mat kinnig war ar pajenn kaozeal a-raok.[[Skeudenn:Tournesol.png|23px]] [[Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-size: larger; font-family: Comic Sans MS">Benoni</span>]] ^{[[Kaozeadenn Implijer:Benoni|<span style="color:green; font-family: Comic Sans MS">(Kaozeadenn)</span>]]} 13 Gen 2008 da 11:38 (UTC) ::E brezhoneg, foñs a dalv a) goueled, strad ; b) revr. Gwelout ar wikigeriadur. Eus foñs piv pe betra zo kaoz? Me garfe gouzout. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 13 Gen 2008 da 17:26 (UTC) ==Tagadennoù== Goude gwelout pezh a glasker ober er bajenn [[Kaozeal:Olympos]] e kavan a-bouez resisaat: '''Na implijit ket pajenn ar pennadoù evit klask tabut'''. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] 13 Gen 2008 da 17:45 (UTC) == Titl ar bajenn == Da heul ar gaozeadenn war Translatewiki, {{ping|Ar choler}} pajenn '''g'''aozeal pe pajenn '''k'''aozeal ? [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 07:20 (UTC) :Reishoc'h e vefe « pajenn '''K'''aozeal » da 'm meno, met « pajenn '''g'''aozeal » zo er wiki abaoe 2007 hep na vefe bet kavet abeg gant den ; lezomp ar wiki evel m'emañ neuze. Heñvel eo ar gudennig-mañ ouzh hini « Anna Breizh » ''versus'' « Anna Vreizh ». — [[Implijer:Ar choler|Ar choler]] ([[Kaozeadenn Implijer:Ar choler|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 09:03 (UTC) alt4xujw7f0t0reixcgcc46m9ziwsyg 0 57390 2198097 2075114 2026-08-19T05:23:54Z Kestenn 14086 /* Arm */ 2198097 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Restr:Hache 221.1 Prespective.fond.JPG|thumb|Ur vouc'hal vaen]] [[Restr:Axt Handwerk.jpg|thumb|Ur vouc'hal bremañ]] [[Restr:Paul Gauguin 029.jpg|thumb|'''Paotr e vouc'hal'''<br> <small>Livadur gant [[Paul Gauguin]] (1891)</small>]] {{Commonscat|Axe}} Ur '''vouc'hal''' zo ur [[benveg]] dezhañ ul lavnenn [[metal|vetal]] ([[dir]] peurliesañ) stag ouzh un [[troad]] [[koad]]. Implijet e vez da droc'hañ koad peurliesañ, met bet eo bet implijet evel [[arm]] ivez. C'hoarvezout a ra ivez e vefe implijet gant ar [[pomper|bomperien]] pa rankont distruj dorioù. == Orin == Krouet e voe ar bouc'hili e-tro ar VI{{vet}} milved kent J.-K. da vare ar [[Mezolitik]], en [[Europa]]. Ar ger [[Indezeuropeg|rakindezeuropek]] a dalveze "bouc'hal" en dije gellet bezañ ''pelek'u-'', hag a zeuas da vezañ ''πέλεκoς'' (pelekos) e [[henc'hresianeg]] ha ''parashu'' e [[sañskriteg]]. Ar bouc'hili kentañ a oa dezho ur maen sanket etre daou blankenn koad stag an eil ouzh egile gant un tamm [[kordenn]] hag a servije ivez da zerc'hel al lavnenn en he flas. Ar re nevesañ zo dezho ul lavnenn doull, ha dre an toull-se e sanker an troad. == Arm == Evel armoù e c'hall ar bouc'hili bezañ implijet, pa vez tost an emgannerien an eil ouzh ar re all. Diaesoc'h da implijout evit [[kleze]]ier int, rak kempouez eo ar c'hlezeier gant ar pommelloù. Met nerzhusoc'h eo an taolioù pa skoer gant ur vouc'hal. Gant ar [[Franked]] e veze bouc'hili bihan anvet [[frankiska]]où, dezho un troc'h doubl. Ar bouc'hili bihan ha skañv a c'hall bezañ taolet ; daou [[kilogramm|gilogramm]] e vez pouez ur vouc'hal peurliesañ. == Levrlennadur == * P. Pétrequin & A.M. Pétrequin, ''Écologie d'un outil: la hache de pierre en Nouvelle-Guinée occidentale'', Embannadurioù CNRS, 1993. * P. Pétrequin, ''La hache de pierre: carrières vosgiennes et échanges de lames polies pendant le néolithique (5400 - 2100 av. J.-C.)'', diskouezadeg e mirdi Auxerre, Embannadurioù Errance, 1995 * W. Borkowski, ''Krzemionki mining complex'', Warszawa, 1995 * R. Bradley & M. Edmonds, ''Interpreting the axe trade: production and exchange in Neolithic Britain'', 1993 [[Rummad:Binvioù]] [[Rummad:Armoù gwenn]] qp1bhoadcwwkjvq1buohnf3n84dcbw9 0 65146 2198120 2194963 2026-08-19T08:59:37Z Llydawr 145 /* Pennadoù nevez */ 2198120 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style="width:100%;border:1px solid #decbb4; text-align:center; background-color:#f4f4f4; vertical-align: middle;"> {| width="100%" |-bgcolor="#eeb" | width="20%" align="center" | [[Restr:Flag of Germany.svg|160px|Banniel Alamagn]] | width="60%" align="center" | [[Restr:Bildleiste Deutschland.02.jpg|600px]] | width="20%" align="center" | [[Restr:Coat of arms of Germany.svg|110px|Skoed Alamagn]] |- |} {| width="100%" |- valign="middle" | align="center" | <span style="font-size:2.5em;">'''P O R C H E D'''</span><br><span style="font-size:3.1em; color:#d00;"><big>'''A L A M A G N'''</big></span><br><span style="font-size:2.1em; color:#ffce00;"><big>'''D E U T S C H L A N D'''</big></span><br><span style="font-size:1.5em;">Pennadoù diwar-benn Alamagn en holloueziadur brezhonek Wikipedia</span><br><br><hr><br>'''[[Alamagn]]''' ('''Deutschland''' en [[alamaneg]]) zo ur republik kevredel e kreiz Europa etre [[Suis]], [[Aostria]], [[Tchekia]], [[Polonia]], [[Danmark]], an [[Izelvroioù]], [[Belgia]] ha [[Bro-C’hall]].<br>Ezel eus [[Unaniezh Europa]] eo abaoe [[1952]] ([[Kumuniezh ar Glaou hag an Dir]] en amzer-se). | [[Restr:LocationGermany.png|250px|Alamagn en Europa hag er bed]]<br>[[Restr:Germany map.gif|250px|Kartenn Alamagn]] |- |} </div> {| width="100%" align="center" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" style="border: 1px solid #CCCC99; background-color: #F1F1DE" |- | style="border-top: 4px solid #f1f1de;" colspan="3" align="center" bgcolor=#eeb valign="top"| <span style="font-size:2.5em;>Ar pennadoù</span> |- | style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" | == [[Istor Alamagn]] == [[Skeudenn:Brandenburger Tor nachts.jpg|80px|Dor Brandenburg e Berlin]] * [[Feur-emglev Rastatt]] * [[Franked]] * [[Germania]] * [[Habsbourged]] * [[Impalaeriezh alaman]] * [[Impalaeriezh Santel Roman]] * [[Impalaeriezh trevadennel Alamagn]] * [[Moger Berlin]] * [[Nationale Volksarmee]] * [[Prusia]] * [[Republik Demokratel Alamagn]] * [[Republik Weimar]] * [[Saksoned]] * [[Trede Reich]] == [[Douaroniezh Alamagn]] == <div style="text-align:center;">[[Restr:Deutschland topo.png|250px|Douaroniezh Alamagn]]</div> ===''Länder'' / [[Stadoù Alamagn|Stadoù kevredet Alamagn]]=== * [[Baden-Württemberg]] * [[Bavaria]] (Bayern) * [[Berlin]] * [[Brandenburg]] * [[Bremen]] * [[Hamburg]] * [[Hessen]] * [[Mecklenburg-Pomerania ar C'hornaoueg]] (Mecklenburg-Vorpommern) * [[Nordrhein-Westfalen]] * [[Rheinland-Pfalz]] * [[Saarland]] * [[Saks]] * [[Saks-Anhalt]] * [[Saks-Izel]] * [[Schleswig-Holstein]] * [[Thüringen]] ===Stêrioù=== * [[Danav]] * [[Elbe]] * [[Ems]] * [[Inn]] * [[Main]] * [[Oder]] * [[Roen]] * [[Saar]] * [[Spree]] * [[Weser]] ===Inizi=== * [[Inizi Friz an Hanternoz]] * [[Inizi Friz ar Reter]] * [[Fehmarn]] * [[Helgoland]] * [[Rügen]] * [[Sylt]] ===Menezioù=== * [[Alpoù]] * [[Eifel]] * [[Erzgebirge]] * [[Harz (menezioù)|Harz]] * [[Hunsrück]] * [[Rhön]] * [[Schwarzwald]] * [[Taunus]] | style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" | == [[Politikerezh Alamagn|Aozadur politikel]] == [[Skeudenn:Bundestag.jpg|100px|Ar Bundestag, Parlamant Alamagn]] * [[Bundestag]] * [[Bundesrat]] * [[Broadelouriezh alamanek]] == [[:Rummad:Strolladoù politikel Alamagn|Strolladoù politikel]]== * [[Bündnis 90/Die Grünen]] * [[Christlich Demokratische Union Deutschlands|CDU]] * [[Christlich-Soziale Union in Bayern|CSU]] * [[Die Friesen]] * [[Die Linke]] * [[Sozialdemokratische Partei Deutschlands|SPD]] * [[Strollad Bavaria]] * [[Alternative für Deutschland]] == Yezhoù == *[[Alamaneg]] *[[Yezhoù alamanek ar c'hreiz]] *[[Yezhoù alamanek izel]] *[[Yezhoù alemanek]] *[[Yezhoù aostriek-bavarek]] *[[Daneg]] *[[Yezhoù frizek|Frizeg]] *[[Sorabeg]] *[[Romeg|Sinteg]] === Kêrioù-penn ar stadoù kevredet=== [[Skeudenn:Dresden-nightpanorama-dri.jpg|220px|Ur sell war Dresden]] * [[Dresden]] * [[Düsseldorf]] * [[Erfurt]] * [[Hannover]] * [[Kiel (Alamagn)|Kiel]] * [[Magdeburg]] * [[Mainz]] * [[München]] * [[Potsdam]] * [[Saarbrücken]] * [[Schwerin]] * [[Stuttgart]] * [[Wiesbaden]] ===Kêrioù all=== * [[Aachen]] * [[Augsburg]] * [[Baden-Baden]] * [[Bayreuth]] * [[Bochum]] * [[Bonn (Alamagn)|Bonn]] * [[Darmstadt]] * [[Dortmund]] * [[Düsseldorf]] * [[Eisleben]] * [[Erlangen]] * [[Essen]] * [[Frankfurt am Main]] * [[Frankfurt an der Oder]] * [[Göttingen]] * [[Hameln]] * [[Heidelberg]] * [[Karlsruhe]] * [[Koblenz]] * [[Kolun]] ([[Köln]]) * [[Konstanz]] * [[Landshut]] * [[Leipzig]] * [[Lübeck]] * [[Mainz]] * [[Mannheim]] * [[Marburg]] * [[Rastatt]] * [[Rostock]] * [[Regensburg]] * [[Trier]] * [[Tübingen]] * [[Ulm]] | style="border-left: 4px solid #F1F1DE; border-right: 4px solid #F1F1DE;" valign="top" width="33%" | == [[Sevenadur Alamagn]] == *[[Arz a-vremañ Alamagn|Arz a-vremañ]] * [[Die Brücke]] * [[Der Blaue Reiter]] * [[Deutsche Sagen]] * [[Lennegezh Alamagn]] * [[Rattenfänger von Hameln]] * [[Sonerezh Alamagn]] == Tud == [[Skeudenn:Goethe.jpg|70px|Johannes Wolfgang von Goethe]] ;Skrivagnerien * [[Heinrich Böll]] * [[Jörg Bong]] * [[Bertolt Brecht]] * [[Adelbert von Chamisso]] * [[Goethe|Johannes Wolfgang Goethe]] * [[Günter Grass]] * [[Jacob ha Wilhelm Grimm]] * [[Hermann Hesse]] * [[Herta Müller]] ;Livourien, sonaozourien hag arzourien all * [[Johann Christian Ludwig Abeille]] * [[Franz Abt]] * [[Johann Sebastian Bach]] * [[Ludwig van Beethoven]] * [[Joseph Beuys]] * [[Albrecht Dürer]] * [[George Grosz]] * [[Fanny Mendelssohn]] * [[Meister E. S.]] * [[Karl Friedrich Schinkel]] * [[Franz von Stuck]] * [[Wolf Vostell]] * [[Richard Wagner]] ;Skiantourien * [[Heinrich Barth]] * [[Hans Hermann Carl Ludwig von Berlepsch]] * [[Hans Geiger (fizikour)|Hans Geiger]] * [[Johann Friedrich Gmelin]] * [[Robert Koch]] * [[Georg Ohm]] * [[Hermann von Fehling]] * [[Otto Heinrich Warburg]] [[Skeudenn:Angela Merkel (2008) (cropped).jpg|70px|Angela Merkel]] ;Politikourien * [[Konrad Adenauer]] * [[Willy Brandt]] * [[Adolf Hitler]] * [[Erich Honecker]] * [[Angela Merkel]] * [[Olaf Scholz]] * [[Gerhard Schröder]] ;Tud all * [[Manfred von Richthofen]] ==A bep seurt == [[Skeudenn:Currywurst_&_Pommes_frites.jpg|70px]] * [[Banniel Alamagn]] * [[Bretzel]] * [[Currywurst]] * [[Deutsches Kreuz]] * [[Die Welt]] * [[Deutschlandlied]] * [[Focke-Wulf Fw 200 Condor]] * [[Lied]] * [[Loreley]] * [[Oktoberfest]] * [[Trabant]] |- | colspan="3" align="center" | == Rummadoù == [[:Rummad:Arzourien Alamagn|Arzourien Alamagn]] | [[:Rummad:Broioù kozh Alamagn|Broioù kozh Alamagn]] | [[:Rummad:Douaroniezh Alamagn|Douaroniezh Alamagn]] | [[:Rummad:Istor Alamagn|Istor Alamagn]] | [[:Rummad:Kestell Alamagn|Kestell Alamagn]] | [[:Rummad:Mirdioù Alamagn|Mirdioù Alamagn]] | [[:Rummad:Timbroù Alamagn|Timbroù en Alamagn]] | [[:Rummad:Yezhoù Alamagn|Yezhoù Alamagn]] |- | colspan="3" align="center" | == Pennadoù nevez == [[Kremmen]], [[Timbroù Alamagn ar C’hornaoueg]], [[Ludwig Loewe & Co.]], [[Ludwigsburg]], [[Eckernförde]], [[Sonderdienst]], [[Horb am Neckar]], [[Mauser Standard-Modell]], [[Amberg]], [[SD 2]], [[Karl Kehrle]], [[Mittelbiberach]], [[Douger-nijerezioù Graf Zeppelin]], [[Arnsberg]], [[Carl Walther]], [[Tagadenn Pride Berlin e 2026]], [[Pride Berlin]] |} {{Porchedoù roll}}, ==Evezhiadennoù== # Mar krouit ur pennad pe mard adsavit ur pennad penn-da-benn, enskrivit anezhañ war roll ar "pennadoù nevez". Tennit anezhañ kuit eus roll ar pennadoù koshoc'h. # Soñjet eo bet ar porched-mañ evel un nor evit mont war-du ar pennadoù a denn da Alamagn ha d'he sevenadur. Ret eo glasaat al liammoù ruz muiañ ma c'haller. [[Rummad:Alamagn| ]] [[Rummad:Porchedoù|Alamagn]] 3xhnq74jk66l50mxvfmofraaycka3la 0 82678 2198078 2148844 2026-08-18T19:58:20Z Kestenn 14086 /* Doareoù armoù */ 2198078 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[Skeudenn:Sabre bayonette carabine.jpg|thumb|240px|Armoù gwechall…]] [[Skeudenn:Agni-II missile (Republic Day Parade 2004).jpeg|thumb|… hag armoù bremañ]] An '''armoù''' zo [[benveg|binvioù]] graet evit tagañ pe en em zifenn, dre lazhañ pe gloazañ tud pe loened, pe evit distruj savadurioù pe karbedoù. Implijet e vezont er [[brezel]]ioù, pe a-enep loened, pa vezer o [[chaseal]]. Un nebeud armoù (spegoù, gwaregoù, klezeoù, armoù-tan hiniennel da skouer) a vez implijet e sportoù bremañ ivez. == Istor == Skouerioù eus implij armoù eeun a gaver e-touez ar [[chimpanze]]ed, evit chaseal. Ar skouerioù koshañ eus armoù implijet gant tud zo [[Speg (arm)|spegoù]] prenn zo bet kavet en [[Alamagn]], hag a sav da {{formatnum:400000}} a vloavezhioù<ref>{{fr}} Pierre Cattelain, Claire Bellier ''[https://www.researchgate.net/publication/304833769_CATTELAIN_P_BELLIER_C_-_2002_La_Chasse_dans_la_Prehistoire_Guides_archeologiques_du_Malgre-Tout_Treignes_Cedarc_70_p La Chasse dans la Préhistoire]'', Cedarc, 2002, 70 p., ISBN 2-87149-042-2, p. 15 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. Armoù kentañ tud ar [[Ragistor]] a oa graet gant prenn ha mein. Diwezhatoc’h e voe graet armoù gant [[arem]] ha goude gant [[houarn]]. === Mare modern === E dibenn ar [[Krennamzer|Grennamzer]] e voe degaset ar [[Poultr du|poultr]] eus [[Sina]] da [[Europa]] ha kroget e voe da implij an danvez-tarzh-se evit an [[arm-tan|armoù-tan]], evel ar [[Koulerinenn|c'houlerinennoù]]. Tamm-ha-tamm e teuas an armoù-tan da vezañ efedusoc’h-efedusañ ([[Mousked|mouskedoù]], [[Fuzuilh|fuzuilhoù]]) ha kemer a rejont lec’h an armoù dorn a veze implijet a-raok evel ar [[kleze|c’hlezeoù]] pe ar [[gwareg|gwaregoù]]. Donedigezh ar c'hanolioù hag ar [[Mindrailherez|mindrailherezioù]] war an tachennoù emgann a voe ur bazenn hollbouezus e domani ar brezel. [[Brezel Krimea]] (1853-1856) ha [[Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] (1860-1865) a voe ar c'hentañ brezelioù gwelet evel a-vremañ dre ma oa anat e oa an tu gant ar muiañ a nevezintioù a vefe trec'h. Ur skeudenn anat eus fin ar brezelioù mod-kozh a voe implij ar [[Gatling (mindrailherez)|vindrailherez Gatling]] a-enep ar re [[Samourai]] e-pad [[Brezel ar Boshin]] (1869). Ur wech ijinet ar [[Nijerez|c’hirri-nij]] e dibenn an {{XIXvet kantved}}, e voe graet gant armoù nevez, ar [[Bombezenn|bombezennoù]] a veze taolet gant an nijerezed eus an oabl. E deroù an {{XXvet kantved}} ivez e voe kroget da implijout gazoù mougañ, e-pad ar [[Brezel-bed Kentañ]], hag an [[tank]]où. E dibenn an [[Eil Brezel-bed]] e voe implijet evit ar wech kentañ [[arm nukleel|armoù nukleel]]. === Oadvezh nukleel ha goude === Abaoe savidigezh ar strategiezh [[Mutually Assured Destruction]] (MAD), implij an arm nukleel n'eo ket mui gwelet evel unan posubl. An niver uhel a vombezennoù nukleel a zo ken uhel ma talvezfe fin an denelezh. E-pad ar [[Brezel Yen]], kement ar [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag an [[Unvaniezh ar Republikoù Sokialour ha Soviedel|Unvaniezh soviedel]] a oa bet en ur redadeg d'an armoù nukleel. Pep bro hag he harperien a oa o vont gant un hent a lakafe pep bloc'had da vezañ an hini galloudusañ gant an armoù derc'hanel. ==Doareoù armoù== * [[Kleze]] * [[Goaf]] * [[Bouc'hal]] * [[Arm-bann|Armoù-bann]] : bannadelloù a vez taolet gant nerzh ar c'higennoù hepken. ** [[Pilum]] ** [[Sagae]] ** [[Speg (arm)|Speg]] * [[Arm-tenn|Armoù-tenn]] : armoù hag a gas ur vannadell a-drugarez d'ur wikefre. ** [[Kroazwareg|Arbalastr]] ** [[Batalm]] ** [[Gwareg (arm)|Gwareg]] * [[Arm-tan|Armoù-tan]] : ** [[Fuzuilh]] ** [[Pistolenn]] ** [[Revolver]] ** [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] * [[Arm kimiek]] * [[Arm nukleel]] {{Commons|Category:Weapons}} [[Restr:Hiroshima aftermath.jpg|thumb|250px|left|[[Bombezadeg Hiroshima|Hiroshima]] dres goude ar vombezadeg nukleel]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armoù| ]] [[Rummad:Hoplologiezh]] d34egynk2ikt08p9a57bbcwj60yjutp 0 87823 2198095 1937107 2026-08-19T05:20:02Z Kestenn 14086 2198095 wikitext text/x-wiki [[Restr:Batong, Nordisk familjebok.png|thumb|150px|Ur vataraz, skeudenn eus an [[Nordisk familjebok]], [[holloueziadur]] [[svedek]].]] [[Restr:Antonio_del_Pollaiolo_-_Ercole_e_l'Idra_e_Ercole_e_Anteo_-_Google_Art_Project.jpg|thumb|[[Herakles]] o c'hoari gant e vataraz.]] Ur '''vataraz''' zo ur [[bazh|vazh]] koad da skeiñ. Gallout a ra bezañ e stumm ur [[paliked|baliked]] ha talvezout da gannañ an dilhad : ur [[golvazh|c'holvazh]] eo neuze. Gallout a ra bezañ ur [[penn-bazh]], gant ur penn tev, da skeiñ gant tud pe loened. <gallery> Restr:Singer Sargent, John - Hercules - 1921.jpg|Herakles gant e vataraz, gant [[John Singer Sargent]] e [[1921]]. Restr:Volaterrae as club 591805.jpg|Bataraz<br>war ur pezh moneiz. Restr:TaiahaPosition4.jpg| Daou zen, Māoried eus Zeland-Nevez, gant pep a vazh anvet ''taiaha'', 19vet kantved. Image:Kanabo tetsubo.jpg| [[Kanabo]] japanat, e koad. Image:Tetsubo.JPG| [[Tetsubo]] japanat, en houarn. Image:Assorted shillelagh.JPG| Bizhier [[Shillelagh]]. File:Kataore, Mere pounamu (42cm x 12cm).jpg|[[Mere]] Māori, bazh graet e [[pounamu]]. </gallery> == Pennad kar == * [[Arm bloñsus]] [[Rummad:Armoù gwenn]] rn942eac69uxk1nmuujxmi0y27plzb3 0 88363 2198077 2132197 2026-08-18T19:49:57Z Kestenn 14086 2198077 wikitext text/x-wiki [[Image:HeivaJavelinThrowing.JPG|thumb|Goafbannañ, e [[Papeete]], e [[Tahiti]]. ]] Ur '''goaf-bann''', pe '''speg''', zo ur seurt [[goaf]] da vannañ. Peurvuiañ e vez graet gant un troad koad, hir ha skañv, gant ur beg houarn. == pennad-kar== *[[goaf]] *[[goafig-bann]] [[Rummad:Armoù gwenn]] [[Rummad:Armoù-bann]] [[Rummad:Hoplologiezh]] 94b7igm2b25pe2usza6s0bvhfh5tkq0 2198089 2198077 2026-08-18T22:22:37Z Kestenn 14086 2198089 wikitext text/x-wiki [[Image:HeivaJavelinThrowing.JPG|thumb|Goafbannañ, e [[Papeete]], e [[Tahiti]]. ]] Ur '''goaf-bann''', pe '''speg''', zo ur seurt [[goaf]] da vannañ. Peurvuiañ e vez graet gant un troad koad, hir ha skañv, gant ur beg houarn. == Pennadoù kar== *[[Arm-bann]] *[[Goaf]] *[[Goafig-bann]] [[Rummad:Armoù gwenn]] [[Rummad:Armoù-bann]] [[Rummad:Hoplologiezh]] rmvskmpq5vd79787i7b4ha7f6ba1gyf 0 111262 2198090 2007748 2026-08-18T22:42:46Z Kestenn 14086 2198090 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = ''Sir'' Richard Francis Burton | skeudenn = Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg | ment = | alc'hwez = Sir R. F. Burton e [[1864]]<br /><small>''Luc'hsk. Rischgitz/Stringer''</small> <HR> | anv mat = | anv pluenn = | obererezh = barzh, diplomat, douarniour, egiptour, ergerzhour, iskrimer, reteroniour, skrivagner, soudard, spier, troour, tudoniour, yezhoniour | deiziad ganet = [[19 a viz Meurzh]] [[1821]] | lec'h ganet = [[Torquay]], [[Devon]], {{Bro-Saoz}} | deiziad marv = [[20 a viz Here]] [[1890]] | lec'h marv = [[Trieste]] {{Aostria-Hungaria}} | yezh = [[saozneg]] | luskad = | rumm = | enorioù = | oberennoù pennañ = ''Personal Narrative of a Pilgrimage to Al Madinah and Meccah''] (1855–1856)<br />''The Kasidah of Haji Abdu El-Yezdi'' (1880)<br />''The Arabian Nights'' (1885-1888) | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} '''Richard Francis Burton''' ([[1821]]–[[1890]]) a oa un ofiser saoz en arme an [[East India Company]], [[diplomat]], beajour, yezhour, barzh, skrivagner ha spier eus an {{XIXvet kantved}}. Brudet eo e veajoù en [[Arabia]], [[Afrika]], [[Amerika]], e anaoudegezh eus 29 yezh, e droidigezh eus ar ''[[Ar mil nozvezh hag unan|Mil nozvezh hag unan]]'' (anvet ''The Arabian Nights'') diwar an [[arabeg]], ha hini ar [[Kama Soutra|C'hamasoutra]]. E daol kaerañ marteze e voe e droiad da Arabia, betek [[Mekka]], gwisket e pirc'hirin, met ken brudet all eo e ergerzhadenn da lennoù Afrika, gant [[John Hanning Speke]], war glask andon ar stêr [[Nil]]. Eñ eo ar c'hentañ Europead en deus gwelet al [[lenn Tanganyika]]. [[Konsul]] Breizh-Veur e voe en [[Enez Fernão do Pó]], [[Santos]], [[Damask]] ha [[Trieste]]. ==Buhez== Richard Francis Burton zo ganet e [[Torquay]], e [[Devon]], d'an 19 a viz Meurzh 1821, daoust ma skriv, en e vuhezskrid, e oa ganet e ti e dud e Barham House, en Elstree, e [[Hertfordshire]]. D'an 2 a viz Gwengolo 1821 e voe badezet en iliz Elstree, e Borehamwood. E dad, Joseph Netterville Burton, a oa iwerzhonat, ofiser en arme saoz. E vamm, Martha Baker, a oa pennhêrez un esquire pinvidik eus Hertfordshire. Ur c'hoar, Maria Katherine Elizabeth, en do en 1823, hag ur breur, Edward Joseph, en 1824. Kalzik e veajas Richard Burton gant e dud pa oa bugel. En 1825 ez ejont da chom da [[Teurgn|Deurgn]], e Bro-C'hall. Kelennet e voe gant kelenneien a bep seurt a deue d'o zi. N'eo nemet e 1829 ez eas d'ar skol da vat, e Richmond Green, e [[Richmond]], e [[Surrey]], renet gant ar pastor Charles Delafosse. E-keit-se e veaje e dud etre bro-Saoz, Bro-C'hall, hag Italia. Diskouez a rae Richard Burton bezañ troet da zeskiñ ar yezhoù, rak buan e teskas galleg, italianeg, napolitaneg, latin, ha meur a rannyezh. En e grennoad en dije darempredet ur plac'h yaouank eus ar bobl [[Romed|Rom]], ha desket un tamm eus he yezh, ar romani. === En arme (1842 - 1853) === [[File:The Romance of Isabel, Lady Burton - Richard Burton in native dress.jpg|thumb|150px|Burton evel "Mirza Abdullah the Bushri" (''war-dro 1849 - 1850)'']] Hervez a skrivas e-unan, ne oa mat da netra nemet da vezañ "tennet warnañ evit c'hwec'h gwenneg an deiz" ''("fit for nothing but to be shot at for six pence a day")''<ref>''Falconry in the Valley of the Indus'', Richard F. Burton (John Van Voorst 1852) - Kessinger Publishing, 2010, ISBN13 978-1164642985, pajenn 93.</ref>, ha se zo kaoz ez eas da soudard gant an [[East India Company]], sachet gant kamaraded-skol a oa eno en e raok. C'hoant en devoa d'en em gannañ e [[kentañ brezel Afganistan]], met echu e oa ar brezel a-raok dezhañ erruout en India. Lakaet e voe en rejimant en Gujarat dindan ar jeneral [[Charles James Napier]]. Eno e teskas kaozeal [[Hindoustaneg|hindustaneg]], gujarati, [[pandjabeg]], [[sindeg]], saraiki ha [[marateg]], ouzhpenn [[perseg]] hag [[arabeg]]. Kement e oa aet war-raok e studioù diwar-benn ar sevenadur indian (pe indou) ma voe aotreet gant e gelenner da zougen sae ar vramaned ( "my Hindu teacher officially allowed me to wear the Janeu (Brahmanical Thread)". Kement-se a gav lod diaes da grediñ rak hiroc'h studi en dije ranket ober, yunañ, ha touzañ e benn, nemet marteze e oa kelennet gant ur renavi. <!-- Burton's interest (and active participation) in the cultures and religions of India was considered peculiar by some of his fellow soldiers who accused him of "going native" and called him "the White Nigger".[15] Burton had many peculiar habits that set him apart from other soldiers. While in the army, he kept a large menagerie of tame monkeys in the hopes of learning their language.[16] He also earned the name "Ruffian Dick" for his "demonic ferocity as a fighter and because he had fought in single combat more enemies than perhaps any other man of his time".[17]--> ===Ergerzhadennoù kentañ a beaj da Mekka (1851–53)=== [[File:Richardburtonarabicdress.JPG|thumb|150px|"Ar Pererin", skeudenn eus levr Burton ''Personal Narrative'' (Burton gwisket evel en "Haji Abdullah", 1853)]] Broudet gant e c'hoant avanturioù ez eas Burton da c'houlenn skoazell digant ar [[Royal Geographical Society]] evit ergerzhout ar broioù-se, hag aotre a voe roet dezhañ gant renerien ar [[British East India Company]] da guitaat an arme. Goude seizh vloaz en India e oa kustum Burton ouzh doareoù hag emzalc'h [[muzulmaned]] ha prest en em gave da ober un [[Hajj]] (tro-birc'hirinañ da [[Mekka]] ha [[Medina]]). E 1853 e reas e veaj, ha brud a dapas diwarni. Kemer a reas muzulioù [[Kaaba]] Mekka. ===Afrika (1854 - 1855)=== [[File:The Romance of Isabel, Lady Burton - Burton at marriage.jpg|thumb|150px|Isabel Burton]] Distro eus Mekka da Cairo, setu Burton lestret da vont da India da adkavout e rejimant. E miz Meurzh 1854 e voe lakaet da labourat e rann bolitikel an East India Company, ha kaset da [[Aden]] (e [[Yemen]] hiriv) e beg ledenez Arabia evit aozañ un ergerzhadenn all, harpet gant ar Royal Geographical Society, en sell da ergerzhout Somali ha pelloc'h, rak esper en doa Burton da zizoleiñ al lennoù bras en doa klevet anv anezho gant beajourien arab. En Aden e miz Gwengolo 1854 en em gavas gant al letanant [[John Hanning Speke]] evit ar wech kentañ. Hennezh a reas gantañ e vrudetañ ergerzhadenn. Burton a reas al lodenn gentañ eus an droiad e-unan. Bale a reas betek [[Harar]] (hiriv en [[Etiopia]]), ma ne oa bet taolet troad ebet gant Europead ebet biskoazh c'hoazh. An tamm-se eus an ergerzh a badas eus-talek an 29 a viz Here 1854 betek an 9 a viz C'hwevrer 1855, ma rankas Burton chom pell amzer e porzh [[Zeila]], gwisket en ur marc'hadour arab, da c'hortoz ken na vije kemennet dezhañ e oa diogel an hent da Harar. Eno e voe degaset dirak an Emir, hag e chomas dek devezh, evel kouviad ofisiel, e gwirionez evel prizoniad. Diaes e voe an distro, bihan ar pourvezioù, ma skrivas Burton e vije marvet gant ar sec'hed panevet m'en doa gwelet evned an dezerzh ha gouvezet e ranke bezañ dour nepell. Goude an droiad-se e prientas Burton da vont adarre gant al letananted Speke, G. E. Herne ha William Stroyan,hag un toullad Afrikaned evel simidi. Pa oant o kampiñ e-tal [[Berbera]] e kouezhas warne ur bagad ''waranle'' ("brezelourien") [[Somali (rannvro)|Somalied]]. An arsailherien a oa un 200 anezho, a gavas d'an ofiserien. Stroyan a voe lazhet en emgann, Speke a voe prizoniet ha gloazet, unnek gwech, met tapout a reas tec'hel. Burton a voez toullet gant ur goaf-bann, hag a treuzas e zivjod. War-lerc'h ar c'hloaz-se e chomas ur pezh kleizenn a weler mat war e boltredoù. Tec'hel a reas gant an arm en e benn. Souezh ebet eta ma kavas e oa ar Somalied ur ''"fierce and turbulent race"''<ref>[https://www.independent.co.uk/news/world/africa/somalias-last-poets-sing-of-a-country-on-the-brink-2148791.html In last of a series of dispatches from Mogadishu, Daniel Howden reports on the artists fighting to keep a tradition alive], The Independent, dated Thursday, 2 December 2010.</ref>. Daoust da se e voe droug er pennoù-bras abalamour d'an ergerzhadenn c'hwitet, ha savet e voe ur bodad enklask, ac'h eas en-dro e-pad daou vloaz, da c'houzout ha kablus e oa Burton eus an drouziwezh. Didamallet rik e voe, met kement-se ne sikouras ket anezhañ da sevel en arme. Kontañ a ra an arsailh en e ''First Footsteps in East Africa'' (1856)<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/firstfootstepsi00burtgoog|title=First Footsteps in East Africa|last=Burton|first=Richard|publisher=Longman, Brown, Green, and Longmans|year=1856|isbn=|edition=1st|location=|pages=449–458}}</ref>. En 1855 e tistroas Burton d'an arme ma voe kaset da vrezeliñ da [[Krimea|Grimea]]. Ober a reas war-dro ar ''Beatson's Horse'', ur bagad [[Bachi-bouzouked|Bashi-bazouked]], soudarded dindan ar jeneral Beatson, en [[Dardanelloù]]. Bec'h a voe, emsavadeg e-touez ar soudarded a nac'has sentiñ, divodet ar rejimant, ha tamallet Burton gant ar bodad enklask. ===Ergerzhout bro lennoù meur Afrika (1856 - 1860)=== [[File:BurtonExploration.png|thumb|400px| Beajoù Burton ha [[John Hanning Speke|Speke]] (1857–58) ha [[John Hanning Speke|Speke]] ha [[James Augustus Grant|Grant]] (1863).]] ==Tabutoù diwar e benn== Tabut a voe diwar e benn en e amzer, hag en arme e veze lesanvet « Dick the Rufian » dre ma ne zouje ket ouzh ar reolennoù nemeur. Met ar gwashañ brud savet dezhañ a oa diwar-benn ar reizh. ==Oberennoù== * [http://www.burtoniana.org/books/1851-Goa%20and%20the%20Blue%20Mountains/index.htm ''Goa and the Blue Mountains''], 1851. * [http://www.burtoniana.org/books/1851-Scinde%20or%20the%20Unhappy%20Valley/index.htm ''Scinde or the Unhappy Valley''], 1851. * [http://burtoniana.org/books/1851-Sindh%20and%20the%20races/index.html ''Sindh and the Races That Inhabit the Valley of the Indus''], 1851. * [http://www.burtoniana.org/books/1852-Falconry/index.htm ''Falconry in the Valley of the Indus''], 1852. * [http://www.burtoniana.org/books/1853-A%20Complete%20System%20of%20Bayonet%20Exercise/index.htm ''A Complete System of Bayonet Exercise], 1853. * [http://www.gutenberg.org/etext/4657 ''Personal Narrative of a Pilgrimage to Al Madinah and Meccah''], teir levrenn, 1855 - 1856 – gwelet ivez [http://www.burtoniana.org/books/1855-Narrative%20of%20a%20Pilgrimage%20to%20Mecca%20and%20Medinah/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.gutenberg.org/etext/6886 ''First Footsteps in East Africa''], 1856 – gwelet ivez [http://www.burtoniana.org/books/1856-First%20Footsteps%20in%20East%20Africa/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.burtoniana.org/minor/by-year/1850-1859/burton-1859-lake-regions.pdf ''The Lake Regions of Central Equatorial Africa''], 1859. * [http://www.burtoniana.org/books/1860-The%20Lake%20Regions%20of%20Central%20Africa/index.htm ''The Lake Regions of Central Africa''], 1860. * [http://www.burtoniana.org/books/1861-The%20City%20of%20Saints/index.htm ''The City of the Saints, Among the Mormons and Across the Rocky Mountains to California''], 1861. * [http://www.burtoniana.org/books/1863-Wanderings%20in%20West%20Africa/index.htm ''Wanderings in West Africa''], 1863. * [http://www.burtoniana.org/books/1863-Abeokuta%20and%20the%20Cameroon%20Mountains/index.htm ''Abeokuta and the Cameroon Mountains''], 1863. * [http://www.burtoniana.org/books/1864-A%20Mission%20to%20Gelele%20King%20of%20Dahome/index.htm ''A Mission to Gelele, King of Dahomé''], 1864. * [http://www.burtoniana.org/books/1864-The%20Nile%20Basin/index.htm ''The Nile Basin''], 1864, gant James McQueen. * [http://www.burtoniana.org/books/1865-Wit%20and%20wisdom%20from%20West%20Africa/index.htm ''Wit and Wisdom From West Africa''], 1865. * [http://www.burtoniana.org/books/1865-Stone%20Talk/index.html ''Stone Talk''], 1865. * [http://www.burtoniana.org/books/1865-Guide%20to%20Mecca/index.htm ''The Guide-book. A Pictorial Pilgrimage to Mecca and Medina''], 1865. * [http://www.burtoniana.org/books/1869-Explorations%20of%20the%20Highlands%20of%20Brazil/index.htm ''Explorations of the Highlands of Brazil''], 1869. * [http://www.burtoniana.org/books/1870-Letters%20from%20the%20Battlefields%20of%20Paraguay/index.htm ''Letters From the Battlefields of Paraguay''], 1870. * [http://www.gutenberg.org/etext/2400 ''Vikram and the Vampire or Tales of Hindu Devilry''], 1870 – gwelit ivez [http://www.burtoniana.org/books/1870-Vikram%20and%20the%20Vampire/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.burtoniana.org/books/1872-Unexplored%20Syria/index.htm ''Unexplored Syria''], 1872. * [http://www.burtoniana.org/books/1872-Zanzibar/index.htm ''Zanzibar''], 1872. * [http://www.burtoniana.org/books/1875-Ultima%20Thule%20(Iceland)/index.htm ''Ultima Thule''], 1872. * [http://www.burtoniana.org/books/1873-Lands%20of%20Cazembe/index.htm ''The Lands of Cazembe. Lacerda's Journey to Cazembe in 1798''], 1873, troet hag embannet gant R. F. Burton. * [http://www.burtoniana.org/books/1874-The%20Captivity%20of%20Hans%20Stade%20of%20Hesse/index.htm ''The Captivity of Hans Stade of Hesse, in A.D. 1547–1555, Among the Wild Tribes of Eastern Brazil''], troidigezh gant Albert Tootal ha notennoù gant Richard F. Burton. * [http://www.burtoniana.org/books/1876-A%20New%20System%20of%20Sword%20Excercise%20for%20Infantry/index.html ''A New System of Sword Exercise for Infantry''], 1876. * [http://www.gutenberg.org/etext/5760 ''Two Trips to Gorilla Land and the Cataracts of the Congo''], 1876 – gwelet ivez [http://www.burtoniana.org/books/1876-Two%20Trips%20to%20Gorilla%20Land/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.burtoniana.org/books/1876-Etruscan%20Bologna/index.htm ''Etruscan Bologna''], 1876. * [http://www.burtoniana.org/books/1877-Sindh%20Revisited/index.htm ''Sind Revisited''], 1877. * [http://www.burtoniana.org/books/1878-The%20Gold%20Mines%20of%20Midian/index.htm ''The Gold Mines of Midian''], 1878. * [http://www.gutenberg.org/etext/7111 ''The Land of Midian (revisited)''], 1879. * [http://www.burtoniana.org/books/1880-Os%20lusiadas/index.htm ''Os Lusiadas (The Lusiads)''], div levrenn, 1880. * [http://www.burtoniana.org/books/1880-The%20Kasidah/index.htm ''The Kasidah of Haji Abdu El-Yezdi''], 1880. * [http://www.burtoniana.org/books/1881-A%20Glance%20at%20the%20Passion%20Play/index.htm ''A Glance at the Passion-Play''] 1881. * [http://www.gutenberg.org/etext/8821 ''To the Gold Coast for Gold''], div levrenn, 1883 – gwelet ivez [http://www.burtoniana.org/books/1883-To%20the%20Gold%20Coast%20for%20Gold/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.burtoniana.org/books/1883-Kama%20Sutra/index.htm ''The Kama Sutra of Vatsyayana''], 1883, gant Forster Fitzgerald Arbuthnot. * [http://www.burtoniana.org/books/1881-Camoens%20Life%20and%20Lusiads/index.htm ''Camoens: His Life and His Lusiads''], 1883. Troidigezh [[Os Lusíadas]], oberenn veur ar barzh portugalek [[Luís de Camões ]]. * [http://www.burtoniana.org/books/1884-Camoens%20the%20Lyricks/index.htm ''Camoens. The Lyricks''], div levrenn, 1884. * [http://burtoniana.org/books/1884-Book-of-the-Sword/index.htm ''The Book of the Sword''], 1884. * [http://www.burtoniana.org/books/1885-Arabian%20Nights/index.htm ''The Arabian Nights''], troidigezh gant R. F. Burton, dek levrenn, 1885. * [http://www.burtoniana.org/books/1886-Perfumed%20Garden/index.htm ''The Perfumed Garden of the Shaykh Nefzawi''], 1886. * [http://www.burtoniana.org/books/1885-Arabian%20Nights/index.htm#supp ''The Supplemental Nights to the Thousand Nights and a Night''], c'hwec'h levrenn, 1886–1888. * [http://www.burtoniana.org/books/1898-The%20Jew,%20The%20Gypsy%20and%20El%20Islam/index.htm ''The Jew, the Gypsy and El Islam''], 1898. * [http://www.burtoniana.org/books/1911-Sentiment%20of%20the%20Sword/index.htm ''The Sentiment of the Sword: A Country-House Dialogue''], 1911. Skrivañ a reas ivez ur bern [http://www.burtoniana.org/minor/minor_works.htm pennadoù evit ar c'helaouennoù]. == Notennoù == {{Daveoù}} {{Commonscat|Richard Francis Burton}} {{DEFAULTSORT:Burton, Richard Francis}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1821]] [[Rummad:Marvioù 1890]] [[Rummad:Arabegourien]] [[Rummad:Troerien]] [[Rummad:Skrivagnerien saoznek]] [[Rummad:Barzhed saoznek]] [[Rummad:Ergerzherien saoz]] [[Rummad:Ergerzherien Afrika]] [[Rummad:Ergerzherien Azia]] k3tc94qbssrmdq2sgr8scawy2mg02ky 2198091 2198090 2026-08-18T22:43:54Z Kestenn 14086 /* Afrika (1854 - 1855) */ 2198091 wikitext text/x-wiki {{Infobox Skrivagner | anv = ''Sir'' Richard Francis Burton | skeudenn = Richard Francis Burton by Rischgitz, 1864.jpg | ment = | alc'hwez = Sir R. F. Burton e [[1864]]<br /><small>''Luc'hsk. Rischgitz/Stringer''</small> <HR> | anv mat = | anv pluenn = | obererezh = barzh, diplomat, douarniour, egiptour, ergerzhour, iskrimer, reteroniour, skrivagner, soudard, spier, troour, tudoniour, yezhoniour | deiziad ganet = [[19 a viz Meurzh]] [[1821]] | lec'h ganet = [[Torquay]], [[Devon]], {{Bro-Saoz}} | deiziad marv = [[20 a viz Here]] [[1890]] | lec'h marv = [[Trieste]] {{Aostria-Hungaria}} | yezh = [[saozneg]] | luskad = | rumm = | enorioù = | oberennoù pennañ = ''Personal Narrative of a Pilgrimage to Al Madinah and Meccah''] (1855–1856)<br />''The Kasidah of Haji Abdu El-Yezdi'' (1880)<br />''The Arabian Nights'' (1885-1888) | traoù ouzhpenn = | sinadur = | ment sinadur = | lec'hienn = }} '''Richard Francis Burton''' ([[1821]]–[[1890]]) a oa un ofiser saoz en arme an [[East India Company]], [[diplomat]], beajour, yezhour, barzh, skrivagner ha spier eus an {{XIXvet kantved}}. Brudet eo e veajoù en [[Arabia]], [[Afrika]], [[Amerika]], e anaoudegezh eus 29 yezh, e droidigezh eus ar ''[[Ar mil nozvezh hag unan|Mil nozvezh hag unan]]'' (anvet ''The Arabian Nights'') diwar an [[arabeg]], ha hini ar [[Kama Soutra|C'hamasoutra]]. E daol kaerañ marteze e voe e droiad da Arabia, betek [[Mekka]], gwisket e pirc'hirin, met ken brudet all eo e ergerzhadenn da lennoù Afrika, gant [[John Hanning Speke]], war glask andon ar stêr [[Nil]]. Eñ eo ar c'hentañ Europead en deus gwelet al [[lenn Tanganyika]]. [[Konsul]] Breizh-Veur e voe en [[Enez Fernão do Pó]], [[Santos]], [[Damask]] ha [[Trieste]]. ==Buhez== Richard Francis Burton zo ganet e [[Torquay]], e [[Devon]], d'an 19 a viz Meurzh 1821, daoust ma skriv, en e vuhezskrid, e oa ganet e ti e dud e Barham House, en Elstree, e [[Hertfordshire]]. D'an 2 a viz Gwengolo 1821 e voe badezet en iliz Elstree, e Borehamwood. E dad, Joseph Netterville Burton, a oa iwerzhonat, ofiser en arme saoz. E vamm, Martha Baker, a oa pennhêrez un esquire pinvidik eus Hertfordshire. Ur c'hoar, Maria Katherine Elizabeth, en do en 1823, hag ur breur, Edward Joseph, en 1824. Kalzik e veajas Richard Burton gant e dud pa oa bugel. En 1825 ez ejont da chom da [[Teurgn|Deurgn]], e Bro-C'hall. Kelennet e voe gant kelenneien a bep seurt a deue d'o zi. N'eo nemet e 1829 ez eas d'ar skol da vat, e Richmond Green, e [[Richmond]], e [[Surrey]], renet gant ar pastor Charles Delafosse. E-keit-se e veaje e dud etre bro-Saoz, Bro-C'hall, hag Italia. Diskouez a rae Richard Burton bezañ troet da zeskiñ ar yezhoù, rak buan e teskas galleg, italianeg, napolitaneg, latin, ha meur a rannyezh. En e grennoad en dije darempredet ur plac'h yaouank eus ar bobl [[Romed|Rom]], ha desket un tamm eus he yezh, ar romani. === En arme (1842 - 1853) === [[File:The Romance of Isabel, Lady Burton - Richard Burton in native dress.jpg|thumb|150px|Burton evel "Mirza Abdullah the Bushri" (''war-dro 1849 - 1850)'']] Hervez a skrivas e-unan, ne oa mat da netra nemet da vezañ "tennet warnañ evit c'hwec'h gwenneg an deiz" ''("fit for nothing but to be shot at for six pence a day")''<ref>''Falconry in the Valley of the Indus'', Richard F. Burton (John Van Voorst 1852) - Kessinger Publishing, 2010, ISBN13 978-1164642985, pajenn 93.</ref>, ha se zo kaoz ez eas da soudard gant an [[East India Company]], sachet gant kamaraded-skol a oa eno en e raok. C'hoant en devoa d'en em gannañ e [[kentañ brezel Afganistan]], met echu e oa ar brezel a-raok dezhañ erruout en India. Lakaet e voe en rejimant en Gujarat dindan ar jeneral [[Charles James Napier]]. Eno e teskas kaozeal [[Hindoustaneg|hindustaneg]], gujarati, [[pandjabeg]], [[sindeg]], saraiki ha [[marateg]], ouzhpenn [[perseg]] hag [[arabeg]]. Kement e oa aet war-raok e studioù diwar-benn ar sevenadur indian (pe indou) ma voe aotreet gant e gelenner da zougen sae ar vramaned ( "my Hindu teacher officially allowed me to wear the Janeu (Brahmanical Thread)". Kement-se a gav lod diaes da grediñ rak hiroc'h studi en dije ranket ober, yunañ, ha touzañ e benn, nemet marteze e oa kelennet gant ur renavi. <!-- Burton's interest (and active participation) in the cultures and religions of India was considered peculiar by some of his fellow soldiers who accused him of "going native" and called him "the White Nigger".[15] Burton had many peculiar habits that set him apart from other soldiers. While in the army, he kept a large menagerie of tame monkeys in the hopes of learning their language.[16] He also earned the name "Ruffian Dick" for his "demonic ferocity as a fighter and because he had fought in single combat more enemies than perhaps any other man of his time".[17]--> ===Ergerzhadennoù kentañ a beaj da Mekka (1851–53)=== [[File:Richardburtonarabicdress.JPG|thumb|150px|"Ar Pererin", skeudenn eus levr Burton ''Personal Narrative'' (Burton gwisket evel en "Haji Abdullah", 1853)]] Broudet gant e c'hoant avanturioù ez eas Burton da c'houlenn skoazell digant ar [[Royal Geographical Society]] evit ergerzhout ar broioù-se, hag aotre a voe roet dezhañ gant renerien ar [[British East India Company]] da guitaat an arme. Goude seizh vloaz en India e oa kustum Burton ouzh doareoù hag emzalc'h [[muzulmaned]] ha prest en em gave da ober un [[Hajj]] (tro-birc'hirinañ da [[Mekka]] ha [[Medina]]). E 1853 e reas e veaj, ha brud a dapas diwarni. Kemer a reas muzulioù [[Kaaba]] Mekka. ===Afrika (1854 - 1855)=== [[File:The Romance of Isabel, Lady Burton - Burton at marriage.jpg|thumb|150px|Isabel Burton]] Distro eus Mekka da Cairo, setu Burton lestret da vont da India da adkavout e rejimant. E miz Meurzh 1854 e voe lakaet da labourat e rann bolitikel an East India Company, ha kaset da [[Aden]] (e [[Yemen]] hiriv) e beg ledenez Arabia evit aozañ un ergerzhadenn all, harpet gant ar Royal Geographical Society, en sell da ergerzhout Somali ha pelloc'h, rak esper en doa Burton da zizoleiñ al lennoù bras en doa klevet anv anezho gant beajourien arab. En Aden e miz Gwengolo 1854 en em gavas gant al letanant [[John Hanning Speke]] evit ar wech kentañ. Hennezh a reas gantañ e vrudetañ ergerzhadenn. Burton a reas al lodenn gentañ eus an droiad e-unan. Bale a reas betek [[Harar]] (hiriv en [[Etiopia]]), ma ne oa bet taolet troad ebet gant Europead ebet biskoazh c'hoazh. An tamm-se eus an ergerzh a badas eus-talek an 29 a viz Here 1854 betek an 9 a viz C'hwevrer 1855, ma rankas Burton chom pell amzer e porzh [[Zeila]], gwisket en ur marc'hadour arab, da c'hortoz ken na vije kemennet dezhañ e oa diogel an hent da Harar. Eno e voe degaset dirak an Emir, hag e chomas dek devezh, evel kouviad ofisiel, e gwirionez evel prizoniad. Diaes e voe an distro, bihan ar pourvezioù, ma skrivas Burton e vije marvet gant ar sec'hed panevet m'en doa gwelet evned an dezerzh ha gouvezet e ranke bezañ dour nepell. Goude an droiad-se e prientas Burton da vont adarre gant al letananted Speke, G. E. Herne ha William Stroyan,hag un toullad Afrikaned evel simidi. Pa oant o kampiñ e-tal [[Berbera]] e kouezhas warne ur bagad ''waranle'' ("brezelourien") [[Somali (rannvro)|Somalied]]. An arsailherien a oa un 200 anezho, a gavas d'an ofiserien. Stroyan a voe lazhet en emgann, Speke a voe prizoniet ha gloazet, unnek gwech, met tapout a reas tec'hel. Burton a voe toullet gant ur goaf-bann, hag a treuzas e zivjod. War-lerc'h ar c'hloaz-se e chomas ur pezh kleizenn a weler mat war e boltredoù. Tec'hel a reas gant an arm en e benn. Souezh ebet eta ma kavas e oa ar Somalied ur ''"fierce and turbulent race"''<ref>[https://www.independent.co.uk/news/world/africa/somalias-last-poets-sing-of-a-country-on-the-brink-2148791.html In last of a series of dispatches from Mogadishu, Daniel Howden reports on the artists fighting to keep a tradition alive], The Independent, dated Thursday, 2 December 2010.</ref>. Daoust da se e voe droug er pennoù-bras abalamour d'an ergerzhadenn c'hwitet, ha savet e voe ur bodad enklask, ac'h eas en-dro e-pad daou vloaz, da c'houzout ha kablus e oa Burton eus an drouziwezh. Didamallet rik e voe, met kement-se ne sikouras ket anezhañ da sevel en arme. Kontañ a ra an arsailh en e ''First Footsteps in East Africa'' (1856)<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/firstfootstepsi00burtgoog|title=First Footsteps in East Africa|last=Burton|first=Richard|publisher=Longman, Brown, Green, and Longmans|year=1856|isbn=|edition=1st|location=|pages=449–458}}</ref>. En 1855 e tistroas Burton d'an arme ma voe kaset da vrezeliñ da [[Krimea|Grimea]]. Ober a reas war-dro ar ''Beatson's Horse'', ur bagad [[Bachi-bouzouked|Bashi-bazouked]], soudarded dindan ar jeneral Beatson, en [[Dardanelloù]]. Bec'h a voe, emsavadeg e-touez ar soudarded a nac'has sentiñ, divodet ar rejimant, ha tamallet Burton gant ar bodad enklask. ===Ergerzhout bro lennoù meur Afrika (1856 - 1860)=== [[File:BurtonExploration.png|thumb|400px| Beajoù Burton ha [[John Hanning Speke|Speke]] (1857–58) ha [[John Hanning Speke|Speke]] ha [[James Augustus Grant|Grant]] (1863).]] ==Tabutoù diwar e benn== Tabut a voe diwar e benn en e amzer, hag en arme e veze lesanvet « Dick the Rufian » dre ma ne zouje ket ouzh ar reolennoù nemeur. Met ar gwashañ brud savet dezhañ a oa diwar-benn ar reizh. ==Oberennoù== * [http://www.burtoniana.org/books/1851-Goa%20and%20the%20Blue%20Mountains/index.htm ''Goa and the Blue Mountains''], 1851. * [http://www.burtoniana.org/books/1851-Scinde%20or%20the%20Unhappy%20Valley/index.htm ''Scinde or the Unhappy Valley''], 1851. * [http://burtoniana.org/books/1851-Sindh%20and%20the%20races/index.html ''Sindh and the Races That Inhabit the Valley of the Indus''], 1851. * [http://www.burtoniana.org/books/1852-Falconry/index.htm ''Falconry in the Valley of the Indus''], 1852. * [http://www.burtoniana.org/books/1853-A%20Complete%20System%20of%20Bayonet%20Exercise/index.htm ''A Complete System of Bayonet Exercise], 1853. * [http://www.gutenberg.org/etext/4657 ''Personal Narrative of a Pilgrimage to Al Madinah and Meccah''], teir levrenn, 1855 - 1856 – gwelet ivez [http://www.burtoniana.org/books/1855-Narrative%20of%20a%20Pilgrimage%20to%20Mecca%20and%20Medinah/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.gutenberg.org/etext/6886 ''First Footsteps in East Africa''], 1856 – gwelet ivez [http://www.burtoniana.org/books/1856-First%20Footsteps%20in%20East%20Africa/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.burtoniana.org/minor/by-year/1850-1859/burton-1859-lake-regions.pdf ''The Lake Regions of Central Equatorial Africa''], 1859. * [http://www.burtoniana.org/books/1860-The%20Lake%20Regions%20of%20Central%20Africa/index.htm ''The Lake Regions of Central Africa''], 1860. * [http://www.burtoniana.org/books/1861-The%20City%20of%20Saints/index.htm ''The City of the Saints, Among the Mormons and Across the Rocky Mountains to California''], 1861. * [http://www.burtoniana.org/books/1863-Wanderings%20in%20West%20Africa/index.htm ''Wanderings in West Africa''], 1863. * [http://www.burtoniana.org/books/1863-Abeokuta%20and%20the%20Cameroon%20Mountains/index.htm ''Abeokuta and the Cameroon Mountains''], 1863. * [http://www.burtoniana.org/books/1864-A%20Mission%20to%20Gelele%20King%20of%20Dahome/index.htm ''A Mission to Gelele, King of Dahomé''], 1864. * [http://www.burtoniana.org/books/1864-The%20Nile%20Basin/index.htm ''The Nile Basin''], 1864, gant James McQueen. * [http://www.burtoniana.org/books/1865-Wit%20and%20wisdom%20from%20West%20Africa/index.htm ''Wit and Wisdom From West Africa''], 1865. * [http://www.burtoniana.org/books/1865-Stone%20Talk/index.html ''Stone Talk''], 1865. * [http://www.burtoniana.org/books/1865-Guide%20to%20Mecca/index.htm ''The Guide-book. A Pictorial Pilgrimage to Mecca and Medina''], 1865. * [http://www.burtoniana.org/books/1869-Explorations%20of%20the%20Highlands%20of%20Brazil/index.htm ''Explorations of the Highlands of Brazil''], 1869. * [http://www.burtoniana.org/books/1870-Letters%20from%20the%20Battlefields%20of%20Paraguay/index.htm ''Letters From the Battlefields of Paraguay''], 1870. * [http://www.gutenberg.org/etext/2400 ''Vikram and the Vampire or Tales of Hindu Devilry''], 1870 – gwelit ivez [http://www.burtoniana.org/books/1870-Vikram%20and%20the%20Vampire/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.burtoniana.org/books/1872-Unexplored%20Syria/index.htm ''Unexplored Syria''], 1872. * [http://www.burtoniana.org/books/1872-Zanzibar/index.htm ''Zanzibar''], 1872. * [http://www.burtoniana.org/books/1875-Ultima%20Thule%20(Iceland)/index.htm ''Ultima Thule''], 1872. * [http://www.burtoniana.org/books/1873-Lands%20of%20Cazembe/index.htm ''The Lands of Cazembe. Lacerda's Journey to Cazembe in 1798''], 1873, troet hag embannet gant R. F. Burton. * [http://www.burtoniana.org/books/1874-The%20Captivity%20of%20Hans%20Stade%20of%20Hesse/index.htm ''The Captivity of Hans Stade of Hesse, in A.D. 1547–1555, Among the Wild Tribes of Eastern Brazil''], troidigezh gant Albert Tootal ha notennoù gant Richard F. Burton. * [http://www.burtoniana.org/books/1876-A%20New%20System%20of%20Sword%20Excercise%20for%20Infantry/index.html ''A New System of Sword Exercise for Infantry''], 1876. * [http://www.gutenberg.org/etext/5760 ''Two Trips to Gorilla Land and the Cataracts of the Congo''], 1876 – gwelet ivez [http://www.burtoniana.org/books/1876-Two%20Trips%20to%20Gorilla%20Land/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.burtoniana.org/books/1876-Etruscan%20Bologna/index.htm ''Etruscan Bologna''], 1876. * [http://www.burtoniana.org/books/1877-Sindh%20Revisited/index.htm ''Sind Revisited''], 1877. * [http://www.burtoniana.org/books/1878-The%20Gold%20Mines%20of%20Midian/index.htm ''The Gold Mines of Midian''], 1878. * [http://www.gutenberg.org/etext/7111 ''The Land of Midian (revisited)''], 1879. * [http://www.burtoniana.org/books/1880-Os%20lusiadas/index.htm ''Os Lusiadas (The Lusiads)''], div levrenn, 1880. * [http://www.burtoniana.org/books/1880-The%20Kasidah/index.htm ''The Kasidah of Haji Abdu El-Yezdi''], 1880. * [http://www.burtoniana.org/books/1881-A%20Glance%20at%20the%20Passion%20Play/index.htm ''A Glance at the Passion-Play''] 1881. * [http://www.gutenberg.org/etext/8821 ''To the Gold Coast for Gold''], div levrenn, 1883 – gwelet ivez [http://www.burtoniana.org/books/1883-To%20the%20Gold%20Coast%20for%20Gold/index.htm ar facsimile PDF]. * [http://www.burtoniana.org/books/1883-Kama%20Sutra/index.htm ''The Kama Sutra of Vatsyayana''], 1883, gant Forster Fitzgerald Arbuthnot. * [http://www.burtoniana.org/books/1881-Camoens%20Life%20and%20Lusiads/index.htm ''Camoens: His Life and His Lusiads''], 1883. Troidigezh [[Os Lusíadas]], oberenn veur ar barzh portugalek [[Luís de Camões ]]. * [http://www.burtoniana.org/books/1884-Camoens%20the%20Lyricks/index.htm ''Camoens. The Lyricks''], div levrenn, 1884. * [http://burtoniana.org/books/1884-Book-of-the-Sword/index.htm ''The Book of the Sword''], 1884. * [http://www.burtoniana.org/books/1885-Arabian%20Nights/index.htm ''The Arabian Nights''], troidigezh gant R. F. Burton, dek levrenn, 1885. * [http://www.burtoniana.org/books/1886-Perfumed%20Garden/index.htm ''The Perfumed Garden of the Shaykh Nefzawi''], 1886. * [http://www.burtoniana.org/books/1885-Arabian%20Nights/index.htm#supp ''The Supplemental Nights to the Thousand Nights and a Night''], c'hwec'h levrenn, 1886–1888. * [http://www.burtoniana.org/books/1898-The%20Jew,%20The%20Gypsy%20and%20El%20Islam/index.htm ''The Jew, the Gypsy and El Islam''], 1898. * [http://www.burtoniana.org/books/1911-Sentiment%20of%20the%20Sword/index.htm ''The Sentiment of the Sword: A Country-House Dialogue''], 1911. Skrivañ a reas ivez ur bern [http://www.burtoniana.org/minor/minor_works.htm pennadoù evit ar c'helaouennoù]. == Notennoù == {{Daveoù}} {{Commonscat|Richard Francis Burton}} {{DEFAULTSORT:Burton, Richard Francis}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1821]] [[Rummad:Marvioù 1890]] [[Rummad:Arabegourien]] [[Rummad:Troerien]] [[Rummad:Skrivagnerien saoznek]] [[Rummad:Barzhed saoznek]] [[Rummad:Ergerzherien saoz]] [[Rummad:Ergerzherien Afrika]] [[Rummad:Ergerzherien Azia]] kedh5czca33qd67nccqpgcol9eavkvm 0 140771 2198117 2174798 2026-08-19T08:57:11Z Kestenn 14086 Emvruderezh, titouroù e-maez sujed >>> tennet lodennoù zo (so. ar bajenn gaozeal). A galon, 2198117 wikitext text/x-wiki {{databox}} '''Jeremi Kostiou''' zo embanner-levrdier [[leonat]] bet ganet e 1990 ha staliet e Brest. Savet eo bet gantañ an ti-embann [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor]] hag ar stal-levrioù heñvelanvet. Troer, istorour, dastumer, diellour ha kronikour eo, ha rener-diazezer Kreizenn enklaskoù istorel Bro-Leon<ref>[https://kreizenn.wordpress.com Kreizenn Enklaskoù Istorel Bro-Leon]</ref>. == Oberennoù == === Troidigezhioù e ti Nadoz-Vor Embannadurioù === *[[2014]] : Olivier Hensgen ha Daniel Casanave, ''Yes [[Bro-Skos|Scotland]]'', [[Nadoz-Vor embannadurioù|Nadoz-Vor Embannadurioù]]. *2014 : Jerom Bihan, ''Tramway's'', Nadoz-Vor Embannadurioù. *[[2015]] : Briac, ''Avel Reter'', Nadoz-Vor Embannadurioù. *[[2016]] : Paskal Bresson hag Erwan ar Saeg, ''[[Bugaled Breizh]], 37 eilen''n, Nadoz-Vor Embannadurioù. *2016 : Gwenole an Dorzh, ''Sonerezh [[Punk rock|Punk]]'', Nadoz-Vor Embannadurioù. *[[2019]] : Olivier Bras ha Jorge González, ''Allende, an emgann diwezhañ'', Nadoz-Vor Embannadurioù. *[[2021]] : Kris hag Étienne Davodeau, ''Un den zo marvet'', Nadoz-Vor Embannadurioù. === Troidigezhioù all === * Troidigezh ar raklavar: PIGNOT Yves, ''Ar profig: heuliadenn piano evit pevar dorn diwar tonioù ar [[Barzhaz Breizh|Barzaz Breiz]]'', Les Éditions Buissonnières, Kroazon, 2023. === Pennadoù e brezhoneg === * ''[[Aljeria]], o ugent vloaz. Buhez ar soudarded yaouank oc'h ober o c'hoñje... hag un tamm ouzhpenn'', e-barzh [[Le Peuple breton|Le Peuple Breton/Pobl Vreizh]], miz Du 2012, niv. 586, p.&nbsp;18. *''Studierien war an dachenn'', e-barzh [[Ya !]], niv. 410, miz Ebrel 2013, p.&nbsp;7. *''1940, dalc'homp soñj !'', e-barzh [[Ya !]], niv. 414, miz Mae 2013, p.&nbsp;10. *''Mirdi ar rezistañs vreizhat en arvar'', e-barzh [[Ya !]], niv. 424, miz Gouere 2013. *''Ur mirdi evit istor bras paotred-an-tan'', e-barzh Ya !, niv. 428, miz Eost 2013, p. 3. *''Skaouted, kengred gant an Nepal,'' e-barzh Ya !, niv. 436, miz Here 2013, p. 10. *''EhKz, ur media evit ar yaouankiz'', e-barzh Ya !, niv. 441, miz Du 2013, p. 3. *''Ar banell gentañ en arpitaneg'', e-barzh Ya !, niv. 458, miz Meurzh 2014, p. 3. *''Ur banniel nevez e Zeland-Nevez'', e-barzh Ya !, niv. 461, miz miz Ebrel 2014, p. 3. *''Kengred etre ar pobloù'', e-barzh [[Brud Nevez]], miz Mae 2014, niv. 304, pp.&nbsp;11–12. *''Stourm evit ar vachelouriezh en [[euskareg]] penn-da-benn'', e-barzh [[Bremañ (kazetenn)|Bremañ]], miz Mae 2014, n°391. *''Levr [[Jean-Christophe Cassard|Jean Christophe Cassard]], Historien de la Bretagne'', e-barzh [[Ya !]], niv. 466, miz Mae 2014. *''Peseurt dazont evit [[Bro-Skos]] ?'', e-barzh [[Le Peuple breton|Le Peuple Breton/Pobl Vreizh]], miz Gwengolo 2014, niv. 608, p.&nbsp;17. *''Ar marc’h-du e [[Brest]]'', e-barzh Briac, ''Avel Reter'', [[Plabenneg]], Nadoz-Vor Embannadurioù, 2015, pp.&nbsp;42–45. *''[[René Vautier]], stourm dre ar c'hamera'', e-barzh [[Bremañ (kazetenn)|Bremañ]], miz C'hwevrer 2015, niv. 400, pp.&nbsp;18–19. *''E koun Herve Bonnieg'', e-barzh [[Ya !]], miz Here 2015, niv 542, p.&nbsp;10. * ''André Guilcher, Breizhad ha difraoster an douaroniezh'', e-barzh [[Le Peuple breton|Le Peuple Breton/Pobl Vreizh]], miz Du 2017, niv. 646, pp.&nbsp;18–19. *''Ar C'hi daou lost a-enep Orbán'', e-barzh Le Peuple Breton/Pobl Vreizh, miz Gouere/Eost 2018, niv. 654/655, pp.&nbsp;30–31. * ''Allende hag an anvioù lec’h e Breizh'', pp.&nbsp;47–55, e-barzh : BRAS Olivier ha GONZÁLEZ Jorge, ''Allende, an emgann diwezhañ'', Nadoz-Vor Embannadurioù, Brest, 2019. * ''Orinoù breizhat Pinochet'', p.&nbsp;46, e-barzh : BRAS Olivier ha GONZÁLEZ Jorge, ''Allende, an emgann diwezhañ'', Nadoz-Vor Embannadurioù, Brest, 2019. * ''Pablo Neruda hag Allende'', pp.&nbsp;40–45, e-barzh : BRAS Olivier ha GONZÁLEZ ''Jorge, Allende, an emgann diwezhañ'', Nadoz-Vor Embannadurioù, Brest, 2019. *''[[Fañch Morvannou]], ur vuhez evit Breizh hag ar feiz'', e-barzh [[Le Peuple breton|Le Peuple Breton/Pobl Vreizh]], miz Even 2019, niv. 665, pp.&nbsp;20–21. *''Emsavadeg e [[Chile|Bro-Chile]]  : Testenni ur Vreizhadez bet e kreiz an enkadenn'', e-barzh [[Le Peuple breton|Le Peuple Breton/Pobl Vreizh]], miz C'hwevrer 2020, niv. 673. *''Ar Vepsläižed, ur vroad dianavezet'', e-barzh Le Peuple Breton/Pobl Vreizh, miz Gouere-Eost 2020, niv. 678-679, pp.&nbsp;28–29 (lodenn 1/2), miz Gwengolo 2020, niv. 680, pp.&nbsp;22–23 (lodenn 2/2). *''Lakaat war wel ha treuzkas sevenadur Soomaaliland'', e-barzh Le Peuple Breton/Pobl Vreizh, miz Genver 2021, niv. 684, p.&nbsp;19. === Pennadoù e galleg === * ''Témoignages inédits de la Seconde Guerre mondiale à l’Île-de-Batz'', e-barzh Les Cahiers de l’Iroise, 2018, niv. 229, pp.&nbsp;39–58. * ''Les panneaux Michelin des années 1950-1960 dans le Léon'', e-barzh Les Cahiers de l’Iroise, 2018, niv. 228, pp.&nbsp;168–185. * ''Le commerce de chansons sur feuilles volantes à Brest'', 1915-1955, e-barzh Les Cahiers de l’Iroise, 2017, niv. 227, pp.&nbsp;174–182. * ''André Guilcher, un Breton pionnier de la Géographie'', e-barzh [[Breizh Vev|Penn ar Bed (Bretagne Vivante – SEPNB)]], 2017, niv. 227, pp.&nbsp;32–36. * ''Quand Pontanezen révèle ses vestiges…'', e-barzh Les Cahiers de l’Iroise, 2017, niv. 225, pp.&nbsp;176–190. === Oberennoù diembann === * ''En deuil. Le deuil et la place des morts dans le [[Bro-Dreger|Trégor]] au sortir de la [[Brezel-bed kentañ|Grande Guerre]]: modes vestimentaires et pratiques culturelles'', Kreizenn enklaskoù istorel Bro-Leon, Brest, 2019<ref>[https://crhil.omeka.net/items/show/1683 Levraoueg niverel KEIBL]</ref>. == Abadennoù skingomz diwar e benn == *Culture Breizh: ''L'édition en langue bretonne'', [[France Bleu Breizh Izel]], 12 a viz Here 2014. *GUYADER Yann-Bêr, ''Tud deus ar vro: Nadoz-Vor Embannadurioù'', [[Radio Kreiz Breizh]], 26 a viz Genver 2015. *BLANCHARD Erwan, ''Derc'hel koun eus ar Brezel bras'', [[Arvorig FM]], 4 a viz Meurzh 2015. *AR GALL Andrea, ''Liv an amzer'', [[Radio Bro Gwened]], 12 a viz Meurzh 2015. *UGUEN Katell, ''E koun an 18 a viz Even 1940'', France Bleu Breizh Izel, 18 a viz Even 2020. *FITAMANT Laetitia, ''Re bell ganti'', [[Radio Kerne]], 10 a viz C'hwevrer 2021. *GWLAGEN-GRANDJEAN Tunvezh, ''Re bell ganti'', Radio Kerne, 6 a viz Ebrel 2022. *COTTEN Morgan, ''Tarzh an noz'', Radio Naoned, 31 a viz Meurzh 2023. == Filmoù diwar e benn == * HIRRIEN Ronan, ''Hañvezh 44, va dever koun'', [[France 3 Bretagne]], 2014, teulfilm 26 munud. == Diskouezadegoù savet gantañ == *''1914-1918, la Première Guerre mondiale / Ar Brezel-bed kentañ'', Fouenant, Kreizenn enklaskoù istorel Bro-Leon/Kenstroll istor vev Breizh-Izel (11a viz Du 2019). *''1914-1918, la Première Guerre mondiale / Ar Brezel-bed kentañ'', Plouzeniel, Ti-kêr Plouzeniel, Ti-kêr Plouzeniel/Unvaniezh vroadel ar soudarded kozh (8 a viz Mae 2018 – 18 a viz Mae 2018). *La Grande Guerre / Ar Vrezel pevarzek, Ti-kêr an Dreneg, Kreizenn enklaskoù istorel Bro-Leon (9 a viz Du – 4 a viz Kerzu 2015). *''La Seconde Guerre mondiale à Plouguerneau / An Eil Brezel-bed e Plougerne'', Mediaoueg Plougerne, Kreizenn enklaskoù istorel Bro-Leon (2 a viz Mae 2015 – 27 a viz Even 2015). *''1914-1918, la Première Guerre mondiale / Ar Brezel-bed kentañ'', Plabenneg, Sal Marsel Bougen, [[Strollad ar Vro Bagan|Ar Vro-Bagan]]/Kroaz-hent (26 a viz Genver 2014). *''Dervezhioù Europa ar glad – Glad kuzh: Les fortifications allemandes de la Forteresse de Brest, 1941-1944'', Gwipavaz, Kreizenn enklaskoù istorel Bro-Leon (15 ha 16 a viz Gwengolo 2012). *''1914-1918, la Première Guerre mondiale'', Plabenneg (9-13 a viz Du 2005). *''La Guerre d'Algérie'', Plabenneg (2004). == Kevredigezhioù savet gantañ == * 2012 - Mémoire de l'exil républicain espagnol dans le Finistère (MERE 29). * 2016 - Kreizenn enklaskoù istorel Bro-Leon (KEIBL). == Notennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Kostiou, Jeremi}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1990]] [[Rummad:Troourien vrezhonek]] [[Rummad:Embannerien Breizh]] mmhi4vfjparxkdvxkm5no55doy0ho3n 0 147807 2198118 2076045 2026-08-19T08:59:15Z CommonsDelinker 424 Lamet kuit eo bet ar restr ''Rafael_Orozco_1992.jpg'' peogwir eo bet diverket diwar Commons gant Wdwd evit an abeg-mañ: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Rafael Orozco 1992.jpg|]] 2198118 wikitext text/x-wiki '''Rafael José Orozco Maestre''' (24 Meurzh 1954 - 11 Mezheven 1992) a oa ur c'haner-sonaozer brudet eus [[Kolombia]], hag unan eus kanerien veur an doare ''[[vallenato]].'' Pa oa e barr e vrud e oa a-renk gant tud veur ar vallenato evel [[Diomedes Díaz]], [[Jorge Oñate]] ha [[Poncho Zuleta]]. Kargoù politikel en doe ivez en e gêriadenn, evel kuzulier, e [[departamant Cesar]]. == Akordeoñserien == Meur a zen zo bet o seniñ akordeoñs gantañ en e laz : *Luciano Poveda (1973-1974) *Julio De La Ossa (1974-1975) *Emilio Oviedo (1975-1976) *[[Israel Romero]] (1976-1992) == Liammoù diavaez == * [https://www.elvallenato.com/artista_biografia/69/Rafael%20Orozco.htm ''El Vallenato''] * [https://www.youtube.com/watch?v=_ptHsR0cGPM Solo para tí, Rafael Orozco] {{DEFAULTSORT:Maestre, Rafael Orozco}} [[Rummad:Ganedigezhioù 1954]] [[Rummad:Marvioù 1992]] [[Rummad:Kanerien Kolombia]] [[Rummad:Sonerien Kolombia]] [[Rummad:Vallenato]] r1qx8qncxiyp5ncs8f03fo7qtvbo012 1 148375 2198119 2067649 2026-08-19T08:59:37Z Kestenn 14086 /* Skañvaat ar pennad (emvruderezh, titouroù e-maez eus ar sujed) */ rann nevez 2198119 wikitext text/x-wiki D'am meno eo arabat meskañ ar pezh zo dindan anv an den, troer pe skrivagner, hag ar pezh zo dindan anv an ti-embann, ha ne dlefe ket bezañ er bajenn-mañ. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 23 Du 2021 da 12:38 (UTC) :N'haller ket lakaat dindan e anv oberennoù tud all. [[Implijer:Bianchi-Bihan|Bianchi-Bihan]] ([[Kaozeadenn Implijer:Bianchi-Bihan|kaozeal]]) 23 Du 2021 da 13:21 (UTC) ::Peseurt oberennoù ? [[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:890E:C600:48ED:204D:4861:F581|2A01:CB08:890E:C600:48ED:204D:4861:F581]] 28 Gen 2022 da 20:48 (UTC) :::* Evezhiadenn bet dozvet gant [[Implijer:Bianchi-Bihan|an troll]] e-kreiz ar pennad ha lamet ganin : <q> ''Peurvuiañ, er wikipedia, e vez lakaet an embannadurioù dindan anv an ti-embann, ha n'eo ket dindan anv an embanner. Ha c'hoazh, ne gredan ket e vefe lakaet holl embannadurioù Gallimard er pennad [[Gallimard]]''. </q> [[Dibar:Degasadennoù/2A01:CB08:890E:C600:48ED:204D:4861:F581|2A01:CB08:890E:C600:48ED:204D:4861:F581]] 28 Gen 2022 da 21:13 (UTC) N'eo ket ur bajenn bruderezh muioc'h 'vit ue bajenn hollouiziek? Al lodennoù Pennadoù e brezhoneg/ galleg diwar e benn ne vez ket kavet-se war bajenn all ebet. A galon --[[Implijer:Dishual|Dishual]] ([[Kaozeadenn Implijer:Dishual|kaozeal]]) 27 Gwe 2023 da 08:45 (UTC) :A-du ganit. Ur merour neptu a vije ezhomm d'ober ur c'hempenn. [[Implijer:Skoboldi|Skoboldi]] ([[Kaozeadenn Implijer:Skoboldi|kaozeal]]) 13 Her 2023 da 14:36 (UTC) == Skañvaat ar pennad (emvruderezh, titouroù e-maez eus ar sujed) == Tennet em eus an tammoù-mañ : * « Levrioù all renet gantañ e ti Nadoz-Vor Embannadurioù » : staget eo se ouzh an ti-embann, n'eo ket ouzh an den ; * « Pennadoù diwar e benn », ne vern ar yezh : ar braz eus ar pennadoù zo pe dibosubl da gavout o roud, pe n'int ket diwar e benn da vat, met diwar-benn tud / darvoudoù all. Ma 'z eus pennadoù diwar e benn da vat, gwelloc'h magañ titouroù ar pennad wikipedia ha lakaat ar pennadoù da zaveoù. * « Pennadoù / levrioù en deus kemeret perzh enno » : n'eo ket meneget evel aozer ar pennadoù, n'eus ket da venegiñ anezho eta. * Meneg kelaouadennoù etre 1 vunutenn ha 3 munutenn war France 3 da skouer. * Ul liamm torret. N'hall ket bezañ meneget forzh peseurt tammig reportaj pe pennad, dreist-holl ar re n'int ket diwar e benn da vat. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 08:59 (UTC) dv5iz8ng6vxrk5nr73svfp0ps67nzp2 0 150971 2198098 2078852 2026-08-19T05:24:41Z Kestenn 14086 2198098 wikitext text/x-wiki {{LabourAChom}} Ar pennad-mañ a ro roll armoù [[Douar-ar-C'hreiz|Douar ar C'hreiz]] a gaver en oberenn ar skrivagner saoznek [[J. R. R. Tolkien]] hag en aozadennoù e romantoù, ''[[Aotrou ar Gwalennoù]]'', ''[[An Hobbit]]'' ha ''[[The Silmarillion]]''<ref name="burdge"/><ref name="piela"/>. Tolkien a gemeras skouer diwar prantad ar Grennamzer uhel hag an Henamzer evit ijinañ armoù e oberenn. Klotañ a ra mat-tre neuz an armoù hag an houarnwiskoù deskrivet gantañ gant re sevenadur Europa an norzh a gaver e ''[[Beowulf]]'', er [[saga]]ioù norsek hag e oberennoù damheñvel. E ''[[The Fall of Gondolin]]'' (kouezhadenn Gondolin), ar c'hentañ istor skrivet gantañ, [[Elf (Douar-ar-C'hreiz)|Elfed]] [[Gondolin]] a ra gant [[sae houarn|saeoù houarn]], [[kleze]]où, [[skoed]]où, [[goaf]]ioù, [[bouc'hal]]ioù ha [[gwareg]]où heñvel ouzh re Europa an norzh. E skridoù all Tolkien e vez impiljet an armoù hag an houarnwiskoù-se gant an holl ouennoù : Elfed, [[Korr (Douar-ar-C'hreiz)|Korred]], [[Den (Douar-ar-C'hreiz)|Men]], [[Hobbit]]ed, hag [[Orked (Douar ar C'hreiz)|Orked]]<ref name="piela">Piela, Joseph, ''[[J.R.R. Tolkien Encyclopedia: Scholarship and Critical Assessment]]'', pennad "Arms and Armour", Routledge, 2013, ISBN:978-0-415-86511-1, pp. 26–27</ref>. Evel en istorioù o deus awenet anezhañ, armoù Tolkien o deus alies pep a anv, a-wezhoù gant enskrivadurioù e [[runoù]] hag a ziskouez ez int hud hag o deus o istor hag o galloud dezhe o-unan<ref name="burdge">Burdge, Anthony; Burke, Jessica (2013) [2007]. "Weapons, Named". In Drout, Michael (ed.). ''[[J.R.R. Tolkien Encyclopedia: Scholarship and Critical Assessment]]'', Routledge., pp. 703–705, ISBN 978-0-415-86511-1.</ref>. == Gwaregoù ha biroù == === Belthronding === Gwareg [[Beleg (Douar ar C'hreiz)|Beleg Cúthalion]] ("gwareg kreñv"), kabiten gwarded [[Doriath]], eo Belthronding, e ''The Silmarillion'' and ''[[The Lays of Beleriand]]''<ref>''The Silmarillion'', p. 208, 320; ''The Lays of Beleriand'', p. 26, 117, 127</ref><ref>''[[The Silmarillion]]'', p. 208, 320; ''[[The Lays of Beleriand]]'', p. 26, 117, 127</ref>. Savet e oe e prenn du ur wezenn-ivin. Hervez ''The Children of Húrin'' ne c'halle bezañ stignet nemet gantañ. Interet eo bet gant e berc'henn gant Gwindor ha Túrin. E [[Sindarin]] e talvez Belthronding "Gwareg diblegus", eus ''bel'' ("kreñv"), ''staran'' pe ''thron'' ("reut, stard"), ha ''ding'' (un onomatopeenn heñvel ouzh ''ting'')<ref>''[[The Lost Road]]'', p. 388</ref>. ===Ar saezh du=== Implijet eo ar saezh du gant [[Bard ar gwareger]], a zisklêr e oa bet implijet meur a wezh, atav gant berzh, ha dastumet bepred. Hêrezh meur a rummad eus tiegezh Bard eo ha krediñ a ra e oa goveliet e e goveloù ar Roue dindan ar Menez. Bard a ziskar an [[aerouant]] [[Smaug]] ganti. Kollet e oa ar saezh gant kelan an aerouant en ur lenn<ref name="The Hobbit. p. 236" group="T">''[[The Hobbit]]'', ch. 14 "Fire and Water"</ref>. E filmoù [[Peter Jackson]], [[The Hobbit (filmoù)|''The Hobbit'']], eo bet kemmet natur ar saezh du. E-lec'h bezañ ur saezh a vent reizh, ar saezh du zo ken hir hag un dared, hag implijet eo gant ur arm-bann damheñvel ouzh ur vannerez e Dale. Implijet e oa an holl nemet unan da zifenn ar geoded ouzh Smaug e-pad e arsailh, hep ober muioc'h evit terriñ ur skant d'an aerouant, ha distrujet e oa Dale. Dalc'het eo bet ar saezh diwezhañ gant familh Bard evel hêrezh. Pa dag Smaug keoded ''Lake Town'' e klask Bard tennañ outañ gant ur wareg eeun, met e saezhoù ne reont droug ebet da Smaug. A-benn ar fin e lazh Smaug gant ar saezh du a-drugarez d'ar skant kollet gwezhall gant an aerouant hag a laosk un tachad eus e gorf dizifenn. == Klezeoù ha gouglezeoù == [[File:Glamdring-no-bg.png|thumb|75 px|Ur c'hleze goveliet diwar skouer [[#Glamdring|Glamdring]] evel m'emañ deskrivet e ''Aotrou ar gwalennoù'']] === Andúril=== Andúril (« Flammenn ar c'hornôg » e [[quenya]]) eo an anv roet gant [[Aragorn]] da [[#Narsil|Narsil]], kleze kozh [[Elendil]] (ltad [[Isildur]]) a lakaas goveliañ en-dro e [[Rivendell]] a-raok mont da vrezeliñ da vare Brezel ar [[Walenn Nemeti|Walenn]]. ===Angrist=== Angrist (''faouter houarn'' e [[Sindarin]]<ref group=T>''[[The Silmarillion]]'', p. 316.</ref>) a oa ur gontell krouet gant ar gov [[Telchar]] eus [[Nogrod]], hag implijet gant [[Curufin]]. [[Beren]] e gemeras digant Curufin. Implijout a reas anezhañ da dennañ unan ur [[Silmaril]] eus kurunenn houarn [[Morgoth]]. Evel ma oa Beren o klask tennañ unan all e torras ar gontell<ref name="burdge" /><ref group=T>''[[The Silmarillion]]'', pp. 177, 181</ref>. E stumm koshañ istor Beren e ''[[The Book of Lost Tales]]'' e rae gant ur gontell evel ar re all. Diwezhatoc'h eo e teuas Curufin da vezañ un elfenn eus avanturioù Beren<ref group="T">''[[The Book of Lost Tales 2]]'', "The Tale of Tinúviel</ref>. === Glamdring === Glamdring ("Morzhol an enebourien" e [[Sindarin]]<ref>''[[An Hobbit]]''. "A Short Rest", p. 62</ref>) zo ur c'hleze e-barzh ''An Hobbit'', ''Aotrou ar gwalennoù'' hag en ''Unfinished Tales''<ref name="burdge"/><ref>''[[An Hobbit]]'', p. 53; ''[[The Fellowship of the Ring]]'', p. 293, 324; ''[[The Two Towers]]'', p. 115; ''[[The Return of the King]]'', p. 272; ''[[Unfinished Tales]]'', p. 54</ref>. Goveliet eo bet e-doug ar C'hentañ oadvezh gant an [[Noldor]] e keoded kuzhet [[Gondolin]]. Da gentañ e oa bet da [[Turgon Gondolin|Durgon]], roue Gondolin. Miliadoù a vloavezhioù diwezhatoc'h, e 2941, eo kavet gant [[Gandalf]] e-mesk teñzorioù tri [[Troll (Douar ar C'hreiz)|zroll]] e-barzh ''An Hobbit'', ha dalc'het gantañ e-pad e veaj gant [[Bilbo Sac'heg]] ha Kumuniezh ar Walenn. Kavet e oa gant [[#Orcrist|Orcrist]] ha gouest e oa eveltañ da lugerniñ gant ur skleur glas pa veze orked nepell. Lesanvet e oa Glamdring "Skoer" gant [[Orc (Middle-earth)|gobilined]] ar [[Menezioù latarek]]. ===Gúthwinë=== Gúthwinë (eus ''gúð-wine'', "Mignon emgann" e [[hensaozneg]]<ref name="Tolkien Dictionary">[http://www.quicksilver899.com/Tolkien/Tolkien_Dictionary.html ''Tolkien Dictionary'']</ref>) eo anv ar c'hleze maneet gant [[Éomer]], trede marichal [[Riddermark]] en ''Aotrou ar gwalennoù''<ref name="burdge"/><ref group=T>''[[The Two Towers]]'', p. 139</ref>. An anv-mañ a lenner e ''[[Beowulf]]'', m'eo implijet gant an haroz da envel ar c'hleze ''Hrunting'', prestet dezhañ gant Unferth, thane Hrothgar, evit e emgann gant mamm Grendel<ref>''Beowulf'', linennn 1810</ref>/ ===Herugrim=== Herugrim ("Kleze ferv" e [[hensaozneg]]<ref name="Tolkien Dictionary"/>) eo anv kleze [[Théoden]]<ref name="burdge"/><ref group=T>''[[The Two Towers]]'', p. 123</ref>. ===Narsil=== [[restr:Narsil andúril final.jpg|thumb|right|upright=1.5|Eilenn eus Narsil hag e enskrivadurioù evel m'emañ gwelet en ''[[The Lord of the Rings (filmoù)|Aotrou ar gwalennoù]]'' gant [[Peter Jackson]].]] Narsil (e [[Quenya]] : ''Flammenn ruz ha gwenn''<ref group="T">''[[The Return of the King]]'', p. 438 ; Titouroù hiroc'h e ''[[The Letters of J. R. R. Tolkien]]''</ref>), zo ur c'hleze en ''[[Aotrou ar Gwalennoù]]'' hag er ''[[The Silmarillion|Silmarillion]]''<ref group="T">''[[The Silmarillion]]'', p. 294-295, 343; ''[[Unfinished Tales]]'', p. 272, 275; ''[[The Fellowship of the Ring]]'', p. 256-257; ''[[The Return of the King]]'', p. 123</ref><ref group=T>''[[The Fellowship of the Ring]]'', p. 290, 338-339, 391; ''[[The Two Towers]]'', p. 36, 104, 115, 139; ''[[The Return of the King]]'', p. 123, 158, 245</ref>. Levezonet eo gant kleze ar roue Arzhur, [[Kaledvoulc'h]]<ref>Richard J. Finn "[https://www.scribd.com/doc/19165420/Arthur-and-Aragorn-Arthurian-Influence-in-LOTR Arthur and Aragorn - Arthurian Influence in The Lord Of The Rings]" e ''Mallorn (Tolkien Society)'' 2005, pp. 23–26.</ref>. Goveliet e oa ar c'hleze e-doug ar c'hentañ oadvezh gant ar [[Korr (Douar-ar-C'hreiz)|c'horr]] [[Telchar]]<ref group=T>''[[The Two Towers]]'', levrenn III, pennad 6, "The King of the Golden Hall"</ref><ref name=new>J. E. A. Tyler, ''The new Tolkien companion'', Avon Books, 1980, p. 417 (pennad : Narsil), ISBN:9780380469048</ref> eus Nogrod, ur gov brudet evit e armoù en doa savet dija ar gougleze [[#Angrist|Angrist]] ha [[tokarn Hador]]. E diwezh an eil oadvezh e oa kleze [[Elendil]]. Torret e oa e daou damm en emgann etre Elendil ha [[Gil-galad]] a-enep [[Saoron]]. [[Isildur]] a implijas an tamm a zalc'he dre an dornell da droc'hañ ar [[Walenn Nemeti]] diouzh dorn Saoron. Dalc'het e oa an daou damm, anvet hiviziken "ar c'hleze a oa torret", gant hêred Isildur en Trede oadvezh, betek [[Aragorn]]. Goveliet e oa en-dro evit Aragorn a-raok da Gumuniezh ar Walenn da vont en he zro hag adanvet e oa gantañ ''[[#Andúril|Andúril]]'' (''Flammenn ar c'hôrnog'' e [[Quenya]])<ref group="T">''[[The Fellowship of the Ring]]'', levrenn II, pennad 2, "[[The Council of Elrond]]"</ref><ref group=T>''[[The Fellowship of the Ring]]'', levrenn II, pennad 3, "The Ring Goes South"</ref><ref group=T>''[[The Return of the King]]'', p. 437</ref>. <!-- The reforged Andúril is described as very bright, shining red and white with the light of the sun and moon.<ref group=T>''[[The Fellowship of the Ring]]'', levrenn II, pennad 3, "The Ring Goes South"</ref><ref group=T>''[[The Fellowship of the Ring]]'', levrenn II, pennad 5, "The Bridge of Khazad-dûm"</ref><ref group=T>''[[The Two Towers]]'', levrenn III, pennad 7, "Helm's Deep"</ref> ''The Silmarillion'' further states that the original Narsil already shone in such a manner, but its light was extinguished after it was broken.<ref group=T>''[[The Silmarillion]]'', "Of the Rings of Power and the Third Age"</ref> However, for the ''Lord of the Rings'' film trilogy, the filmmakers opted not to make Narsil and Andúril glow, keeping that property only for [[#Sting|Sting]]. ([[Gandalf]]'s sword [[#Glamdring|Glamdring]] also did not glow in the presence of [[Orc (Middle-earth)|orcs]]. Peter Jackson notes, in his DVD commentary on ''The Fellowship of the Ring'', that this was an oversight, not a deliberate change from the books.) Tolkien writes that when Narsil was reforged, the blade had "a device of seven stars set between the crescent Moon and the rayed Sun, and about them was written many runes".<ref group=T>''[[The Fellowship of the Ring]]'', levrenn II, pennad 3, "The Ring Goes South"</ref> The filmmakers had Anduril made with runes engraved on the blade of the sword that read as "''Anar Nányë Andúril i né Narsil i macil Elendilo. Lercuvanten i móli Mordórëo. Isil''" (Quenya. 'Sun. I am Andúril who once was Narsil, sword of Elendil. The slaves of Mordor shall flee from me. Moon.'), and another inscription on the hilt ''Narsil essenya, macil meletya; Telchar carnéron Návarotesse'' (Quenya. Narsil is my name, a mighty sword; Telchar made me in Nogrod). [[Christopher Tolkien]] suggested that Narsil was introduced during the writing of ''[[The Lord of the Rings]]'' rather spontaneously: "It is possible that the Sword that was Broken actually emerged from the verse '[[All that glitters is not gold|All that is gold does not glitter]]': on this view, in the earliest form of the verse ... the words ''a king may yet be without crown, A blade that was broken be brandished'' were no more than a further exemplification of the general moral [that not everything is what it appears to be]."<ref group=T>''[[The Treason of Isengard]]'', p. 137</ref> Following this, references to the sword were introduced during major recastings of "At the Sign of the [[Prancing Pony]]" and "The [[Council of Elrond]]" chapters.<ref group=T>''[[The Treason of Isengard]]'', pp. 77-80, 120.</ref> Originally the sword was only called "the Sword of Elendil" or "the Broken Sword"; later the name '''''Branding''''' (from [[Old English]] ''brand'', "sword") was devised for the Sword Reforged.<ref group=T>''[[The Treason of Isengard]]'', p. 290</ref> --> ===Orcrist=== Orcrist (''Faouterez [[Orked (Douar ar C'hreiz)|Gobilined]]'' e [[Sindarin]]<ref name="The Hobbit. p. 62" group="T">''[[The Hobbit]]''. "A Short Rest", p. 62</ref>), zo ur c'hleze e-barzh ''An Hobbit''<ref name="burdge"/><ref group="T">''[[The Hobbit]]'', ch. 3, "A Short Rest"; ch. 18, "The Return Journey" <!--pp. 53, 303 not much use as many diff. editions--></ref> a oa goveliet e [[Gondolin]] hag a oa lesanvet "''Kroger''" gant Gobilined ar [[Menezioù Latarek]]. Kavet e-barzh teñzor ur vandennad Trolled eo kaset ar c'hleze gant [[Thorin Oakenshield]] . Lakaet e oa en e vez goude e varv en emgann ar pemp arme. Teurel a ra ur skleur glas pa dosta Orked. === Sting === Sting zo ur gougleze bras goveliet gant an Elfed e keoded [[Gondolin]], e-barzh ''An Hobbit'' ha ''The Lord of the Rings''. Kollet e oa pa oa preizhet ar geoded e Kentañ oadvezh [[Douar-ar-C'hreiz|Douar ar C'hreiz]]. Adkavet e oa en Trede oadvezh gant [[Bilbo Sac'heg]] e bertim tri zroll eus ar [[Douaroniezh Douar ar C'hreiz|Menezioù Latarek]]. Bras a-walc'h eo da davezout da gleze evit an hobbited [[Bilbo Sac'heg|Bilbo]] ha [[Frodo Sac'heg|Frodo]]<ref name="burdge"/><ref group="T">''[[The Hobbit]]'', ch. 2, "Roast Mutton"; <!--p. 53, 83, 167, etc. --- page nos little use as editions vary;-->''[[The Fellowship of the Ring]]'', p. 23, 290; ''[[The Two Towers]]'', p. 221, ''[[The Return of the King]]'', p. 173, 204</ref>. Bilbo a vadezas an arm goude bezañ argaset ar c'hevnid ramzel e [[Mirkwood]]. Diwezhatoc'h er roas d'e niz Frodo da vare Brezel ar Walenn, da vont da zistrujañ ar [[Walenn Nemeti]]. Sting a daol ur skleur glas pa vez Orked nepell, evel er [[Moria]]<ref>Henry Gee, ''The Science of Middle-earth'', Cold Spring Press, 2004, p. [https://archive.org/details/scienceofmiddlee00geeh/page/236 236] |ISBN:978-1-59360-023-5</ref>. E filmoù [[Peter Jackson]], ''[[The Lord of the Rings (filmoù)|The Lord of the Rings]]'' ha ''[[The Hobbit (filmoù)|The Hobbit]]'', eo engravet lavnenn ha dornell Sting gant lizherennoù e [[Sindarin]] a zistager evel amañ da-heul ''Maegnas aen estar nin dagnir in yngyl im''. E brezhoneg e talvez "''Maegnas'' eo ma anv, me eo gwalenn ar c'hevnid." Hervez stagadenn ar ''[[The Silmarillion|Silmarillion]]'', e talvez ''maeg'' kement ha "lemm" pe "begek" e [[Sindarin]]<ref>''[[The Silmarillion]]'', stagadenn "Elements in Quenya and Sindarin Names", ''maeg''</ref>. E-barzh ar romant ''An Hobbit'', Sting n'en deus enskrivadur ebet. == Grond == Grond ([[Sindarin]]: ''bazh-dotu'') eo anv ar [[bataraz|vataraz]] maneet gant [[Morgoth]] pa'n em gann gant [[Fingolfin]] e ''[[The Silmarillion]]''<ref group=T>''[[The Silmarillion]]'', pp. 154, 333</ref> met anv un [[Tourterez|dourterez]] eo ivez e ''The Lord of the Rings'',<ref name="burdge"/><ref group=T>''[[The Return of the King|Distro ar roue]]'', p. 112</ref>. Implijet eo da doullañ dorioù meur [[Minas Tirith]]. Anvet e oa an dourterez diwar anv bataraz Morgoth<ref group=T>"Grond they named it, in memory of the Hammer of the Underworld of old.", ''[[The Return of the King|Distro ar roue]]'', levrenn 5, pennad 4 "Seziz Gondor".</ref>. E reizhadenn ''[[The Return of the King (film 1980)|Distro ar roue]]'' savet gant Rankin-Bass, e reer "arm an diaoul" ha "Morzhol ar bed dindandouar" eus Grond-se. == Notennoù == {{Daveoù}} ==Daveoù== {{reflist|group=T|28em}} {{Taolenn Mojennoù Tolkien}} [[Rummad:Douar ar C'hreiz]] [[Rummad:Armoù]] 446ullyhfci8wbaexj1k7h6ber6qtfr 0 169206 2198105 2193579 2026-08-19T07:37:44Z Kestenn 14086 /* Liammoù diavaez */ 2198105 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Ruger Standard Model|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Ruger Standard Pistol wood grips.jpg|frameless|280x280px|Ruger Standard]] <br /><br />Ur bistolenn '''Ruger Standard''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, DAO (daou-ober nemetken) |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row"|Munisionoù |[[.22 Long Rifle]] |- ! scope="row" |Produer |[[Sturm, Ruger & Co.]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1949 - bremañ |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |Meur a adstumm eus 4' (10 cm) betek 10' (25 cm) |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 9 pe 10 tenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Ruger Standard Model''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek savet e 1949 gant [[William B. Ruger]] ha produet abaoe gant an embregerezh [[Sturm, Ruger & Co.]] Pevar stumm nes anezhi zo bet abaoe 1949. Implijet e vez kalz e bed ar [[sportoù tennañ]] e-lec'h m'eo brudet evit bezañ resis ha solut. Kambret eo er c'halibr [[.22 Long Rifle]]. == Istor == [[Restr:Ruger_Pistol_Design_Patent_Drawing.png|kleiz|thumb|Tresadenn ur Ruger Standard war ur breved eus 1951.|294x294px]] Goude an [[Eil Brezel-bed]], ar c'hrouer armoù William "Bill" Ruger a brenas div bistolenn japanat [[Nambu 14|Nambu]] digant un [[United States Marine Corps|US Marine]] en doa kemeret perzh en [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|emgannoù er meurvor Habask]]<ref name=":0">{{En}} TATE Aden, ''[https://www.pewpewtactical.com/ruger-mark-series-history/ Where It Began: History of the Ruger Mark Series]'', Pew Pew Tactical, 22/09/2021 (lennet d'ar 24/05/2025)</ref>. Studiañ a reas an div bistolenn ha dont a reas a-benn da eilañ anezhe en e garrdi. Kentpatrom ar bistolenn Ruger Standard kentañ a voe awenet gant stumm ha [[Kulasenn (armoù-tan)|kulasenn]] an Nambu. Arc'hant a vanke da William Ruger evit produiñ ha gwerzhañ e bistolenn nevez. Diskouez a reas anezhi d'e gamarad Alexander McCormick Sturm, a voe souezhet gant an ijinadenn. Dremmskeudenn pistolenn William Ruger a oa un tamm heñvel ouzh hini ar pistolennoù alaman [[Luger P08]], poblek-tre er [[Stadoù-Unanet Amerika|Stadoù-Unanet]]<ref name=":0" />. Alexander Sturm a zivizas buan postañ {{formatnum:50000}} $ da broduiñ ar bistolenn nevez-mañ. Berzh a reas diouzhtu. Produet ha gwerzhet e voe adalek fin 1949 gant an embregerezh Sturm, Ruger & Co. nevez-savet. Mervel a reas Sturm e miz Du 1951 met kenderc'hel a reas ar bistolenn da vezañ produet betek bremañ. Poblek e teuas da vezañ adalek ar bloavezhioù 1950 e bed ar sportoù tennañ, ha pelloc'h memes abalamour d'e briz izel e-keñver an armoù-dorn all (37,50 $ e 1951<ref>{{En}} LEE Jerry, ''[https://gundigest.com/handguns/ruger-standard-the-pistol-that-built-an-empire Ruger Standard: The Pistol That Built An Empire]'', Gun Digest, 17/04/2020 (lennet d'ar 24/05/2025)</ref>, da lavaret eo war-dro 460 $ e priz digemm e 2025). == Deskrivadur == Ar Ruger Standard zo dezhi ur blatinenn daou-ober nemetken hag ur sistem-tennata dra argil simpl. Pourveziet eo gant ur c'harger 9 pe 10 tenn. An disheñvelderioù nes etre ar stummoù hag an adstummoù a zo gant danvez an dornikell, stumm hag hirder ar c'hanol, ha danvez ar framm, a zo liv an inox pe du gantañ hervez. [[Restr:Ruger_standard_wiki.png|thumb|Ur Ruger Standard graet e 1963. Ouzhpennet ez eus bet ur [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] a c'haller reoliñ dezhi.]] === Stummoù === Pevar stumm nes a gaver, produet e mareoù disheñvel, dezhe adstummoù lies. * '''Standard''' (1949 - 1982) hag an '''Mk I Target''' (1950 - 1982) deveret anezhi. * '''Mk II''' (1982 - 2005), a voe produet ouzhpenn {{formatnum:3000000}} skouerenn anezhi. * '''Mk III''' (2004 - 2016) : ar bouton evit tennañ ar c'harger zo bet lakaet war gostez an dornell e-lec'h en he zraoñ. * '''Mk IV''' (2016 - bremañ) : simplaet eo bet an doare da zivontañ an arm. An adstumm '''22/45''', kinniget evit ar Mk III hag ar Mk IV, a zo dezhañ ur framm polimer hag un dornikez tostoc'h da hini ur [[Colt M1911]]. == Er sevenadur == * ar Ruger Standard a weler alies e filmoù pe stiradoù etre daouarn lazherien gopret pe soudarded a rank chom didrouz, en ur implijout [[Reduer-son|redueroù-son]] warne ivez a-wechoù<ref name=":1">{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Ruger_Mk_I_/_Mk_II_/_Mk_III_Pistol Ruger Mk I / Mk II / Mk III Pistol]'', IMFDB (lennet d'an 30/08/2025)</ref>. * ur skouerenn eus ar Mk I kemmet a galz a zo gant tudenn Greedo er film ''[[Star Wars: Episode IV – A New Hope|Star Wars]]'' (1977)<ref>{{En}} SULLIVAN Ryan F., ''[https://www.rockislandauction.com/riac-blog/star-wars-guns Star Wars guns]'', Rock Island Auction Company (lennet d'an 30/08/2025)</ref>. * an arm a c'haller implijout e meur a c'hoari video, en o zouez reoù eus an heuliad ''[[Hitman (c'hoarioù video)|Hitman]]'', pe ''[[World of Guns: Gun Disassembly]]'' (stumm Mk II)<ref name=":1" />. == Liammoù diavaez == * {{En}} [https://www.ruger.com/products/markIV/overview.html Ar Ruger Standard MK IV war lec'hienn an embregerezh Ruger] == Levrlennadur == * {{En}} LONG Duncan, ''The Ruger .22 Automatic Pistol: Standard/Mark 1/Mark II Series'', Paladin Press, 1988 * {{En}} SWEENEY Patrick, ''The Gun Digest Book of Ruger Pistols and Revolvers'', Gun Digest Books, 2007, 304 p., ISBN 978-0896894723 == Gwelet ivez == * [[Colt Woodsman]] ha [[Smith & Wesson Model 41]], pistolennoù savet gant kevezerien Ruger. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] hlgsl5iryz1dtumukbokr1t66b7a2ox 0 170125 2198106 2184565 2026-08-19T07:39:20Z Kestenn 14086 /* Produioù brudetañ */ 2198106 wikitext text/x-wiki [[Restr:Colt logo.png|dehou|frameless]] Ar '''Colt's Manufacturing Company''' (pe '''CMC''', gwechall '''''Colt's Patent Firearms Manufacturing Company''''') zo un embregerezh [[Arm-tan|armoù-tan]] hiniennel stadunanat diazezet e [[Hartford (Connecticut)|Hartford]] ([[Connecticut]]). Savet e oa bet gant [[Samuel Colt]] e 1855 goude freuz-stal e embregerezh kent, ar ''Patent Arms Manufacturing of Paterson'' ([[New Jersey]]). Brudet eo bet evit e [[Revolver|revolverioù]] adalek an XIX{{Vet}} kantved, met produet en deus armoù modern implijet gant armeoù [[Stadoù-Unanet Amerika]] hag [[Aozadur ar Feur-emglev Norzh-Atlantel|AFNA]] en XX{{Vet}} kantved ivez. == Istor == === XIX{{Vet}} kantved === [[Restr:"Peacemaker" Colt Single-Action Army Revolver, serial no. 4519 MET 59.143.4 169744 jan2015.jpg|kleiz|thumb|Ur revolver Colt Single Action Army]] Da 22 vloaz, e 1836, e vreouas [[Samuel Colt]] ur revolver anvet [[Colt Paterson]]. Digeriñ a reas e uzin kentañ, ar '''Patent Arms Manufacturing of Paterson''', en New Jersey<ref>{{en}} [https://www.colt.com/timeline ''The Colt Story''] war lec'hienn an embregerezh (lennet d'ar 24/05/2025)</ref>. Mont a reas en-dro betek e freuz-stal e 1842. E 1847, da geñver ar [[brezel etre Mec'hiko hag ar Stadoù-Unanet]], an arme stadunanat a urzhias 1.000 skouerenn eus ar [[Colt Walker]], ur revolver [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober]] ijinet asambles gant [[Samuel Hamilton Walker]]. Ar revolver ijinet goude gant Colt, an [[Colt Dragoon|Dragoon]], a voe urzhiet miliadoù a skouerennoù anezhañ gant an arme stadunanat. Samuel Colt a savas neuze ar Colt's Patent Firearms Manufacturing Company hag a zigoras un uzin e Hartford. E-pad [[brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] e pourvezias armeoù an [[Unvaniezh (Brezel diabarzh stadunanat)|Unaniezh]] gant 127.157 revolver [[Colt Army Model 1860|Colt 1860 Army]], ha revolverioù [[Colt Navy Model 1861|Colt 1861 Navy]]. E 1862 e varvas trumm Samuel Colt, hag e 1864 e voe distrujet uzin Hartford gant un tan-gwall. Daoust da se e chomas bev an embregerezh a-drugarez da gresk ar goulenn war an armoù-tan degaset gant [[Trec'h war ar C'hornôg|astenn ar vro war-zu kornôg ar c'hevandir]]. Ar [[Colt Single Action Army]] (1872) a voe dibabet gant an arme. Lesanvet e voe ar ''peacemaker'' (peoc'haer) ha dont a reas da vezañ arm arouezius ar mare-se eus istor ar Stadoù-Unanet. Ar [[Colt M1877|Colt 1877]] a voe ar revolver daou-ober kentañ produet a-yoc'h e kard diwezhañ an XIX{{Vet}} kantved<ref>'''{{En}}''' ''[https://www.thefirearmblog.com/blog/2022/10/23/tfb-armorers-bench-commentary-colt-1877-revolvers/ TFB Armorer's Bench: Commentary on The Colt 1877 Revolvers]'', The Firearm Blog, 23/10/2022 (lennet d'ar 01/07/2025)</ref>. === XX{{Vet}} kantved === Gant [[John Browning|John Moses Browning]] e kenlabouras an embregerezh. Produiñ a reas ar [[Pistolenn|bistolenn]] [[Colt M1911]], ar [[fuzuilh-vindrailher]] [[BAR M1918|Browning BAR M1918]] hag ar [[M1917 (revolverioù)|revolver M1917]] implijet adalek ar [[Brezel-bed Kentañ]]. E-pad an [[Eil Brezel-bed]] e oa 15.000 implijad er stal, evit produiñ da skouer ar [[Pistolenn-vindrailher|bistolenn-vindrailher]] [[Thompson M1|Thompson]] dindan aotre. [[Restr:M16 (Armalite Colt AR-15) at Athens War Museum on November 22, 2022.jpg|thumb|Ur fuzuilh-arsailh Colt M16 e Mirdi ar Brezel ([[Aten]])]] E dibenn ar bloavezhioù 1950 e prenas Colt breved an [[AR-15]] digant an an embregerezh [[ArmaLite]]. Dont a reas da vezañ [[fuzuilh-arsailh]] nesañ arme ar Stadoù-Unanet er bloavezhioù 1960 ha kantadoù a viliadoù anezhi a voe produet gant Colt dindan an anv [[M16 (fuzuilh)|M16]]. E dibenn ar bloavezhioù 1960 e voe savet gant an embregerezh ar [[Colt Shields]], ur revolver hag a denne tammoù [[Kleiz (karregad)|kleiz]], evit pourveziñ ar vleinerien kirri-nij-linenn betek-gouzout e vije bet klasket adtuañ o c'harbed gant torfedourien. Adalek ar bloavezhioù 1980 e voe kollet tachenn tamm-ha-tamm gant Colt. Arme ar Stadoù-Unanet a zibabas ar [[Beretta 92]] da gemer plas ar Colt M1911 e 1985. Gouarnamant ar vro a sinas ur gevrat gant an [[FN Herstal]] evit produiñ ar fuzuilh M16. E 1992 e tisklêrias Colt bezañ dindan gouarn al lezenn stadunanat war ar freuz-stal. Prenet e voe an embregerezh evit 26 milion dollar gant ar strollad Zilkha & Co e 1994. === XXI{{Añ}} kantved === Goude bezañ bet gwerzhet, rannet ha bodet adarre e kendalc'has Colt da vont war vihanaat e deroù ar c'hantved. Koll a reas marc'had produerezh ar garabinenn [[M16 (fuzuilh)|M4]]. Lakaet e voe an embregerezh dindan gouarn al lezenn war ar freuz-stal ur wech ouzhpenn e 2015<ref>{{fr}} [https://www.lemonde.fr/entreprises/article/2015/06/16/le-fabricant-d-armes-colt-a-nouveau-menace-par-la-faillite_4655136_1656994.html ''Le fabricant d'armes Colt à nouveau en faillite''] war Le Monde, 16/06/2015 (lennet d'ar 04/06/2025)</ref>. Prenet eo bet e 2021 gant an holding tchek Česká zbrojovka Group, a zo bet adanvet [[Colt CZ Group]] e miz Ebrel 2022<ref>{{en}} [https://www.coltczgroup.com/en/media-press-releases/czg-ceska-zbrojovka-group-has-changed-its-name-to-colt-cz-group-se ''Ceska Zbrojovka Group has changed its name to Colt CZ Group SE''] war bajenn ar strollad, 12/04/2022 (lennet d'ar 03/06/2025)</ref>. Hervez ez eus bet produet war-dro 30 milion a armoù gant an embregerezh Colt abaoe 1836. [[Restr:Colt M1911 (6971799429) noBG.jpg|thumb|Ur bistolenn damaotomatek Colt M1911]] == Produioù brudetañ == === Armoù === * ar revolverioù [[Colt Dragoon]], [[Colt 1851 Navy]], [[Colt Army Model 1860]], Colt 1861 Navy, [[Colt Single Action Army]], [[Colt M1877|Colt 1877]], [[Colt M1892]], [[Colt New Service]], [[Colt Official Police]], [[Colt Anaconda]], [[Colt Python]], [[Colt Cobra]], Colt Lawman, [[Colt King Cobra]] ha Colt Trooper ; * ar pistolennoù [[Colt M1911]], Colt Double Eagle, [[Colt Woodsman]] ; * ar fuzuilh-arsailh [[M16 (fuzuilh)|Colt M16]] hag hec'h adstummoù, en o zouez ar garabinenn [[Colt M4|M4]] ; * ar bistolenn-vindrailher [[Thompson M1|Thompson]] produet dindan aotre, hag ur stumm eus an M16 kambret e [[9 × 19 mm Parabellum|9 mm Parabellum]], ar Colt 635 SMG. === Munisionoù === * [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] * [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] * [[.38 Long Colt|.32 Long Colt]] * [[.380 ACP]] * [[9 × 23 mm Winchester]] * [[.38 ACP]] * [[.38 Short Colt]] * [[.38 Long Colt]] * [[.38 Super]] * [[.41 Short Colt]] * [[.41 Long Colt]] * [[.45 Colt|.44 Colt]] * [[.45 ACP]] * [[.45 Colt]] == Liammoù diavaez == * {{En}} [https://www.colt.com Lec'hienn an embregerezh Colt's Manufacturing Company LLC] == Daveennoù == {{daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Embregerezhioù armoù-tan]] [[Rummad:Embregerezhioù SUA]] [[Rummad:Embregerezhioù savet e 1855]] [[Rummad:Armoù implijet er westernoù]] kg2lvt4y2uyyg3aafj8xa4dckawcbeu 0 170211 2198085 2197666 2026-08-18T21:39:38Z Kestenn 14086 2198085 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {|width="100%" border="0" cellspacing="4" cellpadding="2" | align="left" valign="center"|[[Restr:2019 Colt Navy 1851 Leech&Rigdon.jpg|kreizenn|frameless|299x299px]] | align="left" valign="center"| <div align="center" style="font-size:150%;">[[Restr:Apache chieff Geronimo (right) and his warriors in 1886.jpg|kreizenn|frameless]]'''Donemat war borched an armoù-tan !''' </div> <div align="center" style="font-size:100%;"> An [[Arm-tan|armoù-tan]] a zo stag ouzh istor Mab-den abaoe kantvedoù evit brezeliñ, chaseal, ober sport, torfediñ, en em zifenn... O sevel hag o implij a ro ur skeudenn eus ar gevredigezh e-lec'h ma vevomp war tachennoù an teknologiezhioù, ar gwir, ar geopolitikerezh hag ar justis. '''War ar bajenn [[Geriaoueg an armoù-tan]] e kavoc'h pennadoù berr war sujedoù n'eus ket bet savet pajenn ebet diwar o fenn evit poent.''' </div> | align="right" valign="center"| [[Skeudenn:GLOCK 17 Gen 4 Pistol MOD 45160305.jpg|130x130px]] |}<div style="text-align:center;"> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''ARMOÙ'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-skoaz|Armoù-skoaz]] == === [[Fuzuilh|Fuzuilhoù]] === [[Accuracy International Arctic Warfare]] • [[Arisaka 38]] • [[Arisaka 99]] • [[Barrett M82]] • [[Barrett MRAD]] • [[Benelli M4]] • [[Berdan (fuzuilh)|Berdan]] • [[Berthier (armoù-skoaz)|Berthier]] • [[Carcano M91]] • [[Chassepot (fuzuilh)|Chassepot]] • [[Dreyse (fuzuilh)|Dreyse]] • [[Enfield M1917]] • [[FN FNAR]] • [[FR-F1]] ''•'' [[Gewehr 88]] • [[Gewehr 98]] • [[Gras (fuzuilh)|Gras]] • [[Henry (fuzuilh)|Henry]] • [[Krag-Jørgensen]] • [[L42A1]] • [[Lebel (fuzuilh)|Lebel]] • [[Lee-Enfield]] • [[Lee-Metford]] • [[Lee Navy M1895]] • [[Long rifle]] • [[M14 (fuzuilh)|M14]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[Mannlicher M1885]] • [[Mannlicher M1893]] • [[Mannlicher M1895]] • [[Mannlicher-Schönauer]] • [[Martini-Henry]] • [[MAS-36|MAS 36]] • [[Mauser M1871]] • [[Mauser M1889]] • [[Mauser M1893]] • [[Mauser Standard-Modell]] • [[Mauser Sveden|Mauser svedat]] • [[McMillan Tac-50]] • [[Meunier A6]] • [[Mondragón M1908]] • [[Mosin-Nagant]] • [[Murata (armoù-skoaz)|Murata]] • [[Pattern 1914 Enfield]] • [[PGM Hécate II]] • [[PTRD-41|PTRD 41]] • [[Remington Model 30]] • [[Ribeyrolles 1918]] • [[Remington Rolling Block|Rolling Block]] • [[Ross (fuzuilh)|Ross]] • [[Fusil automatique Modèle 1917|RSC M1917]] • [[Sako M23]] • [[Schmidt-Rubin]] • [[Sharps (fuzuilh)|Sharps]] • [[Smith-Jennings (fuzuilh)|Smith-Jennings]] • [[Snider-Enfield]] • [[Snipex Alligator]] • [[Spencer (fuzuilh)|Spencer]] • [[Springfield Model 1873|Springfield M1873]] • [[Springfield M1903]] • [[Springfield Model 1922|Springfield M1922]] • [[SVD (fuzuilh)|SVD Dragunov]] • [[Fuzuilh Tchang Kai-chek|Tchang Kai-chek]] • [[Tkiv 85]] • [[Vetterli (fuzuilh)|Vetterli]] • [[Werder M1869]] === [[Fuzuilh-arsailh|Fuzuilhoù-arsailh]] === [[Restr:HK416N.png|kleiz|frameless|110x110px]][[AEK-971]] • [[Nikonov AN-94|AN-94]] • [[AK-47]] • [[AK-74]] • [[AK-12]] • [[AR-15]] • [[Avtomat Fyodorova]] • [[Beretta AR70/90]] • [[CZ 805 BREN]] • [[FAMAS]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FN ARKA]] • [[FN F2000]] • [[FN FNC]] • [[FN SCAR]] • [[IMI Galil|Galil]] • [[Haenel MK 556]] • [[HK G36]] • [[HK 416]] • [[M4 (karabinenn)|M4 Carbine]] • [[M7 (fuzuilh-arsailh)|M7]] • [[M16 (fuzuilh)|M16]] • [[M27 Infantry Automatic Rifle|M27 IAR]] • [[QBZ-95]] • [[QBZ-191]] • [[RK 62]] • [[SA80]] • [[Samopal vz. 58|Sa vz. 58]] • [[SIG SG 540|SIG 540]] • [[SIG SG 550|SIG 550]] • [[Steyr AUG]] • [[Sturmgewehr 44]] === [[Fuzuilh-emgann|Fuzuilhoù-emgann]] === [[Automatgevär m/42]] • [[Automatkarbin 4]] • [[AVS-36|AVS 36]] • [[FN FAL]] • [[Gewehr 41]] • [[Hakim (fuzuilh)|Hakim]] • [[Fuzuilh Jeneral Liu|Jeneral Liu]] • [[Johnson M1941]] • [[L1A1]] • [[M1 Garand]] • [[MAS 49]] • [[AR-10]] • [[HK G3]] • [[SAFN 49]] • [[SIG SG 510|SIG 510]] • [[SVT-40]] === [[Fuzuilh-chase|Fuzuilhoù-chase]] === [[Browning BAR|BAR]] • [[Baikal IZh-27]] • [[Benelli Raffaello]] • [[Benelli Super Black Eagle]] • [[Beretta A400]] • [[Browning Auto-5]] • [[Browning B25]] • [[Chapuis C35]] • ''[[Fuzuilh-liorzh]]'' • [[Manufrance Robust]] • [[M30 Luftwaffe]] • [[Perazzi MX 410]] • [[Ruger Red Label]] • [[Saiga-12]] • [[Verney-Carron Sagittaire]] • [[Winchester Model 1911]][[Restr:Army Heritage Museum B.A.R..jpg|kleiz|frameless|140x140px]] === [[Fuzuilh-vindrailher|Fuzuilhoù-mindrailher]] === [[BAR M1918]] • [[Beardmore-Farquhar]] • [[Bren (fuzuilh-vindrailher)|BREN]] • [[Chauchat (fuzuilh-vindrailher)|Chauchat]] • [[DP-27/DP-28]] • [[Fallschirmjägergewehr 42|FG 42]] • [[FM 24/29]] • [[FN Minimi]] • [[Hotchkiss M1922]] • [[Lewis (fuzuilh-vindrailher)|Lewis]] • [[Madsen (fuzuilh-vindrailher)|Madsen]] • [[M249 light machine gun|M249 SAW]] • [[RPK]] • [[Type 99 (fuzuilh-vindrailher)|Type 99]] • [[Ultimax 100]] === [[Fuzuilh-pomp|Fuzuilhoù-pomp]] === [[Ithaca 37]] • [[Mossberg 500]] • [[Remington 870]] • [[Remington Model 14]] • [[Franchi SPAS-12]] • [[Winchester Model 1200]] • [[Winchester Model 1897]] • [[Winchester Model 1912]] === [[Karabinenn|Karabinennoù]] === [[Baker (karabinenn)|Baker]] • [[Bergara B14]] • [[Chiappa Little Badger]] • [[CZ 457]] • [[CZ 600]] • [[De Lisle (karabinenn)|De Lisle]] • [[Gewehr 43]] • [[K31 (karabinenn)|Karabiner 31]] • [[Karabiner 98k]] • [[Korrigane (karabinenn)|Korrigane]] • [[M1 (karabinenn)|M1]] • [[M4 Survival Rifle]] • [[Marlin Model 60]] • [[Mauser M18]] • [[Mossberg Patriot]] • [[Pallas BA-15]] • ''[[Karabinenn#Munisionoù|PCC]]'' • [[Rachid (karabinenn)|Rachid]] • [[Remington Model 8]] • [[Remington 700]] • [[Ruger 10/22]] • [[Ruger M77]] • [[Ruger Gunsite Scout]] • [[Ruger Mini-14]] • [[Savage Model 110]] • ''[[Scout Rifle]]'' • [[Schmeisser SP15]] • [[SKS]] • [[Steyr Scout]] • [[Tikka T1x]] • [[Tikka T3]] • [[Vz. 24 (karabinenn)|vz. 24]] • [[Vz. 52 (karabinenn)|vz. 52]] • [[Winchester Model 1873]] • [[Winchester Model 1886]] • [[Winchester Model 1892]] • [[Winchester Model 1894]] • [[Winchester Model 1903]] • [[Winchester Model 1907]] • [[Winchester Model 52]] • [[Winchester Model 54]] • [[Winchester Model 70]] • [[Winchester Wildcat]] === [[Mindrailherez|Mindrailherezioù]] === [[Restr:MG42 1 noBG.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[AA 52]] • [[Besa (mindrailherez)|Besa]] • [[Bollée (mindrailherez)|Bollée]] • [[Breda-SAFAT]] • [[Browning M1917]] • [[Browning M1919]] • [[Colt-Browning M1895]] • [[DChK]] • [[FN EVOLYS]] • [[FN MAG]] • [[Gatling (mindrailherez)|Gatling]] • [[Hotchkiss Modèle 1914]] • [[Kord (mindrailherez)|Kord]] • [[KPV]] • [[M134 Minigun]] • [[M60 (mindrailherez)|M60]] • [[M2 Browning]] • [[Maxim (mindrailherez)|Maxim]] • [[MG 08]] • [[MG 08/15]] • [[MG 13]] • [[Maschinengewehr 34|MG 34]] • [[MG42|MG 42]] • [[NSV (mindrailherez)|NSV]] • [[PM M1910]] • [[PK (mindrailherez)|PK]] • [[RPD (mindrailherez)|RPD]] • [[Saint-Étienne Modèle 1907|Saint-Étienne 1907]] • [[Schwarzlose (mindrailherez)|Schwarzlose]] • [[Stumm 73 (mindrailherez)|Stumm 73]] • [[Union Repeating Gun]] • [[Vickers (mindrailherez)|Vickers]] • [[Vickers .50]] • [[Vz. 59 (mindrailherez)|vz. 59]] • [[ZB-53]] === [[Pistolenn-vindrailher|Pistolennoù-mindrailher]] === [[Beretta M1918]] • [[Beretta M1938]] • [[Bergmann MP35]] • [[Błyskawica (pistolenn-vindrailher)|Błyskawica]] • [[Brügger & Thomet MP9]] • [[Carl Gustaf m/45]] • [[FN P90]] • [[HK MP5]] • [[Lanchester (pistolenn-vindrailher)|Lanchester]] • [[M2 Hyde]] • [[M3 (pistolenn-vindrailher)|M3 Grease Gun]] • [[MAC-10]] • [[MAS 38]] • [[MAT 49]] • [[Maschinenpistole 18|MP 18]] • [[Maschinenpistole 28|MP 28]] • [[Maschinenpistole 34|MP 34]] • [[Maschinenpistole 40|MP 40]] • [[Owen gun]] • [[PPCh-41|PPCh 41]] • [[PPS (pistolenn-vindrailher)|PPS]] • [[Škorpion vz. 61]] • [[Standschütze Hellriegel M1915]] • [[STEN (pistolenn-vindrailher)|STEN]] • [[Sterling (pistolenn-vindrailher)|Sterling]] • [[Suomi KP/-31]] • [[Thompson (pistolennoù-mindrailher)|Thompson]] • [[Type 100 (pistolenn-vindrailher)|Type 100]] • [[United Defense M42]] • [[Uzi]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | == [[Arm-dorn|Armoù-dorn]] == === [[Pistolenn|Pistolennoù]] === '''''(renket dre verk pe produer)''''' [[Restr:CZ 75 SP-01 Shadow 9x19 mm.jpg|dehou|frameless|110x110px]]'''Astra :''' [[Astra 400]] • '''Beretta :''' [[Beretta M1915]] • [[Beretta M1934]] • [[Beretta 951]] • [[Beretta 92]] • [[Beretta 93R]] • '''Loewe :''' [[Borchardt C93]] • '''Browning :''' [[Browning Buck Mark]] • [[Browning HP]] • [[Browning M1900]] • [[Browning M1906]] • [[Browning M1910]] • '''Colt :''' [[Colt M1900]] • [[Colt M1903 Pocket Hammerless]] • [[Colt M1911]] • [[Colt Woodsman]] • '''CZ :''' [[CZ 27]] • [[CZ 52]] • [[CZ 75]] • [[CZ 82]] • [[CZ P-07]] • [[CZ P-09]] • [[CZ P-10 C]] • [[CZ Shadow 2]] • '''FB :''' [[Vis wz. 35]] • '''FN Herstal :''' [[FN Model 1903]] • [[FN FNP]] • [[FN FNX]] • [[FN 502]] • [[FN 509]] • '''Fort''' : [[Fort-12]] • [[Fort-17]] • [[Fort-20]] • '''General Motors :''' [[FP-45 Liberator]] • '''Glock :''' [[Glock (pistolenn)|Glock]] • '''HK :''' [[HK USP]] • [[HK VP70|VP70]] • '''IMI :''' [[Jericho 941]] '''•''' [[Desert Eagle]] • '''LLama-Gabilondo :''' [[Llama M-82]] • [[Llama Pressin]] • '''Luger :''' [[Luger 1900]] • [[Luger P04]] • [[Luger P08]] • '''MAB :''' [[MAB F]] • [[MAB PA-15]] • '''MAC :''' [[MAC Modèle 1950|MAC 50]] • '''MAS :''' [[Pistolet automatique modèle 1935S|PA 35S]] • '''Mauser :''' [[Mauser 1914]] • [[Mauser C96]] • [[Mauser M712]] • '''Nambu :''' [[Nambu 14]] • '''Ruger :''' [[Ruger Standard]] • [[Ruger SR22|SR22]] • '''SIG :''' [[SIG P210]] • [[SIG Sauer P220|P220]] • [[SIG Sauer P226|P226]] • [[SIG Sauer P320|P320]] • [[SIG Sauer P322|P322]] • [[SIG Sauer SP2022|SP2022]] • '''SACM :''' [[Pistolet automatique modèle 1935A|PA 35A]] • '''Sauer & Sohn :''' [[Sauer & Sohn M1913|Sauer M1913]] • [[Sauer 38H]] • '''Savage :''' [[Savage Model 1907]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 41]] • [[Smith & Wesson Model 52]] • [[Smith & Wesson SW22 Victory]] • '''STAR :''' [[Star B]] • '''Steyr :''' [[Steyr M1912 (pistolenn)|Steyr M1912]] • '''Tokarev :''' [[Tokarev TT 33|Tokarev TT33]] • '''Walther :''' [[Walther P38]] • [[Walther PP]] • [[Walther PPK]] • [[Walther PPQ]] • [[Walther PDP]] • '''Produerien a bep seurt :''' [[APS (pistolenn)|APS]] • [[Bren Ten]] • [[Deer Gun]] • [[Unique DES 69|DES 69]] • [[Dreyse M1907]] • [[Springfield Armory Echelon|Echelon]] • [[Glisenti Modello 1910|Glisenti M1910]] • [[GCh-18]] • [[Grand Power K100]] • [[Isard (pistolenn)|Isard]] • [[KelTec PR57]] • [[Kolibri (pistolenn)|Kolibri]] • [[Korovin (pistolenn)|Korovin]] • [[Lahti L-35]] • [[Le Français (pistolenn)|Le Français]] • [[Liberator (pistolenn)|Liberator]] • [[Makarov (pistolenn)|Makarov]] • [[MP-443 Grach]] • [[PSM (pistolenn)|PSM]] • [[PSS (pistolenn)|PSS]] • [[Ruby (pistolenn)|Ruby]] • [[Salvator-Dormus (pistolenn)|Salvator-Dormus]] • [[Schönberger-Laumann 1892|Schönberger-Laumann]] • [[Star M14]] • [[Stumm 19 Norzh Sina (pistolenn)|Stumm 19 Norzh Sina]] • [[Tanfoglio T95]] • [[TP-82]] • [[Welrod]] • [[Zigana]] === [[Revolver|Revolverioù]] === [[Restr:Colt Python1.JPG|kleiz|frameless|110x110px]][[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[Astra 44]] • [[Chiappa Rhino]] • '''Colt :''' [[Colt 1851 Navy]] • [[Colt Anaconda]] • [[Colt Cobra]] • [[Colt Detective Special]] • [[Colt Dragoon]] • [[Colt M1877]] • [[Colt M1892]] • [[Colt New Service]] • [[Colt Official Police]] • [[Colt Paterson]] • [[Colt Police Positive]] • [[Colt Python]] • [[Colt Single Action Army]] • [[Colt Walker]] •• [[M1917 (revolverioù)|M1917]] • '''Manurhin :''' [[Manurhin MR 73]] • [[Manurhin MR 88]] •• [[Mauser C78]] • [[Nagant M1895]] • [[Rast & Gasser M1898]] • [[Reichsrevolver M1879|Reichsrevolver]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1873]] • [[Revolver d'ordonnance modèle 1892]] • '''Ruger :''' [[Ruger Blackhawk]] • [[Ruger Redhawk]] • [[Ruger SP101]] • '''Smith & Wesson :''' [[Smith & Wesson Model 3]] • [[Smith & Wesson Model 10]] • [[Smith & Wesson Model 14]] • [[Smith & Wesson Model 17]] • [[Smith & Wesson Model 19]] • [[Smith & Wesson Model 27]] • [[Smith & Wesson Model 28]] • [[Smith & Wesson Model 29]] • [[Smith & Wesson Model 36]] • [[Smith & Wesson Model 53]] • [[Smith & Wesson Model 60]] • [[Smith & Wesson Model 64]] • [[Smith & Wesson Model 460]] • [[Smith & Wesson Model 500]] • [[Smith & Wesson Model 686]] •• [[Enfield No. 2]] • [[Taurus Raging Bull]] • [[Webley (revolver)|Webley]] == Armoù eneptank == ''[[Fuzuilh eneptank]]'' •• [[Ampulomet]] • [[Boys (fuzuilh eneptank)|Boys]] • [[Carl Gustaf 84 mm]] • [[FGM-148 Javelin]] • [[Lahti L-39]] • [[Northover Projector]] • [[Panzerbüchse 39|Panzerbüsche 39]] • [[Panzerfaust]] • [[PIAT]] • [[PTRD-41]] • [[PTRS-41]] • [[RPG-2]] • [[Stouhna-P]] • [[Tankgewehr M1918]] == [[Kanol (kanolierezh)|Kanolioù]] == [[2 cm Flak 30, Flak 38 ha Flakvierling 38|2cm Flak 30/38]] • [[38 cm SK C/34]] • [[Bofors 40 mm L/60]] • [[CAESAR (kanolierezh)|CAESAR]] • [[Dicke Bertha]] • [[Dulle Griet (kanol)|Dulle Griet]] • [[Gamma-Gerät]] • [[Kanol 155 mm M1 Long Tom|Kanol 155 mm M1]] • [[Kanol 75 mm stumm 1897]] • [[8,8-cm-Flak 18/36/37/41|88 mm Flak]] • [[La Consulaire]] • [[Kanol MK 108|MK 108]] • [[Mk44 Bushmaster II]] • [[Ordnance QF 25-pounder]] • [[Pariser Kanone]] • [[Williams Gun]] == [[Kanol-mortez|Kanolioù-mortez]] == [[Brandt Mle 27/31|Brandt 27/31]] • [[8-cm-Granatwerfer-34|Granatwerfer 34]] • [[M1 (kanol-mortez)|M1]] • [[M2 (kanol-mortez)|M2]] • [[Minenwerfer]] • [[MO 81 LLR]] • [[MO 120 RT]] == [[Banner-roketennoù|Banneroù-roketennoù]] == [[Bazooka]] • [[Banner roketennoù Katyoucha|Katyoucha]] • [[Mattress (banner-roketennoù)|Mattress]] • [[Nebelwerfer]] • [[Panzerschrek]] == Doareoù armoù-tan kozh == [[Restr:Roleplayers Firing Arquebus - Age of Chivalry 2018.jpg|dehou|frameless|110x110px]][[Akebut]] •• [[Derringer (pistolenn)|Derringer]] : [[Remington Model 95]] •• [[Koulerinenn]] •• '''[[Mousked]]''' : [[Brown Bess]] • [[Pattern 1853 Enfield|Enfield 1853]] • [[Fayetteville (mousked)|Fayetteville]] • [[Fusil Modèle 1777]] • [[Springfield Model 1861|Springfield M1861]] • [[Whitworth (mousked)|Whitworth]] •• [[Mouskedig]] •• [[Pebrouer (arm-tan)|Pebrouer]] •• [[Ribauldequin]] == Armoù hiron hag ispisial == [[Apache (arm-dorn)|Apache]] • [[NRS-2]] • [[Sedgley (maneg-pistolenn)|Sedgley]] • [[Thompson/Center Contender]] • [[TKB-506]] |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''[[Munision|MUNISIONOÙ]]'''</div> |- | align="left" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Shotgun Shells 12-70 Gauge CC BY-SA 4.0 by Grasyl Mk.2*.jpg|kleiz|frameless|120x120px]] === Evit ar c'hanolioù flour === [[Restr:9.3X62-30-06-8X57-6.5X55-308.JPG|dehou|frameless|140x140px]][[Kalibr 12]] • [[Kalibr 16]] • [[Kalibr 20]] • [[Kalibr 28]] • [[Kalibr .410]] === Evit ar c'hanolioù rizennet (hervez ar vro orin) === * {{SUA}} : [[.17 HMR]] • [[.17 Remington]] • [[.17 Winchester Super Magnum|.17 WSM]] • [[.218 Bee]] • [[.22 Short]] • [[.22 Hornet]] • [[.22 Long]] • [[.22 Long Rifle]] • [[.22 Remington Jet]] • [[.22 Winchester Centerfire|.22 WCF]] • [[.22 WMR]] • [[.22-250 Remington]] • [[.220 Swift]] • [[.222 Remington]] • [[.222 Remington Magnum]] • [[.223 Remington]] • [[.243 Winchester]] • [[6,35 mm Browning|.25 ACP]] • [[.25-06 Remington]] • [[.257 Roberts]] • [[.270 Winchester]] • [[.280 Remington]] • [[.284 Winchester]] • [[.300 AAC Blackout]] • [[.30 Carbine]] • [[.30-03 Springfield]] • [[.30-06 Springfield]] • [[.30-284 Winchester]] • [[.30-30 Winchester]] • [[.30-40 Krag]] • [[.30 Super Carry]] • [[.300 PRC]] • [[.300 Savage]] • [[.300 Weatherby Magnum]] • [[.300 Winchester Short Magnum]] • [[.300 Winchester Magnum]] • [[.300 Whisper]] • [[7,62 × 51 mm NATO|.308 Winchester]] • [[.32-20 Winchester]] • [[.32-40 Ballard]] • [[7,65 × 17 mm Browning|.32 ACP]] • [[.32 H&R Magnum]] • [[.32 Remington]] • [[.32 S&W]] • [[.32 Winchester Special]] • [[.32 S&W Long]] • [[.338 Winchester Magnum]] • [[.340 Weatherby Magnum]] • [[.35 Remington]] • [[.35 Whelen]] • [[.350 Legend]] • [[.350 Remington Magnum]] • [[.351 Winchester Self-Loading|.351 WSL]] • [[.357 Magnum]] • [[.357 Remington Maximum]] • [[.375 CheyTac]] • [[.375 Winchester]] • [[.378 Weatherby Magnum]] • [[.38 ACP]] • [[.38-40 Winchester]] • [[.38-55 Winchester]] • [[.38 Long Colt]] • [[.38 Special]] • [[.38 Super]] • [[.38 S&W]] • [[.380 ACP]] • [[.40 S&W]] • [[.408 CheyTac]] • [[.41 Action Express|.41 AE]] • [[.41 Long Colt]] • [[.41 Magnum]] • [[.41 Short]] • [[.416 Remington Magnum]] • [[.416 Rigby]] • [[.44-40 Winchester]] • [[.44 AMP]] • [[.44 Henry]] • [[.44 Magnum]] • [[.44 Russian]] • [[.44 S&W American]] • [[.44 Special]] • [[.444 Marlin]] • [[.45-70]] • [[.45 ACP]] • [[.45 Auto Rim]] • [[.45 Colt]] • [[.45 Schofield]] • [[.45 Winchester Magnum]] • [[.450 Bushmaster]] • [[.454 Casull]] • [[.458 Lott]] • [[.458 Winchester Magnum]] • [[.460 Weatherby Magnum]] • [[.460 S&W Magnum]] • [[.50-90 Sharps]] • [[.50 Action Express]] • [[.50 BMG]] • [[.500 S&W Magnum]] • [[6 mm BR]] • [[6 mm Lee Navy]] • [[6 mm PPC]] • [[6,35 mm Browning]] • [[6,5 mm Creedmoor]] • [[6,5 mm Grendel]] • [[6,5 mm PRC]] • [[6,8 mm Remington SPC]] • [[6,8 × 51 mm]] • [[7 mm-08 Remington]] • [[7 mm Backcountry]] • [[7 mm BR]] • [[7 mm PRC]] • [[7 mm Remington Magnum]] • [[7,62 × 51 mm NATO|7,62 × 51 mm]] • [[7,65 × 20 mm Long]] • [[.50 Beowulf]] • [[.50 BMG]] * {{Alamagn}} : [[.30 R Blaser]] • [[4,6 × 30 mm]] • [[4,73 × 33 mm]] • [[5,6 × 57 mm]] • [[6 × 62 mm Frères]] • [[6,5 × 57 mm Mauser]] • [[6,5 × 68 mm]] • [[7 × 57 mm Mauser]] • [[7 × 64 mm]] • [[7,63 × 25 mm Mauser]] • [[7,65 × 21 mm Parabellum]] • [[7,65 × 25 mm Borchardt]] • [[7,65 × 53 mm Mauser]] • [[7,92 × 33 mm Kurz]] • [[7,92 × 57 mm Mauser]] • [[7,92 × 94 mm]] • [[8 × 60 mm S]] • [[8 × 64 mm S|8 × 64 mm]] • [[8 × 68 mm S]] • [[8,5 × 55 mm Blaser]] • [[9 × 18 mm Ultra]] • [[9 mm P.A.K.]] • [[9 × 19 mm Parabellum]] • [[9 × 23 mm Largo]] • [[9 × 25 mm Mauser]] • [[9 × 57 mm Mauser|9 × 57 mm]] • [[9,3 × 62 mm]] • [[9,3 × 64 mm Brenneke]] • [[9,3 × 74 mm R]] • [[10,6 × 25 mm R]] • [[11 × 50 mm R]] • [[11 × 60 mm R]] • [[13,2 × 92 mm SR|13,2 × 92 mm]] * {{Frañs}} : [[6 mm Flobert]] • [[7 × 57 mm Meunier]] • [[7,5 × 54 mm 1929C]] • [[7,5 × 58 mm]] • [[8 × 27 mm]] • [[8 × 35 mm SR]] • [[8 mm Lebel]] • [[9 mm Flobert]] • [[11 mm modèle 1873]] • [[11 × 59 mm Gras|11 mm Gras]] * {{URSS}} : [[5,45 × 18 mm]] • [[5,45 × 39 mm M74]] • [[5,6 × 39 mm]] • [[7,62 × 25 mm Tokarev|7,62 × 25 mm]] • [[7,62 × 39 mm M43]] • [[7,62 × 42 mm SP-4|7,62 × 42 mm]] • [[7,62 × 54 mm R]] • [[9 × 18 mm Makarov]] • [[12,7 × 108 mm]] • [[14,5 × 114 mm]] * {{Rouantelezh Unanet}} : [[.280 British]] • [[.300 H&H Magnum]] • [[.303 British]] • [[.375 H&H Magnum]] • [[.455 Webley]] • [[4,85 × 49 mm]] • [[.55 Boys]] • [[.577 Snider]] • [[.600 Nitro Express]] • [[12,7 × 81 mm]] • [[12,7 × 81 mm SR]] • [[.700 Nitro Express]] * {{Aostria}} hag {{Aostria-Hungaria}} : [[2,7 mm Kolibri]] • [[.45 GAP]] • [[6,5 × 53 mm R|6,5 × 53 mm]] • [[6,5 × 54 mm Mannlicher-Schönauer]] • [[7,8 × 19 mm R]] • [[8 mm Gasser]] • [[8 × 50 mm Mannlicher]] • [[9 × 23 mm Steyr]] * {{Belgia}} : [[5,56 × 45 mm NATO|5,56 × 45 mm]] • [[5,7 × 28 mm]] • [[7,62 × 38 mm Nagant]] • [[7,92 × 24 mm]] • [[9 mm Browning Long]] * {{Italia}} : [[6,5 × 52 mm Carcano]] • [[7,35 × 51 mm Carcano]] • [[9 × 19 mm Glisenti]] • [[9 × 21 mm IMI]] * {{Suis}} : [[5,6 mm Suis]] • [[.357 SIG]] • [[7,5 mm GP 90]] • [[7,5 × 55 mm Swiss|7,5 × 55 mm]] • [[10,4 × 38 mm R]] • [[20 × 138 mm B|20 × 138 <abbr>mm</abbr> B]] * {{Sveden}} : [[.308 Norma Magnum]] • [[6,5-284 Norma]] • [[6,5 × 55 mm]] • [[10 mm Auto]] • [[12,17 × 42 mm R]] * {{Japan}} : [[6,5 × 50 mm Arisaka]] • [[7,7 × 58 mm Arisaka]] • [[8 × 22 mm Nambu]] * {{Finland}} : [[7,62 × 53 mm R]] • [[.338 Lapua Magnum]] * {{Tchekia}} / {{Tchekoslovakia}}: [[7,5 FK]] • [[7,62 × 45 mm]] * {{Danmark}} : [[8 × 58 mm R]] * {{Norvegia}} : [[12,17 × 42 mm R]] * {{Sina}} : [[5,8 × 42 mm]] |} {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TEKNIK'''</div> |- | align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" |[[Restr:Rifle scope.svg|dehou|frameless|140x140px]] === Elfennoù armoù ha munisionoù === [[Arm a-wenn]] • [[Arm-kelenn]] • [[Baionetez]] • [[Beta C-Mag]] • [[Boled]] • [[Boled Minié]] • [[Buker poent ruz]] • [[Buker laser]] • ''[[Ching sling]]'' • [[Choke]] • [[Daoubez]] • [[Douilhez (elfenn munision)|Douilhez]] • [[Douilhez distroñsañ]] • [[Draen (armoù)|Draen]] • [[Emors (munisionoù)|Emors]] • [[Fulminat merkur(II)|Fulminat merkur]] • [[Jeder bannouriezh]] • [[Karger (armoù-tan)|Karger]] • [[Kartouchenn (arm-tan)|Kartouchenn]] • [[Kartouchenn brochennet]] • [[Kartouchenn Wildcat|Kartouchenn ''Wildcat'']] • [[Kulasenn (armoù-tan)|Kulasenn]] • [[Kordit]] • [[Korn-poultr]] • [[Kouch (arm-tan)|Kouch]] • [[Lamm (arm-tan)|Lamm]] • [[Lunedenn (arm-tan)|Lunedenn]] • [[Munision]] • [[Munision gwenn]] • [[Munision hep douilhez]] • ''[[Personal Defense Weapon]]'' • [[Platinenn (arm-tan)|Platinenn]] • [[Poultr du]] • [[Poultr divoged]] • [[Reduer-son]] • [[Senklenn (armoù-tan)|Senklenn]] • [[Shrapnel]] • [[Slug]] • [[Skoer (armoù-tan)|Skoer]] • [[Stanker-kulasenn]] • [[Starderez-veg]] === Mont en-dro ha teknikoù tennañ === [[Adkargañ (munisionoù)|Adkargañ]] • [[Argil]] • [[Arm-tennata]] • [[Arm hep argil]] • [[Bannouriezh]] • ''[[Bullpup]]'' • ''[[Chain gun]]'' • [[Chat (armoù-tan)|Chat]] • ''[[Fuzuilh-emgann flour he c'hanol|Combat shotgun]]'' • [[Cook off]] • [[Emzalc'h izoskelel]] • ''[[Fast Draw]]'' • [[Galloud-herzel]] • [[Gel bannouriezh]] • [[Hed-tenn]] • [[Kalibr (armoù-tan)|Kalibr]] • [[Kenefeder bannouriezh]] • [[Kronograf bannouriezh|Kronograf]] • [[Lusk-tennañ]] • [[Momeder bannouriezh|Momeder]] • [[Nerzh Coriolis]] • [[Pistolenn aotomatek]] • [[Pourveziañ dre gregiñ pe dre vontañ]] • ''[[Slamfire]]'' • [[Taolenn vannouriezh]] • ''[[Tap Rack]]'' • [[Tenn Mozambik]] • [[Varmint]] • ''[[Weaver stance]]'' |} <br> {| width="100%" align="center" style="border:1px solid #696969; background-color: #F1F9EB;" |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''TRO-DRO D'AN ARMOÙ-TAN'''</div> |- | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Embregerezhioù hag [[Arsanailh|arsanailhoù]] === ==== Armoù (hervez o bro) ==== [[Restr:Winchester EZXS ammunition.jpg|kleiz|frameless|151x151px]]{{Alamagn}} : [[J. G. Anschütz|Anschütz]] • [[C. G. Haenel]] • [[Carl Walther GmbH|Carl Walther]] • [[Deutsche Waffen- und Munitionsfabriken|DWM]] • [[Feinwerkbau]] • [[Heckler & Koch]] • [[Königlich Bayerische Gewehrfabrik]] • [[Krupp]] • [[Ludwig Loewe & Co.|Loewe]] • [[Mauser]] • [[Sauer & Sohn]] • [[Schmeisser GmbH|Schmeisser]] • [[Simson (embregerezh)|Simson]] • {{Aostria}} : [[Glock (embregerezh)|Glock]] • [[Steyr Arms|Steyr]] • [[Österreichische Waffenfabriks-Gesellschaft]] • {{Belgia}} : [[FN Browning Group|FN Browning]] • [[FN Herstal]] • [[Fabrique d'armes Émile et Léon Nagant|Nagant]] • {{Brazil}} : [[Amadeo Rossi|Rossi]] • [[Taurus Armas|Taurus]] • {{Breizh}} : [[Teuzerezh Antrig]] • {{Euskal Herria}} : [[Astra y Unceta, Cía|Astra y Unceta]] • [[Bergara (armoù-tan)|Bergara]] • [[Llama, Gabilondo y Cía S.A.|Llama, Gabilondo y Cía]] • [[Manufacture d'Armes de Bayonne]] • [[Manufacture d'Armes des Pyrénées Françaises|MAPF / Unique]] • [[STAR, Bonifacio Echeverría S.A.|STAR / Bonifacio Echeverría]] • {{Finland}} : [[SAKO]] • [[Tikkakoski (embregerezh)|Tikka]] • {{Frañs}} : [[Bretton-Gaucher]] • [[Chapuis Armes|Chapuis]] • [[Hotchkiss]] • [[Manufacture d'Armes de Châtellerault]] • [[Manufacture d'Armes de Saint-Étienne]] • [[Manufacture d'Armes de Tulle]] • [[Manufrance]] • [[Manurhin]] • [[PGM Précision|PGM]] • [[Verney-Carron]] • {{Israel}} : [[Israel Weapon Industries|IWI]] • {{Italia}} : [[Benelli Armi|Benelli]] • [[Beretta]] • [[Beretta Holding]] • [[Chiappa Firearms|Chiappa]] • [[Franchi]] • [[Davide Pedersoli|Pedersoli]] • [[Sabatti]] • [[Tanfoglio]] • [[Aldo Uberti|Uberti]] • {{Izelvroioù}} : [[Artillerie-Inrichtigen]] • {{Japan}} : [[Miroku]] • {{Kanada}} : [[John Inglis & Company|Inglis]] • {{Pologn}} : [[Fabryka Broni „Łucznik” – Radom|Fabryka Broni]] • {{Rouantelezh Unanet}} : [[Accuracy International]] • [[Birmingham Small Arms Company|BSA]] • [[Royal Small Arms Factory|RSA Enfield]] • [[Holland & Holland]] • [[James Purdey & Sons|Purdey]] • [[Sterling Armaments Company|Sterling]] • [[Webley & Scott]] • {{Rusia}} : [[Ijmeh|Baikal]] • [[Kalachnikov (strollad)|IJMACH / Kalachnikov]] • [[Uzin mekanikerezh Ijevsk|IJMEC'H]] • [[Rostec'h]] • [[Toulskiy Oroujeyniy Zavod|TOZ]] • [[Uzin Degtyaryov|ZiD]] • {{Serbia}} : [[Zastava Arms]] •{{Sina}} : [[Norinco]] • {{Slovakia}} : [[Grand Power]] • {{SUA}} : [[ArmaLite]] • [[Browning Arms Company|Browning]] • [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] • [[Harpers Ferry Armory|Harpers Ferry]] • [[Marlin Firearms|Marlin]] • [[O.F. Mossberg & Sons|Mossberg]] • [[Remington]] • [[Rock Island Arsenal|Rock Island]] • [[Savage Arms|Savage]] • [[Sharps Rifle Manufacturing Company|Sharps]] • [[Smith & Wesson]] • [[Springfield Armory]] (arsanailh-Stad) • [[Springfield Armory, Inc.]] • [[Stoeger]] • [[Sturm, Ruger & Co.]] • [[Thompson/Center Arms|Thompson/Center]] • [[Vista Outdoor]] • [[Volcanic Repeating Arms Company|Volcanic]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] • {{Suis}} : [[Brügger & Thomet]] • [[SIG Sauer]] • [[Waffenfabrik Bern]] • {{Sveden}} : [[Carl Gustafs stads gevärsfaktori|Carl Gustaf]] • [[Husqvarna Vapenfabrik]] • {{Tchekia}} : [[Česká zbrojovka a.s.|Česká zbrojovka]] • [[Colt CZ Group]] • [[Zbrojovka Brno]] • {{Turkia}} : [[Canik Arms|Canik]] • [[Hatsan]] • [[TİSAŞ]] • [[Yildiz Silah Sanayi|Yildiz]] • {{Ukraina}} : [[Fort (embregerezh)|Fort]] ==== Munisionoù ha dafar adkargañ ==== [[Águila Ammunition|Aguila]] • [[Arsanailh Frankford]] • [[Arsanailh Roazhon]] • [[Brenneke (embregerezh)|Brenneke]] • [[CCI (munisionoù)|CCI]] • [[Cor-Bon]] • [[Eley]] • [[Federal Ammunition|Federal]] • [[Fiocchi Munizioni|Fiocchi]] • [[Geco (munisionoù)|Geco]] • [[Hornady (munisionoù)|Hornady]] • [[Kynoch]] • [[Lapua (uzin munisionoù)|Lapua]] • [[Magtech]] • [[Mary Arm]] • [[Milin-Boultr Pont-ar-Veuzenn]] • [[Nammo]] • [[Norma Precision|Norma]] • ''[[Poultrerezh]]'' • [[Prvi Partizan]] • [[Remington]] • [[RWS]] • [[Sellier & Bellot]] • [[SK Ammunition|SK]] • [[Société Française des Munitions]] • [[Cartouches Sologne|Sologne]] • [[Starline Brass]] • [[Weatherby]] • [[Winchester Repeating Arms Company|Winchester]] ==== Dafar all ==== [[Lee Precision]] • [[Schmidt & Bender]] ==== Kenwerzh ==== [[Europ-Arm]] • [[Hans Wrage & Co. GmbH|Hans Wrage]] • [[SIDAM]] === Krouerien hag embregererien === [[Restr:JohnBrowning.jpeg|dehou|frameless|192x192px]][[Ezekiel Baker]] • [[Hiram Berdan]] • [[André Berthier]] • [[Hugo Borchardt]] • [[Edward M. Boxer]] • [[Wilhelm Brenneke]] • [[John Browning]] • [[Georgiy Chpagin]] • [[Samuel Colt]] • [[Vasiliy Degtyaryov]] • [[Henry Deringer]] • [[Johann Nikolaus von Dreyse]] • [[Vladimir Grigorievitch Fyodorov|Vladimir Fyodorov]] • [[Louis-Nicolas Flobert]] • [[Alexander John Forsyth]] • [[Uziel Gal]] • [[Jean-Cantius Garand|John C. Garand]] • [[Richard Jordan Gatling]] • [[Gaston Glock]] • [[Benjamin Tyler Henry]] • [[Mic'hail Kalachnikov]] • [[Aimo Lahti]] • [[James Paris Lee]] • [[Casimir Lefaucheux]] • [[Georg Luger]] • [[Samuel Neal McClean|Samuel McClean]] • [[Nikolay Fyodorovitch Makarov|Nikolay Makarov]] • [[Ferdinand Mannlicher]] • [[Tullio Marengoni]] • [[Paul Mauser]] • [[Hiram Maxim]] • [[Claude Étienne Minié]] • [[Léon Nagant]] • [[Kijirō Nambu]] • [[Evelyn Owen]] • [[William B. Ruger]] • [[Miroslav Rybář]] • [[Dieudonné Saive]] • [[Hugo Schmeisser]] • [[Otto Schönauer]] • [[Sergey Gavrilovitch Simonov|Sergey Simonov]] • [[Horace Smith]] • [[Igor Stetchkin]] • [[Eugene Stoner]] • [[Aleksei Soudayev]] • [[Leroy James Sullivan]] • [[Paul Tellié]] • [[Fyodor Tokarev]] • [[Johann Friedrich Vetterli|Friedrich Vetterli]] • [[Paul Vieille]] • [[Daniel B. Wesson]] • [[Roy Weatherby]] • [[Oliver Winchester]] | style="border-left: 4px solid #696969; border-right: 4px solid #696969;" valign="top" width="33%" | === Istor, lezenn ha kevredigezh === [[Armerezh]] • [[Arm-tan graet er gêr]] • [[Arm ordrenañs]] • [[Arm-tan primaozet]] • [[Armoù ar Rezistañs e Breizh]] • [[Commission internationale permanente pour l'épreuve des armes à feu portatives|C.I.P.]] • [[Eskemmez amprouiñ (armoù-tan)|Eskemmez amprouiñ]] • [[Eskemmez amprouiñ Eibar]] • [[Eskemmez amprouiñ Saint-Étienne]] • ''[[Federal Assault Weapons Ban|Assault Weapons Ban]]'' • [[Feulster gant armoù-tan]] • [[Feulster gant armoù-tan e Stadoù-Unanet Amerika|Feulster gant armoù-tan er Stadoù-Unanet]] • [[Hoplologiezh]] • [[IWA OutdoorClassics|IWA]] • [[Lezennoù war an armoù e Frañs]] • [[Mouchouer kelenn evit ar soudarded|Mouchouer kelenn]] • [[National Rifle Association of America|NRA]] • [[Pink Pistols]] • [[Sporting Arms and Ammunition Manufacturers' Institute|SAAMI]] • [[SHOT Show]] • [[SIA (Sistem Titouriñ war an Armoù)|SIA]] • [[Small Arms Survey]] • [[Sniper]] • [[Socialist Rifle Association]] • [[Tenner-resisted]] • [[Trafikerezh armoù]] • [[Union Française des amateurs d'Armes|UFA]] • [[Viktor Bout]] • [[Winchester ankounac'haet]] ==== Mediaoù hag embann ==== ''[[American Handgunner]]'' • ''[[Cibles]]'' • [[Crépin-Leblond]] ''•'' ''[[Guns & Ammo]]'' • ''[[La Gazette des Armes]]'' • ''[[Shooting Illustrated]] • [[Shooting Times]]'' ==== Tennerien ha tennerezed en Istor ==== [[Jeff Cooper]] • [[Carlos Hathcock]] • [[Simo Häyhä]] • [[Wild Bill Hickok]] • [[Chris Kyle]] • [[Annie Oakley]] • [[Lioudmila Mic'hailovna Pavlitchenko|Lioudmila Pavlitchenko]] • [[Francis Pegahmagabow]] • [[Thomas Plunket]] • [[Vasily Grigorievitch Zaitsev|Vasily Zaitsev]][[Restr:Charleroi - station Janson - Lucky Luke - 01.jpg|kleiz|frameless|139x139px]] === Er sevenadur === [[American Sniper|''American Sniper'']] • [[Bowling for Columbine|''Bowling for Columbine'']] • ''[[Forgotten Weapons]]'' • [[Internet Movie Firearm Database]] • [[Lord Of War|''Lord of war'']] • [[Lucky Luke|''Lucky Luke'']] • ''[[Saturday night special]]'' • [[Stalingrad (film, 2001)|''Stalingrad'' (film 2001)]] • [[Stembridge Gun Rentals]] • [[Winchester '73 (film)|''Winchester '73'']] • [[Wonder Nine]] • ''[[World of Guns: Gun Disassembly|World of Guns]]'' === [[Sportoù tennañ]] === [[Ball-Trap]] • [[Benchrest (sport)|Benchrest]] • [[Cowboy Action Shooting]] • [[International Practical Shooting Confederation|IPSC]] • [[International Shooting Sport Federation|ISSF]] • [[Plinking]] • [[Stand tennañ]] • [[Tenn pleustrek]] ==== Tennerien ha tennerezed sport ==== [[Clément Bessaguet]] • [[Tanguy De La Forest]] • [[Benjamin Gineste]] • [[Éric Grauffel]] • [[Camille Jedrzejewski]] • [[William McMillan (tenner sport)|William McMillan]] • [[Jean Quiquampoix]][[Restr:Skeet masculin aux Jeux olympiques de 2024 - Éric Delaunay (2).jpg|kreizenn|frameless|225x225px]] |- | colspan="2" align="center" style="border-left: 4px solid #696969; border-top: 4px solid #696969;" bgcolor="#DFEFC7" valign="top" | <div style="font-size:130%;">'''RUMMADOÙ'''</div> [[:Rummad:Armoù-tan|Armoù-tan]] • [[:Rummad:Armoù dre vro|Armoù dre vro]] ==== Armoù dre zarvoud istorel ==== '''XIX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù Brezelioù Napoleon|Armoù Brezelioù Napoleon]] • [[:Rummad:Armoù Brezel diabarzh Stadoù-Unanet Amerika|Armoù Brezel Diabarzh Stadoù-Unanet Amerika]] • [[:Rummad:Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia|Armoù Brezel 1870-1871 etre Bro-C'hall ha Prusia]] '''XX{{Vet}} kantved :''' [[:Rummad:Armoù ar Brezel-bed Kentañ|Armoù ar Brezel-bed Kentañ]] • [[:Rummad:Armoù Brezel ar Rif|Armoù Brezel ar Rif]] • [[Armoù Brezel Spagn]] • [[:Rummad:Armoù ar Brezel Goañv|Armoù ar Brezel Goañv]] • [[:Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed|Armoù an Eil Brezel-bed]] • [[:Rummad:Armoù hervez ar mare|Armoù ar Brezel Yen]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Indez-Sina|Armoù Brezel Indez-Sina]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Aljeria|Armoù Brezel Aljeria]] • [[:Rummad:Armoù Brezel Vietnam|Armoù Brezel Vietnam]] '''XXI'''{{Añ}} '''kantved :''' [[:Rummad:Armoù brezel Ukraina|Armoù brezel Ukraina]] ==== Evit mont pelloc'h gant an armoù ==== [[:Rummad:Armoù gwenn|Armoù gwenn]] • [[:Rummad:Armoù dre aer gwasket|Armoù dre aer gwasket]] |} <br> {{Porchedoù roll}} [[Rummad:Porchedoù|Armoù-tan]] [[Rummad:Armoù]] 5r1o7pxc0w5m1uq05mecmw95gj2yyne 0 171830 2198092 2193731 2026-08-19T05:04:13Z Kestenn 14086 2198092 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Walther PPK|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Walther PPK-L.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''Walther PPK''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro orin |{{Alamagn}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek SA/DA |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision]]où |[[.22 Long Rifle]]<br>[[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning]]<br>[[.380 ACP]]<br>[[.25 ACP|6,35 mm Browning]] |- ! Produerien |[[Carl Walther GmbH|Carl Walther]]<br>[[Manurhin]] |- ! Mare produiñ |1931 - bremañ |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(hervez an adstumm) |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,568 kg |- ! Hirder |155 mm |- ! Hirder ar c'hanol |86 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boledoù V₀ |280 m/s (e .32 ACP) |- ! Endalc'h |Karger fiñv 7 kartouchenn |- ! Adstummoù |PPK/S, PPK-L, PPK/E |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Walther PPK''' (evit ''Polizeipistole'' ''Kurz'', "pistolenn-bolis verr", pe ''Polizeipistole Kriminalmodell'', "pistolenn evit polis an torfedoù" hervez ar mammennoù) zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet gant an embregerezh [[Carl Walther GmbH|Carl Walther GmbH Sportwaffen]] abaoe 1931. Ur stumm bihanoc'h eus ar [[Walther PP]] eo ar Walther PPK, dezhañ ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] izeloc'h e endalc'h. Savet e oa bet evit ar boliserien gwisket evel siviled a glaske un arm aes da guzhat<ref name=":0">{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 82</ref>. Goude ar brezel e voe produet dindan aotre e Bro-C'hall gant Manurhin, hag er Stadoù-Unanet<ref>{{en}} Maxim Popeneker, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/germany-semi-automatic-pistols/walther-pp-i-ppk-eng/ Walther PP & PPK]'', Modern Firearms (lennet d'an 19/08/2026)</ref>. == En Istor == [[Adolf Hitler]] a vije en em lazhet gant unan eus e Walther PPK er ''[[Führerbunker]]'', d’an 30 a viz Ebrel 1945<ref>{{en}} Matthew MOSS, ''[https://nationalinterest.org/blog/reboot/nazi-secrets-what-happened-hitlers-suicide-pistol-175460 Nazi Secrets: What Happened to Hitler’s Suicide Pistol?]'', The National Interest, 30/12/2020 (lennet d'an 19/08/2026)</ref>. == Er sevenadur == * Ar spier saoz [[James Bond]] ijinet gant [[Ian Fleming]] a implij ur Walther PPK kambret e 7,65 mm. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Alamagn]] 91a3el20b8p9nio160zlgx8p9fw6jhm 2198094 2198092 2026-08-19T05:09:49Z Kestenn 14086 2198094 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Walther PPK|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Walther PPK-L.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur bistolenn '''Walther PPK''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro orin |{{Alamagn}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek SA/DA |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! [[Munision]]où |[[.22 Long Rifle]]<br>[[7,65 × 17 mm Browning|7,65 mm Browning]]<br>[[.380 ACP]]<br>[[.25 ACP|6,35 mm Browning]] |- ! Produerien |[[Carl Walther GmbH|Carl Walther]]<br>[[Manurhin]] |- ! Mare produiñ |1931 - bremañ |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(hervez an adstumm) |- ! Mas (hep kartouchenn) |0,568 kg |- ! Hirder |155 mm |- ! Hirder ar c'hanol |86 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Tizh ar boledoù V₀ |280 m/s (e .32 ACP) |- ! Endalc'h |Karger fiñv 7 kartouchenn |- ! Adstummoù |PPK/S, PPK-L, PPK/E |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Walther PPK''' (evit ''Polizeipistole'' ''Kurz'', "pistolenn-bolis verr", pe ''Polizeipistole Kriminalmodell'', "pistolenn evit polis an torfedoù" hervez ar mammennoù) zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek produet gant an embregerezh [[Carl Walther GmbH|Carl Walther GmbH Sportwaffen]] abaoe 1931. Ur stumm bihanoc'h eus ar [[Walther PP]] eo ar Walther PPK, dezhañ ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] izeloc'h e endalc'h. Savet e oa bet evit ar boliserien gwisket evel siviled a glaske un arm aes da guzhat<ref name=":0">{{Fr}} Mc NAB Chris, ''Armes à feu Encyclopédie visuelle'', L'Imprévu, 2022, p. 82</ref>. Goude ar brezel e voe produet dindan aotre e Bro-C'hall gant Manurhin, hag er Stadoù-Unanet<ref>{{en}} Maxim Popeneker, ''[https://modernfirearms.net/en/handguns/handguns-en/germany-semi-automatic-pistols/walther-pp-i-ppk-eng/ Walther PP & PPK]'', Modern Firearms (lennet d'an 19/08/2026)</ref>. Implijet e voe gant nerzhioù polis meur a vro, en o zouez an [[Direction de la surveillance du territoire|DST]] e Frañs<ref>{{Fr}} Richard Platt, ''Histoires d'espions'', Gallimard, 1996, ISBN 2-07-059533-1, p. 43</ref>. == En Istor == [[Adolf Hitler]] a vije en em lazhet gant unan eus e Walther PPK er ''[[Führerbunker]]'', d’an 30 a viz Ebrel 1945<ref>{{en}} Matthew MOSS, ''[https://nationalinterest.org/blog/reboot/nazi-secrets-what-happened-hitlers-suicide-pistol-175460 Nazi Secrets: What Happened to Hitler’s Suicide Pistol?]'', The National Interest, 30/12/2020 (lennet d'an 19/08/2026)</ref>. == Er sevenadur == * Ar spier saoz [[James Bond]] ijinet gant [[Ian Fleming]] a implij ur Walther PPK kambret e 7,65 mm. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù Alamagn]] ol4eeedesd6y7x0lfg57ekklqjyj8r0 0 175828 2198104 2193699 2026-08-19T07:36:21Z Kestenn 14086 2198104 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Smith & Wesson Model 41|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Smith and Wesson Model 41 - 1972.jpg|frameless|280x280px]]Ur bistolenn '''Smith & Wesson Model 41''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek un-ober nemetken |- ! Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! Munisionoù |[[.22 Long Rifle]] |- ! Produer |[[Smith & Wesson]] |- ! Mare krouidigezh |1947-1957 |- ! Mare produiñ |Abaoe 1957 |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! Mas (hep kartouchenn) |1,311 kg |- ! Hirder |266 mm |- ! Hirder ar c'hanol |139 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! Endalc'h |Karger fiñv 10 kartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Smith & Wesson Model 41''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek [[Platinenn (arm-tan)#Platinennoù SA (Single Action, Un-Ober)|un-ober nemetken]] kambret e [[.22 Long Rifle]], produet abaoe 1957 gant an embregerezh stadunanat [[Smith & Wesson]]. Savet e oa bet evit ar [[sportoù tennañ]] dreist-holl<ref name=":0">{{Fr}} CADOUX Laurent, ''Votre première arme de poing en .22 LR'', Cibles n°661, miz Gouere 2025, pp. 29-30</ref>. Gwerzhet eo bet e meur a hirder kanol, eus 127 da 177 mm<ref name=":0" />. Savet eo he framm e dir penn-da benn. Reoliek eo he [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] a-fed driv hag uhelder. Pourveziet eo gant ur [[Karger (armoù-tan)|c'harger]] 10 kartouchenn<ref>{{En}} ''[https://www.smith-wesson.com/product/model-41 Model 41]'' war lec'hienn Smith & Wesson (lennet d'ar 15/07/2025)</ref>. He dornell zo dezhi ur c'horn heñvel ouzh hini ar [[Colt M1911]]<ref name=":1">{{En}} CAMPBELL Dave, ''[https://www.americanrifleman.org/content/a-look-back-at-the-smith-wesson-model-41/ A Look Back at the Smith & Wesson Model 41]'', American Rifleman, 09/10/2019 (lennet d'ar 15/07/2025)</ref>, hag e koad eo ar plakennoù savet warni. Savet e voe pimpatromoù kentañ an arm e 1947, met dek vloaz labour ouzhpenn a voe ret evit kinnig ar stumm gwerzhet adalek 1957. Ur stumm marc'hadmatoc'h anezhi, anvet Model 46, a voe gwerzhet etre 1959 ha 1968, met ne reas ket berzh. Ur mil skouerenn bennak eus ur stumm kambret e [[.22 Short]], anvet 41-1, a voe produet adalek 1966 ivez. Ar Model 41 a vez gwerzhet c'hoazh gant Smith & Wesson hiziv an deiz, ha n'eo ket gwall zisheñvel diouzh ar stumm kentañ kinniget e 1957<ref name=":1" />. == Gwelet ivez == * [[Smith & Wesson Model 52]], ur bistolenn kambret e [[.38 Special]] savet evit ar sportoù tennañ ivez. * [[Colt Woodsman]] ha [[Ruger Standard]], pistolennoù savet gant kevezerien Smith & Wesson. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Sportoù tennañ]] [[Rummad:Armoù SUA]] jearkj5t0u0zirufczf8k6ly3924swv 0 180775 2198122 2195943 2026-08-19T09:10:40Z Llydawr 145 2198122 wikitext text/x-wiki {{databox}} Graet e vez '''Ministrerezh an Diabarzh''' (anvet ivez ''Ministrerezh an aferioù diabarzh'') eus ur [[Ministrerezh (gouarnamant)|ministrerezh gouarnamantel]] karget eus ar [[politikerezh diabarzh]] hag ar [[surentez foran]]. E lod broioù, ministr an diabarzh a zo karget ivez a gefridioù ar [[surentez vroadel]], an [[enbroañ]] hag an toulloù-bac'h. Ur ministr an diabarzh zo unan eus pouezusañ izili ur gouarnamant gant galloudoù [[Galloud errounit|errounit]] ha dindan urzhioù eeun [[penn ar gouarnamant]]. E lod stadoù gant reizhiadoù kevredadel, ar ministrerezh en deus ivez skourroù er [[Stad kevredadel|stadoù]] pe [[Sujedoù kevredadel Rusia|rannoù kevredadel]]. [[Rummad:Ministrerezhioù]] [[Rummad:Ministred an Diabarzh]] ov1dnn4fmxv44tkb5rt245i7cdyor9h 2198123 2198122 2026-08-19T09:29:32Z Ar choler 52661 2198123 wikitext text/x-wiki {{databox}} Graet e vez '''Ministrerezh an Diabarzh''' (anvet ivez ''Ministrerezh an aferioù diabarzh'') eus ur [[Ministrerezh (gouarnamant)|ministrerezh gouarnamantel]] karget eus ar [[politikerezh diabarzh]] hag ar [[surentez foran]]. E lod broioù, ministr an diabarzh a zo karget ivez a gefridioù ar [[surentez vroadel]], an [[enbroañ]] hag an [[toull-bac'h|toulloù-bac'h]]. Ur ministr an diabarzh zo unan eus pouezusañ izili ur gouarnamant gant [[Galloud erounit|galloudoù erounit]] ha dindan urzhioù eeun [[penn ar gouarnamant]]. E lod [[Stad]]où gant reizhiadoù kevredadel, ar ministrerezh en deus ivez skourroù er [[Stad kevredadel|Stadoù kevredadel]] pe e rannoù kevredadel evel sujedoù kevredadel [[Rusia]]. [[Rummad:Ministrerezhioù]] [[Rummad:Ministred an Diabarzh]] nl3b8mlxj88m1mrmt9n4ph8po2ak8a3 0 180861 2198116 2197772 2026-08-19T08:54:45Z Llydawr 145 2198116 wikitext text/x-wiki {{Gwellaat}} An '''estoue''' (a-wezhioù ''dalc’h'') zo saviad un den tapet gant ur c'hleñved hag a ya da vezañ nammet pe dic'houest, un den kozh, pe un den nammet hag a rank bezañ kemeret e karg gant tredeourien evit kempouezañ e ziouer a [[emrenerezh]]. Ar vezegiezh, ar [[gerontologiezh]] hag an dud a vicher hag a labour war dachenn an nammidi a gemer e kont pegen dalc'het e vez an dud. == Termenadurezh == An ''estoue'' zo ur saviad e-lec'h m'emañ un den hag a zo en abeg da zivizoù pe trubuilhoù a bep seurt, dic'houest da ren ur vuhez pemdeziek hep emellout tredeourien<ref>[https://web.archive.org/web/20100906093656/http://www.med.univ-rennes1.fr/sisrai/dico/1340.html Définition] www.med.univ-rennes1.fr.</ref>{{,}}<ref>[http://aidants.mesdebuts.fr/103-etre-dependant.html Etre dépendant, c’est quoi ?] Fiche sur aidants.mesdebuts.fr, 25 mai 2010.</ref>. N'eo ket enebet meizadoù an « estoue » hag an « emrenerezh » ha klokaat a reont an eil egile<ref>{{pdf}} [https://web.archive.org/web/20130418074230/http://www.chups.jussieu.fr/polys/geriatrie/tome1/08_dependance.pdf Autonomie et dépendance, chapitre 8] Ressources d'enseignement, Corpus de Gériatrie, sur www.chups.jussieu.fr/polys/geriatrie.</ref>. == Pennadoù nes == * Emrenerezh * [[Namm]] * Ti-departamant an Dud Nammet == Notennoù ha daveennoù == {{daveoù}} [[Rummad:Estoue]] hua365h3pldmg8asfbi12sdawa5zp4e 4 180874 2198070 2197903 2026-08-18T12:17:51Z Kestenn 14086 2198070 wikitext text/x-wiki = 17/08/2026 — 23/08/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_34,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bevare sizhun ha tregont eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_33, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_35, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] == Diwar-benn ar pennad [[Jeremi Kostiou]] == Kalz traoù souezhus a gavan er pennad-mañ, a seblant savet evel ur pennad emvruderezh, pe re fonnus marteze : * Ne gavan liamm internet ebet evit kalz pennadoù meneget e "Pennadoù e galleg diwar e benn" ; * N'eo ket meneget anv an den evel aozer ar pennadoù meneget e "Pennadoù en deus kemeret perzh enno" : penaos gwiriekaat en defe kemeret perzh enno eta ? Penaos en defe kemeret perzh neuze ? Heñvel evit al levrioù en deus kemeret perzh ennañ ? * er filmoù diwar e benn, he ret eo menegiñ an tammoù reportaj ur vunutenn, e gouel broadel ar brezhoneg da skouer ? * "Abadennoù skingomz diwar e benn" : ne seblantont ket bezañ holl war e benn da vat, ha talvoudus eo menegiñ an holl ? Ha traoù all moarvat. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) ihtrqenvy0minx39b9mj63cwbz9bjoh 2198102 2198070 2026-08-19T07:22:50Z Huñvreüs 54570 /* Diwar-benn ar pennad Jeremi Kostiou */ Respont 2198102 wikitext text/x-wiki = 17/08/2026 — 23/08/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_34,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bevare sizhun ha tregont eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_33, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_35, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] == Diwar-benn ar pennad [[Jeremi Kostiou]] == Kalz traoù souezhus a gavan er pennad-mañ, a seblant savet evel ur pennad emvruderezh, pe re fonnus marteze : * Ne gavan liamm internet ebet evit kalz pennadoù meneget e "Pennadoù e galleg diwar e benn" ; * N'eo ket meneget anv an den evel aozer ar pennadoù meneget e "Pennadoù en deus kemeret perzh enno" : penaos gwiriekaat en defe kemeret perzh enno eta ? Penaos en defe kemeret perzh neuze ? Heñvel evit al levrioù en deus kemeret perzh ennañ ? * er filmoù diwar e benn, he ret eo menegiñ an tammoù reportaj ur vunutenn, e gouel broadel ar brezhoneg da skouer ? * "Abadennoù skingomz diwar e benn" : ne seblantont ket bezañ holl war e benn da vat, ha talvoudus eo menegiñ an holl ? Ha traoù all moarvat. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) : Evel meneget er bajenn gaozeal ar pennad, ya, lodennoù bras eus ar pennad a c’hall bezañ diverket. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 07:22 (UTC) 99ky5l8h1zydcheg7n43rlkg0b6iovx 2198124 2198102 2026-08-19T09:52:25Z Kestenn 14086 /* Diwar-benn ar pennad Jeremi Kostiou */ Respont 2198124 wikitext text/x-wiki = 17/08/2026 — 23/08/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_34,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bevare sizhun ha tregont eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_33, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_35, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] == Diwar-benn ar pennad [[Jeremi Kostiou]] == Kalz traoù souezhus a gavan er pennad-mañ, a seblant savet evel ur pennad emvruderezh, pe re fonnus marteze : * Ne gavan liamm internet ebet evit kalz pennadoù meneget e "Pennadoù e galleg diwar e benn" ; * N'eo ket meneget anv an den evel aozer ar pennadoù meneget e "Pennadoù en deus kemeret perzh enno" : penaos gwiriekaat en defe kemeret perzh enno eta ? Penaos en defe kemeret perzh neuze ? Heñvel evit al levrioù en deus kemeret perzh ennañ ? * er filmoù diwar e benn, he ret eo menegiñ an tammoù reportaj ur vunutenn, e gouel broadel ar brezhoneg da skouer ? * "Abadennoù skingomz diwar e benn" : ne seblantont ket bezañ holl war e benn da vat, ha talvoudus eo menegiñ an holl ? Ha traoù all moarvat. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) : Evel meneget er bajenn gaozeal ar pennad, ya, lodennoù bras eus ar pennad a c’hall bezañ diverket. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 07:22 (UTC) :Lañset em eus an diviz amañ evit ma vo gwelet gant ar muiañ a dud. Tennet em eus traoù diwar ar pennad, n'eo ket aes dibab pa ne weler ket ar pennadoù/levrioù meneget. Displeget eo e kaozeadenn ar pennad. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 09:52 (UTC) ekp3cf1ayq7kp5ta6zxm3bi6ve2wpqv 2198125 2198124 2026-08-19T10:06:21Z Huñvreüs 54570 /* Diwar-benn ar pennad Jeremi Kostiou */ Respont 2198125 wikitext text/x-wiki = 17/08/2026 — 23/08/2026 = :[http://br.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_34,_bloaz_2026&action=edit Skrivañ un dra bennak er bevare sizhun ha tregont eus 2026] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn|An davarn]] | [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_33, bloaz_2026|sizhun a-raok]] — [[Wikipedia:Kumuniezh/An_davarn/sizhunvezh_35, bloaz_2026|sizhun war-lerc’h]] == Diwar-benn ar pennad [[Jeremi Kostiou]] == Kalz traoù souezhus a gavan er pennad-mañ, a seblant savet evel ur pennad emvruderezh, pe re fonnus marteze : * Ne gavan liamm internet ebet evit kalz pennadoù meneget e "Pennadoù e galleg diwar e benn" ; * N'eo ket meneget anv an den evel aozer ar pennadoù meneget e "Pennadoù en deus kemeret perzh enno" : penaos gwiriekaat en defe kemeret perzh enno eta ? Penaos en defe kemeret perzh neuze ? Heñvel evit al levrioù en deus kemeret perzh ennañ ? * er filmoù diwar e benn, he ret eo menegiñ an tammoù reportaj ur vunutenn, e gouel broadel ar brezhoneg da skouer ? * "Abadennoù skingomz diwar e benn" : ne seblantont ket bezañ holl war e benn da vat, ha talvoudus eo menegiñ an holl ? Ha traoù all moarvat. A galon, [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) : Evel meneget er bajenn gaozeal ar pennad, ya, lodennoù bras eus ar pennad a c’hall bezañ diverket. [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 07:22 (UTC) :Lañset em eus an diviz amañ evit ma vo gwelet gant ar muiañ a dud. Tennet em eus traoù diwar ar pennad, n'eo ket aes dibab pa ne weler ket ar pennadoù/levrioù meneget. Displeget eo e kaozeadenn ar pennad. [[Implijer:Kestenn|Kestenn]] ([[Kaozeadenn Implijer:Kestenn|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 09:52 (UTC) ::👍 [[Implijer:Huñvreüs|Huñvreüs]] ([[Kaozeadenn Implijer:Huñvreüs|kaozeal]]) 19 Eost 2026 da 10:06 (UTC) njhchtplbpjexajpfwkp26sqd9h4thq 0 180881 2198114 2198069 2026-08-19T08:25:20Z Rei Momo 27542 /* Aktourien */ 2198114 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Come un fiore''}} {{Infobox Film | titl orin = Come un fiore | titl brezhonek = Come un fiore | ment ar skeudenn = | alc'hwez = | filmaozer = [[Benedicta Boccoli]] | produer = | skrivagner = | daneveller = | aktourien = * Fabrizio Nardi: Angelo * Nico Di Renzo: George * [[Benedicta Boccoli]]: Patricia * [[Mietta]]: Claire | sonerezh = | luc'hskeudenniñ = | frammer = | skigner = | deiziad = | padelezh = 12 | bro = [[Italia]] | yezh orin = [[italianeg]] | boujedenn = | korvoder gros = | en e raok = | en e c'houde = | lec'hienn ofisiel= | amg = | imdb = 36294093 }} '''''Come un fiore''''' zo ur film [[italian]] gant [[Benedicta Boccoli]], savet e [[2023]]. <ref>[https://www.blia.it/film-serie?i=CF6297 ''Come un fiore'']</ref>;<ref> [https://www.daviddidonatello.it/motore-di-ricerca/schedasola.php?idfilm=14554 Come un fiore (Concorso David di Donatello 2024)]</ref> == An danvez == War un draezhenn eus ar Mor Kreizdouarel e kej ur plac'h yaouank gant ur strollad maouezed heñvel ouzh doueezed Hellaz hag a ziskouez o gwregelded.<ref>[https://www.cinemaitaliano.info/comeunfiore ''COME UN FIORE'']</ref> == Fichenn deknikel == * Titl orin : ''Come un fiore'' * Filmaozer : [[Benedicta Boccoli]] * Senario : [[Benedicta Boccoli]] * Sonerezh : Fiorenzo Carpi, Franco Eco * Led lurell : * Furmad : gwenn ha du * Pad : 12 min * Deiziad mont er-maez : ** [[2023]] en {{Italia}} == Aktourien == * Francesca Fariello * Carol Cadeo * Gisella Burinato * Kenja Anaya * Giada Galluzzo * Marianne Leoni * Fulvia Lorenzetti * Federica Lucaferri * Stefania Palmisano * Laura Sellari * Valentina Serrano * Fabrizio Zampollini * [[Gaia Zucchi]] <ref>[https://agenparl.eu/2025/03/11/accettazione-speranza-e-rinascita-cortometraggio-come-un-fiore-intervista-a-gaia-zucchi/ Accettazione, speranza e rinascita: Cortometraggio «Come un fiore» – Intervista a Gaia Zucchi]</ref> == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Come un fiore}} [[Rummad:Filmoù 2023]] [[Rummad:Filmoù Italia]] [[Rummad:Filmoù italianek]] [[Rummad:Filmoù berr]] b2damzeb5cg6zxe5mdjyndjj4wtuiyv 2198115 2198114 2026-08-19T08:52:09Z Ar choler 52661 2198115 wikitext text/x-wiki {{Stumm an titl|''Come un fiore''}} {{Infobox Film | titl orin = Come un fiore | titl brezhonek = Come un fiore | ment ar skeudenn = | alc'hwez = | filmaozer = [[Benedicta Boccoli]] | produer = | skrivagner = | daneveller = | aktourien = * Francesca Fariello * Carol Cadeo * Gisella Burinato | sonerezh = | luc'hskeudenniñ = | frammer = | skigner = | deiziad = | padelezh = 12 | bro = [[Italia]] | yezh orin = [[italianeg]] | boujedenn = | korvoder gros = | en e raok = | en e c'houde = | lec'hienn ofisiel= | amg = | imdb = 36294093 }} '''''Come un fiore''''' ("Evel ur vleunienn") zo ur film berr [[italian]] gant [[Benedicta Boccoli]], sevenet e [[2023]] <ref>{{it}} [https://www.blia.it/film-serie?i=CF6297 ''Blia'']</ref>{{,}}<ref>{{it}} [https://www.daviddidonatello.it/motore-di-ricerca/schedasola.php?idfilm=14554 ''Concorso David di Donatello 2024'']</ref>. == Danvez == War un draezhenn eus ar [[Mor Kreizdouar]] e kej ur plac'h yaouank ouzh ur strollad maouezed heñvel ouzh [[doue]]ezed [[Henc'hres]] hag a ziskouez o gwregelezh<ref>{{it}} [https://www.cinemaitaliano.info/comeunfiore ''Cinema italiano'']</ref>. == Fichenn deknikel == * Titl orin : ''Come un fiore'' * Filmaozerez : [[Benedicta Boccoli]] * Senario : [[Benedicta Boccoli]] * Sonerezh : Fiorenzo Carpi, Franco Eco * Led lurell : * Furmad : gwenn ha du * Pad : 12 min * Embannadur : ** [[15 a viz Du]] [[2023]] en {{Italia}} == Aktourien == * Francesca Fariello * Carol Cadeo * Gisella Burinato * Kenja Anaya * Giada Galluzzo * Marianne Leoni * Fulvia Lorenzetti * Federica Lucaferri * Stefania Palmisano * Laura Sellari * Valentina Serrano * Fabrizio Zampollini * [[Gaia Zucchi]] <ref>{{it}} [https://agenparl.eu/2025/03/11/accettazione-speranza-e-rinascita-cortometraggio-come-un-fiore-intervista-a-gaia-zucchi/ ''Accettazione, speranza e rinascita: Cortometraggio «Come un fiore» – Intervista a Gaia Zucchi'']</ref>. == Notennoù ha daveennoù == {{Daveoù}} {{DEFAULTSORT:Come un fiore}} [[Rummad:Filmoù 2023]] [[Rummad:Filmoù Italia]] [[Rummad:Filmoù italianek]] [[Rummad:Filmoù berr]] 72f5z2316nytwdjp4opfxfw4t6tjcvg 0 180882 2198072 2026-08-18T13:26:35Z Arko 540 boulc'hañ 2198072 wikitext text/x-wiki '''Masala''' a zo ur meskaj [[spis]]où implijet e keginerezh [[Azia ar Su]]. Derivet eo an anv-se eus ar [[sañskriteg]] मषि (maṣi). Gallout a ra bezañ ur meskaj spisoù sec'h (ha krazet alies), pe un toaz graet gant ur meskaj spisoù hag aozennoù all (kignen, [[jinjebr]], onion, toaz pimant ha tomatez alies). Masala a vez implijet en [[iskevandir Indez]] evit ouzhpennañ spisoù ha blaz d'ar boued<ref>{{cite journal|author1=V.K. Modi |author2=G.S. Sidde Gowda |author3=P.Z. Sakhare |author4=N.S. Mahendrakar |author5=D. Narasimha Rao |name-list-style=amp |title=Pre-processed spice mix formulation and changes in its quality during storage|volume=39 |issue=6 |pages=613 |journal=LWT - Food Science and Technology|doi=10.1016/j.lwt.2005.05.004|year=2006 }}</ref>. Graet e vez gantañ ivez evit fardañ [[masala chai]] (te saouret gant masala)<ref>{{liamm web|titl=Spices in Chicken Masala and Chicken Curry Kabsa|url=https://www.maggime.com/en/category/maggi-mixes/1/indian-masala-mix|gwelet=October 9, 2017|deiziad=9 a viz Here 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171009151108/https://www.maggime.com/en/category/maggi-mixes/1/indian-masala-mix|url-status=live}}</ref>. Kavet e vez ivez e meuzioù awenet gant keginerezh India ha debret er C'hornôg : [[kig-yar tikka masala]] hag ar "[[kari|c'harrioù]]". Meur a seurt masala a zo, da skouer [[garam masala]] impijet alies evit fardañ ar c'harrioù. == Gwelet ivez == * [[Keginerezh India]] == Daveoù == {{daveoù}} [[Rummad:Spisoù]] [[Rummad:Boued India]] [[Rummad:Keginerezh Pakistan]] aglu1ztnv8ebp0pushr0q0qy773s8si 0 180883 2198074 2026-08-18T17:25:20Z Kestenn 14086 Lañs dister 2198074 wikitext text/x-wiki [[Restr:Schlagstock.JPG|thumb|Ur vazh a seurt-se zo un arm bloñsus hag a vez implijet gant poliserien evit skeiñ.]] Un '''arm bloñsus''' zo un [[arm]] hag a vloñs an den, hep troc'hañ pe toullañ e groc'hen<ref>{{fr}} ''[https://www.academie-medecine.fr/le-dictionnaire/index.php?q=contusion Contusion]'', Dictionnaire médical de l'Académie de médecine (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. Savet eo gant ul lodenn hag a vez dalc'het en dorn, hag ul lodenn all a zo he fal stekiñ ouzh an den. Gellet a ra bezañ : * armoù savet a ratozh : [[bazh]], [[krenn-vazh]], [[dorn amerikan]], [[tonfa]], [[nunchaku]], [[horzh-vrezel]] ; * un [[arm-bann]], [[arm-tan]] pe [[arm-tenn]] implijet evel arm bloñsus, en ur skeiñ a-drugarez dezhañ : ur [[Gwareg (arm)|wareg]], [[Lamm (arm-tan)|lamm]] ur fuzuilh pe dornell ur bistolenn da skouer ; * un dra all implijet evel arm, da skouer ur varrenn houarn, ur vazh [[baseball]] pe [[cricket]], troad un ostilh, ur [[morzhol]], ur c'hlub [[golf]], ha kement zo. An armoù bloñsus a c'hall degas bloñsadennoù skañv, betek reoù marvus, en ur derriñ eskern pe lakaat organoù da darzhañ. == Gwelet ivez == * [[Medisinerezh lezenn]] * [[Traomatologiezh]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Armoù]] ojlexsqz70qgpp91ktgepxrjob61ls5 2198096 2198074 2026-08-19T05:21:55Z Kestenn 14086 2198096 wikitext text/x-wiki [[Restr:Schlagstock.JPG|thumb|Ur vazh a seurt-se zo un arm bloñsus hag a vez implijet gant poliserien evit skeiñ.]] Un '''arm bloñsus''' zo un [[arm]] hag a vloñs an den, hep troc'hañ pe toullañ e groc'hen<ref>{{fr}} ''[https://www.academie-medecine.fr/le-dictionnaire/index.php?q=contusion Contusion]'', Dictionnaire médical de l'Académie de médecine (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. Savet eo gant ul lodenn hag a vez dalc'het en dorn, hag ul lodenn all a zo he fal stekiñ ouzh an den. Gellet a ra bezañ : * armoù savet a ratozh : [[bazh]], [[bataraz]], [[dorn amerikan]], [[tonfa]], [[nunchaku]], [[horzh-vrezel]] ; * un [[arm-bann]], [[arm-tan]] pe [[arm-tenn]] implijet evel arm bloñsus, en ur skeiñ a-drugarez dezhañ : ur [[Gwareg (arm)|wareg]], [[Lamm (arm-tan)|lamm]] ur fuzuilh pe dornell ur bistolenn da skouer ; * un dra all implijet evel arm, da skouer ur varrenn houarn, ur vazh [[baseball]] pe [[cricket]], troad un ostilh, ur [[morzhol]], ur c'hlub [[golf]], ha kement zo. An armoù bloñsus a c'hall degas bloñsadennoù skañv, betek reoù marvus, en ur derriñ eskern pe lakaat organoù da darzhañ. == Gwelet ivez == * [[Medisinerezh lezenn]] * [[Traomatologiezh]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Hoplologiezh]] [[Rummad:Armoù]] o6hjgh76tim0nhe229f7gj8kl6efdub 0 180884 2198075 2026-08-18T19:37:10Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "[[Restr:Bent pilum tip-transparent.png|thumb|297x297px|Beg pleget ur pilum roman bet kavet e [[Kempten (Allgäu)|Kempten]] (Alamagn).]] Un '''arm-bann''' zo ur vannadell graet evit bezañ taolet gant nerzh ar c'higennoù hepken, hep implijout ur wikefre evel an [[Arm-tenn|armoù-tenn]]. Testeniekaet eo o implij adalek dibenn ar [[Henoadvezh koshañ ar maen|Paleolitik izel]] : [[Speg (arm)|spegoù]] savet {{formatnum:400000}} bloaz zo zo bet kavet e [[Schöningen]] (no..." 2198075 wikitext text/x-wiki [[Restr:Bent pilum tip-transparent.png|thumb|297x297px|Beg pleget ur pilum roman bet kavet e [[Kempten (Allgäu)|Kempten]] (Alamagn).]] Un '''arm-bann''' zo ur vannadell graet evit bezañ taolet gant nerzh ar c'higennoù hepken, hep implijout ur wikefre evel an [[Arm-tenn|armoù-tenn]]. Testeniekaet eo o implij adalek dibenn ar [[Henoadvezh koshañ ar maen|Paleolitik izel]] : [[Speg (arm)|spegoù]] savet {{formatnum:400000}} bloaz zo zo bet kavet e [[Schöningen]] (norzh [[Alamagn]]), ha beg ur vazh e koad ivin graet etre -{{formatnum:350000}} ha -{{formatnum:300000}} zo bet diskoachet e [[Clacton-on-Sea]] ([[Bro-Saoz]])<ref>{{fr}} Pierre Cattelain, Claire Bellier ''[https://www.researchgate.net/publication/304833769_CATTELAIN_P_BELLIER_C_-_2002_La_Chasse_dans_la_Prehistoire_Guides_archeologiques_du_Malgre-Tout_Treignes_Cedarc_70_p La Chasse dans la Préhistoire]'', Cedarc, 2002, 70 p., ISBN 2-87149-042-2, p. 15 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. En Europa e voe implijet armoù-bann betek ar [[Krennamzer greiz|Grennamzer greiz]] dreist-holl, a-raok donedigezh an [[Arm-tan|armoù-tan]]. E [[latin]] int anvet ''missile'' ("bannadell')<ref>{{fr}} ''Latin. Dictionnaire'', Larousse, 2008, ISBN 978-203582522-3, p. 470b</ref>. Ar mein, implijet evel armoù, a c'hall bezañ renket en armoù-bann ivez. == Skouerioù armoù-bann == * [[boleadoras]] * [[boomerang]] * [[frankiska]] * [[kontell-vann]] * [[pilum]] * [[sagae]] * [[Speg (arm)|speg]] == Daveennoù == {{Daveoù}} [[Rummad:Armoù]] [[Rummad:Hoplologiezh]] 819hl7ekvjoclvuc17s3hmn3tyjp0uk 0 180885 2198076 2026-08-18T19:49:11Z Kestenn 14086 Adkas war-du [[Goaf-bann]] 2198076 wikitext text/x-wiki #ADKAS [[Goaf-bann]] 4mwz0fgeprx5lmqd77pdnkqkqu7iyco 0 180886 2198079 2026-08-18T21:12:30Z Bzhdng 93434 krouiñ pennad Chapel Landouzen 2198079 wikitext text/x-wiki '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La Veille de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e [[Plouguerne]], neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> dlb6jwo0x6h66tvhvlf6cnr1zk454w9 2198080 2198079 2026-08-18T21:17:01Z Bzhdng 93434 2198080 wikitext text/x-wiki '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La Veille de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> 2x1jgtgscmnpptntgey6r369shyxidr 2198081 2198080 2026-08-18T21:19:47Z Bzhdng 93434 2198081 wikitext text/x-wiki '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La Veille de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> 0j7rzqf0spkd13pgwt5zodf48pawzym 2198082 2198081 2026-08-18T21:21:28Z Bzhdng 93434 2198082 wikitext text/x-wiki '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[:fr: Saint Hervé|sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La Veille de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> 3lga8zm28d0j2q9mjzoc9ah71a32q53 2198083 2198082 2026-08-18T21:26:25Z Bzhdng 93434 2198083 wikitext text/x-wiki '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[:fr: Saint Hervé|sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La montre de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> nkyd2ns8sw1222z0t7yeuumn1wdh4af 2198107 2198083 2026-08-19T07:53:29Z Bzhdng 93434 Infobox 2198107 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anvYezh = Chapel Landouzeb | skeudenn = Chapel Landouzen : fasad su. | bro = [[Leon]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] | gorread = 17.65 | hedred = 4° 23′ 39″ ouest | ledred = 48° 32′ 28″ nord }} '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[:fr: Saint Hervé|sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La montre de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> snwcg51nl5kjohd9eftetdy5wiajg9z 2198108 2198107 2026-08-19T07:54:28Z Bzhdng 93434 2198108 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | anvYezh = Chapel Landouzen | skeudenn = 487 Landouzen.jpg | bro = [[Leon]] | departamant = [[Penn-ar-Bed]] }} '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[:fr: Saint Hervé|sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La montre de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> mxzl4czkxlbwasbfja2t7tpn8cbxa6z 2198109 2198108 2026-08-19T07:55:22Z Bzhdng 93434 2198109 wikitext text/x-wiki {{Infobox kumunioù Breizh | skeudenn = 487 Landouzen.jpg }} '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[:fr: Saint Hervé|sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La montre de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> 6cq6d92rfl2y2jiox5hb4vlrd1jxckv 2198110 2198109 2026-08-19T07:57:12Z Bzhdng 93434 2198110 wikitext text/x-wiki {{Infobox | skeudenn = 487 Landouzen.jpg }} '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[:fr: Saint Hervé|sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La montre de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> t9am591imayuquau4ru165ockqrlyao 2198111 2198110 2026-08-19T07:59:58Z Bzhdng 93434 2198111 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" | [[Skeudenn:487 Landouzen.jpg]] |} '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[:fr: Saint Hervé|sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La montre de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> sfqbg86zggvio2fw6ji4ax3pq4l96vx 2198112 2198111 2026-08-19T08:00:44Z Bzhdng 93434 2198112 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" | [[Skeudenn:487 Landouzen.jpg|400px]] |} '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[:fr: Saint Hervé|sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La montre de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> 2rn9bssi8p452euzdp8wgrsipi6joo3 2198113 2198112 2026-08-19T08:01:09Z Bzhdng 93434 2198113 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" | [[Skeudenn:487 Landouzen.jpg|300px]] |} '''Chapel Landouzen''' zo ur chapel lec'hiet e [[Leon]], [[Penn-ar-Bed]], hag a sav eus ar XVIvet kantved. Div chapel a zo e kêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]] e-barzh he zachenn, a zo bet lec’h obererezhioù niverus abaoe ar bloavezhioù 1980 : [[:fr:Chapelle de Lok Maze |chapel Lok Maze]] ha chapel Landouzen. == Istor == Bezañs stelaoù eus oadvezh an houarn a ziskouez e oa bet aloubet abred lec'hienn chapel Landouzen. E-maez ar monumant e weler meur a vein kozh, en o zouez ur stelenn c'hwec'hkornek kizellet don. Ur bazenn galian-ha-roman implijet en-dro e c'hallfe bezañ ar feunteun-badeziant<ref>{{fr}}[https://le-drennec.fr/histoire/patrimoine.html ''Patrimoine sur site mairie du Drennec, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Hervez ur vuhez eus [[:fr: Saint Hervé|sant Herve]] e oa lec'h chapel Landouzen lec'h emgav Hoarvian ha Riwanon, e dud<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>. Er stelenn lec'hiet e-kichen ar porched ez eus un toull hag a oa bet graet, hervez ar vojenn, gant ar chadenn ma oa bet chadennet gant sant Ursin, un doare gallekaet eus an anv brezhonek Touzan pe Ourzan, un aerouant a oa o spontañ ar rannvro, a-raok e beuzañ en ur geun. Gouestlet eo ar chapel d’ar zant-ma, hag an hano Landouzen a deu diouthan. Krediñ a reer e oa bet sant Ursin un eskob, evel ma tiskouez an delwenn er chapel a ziskouez anezhañ evel-se. Eude, Eudon, Eozen, pe Yvon e oa e anv da gentañ<ref>{{fr}}[https://www.infobretagne.com/drennec.htm ''Le Drennec  sur Info Bretagne, Mont d'an 18/08/2026'']</ref>. Adsavet e voe ar chapel, savet e 1525 hervez un deiziad enskrivet war ar monumant, hag echuet e voe he c’hloc’hdi war-dro 1780. Goude 1800 e voe treuzkaset ar servijoù relijiel da gêriadenn an [[An Dreneg|Dreneg]]. Dilezet e voe ar chapel e penn-kentañ an XXvet kantved<ref>{{fr}}https://abers-patrimoine.bzh/kpoi/chapelle-de-landouzen/</ref>, Serret e voe ar chapel evit an azeulerezh e 1952, goude un oferenn ziwezhañ lidet gant an Tad Jean-Baptiste Tigreat<ref>{{fr}}Ronan et Jorda Caerleon, Landouzan au coeur des siècles bretons, 1979, p25</ref>. Ar chapel a gouezhas en dismantroù. Eus kroaz ar C'halvar e Landouzen, deiziet e 1597, ne chom nemet ar porzh monumant hag ar c'hoad. Dilec'hiet e voe da gêriadenn an Drenneg e-pad mision 1884 . Maner kozh aotrouien Koat Eozen pe Boisyvon, o doa savet ur chapel e Landouzen (ur maner n'eus ket anezhi ken), a oa lec'hiet nepell diouzh ar chapel. A-drugarez da strivoù ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ eo bet adkempennet ar chapel goude 1969. Prezidant kentañ ar gevredigezh, he deus adkempennet ha meret al lec’h, a oa Louis Tygreat e 1969. Adsavet eo bet kroaz ar C’halvar e 2006 gant ar c’hizeller Jean-Marc Jezequel<ref>{{fr}}Collectif, ‘Le Drennec, son histoire, ses hommes, sa terre…’, 2009, p242</ref>. Ar filmaozer, arzour ha skrivagner [[Ronan Caerleon]] hag e wreg Jorda, a oa o chom e [[An Dreneg]] d'ar mare-se, o deus embannet e 1979 ul levrig, ‘Landouzan e kalon ar c'hantvedoù brezhonek,’ gant an Editions des Mignoned Landouzan, a gont istor al lec'hienn<ref>{{fr}}Landouzan au cœur des siècles bretons’, Editions des Mignoned Landouzan, 1979</ref>{{,}}<ref>{{fr}}[https://cgf.bzh/wp-content/uploads/2020/01/LISTE-PDF-de-TOUS-LES-LIVRES-AU-1ER-JANV-2020.pdf ''Liste de livres du Centre de généalogie du Finistère, 28p, 1/1/2020'']</ref>. == Obererezhioù == Gant ar gevredigezh ‘Mignoned Landouzan’ e vez aozet obererezhioù er chapel abaoe 1969. Dreist-holl e vez dalc’het Gouel chapel Landouzan bep eil sul e miz Gouere. E brezhoneg e veze graet an oferenn betek 2025, goude-se divyezhek adalek 2026. Adalek ar bloavezhioù 1980 e vez aozet baleadennoù ingal tro-dro da Landouzen, e kenlabour gant ar gevredigezh ‘An Hentchou Treuz’ abaoe he c’hrouidigezh e 1991<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/au-drennec-retour-du-repas-partage-au-pardon-de-landouzen-6626629.php ''Au Drennec, retour du repas partagé au pardon de Landouzen, Le Télégramme, 15/07/2024'']</ref>. Sonadegoù a vez aozet er chapel. E-touez an arzourien o deus sonet e Landouzen emañ Clarisse Lavanant e 2008<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/une-fois-de-plus-au-drennec-le-public-sous-le-charme-de-clarisse-lavanant-6627882.php ''Une fois de plus au Drennec, le public sous le charme de Clarisse Lavanant, Le Télégramme, 17/07/2024'']</ref> hag e 2024<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/clarisse-lavanant-a-chante-a-la-chapelle-landouzen-bf18463c-3635-4146-8a29-c166f8bd0832 ''Le Drennec. Clarisse Lavanant a chanté à la chapelle Landouzen, Ouest-France, 19/07/2024'']</ref>. Berzhet e veze ar chapel e dibenn an XIXvet kantved gant ar skrivagner [[:fr:Tanguy Malmanche]], en e yaouankiz, pa oa o chom e maner ar Rest e Locmaria, e-kichen Plabennec. Skrivet en deus ur gontadenn diwar-benn Landouzen, ‘La montre de Landouzan’, a voe troet ha lakaet e brezhoneg e 2024 gant Goulc’han Kervella evit e strollad [[Ar Vro Bagan]] hag a voe c’hoariet e Plouguerne, neuze e chapel Locmaria<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/plabennec-29860/youenn-lange-lance-la-saison-a-la-chapelle-de-locmaria-a-plabennec-6598526.php ''Youenn Lange lance la saison à la chapelle de Locmaria à Plabennec, Le Télégramme, 06/06/2024'']</ref> hag e chapel Landouzen, e miz Mezheven 2025<ref>{{fr}}[https://www.letelegramme.fr/finistere/le-drennec-29860/ar-vro-bagan-presente-la-montre-de-landouzan-au-drennec-6594692.php ''Ar Vro Bagan présente ‘La montre de Landouzan’ au Drennec, Le Télégramme, 31/05/2024'']</ref>. D'an 13 a viz Kerzu 2025 e oa bet lidet 500vet deiz-ha-bloaz al lec'hienn e Mignoned Landouzan<ref>{{fr}}[https://www.ouest-france.fr/bretagne/le-drennec-29860/au-drennec-la-chapelle-de-landouzen-celebre-ses-500-ans-dimanche-13-juillet-d4de1f42-535f-11f0-acb7-473b370f0632 ''Au Drennec, la chapelle de Landouzen célèbre ses 500 ans, dimanche 13 juillet, Ouest-France, 9/07/2025'']</ref>. <gallery> File:490 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : dor monumantel ha Kalvar. File:488 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : gwel dre vras. File:487 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : fasad su. File:489 Landouzen.jpg|Chapel Landouzen : stele Oadvezh an Houarn hag he c'hoad. </gallery> qj7bj3i9xs147zeb3eifc36oxl8v4kd 0 180887 2198086 2026-08-18T22:17:20Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Sedgley Mk 2|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Glove Pistol - www.joyofmuseums.com - International Spy Museum.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vaneg-pistolenn '''Sedgley Mk 2''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare..." 2198086 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Sedgley Mk 2|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Glove Pistol - www.joyofmuseums.com - International Spy Museum.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vaneg-pistolenn '''Sedgley Mk 2''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] un-tenn |- ! scope="row" |Mont en-dro |Gwikefre skeiñ dre biston |- ! scope="row" |Munision |[[.38 Special]] |- ! scope="row" |Mare ijinañ |1943-1944 |- ! scope="row" |Produer |R. F. Sedgley Company |- ! scope="row" |Niver produet |Etre 52 hag un 200 bennak |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>(arm produet gant Dolne-Bar) |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |1 gartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |? |- |} Ar '''Sedgley Mk 2''', pe '''Hand Firing Mechanism, Mk 2''' hervez hec'h anv ofisiel, zo ur vaneg-pistolenn ijinet gant kabiten an [[Morlu ar Stadoù-Unanet|US Navy]] Stanley M. Haight, evit pourveziañ soudarded zo gant un arm emzifenn. Savet e voe diwar atiz servijoù titouriñ ar morlu stadunanat<ref>{{Fr}} Richard Platt, ''Histoires d'espions'', Gallimard, 1996, ISBN 2-07-059533-1, p.37</ref>. N'eo ket sklaer evit peseurt doare unvez e voe savet ; martezeadennoù zo bet graet, evel [[Seabee|ijinourien an Navy]] a ranke labourat e endroioù dañjerus e [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|takad ar Meurvor Habask]], pe evit pourveziañ ar sklêrijennerien doare ''[[Beach Jumpers]]''. Etre 52 ha war-dro 200 skouerenn anezhi a voe produet gant an embregerezh R. F. Sedgley Company e [[Philadephia]]. N'eur ket sur he dije ar Sedgley servijet da vat war an dachenn<ref>{{en}} Frank Jardim, ''[https://americanhandgunner.com/handguns/the-ultimate-hand-gun/ The Ultimate "Hand" Gun]'', American Handgunner, miz Genver / C'hwevrer 2025 (lennet d'an 19/08/2026)</ref><ref name=":0">{{en}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/sedgley-glove-gun/ Sedgley Glove Gun]'', [[Forgotten Weapons]], 16/06/2014 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Deskrivadur == Amprouet e voe he stummoù kentañ er [[Kalibr .410|c'halibr .410]], met kambret eo ar bistolenn Sedgley e [[.38 Special]]. Staget eo ouzh kein ur vaneg tev he lêr. Un arm un-tenn eo, hag a vez karget en ur wintañ ar bloc'h kanol/piston. Pa vez bontet war ar piston e lez an tenn da vont. Kement-mañ a c'hoarveze ma veze roet un taol dorn d'un enebour bennak. Ur surded a oa war an arm<ref name=":0" />. == Er sevenadur == Implijet e vez ar bistolenn Sedgley, savet ouzh manegoù gwenn, er film ''[[Inglourious Basterds]]'' (2009)<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Sedgley_Fist_Gun Sedgley Fist Gun]'', IMFDB (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù hiron]] [[Rummad:Dilhad]] [[Rummad:Manegoù]] p885lehtp4eyd32lo1da7diy4qk5i54 2198087 2198086 2026-08-18T22:18:42Z Kestenn 14086 2198087 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Sedgley Mk 2|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Glove Pistol - www.joyofmuseums.com - International Spy Museum.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vaneg-pistolenn '''Sedgley Mk 2''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] un-tenn |- ! scope="row" |Mont en-dro |Gwikefre skeiñ dre biston |- ! scope="row" |Munision |[[.38 Special]] |- ! scope="row" |Mare ijinañ |1943-1944 |- ! scope="row" |Produer |R. F. Sedgley Company |- ! scope="row" |Niver produet |Etre 52 hag un 200 bennak |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Endalc'h |1 gartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |? |- |} Ar '''Sedgley Mk 2''', pe '''Hand Firing Mechanism, Mk 2''' hervez hec'h anv ofisiel, zo ur vaneg-pistolenn ijinet gant kabiten an [[Morlu ar Stadoù-Unanet|US Navy]] Stanley M. Haight, evit pourveziañ soudarded zo gant un arm emzifenn. Savet e voe diwar atiz servijoù titouriñ ar morlu stadunanat<ref>{{Fr}} Richard Platt, ''Histoires d'espions'', Gallimard, 1996, ISBN 2-07-059533-1, p.37</ref>. N'eo ket sklaer evit peseurt doare unvez e voe savet ; martezeadennoù zo bet graet, evel [[Seabee|ijinourien an Navy]] a ranke labourat e endroioù dañjerus e [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|takad ar Meurvor Habask]], pe evit pourveziañ ar sklêrijennerien doare ''[[Beach Jumpers]]''. Etre 52 ha war-dro 200 skouerenn anezhi a voe produet gant an embregerezh R. F. Sedgley Company e [[Philadephia]]. N'eur ket sur he dije ar Sedgley servijet war an dachenn da vat<ref>{{en}} Frank Jardim, ''[https://americanhandgunner.com/handguns/the-ultimate-hand-gun/ The Ultimate "Hand" Gun]'', American Handgunner, miz Genver / C'hwevrer 2025 (lennet d'an 19/08/2026)</ref><ref name=":0">{{en}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/sedgley-glove-gun/ Sedgley Glove Gun]'', [[Forgotten Weapons]], 16/06/2014 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Deskrivadur == Amprouet e voe he stummoù kentañ er [[Kalibr .410|c'halibr .410]], met kambret eo ar bistolenn Sedgley e [[.38 Special]]. Staget eo ouzh kein ur vaneg tev he lêr. Un arm un-tenn eo, hag a vez karget en ur wintañ ar bloc'h kanol/piston. Pa vez bontet war ar piston e lez an tenn da vont. Kement-mañ a c'hoarveze ma veze roet un taol dorn d'un enebour bennak. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Surded ha surentez|surded]] a oa war an arm<ref name=":0" />. == Er sevenadur == Implijet e vez ar bistolenn Sedgley, savet ouzh manegoù gwenn, er film ''[[Inglourious Basterds]]'' (2009)<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Sedgley_Fist_Gun Sedgley Fist Gun]'', IMFDB (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù hiron]] [[Rummad:Dilhad]] [[Rummad:Manegoù]] nhgcmdt0rgjwec0i5qmszglehipe49i 2198088 2198087 2026-08-18T22:20:10Z Kestenn 14086 2198088 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Sedgley Mk 2|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Glove Pistol - www.joyofmuseums.com - International Spy Museum.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vaneg-pistolenn '''Sedgley Mk 2''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] un-tenn |- ! scope="row" |Mont en-dro |Gwikefre skeiñ dre biston |- ! scope="row" |Munision |[[.38 Special]] |- ! scope="row" |Mare ijinañ |1943-1944 |- ! scope="row" |Produer |R. F. Sedgley Company |- ! scope="row" |Niver produet |Etre 52 hag un 200 bennak |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Endalc'h |1 gartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |? |- |} Ar '''Sedgley Mk 2''', pe '''Hand Firing Mechanism, Mk 2''' hervez hec'h anv ofisiel, zo ur vaneg-pistolenn ijinet gant kabiten an [[Morlu ar Stadoù-Unanet|US Navy]] Stanley M. Haight, evit pourveziañ soudarded zo gant un arm emzifenn. Savet e voe diwar atiz servijoù titouriñ ar morlu stadunanat<ref>{{Fr}} Richard Platt, ''Histoires d'espions'', Gallimard, 1996, ISBN 2-07-059533-1, p.37</ref>. N'eo ket sklaer evit peseurt doare unvez e voe savet ; martezeadennoù zo bet graet, evel [[Seabee|ijinourien an Navy]] a ranke labourat e endroioù dañjerus e [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|takad ar Meurvor Habask]], pe evit pourveziañ ar sklêrijennerien doare ''[[Beach Jumpers]]''. Etre 52 ha war-dro 200 skouerenn anezhi a voe produet gant an embregerezh R. F. Sedgley Company e [[Philadephia]]. N'eur ket sur he dije ar Sedgley servijet war an dachenn da vat<ref>{{en}} Frank Jardim, ''[https://americanhandgunner.com/handguns/the-ultimate-hand-gun/ The Ultimate "Hand" Gun]'', American Handgunner, miz Genver / C'hwevrer 2025 (lennet d'an 19/08/2026)</ref><ref name=":0">{{en}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/sedgley-glove-gun/ Sedgley Glove Gun]'', [[Forgotten Weapons]], 16/06/2014 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. [[Restr:Haight Fist Gun US Patent.jpg|kleiz|thumb|158x158px|Tresoù ar Sedgley (breoued asantet e 1947).]] == Deskrivadur == Amprouet e voe he stummoù kentañ er [[Kalibr .410|c'halibr .410]], met kambret eo ar bistolenn Sedgley e [[.38 Special]]. Staget eo ouzh kein ur vaneg tev he lêr. Un arm un-tenn eo, hag a vez karget en ur wintañ ar bloc'h kanol/piston. Pa vez bontet war ar piston e lez an tenn da vont. Kement-mañ a c'hoarveze ma veze roet un taol dorn d'un enebour bennak. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Surded ha surentez|surded]] a oa war an arm<ref name=":0" />. == Er sevenadur == Implijet e vez ar bistolenn Sedgley, savet ouzh manegoù gwenn, er film ''[[Inglourious Basterds]]'' (2009)<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Sedgley_Fist_Gun Sedgley Fist Gun]'', IMFDB (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù hiron]] [[Rummad:Dilhad]] [[Rummad:Manegoù]] dqwjyxn4mdx6xglz683yjwlwq8ohzg5 2198093 2198088 2026-08-19T05:09:43Z Kestenn 14086 2198093 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Sedgley Mk 2|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Glove Pistol - www.joyofmuseums.com - International Spy Museum.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Ur vaneg-pistolenn '''Sedgley Mk 2''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro orin |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] un-tenn |- ! scope="row" |Mont en-dro |Gwikefre skeiñ dre biston |- ! scope="row" |Munision |[[.38 Special]] |- ! scope="row" |Mare ijinañ |1943-1944 |- ! scope="row" |Produer |R. F. Sedgley Company |- ! scope="row" |Niver produet |Etre 52 hag un 200 bennak |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel |- ! scope="row" |Endalc'h |1 gartouchenn |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |? |- |} Ar '''Sedgley Mk 2''', pe '''Hand Firing Mechanism, Mk 2''' hervez hec'h anv ofisiel, zo ur vaneg-pistolenn ijinet gant kabiten an [[Morlu ar Stadoù-Unanet|US Navy]] Stanley M. Haight, evit pourveziañ soudarded zo gant un arm emzifenn. Savet e voe diwar atiz servijoù titouriñ ar morlu stadunanat<ref>{{Fr}} Richard Platt, ''Histoires d'espions'', Gallimard, 1996, ISBN 2-07-059533-1, p. 37</ref>. N'eo ket sklaer evit peseurt doare unvez e voe savet ; martezeadennoù zo bet graet, evel [[Seabee|ijinourien an Navy]] a ranke labourat e endroioù dañjerus e [[Brezel ar Meurvor Habask (1937-1945)|takad ar Meurvor Habask]], pe evit pourveziañ ar sklêrijennerien doare ''[[Beach Jumpers]]''. Etre 52 ha war-dro 200 skouerenn anezhi a voe produet gant an embregerezh R. F. Sedgley Company e [[Philadephia]]. N'eur ket sur he dije ar Sedgley servijet war an dachenn da vat<ref>{{en}} Frank Jardim, ''[https://americanhandgunner.com/handguns/the-ultimate-hand-gun/ The Ultimate "Hand" Gun]'', American Handgunner, miz Genver / C'hwevrer 2025 (lennet d'an 19/08/2026)</ref><ref name=":0">{{en}} Ian McCOLLUM, ''[https://www.forgottenweapons.com/sedgley-glove-gun/ Sedgley Glove Gun]'', [[Forgotten Weapons]], 16/06/2014 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. [[Restr:Haight Fist Gun US Patent.jpg|kleiz|thumb|158x158px|Tresoù ar Sedgley (breoued asantet e 1947).]] == Deskrivadur == Amprouet e voe he stummoù kentañ er [[Kalibr .410|c'halibr .410]], met kambret eo ar bistolenn Sedgley e [[.38 Special]]. Staget eo ouzh kein ur vaneg tev he lêr. Un arm un-tenn eo, hag a vez karget en ur wintañ ar bloc'h kanol/piston. Pa vez bontet war ar piston e lez an tenn da vont. Kement-mañ a c'hoarveze ma veze roet un taol dorn d'un enebour bennak. Ur [[Geriaoueg an armoù-tan#Surded ha surentez|surded]] a oa war an arm<ref name=":0" />. == Er sevenadur == Implijet e vez ar bistolenn Sedgley, savet ouzh manegoù gwenn, er film ''[[Inglourious Basterds]]'' (2009)<ref>{{En}} ''[https://www.imfdb.org/wiki/Sedgley_Fist_Gun Sedgley Fist Gun]'', IMFDB (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] [[Rummad:Armoù an Eil Brezel-bed]] [[Rummad:Armoù hiron]] [[Rummad:Dilhad]] [[Rummad:Manegoù]] he76z78j7d1ux2ry3b13v0qt002ym6v 0 180889 2198100 2026-08-19T07:03:28Z Breizhpadus 91585 Krouet o treiñ ar bajenn "[[:fr:Special:Redirect/revision/237653452|Véhicule intermédiaire]]" 2198100 wikitext text/x-wiki [[Restr:Des_Véhicules_Intermédiaires.jpg|thumb| Ar " Velis " ha " marc'h-houarn oberiant » eus ar gevredigezh In'VD, er rummad L7 (“ micro-car ") <ref>{{Cite web|first=Soufyane|last=Benhammouda|title=Essai : Eon Motors Weez City-Duo, un quadricycle 100 % pratique|url=https://www.automobile-propre.com/articles/essai-eon-motors-weez-city-duo-un-quadricycle-100-pratique/|date=2024-12-23|accessdate=2025-01-09}}.</ref> da L1 ( speed bike ).]] Ur '''gweturaj etre''' pe '''ur gweturaj skañv etre''', <ref>{{Cite web|title=Comment se passer de la voiture ?|url=https://reporterre.net/Velocargo-speed-pedelec-tricycle-zoom-sur-dix-vehicules-intermediaires|date=2022-11-16|accessdate=2025-01-09}}.</ref> (berraet " Veli e galleg",<ref>{{Cite web|first=Margot|last=Hairon|title=Bientôt des aides à domicile rouleront en véli, une alternative à la voiture thermique|url=https://www.ouest-france.fr/economie/transports/bientot-des-aides-a-domicile-rouleront-en-veli-une-alternative-a-la-voiture-thermique-ccaf6880-8641-11ef-b49e-ab2f8fa8efa0|date=2024-10-14|accessdate=2025-01-09}}.</ref> <ref>{{Cite web|title=Les VELI, ces curieux véhicules qui vont débouler sur nos routes|url=https://www.latribune.fr/climat/transitions-ecologiques/les-veli-ces-curieux-vehicules-qui-vont-debouler-sur-nos-routes-994924.html|date=2024-04-08|accessdate=2025-01-09}}.</ref> zo ur gweturaj evit treuzdougen tud pe marc'hadourezhioù a zo o ferzhioù etre re ur [[marc'h-houarn]] ha re ur [[Karr-tan|c'harr]] . [[Restr:Véhicules_intermédiaires_-_Etude.png|thumb| Rummatadur ar c'hirri hervez o fouez hag o galloud keflusker kaset da benn e 2016 [ 6 ] . Ar rann melen a glot gant ur " lec'h goullo « a c'hellfe bezañ leuniet dre sevel gweturaj etre nevez.]] An ijinour Francisco Luciano a ra gant an droienn « gweturaj etre " e 2017 en ur gelaouenn diwar-benn ar fiñvusted en takadoù tro-dro d'ar c'hêrioù, a ziviz dre e berzhioù teknikel, e bouez hag e c'halloud". « Er skeudennoù [amañ e-keñver] hon eus diskouezet pouez hep karg (e kg) ha galloudezh nominel (e kW) ar c'hefluskerioù tredan eus seurtoù marc'hoù-houarn, "speed-bike" ha daou gweturaj produet gant Renault Twizy ha Zoe . Gwelet a reomp an diforc'h bras etre ar marc'hoù-houarn/"speed-bike" hag an Twizy, met ivez etre an Twizy hag ar gweturaj tredan bihan. Seblantout a ra bezañ talvoudus leuniañ an toull-se dre sevel gweturajoù etre, gouest da zougen daou zen, gant ur mas nebeutoc'h eget 400 kg hag ur c'heflusker war-dro 20 kW. ».<ref>{{Cite book|author=Francisco Luciano|url=https://theshiftproject.org/wp-content/uploads/2017/09/2017-09-14_RAPPORT-D%C3%A9carboner-la-mobilit%C3%A9-dans-les-zones-de-moyenne-densit%C3%A9_TSP_WEB-V2.pdf|format=pdf|title=Décarboner la mobilité dans les zones de moyenne densité.|edition=[[The Shift Project]]|date=09/2017|id=Shift2017}}.</ref> E 2022 e oa bet kinniget gant ur bodad labour savet gant Frédéric Héran evit sevel an danvez anvadur " gweturajoù etre » an holl zoareoù treuzdougen hiniennel dindan {{Unanenn|600 kg}} ( pouez hep karg ) etre ar marc'h-houarn mekanik hag ar c'harr. Termenet evel-se, familh ar c'hirri etre a endalc'h daou zoare disheñvel, oberiant ha pasivel.<ref>{{Cite web|first=Aurélien|last=Bigo|title=Les véhicules intermédiaires : l'avenir de la mobilité ?|url=https://bonpote.com/les-vehicules-intermediaires-lavenir-de-la-mobilite/|date=2023-04-20|accessdate=2024-02-12}}.</ref> Hervez Kod an hentoù gall e klot ar gweturajoù-se gant rummad L <ref>{{Cite web|title=Article R311-1|work=[[Code de la route (France)|Code de la route]]|url=https://www.legifrance.gouv.fr/codes/article_lc/LEGIARTI000038682654/2019-06-24|accessdate=2025-01-09}}.</ref> [mammenn eilrenk c'hoantaet] . Un anv-kadarn eo an termen '''Véli''' (e galleg) ha n'eo ket ur berradenn. Skrivet e vez gant ur pennlizherenn gentañ hag ur pouez-mouezh, ha kemer a ra ar stumm '''Vélis''' el liester. Skrivañ gant lizherennoù bras ( '''VÉLI''' ) a lakafe da soñjal eo un akronim ma klot pep lizherenn gant ur ger, evel " Véhicule Électrique Léger Intermédiaire " An displegadenn-se a dorr pennaenn an neptuegezh teknologel, ha n'eo ket miret en implij erbedet.<ref>{{Cite web|language=fr|author=Margot Hairon|title=Bientôt des aides à domicile rouleront en véli, une alternative à la voiture thermique|url=https://www.ouest-france.fr/economie/transports/bientot-des-aides-a-domicile-rouleront-en-veli-une-alternative-a-la-voiture-thermique-ccaf6880-8641-11ef-b49e-ab2f8fa8efa0|date=14 octobre 2024}}</ref> === Modoù oberiant === Diskouez a ra ar brastres (etre krommelloù) ar rummad hervez reolennoù Europa, ar pouez keitat, galloud uhelañ ar c'heflusker hag an tizh uhelañ aotreet gant skoazell tredan : * marc'h-houarn tredan (e-bike, 22 kg) 0,25 kW ; 25 km/h) ; * marc'h-houarn karg (marc'h-houarn) 30-70 kg 0,25 kW ; 25 km/h), ur rummad ledan hag a emdreiñ buan ennañ ar c'hirri gant div, teir pe beder rod gouest da gas tud (bugale en o zouez) pe kargoù betek {{Unanenn|300 kg}} An darn vrasañ eus ar marc'hoù-houarn war ar marc'had a zo marc'hoù-tan elektronek a glot gant ar standard {{Nobr|EN 15194}}, met lod eus ar c'henderc'herien a ginnig patromoù gant skoazell kreñvoc'h. ; * marc'h-houarn (marc'h-houarn) 32 kg ; 0,25 kW ma vez pourvezet gant skoazell tredan ; {{Unanenn|35 km/h}} ) ; * marc'hoù-houarn pevar rod gant ur c'habin serr pe serr evit ul lodenn, m'emañ ar marc'hhouarner en ur stad a-sav. E-bikes eo an darn vrasañ anezho, lod all a zo teirrodeg pe gweturaj gant pevar rod (L2e) a c'houlenn bezañ enrollet ; * marc'h-houarn (L1e-A 33 kg 1kW ; 25 km/h) ; * "speed-bike" (L1e-B 30 kg 4 kW ; 45 km/h (bevennet da 25 km/h e Frañs). Ar gweturajoù etre oberiant a vez a-wechoù o kombinañ energiezh ar c'horf gant energiezh tredanel e div zoare. : hibridadur paralel ha hironadur heuliad. Er c'hentañ degouezh e vez kaset ar chadenn gant ar pedaloù (energiezh kigennel) hag ur c'heflusker tredan a ginnig energiezh ouzhpenn. En eil degouezh, « An troadikeller ne gas ket mui ar rod a-dreñv pe ar rodoù war-eeun, evel war ur marc'h-houarn, met un dastumer energiezh tredanel ... a gas unan (pe meur a) lusker tennañ. » . Ur sistem hibridañ kenstur a bouez nebeutoc'h eget an hibridañ heuliad ( {{Unanenn|5 kg}} e-keñver {{Unanenn|7 kg}} ) hag en deus un efedusted gwelloc'h ( {{Unanenn|5 Wh}} a goll evit {{Unanenn|150 Wh}} pourvezet e-keñver {{Unanenn|20 Wh}} ). Ar c'hevreadur en heuliad a aesa an treuzkas hag a aotre modoù ruilherezh nevez, a-drugarez d'an diskoulmañ posupl etre ar c'hadenn pedal ha tizh troiadur ar rodoù. === Modoù pasivel === * Kirri-div rod, teirrodegoù ha gweturajoù gant pevar rod skañv, pourvezet gant ur c'heflusker termek pe tredanel, ennañ ur c'habin serr mui pe vui ha daou sez peurliesañ. Pouez ar c'hirri-se a c'hell tizhout {{Unanenn|190 kg}} . Ur galloud a {{Unanenn|8 kW}} a aotre tizhoù uhelañ {{Unanenn|90 km/h}} da {{Unanenn|130 km/h}} hervez ar rummad. * Gweturajoù skañv-tre (a bouez nebeutoc'h eget 100 kg peurliesañ) : pevarzek tredan kêr bihan, hep pedaloù, bevennet d'ur galloud a {{Unanenn|4 kW}} ( {{Nobr|catégorie L6e-A}} ). Unan pe zaou gador o deus hag ur gwarez tennañ dibar. Skouer : ar {{Lang|en|City Quad}} EV4.<ref name="TranspUrb4-8" /> * Gweturajoù gant pevar rod skañv, anvet ivez kirri hep aotre, bevennet da 45 km/h, {{Unanenn|425 kg}} ( {{Unanenn|+ 250 kg}} karg uhelañ) ha {{Unanenn|6 kW}} a c'halloud. Ret eo dezho kaout an aotre AM gant an dibab gweturajoù gant pevar rod skañv, daou gador o deus dre vras hag e teuont da vezañ tredan tamm-ha-tamm. Skouerioù : Ami ( [[Citroën]] ), Miniauto ( Aixam ), JS50 ( Ligier ).<ref name="TranspUrb4-8" /> * Mikrokarr da 90 km/h, [[Quadricycle lourd|gweturajoù gant pevar rod pounner]] pe tric'hirri-motor pounner, nerzh 15 kW ha pouez hep karg 450 kg d'ar muiañ evit treuzdougen tud (daou dre vras), a c'haller mont betek {{Nobr|16 ans}} ha ret kaout un aotre B1 (rummad L7e). Skouer : {{Nobr|Twizy 80}} (Renault),<ref name="TranspUrb4-8" /> Duo 80 (Mobilize) <ref>{{Cite web|title=Mobilize Duo micro-citadine 100% électrique - Mobilize|url=https://www.mobilize.fr/gamme/mobilize-duo.html|accessdate=2025-01-09}}.</ref> N'eo ket an eil re all ar rummadoù-se. Da skouer, an harzoù fonksionel ha teknikel etre un velo-tredan standard "hag ur marc'h-houarn karg bihan a zo tanav. N'eo ket dibenn na klok ar roll-mañ rak « Skolioù ijinouriezh, embregerezhioù ijinouriezh, startupoù, sevel marc'hoù-houarn, sevel motoioù ha zoken sevel gweturajoù a zo o sevel seurt kirri, o chom alies e-pad ar raktres pe ar pimpatrom. ».<ref name="TranspUrb4-8" /> == Posublded implij ha digarbonadur == Hervez labour meur a enklasker, ar gweturajoù etre « gallout a rafe goloiñ tri c'hard eus ar veajoù kirri bremañ ha digreskiñ tost an hanter eus skarzhadennoù gazoù efed ti-gwer an treuzdougen hiniennel »,<ref>{{Cite web|author=Aurélien Bigo, Frédéric Héran, Hélène Jacquemin et Thomas Lesay, Francisco Luciano, Jean-Luc Saladin, Arnaud Sivert|url=https://www.lemonde.fr/idees/article/2022/05/05/meme-electrique-la-voiture-n-est-pas-un-vehicule-durable_6124871_3232.html|title=Même électrique, la voiture n’est pas un véhicule durable|date=5 mai 2022}}.</ref>.<ref>{{En}} Mascha Brost, Isheeka Dasgupta, Simone Ehrenberger, Laura Gebhardt (DLR Institute of Transport Research), Robert Hahn (DLR Institute of Vehicle Concepts), “[https://www.mdpi.com/2032-6653/13/10/183 The Potential of Light Electric Vehicles for Climate Protection through Substitution for Passenger Car Trips - Germany as a Case Study]”, Final Report of the LEV4Climate Study, 24 mars 2022.</ref> === Levezon ar mas war an dilaoskadurioù === [[Mas|Tolz]] ur gweturaj a dermen kalz an dilaoskadurioù liammet ouzh ar farderezh hag e implij. Ur Renault Twizy a bouez {{Nobr|473 kg}} a skign {{Nobr|2,7 tonnes}} CO -pad e farderezh, tra ma vez skignet 9,3 gant ur Zoe a bouez {{Nobr|1502 kg}}.<ref name="TranspUrb15-19" /> « Ur mas uheloc'h a zegas un implij energiezh uheloc'h eget ar pezh a oa bet soñjet. : 9 kWh/100 km evit an Twizy, e-keñver 16,7 evit ur Zoe ». E-pad e vuhez a-bezh e vez skignet {{Nobr|4 grammes}} CO ur marc'h-houarn dre gilometrad, ar pezh a zo {{Nobr|50 fois}} nebeutoc'h eget ur c'harr-boutin gant esañs a vez skignet {{Nobr|195 g{{CO2}}éq/km}}. Pa vez savet ur marc'h-houarn en aluminiom e vez skignet ar pezh a glot gant loskañ ur pod {{Nobr|45 litres}} esañs, da lâret eo {{Nobr|120 kg{{CO2}}éq/km}}, e-lec'h {{Nobr|5,7 t{{CO2}}éq/km}} evit hini ur c'harr-tan esañs.<ref>{{Cite web|author=Renault|url=https://www.autoactu.com/documents/telecharger/analyse-du-cycle-vie-comparative-renault-zoe-et-clio-v|title=Analyse de cycle de vie comparative nouvelle Zoé & Clio V|date=janvier 2021}}.</ref> Ouzhpenn-se, ur marc'h-houarn a c'houlenn {{Nobr|100 fois}} nebeutoc'h a dafar eget ur c'harr-boutin. : war-dro {{Unanenn|12|kg}} e-keñver {{Unanenn|1200|kg}} .<ref name="TranspUrb15-19" /> Ar gweturajoù etre a zo etre an dibennoù-se. === Levezon ar mas hag an tizh war efedusted an energiezh === Efedusded energiezh ar gweturajoù (ar c'hementad energiezh a vez ezhomm evit beajiñ ur pellder resis, muzuliet e watt-eurioù dre gilometrad) a levezon kreñv ar beveziñ energiezh ha dre-se an dilaoskadurioù e-pad an implij. Diouzh an tizh keitat ma vez kaset ar gweturajoù hag ar galloud implijet eo.<ref>Arnaud Sivert, Bruno Vacossin, Sébastien Carrière, Franck Betin, « [https://www.fichier-pdf.fr/2022/02/10/comparaison--differents-vehicules-elec--50-a-1500-kg-charge-batt/ Étude technique comparative de différents véhicules électriques de {{Nobr|50 kg}} à {{Nobr|1 500 kg}} : vitesse, consommation, batteries, prix, modes de charge] », ''La Revue 3EI'', novembre 2021, n° 106, 10 p.</ref> Ar galloud, gant un tizh digemm, a zalc'h dreist-holl ouzh mas ar gweturajoù ha, a-us d'ur c'hementad resis, ouzh e aerodinamik . E-keñver ur c'harr tredan ( {{Unanenn|150 Wh/km}} ), ar c'hirri etre a zo 1,15 (kirri tredan bihan) da {{Nobr|50 fois}} (velomobile) efedusoc'h. == Intrudu liammet ouzh ar gweturajoù etre == === Ademe === E 2022 [[Bro-C'hall|e]] oa bet roet lañs d' an " Taolioù-arnod dister » ( XD "),<ref name="TranspUrb40" /> « Un doare kenlabourus ha kenlabourus a glask ijinañ, pimpatromañ ha produiñ gweturajoù nevez — etre marc'hoù-houarn ha kirri — a zo ekonomikel, efedus, padus, simpl ha marc'had-mat, o kemer plas ar c'hirri evit ar veajoù pemdeziek hag al lojistikel e takadoù tro-dro d'ar c'hêrioù ha war ar maez . Savet e vo ar gweturajoù-se evit bezañ azasaet, adkempennet, kaout ur vuhez hir-kenañ, bezañ efedus-kenañ, ha bezañ bodet ha kempennet el lec'h. ».<ref name="TranspUrb40">Gabriel Plassat, « [https://www.cairn.info/revue-transports-urbains-2022-1-page-40.htm L’extrême défi de l’Ademe] », ''Transports urbains, {{n°|141}}, ''2022/1, page 40.</ref> Bras eo arventennoù an abadenn. : digreskiñ ar c'houstoù beajoù eus ur wech dek, kreskiñ ar padusted eus ur wech dek ha digreskiñ ar gounezerezh eus ur wech dek, en holl degouezhioù e-keñver ar c'harr keitat. Un diaz roadennoù digor gouestlet d'ar c'hirri etre zo bet digoret en dachenn-se.<ref>{{Cite web|url=https://wiki.lafabriquedesmobilites.fr/wiki/Sp%C3%A9cial:WfExplore?title=Sp%C3%A9cial%3AWfExplore&page=1&wf-expl-Category-Vehicule=on|title=Véhicules}}.</ref> Aozañ a ra an Ademe ivez foarioù kenwerzh gouestlet d'ar gweturajoù etre.<ref>{{Cite web|title=3ème Salon 2024|url=https://xd.ademe.fr/3eme-salon-2024|accessdate=2025-01-09}}.</ref> === AVELI === Kevredigezh an aktourien kirri skañv etre (AVELI), krouet e 2023, a vod ar oberourien, ar greanterien hag an dud evit brudañ ha diorren ar gweturajoù etre.<ref>{{Cite web|url=https://www.ledauphine.com/actualite/2023/02/22/aveli-les-vehicules-legers-intermediaires-ont-leur-association|title=Aveli : les véhicules légers intermédiaires ont leur association|date=2023-02-22}}.</ref> === LEVA-EU === Krouet eo bet ar gevredigezh europat LEVA-EU a-ratozh evit brudañ ar gweturajoù skañv. E oberoù a denn dreist-holl da emdroadur ar framm reoliañ europat evit ar gweturajoù rummad L<ref>{{Cite web|url=https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/12916-Transports-durables-nouveau-cadre-de-mobilite-urbaine/F2327750_en|title=LEVA-EU}}.</ref> === Kevredigezh In'VD, Neveziñ e-barzh ar gweturajoù dous === Krouet e oa bet ar gevredigezh "Innovation Véhicules Doux" e miz c'hwevrer 2020 ha kroget he doa da sevel disoc'hoù evit ar gweturajoù a endalc'he kirri etre adalek 2018.<ref>{{Cite web|first=Fanny|last=Alméras|title=Millau. Une deuxième « première mondiale » pour In’VD !|url=https://www.millavois.com/2020/09/14/millau-une-deuxieme-premiere-mondiale-pour-invd/|date=2020-09-14|accessdate=2025-01-09}}.</ref> Dont a reas da vezañ brudet dreist-holl dre ar pimpatrom Sorean eus ar oberier QBX, anvet peurliesañ " La bestiole ».<ref>{{Cite web|title=Véloto : Prototype Innovant de Mobilité Écologique|url=https://www.brut.media/fr/videos/environnement/ecologie/pas-une-auto-pas-un-velo-michel-presente-son-veloto|accessdate=2025-01-09}}.</ref> Emañ ar gevredigezh o lakaat he flodad gweturajoù rummad L da dalvezout digoust d'an dud a-youl vat e-kerzh un arnod anvet " Vitaminoù 12 »,<ref>{{Cite web|title=En campagne pour les mobilités douces|url=https://www.radiofrance.fr/franceinter/podcasts/l-esprit-d-initiative/esprit-d-initiative-du-mardi-18-juin-2024-9285016|date=2024-06-18|accessdate=2025-01-09}}.</ref>.<ref>{{Cite web|title=REPORTAGE. Réchauffement climatique : en Aveyron, une association explore des alternatives à la voiture, car "si on ne change pas, on fonce dans le mur"|url=https://www.francetvinfo.fr/monde/environnement/crise-climatique/reportage-rechauffement-climatique-en-aveyron-une-association-explore-des-alternatives-a-la-voiture-car-si-on-ne-change-pas-on-fonce-dans-le-mur_4973772.html|date=2022-03-15|accessdate=2025-01-09}}.</ref> Embannet e vo gant ar gevredigezh ar gelaouenn gentañ gouestlet d'ar c'hirri etre e {{Deiziad|janvier 2025}}, ''Le Magazine des Vélis'' . === Tro Bro-C'hall | === Ar c'hazetenner Jérôme Zindy a echuo e droiad kentañ e Bro-C'hall en ur gweturaj etre e-pad daou viz e 2024,<ref>{{Cite web|title=L’impressionnant tour de France en véhicule intermédiaire de Jérôme Zindy fait escale en Charente|url=https://www.charentelibre.fr/societe/insolite/l-impressionnant-tour-de-france-en-vehicule-intermediaire-de-jerome-zindy-fait-escale-en-charente-18646561.php|date=2024-02-19|accessdate=2025-01-09}}.</ref>. == Notennoù ha daveennoù == === Notennoù === ## ↑Er rummad-mañ e kaver ar gweturajoù savet gant Midipile (Bro-C'hall), Podride (Sveden) ha Podbike (Norvegia). === Daveennoù === <references responsive="1"></references> [[Rummad:Pajennoù gant troidigezhioù hep adlenn]] b4snjs2cmfw83cfs8bzkljfqrg089nw 0 180890 2198103 2026-08-19T07:34:26Z Kestenn 14086 Pajenn krouet gant : "{| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt M1911|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Colt Woodsman - First Series.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Rummad kentañ ar bistolenn '''Colt Woodsman''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek,..." 2198103 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" {{Infobox/Titl|Colt M1911|696969|talbenn defaut|FFF}} |- | colspan="2" style="text-align:center; line-height: 1.5em;" |[[Restr:Colt Woodsman - First Series.jpg|frameless|280x280px]] <br /><br />Rummad kentañ ar bistolenn '''Colt Woodsman''' |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Kinnig |- ! scope="row" |Bro |{{Stadoù-Unanet Amerika}} |- ! scope="row" |Doare |[[Pistolenn]] damaotomatek, un-ober |- ! scope="row" |Mont en-dro |[[Arm-tennata|Tennata]] dre argil simpl |- ! scope="row" |[[Munision|Munisionoù]] |[[.22 Long Rifle]] |- ! scope="row" |Ijiner |[[John Browning]] |- ! scope="row" |Produer |[[Colt's Manufacturing Company|Colt]] |- ! scope="row" |Mare produiñ |1915–1977 |- ! scope="row" |Niver produet |War-dro {{formatnum:690000}} |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Perzhioù teknikel<br>Stumm kentañ ''Woodsman Target'' |- ! scope="row" |Mas (hep kartouchenn) |War-dro 0,820 kg |- ! scope="row" |Hirder |216 mm |- ! scope="row" |Hirder ar c'hanol |152 mm |- {{Patrom:Infobox/Dispartier}} |- ! scope="row" |Endalc'h |Karger fiñv 10 kartouchenn |- ! scope="row" |Adstummoù |Target, Sport, Match Target (tri rummad) |- ! colspan="2" style="padding:4px; text-align:center; background-color:#696969; color:#FFF" |Lezenn |- ! scope="row" |Rummad e Bro-C'hall |B |- |} Ar '''Colt Woodsman''' zo ur [[Pistolenn|bistolenn]] damaotomatek kambret e [[.22 Long Rifle]], bet ijinet gant [[John Browning|John Moses Browning]] ha produet gant an emberegerezh stadunanat [[Colt's Manufacturing Company|Colt]] eus 1915 betek 1977. == Deskrivadur == Mont a ra ar bistolenn Woodsman en-dro a-drugarez d'ur sistem [[Arm-tennata#Tennata damaotomatek hag aotomatek|tennata dre argil simpl]]. Pourveziet eo gant ur c'harger 10 kartouchenn. Rummad kentañ ar Colt Woodsman, betek an niver-serienn {{formatnum:83790}}, a voe gwerzhet eus 1915 betek ar bloavezhioù 1920 dindan an anv ''Colt .22 Automatic Pistol, Target Model''. Savet e oa bet evit [[Munision|munisionoù]] izel o zizh, ha cheñchet e rank bezañ gwinterell o [[Kulasenn (armoù-tan)|c'hulasenn]] evit degemer kartouchennoù modern galloudusoc'h. A hend-all eo heñvel ar pistolennoù-mañ ouzh reoù all ar rummad kentañ, bet produet betek 1941<ref>{{en}} SMITH Joseph E., ''The book of pistols and revolvers'', Castle Books, 1977, p. 74-82</ref>. War an eil rummad (1948-1955) e voe dilec'hiet loc'henn ar c'harger eus traoñ ar puñs betek a-dreñv an [[Draen (armoù)|draen]], hag ur framm ponneroc'h en doa an arm. War an trede rummad (1955-1977) e voe degaset kemmoù war ar [[Kouch (arm-tan)|c'houch]] ha ''grip'' an dornell peurgetket. [[Restr:Colt Woodsman Match Target .22 Rimfire Pistol.jpg|kleiz|thumb|200x200px|Ur Woodsman Match Target.]] Tri stumm eus ar Woodsman a voe graet en tri rummad-se : * '''''Target''''' : stumm kentañ produet adalek 1915 evit an dennerien dudi. Kanol 152 mm. * '''''Sport''''' : stumm berroc'h produet adalek 1933 evit pourveziañ ar valeerien, ar gamperien hag ar chaseourien gant un arm emzifenn simpl ha marc'hadmat. Kanol 114 mm. * '''''Match Target''''' : stumm produet eus 1938 betek 1942 evit ar [[sportoù tennañ]]. Kanol ponner 165 mm. War-dro {{formatnum:690000}} skouerenn eus ar Colt Woodsman a voe produet en holl. Ar [[Colt Huntsman]], ur bistolenn marc'hadmatoc'h diazezet warni, a voe gwerzhet gant Colt etre 1955 ha 1977<ref>{{en}} Payton MILLER, ''[https://gunsmagazine.com/our-experts/colt-huntsman/ Colt Huntsman. This “Economy Alternative” To The Iconic Woodsman]'', Guns Magazine, miz Gwengolo 2025 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. Ar skrivagner [[Ernest Hemingway]] en doa tri Colt Woodsman da nebeutañ. Implijout a rae anezho e safarioù e reter Afrika peurgetket<ref>{{en}} Joe Coogan, ''[https://www.americanrifleman.org/content/a-very-special-colt-woodsman/ A Very Special Colt Woodsman]'', American Rifleman, 17/02/2018 (lennet d'an 18/08/2026)</ref>. == Gwelet ivez == * [[Smith & Wesson Model 41]] * [[Ruger Standard]] == Daveennoù == {{Daveoù}} {{Porched:Armoù-tan}} [[Rummad:Pistolennoù]] [[Rummad:Armoù SUA]] r8mpf9l8aldyakzckxacp41cd2mvvny