Wikeriadur brwiktionary https://br.wiktionary.org/wiki/Wikeriadur:Degemer MediaWiki 1.46.0-wmf.21 case-sensitive Media Dibar Kaozeal Implijer Kaozeadenn Implijer Wikeriadur Kaozeadenn Wikeriadur Restr Kaozeadenn Restr MediaWiki Kaozeadenn MediaWiki Patrom Kaozeadenn Patrom Skoazell Kaozeadenn Skoazell Rummad Kaozeadenn Rummad Stagadenn Kaozeadenn Stagadenn TimedText TimedText talk Modulenn Kaozeadenn modulenn Event Event talk 0 6840 378492 256227 2026-03-28T17:10:02Z ArzhPleuzal 5051 378492 wikitext text/x-wiki {{=eo=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|eo}}. {{-verb-|eo}} {{eo-taol-vk|pel}} '''peli''' {{dist|'pɛ.li}} {{v k}} # [[argas|Argas]]. #: {{-dvr-}} {{(}} *[[ĉirkaŭpeli]] *[[dispeli]] *[[elpeli]] {{-}} *[[elpelisto]] *[[forpeli]] *[[pelilo]] {{)}} {{=it=}} '''peli''' {{-HS-}} * [[capelli]] 6xvpxn2nazgii2htfl1e0lsr5wxwbuc 0 7822 378479 378378 2026-03-28T13:55:26Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378479 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Amprestet digant an henc'halleg ''chomer'' « diskuizhañ, na labourat ».{{dav|1}} [[File:Petite_France-déménageurs_bretons.jpg|thumb| ''Mar an da chom d'un ti nevez ...'' ]] {{-verb-|br}} '''chom''' {{dist|ˈʃɔmː|br}} {{v g}} {{displ-br}} #''Chom en ul lec'h'' : na [[mont|vont]] eus ul lec'h, na vont [[kuit]], na vont [[diwar]] [[gwel|wel]]. #* ''Ne ran forzh '''chom''' pe mont en-dro.'' {{mammenn|''Floc'h Loeiz Trizek'', er ''[[Wikeriadur:Daveoù#Barzhaz Breizh|Barzhaz Breizh]]''}} #* [[chom amañ]], [[chom aze]], [[chom eno]]... [[chom er gêr]]... [[chom pell]] /[[chom tost]] . #* ''A-wechoù koulskoude, pa glañve ar vamm-gozh, ha ret dezhi '''chom''' war he gwele gant ar remm, Yun a yae, bep lun, d'ar vorc'h, da gerc'hat ur bara a bemp lur.'' {{mammenn|GEWE|31}} # [[chom ur pennad]] #''chom gant un den'': bezañ da un den atav (perc'hennañ) #:* ''Nebeut a dra a '''chom''' koulskoude ganin'' {{mammenn|[[w:Anjela Duval|Anjela Duval]], ''Koun'', 1961, e-barzh ''Oberenn glok'', 2000|167}} # Na [[cheñch]] (stad, neuz, imor, hag all). #* ''Ma '''chom'''an pell den yaouank'' {{mammenn|H. Laterre (Bodlan) ha F.Gourvil (Barr-Ilio), ''Diviz diwar-benn an dimeziñ'' e-barzh ''Kanaouennou Breiz-Vihan'', 1911}} #* ''Hepdout e '''chom''' mut pep boud'' {{mammenn|[[w:Anjela Duval|Anjela Duval]], ''Pa dec’h an Awen'', 1965, e-barzh ''Oberenn glok'', 2000|292}} # ''[[bezañ o chom]]'' en [[un tu bennak]]: ober e [[annez]] en ul lec'h bennak, [[bevañ]] eno [[peurliesañ]]. # ''kaout poan, plijadur, [[o chom]]'' ... # ''[[chom hep ober]] un dra bennak'' : na [[ober]] an dra-se ; [[tremen hep ober]]. #* '''''Chom''' hep ’n em laouenaat gant ar veulodi, {{mammenn}} #* '''''Chom''' hep bezañ glac’haret gant ar rebech'' {{mammenn|[[w:Anjela Duval|Anjela Duval]], ''Furnez an Tibet'', 1969, e-barzh ''Oberenn glok'', 2000|681}} # ''Mont da chom da ul lec'h bennak'' : #* ''Mar an da '''chom''' d’un ti nevez.'' {{mammenn|GBI2|158}} #* ''Aet eo da '''chom''' d'un toull distro bennak.'' {{mammenn|TBP?|?}} #* ''Ma [[tad|zad]] neuze a oa [[aet|eet]] da '''chom''' da Bleuveur.'' {{mammenn|TBP2|74}} # ''Dont da chom da ul lec'h bennak'' #* ''[[pet vloaz|Ped vloaz]] 'zo ez out deut amañ da '''chom''' ?'' {{mammenn|TBP2|53}} # [[chom da ober]] un dra bennak #*'''chom da c'horiñ vioù''': chom da [[ruzañ]], da zastum tachoù ... # chom un dra bennak (amzer, boued, lec'h, plas, ) #*''C’hoant am eus bet da rei ar skrivagner da anaout ar muia ’r gwella hag e welan bremañ e '''chom nebeut a blas''' ganin da gomz eus e skridou.'' {{mammenn|KBSA|00}} {{-HS-}} '''na vont kuit''' (1) * [[menel]] {{-dvr-}} *[[chomadenn]] *[[chomaj]] *[[chomlec'h]] *[[chomidigezh]] {{-trl-}} {{(}} -gant un adverb pe un droienn (lec'hiañ pe amzeriañ): * [[chom a-dreuz]] * [[chom a-sav]] * [[chom amañ]] * [[chom aze]] * [[chom er gêr]] * [[chom er-maez]] * [[chom e-unan]] * [[chom pell]] / [[chom tost]] * [[chom ur pennad]] * [[chom war-lerc'h]] -gant un [[anv-gwan]], pe [[anv-gwan-verb]], pe un [[anv-kadarn]]: {{(}} * [[chom balc'h e c'henoù]] * [[chom balc'h e lagad]] * [[chom bamet]] * [[chom batet]] * [[chom berr]] * [[chom bev]] * [[chom bouc'h]] * [[chom digor]] * [[chom dilavar]] * chom [[dipitet]] * chom [[dishêr]] * [[chom fur]] * [[chom genaouek]] * [[chom intañv]], [[chom intañvez]] * [[chom kazeg]] * [[chom klañv]] (gwelout: [[menel klañv]]) * [[chom kousket]] (gwelout: [[menel kousket]]) * [[chom paotr yaouank]], [[chom plac'h yaouank]] * [[chom pell]] * [[chom peoc'h]] (evit [[chom e peoc'h]]) * chom [[sabatuet]] * chom [[sabaturet]] * [[chom serret]] * chom [[semplet]] * [[chom sioul]] * [[chom souezhet]] * chom [[stanket]] * chom [[stouvet]] * chom [[yac'h]] {{)}} -gant ur verb (degaset gant [[da]]) {{(}} * [[chom da ober]] un dra bennak ** [[chom da ober netra]] ** [[chom da vlasaat ur meuz bennak]] ** [[chom da zastum tachoù]] ** [[chom da ziskuizhañ]] ** [[chom da c'hedal]] un dra bennak ** [[chom da c'henaouiñ]] ** chom da [[goriñ vioù|c'horiñ vioù]] ** [[chom da c'hortoz]] un dra bennak ** [[chom da c'houzout]] un dra bennak ** [[chom da ouelañ]] ** [[chom da gomz]] ** [[chom da gontañ pet bran a ya hebiou]] ** [[chom da gozhañ]] ** [[chom da goll amzer]] ** [[chom da hunvreal]] ** [[chom da logota]] ** [[chom da luduenniñ]] ** [[chom da vantriñ]] ** [[chom da varvoriñ]] ** [[chom da ruzañ]] ** [[chom da selaou]] ** [[chom da sellout]] ** [[chom da soñjal]] ** [[chom da stlejañ]] ** [[chom da dortañ]] {{)}} - -gant un anv-kadarn (degaset gant [[da]]) * [[chom da brezidant]] * [[chom da vaer]] * [[chom da vatezh]] * [[chom da vevel]] - gant un anv-kadarn ( war-lerc'h ar perc'hennañ) * [[chom e c'henoù war c'hwec'h eur]] * [[chom e c'henoù war nav eur]] * [[chom e fri war ar gloued]] * chom e revr war e gador - e, en * [[chom en arvar]] * [[chom en diaskren]] * [[chom en e garg]] * [[chom en e liv]] * [[chom en e sav]] * [[chom en e vent]] * [[chom en e vern]] * [[chom en e vlaz]] - * [[chom e buhez]] * [[chom e darn]] * [[chom e peoc'h]] * [[chom e skourr]] * [[chom e toull ar c'hae]] -etre * [[chom etre daou]] * [[chom etre daou soñj]] * [[chom etre ober ha paouez]] * [[chom etre treid ar bed]] -evel * [[chom evel]] ... -gant * [[chom gant ar c'hoant]] * [[chom gant un den]] -hep * [[chom hep gouzout]] * [[chom hep ober un dra bennak]] - war * [[chom war e gemend-all]] * [[chom war e wele]] * [[chom war-lerc'h ub]] * [[chom war var]] * [[chom war vetek-gouzout]] * [[chom war vrank]] * [[chom war yun]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}}: {{tro|de|bleiben}} * {{eo}}: {{tro|eo|resti}} * {{fr}}: {{tro|fr|rester}} * {{en}}: {{tro|en|stay}} {{)}} ====Krennlavaroù==== * ''Ar [[brud|vrud]] fall a ya dreist ar mor<br>Hag ar [[brud|vrud]] [[mat|vat]] a '''chom''' e toull an [[dor|nor]].'' {{mammenn|TBP3|315}} * ''Gwelloc'h '''chom''' hep bezañ ganet<br>Eget '''chom''' hep bezañ desket.'' {{-dave-}} * {{DAV|1}} : Albert Deshayes, {{D/DEBR}}, Douarnanez, Le Chasse-Marée, 2003, p. 157 * ''http://devri.bzh/dictionnaire/ch/chom-chomin-chomel-chemel-chem/'' [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:chom]] [[Rummad:Verboù hep dibenn]] 34yrw8ttb64tp0ylptde7or31yiej3x 0 11095 378438 374038 2026-03-28T12:14:54Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378438 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar « [[pe]] » ha « [[keit]] ». {{-rag-goul-|br}} '''pegeit''' {{dist|pe.ˈgɛjt|br}} #Ger goulennata a verk an [[hed]] (gwelout [[pegen hir]]): #* En droienn [[pegeit emañ]] : #:*'''''Pegeit''' emañ se [[ac'hann]]?'' {{mammenn|TBP3|173}} #:*''« '''Pegeit''' emañ ar maner ac'han ? »'' {{mammenn|KBSA|179}} #:*''Soñjit '''pegeit''' emaomp diouz ar vourc’h, ha pell diouz an hent bras.'' {{mammenn|KBSA|241}} #:*''« '''Pegeit''', a gav d’it, emañ [ar penn all d'ar bed] [[ac'halen]] ? »'' {{mammenn|KBSA|273}} #:*'''''Pegeit''' emañ Sant-Elar ac'hann?'' {{mammenn|TBP2|18}} #* En droienn [[pegeit zo]] : #:*'''''Pegeit''' zo ac'hann da Vrest? '' {{mammenn|[[w:Jean Tricoire|Jean Tricoire]], ''Me a gomzo brezoneg'', 1990, p 86}} #:*'' '''Pegeit ''' zo etre Naoned ha Gwened? '' # Ger goulennata a verk ar [[pad]]: #* ''... ne ouzon ket mat '''pegeit''' e vin .'' {{mammenn|KAB3|113}} #* '''''Pegeit''' e [[chomis|chomiz]] [[en|enn]] dour, ne [[goufen|oufenn]] ket her lavaret.'' {{mammenn|EK2|24}} #* ''N’ouzon ket '''pegeit''' e chomas eno...'' {{mammenn|KBSA|7}} #*''« Pegeit e vezo eno ? »« Keit ha ma vezo laosket gant Doue, kredabl. » {{mammenn|KBSA|240}} #* '' '''Pegeit''' he deus ezomm d'ober ze?'' {{mammenn| An Hini goz o vont da denna he foltred|3}} #* '''''Pegeit''' eo bet oc'h ober e dro?'' #* En droienn '''[[n'eus forzh pegeit]]''' #E-lec'h [[pegement]] (ral) : #* '''''Pegeit''' a labour hoc'h eus graet?'' # Ger estlamm : [[pegen hir]] #*''Pegeit e kavan an amzer!'' {{-dvr-}} {{(}} * [[a-benn pegeit]] * [[ac'hann da begeit]] * [[bep pegeit]] * [[betek pegeit]] * [[na pegeit]] * [[n'eus forzh pegeit]] * [[pegeit amzer]] * [[pegeit bennak]] (ral) * [[pegeit emañ]] (a verk an [[hed]]) * [[pegeit zo]] (a verk pe [[hed]] pe [[pad]]) {{)}} ====[[divinadelloù|Divinadelloù]]==== * '''''Pegeid''' a zo etre an tommder hag ar [[yenion|yenïon]] ([[yenijenn|yenijen]]) ? - Hed ur [[ki|c'hi]] : ar [[ki|c'hi]] a [[bez|vez]] tomm e revr ha yen e fri.'' {{mammenn|TBP3|334}} [[Rummad:Adverboù-goulennata brezhonek]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:pegeit]] h715fj3fl0zqem76y9jdt5csqojgn7q 378441 378438 2026-03-28T12:16:08Z Àncilu 4447 378441 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar « [[pe]] » ha « [[keit]] ». {{-rag-goul-|br}} '''pegeit''' {{dist|pe.ˈgɛjt|br}} #Ger goulennata a verk an [[hed]] (gwelout [[pegen hir]]): #* En droienn [[pegeit emañ]] : #:*'''''Pegeit''' emañ se [[ac'hann]]?'' {{mammenn|TBP3|173}} #:*''« '''Pegeit''' emañ ar maner ac'han ? »'' {{mammenn|KBSA|179}} #:*''Soñjit '''pegeit''' emaomp diouz ar vourc’h, ha pell diouz an hent bras.'' {{mammenn|KBSA|241}} #:*''« '''Pegeit''', a gav d’it, emañ [ar penn all d'ar bed] [[ac'halen]] ? »'' {{mammenn|KBSA|273}} #:*'''''Pegeit''' emañ Sant-Elar ac'hann?'' {{mammenn|TBP2|18}} #* En droienn [[pegeit zo]] : #:*'''''Pegeit''' zo ac'hann da Vrest? '' {{mammenn|[[w:Jean Tricoire|Jean Tricoire]], ''Me a gomzo brezoneg'', 1990, p 86}} #:*'' '''Pegeit ''' zo etre Naoned ha Gwened? '' # Ger goulennata a verk ar [[pad]]: #* ''... ne ouzon ket mat '''pegeit''' e vin .'' {{mammenn|KAB3|113}} #* '''''Pegeit''' e [[chomis|chomiz]] [[en|enn]] dour, ne [[goufen|oufenn]] ket her lavaret.'' {{mammenn|EK2|24}} #* ''N’ouzon ket '''pegeit''' e chomas eno...'' {{mammenn|KBSA|7}} #*''« Pegeit e vezo eno ? »« Keit ha ma vezo laosket gant Doue, kredabl. »'' {{mammenn|KBSA|240}} #* '' '''Pegeit''' he deus ezomm d'ober ze?'' {{mammenn| An Hini goz o vont da denna he foltred|3}} #* '''''Pegeit''' eo bet oc'h ober e dro?'' #* En droienn '''[[n'eus forzh pegeit]]''' #E-lec'h [[pegement]] (ral) : #* '''''Pegeit''' a labour hoc'h eus graet?'' # Ger estlamm : [[pegen hir]] #*''Pegeit e kavan an amzer!'' {{-dvr-}} {{(}} * [[a-benn pegeit]] * [[ac'hann da begeit]] * [[bep pegeit]] * [[betek pegeit]] * [[na pegeit]] * [[n'eus forzh pegeit]] * [[pegeit amzer]] * [[pegeit bennak]] (ral) * [[pegeit emañ]] (a verk an [[hed]]) * [[pegeit zo]] (a verk pe [[hed]] pe [[pad]]) {{)}} ====[[divinadelloù|Divinadelloù]]==== * '''''Pegeid''' a zo etre an tommder hag ar [[yenion|yenïon]] ([[yenijenn|yenijen]]) ? - Hed ur [[ki|c'hi]] : ar [[ki|c'hi]] a [[bez|vez]] tomm e revr ha yen e fri.'' {{mammenn|TBP3|334}} [[Rummad:Adverboù-goulennata brezhonek]] [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:pegeit]] m64n1tatnkw8o0n2jc3nk98occ6nt9a 0 12156 378468 362860 2026-03-28T12:51:00Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378468 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar [[a]] ha [[gwalc'h]]. {{-adv-|br|awalc'h}} '''a-walc'h''', {{dist|aˈwax|br}}, {{dist|aˈvax|br}},{{dist|aˈwalax|br}} :Implijet e-unan pe [[war-lerc'h]] un [[anv-gwan]], pe un anv-kadarn, pe un anv-verb #Implijet e-unan #* ''Netra nemet ar gweled anezhi a oa '''a-walc'h''' evit [[laouenaat]] kalonoù ar re a oa trist, [...].'' {{mammenn|KAB1|58}}. ( [[trawalc'h]] a vije kenkoulz) #war-lerc'h un anv-gwan pe adverb: #* [[aes a-walc'h]] #* [[alies a-walc'h]] #* [[barrek a-walc'h]] #* [[bras a-walc'h]] #* [[brav a-walc'h]] #* [[buan a-walc'h ]] #* [[diaes a-walc'h]] #* [[fur a-walc'h]] #* [[gwenn a-walc'h]] #* [[hir a-walc'h]] #* [[just a-walc'h]] #* [[kreñv a-walc'h]] #* [[marteze a-walc'h]] #* [[mat a-walc'h]] #* [[mezhek a-walc'h]] #* [[moan a-walc'h]] #* [[nebeud a-walc'h]] #* [[pell a-walc'h]] #* [[pinvidik a-walc'h]] #* [[poazh a-walc'h]] #* [[prest a-walc'h]] #* [[prim a-walc'h]] #* [[sur a-walc'h]] #* [[tost a-walc'h]] #* ''Gant ma dorn mad ez on '''akuit a-walh''', med gant ma dorn fall ne [[diverran|ziverran]] mann.'' {{mammenn|TBP2|157}} #* ''Mari na oa ket '''a-stroñs a-walh''' da [[mont|vond]] d'an eured-se.'' {{mammenn|TBP2|496}} #war-lerc'h un anv-kadarn (gwelout [[trawalc'h]]) #*''[[amann]] a-walc'h'': #:* ''Amann a-walc’h [[hor bezo]] diganti he-unan.'' {{mammenn|KBSA|56}} #*''[[arc'hant]] a-walc'h'': #:*''Arc'hant a-walc'h o devoa tennet, a gredan, eus korf ar c'hure paour evit se.'' {{mammenn|KAB3|206}} #* [[bec'h a-walc'h]] #* [[c'hoant a-walc'h]], [[nerzh a-walc'h]] #* [[paotr a-walc'h]] #* [[plac'h a-walc'h]] #* [[sukr]] a-walc'h #:* '''''Sukr a-walc'h''' ho-peus lakaet en ho kafe ?'' {{mammenn|TBP3|138}} #* [[tud a-walc'h]] #* [[yec'hed a-walc'h]] #:* '''''Yec'hed a-walc'h''' am eus.'' {{mammenn|TBP3|138}} #Bezañ a-walc'h da c'hrad unan bennak, diouzh [[grad]] unan bennak. #* '' — C'hui a '''[[bije|vije]] a-walc'h d'am grad''',<br>M'ho bije gwennou daoulagad :'' {{mammenn|GBI1|38}} #Bezañ a-walc'h da ober un dra bennak #* ''Madik a-walc’h karout merc’hed Gant na vent ket minorezed'', {{mammenn|SBI2|16}} #* ''Un [[tro|dro]] bennak ne '''[[boe|voe]]''' ket '''prim a-walc'h da lammat''', [...].'' {{mammenn|KAB1|127}} #* ''Me am-eus diou fillorez ha n'eo ket braz a-walh o genou d'ober « ma [[paeron|faeron]] » diouzin (ahanon).'' {{mammenn|TBP2|175}} #Bezañ a-walc'h da ub ober udb: bezañ trawalc'h #:''N’eo ket a-walc’h eta koll ho taou vreur?'' {{mammenn|KAB1|213}} #* ''« [...]. N'eo ket a-walc'h dezho laerezh hon ilizoù hag ar [[kouentoù|c'houentoù]] ; n'eo ket a-walc'h dezho lakaat ar [[beleien|veleien]] er prizon, [...]. »'' {{mammenn|EK1|195}} #bezañ a-walc'h evit ober tra pe dra (gwelout [[trawalc'h]]) #[[n'eo ket a-walc'h]] ober udb #:Bezañ [[poent]] a-walc'h #* ''Feiz ! '''poent a-walh eo''' [[dezhi|dezi]] [[devezhiñ|devezi]] peogwir n'eus [[bannac'h|bannah]] [[laezh|lêz]] [[ebet|ebed]].'' {{mammenn|TBP2|98}} #* ''Te a '''zo poent a-walh''' dit dilezel ar [[gwerenn|werenn]].'' {{mammenn|TBP2|206}} # [[bezañ paotr a-walc'h]], [[gwaz]] a-walc'h: bras a-walc'h #* '''''Paotr a-walh out''', ha pa na [[kreskfes|greskfes]] tamm ebed ken.'' {{mammenn|TBP2|392}} #*''Paol zo gwaz a-walc'h d'en em zifenn.'' {{mammenn|TBP?|?}} #* ''Netra nemet ar gweled anezhi a oa a-walc’h evit [[laouenaat]]'', {{mammenn|KAB1|58}} #ober a-walc'h udb #* ''Kleved a-walh a [[greont|reont]] kroz ganin-me, med ne [[greont|reont]] ket a [[man|van]].'' {{mammenn|TBP2|294}} #kaout amzer-verr, [[anaoudegezh]], arc'hant, [[furnez]], [[glac'har]], a-walc'h. Rouesoc'h eo an implij-se er rannyezhoù (Treger) ma vez implijet [[trawalc'h]]. #:*Me a gav din az po ''amzer verr a-walc’h'' d’ober da dro, {{mammenn|TBP2||542}} #:*''Me ‘m eus glac’har a-walc’h … d’am pried'', Louis Eunius #* ''Ha neuze me '''[[am eus|am-eus]] [[anaoudegezh|anaoudegez]] a-walh''' [[e-barzh|e-barz]] ar [[koadoù|hoajou]]-[[se|ze]].'' {{mammenn|TBP2|19}} #* ''[...], ha gwelet dre eno hag '''a-walc'h''' a furnez, a nerz kalon, a spered, a ijin a [[gelle|c'helle]] kaout an den yaouank [...].'' {{mammenn|EZM|10}} #[[kaout c'hoant]] a-walc'h da ober udb #:''C’hoant a-walc’h am eus da dilezel ar c’hastell-se'', {{mammenn|KAB1|144}} #* '''''C'hoant a-walc'h an nevoa da''' [[mont|vont]] da [[gwelet|welet]] tostoc'h petra 'oa kement-se.'' {{mammenn|PIPI|55}} #* '''''C'hoant a-walh e-neus da''' [[mont|vond]] da [[dañsal|zañsal]].'' {{mammenn|TBP1|125}} #[[kaout poan oc'h ober un dra bennak|Kaout poan a-walc'h ]] oc'h ober un dra #* '''''Poan a-walh em-oa bet o''' lakâd Helena e deg livr.'' {{mammenn|TBP1|155}} #[[mont mat]] a-walc'h #* ''[...], ha '''monet mad a-walc'h''' a [[grae|rê]] ar bed gante, [...].'' {{mammenn|PIPI|47}} #[[ober]] a-walc'h''' tra pe dra (gant ar verb en doare-diskleriañ): #* ''Da lavaret eo, '''ober awalc'h''' a [[grafe|rafe]] d'in ma [[patrom|fatrom]] war [[paper|baper]] ?'' '' {{mammenn|[[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''An “Hini Goz” o vont da denna he foltred'', Editions FEIZ HA BREIZ, 1913|3}} # War-lerc'h ur verb: #*[[bezañ a-walc'h]] (er stumm-nac'h) #:* ''N''''eo''' ket '''a-walh'''.'' {{mammenn|TBP2|?}} : N'eo ket fur a-walc'h. #*[[blejal a-walc'h]] #* ''Pa soñj da Yannig en deus blejet '''a-walc'h''', ez a d' ar c'hoad.'' {{mammenn|KBSA|245}} #*[[gouzout a-walc'h]] #*[[gwelout a-walc'h]] #*[[karout]] a-walc'h #:*''Me a garie a-walc’h bezañ en he grasoù'', SBI 2/242 #*[[krediñ a-walc'h]] #*[[mont a-walc'h]] #*[[reiñ a-walc'h]] #*[[pec'hiñ]] a-walc'h #:* « '''Pec'hi a-walc'h''' am eus graet bete vremañ ! ha gellout a rafen pec'hi c’hoaz !… » {{mammenn|KBSA|13}} ==Troiennoù adverbel== *[[bezañ foenn a-walc'h er rastell]] *[[n'eo ket a-walc'h]] *[[ya a-walc'h]] ==Lavaroù== *''Reiñ treujoù e-lec’h [[bleñchoù]] Da neb zo bras a-walc’h e c’henoù''. {{-tro-}} * {{cy}} : {{tro|en|digon}} * {{en}} : {{tro|en|enough}} * {{fr}} : {{tro|fr|assez}} [[Rummad:Brezhoneg eeun|awalc'h]] [[rummad:a-walc'h]] f13o631pd5u4ltdw2qm9r48heqskc7x 378482 378468 2026-03-28T13:57:20Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378482 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Diwar [[a]] ha [[gwalc'h]]. {{-adv-|br|awalc'h}} '''a-walc'h''', {{dist|aˈwax|br}}, {{dist|aˈvax|br}},{{dist|aˈwalax|br}} :Implijet e-unan pe [[war-lerc'h]] un [[anv-gwan]], pe un anv-kadarn, pe un anv-verb #Implijet e-unan #* ''Netra nemet ar gweled anezhi a oa '''a-walc'h''' evit [[laouenaat]] kalonoù ar re a oa trist, [...].'' {{mammenn|KAB1|58}}. ( [[trawalc'h]] a vije kenkoulz) #war-lerc'h un anv-gwan pe adverb: #* [[aes a-walc'h]] #* [[alies a-walc'h]] #* [[barrek a-walc'h]] #* [[bras a-walc'h]] #* [[brav a-walc'h]] #* [[buan a-walc'h ]] #* [[diaes a-walc'h]] #* [[fur a-walc'h]] #* [[gwenn a-walc'h]] #* [[hir a-walc'h]] #* [[just a-walc'h]] #* [[kreñv a-walc'h]] #* [[marteze a-walc'h]] #* [[mat a-walc'h]] #* [[mezhek a-walc'h]] #* [[moan a-walc'h]] #* [[nebeud a-walc'h]] #* [[pell a-walc'h]] #* [[pinvidik a-walc'h]] #* [[poazh a-walc'h]] #* [[prest a-walc'h]] #* [[prim a-walc'h]] #* [[sur a-walc'h]] #* [[tost a-walc'h]] #* ''Gant ma dorn mad ez on '''akuit a-walh''', med gant ma dorn fall ne [[diverran|ziverran]] mann.'' {{mammenn|TBP2|157}} #* ''Mari na oa ket '''a-stroñs a-walh''' da [[mont|vond]] d'an eured-se.'' {{mammenn|TBP2|496}} #war-lerc'h un anv-kadarn (gwelout [[trawalc'h]]) #*''[[amann]] a-walc'h'': #:* ''Amann a-walc’h [[hor bezo]] diganti he-unan.'' {{mammenn|KBSA|56}} #*''[[arc'hant]] a-walc'h'': #:*''Arc'hant a-walc'h o devoa tennet, a gredan, eus korf ar c'hure paour evit se.'' {{mammenn|KAB3|206}} #* [[bec'h a-walc'h]] #* [[c'hoant a-walc'h]], [[nerzh a-walc'h]] #* [[paotr a-walc'h]] #* [[plac'h a-walc'h]] #* [[sukr]] a-walc'h #:* '''''Sukr a-walc'h''' ho-peus lakaet en ho kafe ?'' {{mammenn|TBP3|138}} #* [[tud a-walc'h]] #* [[yec'hed a-walc'h]] #:* '''''Yec'hed a-walc'h''' am eus.'' {{mammenn|TBP3|138}} #Bezañ a-walc'h da c'hrad unan bennak, diouzh [[grad]] unan bennak. #* '' — C'hui a '''[[bije|vije]] a-walc'h d'am grad''',<br>M'ho bije gwennou daoulagad :'' {{mammenn|GBI1|38}} #Bezañ a-walc'h da ober un dra bennak #* ''Madik a-walc’h karout merc’hed Gant na vent ket minorezed'', {{mammenn|SBI2|16}} #* ''Un [[tro|dro]] bennak ne '''[[boe|voe]]''' ket '''prim a-walc'h da lammat''', [...].'' {{mammenn|KAB1|127}} #* ''Me am-eus diou fillorez ha n'eo ket braz a-walh o genou d'ober « ma [[paeron|faeron]] » diouzin (ahanon).'' {{mammenn|TBP2|175}} #Bezañ a-walc'h da ub ober udb: bezañ trawalc'h #:''N’eo ket a-walc’h eta koll ho taou vreur?'' {{mammenn|KAB1|213}} #* ''« [...]. N'eo ket a-walc'h dezho laerezh hon ilizoù hag ar [[kouentoù|c'houentoù]] ; n'eo ket a-walc'h dezho lakaat ar [[beleien|veleien]] er prizon, [...]. »'' {{mammenn|EK1|195}} #bezañ a-walc'h evit ober tra pe dra (gwelout [[trawalc'h]]) #[[n'eo ket a-walc'h]] ober udb #:Bezañ [[poent]] a-walc'h #* ''Feiz ! '''poent a-walh eo''' [[dezhi|dezi]] [[devezhiñ|devezi]] peogwir n'eus [[bannac'h|bannah]] [[laezh|lêz]] [[ebet|ebed]].'' {{mammenn|TBP2|98}} #* ''Te a '''zo poent a-walh''' dit dilezel ar [[gwerenn|werenn]].'' {{mammenn|TBP2|206}} # [[bezañ paotr a-walc'h]], [[gwaz]] a-walc'h: bras a-walc'h #* '''''Paotr a-walh out''', ha pa na [[kreskfes|greskfes]] tamm ebed ken.'' {{mammenn|TBP2|392}} #*''Paol zo gwaz a-walc'h d'en em zifenn.'' {{mammenn|TBP?|?}} #* ''Netra nemet ar gweled anezhi a oa a-walc’h evit [[laouenaat]]'', {{mammenn|KAB1|58}} #ober a-walc'h udb #* ''Kleved a-walh a [[greont|reont]] kroz ganin-me, med ne [[greont|reont]] ket a [[man|van]].'' {{mammenn|TBP2|294}} #kaout amzer-verr, [[anaoudegezh]], arc'hant, [[furnez]], [[glac'har]], a-walc'h. Rouesoc'h eo an implij-se er rannyezhoù (Treger) ma vez implijet [[trawalc'h]]. #:*Me a gav din az po ''amzer verr a-walc’h'' d’ober da dro, {{mammenn|TBP2||542}} #:*''Me ‘m eus glac’har a-walc’h … d’am pried'', Louis Eunius #* ''Ha neuze me '''[[am eus|am-eus]] [[anaoudegezh|anaoudegez]] a-walh''' [[e-barzh|e-barz]] ar [[koadoù|hoajou]]-[[se|ze]].'' {{mammenn|TBP2|19}} #* ''[...], ha gwelet dre eno hag '''a-walc'h''' a furnez, a nerz kalon, a spered, a ijin a [[gelle|c'helle]] kaout an den yaouank [...].'' {{mammenn|EZM|10}} #[[kaout c'hoant]] a-walc'h da ober udb #:''C’hoant a-walc’h am eus da dilezel ar c’hastell-se'', {{mammenn|KAB1|144}} #* '''''C'hoant a-walc'h an nevoa da''' [[mont|vont]] da [[gwelet|welet]] tostoc'h petra 'oa kement-se.'' {{mammenn|PIPI|55}} #* '''''C'hoant a-walh e-neus da''' [[mont|vond]] da [[dañsal|zañsal]].'' {{mammenn|TBP1|125}} #[[kaout poan oc'h ober un dra bennak|Kaout poan a-walc'h ]] oc'h ober un dra #* '''''Poan a-walh em-oa bet o''' lakâd Helena e deg livr.'' {{mammenn|TBP1|155}} #[[mont mat]] a-walc'h #* ''[...], ha '''monet mad a-walc'h''' a [[grae|rê]] ar bed gante, [...].'' {{mammenn|PIPI|47}} #[[ober]] '''a-walc'h''' tra pe dra (gant ar verb en doare-diskleriañ): #* ''Da lavaret eo, '''ober awalc'h''' a [[grafe|rafe]] d'in ma [[patrom|fatrom]] war [[paper|baper]] ?'' {{mammenn|[[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''An “Hini Goz” o vont da denna he foltred'', Editions FEIZ HA BREIZ, 1913|3}} # War-lerc'h ur verb: #*[[bezañ a-walc'h]] (er stumm-nac'h) #:* ''N''''eo''' ket '''a-walh'''.'' {{mammenn|TBP2|?}} : N'eo ket fur a-walc'h. #*[[blejal a-walc'h]] #* ''Pa soñj da Yannig en deus blejet '''a-walc'h''', ez a d' ar c'hoad.'' {{mammenn|KBSA|245}} #*[[gouzout a-walc'h]] #*[[gwelout a-walc'h]] #*[[karout]] a-walc'h #:*''Me a garie a-walc’h bezañ en he grasoù'', SBI 2/242 #*[[krediñ a-walc'h]] #*[[mont a-walc'h]] #*[[reiñ a-walc'h]] #*[[pec'hiñ]] a-walc'h #:* « '''Pec'hi a-walc'h''' am eus graet bete vremañ ! ha gellout a rafen pec'hi c’hoaz !… » {{mammenn|KBSA|13}} ==Troiennoù adverbel== *[[bezañ foenn a-walc'h er rastell]] *[[n'eo ket a-walc'h]] *[[ya a-walc'h]] ==Lavaroù== *''Reiñ treujoù e-lec’h [[bleñchoù]] Da neb zo bras a-walc’h e c’henoù''. {{-tro-}} * {{cy}} : {{tro|en|digon}} * {{en}} : {{tro|en|enough}} * {{fr}} : {{tro|fr|assez}} [[Rummad:Brezhoneg eeun|awalc'h]] [[rummad:a-walc'h]] 0996zcsxmtnkn5cvnsdsnub1ga2cdee 0 12220 378473 325550 2026-03-28T13:00:25Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378473 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''akuit''' {{dist|ˈakɥit|br}} #[[a|A]] [[seven]] [[ar pezh]] a [[embreg]] gant [[ampartiz]]. #* ''[[gant|Gand]] ma dorn [[mat|mad]] ez on '''akuit''' [[a-walc'h|a-walh]], [[met|med]] [[gant|gand]] ma dorn fall ne [[diverran|ziverran]] mann.'' {{mammenn|TBP2|157}} #* ''Madelen a oa [[dorniet]] mat hag a [[zeuas]] da [[bezañ|vezañ]] ur '''vroderez''' [[akuit]], ha labour a [[beze|veze]] degaset dezhi pezh a [[gare]].'' {{mammenn|[[w:Ernest ar Barzhig|Ernest ar Barzhig]], ''Koatilouri''}} # '''Akuit''' da ober un dra bennak : [[ampart]] da ober un dra bennak. # '''Akuit''' war un dra bennak : [[ampart]] war un dra bennak. {{-ES-}} {{(}} * [[amparfal]] * [[diampart]] * [[meudek]] * [[teuk]] {{)}} {{-dvr-}} * [[akuitaat]] * [[akuitañ]] ===Krennlavar=== * '''''An hini''' a zo '''akuit''' da [[debriñ|zebriñ]] a zo '''akuit''' da [[labourat|labourad]].'' {{mammenn|TBP3|303}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|exercé}}, {{tro|fr|habile}} ajipht61x3o2hgkf965687b2ge132is 0 12843 378464 335134 2026-03-28T12:48:06Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378464 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} {{-ak-|br|niv=1}} '''bragez''' {{dist|ˈbrɑːɡes|br}} {{g-b}} ({{l}} : [[bragoù]], [[brageier]]) #[[pezh|Pezh]] [[dilhad]], [[dezhi]] [[div]] [[bragezenn|vragezenn]] [[hag a]] [[golo|c'holo]] ar [[korf|c'horf]] eus an [[dargreiz]] betek an [[daoulin]]. #* ''— « Hag e [[grin|rin]], », eme ar jeant, a oa bremañ ur pezh bern kaoc'h en e '''vragez'''.'' {{mammenn|LAWI|79}} #* ''Perak ne dennfen ket va '''bragez''' ivez?'' {{mammenn|KBSA|153}} {{-dvr-}} * [[bragezad]] * [[bragezañ]] * [[bragezenn]] * [[bragezennek]] {{-trl-}} * [[bezañ ganti ar bragez hag al lostenn]] : [[ren]] en [[tiegezh]] [[e-lec'h]] ar [[gwaz]] (pa vez [[anv]] eus ur [[maouez|vaouez]]). ==Fimadell== * ''Daonet e vo va '''bragez''', Gant ma chomo va revr er-maez.'' {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|culotte}}, {{tro|fr|pantalon}} {{-ak-|br|niv=2}} '''bragez''' {{dist|ˈbrɑːɡes|br}} {{g}} ({{l}} : [[bragezioù]]) #[[kellid|Kellid]] ([[diwar-benn]] an [[ed]], an [[torzhelloù]]) #* {{-dvr-}} * [[bragezadur]] * [[bragezerezh]] * [[brageziñ]] {{-tro-}} * {{fr}} : 1) {{tro|fr|culotte;}} 2) {{tro|fr|germe}} (du grain) 715p2xtnk2x76jee2holibwxb5pifsn 0 12894 378432 369558 2026-03-28T12:11:10Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378432 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Meneget er C'hatolikon (''yach''). :Kar d'ar gerioù ''[[iach]]'' en kembraeg, ''[[yagh]]'' en kerneveureg. {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''yac'h''' {{dist|ˈjɑːx}}; [[ken yac'h]], [[ker yac'h]] . #N'eo taget gant nep kleñved. #:''Bezañ '''yac'h'''-pesk.'' #:''ken'' '''''yac'h''''' ''evel ur pesk'', {{mammenn| [[Livr al Labourer]] |242}} #:''Ken'' '''''yac'h''''' ''hag ur pesk en dour'', STBJ 147 #Kreñv, [[nerzhus]] (diwar-benn an dud). #:''Merc'hed '''yac'h.''' #N'eo tapet gant nep kleñved (diwar-benn ar plant, ar frouezh, al louzoù-kegin). #:'''''Yac'h''''' ''da welet eo an [[irin]]-mañ''. #Brezhoneg yac'h: brezhoneg reizh ha disi. #Yac'hus, mat da zebriñ, da evañ (diwar-benn ar boued hag an [[died]]). #:''Ur banne chug aval '''yac'h'''. #'''bevañ yac'h''' : hep [[kleñvel]]. #'''lavarout yac'h''' : lavarout sklaer, [[fraezh]]. #'''paeañ yac'h'''. #:''Hag ar manac'h a yeas d'e sac'h, Paeañ an eskod ha paeañ'' '''''yac'h.''''' SBI 2/142 {{-ES-}} *[[klañv]] *[[diyac'h]] {{-dvr-}} {{(}} *[[diyac'h]] *[[peuryac'h]] *[[yac'haat]] *[[yac'haer]] *[[yac'haus]] *[[yac'hus]] *[[yac'husaat]] {{-}} *[[yac'husaerezh]] *[[yac'husted]] *[[yac'huster]] *[[yec'hed]] *[[yec'hedoni]] *[[yec'hediñ]] *[[yec'hedus]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} * [[yac'h-beuz]] * [[yac'h-frev]] * [[yac'h-kloc'h]] * [[yac'h-klok]] * [[yac'h-pesk]] * [[yac'h-yac'h]] {{)}} {{-trl-}} * [[bezañ yac'h e galon]] * [[yac'h ha dibistig]] * [[yac'h ha divac'hagn]] ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''An hini a gac'h<br>A zo '''yac'h''. '' {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|gesund}} *{{fr}} : {{tro|fr|sain}} (''en bonne santé'') *{{cy}} : {{tro|cy|iach}} *{{kw}} : {{tro|kw|yagh}} *{{en}} : {{tro|en|healthy}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:yac'h]] 1qn0vz2jso3awipyz64auz194cxq9x9 0 13937 378456 352986 2026-03-28T12:34:20Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378456 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Testeniekaet en henvrezhoneg (''ohen''). :Meneget en C'hatolikon (''ouhen''). :Da geñveriañ gant ar gerioù ''ychen'' en kembraeg, ''ohan'' en kerneveureg, ''os'' en iwerzhoneg hag ''oxso-'' en galianeg, [[oxen]] e saozneg. {{-furm-ak-|br}} '''oc'hen''' {{dist|ˈoːɣɛn|br}} {{g}} #{{loen|br}} [[furm|Furm]] [[lies]] an anv-kadarn [[ejen]] <small>''[[pe]]''</small> [[ejon]] #* ''— '''Oc'hen''' kaer ! a lâre ennañ e-unan ; ha lart evel gozed ! Mar [[gallfen]] kaout daou pe [[tri|dri]] anezhe, marc'had mat...'' {{mammenn|KAB1|265}} #* ''— Gwerzhañ a [[gri|ri]] daou pe [[tri|dri]] eus da '''oc'hen''' ?'' {{mammenn|KAB1|265}} #* ''— Ar [[krec'hen|c'hrec'hen]] '''oc'hen''' avat a zo ker en [[w:Pontrev|Pontrev]] !'' {{mammenn|KAB3|216}} ====[[stummoù|Stummoù]] [[all]]==== * [[ejened]] * [[oc'hon]] ====Liamm war-du al lec'hienn Devri==== * [https://web.archive.org/web/20221205204113/http://www.devri.bzh/dictionnaire/e/ejen-ejon/ '''ejen / ejon''' m. '''-ed, oc'hen / oc'hon'''] {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|bœufs}} * {{it}} : {{tro|it|buoi|g}} * {{cy}} : {{tro|cy|ychen}} * {{kw}} : {{tro|kw|ohan}} * {{en}} : {{tro|en|oxen}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:liester direizh]] [[Rummad:Loened e brezhoneg]] [[Rummad:ejen]] 4echr5bpihevxl9s7akliuyfl3ai4og 0 13989 378442 370923 2026-03-28T12:17:37Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378442 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :[[stumm|Stumm]] kozh ar [[stagell isurzhiañ]] ''[[pa]]'' (a gaver [[e-barzh]] ''[[aban]]'' ivez , [[pe]] ''[[aba]]''). {{-stl-isur-|br}} '''pan''' {{dist|pãn|br}} #{{term|Kozh|br}} pe {{term|rannyezhel|br}} [[implijet|Implijet]] [[e-lec'h]] ''pa'' [[dirak]] ur [[verb]] (?) [[hag]] a [[krog|grog]] [[gant]] ur [[vogalenn]]: #* ''C'hoariomp ar bouloù pan omp amañ hon-zri''. {{mammenn|Louis Eunius, gwerzenn 40}} #* ''« [...]. Intent mat a [[grefont|refont]] [[ivez|ive]], [[pan]] eo ma mestr a [[gra|ra]] ma eured, ne [[bije|vije]] ket [[onest]] [[din|d'in]] mont da [[koustamantiñ|goustamanti]] [[anezhañ|anean]] .»'' {{mammenn|[[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''Pipi Gonto Marvailhou nevez'', [[w:Sant-Brieg|Saint-Brieuc]], [[w:1908|1908]]|4}} #* '''''Pan''' eo bet eur maread o sellet [[war-grec'h|war grec'h]] [...] !'' {{mammenn|[[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''Pipi Gonto Marvailhou nevez'', [[w:Sant-Brieg|Saint-Brieuc]], [[w:1908|1908]]|5}} #* ''— Ma [[feiz|fe]], [[bremañ|breman]], [[emezañ|emean]], '''pan''' eo boulc'het ar [[pezh|pez]] ugent lur, [...].'' {{mammenn|[[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''Pipi Gonto Marvailhou nevez'', [[w:Sant-Brieg|Saint-Brieuc]], [[w:1908|1908]]|10}} #* ''[...] ; mes '''pan''' eas [[war-raok|war-rôk]], [[kentañ|kenta]] tra a [[paras|baras]] e [[daoulagad|zaoulagad]] [[warnezhañ|warnean]] e [[boe|voe]] Marijob, o [[dastum|tastum]] [[boued|boed]] d'he loened en eur parkad [[kaol|kôl]].'' {{mammenn|[[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''Pipi Gonto Marvailhou nevez'', [[w:Sant-Brieg|Saint-Brieuc]], [[w:1908|1908]]|11}} #* ''— [...]. Petra, [[emezañ|emean]], '''pan''' [[on|oun]] deut [[keid-all|keit-all]], n'[[gallan|hallan]] ken [[souzañ|souzan]] ! [...].'' {{mammenn|PIPI|93}} #* '''''Pan''' oan plac'hig [[bihan|vihan]] e lonken forzh avaloù eus ar [[gouenn|ouenn]]-se, dirak ar [[paotredigoù|baotredigoù]].'' {{mammenn|[[w:Herve Bihan|Herve Bihan]], ''Traoù kouer'', Embannadurioù al Liamm, 2010|23}} {{-HS-}} * [[pand]] {{-tro-}} * {{cy}} : {{tro|cy|pan}} * {{fr}} : {{tro|fr|quand}} * {{en}} : {{tro|en|when}} * {{es}} : {{tro|es|cuando}} {{=fr=}} {{-ak-|oc}} '''pan''' {{dist|pã|fr}} # Tamm #*''Un pan de mur'' {{=cy=}} {{-etim-}} : Da dostaat ouzh pan ha [[pa]] e brezhoneg. {{-stl-isur-|cy}} '''pan''' {{dist|pan|cy}} # [[pa]] #*'''''Pan''' af fi''. Pan in-me. #*'''''Pan''' ddaeth dy chwaer roeddwn yn cysgu.'' Pa zeuas da c'hoar e oan kousket. {{=oc=}} {{-etim-}} : Eus ar ger latin [[panis]], bara. {{-ak-|oc}} '''pan''' {{dist|pa|oc}} # [[#Brezhoneg|Bara]]. #: {{=en=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|en}} {{-ak-|oc}} '''pan''' {{dist|pæn|en}} # [[kastelodenn|Kastelodenn]]. #* '''''Leap''' out of the frying [[pan]] into the [[fire]].'' {{-dvr-}} *[[frying-pan]] *[[saucepan]] {{=es=}} {{-etim-}} : Eus ar ger latin [[panis]], bara. {{-ak-|es}} '''pan''' # Bara. #* ''El pan de cada dia''. ===Krennlavaroù=== * A buen [[hambre]] no hay '''pan''' [[duro]]. * ''A [[falta]] de '''pan''', [[buenas]] son [[tortas]]''. Pa vez diouer a vara e vez kavet mat ar c’houignoù. * ''A pan de quinze dias, Hambre de tres semanas.'' * ''A pan duro, diente agudo''. Ouzh bara kalet, dent lemm. * ''Más [[vale]] '''pan''' con [[amor]] que [[gallina]] con [[dolor]].'' [[Rummad:pan]] j838x7qjq7ln89cyn0pwl7y34h2cs90 0 14196 378426 378418 2026-03-28T12:07:38Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378426 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} :Diwar [[lavarout]] hag [[ober]]. {{-trl-|br}} '''lavarout ober udb''' : #[[prometiñ]] ober udb #*''met dre druez ouzhit hen leuskin ganit e-pad ur bloaz c'hoazh ''mar '''lârez hen degas''' din'' a-benn un deiz hag ur bloaz'', {{mammenn|KAB1|66}} #*''... Aorel a laras dezhañ penaos e oa ret dezha mont a-raok bete kastell priñsez he blev aour, pa en devoa '''lâret mont''''' ; ... {{mammenn|KAB1|51}} #*''Met he amourouz, ''goude bezañ '''laret he eurediñ''''', a zo aet en Gall hag en deus lezet ganti un aelig Doue darev da c'henel'', {{mammenn|KAB1|260}} #[[aliañ]] pe [[gourdrouz]] ober un dra: #* ''Petra, emezañ, c'hwi, ma den mat, hoc'h eus '''laret gallout trec'hiñ''' ma armeoù gant ho pevar mevel ha lemel diganin ma c'hurunenn, ha tennañ un dant eus ma fenn?''{{mammenn|KAB3|116}} #*' Ya sur, '''laret em eus hen ober''', ha bepred hen laran.'' {{mammenn|KAB3|116}} #*'' E-kerzh Gouel Mikael e vez '''lavaret hejañ''' an avaloù.'' {{mammenn|KAB3|116}} #*'' '''Lavarouta rae lazañ''' ac'hanoun.''' {{mammenn|KBSA|50}} #gourc'hemenn ober un dra/ #*''ma '''laras''' dezhi an [[diod]] kozh ober dezhañ evel ma karje.'' {{mammenn|KAB1|59}} #*'''''Laret''' hoc'h eus ober holl kement a vije '''laret''' deoc'h hag a [[c'hoantaje]] ar vugale ... '' {{mammenn|KAB1|263}} #*''An aotrou, a '''lare''' dezhe, en deus laret din ober. {{mammenn|KAB1|270}} #* ''— [...] ; pa vo krog mat an tan, e taolfet ar [[gwalenn|walenn]] [[en e greiz]], hag a lârfet d'ar sonerien mont d'he c'hlask e-barzh.'' {{mammenn|KAB4|98}} #* ''Kaloneg a '''lavaras''' derc'hel anezho el lez gant o mamm ha mirout n' o divije diouer ebet ken na [[bije|vije]] distro.'' {{mammenn|LAWI|15}} #* '''''Laret''' d'ho ten dont d'am c'havout disul gentañ, ha degas gantañ an evnig.'' {{mammenn|KAB3|137}} #lavarout bezañ gouest d'ober tra pe dra: #*''N'am eus ket '''laret''' ober kement-se'', {{mammenn|KAB1|48}} #lavarout bezañ graet un dra. {{-kar-}} * [[lavarout bezañ]] * [[goulenn ober un dra bennak]] [[Rummad:lavarout]] nv2ei978700pbb18fp0glxffgj2f26t 378427 378426 2026-03-28T12:07:54Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378427 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} :Diwar [[lavarout]] hag [[ober]]. {{-trl-|br}} '''lavarout ober udb''' : #[[prometiñ]] ober udb #*''met dre druez ouzhit hen leuskin ganit e-pad ur bloaz c'hoazh ''mar '''lârez hen degas''' din'' a-benn un deiz hag ur bloaz'', {{mammenn|KAB1|66}} #*''... Aorel a laras dezhañ penaos e oa ret dezha mont a-raok bete kastell priñsez he blev aour, pa en devoa '''lâret mont''''' ; ... {{mammenn|KAB1|51}} #*''Met he amourouz, ''goude bezañ '''laret he eurediñ''''', a zo aet en Gall hag en deus lezet ganti un aelig Doue darev da c'henel'', {{mammenn|KAB1|260}} #[[aliañ]] pe [[gourdrouz]] ober un dra: #* ''Petra, emezañ, c'hwi, ma den mat, hoc'h eus '''laret gallout trec'hiñ''' ma armeoù gant ho pevar mevel ha lemel diganin ma c'hurunenn, ha tennañ un dant eus ma fenn?''{{mammenn|KAB3|116}} #*' Ya sur, '''laret em eus hen ober''', ha bepred hen laran.'' {{mammenn|KAB3|116}} #*'' E-kerzh Gouel Mikael e vez '''lavaret hejañ''' an avaloù.'' {{mammenn|KAB3|116}} #*'' '''Lavarouta rae lazañ''' ac'hanoun.''' {{mammenn|KBSA|50}} #gourc'hemenn ober un dra/ #*''ma '''laras''' dezhi an [[diod]] kozh ober dezhañ evel ma karje.'' {{mammenn|KAB1|59}} #*'''''Laret''' hoc'h eus ober holl kement a vije '''laret''' deoc'h hag a [[c'hoantaje]] ar vugale ... '' {{mammenn|KAB1|263}} #*''An aotrou, a '''lare''' dezhe, en deus laret din ober.'' {{mammenn|KAB1|270}} #* ''— [...] ; pa vo krog mat an tan, e taolfet ar [[gwalenn|walenn]] [[en e greiz]], hag a lârfet d'ar sonerien mont d'he c'hlask e-barzh.'' {{mammenn|KAB4|98}} #* ''Kaloneg a '''lavaras''' derc'hel anezho el lez gant o mamm ha mirout n' o divije diouer ebet ken na [[bije|vije]] distro.'' {{mammenn|LAWI|15}} #* '''''Laret''' d'ho ten dont d'am c'havout disul gentañ, ha degas gantañ an evnig.'' {{mammenn|KAB3|137}} #lavarout bezañ gouest d'ober tra pe dra: #*''N'am eus ket '''laret''' ober kement-se'', {{mammenn|KAB1|48}} #lavarout bezañ graet un dra. {{-kar-}} * [[lavarout bezañ]] * [[goulenn ober un dra bennak]] [[Rummad:lavarout]] 9pd2z6coavdaaadt3lucugtgrbz6zyc 378428 378427 2026-03-28T12:08:09Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378428 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} :Diwar [[lavarout]] hag [[ober]]. {{-trl-|br}} '''lavarout ober udb''' : #[[prometiñ]] ober udb #*''met dre druez ouzhit hen leuskin ganit e-pad ur bloaz c'hoazh ''mar '''lârez hen degas''' din'' a-benn un deiz hag ur bloaz'', {{mammenn|KAB1|66}} #*''... Aorel a laras dezhañ penaos e oa ret dezha mont a-raok bete kastell priñsez he blev aour, pa en devoa '''lâret mont''''' ; ... {{mammenn|KAB1|51}} #*''Met he amourouz, ''goude bezañ '''laret he eurediñ''''', a zo aet en Gall hag en deus lezet ganti un aelig Doue darev da c'henel'', {{mammenn|KAB1|260}} #[[aliañ]] pe [[gourdrouz]] ober un dra: #* ''Petra, emezañ, c'hwi, ma den mat, hoc'h eus '''laret gallout trec'hiñ''' ma armeoù gant ho pevar mevel ha lemel diganin ma c'hurunenn, ha tennañ un dant eus ma fenn?''{{mammenn|KAB3|116}} #* ''Ya sur, '''laret em eus hen ober''', ha bepred hen laran.'' {{mammenn|KAB3|116}} #*'' E-kerzh Gouel Mikael e vez '''lavaret hejañ''' an avaloù.'' {{mammenn|KAB3|116}} #*'' '''Lavarouta rae lazañ''' ac'hanoun.''' {{mammenn|KBSA|50}} #gourc'hemenn ober un dra/ #*''ma '''laras''' dezhi an [[diod]] kozh ober dezhañ evel ma karje.'' {{mammenn|KAB1|59}} #*'''''Laret''' hoc'h eus ober holl kement a vije '''laret''' deoc'h hag a [[c'hoantaje]] ar vugale ... '' {{mammenn|KAB1|263}} #*''An aotrou, a '''lare''' dezhe, en deus laret din ober.'' {{mammenn|KAB1|270}} #* ''— [...] ; pa vo krog mat an tan, e taolfet ar [[gwalenn|walenn]] [[en e greiz]], hag a lârfet d'ar sonerien mont d'he c'hlask e-barzh.'' {{mammenn|KAB4|98}} #* ''Kaloneg a '''lavaras''' derc'hel anezho el lez gant o mamm ha mirout n' o divije diouer ebet ken na [[bije|vije]] distro.'' {{mammenn|LAWI|15}} #* '''''Laret''' d'ho ten dont d'am c'havout disul gentañ, ha degas gantañ an evnig.'' {{mammenn|KAB3|137}} #lavarout bezañ gouest d'ober tra pe dra: #*''N'am eus ket '''laret''' ober kement-se'', {{mammenn|KAB1|48}} #lavarout bezañ graet un dra. {{-kar-}} * [[lavarout bezañ]] * [[goulenn ober un dra bennak]] [[Rummad:lavarout]] ry9vg2q24j9t5q13ibyesjwky478vjq 378429 378428 2026-03-28T12:08:35Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378429 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} :Diwar [[lavarout]] hag [[ober]]. {{-trl-|br}} '''lavarout ober udb''' : #[[prometiñ]] ober udb #*''met dre druez ouzhit hen leuskin ganit e-pad ur bloaz c'hoazh ''mar '''lârez hen degas''' din'' a-benn un deiz hag ur bloaz'', {{mammenn|KAB1|66}} #*''... Aorel a laras dezhañ penaos e oa ret dezha mont a-raok bete kastell priñsez he blev aour, pa en devoa '''lâret mont''''' ; ... {{mammenn|KAB1|51}} #*''Met he amourouz, ''goude bezañ '''laret he eurediñ''''', a zo aet en Gall hag en deus lezet ganti un aelig Doue darev da c'henel'', {{mammenn|KAB1|260}} #[[aliañ]] pe [[gourdrouz]] ober un dra: #* ''Petra, emezañ, c'hwi, ma den mat, hoc'h eus '''laret gallout trec'hiñ''' ma armeoù gant ho pevar mevel ha lemel diganin ma c'hurunenn, ha tennañ un dant eus ma fenn?''{{mammenn|KAB3|116}} #* ''Ya sur, '''laret em eus hen ober''', ha bepred hen laran.'' {{mammenn|KAB3|116}} #*'' E-kerzh Gouel Mikael e vez '''lavaret hejañ''' an avaloù.'' {{mammenn|KAB3|116}} #*'''''Lavarouta rae lazañ''' ac'hanoun.'' {{mammenn|KBSA|50}} #gourc'hemenn ober un dra/ #*''ma '''laras''' dezhi an [[diod]] kozh ober dezhañ evel ma karje.'' {{mammenn|KAB1|59}} #*'''''Laret''' hoc'h eus ober holl kement a vije '''laret''' deoc'h hag a [[c'hoantaje]] ar vugale ... '' {{mammenn|KAB1|263}} #*''An aotrou, a '''lare''' dezhe, en deus laret din ober.'' {{mammenn|KAB1|270}} #* ''— [...] ; pa vo krog mat an tan, e taolfet ar [[gwalenn|walenn]] [[en e greiz]], hag a lârfet d'ar sonerien mont d'he c'hlask e-barzh.'' {{mammenn|KAB4|98}} #* ''Kaloneg a '''lavaras''' derc'hel anezho el lez gant o mamm ha mirout n' o divije diouer ebet ken na [[bije|vije]] distro.'' {{mammenn|LAWI|15}} #* '''''Laret''' d'ho ten dont d'am c'havout disul gentañ, ha degas gantañ an evnig.'' {{mammenn|KAB3|137}} #lavarout bezañ gouest d'ober tra pe dra: #*''N'am eus ket '''laret''' ober kement-se'', {{mammenn|KAB1|48}} #lavarout bezañ graet un dra. {{-kar-}} * [[lavarout bezañ]] * [[goulenn ober un dra bennak]] [[Rummad:lavarout]] gc8cgcjy7t2w6ra77kx74eiq7jh3jmj 0 14217 378461 337891 2026-03-28T12:44:35Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378461 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Troienn savet gant « [[hag]] » hag « [[all]] ». {{-tr-|br}} '''hag all''' {{dist|a.ˈɡalː|br}} #Troienn hag a dalvez "[[ivez]], [[ouzhpenn]] ": <!-- Renket herve urzh al lizherenneg --> #* ''... gwez sitrons, gwez mouar, gwez palmez, hag all...'' {{mammenn|MBJJ|97}} #* ''... va zi, ''benviji '''hag all''' '', a zo bet boued d’an [[tangwall]].'' {{mammenn|KBSA|111}} #* ''Dilhadoù, ''botoioù'', '''hag all'''.'' {{mammenn|TBP2|15}} #* ''[...], hag oa brao teuler an oll ebarz, ''bugale'' '''hag all'''. {{mammenn|EK2|84}} #* ''... gwreg, ''bugale'' '''hag all''', ... '' ESTB 202 #* ''Hennezh, ar Yann-se, a rank mont kuit ac'han, ''[[c'hwitell]]'' '''hag all''' !'' {{mammenn|KBSA|186}} #* ''... prestik e vo gwelet [Satanaz] em istor, kroc'hen, eskern, hag '''all'''...'' {{mammenn|TSTN|48}} #* '' Ne badas ket pell [[tantad]] ar roue; [[en un taol-kont]] e voe mouget, devet ha [[pulluc'het]], kig, '''kroc'hen, eskern hag all''' ...'' {{mammenn|LAWI|67}} #* ''Goude ma'z oa bet [[skuizhus-meurbet]] e zevezh-sul er gêr, e nije Jeffig, koulz lavarout, ''[[marc'h-houarn]]'' '''hag all''' war-du e labour.'' {{mammenn|LAEK|68}} #* ''[...] ; anez-se, skubet e vije bet an holl vagad, ''sant Jozeb'' '''hag all''', a-ziwar an hent betek an '''douflez'''.'' {{mammenn|VZAB|53}} #* ''Marteze, e ve neuze, ne daffe ket ar vag da goll, '''tud '''hag all''' ''.'' SAAQ 90 #En droienn ''gwrizioù hag all'' : #* ''Houmañ eo ar wezenn genta tennet ganin '''gwriziou hag all'''.'' {{mammenn|KBSA|148}} #En droienn ''pesked hag all'' : #* ''... hag an dour a red, ''[[pesked]]'' '''hag all''' !'' {{mammenn|KBSA|150}} #* ''Yann neuze a [[gra|ra]] tennañ gant e [[kanolioù|ganolioù]], [[ken na]] [[kren|gren]] an douar hag ar mor, pesked '''hag all'''.'' {{mammenn|LAWI|60}} #En droienn ''plusk hag all'' : #* ''Patatez, plusk '''hag all''''' : patatez ha n'int ket peliet. #* ''Telennganoù, '''plusk hag all'''.'' {{mammenn|[[w:Yann Gerven|Yann Gerven]], ''Telennganoù plusk hag all'' e-barzh ''Al Liamm'', niv. 244, Mae-Eost 1987|251}} #* ''Ar Republik, plusk ha gall''. {{mammenn|Titl ur pennad e-barzh [[w:Bremañ|Bremañ]] o c'hoari war ar gerioù [[all]] ha [[gall]]}} #en droienn ''ken ... hag all'' : #* ''Arabat sellout ken pizh '''hag all''' ouzh an [[dispignoù]].'' {{mammenn|KLAM|32}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|et autre}}, {{tro|fr|et tout}} [[Rummad:fent]] 1pw8uko95r7dvi4md834dfk6x9g9k0o 378478 378461 2026-03-28T13:54:24Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378478 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Troienn savet gant « [[hag]] » hag « [[all]] ». {{-tr-|br}} '''hag all''' {{dist|a.ˈɡalː|br}} #Troienn hag a dalvez "[[ivez]], [[ouzhpenn]] ": <!-- Renket herve urzh al lizherenneg --> #* ''... gwez sitrons, gwez mouar, gwez palmez, hag all...'' {{mammenn|MBJJ|97}} #* ''... va zi, ''benviji '''hag all''' '', a zo bet boued d’an [[tangwall]].'' {{mammenn|KBSA|111}} #* ''Dilhadoù, ''botoioù'', '''hag all'''.'' {{mammenn|TBP2|15}} #* ''[...], hag oa brao teuler an oll ebarz, ''bugale'' '''hag all'''.'' {{mammenn|EK2|84}} #* ''... gwreg, ''bugale'' '''hag all''', ... '' ESTB 202 #* ''Hennezh, ar Yann-se, a rank mont kuit ac'han, ''[[c'hwitell]]'' '''hag all''' !'' {{mammenn|KBSA|186}} #* ''... prestik e vo gwelet [Satanaz] em istor, kroc'hen, eskern, hag '''all'''...'' {{mammenn|TSTN|48}} #* '' Ne badas ket pell [[tantad]] ar roue; [[en un taol-kont]] e voe mouget, devet ha [[pulluc'het]], kig, '''kroc'hen, eskern hag all''' ...'' {{mammenn|LAWI|67}} #* ''Goude ma'z oa bet [[skuizhus-meurbet]] e zevezh-sul er gêr, e nije Jeffig, koulz lavarout, ''[[marc'h-houarn]]'' '''hag all''' war-du e labour.'' {{mammenn|LAEK|68}} #* ''[...] ; anez-se, skubet e vije bet an holl vagad, ''sant Jozeb'' '''hag all''', a-ziwar an hent betek an '''douflez'''.'' {{mammenn|VZAB|53}} #* ''Marteze, e ve neuze, ne daffe ket ar vag da goll, '''tud '''hag all''' ''.'' SAAQ 90 #En droienn ''gwrizioù hag all'' : #* ''Houmañ eo ar wezenn genta tennet ganin '''gwriziou hag all'''.'' {{mammenn|KBSA|148}} #En droienn ''pesked hag all'' : #* ''... hag an dour a red, ''[[pesked]]'' '''hag all''' !'' {{mammenn|KBSA|150}} #* ''Yann neuze a [[gra|ra]] tennañ gant e [[kanolioù|ganolioù]], [[ken na]] [[kren|gren]] an douar hag ar mor, pesked '''hag all'''.'' {{mammenn|LAWI|60}} #En droienn ''plusk hag all'' : #* ''Patatez, plusk '''hag all''''' : patatez ha n'int ket peliet. #* ''Telennganoù, '''plusk hag all'''.'' {{mammenn|[[w:Yann Gerven|Yann Gerven]], ''Telennganoù plusk hag all'' e-barzh ''Al Liamm'', niv. 244, Mae-Eost 1987|251}} #* ''Ar Republik, plusk ha gall''. {{mammenn|Titl ur pennad e-barzh [[w:Bremañ|Bremañ]] o c'hoari war ar gerioù [[all]] ha [[gall]]}} #en droienn ''ken ... hag all'' : #* ''Arabat sellout ken pizh '''hag all''' ouzh an [[dispignoù]].'' {{mammenn|KLAM|32}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|et autre}}, {{tro|fr|et tout}} [[Rummad:fent]] 15i5c4zo871xpwoar2v86wr1us9jdqv 0 14369 378495 372763 2026-03-29T08:44:13Z ArzhPleuzal 5051 378495 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ''[[mont da]]'' hag ar verb ''[[stoupa]]''. {{-tr-verb-|br}} '''mont da stoupa''' {{dist||br}} #[[mont|Mont]] [[diwar-dro]] #* '''''[[kerzh|Kerz]] da stoupa''' !'' {{ mammenn|TBP2|494}} #[[soñjal|Soñjal]] [[en]] [[un dra bennak]], [[disheñvel]] [[diouzh]] [[ar pezh]] [[emeur]] [[o|oc'h]] [[ober]], [[o]] [[selaou]] #* ''Aet e oa ma spered da stoupa.'' {{mammenn|TBP?|?}} #Mont da [[netra]] #* '''''[[aet|Eet]] eo''' ma memor '''da stoupa'''.'' {{mammenn|TBP2|494}} {{-kar-}} * [[kas unan bennak da stoupa|kas da stoupa]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|aller au diable}}, {{tro|fr|aller se faire voir}}, {{tro|fr|battre la campagne}}, {{tro|fr|batifoler}}, {{tro|fr|disparaître}}, [[rummad:mont da]] [[rummad:stoupa]] 9vimzp73ml5si0ifr9pjgjw2v70tjx4 0 14401 378463 298728 2026-03-28T12:46:31Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378463 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar [[tost]] ha [[trawalc’h]]. {{-tr-adv-|br}} '''tost da drawalc'h''' #* ''Me a [[soñj|zoñj]] [[em bo|em-bo]] '''tost da drawalh'''.'' {{mammenn|TBP2|527}} [[rummad: trawalc'h]] [[Rummad:tost]] sl655t1vl9th5p5gx53w8jrll47xkx9 0 14757 378421 325824 2026-03-28T12:00:55Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378421 wikitext text/x-wiki {{gwelet|Karv}} {{=br=}} [[Skeudenn:Rothirsch.jpg|thumb|Ur '''c'harv''']] {{-etim-}} : (''1499'') Meneget er C'hatolikon (''caru''){{dav|1}}. :Da geñveriañ gant ar gerioù ''carw'' e kembraeg, ''karow'' e kerneveureg, ''caruos'' e galianeg ; deuet eus ur ger keltiek ''*karwos'', ger-ha-ger « ar c'horneg », deveret eus ar wrizienn indezeuropek *''ḱer-'' « korn », a gaver er gerioù ''cervus'' « karv » e latin, ''[[karvė|kárvė]]'' « [[buoc'h]] » e lituaneg ha ''[[hert]]'' « karv » e nederlandeg.{{dav|2}} Kar d'ar gerioù ''[[korn]]'' ha ''[[karn]]''.{{dav|3}} :Anavezet en anvioù-lec'h (''Gwaremm ar C'harv'') hag evel anv-tiegezh : ''Le Carff, Caro, Caroff.'' {{-ak-|br}} {{br-taol-GhaB | gu=karv | gl=kirvi | bu=karvez | bl=karvezed | dgu=ˈkɑː.ro | dgu2=ˈkarw | dgl=ˈkir.vi | dbu=ˈkar.ves | dbl=kar.ˈveː.zet }} '''karv''' {{dist|ˈkɑː.ro|br}} pe {{dist|ˈkarw|br}} {{g}} ({{l}} [[kirvi]], [[karved]], [[kerved]]) #{{loen|br}} : [[bronneg|Bronneg]] [[daskirier]] gouez (''Cervus elaphus''), [[brank|brankoù]] e penn ar [[par|pared]]. Bevañ a ra a-strolladoù er c'hoadoù. #* ''Ret eo gouzout e oa Garhir [[ker kreñv]] hag eur marc'h, ha [[ker skañv]] hag eur '''c'haro'''.'' {{mammenn|KBSA|206}} #* ''Evit eur chaseer ne voa fall ann dervez Kaout eur cʼharo hag eur garvez.'' {{mammenn|MGK|97}} ====Doareoù-skrivañ all==== :En doare-skrivañ etrerannyezhel e vez skrivet ''karw.'' {{-dvr-}} *[[karveg]] *[[karvez]] *[[karvig]] {{-kevr-}} {{(}} *[[karv-brug]] *[[karv-dour]] *[[karv-erc'h]] *[[karvgen]] {{-}} *[[karv-lann]] *[[karv-meur]] *[[karv-raden]] *[[menn-karv]] {{)}} {{-kar-}} * [[heizez]] {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|Rothirsch|g}} *{{eo}} : {{tro|eo|cervo}} *{{eu}} : {{tro|eu|orein arrunt}} *{{fr}} : {{tro|fr|cerf commun|g}}, {{tro|fr|cerf rouge|g}} *{{el}} : {{tro|el|κόκκινο ελάφι|R=kókkino eláfi|n}} *{{it}} : {{tro|it|cervo nobile|g}} *{{ga}} : {{tro|ga|fia rua|g}} *{{ca}} : {{tro|ca|cérvol|g}} *{{cy}} : {{tro|cy|carw coch|g}} {{-}} *{{kw}} : {{tro|kw|karow rudh|g}} *{{nl}} : {{tro|nl|edelhert|n}} *{{oc}} : {{tro|oc|cèrvi}} *{{pl}} : {{tro|pl|jeleń szlachetny|g}} *{{sa}} : {{tro|sa|हरिण}} ([[hariṇa]]) *{{en}} : {{tro|en|red deer}} *{{gd}} : {{tro|gd|fiadh|g}} *{{es}} : {{tro|es|ciervo rojo|g}} *{{tr}} : {{tro|tr|kızıl geyik}} {{)}} {{-gwelet-}} {{WP}} {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/CATH}} * {{DAV|2}} : Ranko Matasović, ''Etymological Dictionary of Proto-Celtic'', Leyden, Brill, 2009, p. 192. * {{DAV|3}} : {{D/LEBM}}, p. 55. [[Rummad:Loened e brezhoneg]] [[Rummad:karv]] 1g7a6z59zzlq7zuwz1oqzuv0lyoqs61 0 14929 378487 309290 2026-03-28T14:01:42Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378487 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Troienn savet gant « [[tu]] » ha « [[pe du]] ». {{-tr-adv-|br}} '''tu pe du''' {{dist|ˌty.pe.ˈdyː|br}} # En ul [[lec'h]] bennak, d'ul lec'h bennak. #* '''''Tu pe du''' ez aio.'' {{mammenn|TBP2|552}} #e tu pe du #* ''Boas hag ampart int koulskoude da gaout goudor ha boued '''e tu pe du'''.'' {{mammenn|ANTR|111}} #* ''Me [[kav|gav]] d'in beza gwelet c'hoaz tres an daou-ze '''e tu pe du'''.'' {{mammenn|KLAM|72}} #kavout, klask udb en tu pe du : en ul lec’h bennak #* '''''En tu pe du''', me [[kred|'gred]], e kavin frankiz da astenn ur [[kuchenn|guchenn]] [[kolo|golo]] da [[kousket|gosuket]], [...].'' {{mammenn|EK1|43}} #* '' ... klask kuzh hag un tamm bara en tu pe du...'' {{mammenn|EK1|39}} #* ''Erru oa an [[abardaevezh|abardavez]] ha mall oa [[deomp|d'eomp]] klask hol lojeiz '''[[en|enn]] tu pe du'''.'' {{mammenn|EK2|5}} #ober traoù a bep seurt tu pe du #* ''Truez ! o ! nann ! pell ac'hano : pa [[gweled|weled]] unan bennak o fiñval en '''tu pe du''' e tenned warnezhañ, [...].'' {{mammenn|EK1|37}} #* ''Evelato, an [[tud|dud]] [[mat|vat]] a yoa glac'haret, rak gouzout a [[graent|raent]] ne dae ar re-se er-maez a [[kêr|gêr]] nemet evit ober droug en '''tu pe du''' ; [...].'' {{mammenn|EK1|121}} # A verk an amzer : pe [[a-raok]] pe [[goude]] #* ''[[hennezh|Hennez]] a oa marvet '''tu-pe-du''' da [[Gouel an Hollsent|ouel an Ollzent]].'' {{mammenn|TBP2|552}} {{-dvr-}} * [[Landupedu]] : anv-lec'h a [[faltazi]], evel [[Kerneblec'h]] {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|irgendwo}} * {{eo}} : {{tro|eo|ie}} * {{fr}} : {{tro|fr|quelque part}} * {{ja}} : {{tro|ja|どこか|R=dokoka}} {{-}} * {{nl}} : {{tro|nl|ergens}} * {{ro}} : {{tro|ro|undeva}} * {{en}} : {{tro|en|somewhere}} * {{cs}} : {{tro|cs|někde}} {{)}} {{-tr-ag-|br}} '''tu pe du''' {{dist|ˌty.pe.ˈdyː|br}} # a vez gwelet en un tu pe en egile: #*'''ul louzoù tu pe du''': ul louzoù [[spurjus]] ha [[c'hwedus]] war un dro #* ''Ul louzoù '''tu-pe-du''' a vo roet dezhañ.'' {{mammenn|TBP2|552}} [[Rummad:tu]] [[Rummad:pe (stagell)]] 9otuv4zm2teexeukfmm440edl0mvh2o 0 15218 378425 346997 2026-03-28T12:07:05Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378425 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} {{-ag-|br}} {{br-ag|}} '''prim''' {{dist|ˈprimː}} # A vez lavaret eus unan ne chom ket da [[termal|dermal]] pe da [[gortoz|c'hortoz]] a-raok ober un dra bennak. # [[abred|Abred]]. #: ''Avaloù-douar '''prim'''.'' # buan, taer: #* ''Ya ! aotrou Job, '''prim''' on hiziv, ha skuizh on aet o selaou sotonioù an dud vezv.'' {{mammenn|TSTN|20}} #Bezañ prim d'ober un dra bennak : ober an dra-se hep termal. #:''Ne voe ket '''prim''' a-walc’h da lammat''. {{mammenn|KAB1|127}} #* ''O ! ya, '''prim''' [[omp|om]] da [[skeiñ|skei]].'' {{mammenn|TBP2|431}} #* ''Kizidik e oa ha '''prim''' da [[fuloriñ]] ; neuze e [[mouezhig|vouezhig]] dous a [[koeñve|goeñve]] ha ne [[beze|veze]] ket pell o '''kas an nen da [[treiñ|dreiñ]] bili d'an aod'''.'' {{mammenn|MINNA|147}} {{-ES-}} * [[seizhdaleet]] {{-kevr-}} Implijet evel rakger : {{(}} * [[primaozadenn]] * [[primaozañ]] * [[primaozerezh]] {{-}} * [[primawen]] * [[primdres]] * [[primgaoter]] * [[primvarn]] {{)}} * [[prim-ha-prim]] {{-dvr-}} * [[primder]] {{-trl-}} * [[war ar prim]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|rapide}}, {{tro|fr|vif}} {{-adv-|br}} '''prim''' {{dist|ˈprimː}} # En ur doare [[#Anv-gwan|prim]], [[hep]] [[termal]], hep [[gortoz]]. #:''En hent bremañ, paotred! ha '''prim''', ha goustadik!'' {{mammenn|KAB1|13}} #''mont, dont, redek '''prim''' '' : [[buan]] #:''Eomp kuit eta, hag eomp '''prim'''.'' {{mammenn|KAB1|58}} #:'' ... laret dezhañ dont prim d'ar gêr''. {{mammenn|KAB3|29}} #*''Met kerkent ma c'halle kaout e du e em denne digant e vamm hag e rede prim d'an aod.'' {{mammenn|KAB1|112}} #:''Kerzh '''prim''', emezañ, da gerc’hat div bal ... ma touarfomp '''prim''' an hini gozh ... .'' {{mammenn|KAB2|22}} #: ''"Reune, ma mignon, ne gav' ket deoc'h ec'h eomp re '''brim''' ?"'' {{mammenn|MOAN|20}} # ''ober un dra bennak prim'': [[buan]] # Prim goude : [[nebeut]] goude. #: ''Met '''prim''' goude e sant ur bismigadenn en e galon.'' {{mammenn|[[w:Brogarour|Brogarour]], ''Onenn'', 1936|68}} {{-HS-}} * [[prestik]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|vite}} * {{en}} : {{tro|en|quick}}, {{tro|en|fast}} mfmd4xahirafwonghc07n2sqz67isqb 0 15813 378430 372974 2026-03-28T12:08:55Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378430 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#br-ak|Anv-kadarn]]'') Eus ''[[gwar]]'' gant un emdroadur ster : ''kromm'' — ''uvel'' — ''kuñv'' — ''gorrek''{{dav|1}}. : (''[[#br-furm-ak|Furm anv-kadarn]]'') : Eus ''[[koar]]'' gant ur c'hemmadur dre vlotaat. : (''[[#br-furm-verb|Furm verb]]'') (''1530'') ''Goar'' e krennvrezhoneg{{dav|2}}, a vefe deuet eus ar ger kentvrezhonek ''*wọir'' (da geñveriañ gant ar ger kembraek ''gŵyr''){{dav|3}} aet da ''gouer'', ''goer'' e gwenedeg{{dav|4}}. {{-ak-|br}} '''goar''' {{dist|ˈgwɑːr|br}} (''furm vihanaat lies'' [[goarigoù]]) # [[amzer|Amzer]] [[vak]] ha [[dibres]]. #* ''Dedennet-bras eo gant al livouriezh, ha livañ a ra en e eurvezhioù '''goar''', pa ne vez ket war-dro an aferioù en e vurev kourater, e Pariz.'' {{mammenn|[[w:Herve Gouedard|Herve Gouedard]], ''[[w:Paul Sérusier|Paul Sérusier]], ul livour e Breizh'', [[w:Embannadurioù Al Liamm|Al Liamm]], miz Du 2013|65}} # [[gorregezh|Gorregezh]]. #* ''Àr he '''goar''' d’ar gêr emañ aet.'' {{mammenn|Henri Guillerm, Loeiz Herrieu, ''Men dous'' e-barzh ''[[s:Recueil de Mélodies Bretonnes recueillies dans les campagnes|Recueil de Mélodies Bretonnes recueillies dans les campagnes]]'', a. Davis, Kemper, 1908 ?|36}} {{-dvr-}} * [[àr ar goar]] * [[goaregezh]] {{-tro-}} {{(|Amzer vak}} * {{de}} : {{tro|de|Muße}} * {{fr}} : {{tro|fr|loisir}} * {{en}} : {{tro|en|leisure}} {{)}} {{(|Gorregezh}} * {{fr}} : {{tro|fr|facilité}}, {{tro|fr|lenteur}} * {{en}} : {{tro|en|slowness}} {{)}} {{-furm-verb-|br}} {{br-verb-kemm|digemm=goar|blot=oar|amreizh=oar}} '''goar''' {{dist|ˈgwɑːr|br}} #''[[furm|Furm]] ar verb ''gouzout'' e [[trede gour unan]] an [[amzer-vremañ]], en [[doare-disklêriañ]], hep [[kemmadur]] : #* ''− Ne oar ket ? − '''Goar'''.'' {{mammenn|?|?}} #* ''Mar '''goar''' un [[tra|dra]] e lâro dit.'' {{mammenn|?|?}} #* ''« Gouzout a [[gra|ra]] darvoudoù n'eus nemet Tristan, c'hwi ha me hag o '''goar'''. [...]... »'' {{mammenn|TRIZ|187}} #war-lerc'h [[hen]] -> [[hen goar]]) #war-lerc'h [[her]] (gwelout [[her goar]]) #* ''— [...]. Hini ac'hanomp n'[[her]] '''goar''', hag ar re a [[degas|zigas]] bevanz d'eomp, ne [[gouzont|c'houzont]] ket ken nebeut, her goulenn em beuz great diganto. [...].'' {{mammenn|EK2|105}} #[[gant|Gant]] ur [[kemmadur|c'hemmadur]] g/o (gwelout [[ne oar]]) : #* ''Ha goulskoude, piou '''oar'''?'' {{mammenn|LAPE|8}} #[[gant|Gant]] ur [[kemmadur|c'hemmadur]] g/c'h : #* ''[...] ; ne '''c'hoar''' den.'' {{mammenn|EK2|297}} #* ''— Doue am zelaou hag a '''c'hoar''' ne lavaran ket a c'hevier''. — (Lan Inizan, Emgann Kergidu Lodenn 2, J.B. hag A. Lefournier, Brest, 1878, p. 277.) #* ''... ar re a '''c'hoar''' ...'', Kenteliou Persoun Ars, 3 #* '' ... mez Doue a vel larkoc’h hag a '''c’hoar''' ar pez a zo guella da ober evit hor brasa mad.'' {{mammenn|EK2|186}} {{-gwelet-}} * [[hen goar]] * [[her goar]] * [[mar goar]] * [[ne oar]] {{-furm-ak-|br}} '''goar''' {{dist|ˈgwɑːr|br}} # ''Furm kemmet an anv-kadarn ''[[koar]]. {{-gwelet-}} * [[c'hoar]] * [[koar]] {{-dave-}} * {{DAV|1}} : {{D/LEBM}}, p. 135. * {{DAV|2}} : ''Grand Mystère de Jesus'', embannet e 1865 gant Kervarker diwar an embannadur kentañ e 1530, 196b. * {{DAV|3}} : Kenneth Jackson, ''A Historical Phonology of Breton'', The Dublin Institute For Advanced Studies, 1967, p. 436 * {{DAV|4}} : Kartenn niverenn 238 an ALBB : [http://sbahuaud.free.fr/ALBB/Kartenn-238.jpg kartenn 238] [[Rummad:gouzout]] [[Rummad:goar]] m4hp4qne8zvqcla38zayck1ty9b11vf 0 16069 378447 350251 2026-03-28T12:22:50Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378447 wikitext text/x-wiki {{gwelet|-fet|-ot}} {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar un dibenn [[-ot]] (pe [[-et]], a zo [[-het]] e brezhoneg Gwened), distaget "het", troet da " '''-fot'''" (a-wechoù [[-fet]]). {{-dg-|br|fot}} #Dibenn-verb; dibenn personel ar verboù reizh en [[eil gour lies]] an [[amzer-da-zont]]. #:* ''Diouzh o frouezh ec'h anav'''fot''' anezho'', Ar Pevar Aviel, p 21 ??? #:* ''Hastit ober pinijenn, hag e pign'''fot''' d'an [[neñv]] war-eeun, ar pezh a c'hoantaan deoc'h, en anv an Tad, ar Mab hag ar Spered Glan.'' {{mammenn|KAB 4|..}} #:*'' Aze e chom'''fot''' da hunvreal?'' {{mammenn|EK1|154}} #* ''— [...], hag a [[graio|raio]] guella ma c'hell'''fot''' en eur fiziout e Doue.'' {{mammenn|EK2|271}} #* ''— [...] ; mar gounezit, it araok ha flastrit muia ma c'hel'''fot''' hoc'h enebour.'' {{mammenn|EK2|104}} #:* ... '' pa wel'''fot''' un den mezv ...'' {{mammenn|EK1|151}} #:* ''Evel-se pa wel'''fot''' an holl draoù-se, gouvezit emañ tost, e-tal an nor.'' {{mammenn|[[w:Maodez Glanndour|Maodez Glanndour]] (troidigezh dindan renerezh), ''Ar Bibl santel - An testamant nevez - Ar Pevar Aviel'', eil emb., Al Liamm, 1982|64}} #* ''— Freuzit ha furchit kement ha ma ker'''fot''', goude-ze e vel'''fot''' ne lavaran nemed ar [[gwirionez|virionez]], rak ne ga'''fot''' enn ti-ma netra euz ar pez a [[glaskit]].'' {{mammenn|EK2|277}} #:*''El levr-se e kav'''fot''' meur a dra...'' {{mammenn|EK1|154}} #:* ''Selaouit, paotred a Vreizh, hag e '''klevfot''' gwell a se ...'' {{mammenn|EK1|130}} #:* ''Selaouit ac'hanon, a lavaran deoc'h, ha bremaik e '''welfot''' n'eo ket gwir ar pezh a [[soñjit]].'' {{mammenn|EK2|80}} # gwelout ivez: [[befot]], [[efot]]; [[gellfot]], [[gouvezfot]], [[grefot]],[[gwelfot]] ; [[kerfot]], [[klevfot]]. ==Notennoù== Implijet * en ''Emgann Kergidu'', gant Lan Inizan * er ''Pevar Aviel'', Al Liamm, 1969, gant Maodez Glandour hag e genlabourerien, e-lec'h [[-fet]], implijet gant Fañch an Uhel en teir levrenn gentañ Kontadennoù ar Bobl (fot er pevare ur wech). [[rummad: displegadur ar verb]] [[Rummad:-fot]] i2yxbe24cdf5os7oysj4uj3jt83f128 0 16633 378454 337177 2026-03-28T12:33:10Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378454 wikitext text/x-wiki {{=br=}} [[Skeudenn:Stöwer Titanic.jpg|thumb|'''Peñse''' an Titanic. (1)]] {{-etim-}} : {{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''peñse''' {{dist|ˈpẽse|br}} {{g}} ({{l}} : [[peñseoù]]) # [[kolladenn|Kolladenn]] ul [[lestr]] diwar ur [[gwallzarvoud]] war [[mor|vor]]. #* ''[...] teir gwech em eus graet '''peñse''' ; c'hoarvezet eo ganin tremen un devezh hag un nozvezh e dour ar mor don.'' {{mammenn|Troidigezh dindan renerezh [[w:Maodez Glanndour|Maodez Glanndour]], ''Oberoù, lizheroù, diskuliadur'', emb. Al Liamm, 1971|429}} #* ''Nag a [[reier]] kuzhet, nag a varroù arne(v) , Nag a wall aveloù pennkaoz a wall '''beñse'''! ''. SAOQ 90 #* ''Ha bremañ, yac'h ha salv, ne dajen ket diouzhtu gant an dienez, rak peadra evit ur pennad mat a amzer am boa tennet eus ar peñse.'' {{mammenn|ABRO|28}} # [[tra|Traoù]] [[kavout|en em gavet]] war an [[aod]] diwar ur peñse. #* ''Amañ e teu ar Baganiz da brenañ keuneud hag a-wechoù da werzhañ traoù kavet ganto war an [[aod]], '''peñseoù''' evel ma lavaront.'' {{mammenn|ANTR|107}} #''mont d'ar peñse'': mont da zastum traoù war an aod, goude ur peñse #* ''Ha houmañ 'vije ganti en he c'harr ur bern marc'hadourezh, peadra da demptiñ gwazed vrav ne deont moarvat d'ar peñse nemet en defot da gaout gwelloc'h da zastum.'' {{mammenn|MOAN|5}} # '''koad peñse''': koad degaset gant ar mor war an [[aod]] #* ''« .... Du-mañ ez eus ur peul koad peñse, kalet evel houarn, ... »'' {{mammenn|[[w:Youenn Drezen|Youenn Drezen]], ''An dour en-dro d'an inizi'', Al Liamm, 1972|14}} {{-HS-}} * [[ed ar mor]] {{-dvr-}} {{(}} * [[peñsead]] * [[peñseadenn]] {{-}} * [[peñseañ]] {{-}} * [[peñseer]] {{-}} * [[peñseet]] {{)}} {{-trol-}} * [[ober peñse]] {{-tro-}} '''Kolladenn ul lestr diwar ur gwallzarvoud war vor (1)''' {{(}} * {{eo}} : {{tro|eo|ŝippereo}} * {{fr}} : {{tro|fr|naufrage}} * {{el}} : {{tro|el|ναυάγιο|R=naváyio}} * {{io}} : {{tro|io|naufrajo}} {{-}} * {{nl}} : {{tro|nl|schipbreuk}} * {{pt}} : {{tro|pt|naufrágio}} * {{ru}} : {{tro|ru|кораблекрушение|R=korablekrouchenie}} * {{en}} : {{tro|en|shipwreck}} {{)}} '''Traoù en em gavet war an aod diwar ur peñse (2)''' {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|épave}} {{)}} {{-gwelet-}} {{WP}} [[ru:peñse]] t8puvtni8vck03tkkj4ie49uktiaph2 0 18078 378448 343063 2026-03-28T12:23:13Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378448 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Meneget er [[w:Catholicon|C'hatholicon]] (1499): ''abrant''.<ref>[[w:Jehan Lagadeuc|Jehan Lagadeuc]], [https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k1510883p/f13.item ''Abrant''], ''Le catholicon en troys langaiges scavoir est breton franczoys et latin'', 1499, war lec'hienn ar Bibliothèque nationale de France.</ref> :Da geñveriañ gant ar gerioù ''[[amrant]]'' « malvenn » e kembraeg, ''[[abrans]]'' « abrant » e kerneveureg hag ''(f)abhra'' « malgudenn ; abrant » en iwerzhoneg. :Deuet eus ar ger keltiek *''abrants'', kenaozet diwar an elfenn *''abr-'' hag al lostger korfadurel *''-ants'', ar gentañ eus ar wrizienn indezeuropek *''h₃bʰrúHs'' « abrant » a gaver er gerioù ''frōns'' « tal » e latin. {{-ak-|br}} [[skeudenn:Black_eyebrow.jpg|thumb|Unan eus div '''brant''' ur plac'h.]] '''abrant''' {{dist|ˈabrãnt|br}} {{b}} ({{d}} : [[divabrant]], {{l}} : [[abrantoù]]) # {{korf|br}} [[gwareg|Gwareg]] [[krec'h]] ar [[poull-lagad]], [[kromm]] he stumm, goloet a [[blev|vlev]]. #* ''Ur gelionenn etre an '''divabrant'''.'' {{-HS-}} {{(}} *[[ael]] (''kozh'') *[[bargurenn]] {{-}} *[[gourrenn]] *[[souchenn lagad]] {{)}} {{-kevr-}} *[[abrant wenn]] (''kozh'') : [[kramamailh]] {{-tro-}} {{(}} * {{af}} : {{tro|af|wenkbrou}} * {{de}} : {{tro|de|Augenbraue|b}} * {{sq}} : {{tro|sq|vetull|b}} * {{ar}} : {{tro|ar|حاجب|tr=ḥāǧib|g}} * {{hy}} : {{tro|hy|ունք|tr=unkʿ}} * {{da}} : {{tro|da|øjenbryn|n}} * {{eo}} : {{tro|eo|brovo}} * {{eu}} : {{tro|eu|bekain}} * {{fo}} : {{tro|fo|eygnabrúgv}} * {{fy}} : {{tro|fy|wynbrau}} * {{fr}} : {{tro|fr|sourcil|g}} * {{el}} : {{tro|el|φρύδι|R=frídhi|n}} * {{he}} : {{tro|hu|גבה}} (gabah) * {{hu}} : {{tro|hu|szemöldök}} * {{io}} : {{tro|io|brovo}} * {{id}} : {{tro|id|alis}} * {{iu}} : {{tro|iu|ᖃᓪᓗ}} ([[qallu]]) * {{it}} : {{tro|it|sopracciglio|g}} * {{ga}} : {{tro|ga|mala|b}}, {{tro|ga|fabhra|g}} * {{ja}} : {{tro|ja|眉毛|tr=mayuge}} {{-}} * {{ca}} : {{tro|ca|cella|b}} * {{cy}} : {{tro|cy|ael|b}} * {{kw}} : {{tro|kw|abrans|g}} * {{ko}} : {{tro|ko|눈썹|R=nunssep}} * {{lb}} : {{tro|lb|Aperhoer|n}} * {{ms}} : {{tro|ms|alis}} * {{nl}} : {{tro|nl|wenkbrauw|b}}, {{tro|nl|brauw|b}} * {{oc}} : {{tro|oc|ussa|b}} * {{pap}} : [[seha]] * {{fa}} : {{tro|fa|ابرو|R=ābru}}, {{tro|fa|برو|R=baru, boru}} * {{pl}} : {{tro|pl|brew|b}} * {{pt}} : {{tro|pt|sobrancelha|b}}, {{tro|pt|sobrolho}}, {{tro|pt|supercílio}} * {{rm}} : {{tro|rm|survantscheglia|b}} * {{ru}} : {{tro|ru|бровь|R=brov’|b}} * {{en}} : {{tro|en|eyebrow}} * {{zh}} : {{tro|zh|眉毛|tr=méimao}} * {{gd}} : {{tro|gd|mala|b}} * {{es}} : {{tro|es|ceja|b}} * {{sv}} : {{tro|sv|ögonbryn}} * {{tl}} : {{tro|tl|kílay}} * {{th}} : {{tro|th|ภมุ|R=pá-mú}}, {{tro|th|คิ้ว|R=kíu}} * {{tsolyáni}} : [[kapúlikh]] * {{uk}} : {{tro|uk|брова}} (brova) * {{vi}} : {{tro|vi|lông mày}} {{)}} {{-gwelet-}} {{WP}} {{-dave-}} 3bs438ua1rnuognc6cwivisuq7zi2n2 0 18276 378440 376487 2026-03-28T12:15:41Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378440 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Da dostaat ouzh [[pryd]], e [[kembraeg]]. {| class="wikitable" border="1" style="border-collapse:collapse;" cellpadding="5" |- | <br>Indezeuropeg || '''Henamzer uhel''' <br>Kentkeltiek h.a. || '''Henamzer''' <br>Predeneg h.a. || '''Krennamzer uhel''' <br>Henvrezhoneg h.a. || '''Krennamzer izel''' <br>Krennvrezhoneg h.a. || '''Amzerioù modern''' <br>Brezhoneg h.a. || <br>Yezhoù all |- | style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/kʷer-|kʷer-]]^(en) + *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Indo-European/-tus|-tus]]^(en) || style="vertical-align: top;" | [[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Celtic/kʷritus|kʷritus]]^(en)^,<ref>Ranko Matasović : Etymological Dictionary of Proto-Celtic (2009), [https://archive.org/details/EtymologicalDictionaryOfProtoCeltic/page/n159/mode/2up?view=theater p156]</ref> || style="vertical-align: top;" | *[[:wikt:en:Reconstruction:Proto-Brythonic/prɨd|prɨd]]^(en) || style="vertical-align: top;" | || pret || style="vertical-align: top;" | pred |- | || || || prit || || prys || Kerneveureg |- | || || || || pryt || pryd || Kembraeg |} {{-ak-|br}} '''pred''' {{dist|ˈpreːt|br}} {{g}} ({{l}} : [[predoù]]) # pred-amzer, [[mare]] #* ''Gortoz eun tamm '''pred'''.'' {{mammenn|TBP2|429}} # [[poent]] #* '' [[pred|Pred]] eo [[leinañ|leina]], deomp da '''iota''' ''. {{mammenn|Troude, Nouvelles conversations en breton et en français, 1857|5}} #pred ar boued #pred-boued #:kaout ur pred, debriñ ur pred, mont/dont d'ur pred: #* ''Hag [[he devez]] he femp pred bemdez.'' TBP #* ''Er bloaz-mañ ne '''oah''' ket '''deut da bred''' ar re [[kozh|goz]].'' {{mammenn|TBP2|429}} #* ''Pa '''on-devez debret on''' tamm '''pred''' amañ ouz an [[taol|daol]] on-devez (or-bez) riou d'on diouhar.'' {{mammenn|TBP2|505}} #* ''Ar pred a '''[[gousto]]''' mil livr (lur) '''dre [[penn|benn]]'''.'' {{mammenn|TBP1|150}} #* ''Ar pred a '''oa [[koustet]]''' pemp kant lur '''dre benn'''.'' {{mammenn|TBP2|406}} #''ober ur pred, ur pred mat, ur pred fall'': #* '''''Eur pred''' mad '''ho-poa bet''' ?'' {{mammenn|TBP2|429}} #* '' ... graet hon eus adarre ur pred mat ha [[digoust]].'' TBP #ar pred-dimeziñ #ar [[pred-eured]] #ur pred bazhadoù #* ''Ma he-dije tapet honnez ahanout az-poa bet eur '''pred''' diganti.'' {{mammenn|TBP2|429}} {{-dvr-}} {{(}} *[[predad]] *[[predañ]], [[prejañ]] *[[predig]] *[[predlec'h]] *[[predva]] {{)}} {{-kevr-}} {{(}} *[[kenbred]] *[[kenbredañ]] *[[kenbreder]] *[[pred-amzer]] *[[pred-beure]] *[[pred-boued]] *[[pred-ha pred]] *[[pred-kañv]] *[[pred-noz]] *[[predig-amzer]] {{)}} {{-trol-}} *[[kaout ur pred]] ====[[krennlavarioù|Krennlavarioù]]==== * ''[[gwashañ|Gwasañ]] pec'hed a zo er bed eo [[sellet|selled]] [[etrezek|etrezeg]] toull ar [[kloued|gloued]] pa [[bez|vez]] arru koulz ar '''pred'''.'' {{mammenn|TBP3|303}} * ''Gwasañ pec'hed a zo er bed eo selled etrezeg an [[toull-karr]] pa vez arru koulz ar '''pred'''.'' {{mammenn|TBP3|303}} {{-tro-}} {{(}} *{{de}} : {{tro|de|Mahlzeit|b}} *{{fr}} : {{tro|fr|repas|g}} *{{cy}} : {{tro|cy|pryd}} *{{en}} : {{tro|en|meal}} {{)}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:pred]] lsn8e5gkukq84y0l20xnr4yf8poggdx 0 18425 378439 362825 2026-03-28T12:15:12Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378439 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar [[hep]] ha [[ken]]. {{-adv-|br}} '''hepken''' {{dist|(h)ep'ke:n|br}} #Adverb lakaet war-lerc'h un anv, un niver, ur bomm, ur frazenn, en ur frazenn er [[stumm-kadarnaat]]: #* '' ... ro din mil skoed '''hepken''' hag e larin ec'h eo [[marvet]] ma mamm dre gleñved ha kozhni, ha nen ne ouvezo netra. '' {{mammenn|KAB3|214}} #* ''Ra he devo ul lagad hepken.'' {{mammenn|KAB2|105}} #*''Soñjal enno '''hepken''' a ra din [[saouzaniñ]]'', {{mammenn|STR|34}} #* ''Marteze ne rean ket mad, rag ar venjanz a zo da Zoue '''epken''',... '' {{mammenn|EK2|67}} #* ''Eur gomz dievez '''ebken''' a viche bet avoualac’h evit lakaat [[martoloded]] ar republik, pe ar c’hos garde-kotet, da zont da enezen Rouzik, da lammet var ar gristenien vad ha d’ho strinka e [[goueled]] ar mor.'' {{mammenn|EK1|79}} #* ''Abalamour da ze ive eo ar pez fall-ze '''ebken''' eo hor beuz c’hoant da gas er meaz euz hor bro. '' {{mammenn|EK1|90}} #* ''Ar zakrist '''ebken''', eur veach enn amzer, goude beza evet eur banne, a gounte eur farz bennag divar-benn he bersoun, mez ar re-all a [[chom mut|jomme mud]].'' {{mammenn|EK1|96}} #* ''... eun tamm c’hoant ebken da gas gantho unan euz va moc’h a zo avoualac’h evit va dizelei.'' {{mammenn|EK1|99}} #* ''M'en diviche graet Polidor eun [[harzhadenn|harzadenn]] '''epken,''' oa great ganen evit ar bed-man : [...].'' {{mammenn|EK2|28}} #* ''Anna, c'hwi '''hepken''' a oar [[peger]] bras [[glac'har]] eo [[ganen]] [[ho]] kwelet o vont kuit; ...'' {{mammenn|EK2|127}} #* ''Pêr en doa c’hoant da [[furchañ]] betek ar [[foñs]], abalamour da gaout ur gouign a bep seurt ; mez Kolaig a viras outañ, hag a lavaras dezhañ kemeret diwar-c’horre ma karje, rak ned ae ket, evit un [[dousenn]] '''hepken''', da zirenkañ e banerad [[kouignoù]] eus an [[nec’h]] d’an [[traoñ]].'' {{mammenn|TLK|31}} #* ''... ar [[meot]] '''hepken''' a oar [[tourtal]] ...'' {{mammenn|KBSA|58}} #* ''Doue da vezo meulet ! ar gaoter '''hepken''' a zo torret.'' {{mammenn|KBSA|69}} #* ''Doue '''hepken''' a zo mat, tad-koz.'' {{mammenn|KBSA|80}} #* '' ...eur c’houzougad alan '''hepken''' en deus kemeret. '' {{mammenn|KBSA|106}} #*''Lezit ac’hanoun da sellout eun tammig, eun tammig bihan hepken.'' {{mammenn|KBSA|115}} #*''Evidoun-me avat a vefe laouen gant an hanter '''hepken''' eus ar pez hoc’h eus. »'' {{mammenn|KBSA|124}} #* ''« [...]. [[hounnezh|Hounnez]] eo ar [[yaouankañ|yaouanka]], hag hi '''hepken''' a [[gello|c'hello]] kas ac'hanout da [[palez|balez]] [[he zad]]. [...]'' {{mammenn|KBSA|171}} #* ''Louarn '''hepken''' a oa bet [[chañsus]].'' {{mammenn|KBSA|218}} #en droienn ''n'eo ket ... hepken'': #* '''''N'eo ket''' ar Misionou '''hepken''' a [[goulenn|c'houlenn]] tud yaouank kalonek [...].'' {{mammenn|LAPE|7}} #* '''''N'eo ket''' ur vuoc'h treut nag ur [[pemoc'hig]] '''hepken''' eo a bren Houarn.'' {{mammenn|KBSA|130}} #(ral) dirak un anv, un niver # en droienn ''nemet ... hepken'': #* ''Ha n'oa nemet Yann Pennorz hepken o lakaat kemend-all a gemmesk''. EK 2/100 {{-HS-}} * [[hepmui]] * [[nemetken]] {{-trol-}} * [[unan hepken]] * [[un tamm hepken]] * [[un dra hepken]] * [[ur wech hepken]] {{-tro-}} *{{cy}} : {{tro|cy|yn unig}} *{{fr}} : {{tro|fr|seulement}} , {{tro|fr|rien que}} *{{en}} : {{tro|en|only}} *{{pt}} : {{tro|pt|só}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:hepken]] 7csnp0x1m0sn5a3iwmnozlb682mw0ay 0 18600 378436 368324 2026-03-28T12:13:29Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378436 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : (''[[#br-ak|Anv-kadarn]]'') {{danvez-etim|br}} : (''[[#br-furm-verb|Furm verb]]'') Savet diwar ''doug-'', pennrann ar verb ''[[dougen#br-verb|dougen]]'', hep dibenn-ger. {{-ak-|br}} '''doug''' {{dist|ˈduːk|br}} {{g}} {{h}} # Nerzh diabarzh a gas un den davet un pen all pe un dra. #* {{-dvr-}} * [[dougen]] * [[douger]] * [[dougus]] * [[hezoug]] {{-kevr-}} {{(}} * [[a-zoug]] * [[e-doug]] * [[doug-kontell]] * [[doug-lizheroù]] * [[doug-moneiz]] * [[doug-pakadoù]] * [[doug-paper]], [[doug-paperioù]] * [[doug-pluenn]] * [[doug-segalenn]] * [[doug-sigaretenn]] * [[war-zoug]] {{)}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|prédisposition}} {{-furm-verb-|br}} {{br-verb-kemm|v.k.e.=ya|d|oug}} '''doug''' {{dist|ˈduːk|br}} # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[dougen#br-verb|dougen]]'' e trede gour unan an amzer-vremañ, en doare-disklêriañ.'' #* ''Ur vantell zo ganti, war he brec’h eo he '''doug'''.'' {{mammenn|[[w:Frañsez-Vari Klec'h|Frañsez-Vari Klec'h]], ''Hunvre ann Duk a Vreiz, Iann Pevare'', e-barzh ''Bleuniou-Breiz'', Th. Clairet, Kemperle, 1862|224}} #* ''Ar merser a '''zoug''' war he chouk,<br/>Ar bennhêrez a '''zoug''' a-raok.'' {{mammenn|SBI1|186}} #* ''Evel-se pep gwezenn vat a '''zoug''' frouezh mat ; mes ur wezenn fall a '''zoug''' frouezh fall.'' {{mammenn|''Aviel hon Aotrou Jesus-Christ hervez Sant Vaze'', Pariz, 1890|18}} #* ''Perak e '''toug''' ar chapel an anv a Gozh-Iliz ?'' {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], [[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''[[s:Buhez ar Sent/1912|Bue ar Zent]]'', Montroulez, 1912|927}} # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[dougen#br-verb|dougen]]'' en eil gour unan an doare-gourc'hemenn.'' #* ''Ac’hanta, '''doug''' ma bec’h diouzhtu.'' {{mammenn|Alc'houeder Treger ([[w:Erwan Bertou|Erwan Berthou]]), ''[[s:Dre an Delen hag ar C’horn-boud|Dre an Delen hag ar C’horn-boud]], Sant-Brieg, Pariz, 1904|102}} [[rummad: doug ]] svqgwxliczrjgy2z8mdcop9seoqfbyj 0 18651 378457 346450 2026-03-28T12:35:24Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378457 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[araogenn]] ''[[en]]'', an [[anv-kadarn]] ''[[desped]]'' hag an [[araogenn]] ''[[da]]''. {{-tr-ar-|br}} '''en desped da''' {{dist||br}} #[[daoust|Daoust]] [[da]] #* ''— [...] ! Mes komer kalon, ha me da yac'hao '''en desped dezhi'''.'' {{mammenn|KAB1|143}} #* '''''En desped d<nowiki>'</nowiki>'''ar [[beleien|veleien]], d'an diaoul ha d'e [[kernioù|gernioù]].'' {{mammenn|PP|?}} #* '''''Mes en desped d<nowiki>'</nowiki>'''he renk uhel, ha d'he braventez, ar marv he diskaras.'' {{mammenn|PP|?}} #* ''[...]; koulskoude, ne [[tenne|denne]] nag e [[selloù|zellou]] nag e [[soñj|zonj]] [[diwarni]], nemet '''en desped [[dezhañ|d'ean]]'''.'' {{mammenn|PIPI|171}} #* '''''En desped [[dezhañ|dezañ]]''' emañ er skol.'' {{mammenn|TBP?|?}} #* ''He mab a zo [[aet|eet]] war ar mor '''en-desped [[dezhi|dezi]]'''.'' {{mammenn|TBP2|97}} #* ''Gouelet em eus '''en desped din'''.'' {{mammenn|?|?}} #* ''Chomet e oant 'n o sav '''en desped d''''ar Reveulzi, [...].'' {{mammenn|TIVA|12}} #* ''Ar breuriezou am eus hanvet d'eoc'h aze n'int ket chapeliou serret, na breuriezou-kuz. [...]. [[bez ez int|Bez' int]] eur [[kevre|c'hevre]] da zastum an holl Vretoned en eur fagoden vras-vras hag a chomo en he zav '''en despet d''''ar wall-amzer.'' {{mammenn|[[w:Jules Gros|Jules Gros]], ''War-Sao, Bretoned ! - VI'', ''[[w:Mouez ar Vro|Mouez ar Vro]]'', 22 Du [[w:1919|1919]]|1b}} {{-tr-}} * [[en desped da bep tra]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|en dépit de}}, {{tro|fr|malgré}} * {{en}} : {{tro|en|in spite of}}, {{tro|en|despite}}, {{tro|en|against}} * {{it}} : {{tro|it|a dispetto di}} * {{pt}} : {{tro|pt|en despeito}}, [[a despeito de]] m9tq15cdt4foffkrht273e0jee9ndw3 0 19175 378462 378400 2026-03-28T12:45:02Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378462 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet gant [[nep]] ha [[meur]]. {{-adv-|br}} '''nemeur''' #(en ur frazenn er stumm-nac'h:) [[kalz]] #*''Nep na had '''nep meur''', nep meur ne conquero'' M 1579 #* ''Ne blij ket '''nemeur''' kig ar baganed din; ...''. {{mammenn|GGEO|77}} #* ''Ne blije ket '''nemeur''' ar merc’hed da Ber, [[evit doare]] ; dre eurvad, plac’hed, ar baotred a zo nebeut anezo eveltañ.'' {{mammenn|KBSA|65}} #* ''— « [[klev|Kleo]] 'ta, eme Dadig [[kozh|koz]] an dienez, '''bez' ez eus''' tud ha ne [[gouzont|ouzont]] [[nemeur]] [[bevañ|beva]], petra fell [[dit|d'it]] ? [...]. »'' {{mammenn|MAVR|145}} #* ''... ne laboure ken '''nemeur''' ...''. {{mammenn|KAB3|35}} #* ''Itien, dre ma oa paotr tost, ne daremprede ket '''nemeur''' leurenn an [[ostizien]].'' {{mammenn|PIPI 1908|9}} #'''nemeur a dra''' : [[kalz a dra]] #*''Ne ouezoc’h ket c’hoazh '''nemeur a dra''' [[e-skoaz]] a ouzoun'', {{mammenn|GGEO|5}} #'''nemeur a drouz''' : [[kalz a drouz]] #*''Me am eus ur c'hazig bihan rous ha ne ra ket '''nemeur a drouz'''.'' {{mammenn|SBI|20}} #'''nemeur a dud''' : [[kalz a dud]] (fazi?) #* ''N'eo ket degouezhet ganin gwelout '''nemeur''' a [[gwragez|wragez]] diwar ar maez ken mistr, ken kempenn ha hi ; [...].'' {{mammenn|VZAB|15}} #'''nemeur a yec'hed''' #* ''N’en devoa ket Yann ar Floc’h '''nemeur''' a yec’hed ha [[dihet]] e veze alies gant ar [[berralan|verr-alan]].'' {{mammenn|KBSA|8}} #en droienn ''seurt n'eus ket nemeur'' : evel n'eus ket kalz #*''Fulup a oa ur gwaz, ar sort n'eus ket '''nemeur'''!'' {{mammenn|TBP?|??}} {{-HS-}} *[[kalz]] {{-trol-}} * [[a-barzh nemeur]] ===Rimadell=== *''[[keur|Keur]], seurt n'eus ket '''nemeur'''!'' Seurt rimadell a vez laosket pa c'hoarier ar c'hartoù. [[Rummad:ne-]] [[Rummad:meur]] ers2ookxh5u6qnem2oxgohlxtxuwro1 0 20194 378465 294947 2026-03-28T12:48:46Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378465 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[adverb]] ''[[diwezhat]]'' hag an [[dibenn-ger]] ''[[-oc'h]]''. {{-adv-|br}} '''diwezhatoc'h''' {{dist|diɥeˈzatːɔx|br}} {{dist|diweˈzatːɔx|br}} # Ur pennad amzer goude. #* '''''Diwezhatoc'h''' e komprenis reizh-ha-reizh ster an enskrivadenn-se : [...].'' {{mammenn|TIVA|12}} #* '''''Diwezhatoc'h''', ken a [[boe|voe]] deuet en oad da [[tennañ ar bilhed|dennañ ar bilhed]], e chomas da [[mevel|vevel]] war ar maez.'' {{mammenn|STBJ|8}} #* ''Leuniañ a [[greas|reas]] an aer sioul betek ar [[bourc'h|vourc'h]] ha pelloc'h zoken paneogwir e [[c'houvezjod]] '''diwezhatoc'h''' e oa bet klevet ar [[kri|c'hri]] [[ankenius]]-se e koumanant ar Poullfank [[e-lec'h ma]] 'z oad o [[goro|c'horo]] da [[enderv]].'' {{mammenn|LAEK|54}} #* ''Ha '''diwezhatoc'h''' pa [[zeuas]] da [[bezañ|vezañ]] va mamm-gozh ha '''war an dro''' va [[maeronez]], daoust ha reiñ a [[greas|reas]] din un anv [[kouer]] bennak, Jakez, Yann, Loull pe Bipi ?'' {{mammenn|VZAB|12}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|plus tard}} {{-etim-}} :Savet diwar an [[anv-gwan]] ''diwezhat'' hag an dibenn-ger ''-oc'h'' {{-furm-ag-|br}} '''diwezhatoc'h''' #''[[derez-uheloc'h|Derez-uheloc'h]] an anv-gwan'' diwezhat; ha n'eo ket ken [[fin]] (hag un den all). #* ''Yann a zo eun tammig '''diwezhatoh''' [[ivez|ive]].'' {{mammenn|TBP2|127}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|plus arriéré}} [[rummad:diwezhat]] [[rummad:-oc'h (derez-uheloc'h)]] orqdfgm9e28mllekoxwowudio4oo457 0 21401 378474 301955 2026-03-28T13:12:32Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizenn HTML dispredet 378474 wikitext text/x-wiki {{=br=}} [[Skeudenn:Fawn and mother.jpg|thumb|Ur '''garvez''' (a-zehou) hag he menn (a-gleiz).]] {{-etim-}} : Savet diwar « [[karv]] » hag an [[dibenn-ger]] « [[-ez]] ». {{-furm-ak-|br}} {{br-taol-GhaB | gu=karv | gl=kirvi | bu=karvez | bl=karvezed | dgu=ˈkɑː.ro | dgu2=ˈkarw | dgl=ˈkir.vi | dbu=ˈkar.ves | dbl=kar.ˈveː.zet }} '''karvez''' {{dist|ˈkar.ves|br}} {{b}} # [[parez|Parez]] ar [[karv|c'harv]]. #* ''Evit eur chaseer ne voa fall ann dervez Kaout eur cʼharo hag eur garvez''. {{mammenn|MGK|97}} {{-HS-}} * [[heizez]] {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|Hinde}} ; {{tro|de|Hindin}} (''barzhoniezh''), {{tro|de|Hirschkuh}} (''barzhoniezh'') * {{bg}} : {{tro|bg|сърна}} (sărna) * {{eo}} : {{tro|eo|cervino}} * {{fy}} : {{tro|fy|wyfkehart}} * {{fr}} : {{tro|fr|biche}} * {{el}} : {{tro|el|ελαφίνα}} (elafína) * {{ang}} : {{tro|ang|hind}} * {{it}} : {{tro|it|cerva}} * {{cy}} : {{tro|cy|hyddes}} {{-}} * {{lb}} : {{tro|lb|Hirschkou}} * {{nl}} : {{tro|nl|hinde}} * {{pi}} : [[बेचिअ]] (becia) * {{pt}} : {{tro|pt|corça}} * {{ru}} : {{tro|ru|олениха}} (olenikha) * {{sa}} : {{tro|sa|हरिणी}} ([[hariṇī]])) * {{en}} : {{tro|en|doe}}, {{tro|en|hind}} * {{sv}} : {{tro|sv|hind}} * {{wa}} : {{tro|wa|bih}} {{)}} 7cu44u93e4ir325rczkkes8pxi89vlr 0 27299 378431 370526 2026-03-28T12:10:36Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378431 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar « deu- », pennrann ar verb « [[dont#br-verb|dont]] », hep [[dibenn-ger]]. {{-furm-verb-|br}} '''deu''' {{dist|ˈdøː|br}} # ''[[furm|Furm]] ar verb ''[[dont#br-verb|dont]]'' e [[trede gour unan]] an amzer-vremañ, en [[doare-disklêriañ]].'' #* ''— Mar '''deu''', e lakaio ac'hanon gaouiadez. [...].'' {{mammenn|MBL|48}} #hep kemmadur dre vlotaat (evel e-barzh ''Emgann Kergidu'')<ref>Gwelout [[:w:Yezhadur Bras ar Brezhoneg]], pajenn 86:''Er yezh komzet bremañ ez eur techet da chom hep ober ar c'hemmadur ''d/z'' er verboù ''dont'' ha ''dleout'' goude ar rannoùigoù ''a'' ha ''ne'': ''mont a dlean, Pêr a deuio ivez, ne dle netra dit, ne deuio ket kennebeut.'' Gwelloc'h eo ober evelato ar c'hemmadur ez-reizh. Graet e vez dalc'hmatel lavarennoù implijetañ evel ''ar sizhun a zeu, ar bloaz a zeu''.'' (pajenn 86)</ref> #*''A '''deu''' ...'' #:* ''Evel ma ouzoc'h mat, Gwennveur a '''deu''' atav a-raok C'hwevrer ; [...].'' {{mammenn|KAB2|15}} #:* ''Hon tud a '''deu''' ...'' {{mammenn|EK1|198}} #:* ''Ar [[gras|chras]] '''a deu''' [[dimp|d'imp]] hirie, ma n'he lakomp ket da [[talvezout|dalvezout]] [[diouzhtu|dustu]], [[piv|piou]] [[goar|oar]] ha [[nerzh|nerz]] [[a-walc'h|awalc'h]] hon devo d'hen ober [[goude-se|goude-ze]] ?'' {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], [[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''[[s:Buhez ar Sent/1912|Bue ar Zent]]'', Montroulez, 1912|350}} #:* ''Traoù zo hag a dremen en [[hon]] c'horf hep gouzout dimp ; ar c'hleñved hag ar [[yec'hed]], an tomm hag ar yen a zo traoù a '''deu''' hag a ya [[drezomp]], hep gouzout dimp, [[koulz lavaret]].'' {{mammenn|[[w:Yann-Vari Perrot|Yann-Vari Perrot]], [[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''[[s:Buhez ar Sent/1912|Bue ar Zent]]'', Montroulez, 1912|350}} #:* ''Unan bennag pa-'nevez an digarez da [[prenañ|brena]] eun aneval breton '''a deu''' war ar [[bro|vro]] da [[klask|glask]] tud.'' {{mammenn|TBP2|19}} #:* ''Me a [[deu]] [[braoued]] [[em]] [[daoulagad]]. '' {{mammenn|TBP2|63}} #*''A '''deu''' da ober '' #:*''Ho preur eo, a '''deu''' da welet ac'hanoc'h, a lavar gant ur pikol mouezh...'' {{mammenn|KAB1|291}} #:* ''— [...]. Hirie ar Gall '''a deu''' da furchal hon [[tier|zïer]], [...] ?'' {{mammenn|PIPI|182}} #* ''Ne '''deu''' ...'' #:* ''Na pegen buhan ez a an deiziou en-dro, eur pennad zo ; ha koulskoude netra '''ne deu'''.'' {{mammenn|KLAM|1}} #* ''Na '''deu''' ...'' #:* ''Ar [[brondu]] '''na deu''' ket er-mêz ken.'' {{mammenn|TBP2|67}} #* ''Pa '''deu''' ...'' #:* ''Pa [[gra|ra]] glao ha '''pa deu''' heol warno goude e [[bez|vez]] bronduet an ed.'' {{mammenn|TBP2|67}} #gant ar c'hemmadur dre vlotaat( => [[a zeu]]): #:* ''Ya, c’hwi, c’hwi ; laer oc’h sur, rak n’eus nemet al laeron hag '''a zeu''' pinvidik.'' {{mammenn|TSTN|110}}. #:* ''Ar gwern pa [[bez|vez]] lezet dindan ar glao '''a zeu''' da [[brukɴ̩ɛañ|vruka]] dioustu.'' {{mammenn|TBP2|68}} #:* ''Me am-bez aon rag ar rederien '''a zeu''' war ar [[bro|vro]].'' {{mammenn|TBP2|436}}. Iskis-bras en ul levr db yezh komzet Treger. #:e troiennoù amzeriañ (e-barzh ''Emgann Kergidu'' zoken): ''[[er bloaz a zeu]]/[[ar bloaz a zeu]], er miz a zeu, er sizhun a zeu, ... disul a zeu ...'' #:* ''... en hañv '''a zeu''' ...'' {{mammenn|EK1|44}} #:* ''... [[ac'hann]] d'an eost '''a zeu''' ...'' {{mammenn|EK1|44}} #:* ''Nag er sizhun '''a zeu''' kennebeut », eme ar re all''. {{mammenn|EK1|186}} #:* ''... goude an eost '''a zeu''' ''. {{mammenn|EK2|124}} #:* ''Bezit tranqil ; ar Roue a evessa varnoc’h ; diminui a ra hoc’h impodou, ha mar deo ret, e fournisso dêc’h ar voyen da zeport evit ober hoc’h eaust ar bloa '''a zeu'''.'' [[Simon a Vontroulez]], Chabistr IX. #:* ''... ha lakit ho poan d’he zervicha guelloc’h epad ar '''[[bloaz a zeu]]''', ...'' {{mammenn|Gabriel Morvan, Buhez ar Sent 1913, 883}} ====Krennlavaroù==== * ''An diaoul a '''deu''' da [[tuta|duta]] d'ar Sadorn d'abardaez.'' {{mammenn|TBP3|318}} * ''[[ar pezh|Ar pezh]] a '''deu''' diwar-goust an diaoul a ya d'hen [[houarnañ]].'' {{mammenn|TBP3|318}} * ''D'ar Sadorn goude kreisteiz e '''teu''' an diaoul da [[tuta|duta]].'' {{mammenn|TBP3|318}} * ''Pa [[bez|vez]] tomm an heol an deiz kentañ [[a viz]] C'hwevrer e '''teu''' al [[louz]] er-maez eus e [[toull|doull]] da [[garmat|c'harmat]] d'ar goañv da [[donet|zonet]].'' {{mammenn|TBP3|326}} * ''Gant [[kolo]] hag '''amzer'''<br>E [[deu|teu]] da [[eogiñ]] ar [[mesper]].'' {{=cy=}} {{-etim-}} : Sellet ouzh an etimologiezh er pennad « [[daou]] ». {{-ag-peg-|cy}} '''deu''' {{dist|dɛj|cy}} # [[daou|Daou]]. Stumm a gaver dirak gerioù zo. {{-HS-}} *[[dau]] ({{g}}) *[[dwy]] ({{b}}) {{-dvr-}} #: '''''[[deuawd]]''''' : « [[daouad]] ». #: '''''Deubeth''''' : « daou dra ». #: '''''Deucant''''' : « daou c'hant ». #: '''''[[deuddeg]]''''' : « daouzek ». #:: '''''Deuddeg ar [[hugain]]''''' : « daou ha tregont ». #: '''''[[deugain]]''''' : « [[daou-ugent]] ». #:: '''''Deg a deugain''''' : « [[hanter-kant]] ». #: '''''[[deunaw]]''''' : « [[triwec'h]]». #: '''''Deuparth''''' : « daou barzh, div lodenn». #: '''''Deupen''''' : « daou benn ». #: '''''[[deutu]]''''' : « daou du ». {{=pt=}} {{-etim-}} : Eus ar verb « [[dar]] ». {{-furm-verb-|cy}} '''dar''' {{dist|dar|cy}} # Trede gour unan [[amzer-dremenet-strizh]] ar verb [[dar]]. #* ''Ela '''deu''' o [[dinheiro]]''. Hi a roas an arc'hant. ==Notennoù== [[Rummad:dar (portugaleg)]] [[Rummad:dont]] [[Rummad:deu (dont)]] 6weropxy38c5bmq7yp6erl38o5m0321 0 27611 378445 350913 2026-03-28T12:19:14Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378445 wikitext text/x-wiki {{gwelet|ac'han-}} {{=br=}} {{-etim-}} : Eus ar ger « [[ac'hanen]] » goude fatadur an « e » (evel zo c'hoarvezet d'ar ger [[amann]]). {{-adv-|br}} '''ac'hann''', skrivet ivez [[ac'hann]], pe [[ac'hanen]], {{dist|aˈɣãnː|br}}<br /> #(A verk ul lec'h orin :) eus amañ, [[ac'hanen]], [[ac'halen]], [[avamañ]] : #*bezañ [[ac'hann]] : #:* ''− « Ev, ev 'ta, ma 't eus c'hoant. Gwelout a [[gran|ran]] [[ne dout]] ket '''ac'han'''.'' {{mammenn|TIVA|13}} #*bezañ [[genidik]] ac'hann #* ''— « Gwir a [[lavarez]], » [[eme]] an daou all, « ha [[bremañ pa|bremañ p']]emaomp [[en oad]] da vale, ez eo ret deomp [[mont en hon tro]], pa [[n'omp ket]] [[genidik]] [[ac'han]]. »'' {{mammenn|LAWI|19}} # bezañ [[pell]] ac'hann #* ''— N'emañ ket gwall [[pell|bell]] '''ac'hann''' ; hepdale ec'h [[errui]] war [[aod]] ar mor, [...].'' {{mammenn|KAB1|32}} #* ''[...] [[genidik]] on eus a ur vro bell [[ac'han]].'' {{mammenn|LAWI|42}} # bezañ ur [[pennad]] ac'hann #* ''— « Mat ! me [[goar|oar]] gant piv emañ ; ur [[pennad]] emañ [[ac'han]], [[du-se]] er [[kuzh-heol|c'huzh-heol]], gant Roue Breizh. [...].'' {{mammenn|LAWI|46}} #* ''− [...] ; met war-hed un devezh mat a [[bale|vale]] [[ac'hann]] a zo ur [[kastell|c'hastell]] en kreiz ur [[koad|c'hoad]], hag eno, marteze, e [[kavfet]] ar pezh a [[klasket|glasket]].'' {{mammenn|KAB2|40}} #[[mont ac'hann]] (da ul lec'h bennak) #* ''— « Deomp '''ac'han''' d' ar [[milin|vilin]], » eme [[paotr|baotr]] Treizh-Logod, « rak gwall [[dirapar]] eo ho [[dilhad|tilhad]] [[en-dro deoc'h]] ha leun-bri oc'h ivez. [...]. »'' {{mammenn|LAWI|72}} #* ''Deomp [[ac'han]].'' {{mammenn|KBSA|21}} #* ''- [...]. An div dremedar a '''degasfet''' ganeoc'h, rak ar re-se a zo [[buan evel an avel]], hag e pignfomp neuze war bep a hini anezhe, evit [[mont kuit]] [[ac'hann]]. [...].'' {{mammenn|KAB1|81}} #* ''— Warc'hoazh ec'h [[afomp]] kuit '''ac'hann''', [...]. '' {{mammenn|KAB1|144}} #* ''— « Mat ! mat ! n' eus forzh, [[feteiz]] ne din [[ac'han]] (ken?) n' am bezo gwelet petra zo kouezhet digant [[ar re-hont]]. »'' {{mammenn|LAWI|39}} #* ''N'eus forzh, n'in ket '''ac'hann''', na pa rankfen bale [[noazh]] ha [[diarc'hen]], ken am bo distaget ur gwenneg bennak diouzh ar [[kozh|c'hozh]] skraper kozh-mañ !'' {{mammenn|[[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''Bilez hag e vestr'', Feiz ha Breiz, Brest, 1926|2}} #* ''« Ma ! Hennez, ar Yann-ze, a rank mont kuit '''ac'han''', c'houitell hag all ! »'' {{mammenn|KBSA|186}} #* ''[[mont|Mond]] '''ahann''' d'an tour-ruz, setu aze eur [[krogad|hrogad]] !'' {{mammenn|TBP2|292}} #* ''[[se|Ze]] a oa da [[reiñ da c'houzout|rei da houzoud]] [[deomp|deom]] e oa [[o vont|o vond]] '''ahann'''.'' {{mammenn|TBP2|438}} #* ''Pa [[bo|vo]] [[aet|eet]] homañ '''ahann''' e [[bimp|vim]] amañ 'vel eur [[penn ki]].'' {{mammenn|TBP1|33}} #* ''Gwell eo [[deomp|deomp]] [[mont|mond]] '''ahann''', [[da-larsout]] (da-lavarjout).'' {{mammenn|TBP2|309}} #gwelout ac'hann #* ''Ur '''gudon''' a [[gwelan|welan]] du-hont war [[brank|vrank]] ur [[gwezenn|wezenn]], teir lev ac'hann.'' {{mammenn|KAB3|112}} #* '' -Pelec'h emañ ar [[milinoù]]-se? - N'o gwelet ket du-hont, war ar menez, teir lev ac'hann?'' {{mammenn|KAB3|112}} #* ''Ahann e [[gwelan|welan]] an [[tremenidi|dremenidi]].'' {{mammenn|TBP2|540}}; ''Ac'hann e vez gwelet an dremenidi.'' {{mammenn|TBP3|178}} #[[tec'hel]] ac'hann #* ''Ni n'[[hon eus|on-eus]] ket da [[tec'hel|dehel]] '''ahann'''.'' {{mammenn|TBP2|234}} # [[tennañ]] unan bennak [[ac'hann]], [[en em dennañ]] ac'hann #* ''O ! va mamm, emaon marv, ma n'am '''zennit''' [[raktal]] [[ac'han]].'' {{mammenn|ETAP|54}} #* ''Ma 'm '''zennit''' [[ac'han]], e roin va [[ger]] deoc'h, [[a galon vat]].'' {{mammenn|ETAP|55}} #* ''− [...]. Gra evel ma lârin dit hag e '''c'hallfomp''' em [[tennañ|dennañ]] [[ac'hann]] [[hon-daou]]. [...].'' {{mammenn|KAB5|118}} # bezañ, mont, '''ac'hann da ul lec'h bennak''': #* '' '''Bezet''' ivez ur pont kaer '''ac'han''' da Gêr-Iz. »'' {{mammenn|LAWI|162}} #*''Pegeit zo ac'hann da Vrest? '' {{mammenn|[[w:Jean Tricoire|Jean Tricoire]], ''Me a gomzo brezoneg'', 1990, p 86}} #* ''Ha peadra 'ta da baeañ va beaj [[ac'han]] da Baris ha pelloc'h, eus Paris betek Moskov ! nag a vadoù da zispign kent [[tizhout]] ar pal...'' {{mammenn|VBRU|4}} #* ''Person kozh Tredraezh a oa aet '''ac'hann''' da Bleuveur.'' {{mammenn|TBP2|277}} #* ''Pet [[lev]] zo '''ac'hann''' da Berroz?'' {{mammenn|TBP3|156}} #* ''Hennezh a flistre e wad keit hag ac’hann d’ar prenestr.'' TBP 2/161 II - A verk an amzeriañ #ac'hann d'ur c'houlz bennak #* ''... '''ac'hann''' d'an eost a zeu ...''' {{mammenn|EK1|44}} #* ''... '''ac'hann''' d'ar varn ne varvin ket, siwazh!''' {{mammenn|KBSA|226}} #* '''''Ac'hann''' d'ar bloaz a zeu, emezañ, [[en devezo]] bet amzer Yannig da zeski e gatekiz, ha neuze e raio e bask.'' {{mammenn|KBSA|241-242}} #[[ac'hann d'an noz]] #* ''An dud ivez a rank hiriv kaout boued '''kreñvoc'h''' ha fonnusoc'h rak tenn e [[bezo|vezo]] d'ar [[korf|c'horf]] ac'hann d'an noz.'' {{mammenn|[[w:Yann-Loeiz Rozeg|Brogarour]], ''Onenn'', Gwengamp, 1936|39}} #'''ac'hann da warc’hoazh''', '''ac'hann d'arc’hoazh''' #* ''Ha pa gomzfen '''ac'hann''' da warc’hoazh ar beure ne c’hallfen ket dont a-benn da laret holl.'' {{mammenn|KAB1|30}} # '''[[ac'han da neuze]]''' #* ''— [...]. Met na [[pok|bok]] da [[plac'h|blac'h]] ebet '''ac'hann da neuze''', ha deu amañ war [[yun]], pe n' am gweli ken. [...].'' {{mammenn|KAB1|158}} #* ''— ...Ne [[gran|ran]] ket, eme ar person ; p'he devezo hanter-kant skoed ez in diouzhtu ; '''ac'hann da neuze''' e [[chomo]]aze.'' {{mammenn|[[w:Marsel Klerg|Marsel Klerg]], ''[[w:Faltazi an amzerioù kent|Faltazi an amzerioù kent]]'', Mouladurioù Hor Yezh, 1999|24}} # '''ac'han da begoulz''' : betek [[pegoulz]] #* ''Ac'han da begoulz, [[daonet e vo mil va ereoù]], e chomo an daou-mañ da [[flabotal]] o genou ?'' {{mammenn|[[w:Jarl Priel|Jarl Priel]], ''[[w:Kleñved an Togn|Kleñved an Togn]]'', [[w:Al Liamm|Al Liamm - Tir na n-og]], [[w:1952|1952]]|6}} #ac'hann [[da-vloaz]] : a-raok bloaz #* ''Ne [[dimezo|zimezo]] ket '''ahann''' da-vloaz.'' {{mammenn|TBP2|52}} #''[[a-barzh nemeur]] ac'han'': [[a-raok]] pell ac'hann #''[[a-barzh pell]] ac'han'': [[a-raok pell]] ac'hann #* ''Amzer fall a zo da [[kaout|gaout]], [[a-barzh| a barz]] pell [[ac'han]], rak en eur [[dont|zont]] aman e oa eur [[bran|vran]] war an hent, ha breman e [[gwelan|welan]] ar person du-hont.'' {{mammenn|KLAM|41}} #''ac'hann ne vo pell'' : a-raok pell #* ''"Ac'hann ne [[bo|vo]] pell e paei se din, kozh [[koele]], ya, [[mab gast]], ma am bo da [[kroc'hen|groc'hen]] ; [...]."'' {{mammenn|MINNA|102}} #ac'hann d'ar [[bloaz a zeu]] #* ''« Kenavo 'ta, Tourter. '''Ac'han d''''ar [[bloaz a zeu]], ma [[degouezh|tegouez]] [[din|d'in]], '''a-benn neuze''', [[bezañ|beza]], evel bremañ, [[bev|beo]] ha yac'h ! »'' {{mammenn|TKAL1|87}} #ac'han da bell : e-pad ur pennad mat #*''Kig hon bo bepred ac'hann da bell''. {{mammenn|KAB3|211}} III #en droienn '''[[ac'hann hag aleshont]]''' #* ''Hag e [[dalc'he|talhe]] da [[hopal]] [[warnon]] : [[genaoueg]] '''ahann''', marmouz [[aleshont]].'' {{mammenn|TBP2|13}} IV # En droienn isurzhiañ: [[ac'hann ma]]. {{-dvr-}} * [[ac'han da]], [[ac'hann da]] * [[ac'han di]], [[ac'hann di]] {{-HS-}} * [[eus amañ]] * [[ac'han]], [[ac'hanen]], [[ac'hann]] * [[ac'halen]] * [[avamañ]] ====[[divinadelloù|Divinadelloù]]==== * ''[[pet|Ped]] toull ha [[pet|ped]] toullez a zo '''ac'hann''' da [[w:Montroulez|Vontroulez]] ? — N'az-teus ket [[ezhomm|ezomm]] da c'houl ([[goulenn|c'houlenn]]) : [[pep hini]] [[en deus|e-neus]] e [[toull|doull]].'' {{mammenn|TBP3|328}} * ''[[pet|Ped]] lost leue a zo '''ac'hann''' da [[Menez Bre| Venez Bre]] ? — Unan mar bez hir a-walc'h.'' {{mammenn|TBP3|334}} ==Notenn== *''ac'han'' e [[:w:Geriadur Hemon-Huon]], 1978. *''ac'hann'' e [[:w:Geriadur Hemon-Huon]], 2005. {{-ag-|br}} '''ac'hann''' # (Bezañ) eus amañ. #* ''Un den ac'hann'' #* ''Ar paotr bras '''ac'hann'''.'' {{mammenn|TBP3|291}} #* ''Ar c'hemener '''ac'hann''' a labour [[mat kenañ]] ...'' {{mammenn|TBP3|147}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|d'ici}} * {{en}} : {{tro|en|from here}}, {{tro|en|from now}} * {{it}} : {{tro|it|da qui}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] 8gb797shh7guuvwwki8bsoudlmrj5eq 378453 378445 2026-03-28T12:32:23Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378453 wikitext text/x-wiki {{gwelet|ac'han-}} {{=br=}} {{-etim-}} : Eus ar ger « [[ac'hanen]] » goude fatadur an « e » (evel zo c'hoarvezet d'ar ger [[amann]]). {{-adv-|br}} '''ac'hann''', skrivet ivez [[ac'hann]], pe [[ac'hanen]], {{dist|aˈɣãnː|br}}<br /> #(A verk ul lec'h orin :) eus amañ, [[ac'hanen]], [[ac'halen]], [[avamañ]] : #*bezañ [[ac'hann]] : #:* ''− « Ev, ev 'ta, ma 't eus c'hoant. Gwelout a [[gran|ran]] [[ne dout]] ket '''ac'han'''.'' {{mammenn|TIVA|13}} #*bezañ [[genidik]] ac'hann #* ''— « Gwir a [[lavarez]], » [[eme]] an daou all, « ha [[bremañ pa|bremañ p']]emaomp [[en oad]] da vale, ez eo ret deomp [[mont en hon tro]], pa [[n'omp ket]] [[genidik]] [[ac'han]]. »'' {{mammenn|LAWI|19}} # bezañ [[pell]] ac'hann #* ''— N'emañ ket gwall [[pell|bell]] '''ac'hann''' ; hepdale ec'h [[errui]] war [[aod]] ar mor, [...].'' {{mammenn|KAB1|32}} #* ''[...] [[genidik]] on eus a ur vro bell [[ac'han]].'' {{mammenn|LAWI|42}} # bezañ ur [[pennad]] ac'hann #* ''— « Mat ! me [[goar|oar]] gant piv emañ ; ur [[pennad]] emañ [[ac'han]], [[du-se]] er [[kuzh-heol|c'huzh-heol]], gant Roue Breizh. [...].'' {{mammenn|LAWI|46}} #* ''− [...] ; met war-hed un devezh mat a [[bale|vale]] [[ac'hann]] a zo ur [[kastell|c'hastell]] en kreiz ur [[koad|c'hoad]], hag eno, marteze, e [[kavfet]] ar pezh a [[klasket|glasket]].'' {{mammenn|KAB2|40}} #[[mont ac'hann]] (da ul lec'h bennak) #* ''— « Deomp '''ac'han''' d' ar [[milin|vilin]], » eme [[paotr|baotr]] Treizh-Logod, « rak gwall [[dirapar]] eo ho [[dilhad|tilhad]] [[en-dro deoc'h]] ha leun-bri oc'h ivez. [...]. »'' {{mammenn|LAWI|72}} #* ''Deomp [[ac'han]].'' {{mammenn|KBSA|21}} #* ''- [...]. An div dremedar a '''degasfet''' ganeoc'h, rak ar re-se a zo [[buan evel an avel]], hag e pignfomp neuze war bep a hini anezhe, evit [[mont kuit]] [[ac'hann]]. [...].'' {{mammenn|KAB1|81}} #* ''— Warc'hoazh ec'h [[afomp]] kuit '''ac'hann''', [...]. '' {{mammenn|KAB1|144}} #* ''— « Mat ! mat ! n' eus forzh, [[feteiz]] ne din [[ac'han]] (ken?) n' am bezo gwelet petra zo kouezhet digant [[ar re-hont]]. »'' {{mammenn|LAWI|39}} #* ''N'eus forzh, n'in ket '''ac'hann''', na pa rankfen bale [[noazh]] ha [[diarc'hen]], ken am bo distaget ur gwenneg bennak diouzh ar [[kozh|c'hozh]] skraper kozh-mañ !'' {{mammenn|[[w:Erwan ar Moal|Erwan ar Moal]], ''Bilez hag e vestr'', Feiz ha Breiz, Brest, 1926|2}} #* ''« Ma ! Hennez, ar Yann-ze, a rank mont kuit '''ac'han''', c'houitell hag all ! »'' {{mammenn|KBSA|186}} #* ''[[mont|Mond]] '''ahann''' d'an tour-ruz, setu aze eur [[krogad|hrogad]] !'' {{mammenn|TBP2|292}} #* ''[[se|Ze]] a oa da [[reiñ da c'houzout|rei da houzoud]] [[deomp|deom]] e oa [[o vont|o vond]] '''ahann'''.'' {{mammenn|TBP2|438}} #* ''Pa [[bo|vo]] [[aet|eet]] homañ '''ahann''' e [[bimp|vim]] amañ 'vel eur [[penn ki]].'' {{mammenn|TBP1|33}} #* ''Gwell eo [[deomp|deomp]] [[mont|mond]] '''ahann''', [[da-larsout]] (da-lavarjout).'' {{mammenn|TBP2|309}} #gwelout ac'hann #* ''Ur '''gudon''' a [[gwelan|welan]] du-hont war [[brank|vrank]] ur [[gwezenn|wezenn]], teir lev ac'hann.'' {{mammenn|KAB3|112}} #* '' -Pelec'h emañ ar [[milinoù]]-se? - N'o gwelet ket du-hont, war ar menez, teir lev ac'hann?'' {{mammenn|KAB3|112}} #* ''Ahann e [[gwelan|welan]] an [[tremenidi|dremenidi]].'' {{mammenn|TBP2|540}}; ''Ac'hann e vez gwelet an dremenidi.'' {{mammenn|TBP3|178}} #[[tec'hel]] ac'hann #* ''Ni n'[[hon eus|on-eus]] ket da [[tec'hel|dehel]] '''ahann'''.'' {{mammenn|TBP2|234}} # [[tennañ]] unan bennak [[ac'hann]], [[en em dennañ]] ac'hann #* ''O ! va mamm, emaon marv, ma n'am '''zennit''' [[raktal]] [[ac'han]].'' {{mammenn|ETAP|54}} #* ''Ma 'm '''zennit''' [[ac'han]], e roin va [[ger]] deoc'h, [[a galon vat]].'' {{mammenn|ETAP|55}} #* ''− [...]. Gra evel ma lârin dit hag e '''c'hallfomp''' em [[tennañ|dennañ]] [[ac'hann]] [[hon-daou]]. [...].'' {{mammenn|KAB5|118}} # bezañ, mont, '''ac'hann da ul lec'h bennak''': #* '' '''Bezet''' ivez ur pont kaer '''ac'han''' da Gêr-Iz. »'' {{mammenn|LAWI|162}} #*''Pegeit zo ac'hann da Vrest? '' {{mammenn|[[w:Jean Tricoire|Jean Tricoire]], ''Me a gomzo brezoneg'', 1990, p 86}} #* ''Ha peadra 'ta da baeañ va beaj [[ac'han]] da Baris ha pelloc'h, eus Paris betek Moskov ! nag a vadoù da zispign kent [[tizhout]] ar pal...'' {{mammenn|VBRU|4}} #* ''Person kozh Tredraezh a oa aet '''ac'hann''' da Bleuveur.'' {{mammenn|TBP2|277}} #* ''Pet [[lev]] zo '''ac'hann''' da Berroz?'' {{mammenn|TBP3|156}} #* ''Hennezh a flistre e wad keit hag ac’hann d’ar prenestr.'' TBP 2/161 II - A verk an amzeriañ #ac'hann d'ur c'houlz bennak #* ''... '''ac'hann''' d'an eost a zeu ...'' {{mammenn|EK1|44}} #* ''... '''ac'hann''' d'ar varn ne varvin ket, siwazh!'' {{mammenn|KBSA|226}} #* '''''Ac'hann''' d'ar bloaz a zeu, emezañ, [[en devezo]] bet amzer Yannig da zeski e gatekiz, ha neuze e raio e bask.'' {{mammenn|KBSA|241-242}} #[[ac'hann d'an noz]] #* ''An dud ivez a rank hiriv kaout boued '''kreñvoc'h''' ha fonnusoc'h rak tenn e [[bezo|vezo]] d'ar [[korf|c'horf]] ac'hann d'an noz.'' {{mammenn|[[w:Yann-Loeiz Rozeg|Brogarour]], ''Onenn'', Gwengamp, 1936|39}} #'''ac'hann da warc’hoazh''', '''ac'hann d'arc’hoazh''' #* ''Ha pa gomzfen '''ac'hann''' da warc’hoazh ar beure ne c’hallfen ket dont a-benn da laret holl.'' {{mammenn|KAB1|30}} # '''[[ac'han da neuze]]''' #* ''— [...]. Met na [[pok|bok]] da [[plac'h|blac'h]] ebet '''ac'hann da neuze''', ha deu amañ war [[yun]], pe n' am gweli ken. [...].'' {{mammenn|KAB1|158}} #* ''— ...Ne [[gran|ran]] ket, eme ar person ; p'he devezo hanter-kant skoed ez in diouzhtu ; '''ac'hann da neuze''' e [[chomo]]aze.'' {{mammenn|[[w:Marsel Klerg|Marsel Klerg]], ''[[w:Faltazi an amzerioù kent|Faltazi an amzerioù kent]]'', Mouladurioù Hor Yezh, 1999|24}} # '''ac'han da begoulz''' : betek [[pegoulz]] #* ''Ac'han da begoulz, [[daonet e vo mil va ereoù]], e chomo an daou-mañ da [[flabotal]] o genou ?'' {{mammenn|[[w:Jarl Priel|Jarl Priel]], ''[[w:Kleñved an Togn|Kleñved an Togn]]'', [[w:Al Liamm|Al Liamm - Tir na n-og]], [[w:1952|1952]]|6}} #ac'hann [[da-vloaz]] : a-raok bloaz #* ''Ne [[dimezo|zimezo]] ket '''ahann''' da-vloaz.'' {{mammenn|TBP2|52}} #''[[a-barzh nemeur]] ac'han'': [[a-raok]] pell ac'hann #''[[a-barzh pell]] ac'han'': [[a-raok pell]] ac'hann #* ''Amzer fall a zo da [[kaout|gaout]], [[a-barzh| a barz]] pell [[ac'han]], rak en eur [[dont|zont]] aman e oa eur [[bran|vran]] war an hent, ha breman e [[gwelan|welan]] ar person du-hont.'' {{mammenn|KLAM|41}} #''ac'hann ne vo pell'' : a-raok pell #* ''"Ac'hann ne [[bo|vo]] pell e paei se din, kozh [[koele]], ya, [[mab gast]], ma am bo da [[kroc'hen|groc'hen]] ; [...]."'' {{mammenn|MINNA|102}} #ac'hann d'ar [[bloaz a zeu]] #* ''« Kenavo 'ta, Tourter. '''Ac'han d''''ar [[bloaz a zeu]], ma [[degouezh|tegouez]] [[din|d'in]], '''a-benn neuze''', [[bezañ|beza]], evel bremañ, [[bev|beo]] ha yac'h ! »'' {{mammenn|TKAL1|87}} #ac'han da bell : e-pad ur pennad mat #*''Kig hon bo bepred ac'hann da bell''. {{mammenn|KAB3|211}} III #en droienn '''[[ac'hann hag aleshont]]''' #* ''Hag e [[dalc'he|talhe]] da [[hopal]] [[warnon]] : [[genaoueg]] '''ahann''', marmouz [[aleshont]].'' {{mammenn|TBP2|13}} IV # En droienn isurzhiañ: [[ac'hann ma]]. {{-dvr-}} * [[ac'han da]], [[ac'hann da]] * [[ac'han di]], [[ac'hann di]] {{-HS-}} * [[eus amañ]] * [[ac'han]], [[ac'hanen]], [[ac'hann]] * [[ac'halen]] * [[avamañ]] ====[[divinadelloù|Divinadelloù]]==== * ''[[pet|Ped]] toull ha [[pet|ped]] toullez a zo '''ac'hann''' da [[w:Montroulez|Vontroulez]] ? — N'az-teus ket [[ezhomm|ezomm]] da c'houl ([[goulenn|c'houlenn]]) : [[pep hini]] [[en deus|e-neus]] e [[toull|doull]].'' {{mammenn|TBP3|328}} * ''[[pet|Ped]] lost leue a zo '''ac'hann''' da [[Menez Bre| Venez Bre]] ? — Unan mar bez hir a-walc'h.'' {{mammenn|TBP3|334}} ==Notenn== *''ac'han'' e [[:w:Geriadur Hemon-Huon]], 1978. *''ac'hann'' e [[:w:Geriadur Hemon-Huon]], 2005. {{-ag-|br}} '''ac'hann''' # (Bezañ) eus amañ. #* ''Un den ac'hann'' #* ''Ar paotr bras '''ac'hann'''.'' {{mammenn|TBP3|291}} #* ''Ar c'hemener '''ac'hann''' a labour [[mat kenañ]] ...'' {{mammenn|TBP3|147}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|d'ici}} * {{en}} : {{tro|en|from here}}, {{tro|en|from now}} * {{it}} : {{tro|it|da qui}} [[Rummad:Brezhoneg eeun]] 03ro6gq35wajeux5nqixf9xavmzhoss 0 34568 378450 341258 2026-03-28T12:28:28Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378450 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar ar [[verb]] ''[[ober]]'' , an anv-kadarn [[paotr]], an anv-gwan [[ rous]]. {{-tr-verb-|br}} '''ober paotr rous''' {{dist| |br}} #{{danvez-term|br}}. #* ''Hi eo a aoze ar predoù hag a vouetae al loened, ha ne voe ket lakaet d<nowiki>'</nowiki>'''ober ''paotr rous''''' kement ha Soaz ha Chañ-Mariou.'' {{mammenn|STBJ|20}} #* ''Hogen ne ouie ket an tu outo, dreist-holl ouzh he merc'h Chañ-Mariou ha, rak-se, pa voe deut he skiant hag un tamm korf da houmañ, ne chomas ket pell-bras ganti d''''ober ''paotr rous'''''.'' {{mammenn|STBJ|40}} ====Troiennoù heñvelster==== * [[c'hoari e c'henaoueg]] * [[c'hoari e sod]] * [[ober e c'henaoueg]] * [[ober e sod]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|faire l'imcbécile}} [[Rummad:ober]] [[Rummad:paotr]] [[Rummad:rous]] 98c0ylh8eopd0foarypkuqfchv2axhm 378451 378450 2026-03-28T12:28:51Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378451 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar ar [[verb]] ''[[ober]]'' , an anv-kadarn [[paotr]], an anv-gwan [[ rous]]. {{-tr-verb-|br}} '''ober paotr rous''' {{dist| |br}} #{{danvez-term|br}}. #* ''Hi eo a aoze ar predoù hag a vouetae al loened, ha ne voe ket lakaet d<nowiki>'</nowiki>'''ober paotr rous''' kement ha Soaz ha Chañ-Mariou.'' {{mammenn|STBJ|20}} #* ''Hogen ne ouie ket an tu outo, dreist-holl ouzh he merc'h Chañ-Mariou ha, rak-se, pa voe deut he skiant hag un tamm korf da houmañ, ne chomas ket pell-bras ganti d''''ober ''paotr rous'''''.'' {{mammenn|STBJ|40}} ====Troiennoù heñvelster==== * [[c'hoari e c'henaoueg]] * [[c'hoari e sod]] * [[ober e c'henaoueg]] * [[ober e sod]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|faire l'imcbécile}} [[Rummad:ober]] [[Rummad:paotr]] [[Rummad:rous]] nm82gokq6s29s8nhn6235gndv3k05pk 378452 378451 2026-03-28T12:31:58Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378452 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar ar [[verb]] ''[[ober]]'' , an anv-kadarn [[paotr]], an anv-gwan [[ rous]]. {{-tr-verb-|br}} '''ober paotr rous''' {{dist| |br}} #{{danvez-term|br}}. #* ''Hi eo a aoze ar predoù hag a vouetae al loened, ha ne voe ket lakaet d<nowiki>'</nowiki>'''ober paotr rous''' kement ha Soaz ha Chañ-Mariou.'' {{mammenn|STBJ|20}} #* ''Hogen ne ouie ket an tu outo, dreist-holl ouzh he merc'h Chañ-Mariou ha, rak-se, pa voe deut he skiant hag un tamm korf da houmañ, ne chomas ket pell-bras ganti d<nowiki>'</nowiki>'''ober paotr rous'''''.'' {{mammenn|STBJ|40}} ====Troiennoù heñvelster==== * [[c'hoari e c'henaoueg]] * [[c'hoari e sod]] * [[ober e c'henaoueg]] * [[ober e sod]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|faire l'imcbécile}} [[Rummad:ober]] [[Rummad:paotr]] [[Rummad:rous]] m8q3f5g4oyacsdvim67wpqjrq1s54zj 378476 378452 2026-03-28T13:39:28Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378476 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Savet diwar ar [[verb]] ''[[ober]]'' , an anv-kadarn [[paotr]], an anv-gwan [[ rous]]. {{-tr-verb-|br}} '''ober paotr rous''' {{dist| |br}} #{{danvez-term|br}}. #* ''Hi eo a aoze ar predoù hag a vouetae al loened, ha ne voe ket lakaet d<nowiki>'</nowiki>'''ober paotr rous''' kement ha Soaz ha Chañ-Mariou.'' {{mammenn|STBJ|20}} #* ''Hogen ne ouie ket an tu outo, dreist-holl ouzh he merc'h Chañ-Mariou ha, rak-se, pa voe deut he skiant hag un tamm korf da houmañ, ne chomas ket pell-bras ganti d<nowiki>'</nowiki>'''ober paotr rous'''''. {{mammenn|STBJ|40}} ====Troiennoù heñvelster==== * [[c'hoari e c'henaoueg]] * [[c'hoari e sod]] * [[ober e c'henaoueg]] * [[ober e sod]] {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|faire l'imcbécile}} [[Rummad:ober]] [[Rummad:paotr]] [[Rummad:rous]] qgxvrxg9o637c10fg0cujzewn169quz 0 35528 378460 366759 2026-03-28T12:43:51Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378460 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} {{-ak-}} '''kemenn''' {{g}}, {{l}} : [[kemennoù]] #keloù da reiñ, da gas, da ub : #* '' ... '''kemenn''' en devoa da se''. {{mammenn|GGEO|12}} #kas, [[degas]], ober, ur c'hemenn, da ub #* '' ... kit atav ha degasit kemenn din mar chom er gêr''. {{mammenn|GGEO|12}} {{-verb-|br}} '''kemenn''' {{dist|ˈkẽmːɛn|br}} #kemenn un den #kemenn un dra, ur c'heloù #* ''..., pedet gant va mamm-gozh da vont di da '''gemenn''' ar c'heloù : ...'' {{mammenn|VZAB|44}} #kemenn un dra bennak, ur c’heloù, da unan bennak #*''Pa voe '''kemennet d''''ar roue ha '''d''''e verc'h ez oa deuet ul lestr aour...'' {{mammenn|GGEO|54}} #*''... ar person intru a sone e gloc'h evit '''kemenn d'an holl''' edo o vont da lavaret e oferenn.'' {{mammenn|EK1|175}} #* ''Stad a oa e kement den war vourzh adal ma voe '''kemennet dimp''' e tlee hon daou lestr (aet e oa dija ar ''Viktor Hugo'' d'ar gêr) mont d'ar C'hanada, ...'' {{mammenn|VZAB|104}} #kemenn da ub ober udb #* ''Paotred Laniliz a yoa bet '''kemennet''' dezho gant Corbet dont ivez da Blabenneg; ...'' {{mammenn|EK1|194}} #*''Ni hor boa kaset kannaded da '''gemenn''' [[d'hor]] mignoned dont d'hor c'haout.'' {{mammenn|EK1|209}} #* ''« '''Kemennit''', mar plich, da'' Elle est morte'' diskenn davedon rak c'hoant am eus da c'houzout digantañ petra emañ e sell da ziskouez dimp bremaïk ».'' {{mammenn|VZAB|100}} #* ''Ul labour start am boa da [[boulc'hañ|voulc'hañ]] er mare-se : '''kemenn da''' Soaz Sapeur e [[dleje|tleje]] dougen kañv d'an holl [[kestell|gestell]] savet ganti el loar a-zivout dazont he mab-bihan, [...].'' {{mammenn|VBRU|1}} {{-dvr-}} * [[degemenn]] * [[gourc'hemenn]] * [[kemennad]] * [[kemennadenn]] * [[kemennadurezh]] {{-furm-verb-|br}} '''kemenn''' # Furm ar verb '''kemenn''' e [[trede gour unan]] an [[amzer-vremañ]]. {{-furm-verb-|br}} '''kemenn''' # Furm ar verb '''kemenn''' en [[eil gour unan]] an [[doare-gourc'hemenn]]. [[Rummad:Brezhoneg eeun]] [[Rummad:kemenn]] [[Rummad:Verboù hep dibenn]] 3gght6cobyvwofbbzduc0obonzczg0r 0 35714 378494 347105 2026-03-28T18:03:52Z ArzhPleuzal 5051 378494 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ''son-'', [[pennrann]] ar [[verb]] ''[[seniñ#br-verb|seniñ]]'' [[pe]] ''[[soniñ#br-verb|soniñ]]'', [[hag]] an [[dibenn-ger]] ''[[-o#br-dg|-o]]''. {{-furm-verb-|br}} '''sono''' {{dist|ˈsɔ̃ːno|br}} #''[[furm|Furm]] ar verb ''seniñ''/''soniñ'' [[e]] [[trede gour unan]] an [[amzer-da-zont]], [[en]] [[doare-disklêriañ]]'' #* ''[...] : « Arsa, emezon, daoust hag e [[manimp|vanimp]] evelhen da [[termal|dermal]] ken na '''sono''' trompilh ar [[barn|varn]] diwezhañ ? »'' {{mammenn|TGPB|17}} {{-kevr-}} * [[dassono]] {{-tro-}} * {{fr}} : (elle)/(il) {{tro|fr|jouera}} (instrument); {{tro|fr|retentira}}; {{tro|fr|sonnera}} [[Rummad:-o]] [[Rummad:seniñ]] [[Rummad:soniñ]] {{=it=}} {{-etim-}} :Eus ar furmoù [[sum]] (1u) ha [[sunt]] (3l), eus ar verb latin [[esse]]. {{-furm-verb-|it}} '''sono''' # Kentañ gour unan ar verb [[essere]] en [[amzer-vremañ]] an [[doare-disklêriañ]]. #* ''-'''Chi''' è là? -Sono io'' - Piv zo aze? #* ''Chi '''sono''' io?'' Piv on? #* ''[[ci|Ci]] '''sono''' due [[sedie]].'' Div gador zo; Setu div gador. #* ''Sono [[bretone]]''. -Breizhad on. # Trede gour lies ar verb [[essere]] en [[amzer-vremañ]] an [[doare-disklêriañ]]. #*''-Chi '''sono'''? -'''Sono''' pittori.'' -Piv int? -Livourien int. #*''Tutte le [[cose]] '''sono''' state create per mezzo di [[lui]] e in vista di lui. '' An holl draoù zo bet krouet gantañ hag evitañ. #* ''Chi sono i [[Talebani]]?'' #* ''Sono [[bretoni]]''. -Breizhiz int. ====Furmoù all ''essere'' en amzer-da-zont==== * (io) [[sono]], (tu) [[sei]], (lui/lei) [[è]], (noi) [[siamo]], (voi) [[siete]], '''sono'''. *[[Stagadenn:Displegadurioù italianek/essere]] ===Krennlavaroù=== * ''Al [[buio]] tutti i [[gatti]] sono [[bigi]]''. En deñvalijenn, an holl gizhier zo louet. * ''Gli [[amici]] dei miei amici '''sono''' [[miei]] amici.'' –Mignoned ma mignoned zo mignoned din. * '''''Sono''' i [[pensieri]] che [[fanno]] i [[capelli]] [[bianchi]].'' [[Rummad:essere]] az9kv646aobe5sfy4aeu5uc2ivta2qn 0 37512 378449 378397 2026-03-28T12:25:14Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378449 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} : Eus [[di-]], hag [[a-barzh]]. {{-ar-|br}} # E-barzh. #* ''Diabarzh an ti'': en ti. {{-ag-|br}} # A zo e-barzh. #* ''An tu diabarzh''. #* ''Eur berlezenn a zo warnañ ; pa zalc’hi anezi en tu '''diabarz''' eus da zorn, ne vezi gwelet gant den, n’eus forz pelec’h e vezi ; pa vezo en tu [[diavaez]] e vezi gwelet.'' {{mammenn|KBSA|49}} {{-ak-|br}} '''diabarzh''' {{dist|diaˈbars|br}} {{g}} #[[ec'honenn|Ec'honenn]] [[a zo]] [[e-barzh]] [[un dra bennak]] ([[diwar-benn]] an [[traoù]]). #* ''Esa a riz digeri, mez an or a ioa prennet enn diabarz.'' #* ''Lakaat a riz va fenn er prenestr, ha, va fri harp ouc’h ar guer, ec’h esaiz guelet e diabarz an ti. ''EK #* ''Edon a c’haoliad var ar voger o vont da ober eul lamm enn '''diabarz''' ...'' #* ''Ar [[kentañ|c'henta]] medesin. — Mat! anat eo '''emaer''' o [[dieubiñ|tieubi]] an diabarz. [...].'' {{mammenn|AOKE|16}} #* ''− « Ya, ya ! » a voe respontet dezhañ eus an '''diabarzh'''.'' {{mammenn|TSTN|27}} #* ''[...] ur montr arc'hant alaouret ha kizellet eus ar [[kaerañ|c'haerañ]] gant e anv hag e [[adarmez]] engravet e '''diabarzh''' ar [[klozenn|glozenn]].'' {{mammenn|VZAB|99}} #* ''Klask a [[graen|raen]] mont d'ur rannvro eus '''diabarzh''' Rusia, [...].'' {{mammenn|TIVA|9}} #* ''E '''diabarz''' ar chapel n’eus nemet eur [[bann-loar]]. '' {{mammenn|KBSA|24}} #*''E Berven, a c’hoar an oll, e saver euz ar garidou da vek an tour dre an '''diabarz'''.'' EK # ''Trouz ha kabal a gleve enn '''diabarz''' ;'' EK #* ''An diabarzh eus an ti'': ar pezhioù a zo e-barzh an ti. {{-ES-}} * [[diavaez]] {{-dvr-}} {{(}} * [[diabarzhad]] * [[diabarzhiad]] {{-}} * [[diabarzhel]] * [[diabarzhvro]] {{)}} {{-trl-}} * [[bezañ kaset da vañsonat an diabarzh]] : [[bezañ]] [[kaset]] d'an [[toull-bac'h]]; * [[bezañ tomm en e ziabarzh]] : bezañ [[mezv]]. {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|intérieur}} ==Liamm diavaez== * https://web.archive.org/web/20221006101833/http://www.devri.bzh/recherche/?q=diabarzh&submit= [[Rummad: dia-]] qiozoh4g3pozf938hoxvgwpqp71azd8 0 37882 378471 364232 2026-03-28T12:56:06Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378471 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar [[nebeud]]/ [[nebeut]] hag [[-añ]]. {{-furm-ag-|br}} '''nebeutañ''' # [[derez-uhelañ|Derez-uhelañ]] an anv-gwan « [[nebeut]] ». #''An '''nebeutañ''' ar gwellañ '': #*''Labourat an '''nebeutañ''' ar gwellañ ''. #''ober an '''nebeutañ''' ma c'haller'': #* ''... n'eo ket o klask [[poaniañ]] evit o mistri emaint, met o klask e-doug an deiz sachañ war an ibil berr, ober an nebeutañ ma c'hallint...'' {{mammenn|[[w:Loeiz Mari ar Floc'h|Loeiz ar Floc'h]], ''Trubuilhou ar seiz potr yaouank'', 1927|43}} #soñjal nebeutañ, an nebeutañ #* ''[...], rak aon en deus, mar chomfe dilizher, da [[bezañ|vezañ]] taolet '''er-maez''' gant e [[gwreg|wreg]] hag e [[bugale|vugale]] pa soñjo nebeutañ.'' {{mammenn|EK1|73}} #* ''.... Bezet engortoz d'o gwelet, avat, pa soñjfet an '''nebeutañ'''.'' {{mammenn|MOAN|93}} {{-trol-}} *[[da nebeutañ]] *[[d'an nebeutañ]] [[Rummad: nebeutañ]] [[Rummad: Derez-uhelañ]] [[Rummad: nebeut]] [[rummad: -añ (derez-uhelañ)]] h2rh601rmj9izr0skmkqb2wfxowbume 0 38712 378455 336964 2026-03-28T12:33:30Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378455 wikitext text/x-wiki {{=br=}} *Diwar [[deu]], kemmet war-lerc'h [[a]]. '''a zeu''' #Troienn implijet e renadennoù-amzeriañ. #*[[bloaz a zeu]] #*en hañv a zeu #:* ''... en hañv '''a zeu''' ...'' {{mammenn|EK1|44}} #*[[er miz a zeu]] #*[[er sizhun a zeu]] #*[[disul a zeu]] #*an ''eost a zeu'' #:* ''... [[ac'hann]] d'an eost '''a zeu''' ...'' {{mammenn|EK1|44}} #:* ''... goude an eost '''a zeu'''''. {{mammenn|EK2|124}} o5ahed8yqowx4kghqnpr3tvuwd2vvmx 0 39507 378480 378380 2026-03-28T13:55:52Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378480 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} {{-ag-|br}} {{br-ag}} '''vak''' {{dist|ˈvakː|br}} ({{bihan}} : [[vakik]]) #[[na|Na]] [[labour]] [[ket]], na [[klask|glask]] ket [[labourat]] #* ''— « [...], e-pad ma [[biot|viot]] o leinañ bemdez, rak nemet er mare-se eus an deiz n' on '''vak'''. [...]. »'' {{mammenn|LAWI|108}} #[[diac'hub|Diac'hub]] ([[diwar-benn]] [[lec'hioù]], kargoù); hep den ebet. #* ''« Me a [[gwelo|welo]] emberr, » eme ar [[mestrez|vestrez]] ; « ha mar deus ur plas '''vak''' bennak, ho pezo anezhañ, [...]. »'' {{mammenn|LAWI|123}} #*''P’[[am bezo]] eun deiz '''vak''' [[bennak]] ez in. »'' {{mammenn|KBSA|12}} {{-dvr-}} {{(}} * [[vakañsiñ]] * [[vakañsoù]] * [[vakiñ]] * [[vakted]] * [[vakter]] {{)}} {{-trl-}} {{(}} * [[amzer vak]] * [[bezañ vak war unan bennak]] : [[bezañ]] [[hep]] [[netra]] d'[[ober]] * [[chom vak]] : hep labourat * [[douar vak]] : na [[bez|vez]] ket [[labouret]], na vez ket [[graet]] [[war e dro]]. {{)}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|libre}}, {{tro|fr|vacant}} * {{fr}} : {{tro|fr|oisif}} * http://devri.bzh/dictionnaire/v/vak/?fbclid=IwAR3QH9skBKgrm0visjDY0xvisnMbc7y3AP9rSKtR1PZTceU7QemsdDCvcv0 {{=hu=}} '''vak''' # [[dall]] 70yki6eqc6puposgso6g3ydc99ztrmk 0 39609 378422 375298 2026-03-28T12:01:27Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378422 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar an [[araogenn]] ''[[a]]'' hag an [[anv-kadarn]] ''[[gwel]]''. :Skrivet [[a wel]] a-wechoù. {{-adv-|br}} '''a-wel''' (da ub. / da udb.) {{dist|aˈɥeːl|br}} # E doare da vezañ gwelet. #* ''E kement leac'h ma cavot christenien, e cavot ive ar groas savet '''a vel d'an oll'''.'' {{mammenn|[[w:Goulven Morvan|G. M.]], ''Nevers'', ''[[w:Feiz ha Breiz|Feiz ha Breiz]]'', Du [[w:1865|1865]]|314a}} # E doare da welout. #* ''D'ar merc'her, pemped a viz c'houevreur, ec'h errujomp, iac'h ha dibistig, '''a wel''' d'ar gear vraz ''Tchum-Kin-Fou''.'' {{mammenn|''Misionou Bro-Sina'', ''Lizeriou Breuriez ar Feiz - Leor kenta'', [[w:1849|1849]]|451}} {{-HS-}} * [[war-wel]] {{-ES-}} * [[diwar-wel]] {{-kevr-}} * [[a-wel-dremm]] * [[a-wel-kaer]] : [[aes]]-[[tre]] da [[gwelet|welet]] {{-trl-}} * [[anavezout unan bennak a-wel]] : [[anavezout]] [[unan bennak]] [[diouzh gwelout]] [[hepken]]. * [[ober un dra bennak a-wel da un dra bennak]] : ober [[un dra bennak]] [[en abeg da]] un dra bennak hag [[a zo]] da [[dont|zont]]. ===Krennlavar=== * ''Pa zeu [[berroù]] '''a-wel''' Kalz mignoned a dro [[banniel]]''. {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|en vue}} {{-tr-ar-|br}} '''a-wel''' {{dist|aˈɥeːl|br}} #''A-wel da unan bennak'': [[war wel]] da [[unan bennak]]/[[un dra bennak]] #* ''Kerkent eun taol-avel a zeu da bila tog ar roue, ha setu diskouarn e varc'h stag ouz e benn '''a-wel''' d'an holl.'' {{mammenn|KBSA|46}} #''(Bezañ) a-wel da ober un dra'' : [[war-nes]] ober un dra. {{-tro-}} * {{fr}} : 1) {{tro|fr|visible (par quelqu'un)}}; 2) {{tro|fr|sur le point (de faire qqc)}} [[rummad: gwel]] eapveypojw67irui7ghxg2c72r3x2yg 0 39974 378502 373363 2026-03-29T09:49:20Z ArzhPleuzal 5051 378502 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Diwar ''[[mont da]]'' hag ar [[verb]] ''[[koll]]''. {{-tr-verb-|br}} '''mont da goll''' {{dist||br}} #Mont [[diwar wel]]. #Bezañ [[foranet]] ([[diwar-benn]] an [[traoù]]) #* ''Hogen, pa [[beze|veze]] [[leizh]] an amzer, e teuze ar regalis hag e stage ouzh ar [[gwer]], hag ar [[moused|voused]] o [[mont e-biou|vont e-biou]], a [[glaoure|c'hlaoure]] gant an [[avi]], o soñjal e oa [[pec'hed]] leuskel traoù [[ker mat]] all da '''vont da goll'''.'' {{mammenn|STBJ|54}} #*'''''Diwallet da''' venel kousket ha '''da''' leuskel [[takenn]] wad ebet da [[mont da goll|vont da goll]]'', {{mammenn|KAB1|77}} ====[[troiennoù|Troiennoù]] [[heñvelster]]==== * [[mont da get]] ===Lavaredoù=== * ''Yec'hed deomp holl, Hemañ zo ''''vont da goll'''!'' {{-tro-}} * {{fr}} : 1) {{tro|fr|disparaître}}; 2) {{tro|fr|être gaspillé}}; 3) {{tro|fr|être perdu}}. * {{en}} : 1) {{tro|en|disappear}}; 2) * {{es}} : 1) {{tro|es|desaparecer}}; 2) [[rummad:mont da]] [[rummad:koll]] ntnb6axy46azb4jlm1blo2pikb9svso 0 39980 378420 333443 2026-03-28T11:59:12Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378420 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar [[krog]] ... {{-tr-verb-|br}} '''bezañ krog un dra en un den''' #Bezañ krog ul loen (ki, broc'h, pig) en un den : #*'''Meus aon zo ur c'hi krog ennañ''. {{mammenn|TBP2|291}} #* ''Krog eo ar big en he skouarn''. {{mammenn|TBP2|291}} #bezañ [[krog]] ur [[c'hoant]] en un den #* ''Me n'eo ket [[krog]] ar '''c'hoant c'hoarzin''' [[ennon]].'' {{mammenn|TBP2|291}} #bezañ [[krog]] ar [[paz]], ar [[ronkon]], ur [[c'hleñved]] en un den #* '''''Krog''' eo ar [[ronkon]] ennañ.'' {{mammenn|TBP2|291}} #* '' Pa vez ''krog''' ar c'hlaz en izili an den...'' {{mammenn|TBP2|291}} eqg2cnt2tnwczlhvro6dvye93qkzh45 0 42554 378433 369395 2026-03-28T12:11:25Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378433 wikitext text/x-wiki {{=br=}} : Diwar ur wrizienn [[ac'hal-]] ([[ac'h]] [[al]] [[lec'h]]?). : Skrivet ''ac'halen'' e [[:w:Geriadur Hemon-Huon]], 2005; ''ac'halenn'' e [[:w:Geriadur Al Liamm]] 2014. {{-adv-|br}} '''ac'halen''', '''ac'halenn''' #[[ac'han]], [[ac'hann]]; eus amañ. #*''Selaou, diskennomp '''ac'halenn''' ... '' {{mammenn|EK2|96}} #* ''« [...], hag hini ac'hanoc'h ne day e-bev '''ac'halenn'''. »'' {{mammenn|EK1|172}} #* ''.... deomp '''ac'halen''' d'ar gêr .'' {{mammenn|EK2|218}} #* ''Deomp [[ac'halen]].'' {{mammenn|KBSA|21}} #*''War-hed tri c'hant kammed '''ac'halen''' e kavi ul leue en-istribilh ouzh ur wezenn, war -bouez e lost hag e zivskouarn.'' {{mammenn|KBSA|258}} #*''« Pegeit, a gav d’it, emañ [ar penn all d'ar bed] '''ac'halen''' ? »'' {{mammenn|KBSA|273}} #* ''Jilig. — Sellet a rit ouz va [[gwiskamant]] a zo [[disheñvel|dishenvel]] diouz an hini '''ac'halen''' ! ... .'' {{mammenn|AOKE|9}} #* ''Tenn ac’hanomp '''ac'halen''', Houarn, ha [[kae kuit]] da-unan ! »'' {{mammenn|KBSA|126}} #* ''Erru an deiz, eme Loull ar Bouc’h, poent eo dign mont '''ac’halenn''' varzu ar gear. '' EK {{-trl-}} * [[ac'halenn da warc'hoazh]] 02kf3l4w97glbc66r9dhgz2roe3ryi3 0 42693 378486 375934 2026-03-28T13:59:42Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378486 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet gant [[warc'hoazh]] ha [[kentañ]]. {{-tr-adv-|br}} '''warc'hoazh kentañ''' #Troienn amzeriañ. #* ''— Warc'hoazh ec'h erruo ar jeant er [[kêr|gêr]].<br>— Penaos, '''warc'hoazh kentañ''' ? '' {{mammenn|KAB3|72}} #* ''— Terrupl, Renoa, ho klewet, P’eo '''warc’hoaz kenta''' ho eured !'' {{mammenn|GBI1|394}} #* ''« '''Warc'hoaz kenta''' ez in neuze. »'' {{mammenn|KBSA|56}} #* ''« '''Mat, va mamm, warc'hoaz kenta''' ez in. »'' {{mammenn|KBSA|182}} {{-rannyezh-}} * [[arc'hoazh kentañ]] {{-kar-}} * [[warc'hoazh da noz]] * [[warc'hoazh penn-sizhun]] [[Rummad:kentañ]] [[Rummad:warc'hoazh]] bbzwtx70nt5vupbtirbj0138xou1eyl 0 43252 378483 378392 2026-03-28T13:58:00Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378483 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[gant aon]] ha [[ na]]. {{-stl-isur-|br}} '''gant aon na''', {{dist|ɡãn(d)‿ˈãwn‿na|br}} #[[betek-gouzout|Betek-gouzout]] (na) #-gant [[-fe]] #* ''Deuit, goaskomp-hen gant furnez, '''gant aoun na''' greske muioc’h c’hoaz ; ha mar savfe brezel [[enn hon enep]], '''n’'''en em lakafe a-unan gant hon enebourien ; ha goude beza trec’het ac’hanomp, '''ne''' d-afe kuit euz ar vro.'' Levr ann Exod 1861 #* ''Deomp buan da Arc'hantel '''gand aoun na''' glevfe ac'hanomp ha na deufe he fri er-maez da c'houzout piv a zo oc'h [[ober trouz]] amañ.'' {{mammenn|EK1|162}} #* ''— Touer Doue, serrit ho [[genoù|kinou]] '''gand aoun na''' [[kouezhfe|gouesfe]] varnomp tan an env.'' {{mammenn|EK2|64}} #* ''[...], '''gant aon na''' c'hoarvezfe ganeoc'h netra a [[kement|gement]] a ve evit miret ouzoc'h da [[mont|vont]] da [[kaout|gaout]] ho [[breur|preur]] pe da [[dont|zont]] en-dro, [...].'' {{mammenn|GGEO|23}} #* ''— [...]. '''Gant aon na [[c'hellfes]]''' ket [[dont a-benn]] da-unan eus ar [[kavadenn|gavadenn]], e [[c'helli]] kemer ali digant furnez ar re all, [...].'' {{mammenn|EZM|20}} #* ''− Marteze, emean, e vije mad plantan ar vaz, gant aon na '''dremenfemp''' er gêr hep goût doare d'imp.'' {{mammenn|PIPI|107}} #* ''Me a [[bez|vez]] en aon ivez, '''gant aon na''' [[befe|vefe]] laeret e [[gwenneien|wenneien]] dezhañ.'' {{mammenn|TBP2|21}} #* '''''Gant aon ne''' [[befe|vefe]] bet gwallgomzet c'hoazh eus e [[mamm|vamm]] hep n'he dije gellet houmañ [[en em zifenn]], [...].'' {{mammenn|RARA|23}} #-gant [[-je]] #*''Gant aon na gouskje hec’h unan'', {{mammenn|SBI2|126}} #* ''[...] ; den zoken n'en doa kredet lavaret dezho edo an dispac'h dre ar [[bro|vro]] '''gant aon na''' [[bijent|vijent]] [[aet kui]] eus o [[leandi]] [...].'' {{mammenn|EK1|34}} #*''Gant aon n’en divije ket gellet e-unan harpañ ouzhomp.'' {{mammenn|EK1|209}} #* ''Goude [[w:Emgann Kergidu|emgann Kergidu]], '''gant aon na''' [[deuje]] ar [[bro|vro]] d'[[en em sevel]] a-bezh a-enep ar Republik, e [[boe|voe]] degaset da [[w:Kastell-Paol|Gastell]] seizh pe eizh mil soudard, ha forzh kanolioù ganto.'' {{mammenn|EK1|225}} #* ''En em gavet eno, an Aoutrou de Kerbalanek a lavaraz oa guelloc'h d'eomp dont enn dro '''gand aoun na''' [[bije|viche]] deuet, euz a [[w:Montroulez|Vontroulez]], soudarded da Canclaux, [...].'' {{mammenn|EK2|1}} #* ''[...], '''gand aoun n''''am biche izoum da [[gwelet|velet]] sklear eun tu-bennag, epad an noz.'' {{mammenn|EK2|22}} #* ''[...], '''gant aon na''' [[bije|vije]] eno unan bennak o [[gortoz|c'hortoz]] boutan anean ive etre an diou roc'hell euzus.'' {{mammenn|PIPI|8}} #* ''[...], '''gant aon na''' [[bije|vije]] diskuilhet da [[paotred|bôtred]] ar « Gonvension », konsorted Robespier.'' {{mammenn|PIPI|152}} #* ''Eus ar [[paotred|bôtred]], unan a [[beze|veze]] bepred [[er-maez|er-mêz]] o [[gedal|c'hedal]], [[gant aon na]] [[degouezhje|digouezje]] eur reuz fall bennak warnomp hep goût doare [[dimp|d'imp]].'' {{mammenn|PIPI|153}} #* ''— [...], '''gant aon na''' [[bije|vije]] klevet e [[soñj|zonj]]. [...]!'' {{mammenn|PIPI|181}} #* ''— « [...], evelato ne [[kreden|greden]] ket lavarout ger deoc'h diwar-benn an hini a [[karen|garen]], '''gant aon n'''' ho pije tamallet ac'hanon. [...]. »'' {{mammenn|LAWI|12}} #* ''Un tamm a-raok arruout er pleg-se, Jozon a [[daolas]] e [[botoù|votoù]] hag a yeas diarc'hen, '''gant aon na''' [[klevje|glevje]] an hini [[kozh|gozh]].'' {{mammenn|MOAN|26}} {{-tro-}} {{(}} * {{fr}} : {{tro|fr|de crainte que}}, {{tro|fr|de peur que}} * {{en}} : {{tro|en|for fear that}} {{)}} eg9wtxnw3tjhdsqud9p1l3g05jxde0v 0 43845 378458 228932 2026-03-28T12:36:26Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378458 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{divraz|br}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|br}} {{-ak-|br}} '''glazur''' {{h}} {{g}} {{dist|ˈɡlɑːzyr|br}} #[[plant|Plant]] [[glas]] #* #{{term|Ent strizh}} [[delioù|Delioù]] #* #Plant glas [[a]] [[bez|vez]] [[debret]], [[legumaj]] #* ''[[e-kerzh|E-kerz]] ar goañv ne [[bez|vez]] ket a '''hlazur'''.'' {{mammenn|TBP2|179}} #* ''Ar '''glazur'''-[[se|ze]] na chomont ket e [[kof|kov]] an [[tud|dud]].'' {{mammenn|TBP2|179}} {{-tro-}} * {{fr}} : {{tro|fr|légumes verts}} * {{fr}} : {{tro|fr|verdure}} g02ta7memfub1gapwxcemofm0tiuhiq 0 44043 378484 360018 2026-03-28T13:58:20Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378484 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet diwar [[d']] (eus [[da]]) hag [[e]] (ger-perc'hennañ ha [[raganv]]). {{-ar-|br}} '''d'e''' {{dist|de|br}} (a-wechoù {{dist|di|br}}). #Dirak un anv-kadarn, troienn gant ar perc'hennañ. #*''Louizig en devoe keuz bras '''d’e''' bluenn''. {{mammenn|KAB2|164}} #*''Hennezh n’en deus ket a geuz '''d’e''' wreg.'' {{mammenn|TBP2|254}} #* dont, mont [[d'e di]] #*[[bezañ den d'e c'her]] #*[[bezañ tomm d'e fri]] #*[[bezañ tommet d'e fri]] #*[[bezañ trec'h d'e ouenn]] #*[[derc'hel pizh d'e wenneien]] #*[[kas unan bennak d'e doull]] #*[[kavout sav d'e varc'hadourezh]] #*[[mont d'e wele]] #*[[ober un hej d'e skoaz]] #*[[ober ur c'hruz d'e zivskoaz]] #*[[sachañ Loull d'e doull]] #*[[touiñ un dra bennak d'e jakedenn]] #dirak un anv-verb: #:mont [[d'e welout]] #:mont [[d'e gaout]] #:mont [[d'e gerc'hat]] #:mont [[d'e glask]] {{-tro-}} {{(}} * {{cy}} : {{tro|cy|i'w}} * {{fr}} : {{tro|fr|à son}} * {{en}} : {{tro|en|to his}} * {{es}} : {{tro|es|a su}} {{)}} {{-rannig-|br}} '''d'e''' {{dist|de|br}} (a-wechoù {{dist|di|br}}). #Furm ar rannig -verb [[da]] dirak ur verb displeget: #*[[Doue d'e vennigo]]! {{mammenn|TBP3|355}} #*[[Doue d'e bardono]]! {{mammenn|TBP3|355}} #*''Doue d'e brezervo!'' {{mammenn|TBP3|355}} #Gwelout [[d'am]], [[d'az]], [[d'he]] /[[d'hec'h]], [[d'hon]] / [[d'hor]] /[[d'hol]], [[d'ho]] /[[d'hoc'h]], [[d'o]]. {{=scn=}} {{-etim-}} :Diwar [[di]] hag [[e]]. {{-ar-|scn}} '''d'e''' {{dist|de|scn}} # Eus ar (dirak un anv gourel lies). [[Rummad:da]] [[rummad:e]] iqwlvy065fmzaodg6f5k4ttu5ehqjh3 0 45211 378444 353511 2026-03-28T12:18:51Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378444 wikitext text/x-wiki {{=br=}} : Eus [[leuskel]] e [[huanad]] [[diwezhañ]]. {{-tr-verb-|br}} '''leuskel e huanad diwezhañ''' # [[mervel]] #* ''Kerkent e '''laoskas''' ar bleiz paour '''e huanad diweza''' …'' {{mammenn|KBSA|287}} [[Rummad:leuskel]] [[Rummad:huanad]] [[Rummad:diwezhañ]] n8m0e7p2u93kt8hec9i8q8jg9ps3x02 0 46134 378470 320695 2026-03-28T12:55:24Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378470 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} : Diwar ''[[anv-gwan]]'' ha ''[[goulennata]]''. {{-ak-|br}} '''anv-gwan goulennata''' {{g}} ({{l}} : [[anvioù-gwan goulennata]]) # [[ger-goulennata]] hag [[anv-gwan]] [[war un dro]], lakaet dirak un [[anv-kadarn]]. #* ''Pet '''anv-gwan-goulennata''' zo e brezhoneg?- Pevar, a gav din.'' ====Pennadoù kar==== Sed amañ roll an [[anvioù-gwan goulennata]]: {{(}} *[[pe]] *[[peseurt]] (ha [[pesort]]) *[[pet]] (ha [[nouspet]]) *[[petore]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|Interrogativadjektiv|n}} * {{fr}} : {{tro|fr|adjectif interrogatif|g}} * {{it}} : {{tro|it|aggettivo interrogativo|g}} * {{cy}} : {{tro|cy|ansoddair gorfynnol|g}} * {{pl}} : {{tro|pl|przymiotnik pytający|g}} * {{en}} : {{tro|en|interrogative adjective}} * {{es}} : {{tro|es|adjectivo interrogativo|g}} {{)}} id7jqeb2bl1r869suqob3urth2a0baw 378475 378470 2026-03-28T13:30:55Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378475 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-|br}} : Diwar ''[[anv-gwan]]'' ha ''[[goulennata]]''. {{-ak-|br}} '''anv-gwan goulennata''' {{g}} ({{l}} : [[anvioù-gwan goulennata]]) # [[ger-goulennata]] hag [[anv-gwan]] [[war un dro]], lakaet dirak un [[anv-kadarn]]. #*''Pet'''anv-gwan-goulennata''' zo e brezhoneg?- Pevar, a gav din.'' ====Pennadoù kar==== Sed amañ roll an [[anvioù-gwan goulennata]]: {{(}} *[[pe]] *[[peseurt]] (ha [[pesort]]) *[[pet]] (ha [[nouspet]]) *[[petore]] {{)}} {{-tro-}} {{(}} * {{de}} : {{tro|de|Interrogativadjektiv|n}} * {{fr}} : {{tro|fr|adjectif interrogatif|g}} * {{it}} : {{tro|it|aggettivo interrogativo|g}} * {{cy}} : {{tro|cy|ansoddair gorfynnol|g}} * {{pl}} : {{tro|pl|przymiotnik pytający|g}} * {{en}} : {{tro|en|interrogative adjective}} * {{es}} : {{tro|es|adjectivo interrogativo|g}} {{)}} 6syk8m8pp1dyldd6bwng8rb0o007bhq 0 46365 378477 325512 2026-03-28T13:53:55Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378477 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Savet gant [[kaout c'hoant]] ha [[dimeziñ]]. {{-tr-verb-|br}} '''kaout c'hoant da zimeziñ''' #kaout c'hoant da zimeziñ ur mab, ur verc'h #* ''E vamm he doa c’hoant '''d’hen dimeziñ''''', {{mammenn|KAB3|28}} #* ''C'hoant en devoa '''da zimeziñ''' e verc'h'' {{mammenn|YBB|186}} #kaout c'hoant da zimeziñ da un den [[rummad:kaout]] [[rummad:c'hoant]] [[rummad:dimeziñ]] g9711qxvq6zubwpj10pldf5w5m11nex 0 48341 378469 320750 2026-03-28T12:54:57Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378469 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[ken]] hag [[arvarus]]. '''ken arvarus''' #* ''Noz ha deiz e sone [[ur wech an amzer]] hag [[a bep eil]] hor [[korn-boud|c'horn boud]] hag ar '''c'hleron''', kement ha [[reiñ da c'houzout]] d'an holl e oa eno listri brezel deut da [[bezañ|vezañ]] '''ken arvarus''' ha kerreg.'' {{mammenn|VZAB|107}}. istgmeot2hg6mwjlu6etbd1g12j4i0d 0 52867 378489 296290 2026-03-28T17:05:44Z ArzhPleuzal 5051 378489 wikitext text/x-wiki {{=it=}} {{-etim-}} : {{danvez-etim|it}} {{-ak-|it}} '''cento''' {{dist|...}} # [[kant]]. #* ''Cento [[volte]]'' - Kant gwech #* ''Sei per cento'' - C'hwec'h dre gant. ''Cento per cento'' - Kant dre gant. # Ur c'hant #* ''Un cento persone'' - Ur c'hant a dud. {{-dvr-}} * [[centouno]] - 101 * [[centodue ]]- 102 * [[cantotré]] - 103 * [[centoquattro]] - 104 * [[centocinque]] - 105 * [[centosei]] - 106 * [[centosette]] - 107 * [[centootto]] - 108 * [[centonove]] - 109 * [[centodieci]] - 110 * [[centotredici]] - 113 * [[centoventi]] - 120 * [[centotrenta]] - 130 * [[centocinquanta]] - 150 * [[centosessanta]] - 160 * [[centosettenta]] - 170 * [[centottanta]] - 180 * [[centonovanta]] - 190 * [[millecento]] - 1100 ===Krennlavaroù=== * '''''Cento''' [[teste]], '''cento''' [[cappelli]]''. Kant penn, kant blevenn. * ''Un [[nemico]] è [[troppo]], '''cento''' [[ amici]] non bastano.'' –Un enebour zo re, kant mignon n’eo ket trawalc’h. {{=pt=}} '''cento''' # kant o8g39ubdq0xsar0cpyqgl1zh43ledem 0 52962 378488 336803 2026-03-28T17:04:02Z ArzhPleuzal 5051 378488 wikitext text/x-wiki {{=it=}} :Eus [[capello]]. {{-furm-ak-|it}} '''capelli''' # Liester [[capello]]. ===Krennlavaroù=== *''Cento [[teste]], [[cento]] '''cappelli'''.'' –Kant penn, kant blevenn. * ''Sono i [[pensieri]] che fanno i '''capelli''' [[bianchi]].'' [[Rummad: Korfadurezh en italianeg]] 1zm3m8p91khoz7jdv59ltpba2xff9ni 378491 378488 2026-03-28T17:09:09Z ArzhPleuzal 5051 378491 wikitext text/x-wiki {{=it=}} :Eus [[capello]]. {{-furm-ak-|it}} '''capelli''' # Liester [[capello]]. {{-HS-}} * [[peli]] ===Krennlavaroù=== *''Cento [[teste]], [[cento]] '''capelli'''.'' –Kant penn, kant blevenn. * ''Sono i [[pensieri]] che fanno i '''capelli''' [[bianchi]].'' [[Rummad: Korfadurezh en italianeg]] ftv09jfo7sbzmaevuh62co1rrqbyn26 0 53343 378423 307475 2026-03-28T12:02:11Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378423 wikitext text/x-wiki {{=it=}} {{-ak-|it}} '''vita''' # buhez #* La '''vita''' davanti a sé ''è un [[romanzo]] dello [[scrittore]] [[francese]] Romain Gary.'' #* ''ho trovato l’amore della mia vita !'' #* ''la vita non è un [[gioco]]'' : ar vuhez n'eo ket ur c'hoari #* ''la mia vita è [[cambiata]]'' : kemmet eo ma buhez #* ''mettere [[ordine]] nella propria vita'' : lakaat urzh en e vuhez {{-trl-}} * ''[[perdere]] la vita'' - [[mervel]] * ''[[rischiare]] la vita'': lakaat e vuhez en arvar * ''[[salvare]] la vita (a qualcuno)'' : saveteiñ buhez un den ===Krennlavaroù=== * ''Anno nuovo, vita nuova.'' –Bloaz nevez, buhez nevez. * ''Chi ha tempo, ha vita.'' – Neb en deus amzer en deus buhez. {{=la=}} {{-ak-|la}} [[File:Suetonius,_De_vita_Caesarum,_Berlin,_Ms._lat._fol._28.jpg |thumb| Dornskrid eus ''De Vita Caesarum'', e Berlin.]] '''vita''' # buhez #* ''[[w:De Vita Caesarum]]''. daxk5dsprdbtz3nvn5twgj4vwd8k1hk 0 57277 378459 337207 2026-03-28T12:43:05Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378459 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Diwar [[ober]] ha [[mad]]. {{-tr-verb-|br}} '''ober vad''' {{dist|ˌo:berˈvɑːt|br}} # [[diboaniañ]] (unan bennak): #*''Ur banne chistr fresk '''a ra vad''' pa vez tomm.'' # '''ober vad da unan bennak''': #* ''[...], ha paeañ anezho abred eus ar '''vad a [[graent|raent]]''' d'o [[nesañ]].'' {{mammenn|EK1|34}} #* ''... ar pezh a rae ur '''vad''' vras d'e galon...'' {{mammenn|EK1|45}} #* ''Ni a ya da ober ur gouel en enor d'an hini en deus '''graet''' muiañ '''vad''' d'ar vro. '' {{mammenn|EK1|131}} #*''... ne oufe den, [[nemet]] her gwelet en defe, anaout ar '''vad''' a reas deomp merc’hed deuet gant o zud ...'' {{mammenn|EK1|215}} #* ''Pebez '''vad a [[grae|rea]]''' dign fenoz ar pennad goulou [[koar]]-ze, deuet ganen divar [[fae]], hag heb gouzout perag, euz a goat Kermenguy !'' {{mammenn|EK2|51}} #*''Gwechall e oa eun den santel, eur manac’h hag '''a rae''', eus an eil penn d’an deiz d’egile, '''vad d’ar''' beorien ha d’ar re glañv.'' {{mammenn|KBSA|11}} #* ''Ha neuze ur banne aezhenn-vor a '''rafe vad''' [[d'am]] penn melenet'' {{mammenn|KBSA|12}} #* ''Ha '''gra vad''' d’ar paour. '' {{mammenn|KBSA|38}} #* ''Ne ankouain biken ar '''vad he deus bet graet''' deomp hag, e-keit ha ma vo un [[elfenn]] [[buhez|vuhez]] '''ennon''', [...].'' {{mammenn|STBJ|42}} #* ''Setu aze ur [[bannac'h]] traoù tomm hag '''en deus graet vad''' din''. {{mammenn|TBP3|323}} #* '''''Vad a ra''' d'an den mont diarc'hen.''{{mammenn|TBP2|330}} {{-trol-}} * [[ober ur vad]] * [[ober mil vad]] * [[ober e vad]] ====Krennlavaroù==== * ''Pemp munut yec'hed '''a ra vad''' d'un den klañv''. {{mammenn|TBP2|330}} * ''Un tamm tan '''a ra vad''' [[ha pa]] ve e-kreiz an eost''. {{mammenn|TBP3|323}} * ''Palastr ar wrac'h ne ra na droug na '''vad''' ''. [[rummad:vad]] ccb3lr1kqhd51ivpqarobao4pupqw7m 0 57897 378490 317243 2026-03-28T17:06:54Z ArzhPleuzal 5051 378490 wikitext text/x-wiki {{=it=}} {{-etim-}} :{{danvez-etim|it}}. {{-furm-ak-|it}} '''{{PAGENAME}}''' {{dist|ˈtɛs.te|it}} {{b}} # {{ucf|pennoù}}, [[liester]] an [[anv-kadarn]] ''{{liamm|testa|it}}''. #* ===Krennlavar=== *''Cento '''teste''', [[cento]] [[cappelli]].'' –Kant penn, kant blevenn. [[Rummad: Korfadurezh en italianeg]] ktdsspah5iy31fjkikkye2xmjqyr1dw 0 59206 378472 326671 2026-03-28T12:59:39Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378472 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''truezus-meurbet''' #* ''Tremen a rae anezhañ, bep mac'h ae, dindan fri hemañ ha henhont en ur lavaret gant ur vouezh '''[[truezus-meurbet]]''' : Vit an anaon ! Piv en deus devosion 'vit an anaon !''"'' {{mammenn|MOAN|30}} [[rummad:truezus]] [[rummad:meurbet]] es1q56mmiugs1qhkc0r3db1x5xjdl5p 378481 378472 2026-03-28T13:56:14Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378481 wikitext text/x-wiki {{=br=}} '''truezus-meurbet''' #* ''Tremen a rae anezhañ, bep mac'h ae, dindan fri hemañ ha henhont en ur lavaret gant ur vouezh '''[[truezus-meurbet]]''' : Vit an anaon ! Piv en deus devosion 'vit an anaon !''" {{mammenn|MOAN|30}} [[rummad:truezus]] [[rummad:meurbet]] b8m4ni7pwp7bythn6b9fkh9629emo9e 0 59876 378467 333010 2026-03-28T12:49:58Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378467 wikitext text/x-wiki '''war gein ur marc'h''' *''Ur [[mintinvezh]] e [[kuita]] ti e dad '''war gein e varc'h''' ...'' {{mammenn|KBSA|167}} {{-trol-}} ** [[mont war gein ar marc'h]] tluqwrmtn4va6733e9xeyayodlposqx 0 60059 378446 350914 2026-03-28T12:22:32Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378446 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[ac'hann]] ha [[da]]. {{-tr-ar-|br}} '''ac'hann da''' # A verk al lec'hiañ # A verk an amzeriañ (ac'hann d'ur c'houlz bennak) #* ''... '''ac'hann d'''' an eost a zeu ...'' {{mammenn|EK1|44}} #* ''... '''ac'hann d''''ar varn ne varvin ket, siwazh!'' {{mammenn|KBSA|226}} #'''[[ac'hann d'an noz]]''' #'''[[ac'hann da warc’hoazh]]''', '''ac'hann d'arc’hoazh''' #* ''Ha pa gomzfen '''ac'hann da''' warc’hoazh ar beure ne c’hallfen ket dont a-benn da laret holl.'' {{mammenn|KAB1|30}} # '''[[ac'han da neuze]]''' #* ''— [...]. Met na [[pok|bok]] da [[plac'h|blac'h]] ebet '''ac'hann da neuze''', ha deu amañ war [[yun]], pe n' am gweli ken. [...].'' {{mammenn|KAB1|158}} #* ''— ...Ne [[gran|ran]] ket, eme ar person ; p'he devezo hanter-kant skoed ez in diouzhtu ; '''ac'hann da neuze''' e [[chomo]]aze.'' {{mammenn|[[w:Marsel Klerg|Marsel Klerg]], ''[[w:Faltazi an amzerioù kent|Faltazi an amzerioù kent]]'', Mouladurioù Hor Yezh, 1999|24}} # '''ac'han da begoulz''' : betek [[pegoulz]] #* ''Ac'han da begoulz, [[daonet e vo mil va ereoù]], e chomo an daou-mañ da [[flabotal]] o genou ?'' {{mammenn|[[w:Jarl Priel|Jarl Priel]], ''[[w:Kleñved an Togn|Kleñved an Togn]]'', [[w:Al Liamm|Al Liamm - Tir na n-og]], [[w:1952|1952]]|6}} #ac'hann [[da-vloaz]] : a-raok bloaz #* ''Ne [[dimezo|zimezo]] ket '''ahann''' da-vloaz.'' {{mammenn|TBP2|52}} #''ac'hann d'ar [[bloaz a zeu]]'' #* ''« Kenavo 'ta, Tourter. '''Ac'han d''''ar [[bloaz a zeu]], ma [[degouezh|tegouez]] [[din|d'in]], '''a-benn neuze''', [[bezañ|beza]], evel bremañ, [[bev|beo]] ha yac'h ! »'' {{mammenn|TKAL1|87}} #* '''''Ac'hann''' d'ar bloaz a zeu, emezañ, [[en devezo]] bet amzer Yannig da zeski e gatekiz, ha neuze e raio e bask.'' {{mammenn|KBSA|241-242}} #ac'han da bell : e-pad ur pennad mat #*''Kig hon bo bepred ac'hann da bell''. {{mammenn|KAB3|211}} [[Rummad:ac'hann]] o5wtdslb30j1yies7dyokqa6ockj6iw 0 60759 378466 332850 2026-03-28T12:49:26Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378466 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-tr-ag-|br}} '''nevez-dec'het''' {{dist|ˌneve'deɤet|br}} #* '''''Nevez-dec'het''' e oant.'' {{mammenn|TBP|376}} {{-kevr-}} {{(}} * [[nevez-c'hanet]] * [[nevez-c'horoet]] * [[nevez-c'hraet]] * [[nevez-dennet]] * [[nevez-diskaret]] * [[nevez-doullet]] * [[nevez-halet]] * [[nevez-kaset]] * [[nevez-lazhet]] * [[nevez-vanet]] * [[nevez-varvet]] * [[nevez-veleget]] * [[nevez-vet]] {{)}} [[Rummad: nevez-]] [[rummad: tec'het]] iu3gyjxoaebahtnvqlbc606weq8av2b 0 61309 378435 368715 2026-03-28T12:12:13Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378435 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} {{-etim-}} : Eus [[notre]] ha [[père]]. {{-ak-|fr}} '''Notre Père''' {{dist|...pɛʁ|fr}} {{g}} # [[Hon Tad]]. #*'''''Notre Père''', qui est aux [[cieux]]...'' - Hon Tad, a zo en [[neñv]]. [[rummad:notre]] [[rummad:père]] 1heru9ii7u2ommm5md4bm3tsqgxsuuy 0 62263 378443 360608 2026-03-28T12:18:24Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378443 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-etim-}} :Eus [[Doue]], [[r'ho]] (diwar [[ra]] ha [[ho]]) , ha [[pennigo]], furm kemmet [[bennigo]]. {{-furm-verb-|br}} '''Doue r'ho pennigo''' # Troienn hetiñ. #* '''''Doue r'ho pinnigo''' holl, bras ha bihan ! ».'' {{mammenn|EK1|40}} #* '''''Doue r’ho pinnigo''', Job Karo, c’houi, ho krek Klaodina an Hir, ho pugale hag an daou zen honest a zo enn ho servich !'' {{mammenn|EK1|45}} #* '''''— Doue r'ho pinnigo''' ! » eme Givoron.'' {{mammenn|EK1|157}} {{-HS-}} * [[Doue r'az pennigo]] * [[Doue d'ho pennigo]] {{-trl-}} * [[ra blijo]] * [[ra deuio]] * [[ra vezo]] * [[Doue r'e bardono]] * [[r'az pennigo]] [[rummad:ra]] [[rummad:bennigañ]] q03lsxwodkom32mllb0nzrgyh1emz3p 0 67576 378437 368678 2026-03-28T12:14:07Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378437 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-trol-|br}} '''ober un taol fin''' * ''Eun '''taol fin''' a zo da '''ober''' warc’hoaz da noz : laerez pemoc’h an aotrou person. »'' {{mammenn|KBSA|247}} [[rummad: ober]] [[rummad: taol]] [[rummad: fin]] 5nymgvsbuufhz1iguxaiy76n71ngcq3 0 67600 378434 369384 2026-03-28T12:11:46Z Àncilu 4447 Fazioù HTML : Balizennoù neizhiet fall 378434 wikitext text/x-wiki {{=br=}} {{-tr-verb-|br}} '''kas en e hent''' # [[kas kuit]] #* ''Evit guir, tud ar re-ze a zo chommet stag ouc’h huvreou ar veleien goz a zo '''kaset enn ho hent''' ; ...'' {{mammenn|EK?|???}} {{-HS-}} * [[kas en e dro]] {{-dvr-}} * [[mont en e hent]] [[rummad: kas]] 8d2gb7rt8z1ivm8gq5yqo4bwl3mb015 0 69041 378485 375935 2026-03-28T13:59:14Z Àncilu 4447 Fazioù HTML 378485 wikitext text/x-wiki '''p'eo''' #* — ''Terrupl, Renoa, ho klewet, P’eo '''warc’hoaz kenta''' ho eured !'' {{mammenn|GBI1|394}} *[[pa'z eo]] tiowz6oejf63nvmir4wetvz3yrubq1g 0 69424 378493 2026-03-28T17:11:54Z ArzhPleuzal 5051 Pajenn krouet gant : "{{=it=}} :Eus [[pensiero]]. {{-furm-ak-|it}} '''pensieri''' # Liester [[pensiero]]. ===Krennlavar=== * ''Sono i '''pensieri''' che [[fanno]] i [[capelli]] [[bianchi]].'' [[Rummad: Korfadurezh en italianeg]]" 378493 wikitext text/x-wiki {{=it=}} :Eus [[pensiero]]. {{-furm-ak-|it}} '''pensieri''' # Liester [[pensiero]]. ===Krennlavar=== * ''Sono i '''pensieri''' che [[fanno]] i [[capelli]] [[bianchi]].'' [[Rummad: Korfadurezh en italianeg]] 8kijx7rhq3jpz429wgl5tfe7cgz8sso 0 69425 378496 2026-03-29T08:44:35Z ArzhPleuzal 5051 Pajenn krouet gant : "'''disparaître'''" 378496 wikitext text/x-wiki '''disparaître''' e8sgl3p7dlk1e8deshu6rqcpqt45m90 378497 378496 2026-03-29T09:17:56Z ArzhPleuzal 5051 378497 wikitext text/x-wiki {{=br=}} :Eus [[dis-]] ha [[paraître]]. {{-verb-|br}} '''disparaître''' # [[mont diwar wel]] # [[steuziañ]], [[steuziañ kuit]] # [[mont da stoupa]] n141ubvy5s2fs1bvnpb45affklaudam 378498 378497 2026-03-29T09:19:45Z ArzhPleuzal 5051 378498 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} :Eus [[dis-]] ha [[paraître]]. {{-verb-|br}} '''disparaître'''; [[disparu]] # [[mont diwar wel]] # [[steuziañ]], [[steuziañ kuit]] # [[mont da stoupa]] # [[mont da goll]] htuvu740zov43dcvnmrh6ni7g7vn5ln 0 69426 378499 2026-03-29T09:21:57Z ArzhPleuzal 5051 Pajenn krouet gant : "{{=fr=}} :Eus [[..]]. {{-verb-|fr}} '''paraître'''; [[paru]] # [[dont war wel]], [[en em ziskouez]] # bezañ [[gwelet]] # bezañ [[embannet]] # [[seblantout]]" 378499 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} :Eus [[..]]. {{-verb-|fr}} '''paraître'''; [[paru]] # [[dont war wel]], [[en em ziskouez]] # bezañ [[gwelet]] # bezañ [[embannet]] # [[seblantout]] 85zfua38xtqvmdc1fdqr4oo3eo71kl8 378500 378499 2026-03-29T09:24:23Z ArzhPleuzal 5051 378500 wikitext text/x-wiki {{=fr=}}, :Eus [[paroistre]] er Grennamzer, deuet da vezañ [[paroitre]] . {{-verb-|fr}} '''paraître'''; [[paru]] # [[dont war wel]], [[en em ziskouez]] # bezañ [[gwelet]] # bezañ [[embannet]] # [[seblantout]] 2kl9si8wjidnlf4bk1491xwnxmnutfy 378501 378500 2026-03-29T09:47:32Z ArzhPleuzal 5051 378501 wikitext text/x-wiki {{=fr=}}, :Eus [[paroistre]] er Grennamzer, deuet da vezañ [[paroitre]] . {{-verb-|fr}} '''paraître'''; [[paru]] # [[dont war wel]], [[en em ziskouez]] # bezañ [[gwelet]] # bezañ [[embannet]] # [[seblantout]] {{-dvr-}} * [[apparaître]] * [[comparaître]] * [[disparaître]] d3qdh4faty8wfosys5xbad9d3wfjcn7 0 69427 378503 2026-03-29T09:52:05Z ArzhPleuzal 5051 Pajenn krouet gant : "{{=fr=}} {{-verb-|fr}} '''apparaître''' # [[dont]] [[er-maez]] (eus ul lec'h bennak) # [[dont war wel]] # [[en en em ziskouez]] # [[difoupañ]]" 378503 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} {{-verb-|fr}} '''apparaître''' # [[dont]] [[er-maez]] (eus ul lec'h bennak) # [[dont war wel]] # [[en en em ziskouez]] # [[difoupañ]] aoflzofct8qv5qpwq744utc4x6famfc 378504 378503 2026-03-29T10:24:13Z ArzhPleuzal 5051 378504 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} {{-verb-|fr}} '''apparaître''' # [[dont]] [[er-maez]] (eus ul lec'h bennak) # [[difoupañ]] # [[dont war wel]] # [[en en em ziskouez]] # jf5ggo58mr2fd7l6v7c6v5nqemmhkf3 378505 378504 2026-03-29T10:24:40Z ArzhPleuzal 5051 378505 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} {{-verb-|fr}} '''apparaître''' # [[dont er-maez]] (eus ul lec'h bennak) # [[difoupañ]] # [[dont war wel]] # [[en en em ziskouez]] # tk9xh6xqaq00eb4fkq37i9prnw6cmsh 378506 378505 2026-03-29T10:58:53Z ArzhPleuzal 5051 378506 wikitext text/x-wiki {{=fr=}} :Eus [[paraître]]. {{-verb-|fr}} '''apparaître''' # [[dont er-maez]] (eus ul lec'h bennak) # [[difoupañ]] # [[dont war wel]] # [[en en em ziskouez]] # tv2zr0w6la62474yyjds1eohlgtbuoe