Wikipedia bswiki https://bs.wikipedia.org/wiki/Po%C4%8Detna_strana MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter Mediji Posebno Razgovor Korisnik Razgovor s korisnikom Wikipedia Razgovor o Wikipediji Datoteka Razgovor o datoteci MediaWiki Razgovor o MediaWikiju Šablon Razgovor o šablonu Pomoć Razgovor o pomoći Kategorija Razgovor o kategoriji Portal Razgovor o portalu TimedText TimedText talk Modul Razgovor o modulu Event Event talk Topic 0 746 3824116 3823395 2026-04-04T14:29:42Z KWiki 9400 /* Vanjski linkovi */ 3824116 wikitext text/x-wiki '''Psihologija''' je nauka koja se bavi proučavanjem psihičkih procesa i ponašanja.<ref name="OED">{{cite web |url=https://www.oed.com |title=psychology |publisher=Oxford English Dictionary. Oxford University Press |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref><ref name="Fernald">{{cite book |last=Fernald |first=Dodge |title=Psychology: Six Perspectives |publisher=SAGE Publications |year=2008 |isbn=978-1-4129-3867-9 |language=engleski}}</ref> Njen predmet istraživanja obuhvata ponašanje ljudi i životinja, svjesne i nesvjesne fenomene, te mentalne procese kao što su misli, osjećanja i motivi. Psihologija je nauka širokog opsega koja objedinjuje principe prirodnih i društvenih nauka. Kao [[Prirodne nauke|prirodna nauka]], ona se manifestuje kroz oblasti poput biološke psihologije, gdje istraživači teže razumijevanju emergentnih svojstava mozga povezujući disciplinu sa neuronaukom. S druge strane, psihologija djeluje kao [[Društvene nauke|društvena nauka]] kada se fokusira na analizu i razumijevanje složenih obrazaca ponašanja pojedinaca i društvenih grupa.<ref name="Hockenbury">{{cite book |last1=Hockenbury |first1=D. |last2=Hockenbury |first2=S. |title=Psychology |publisher=Worth Publishers |year=2010 |language=engleski}}</ref><ref name="APA">{{cite web |url=https://www.apa.org |title=Frequently asked questions about APA |publisher=American Psychological Association |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref> == Etimologija i definicije == Riječ ''psihologija'' potječe od grčke riječi ''psyche'' (grč. ψυχή), što znači duh ili duša. Drugi dio riječi, ''-logija'', potječe od sufiksa ''-λογία'' (-logia), što označava nauku, izučavanje ili istraživanje.<ref name="Etymonline">{{cite web |url=https://www.etymonline.com/word/psychology |title=Psychology |publisher=Online Etymology Dictionary |accessdate=15. februar 2026 |language=engleski}}</ref> Riječ psihologija prvi put se pojavljuje u doba renesanse.<ref name="dIsa">{{cite journal |last1=d’Isa |first1=R. |last2=Abramson |first2=C. I. |year=2023 |title=The origin of the phrase comparative psychology: An historical overview |journal=Frontiers in Psychology |volume=14 |pages=1174115 |doi=10.3389/fpsyg.2023.1174115 |language=engleski}}</ref> U svom latinskom obliku, ''psychiologia'', prvi ju je upotrijebio hrvatski humanista i latinista Marko Marulić u svojoj knjizi ''Psichiologia de ratione animae humanae'' (Psihologija, o prirodi ljudske duše) u periodu između 1510. i 1520.<ref name="dIsa" /><ref name="Krstic1964">{{cite journal |last=Krstić |first=K. |year=1964 |title=Marko Marulic – The author of the term "psychology" |journal=Acta Instituti Psychologici Universitatis Zagrabiensis |volume=36 |pages=7–13 |url=https://psychclassics.yorku.ca/Krstic/marulic.htm |language=engleski}}</ref> Najraniji poznati spomen riječi ''psychology'' u engleskom jeziku potječe iz 1694., kada ju je Steven Blankaart naveo u djelu ''The Physical Dictionary''. U tom rječniku se navodi da se "anatomija bavi tijelom, a psihologija dušom."<ref name="Colman2009">{{cite book |last=Colman |first=A. M. |year=2009 |title=A dictionary of psychology |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-953406-7 |language=engleski}}</ref> Slovo Ψ (psi), prvo slovo grčke riječi ''psyche'' iz koje je izveden termin psihologija, općenito se povezuje sa psihologijom kao naukom i koristi se kao njen simbol. Godine 1890, William James definisao je psihologiju kao "nauku o mentalnom životu, kako u pogledu njegovih pojava, tako i u pogledu njihovih uslova."<ref name="James1983">{{cite book |last=James |first=W. |year=1983 |title=The principles of psychology |publisher=Harvard University Press |language=engleski}}</ref> Ova definicija bila je široko prihvaćena tokom više decenija. Međutim, njeno značenje je osporavano, naročito od strane Johna B. Watsona, koji je 1913. iznio stavove metodološkog biheviorizma, posmatrajući psihologiju kao isključivo objektivnu eksperimentalnu granu prirodne nauke, čiji je teorijski cilj "predviđanje i kontrola ponašanja."<ref name="Watson1913">{{cite journal |last=Watson |first=J. B. |year=1913 |title=Psychology as the behaviorist views it |url=https://archive.org/details/sim_psychological-review_1913-03_20_2/page/158 |journal=Psychological Review |volume=20 |issue=2 |pages=158–177 |doi=10.1037/h0074428 |language=engleski}}</ref> Od trenutka kada je James definisao pojam "psihologija", ovaj termin se sve snažnije povezuje s naučnim eksperimentisanjem.<ref name="Watson1913" /><ref name="Davis2004">{{cite book |last=Davis |first=D. R. |year=2004 |chapter=Psychology |editor-last=Gregory |editor-first=R. L. |title=The Oxford companion to the mind |edition=2. |pages=763–764 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-866224-2 |language=engleski}}</ref> Pod pojmom narodna psihologija (eng. ''folk psychology'') podrazumijeva se razumijevanje mentalnih stanja i ponašanja ljudi kakvo imaju obični ljudi, za razliku od stručnog razumijevanja kojeg imaju profesionalni psiholozi.<ref name="Hutto2007">{{cite book |editor1-last=Hutto |editor1-first=D. D. |editor2-last=Ratcliffe |editor2-first=M. |year=2007 |title=Folk psychology re-assessed |publisher=Springer |isbn=978-1-4020-5557-7 |language=engleski}}</ref> == Najvažniji pravci == * [[Biheviorizam]], pravac koji se počeo prepoznavati kao jedinstven početkom 20. stoljeća. Njegovim osnivačem se smatra [[John Watson]], poznati [[Sjedinjene Američke Države|američki]] psiholog. Korijen imena je zapravo u [[engleski jezik|engleskoj]] riječi "''behaviour''", što znači ponašanje, i to je centar zanimanja i proučavanja ovoga pravca. Osnivač biheviorizma je smatrao, kao i njegovi sljedbenici, da bi psihologija trebala proučavati ponašanje kao nuspojavu svih unutrašnjih psihičkih dešavanja. Ovaj pravac karakteriše zanemarivanje svega što je subjektivno tj. svih unutrašnjih procesa i osjećaja i samo se koncentriše na ponašanje, odnosno na ono što je vanjsko i vidljivo. * [[Kognitivna psihologija]] se još naziva i strukturalističkom. Nastala je početkom [[20. vijek|20. stoljeća]]. Predmet njenog zanimanja je sve ono što se dešava od ulaska informacije, odnosno od registrovanja, preko shvatanja i povratka informacije. Značajan predstavnik ovog pravca je Ž. Pijaže. * [[Psihoanaliza]] je jedan od najpoznatijih dinamičkih pravaca u psihologiji. Njegov osnivač i najvažniji predstavnik je [[Sigmund Freud]]. Sljedbenici ovog pravca vjeruju da nama upravljaju podsvjesni nagoni, najčešće [[seks]]ualne prirode. Cilj [[psihoanaliza|psihoanalize]] je da nam pomogne da spoznamo unutrašnje potrebe, podsvjesne osjećaje te da ih se spoznajom oslobodimo u cilju vođenja zdravijeg i kvalitetnijeg života. * [[Geštalt]] je pravac koji je nastao kao odgovor na pretjerano cjepkanje psiholoških pravaca. Geštalt na [[njemački jezik|njemačkom jeziku]] znači ''cjelina'', što je nastalo jer se ovaj pravac zalaže da se sve proučava kao jedna cjelina, dakle i procesi i reakcija, jer tako i doživljavamo sve u našem organizmu, kao cjelinu. * [[Humanistička psihologija]] je pravac u kojem su najpoznatija i najzvučnija imena Abraham Maslow i Rogers, američki psiholozi. == Discipline == Povezane discipline su: * [[eksperimentalna psihologija]] - koja se bavi proučavanjem reakcija čovjeka na namjerno inducirane podražaje, bilo fizičke, bilo socijalne. Najčešće primjenjivana metoda u ovom pravcu je eksperiment. * [[socijalna psihologija]] - koja proučava ljude i njihovo ponašanje u međuzavisnosti s njihovom (ljudskom) okolinom, sve oblike međuljudskih odnosa, te ponašanje grupe kao cjeline. * [[klinička psihologija]] - koja proučava (i traži [[lijek]] za) patološke oblike ponašanja * [[ergonomija]] - koja proučava odnos čovjeka prema radu, te nastoji pronaći načine što boljeg prilagođavanja rada čovjeku. * [[životinjska psihologija|životinjska ili ZOO psihologija]] koja postaje sve popularnija u svijetu, pa i kod nas. Dolazi do zaključaka izvodeći eksperimente na životinjama, a zatim te zaključke primjenjuje na ljude i ljudsko ponašanje. * [[razvojna psihologija]] proučava razne periode u razvoju čovjeka, od rođenja do [[smrt]]i, te uticaje hormona na određeni period npr. uticaj hormona na ponašanje u klimaksu ili u adolescenciji. * [[pedagoška psihologija]] bavi se proučavanjem procesa učenja, te podizanjem motivacije u toku učenja.Također se zanima za saradnju roditelja i škole u cilju postizanja boljih rezultata kod učenika. == Etika i etički principi == Etički principi i pravila u domenu psihologije mijenjali su se tokom vremena. Neka poznata istraživanja iz prošlosti danas se smatraju neetičkim i suprotnim važećim kodeksima (npr. Kanadski kodeks ponašanja za istraživanja koja uključuju ljude i Belmontov izvještaj). Američko psihološko udruženje (APA) razvilo je skup etičkih principa i kodeks ponašanja za ovu profesiju.<ref name="APA2016">{{cite web |author=American Psychological Association |year=2016 |title=Ethical principles of psychologists and code of conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref> Savremeni standardi uključuju informisani i dobrovoljni pristanak. Nakon Drugog svjetskog rata, uspostavljen je Nürnberški kodeks zbog zloupotreba ispitanika koji učestvuju u eksperimentu od strane nacista. Nakon toga je većina zemalja (i naučnih časopisa) usvojila Helsinšku deklaraciju. U SAD-u su Nacionalni instituti za zdravlje (NIH) 1966. osnovali Institucionalni odbor za reviziju (''Institutional Review Board''), a 1974. je usvojen Nacionalni zakon o istraživanju. Ove mjere su potaknule istraživače da obavezno dobiju informisani pristanak od učesnika. Do uspostavljanja ovih pravila doveo je određeni broj etički upitnih istraživanja, među kojima su radioizotopske studije u školi Fernald (MIT–Harvard), tragedija s talidomidom, istraživanje hepatitisa u Willowbrooku, Milgramova istraživanja o poslušnosti autoritetu i Stanfordski zatvorski eksperiment. === Etika u radu s ljudima === Kodeks etike Američkog psihološkog udruženja nastao je 1951. pod nazivom „Etički standardi psihologa“. Ovaj kodeks je usmjeravao donošenje zakona o licenciranju u većini američkih saveznih država. Tokom decenija više puta je mijenjan i sadrži i opće principe i obavezujuće etičke standarde. Etički principi psihologa i kodeks ponašanja APA sastoje se od pet općih principa, koji imaju zadatak da usmjere psihologe ka višem nivou etičke prakse u situacijama kada se ne primjenjuje određeni standard. Ti principi su: * ''A. Dobrobit i neškodljivost'' – Psiholozi moraju djelovati u korist onih s kojima rade i „ne nanositi štetu“. * ''B. Vjernost i odgovornost'' – Svijest o povjerenju javnosti u profesiju i pridržavanje etičkih standarda. * ''C. Integritet'' – Promovisanje iskrenosti i tačnosti, uz izbjegavanje obmana i prevara. * ''D. Pravednost'' – Razumijevanje da psihologija mora biti na dobrobit svima. * ''E. Poštivanje prava i dostojanstva ljudi'' – Zaštita prava osoba u radu s psiholozima, uključujući povjerljivost, privatnost i autonomiju. APA je 2010. dodatno revidirala kodeks kako bi spriječila njegovu upotrebu za opravdavanje kršenja ljudskih prava, što je bio odgovor na učešće članova APA u ispitivanjima tokom administracije predsjednika SAD-a Georgea W. Busha.<ref name="APA2010">{{cite web |title=American Psychological Association amends ethics code |url=https://www.apa.org/news/press/releases/2010/02/ethics-code |publisher=APA.org |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref> Kanadsko psihološko udruženje (CPA) i Evropska federacija udruženja psihologa (EFPA) koriste slične modele zasnovane na principima dostojanstva, odgovornosti i integriteta.<ref name="CPA2017">{{cite web |title=Canadian Code of Ethics for Psychologists |url=https://cpa.ca/docs/File/Ethics/CPA_Code_2017_4thEd.pdf |year=2017 |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref><ref name="EFPA2015">{{cite web |title=Model Code of Ethics |url=http://www.efpa.eu |publisher=European Federation of Psychologists' Associations |year=2015 |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref> Među etičkim pitanjima koja se smatraju naročito značajnim su obaveza rada isključivo u okviru vlastite stručnosti, čuvanje povjerljivosti podataka o pacijentima i izbjegavanje seksualnih odnosa s njima. Neke od najčešćih pritužbi protiv kliničkih psihologa odnose se na seksualno neprimjereno ponašanje<ref name="Jones2003">{{cite book |last=Jones |first=S. E. |year=2003 |chapter=Ethical issues in clinical psychology |editor-last=Weiner |editor-first=I. B. |title=Handbook of psychology: Vol. 8. Forensic psychology |pages=145–164 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-471-33157-5 |language=engleski}}</ref> i povrede povjerljivosti ili privatnosti. === Etika u radu sa životinjama === Istraživanja na životinjama, također, regulišu univerzitetski etički odbori. Etičke smjernice navode da je upotreba životinja u naučne svrhe prihvatljiva samo kada je šteta nanesena životinjama manja od koristi koje proizlaze iz istraživanja.<ref name="Sherwin2003">{{cite journal |last1=Sherwin |first1=C. M. |last2=Christiansen |first2=S. B. |last3=Duncan |first3=I. J. |last4=Erhard |first4=H. W. |last5=Lay |first5=D. C. |last6=Mench |first6=J. A. |last7=O’Connor |first7=C. E. |last8=Petherick |first8=J. C. |year=2003 |title=Guidelines for the ethical use of animals in applied ethology studies |journal=Applied Animal Behaviour Science |volume=81 |issue=3 |pages=291–305 |doi=10.1016/S0168-1591(02)00288-5 |language=engleski}}</ref> == Također pogledajte == * [[Pažnja i poremećaji pažnje]] * [[Zaboravljanje]] * [[Lucidni snovi]] * [[Psihoterapija UNM metod]] * [[Parafilija]] * [[Hans-Štaufenov sindrom]] == Psiholozi == * [[Robert Sternberg]] * [[Savremeni psiholozi]] == Reference == {{reflist}} == Izvori == {{Refbegin}} * Baker, David B. (ed.). (2012). ''The Oxford Handbook of the History of Psychology''. Oxford University Press (''Oxford Library of Psychology''). {{ISBN|978-0-19-536655-6}} * Blum, D. (1994). ''The Monkey Wars''. Oxford University Press. * Blum, D. (2002). ''Love at Goon Park: Harry Harlow and the science of affection''. Perseus Pub. * Brock, Adrian C. (ed.). ''Internationalizing the History of Psychology''. New York University Press, 2006. {{ISBN|978-0-8147-9944-4}} * Canadian Psychological Association. (2017). ''Canadian Code of Ethics for Psychologists''.Preuzeto sa https://cpa.ca/docs/File/Ethics/CPA_Code_2017_4thEd.pdf. Pristupljeno 13. februar 2026. * Cina, Carol. (1981). "Social Science for Whom? A Structural History of Social Psychology." Doctoral dissertation, accepted by the State University of New York at Stony Brook. * Cocks, Geoffrey. (1997). ''Psychotherapy in the Third Reich: The Göring Institute'', second edition. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers. {{ISBN|1-56000-904-7}} * Forgas, Joseph P., Kipling D. Williams, & Simon M. Laham. (2005). ''Social Motivation: Conscious and Unconscious Processes''. Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-83254-3}} * Guthrie, Robert. (1998). ''Even the Rat was White: A Historical View of Psychology''. Second edition. Boston, Allyn and Bacon (Viacon). {{ISBN|0-205-14993-6}} * Herman, Ellen. (1993). "Psychology as Politics: How Psychological Experts Transformed Public Life in the United States 1940–1970." Doctoral dissertation accepted by Brandeis University. * Morgan, Robert D., Tara L. Kuther, & Corey J. Habben. (2005). ''Life After Graduate School in Psychology: Insider's Advice from New Psychologists''. New York: Psychology Press (Taylor & Francis Group). {{ISBN|1-84169-410-X}} * Severin, Frank T. (ed.). (1965). ''Humanistic Viewpoints in Psychology'': A Book of Readings. New York: McGraw Hill. ISBN * Shah, James Y., and Wendi L. Gardner. (2008). ''Handbook of Motivation Science''. New York: The Guilford Press. {{ISBN|978-1-59385-568-0}} * Wallace, Edwin R., IV, & John Gach (eds.). (2008). ''History of Psychiatry and Medical Psychology''; New York: Springer. {{ISBN|978-0-387-34708-0}} * Weiner, B. (2013). ''Human Motivation''. Hoboken, NJ: Taylor and Francis. {{ISBN|978-0-8058-0711-0}} * Weiner, I. B. (2003). ''Handbook of Psychology''. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons. {{ISBN|0-471-17669-9}} ** Volume 1: ''History of Psychology''. Donald K. Freedheim, ed. {{ISBN|0-471-38320-1}} ** Volume 2: ''Research Methods in Psychology''. John A. Schinka & Wayne F. Velicer, eds. {{ISBN|0-471-38513-1}} ** Volume 3: ''Biological Psychology''. Michela Gallagher & Randy J. Nelson, eds. {{ISBN|0-471-38403-8}} ** Volume 4: ''Experimental Psychology''. Alice F. Healy & Robert W. Proctor, eds. {{ISBN|0-471-39262-6}} ** Volume 8: ''Clinical Psychology''. George Stricker, Thomas A. Widiger, eds. {{ISBN|0-471-39263-4}} {{Refend}} === Dalje čitanje === * {{cite book|last1=Badcock|first1=Christopher R.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=340–344|chapter=Nature-Nurture Controversy, History of|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03136-6}} * {{cite book|last1=Cascio|first1=Wayne F.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=879–884|chapter=Industrial–Organizational Psychology: Science and Practice|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.22007-2}} * {{cite book|last1=Chryssochoou|first1=Xenia|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=532–537|chapter=Social Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24095-6}} * {{cite book|last1=Deakin|first1=Nicholas|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=31–36|chapter=Philosophy, Psychiatry, and Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.27049-9}} * {{cite book|last1=Demetriou|first1=Andreas|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=313–322|chapter=Intelligence in Cultural, Social and Educational Context|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.92147-0}} * {{cite book|last1=Gelso|first1=Charles J.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=69–72|chapter=Counseling Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.21073-8}} * {{cite book|last1=Henley|first1=Tracy B.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=406–411|chapter=Psychology, History of (Early Period)|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03235-9}} * {{cite book|last1=Knowland|first1=Victoria C.P.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|last2=Purser|first2=Harry|last3=Thomas|first3=Michael S.C.|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=354–360|chapter=Cross-Sectional Methodologies in Developmental Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.23235-2}} * {{cite book|last1=Louw|first1=Dap|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=351–356|chapter=Forensic Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.21074-X}} * {{cite book|last1=McWilliams|first1=Spencer A.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=412–417|chapter=Psychology, History of (Twentieth Century)|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03046-4}} * {{cite book|last1=Pe-Pua|first1=Rogelia|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=788–794|chapter=Indigenous Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24067-1}} * {{cite book|last1=Peterson|first1=Roger L.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|last2=Peterson|first2=Donald R.|last3=Abrams|first3=Jules C.|last4=Stricker|first4=George|last5=Ducheny|first5=Kelly|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=517–523|chapter=Training in Clinical Psychology in the United States: Practitioner Model|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.21086-6}} * {{cite book|last1=Poortinga|first1=Ype H.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=311–317|chapter=Cross-Cultural Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24011-7}} * {{cite book|last1=Spinath|first1=Frank M.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|last2=Spinath|first2=Birgit|last3=Borkenau|first3=Peter|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=320–325|chapter=Developmental Behavioral Genetics and Education|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.92009-9}} * {{cite book|last1=Smith|first1=Edward E.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=103–109|chapter=Cognitive Psychology: History|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03028-2}} * {{cite book|last1=Staerklé|first1=Christian|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=427–433|chapter=Political Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24079-8}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Psychology}} * [http://www.perfectionnement.info/fr/agenda.php?i_pays=0&i_date=0&keywords=congr International PSY Congresses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051015201117/http://www.perfectionnement.info/fr/agenda.php?i_pays=0&i_date=0&keywords=congr |date=15. 10. 2005 }} * [http://free-zd.t-com.hr/psih Psihologija, linkovi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051216170940/http://free-zd.t-com.hr/psih/ |date=16. 12. 2005 }} * [http://www.iltuobenessere.com/ansia/Default.htm Ansia] University of Milan Psychology Research {{Psihologija}} {{Društvene nauke}} [[Kategorija:Psihologija| ]] [[Kategorija:Društvene nauke]] [[Kategorija:Nauke o ponašanju]] s0lcjtcfeuffngy1gjx00av3kuj4uge 3824118 3824116 2026-04-04T14:34:52Z KWiki 9400 /* Vanjski linkovi */ 3824118 wikitext text/x-wiki '''Psihologija''' je nauka koja se bavi proučavanjem psihičkih procesa i ponašanja.<ref name="OED">{{cite web |url=https://www.oed.com |title=psychology |publisher=Oxford English Dictionary. Oxford University Press |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref><ref name="Fernald">{{cite book |last=Fernald |first=Dodge |title=Psychology: Six Perspectives |publisher=SAGE Publications |year=2008 |isbn=978-1-4129-3867-9 |language=engleski}}</ref> Njen predmet istraživanja obuhvata ponašanje ljudi i životinja, svjesne i nesvjesne fenomene, te mentalne procese kao što su misli, osjećanja i motivi. Psihologija je nauka širokog opsega koja objedinjuje principe prirodnih i društvenih nauka. Kao [[Prirodne nauke|prirodna nauka]], ona se manifestuje kroz oblasti poput biološke psihologije, gdje istraživači teže razumijevanju emergentnih svojstava mozga povezujući disciplinu sa neuronaukom. S druge strane, psihologija djeluje kao [[Društvene nauke|društvena nauka]] kada se fokusira na analizu i razumijevanje složenih obrazaca ponašanja pojedinaca i društvenih grupa.<ref name="Hockenbury">{{cite book |last1=Hockenbury |first1=D. |last2=Hockenbury |first2=S. |title=Psychology |publisher=Worth Publishers |year=2010 |language=engleski}}</ref><ref name="APA">{{cite web |url=https://www.apa.org |title=Frequently asked questions about APA |publisher=American Psychological Association |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref> == Etimologija i definicije == Riječ ''psihologija'' potječe od grčke riječi ''psyche'' (grč. ψυχή), što znači duh ili duša. Drugi dio riječi, ''-logija'', potječe od sufiksa ''-λογία'' (-logia), što označava nauku, izučavanje ili istraživanje.<ref name="Etymonline">{{cite web |url=https://www.etymonline.com/word/psychology |title=Psychology |publisher=Online Etymology Dictionary |accessdate=15. februar 2026 |language=engleski}}</ref> Riječ psihologija prvi put se pojavljuje u doba renesanse.<ref name="dIsa">{{cite journal |last1=d’Isa |first1=R. |last2=Abramson |first2=C. I. |year=2023 |title=The origin of the phrase comparative psychology: An historical overview |journal=Frontiers in Psychology |volume=14 |pages=1174115 |doi=10.3389/fpsyg.2023.1174115 |language=engleski}}</ref> U svom latinskom obliku, ''psychiologia'', prvi ju je upotrijebio hrvatski humanista i latinista Marko Marulić u svojoj knjizi ''Psichiologia de ratione animae humanae'' (Psihologija, o prirodi ljudske duše) u periodu između 1510. i 1520.<ref name="dIsa" /><ref name="Krstic1964">{{cite journal |last=Krstić |first=K. |year=1964 |title=Marko Marulic – The author of the term "psychology" |journal=Acta Instituti Psychologici Universitatis Zagrabiensis |volume=36 |pages=7–13 |url=https://psychclassics.yorku.ca/Krstic/marulic.htm |language=engleski}}</ref> Najraniji poznati spomen riječi ''psychology'' u engleskom jeziku potječe iz 1694., kada ju je Steven Blankaart naveo u djelu ''The Physical Dictionary''. U tom rječniku se navodi da se "anatomija bavi tijelom, a psihologija dušom."<ref name="Colman2009">{{cite book |last=Colman |first=A. M. |year=2009 |title=A dictionary of psychology |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-953406-7 |language=engleski}}</ref> Slovo Ψ (psi), prvo slovo grčke riječi ''psyche'' iz koje je izveden termin psihologija, općenito se povezuje sa psihologijom kao naukom i koristi se kao njen simbol. Godine 1890, William James definisao je psihologiju kao "nauku o mentalnom životu, kako u pogledu njegovih pojava, tako i u pogledu njihovih uslova."<ref name="James1983">{{cite book |last=James |first=W. |year=1983 |title=The principles of psychology |publisher=Harvard University Press |language=engleski}}</ref> Ova definicija bila je široko prihvaćena tokom više decenija. Međutim, njeno značenje je osporavano, naročito od strane Johna B. Watsona, koji je 1913. iznio stavove metodološkog biheviorizma, posmatrajući psihologiju kao isključivo objektivnu eksperimentalnu granu prirodne nauke, čiji je teorijski cilj "predviđanje i kontrola ponašanja."<ref name="Watson1913">{{cite journal |last=Watson |first=J. B. |year=1913 |title=Psychology as the behaviorist views it |url=https://archive.org/details/sim_psychological-review_1913-03_20_2/page/158 |journal=Psychological Review |volume=20 |issue=2 |pages=158–177 |doi=10.1037/h0074428 |language=engleski}}</ref> Od trenutka kada je James definisao pojam "psihologija", ovaj termin se sve snažnije povezuje s naučnim eksperimentisanjem.<ref name="Watson1913" /><ref name="Davis2004">{{cite book |last=Davis |first=D. R. |year=2004 |chapter=Psychology |editor-last=Gregory |editor-first=R. L. |title=The Oxford companion to the mind |edition=2. |pages=763–764 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-866224-2 |language=engleski}}</ref> Pod pojmom narodna psihologija (eng. ''folk psychology'') podrazumijeva se razumijevanje mentalnih stanja i ponašanja ljudi kakvo imaju obični ljudi, za razliku od stručnog razumijevanja kojeg imaju profesionalni psiholozi.<ref name="Hutto2007">{{cite book |editor1-last=Hutto |editor1-first=D. D. |editor2-last=Ratcliffe |editor2-first=M. |year=2007 |title=Folk psychology re-assessed |publisher=Springer |isbn=978-1-4020-5557-7 |language=engleski}}</ref> == Najvažniji pravci == * [[Biheviorizam]], pravac koji se počeo prepoznavati kao jedinstven početkom 20. stoljeća. Njegovim osnivačem se smatra [[John Watson]], poznati [[Sjedinjene Američke Države|američki]] psiholog. Korijen imena je zapravo u [[engleski jezik|engleskoj]] riječi "''behaviour''", što znači ponašanje, i to je centar zanimanja i proučavanja ovoga pravca. Osnivač biheviorizma je smatrao, kao i njegovi sljedbenici, da bi psihologija trebala proučavati ponašanje kao nuspojavu svih unutrašnjih psihičkih dešavanja. Ovaj pravac karakteriše zanemarivanje svega što je subjektivno tj. svih unutrašnjih procesa i osjećaja i samo se koncentriše na ponašanje, odnosno na ono što je vanjsko i vidljivo. * [[Kognitivna psihologija]] se još naziva i strukturalističkom. Nastala je početkom [[20. vijek|20. stoljeća]]. Predmet njenog zanimanja je sve ono što se dešava od ulaska informacije, odnosno od registrovanja, preko shvatanja i povratka informacije. Značajan predstavnik ovog pravca je Ž. Pijaže. * [[Psihoanaliza]] je jedan od najpoznatijih dinamičkih pravaca u psihologiji. Njegov osnivač i najvažniji predstavnik je [[Sigmund Freud]]. Sljedbenici ovog pravca vjeruju da nama upravljaju podsvjesni nagoni, najčešće [[seks]]ualne prirode. Cilj [[psihoanaliza|psihoanalize]] je da nam pomogne da spoznamo unutrašnje potrebe, podsvjesne osjećaje te da ih se spoznajom oslobodimo u cilju vođenja zdravijeg i kvalitetnijeg života. * [[Geštalt]] je pravac koji je nastao kao odgovor na pretjerano cjepkanje psiholoških pravaca. Geštalt na [[njemački jezik|njemačkom jeziku]] znači ''cjelina'', što je nastalo jer se ovaj pravac zalaže da se sve proučava kao jedna cjelina, dakle i procesi i reakcija, jer tako i doživljavamo sve u našem organizmu, kao cjelinu. * [[Humanistička psihologija]] je pravac u kojem su najpoznatija i najzvučnija imena Abraham Maslow i Rogers, američki psiholozi. == Discipline == Povezane discipline su: * [[eksperimentalna psihologija]] - koja se bavi proučavanjem reakcija čovjeka na namjerno inducirane podražaje, bilo fizičke, bilo socijalne. Najčešće primjenjivana metoda u ovom pravcu je eksperiment. * [[socijalna psihologija]] - koja proučava ljude i njihovo ponašanje u međuzavisnosti s njihovom (ljudskom) okolinom, sve oblike međuljudskih odnosa, te ponašanje grupe kao cjeline. * [[klinička psihologija]] - koja proučava (i traži [[lijek]] za) patološke oblike ponašanja * [[ergonomija]] - koja proučava odnos čovjeka prema radu, te nastoji pronaći načine što boljeg prilagođavanja rada čovjeku. * [[životinjska psihologija|životinjska ili ZOO psihologija]] koja postaje sve popularnija u svijetu, pa i kod nas. Dolazi do zaključaka izvodeći eksperimente na životinjama, a zatim te zaključke primjenjuje na ljude i ljudsko ponašanje. * [[razvojna psihologija]] proučava razne periode u razvoju čovjeka, od rođenja do [[smrt]]i, te uticaje hormona na određeni period npr. uticaj hormona na ponašanje u klimaksu ili u adolescenciji. * [[pedagoška psihologija]] bavi se proučavanjem procesa učenja, te podizanjem motivacije u toku učenja.Također se zanima za saradnju roditelja i škole u cilju postizanja boljih rezultata kod učenika. == Etika i etički principi == Etički principi i pravila u domenu psihologije mijenjali su se tokom vremena. Neka poznata istraživanja iz prošlosti danas se smatraju neetičkim i suprotnim važećim kodeksima (npr. Kanadski kodeks ponašanja za istraživanja koja uključuju ljude i Belmontov izvještaj). Američko psihološko udruženje (APA) razvilo je skup etičkih principa i kodeks ponašanja za ovu profesiju.<ref name="APA2016">{{cite web |author=American Psychological Association |year=2016 |title=Ethical principles of psychologists and code of conduct |url=https://www.apa.org/ethics/code |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref> Savremeni standardi uključuju informisani i dobrovoljni pristanak. Nakon Drugog svjetskog rata, uspostavljen je Nürnberški kodeks zbog zloupotreba ispitanika koji učestvuju u eksperimentu od strane nacista. Nakon toga je većina zemalja (i naučnih časopisa) usvojila Helsinšku deklaraciju. U SAD-u su Nacionalni instituti za zdravlje (NIH) 1966. osnovali Institucionalni odbor za reviziju (''Institutional Review Board''), a 1974. je usvojen Nacionalni zakon o istraživanju. Ove mjere su potaknule istraživače da obavezno dobiju informisani pristanak od učesnika. Do uspostavljanja ovih pravila doveo je određeni broj etički upitnih istraživanja, među kojima su radioizotopske studije u školi Fernald (MIT–Harvard), tragedija s talidomidom, istraživanje hepatitisa u Willowbrooku, Milgramova istraživanja o poslušnosti autoritetu i Stanfordski zatvorski eksperiment. === Etika u radu s ljudima === Kodeks etike Američkog psihološkog udruženja nastao je 1951. pod nazivom „Etički standardi psihologa“. Ovaj kodeks je usmjeravao donošenje zakona o licenciranju u većini američkih saveznih država. Tokom decenija više puta je mijenjan i sadrži i opće principe i obavezujuće etičke standarde. Etički principi psihologa i kodeks ponašanja APA sastoje se od pet općih principa, koji imaju zadatak da usmjere psihologe ka višem nivou etičke prakse u situacijama kada se ne primjenjuje određeni standard. Ti principi su: * ''A. Dobrobit i neškodljivost'' – Psiholozi moraju djelovati u korist onih s kojima rade i „ne nanositi štetu“. * ''B. Vjernost i odgovornost'' – Svijest o povjerenju javnosti u profesiju i pridržavanje etičkih standarda. * ''C. Integritet'' – Promovisanje iskrenosti i tačnosti, uz izbjegavanje obmana i prevara. * ''D. Pravednost'' – Razumijevanje da psihologija mora biti na dobrobit svima. * ''E. Poštivanje prava i dostojanstva ljudi'' – Zaštita prava osoba u radu s psiholozima, uključujući povjerljivost, privatnost i autonomiju. APA je 2010. dodatno revidirala kodeks kako bi spriječila njegovu upotrebu za opravdavanje kršenja ljudskih prava, što je bio odgovor na učešće članova APA u ispitivanjima tokom administracije predsjednika SAD-a Georgea W. Busha.<ref name="APA2010">{{cite web |title=American Psychological Association amends ethics code |url=https://www.apa.org/news/press/releases/2010/02/ethics-code |publisher=APA.org |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref> Kanadsko psihološko udruženje (CPA) i Evropska federacija udruženja psihologa (EFPA) koriste slične modele zasnovane na principima dostojanstva, odgovornosti i integriteta.<ref name="CPA2017">{{cite web |title=Canadian Code of Ethics for Psychologists |url=https://cpa.ca/docs/File/Ethics/CPA_Code_2017_4thEd.pdf |year=2017 |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref><ref name="EFPA2015">{{cite web |title=Model Code of Ethics |url=http://www.efpa.eu |publisher=European Federation of Psychologists' Associations |year=2015 |accessdate=13. februar 2026 |language=engleski}}</ref> Među etičkim pitanjima koja se smatraju naročito značajnim su obaveza rada isključivo u okviru vlastite stručnosti, čuvanje povjerljivosti podataka o pacijentima i izbjegavanje seksualnih odnosa s njima. Neke od najčešćih pritužbi protiv kliničkih psihologa odnose se na seksualno neprimjereno ponašanje<ref name="Jones2003">{{cite book |last=Jones |first=S. E. |year=2003 |chapter=Ethical issues in clinical psychology |editor-last=Weiner |editor-first=I. B. |title=Handbook of psychology: Vol. 8. Forensic psychology |pages=145–164 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-0-471-33157-5 |language=engleski}}</ref> i povrede povjerljivosti ili privatnosti. === Etika u radu sa životinjama === Istraživanja na životinjama, također, regulišu univerzitetski etički odbori. Etičke smjernice navode da je upotreba životinja u naučne svrhe prihvatljiva samo kada je šteta nanesena životinjama manja od koristi koje proizlaze iz istraživanja.<ref name="Sherwin2003">{{cite journal |last1=Sherwin |first1=C. M. |last2=Christiansen |first2=S. B. |last3=Duncan |first3=I. J. |last4=Erhard |first4=H. W. |last5=Lay |first5=D. C. |last6=Mench |first6=J. A. |last7=O’Connor |first7=C. E. |last8=Petherick |first8=J. C. |year=2003 |title=Guidelines for the ethical use of animals in applied ethology studies |journal=Applied Animal Behaviour Science |volume=81 |issue=3 |pages=291–305 |doi=10.1016/S0168-1591(02)00288-5 |language=engleski}}</ref> == Također pogledajte == * [[Pažnja i poremećaji pažnje]] * [[Zaboravljanje]] * [[Lucidni snovi]] * [[Psihoterapija UNM metod]] * [[Parafilija]] * [[Hans-Štaufenov sindrom]] == Psiholozi == * [[Robert Sternberg]] * [[Savremeni psiholozi]] == Reference == {{reflist}} == Izvori == {{Refbegin}} * Baker, David B. (ed.). (2012). ''The Oxford Handbook of the History of Psychology''. Oxford University Press (''Oxford Library of Psychology''). {{ISBN|978-0-19-536655-6}} * Blum, D. (1994). ''The Monkey Wars''. Oxford University Press. * Blum, D. (2002). ''Love at Goon Park: Harry Harlow and the science of affection''. Perseus Pub. * Brock, Adrian C. (ed.). ''Internationalizing the History of Psychology''. New York University Press, 2006. {{ISBN|978-0-8147-9944-4}} * Canadian Psychological Association. (2017). ''Canadian Code of Ethics for Psychologists''.Preuzeto sa https://cpa.ca/docs/File/Ethics/CPA_Code_2017_4thEd.pdf. Pristupljeno 13. februar 2026. * Cina, Carol. (1981). "Social Science for Whom? A Structural History of Social Psychology." Doctoral dissertation, accepted by the State University of New York at Stony Brook. * Cocks, Geoffrey. (1997). ''Psychotherapy in the Third Reich: The Göring Institute'', second edition. New Brunswick, NJ: Transaction Publishers. {{ISBN|1-56000-904-7}} * Forgas, Joseph P., Kipling D. Williams, & Simon M. Laham. (2005). ''Social Motivation: Conscious and Unconscious Processes''. Cambridge University Press. {{ISBN|0-521-83254-3}} * Guthrie, Robert. (1998). ''Even the Rat was White: A Historical View of Psychology''. Second edition. Boston, Allyn and Bacon (Viacon). {{ISBN|0-205-14993-6}} * Herman, Ellen. (1993). "Psychology as Politics: How Psychological Experts Transformed Public Life in the United States 1940–1970." Doctoral dissertation accepted by Brandeis University. * Morgan, Robert D., Tara L. Kuther, & Corey J. Habben. (2005). ''Life After Graduate School in Psychology: Insider's Advice from New Psychologists''. New York: Psychology Press (Taylor & Francis Group). {{ISBN|1-84169-410-X}} * Severin, Frank T. (ed.). (1965). ''Humanistic Viewpoints in Psychology'': A Book of Readings. New York: McGraw Hill. ISBN * Shah, James Y., and Wendi L. Gardner. (2008). ''Handbook of Motivation Science''. New York: The Guilford Press. {{ISBN|978-1-59385-568-0}} * Wallace, Edwin R., IV, & John Gach (eds.). (2008). ''History of Psychiatry and Medical Psychology''; New York: Springer. {{ISBN|978-0-387-34708-0}} * Weiner, B. (2013). ''Human Motivation''. Hoboken, NJ: Taylor and Francis. {{ISBN|978-0-8058-0711-0}} * Weiner, I. B. (2003). ''Handbook of Psychology''. Hoboken, NJ: John Wiley & Sons. {{ISBN|0-471-17669-9}} ** Volume 1: ''History of Psychology''. Donald K. Freedheim, ed. {{ISBN|0-471-38320-1}} ** Volume 2: ''Research Methods in Psychology''. John A. Schinka & Wayne F. Velicer, eds. {{ISBN|0-471-38513-1}} ** Volume 3: ''Biological Psychology''. Michela Gallagher & Randy J. Nelson, eds. {{ISBN|0-471-38403-8}} ** Volume 4: ''Experimental Psychology''. Alice F. Healy & Robert W. Proctor, eds. {{ISBN|0-471-39262-6}} ** Volume 8: ''Clinical Psychology''. George Stricker, Thomas A. Widiger, eds. {{ISBN|0-471-39263-4}} {{Refend}} === Dalje čitanje === * {{cite book|last1=Badcock|first1=Christopher R.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=340–344|chapter=Nature-Nurture Controversy, History of|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03136-6}} * {{cite book|last1=Cascio|first1=Wayne F.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=879–884|chapter=Industrial–Organizational Psychology: Science and Practice|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.22007-2}} * {{cite book|last1=Chryssochoou|first1=Xenia|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=532–537|chapter=Social Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24095-6}} * {{cite book|last1=Deakin|first1=Nicholas|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=31–36|chapter=Philosophy, Psychiatry, and Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.27049-9}} * {{cite book|last1=Demetriou|first1=Andreas|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=313–322|chapter=Intelligence in Cultural, Social and Educational Context|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.92147-0}} * {{cite book|last1=Gelso|first1=Charles J.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=69–72|chapter=Counseling Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.21073-8}} * {{cite book|last1=Henley|first1=Tracy B.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=406–411|chapter=Psychology, History of (Early Period)|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03235-9}} * {{cite book|last1=Knowland|first1=Victoria C.P.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|last2=Purser|first2=Harry|last3=Thomas|first3=Michael S.C.|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=354–360|chapter=Cross-Sectional Methodologies in Developmental Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.23235-2}} * {{cite book|last1=Louw|first1=Dap|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=351–356|chapter=Forensic Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.21074-X}} * {{cite book|last1=McWilliams|first1=Spencer A.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=412–417|chapter=Psychology, History of (Twentieth Century)|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03046-4}} * {{cite book|last1=Pe-Pua|first1=Rogelia|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=788–794|chapter=Indigenous Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24067-1}} * {{cite book|last1=Peterson|first1=Roger L.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|last2=Peterson|first2=Donald R.|last3=Abrams|first3=Jules C.|last4=Stricker|first4=George|last5=Ducheny|first5=Kelly|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=517–523|chapter=Training in Clinical Psychology in the United States: Practitioner Model|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.21086-6}} * {{cite book|last1=Poortinga|first1=Ype H.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=311–317|chapter=Cross-Cultural Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24011-7}} * {{cite book|last1=Spinath|first1=Frank M.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|last2=Spinath|first2=Birgit|last3=Borkenau|first3=Peter|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=320–325|chapter=Developmental Behavioral Genetics and Education|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.92009-9}} * {{cite book|last1=Smith|first1=Edward E.|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=103–109|chapter=Cognitive Psychology: History|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.03028-2}} * {{cite book|last1=Staerklé|first1=Christian|title=International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences|year=2015|isbn=978-0-08-097087-5|pages=427–433|chapter=Political Psychology|doi=10.1016/B978-0-08-097086-8.24079-8}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Psychology}} * [http://www.perfectionnement.info/fr/agenda.php?i_pays=0&i_date=0&keywords=congr International PSY Congresses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051015201117/http://www.perfectionnement.info/fr/agenda.php?i_pays=0&i_date=0&keywords=congr |date=15. 10. 2005 }} * [http://free-zd.t-com.hr/psih Psihologija, linkovi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051216170940/http://free-zd.t-com.hr/psih/ |date=16. 12. 2005 }} * [http://www.iltuobenessere.com/ansia/Default.htm Ansia] University of Milan Psychology Research {{Psihologija}} {{Društvene nauke}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Psihologija| ]] [[Kategorija:Društvene nauke]] [[Kategorija:Nauke o ponašanju]] 2sjlo58xhui8sopo1qf4cwvqw75xlg9 0 3002 3824207 3797656 2026-04-05T06:43:51Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824207 wikitext text/x-wiki {{Infokutija država/igralište2 | izvorno_ime = República de Angola | zvanično_ime = Republika Angola | ime_genitiv = Angole | zastava = Flag of Angola.svg | grb = Emblem of Angola.svg | uzrečica = {{Unbulleted list|''Virtus Unita Fortior'' {{malo|(latinski)}}|{{malo|({{jez-bs|"Moć je jača kada je ujedinjena"}})}}}} | himna = "[[Angola Avante]]"<br/>({{jez-bs|"Naprijed Angola"}}) | karta = LocationAngola.svg | glavni_grad = [[Luanda]] | glavni_grad_koordinate = {{Coord|8|50|S|13|20|E|type:city}} | najveći_grad = [[Luanda]] | službeni_jezik = [[portugalski jezik|portugalski]]<ref name="INE Angola">[http://aiangola.com/wp-content/uploads/2016/03/Publicação-Resultados-Definitivos-Censo-Geral-2014_Versão-22032016_DEFINITIVA-18H17.pdf 2014 population census (INE Angola)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160506013702/http://aiangola.com/wp-content/uploads/2016/03/Publica%C3%A7%C3%A3o-Resultados-Definitivos-Censo-Geral-2014_Vers%C3%A3o-22032016_DEFINITIVA-18H17.pdf|date=6. 5. 2016}}</ref> kao i <br> {{Plainlist| * [[Umbundu (jezik)|Umbundu]] * [[Kimbundu]] * [[Kikongo]] * [[Chokwe]] * [[Nyaneka]] * [[Ngangela]] * [[Fiote]] * [[Oshivambo]] * [[Muhumbi]] * [[Luvale]] }} | etničke_grupe = {{Plainlist| * [[Ovimbundu]] 37%.{{sfn|Harenberg|1998|p=40}} * [[Ambundu]] 25% * [[Bakongo]] 13% * ostali Afrikanci 21% * [[Mestiço]] 2% * [[Kinezi]] 1% * Evropljani 1% }} | državno_uređenje = [[Unitarna država|Unitarna]] [[Sistem dominantne partije|jednopartijski dominirana]] [[Predsjednički sistem|predsjednička]] [[republika|ustavna republika]] | vrsta_prve_vlasti = [[Predsjednik Angole|Predsjednik]] | vladar_prva_vlast = [[João Lourenço]] | vrsta_druge_vlasti = [[Premijer Angole|Premijer]] | vladar_druga_vlast = [[Bornito De Sousa]] | nezavisnost = od [[Portugal]]a, pod [[Narodna Republika Angola|komunističkom vlašću]] | nezavisnost_priznato = 11. novembar 1975. | površina = 1.246.700 | po_površini_na_svijetu = 22. | procenat_vode = neznatno | stanovnika = 25.789.024<ref name="INE Angola"/> | stanovnika_godina = 2014 | po_broju_stanovnika_na_svijetu = 47. | gustoća = 20,69 | po_broju_gustoće_na_svijetu = 157. | bdp_ukupno = $208,034&nbsp;milijardi<ref name=imf2>{{cite web|url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=90&pr.y=17&sy=2018&ey=2023&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C946%2C914%2C137%2C612%2C546%2C614%2C962%2C311%2C674%2C213%2C676%2C911%2C548%2C193%2C556%2C122%2C678%2C912%2C181%2C313%2C867%2C419%2C682%2C513%2C684%2C316%2C273%2C913%2C868%2C124%2C921%2C339%2C948%2C638%2C943%2C514%2C686%2C218%2C688%2C963%2C518%2C616%2C728%2C223%2C836%2C516%2C558%2C918%2C138%2C748%2C196%2C618%2C278%2C624%2C692%2C522%2C694%2C622%2C142%2C156%2C449%2C626%2C564%2C628%2C565%2C228%2C283%2C924%2C853%2C233%2C288%2C632%2C293%2C636%2C566%2C634%2C964%2C238%2C182%2C662%2C359%2C960%2C453%2C423%2C968%2C935%2C922%2C128%2C714%2C611%2C862%2C321%2C135%2C243%2C716%2C248%2C456%2C469%2C722%2C253%2C942%2C642%2C718%2C643%2C724%2C939%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C726%2C646%2C199%2C648%2C733%2C915%2C184%2C134%2C524%2C652%2C361%2C174%2C362%2C328%2C364%2C258%2C732%2C656%2C366%2C654%2C734%2C336%2C144%2C263%2C146%2C268%2C463%2C532%2C528%2C944%2C923%2C176%2C738%2C534%2C578%2C536%2C537%2C429%2C742%2C433%2C866%2C178%2C369%2C436%2C744%2C136%2C186%2C343%2C925%2C158%2C869%2C439%2C746%2C916%2C926%2C664%2C466%2C826%2C112%2C542%2C111%2C967%2C298%2C443%2C927%2C917%2C846%2C544%2C299%2C941%2C582%2C446%2C474%2C666%2C754%2C668%2C698%2C672&s=PPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Report for Selected Countries and Subjects: Angola|publisher=[[Međunarodni monetarni fond]]}}</ref> | bdp_godina = 2019 | po_broju_bdp_na_svijetu = 64. | bdp_per_capita = $6.850<ref name=imf2/> | hdi = 0,574 | hdi_godina = 2018 | hdi_nivo = srednji nivo | po_broju_hdi_na_svijetu = 149. | gini = 51,3 | gini_godina = 2018 | po_broju_gini_na_svijetu = | valuta = [[Angolska kwanza]] ([[ISO 4217|AOA]]) | vremenska_zona = [[UTC]] +1 ([[Zapadnoafričko vrijeme|WAT]]) | najviša_tačka_ime = [[Morro do Moco]] | najviša_tačka_metara = 2620 | najveće_jezero_ime = | najveće_jezero_površina = | najveća_rijeka_ime = | najveća_rijeka_dužina = | internetski_nastavak = [[.ao]] | pozivni_broj = +244 | auto-oznaka = ANG | ISO 3166 = [[ISO 3166-2:AO|AO]], AGO, 024 | komentar = |}} '''Angola''', službeno '''Republika Angola''' ({{lang-pt|República de Angola}}, na jezicima [[kimbundu]], [[Umbundu (jezik)|umbundu]] i [[kikongo]]: ''Ngola'') država<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/Angola|title=Angola {{!}} History, Capital, Flag, Map, Population, Language, & Religion {{!}} Britannica|website=www.britannica.com|language=en|access-date=2. 7. 2023}}</ref> je u jugozapadnoj Africi koja graniči na istoku sa [[Demokratska Republika Kongo|DR Kongom]] sa dužinom granice od 2.646&nbsp;km, na sjeveru sa [[Republika Kongo|Republikom Kongo]] (231&nbsp;km) i [[Zambija|Zambijom]] (1.065&nbsp;km), a na jugu sa [[Namibija|Namibijom]] (1.427&nbsp;km). Površina Angole je 1.246.700&nbsp;km². Glavni grad države je [[Luanda]]. Članica je [[Ujedinjene nacije|Ujedinjenih nacija]], [[OPEC]]-a, [[Afrička unija|Afričke Unije]], [[Zajednica država portugalskog govornog područja|Zajednice država portugalskog govornog područja]] i [[Južnoafrička razvojna zajednica|Južnoafričke razvojne zajednice]]. [[Multietnička država|Multietnička je država]] s 25,8 miliona stanovnika, koji su pripadnici raznih plemenskih grupa, običaja i tradicija. Kultura u državi odražava vijekove portugalske vladavine u obliku dominantnog [[Portugalski jezik|portugalskog jezika]] i [[Rimokatoličanstvo|katoličke crkve]]. Nakon dugotrajne borbe s kolonijalistima, nezavisnost je ostvarena 1975. nakon što je osnovana [[Narodna Republika Angola]], [[Marksizam-Lenjinizam|marksističko-leninjistička]] jednopartijska država koju su podržavali [[Sovjetski Savez]] i [[Kuba]]. Vrlo brzo nakon toga izbio je [[Građanski rat u Angoli|građanski rat]] između vladajućeg [[MPLA|Narodnog pokreta za oslobođenje Angole]] (MPLA) i [[UNITA|Nacionalne unije za potpunu nezavisnost Angole]] (UNITA) koju su podržavali [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjene Države]] i [[Apartheid|aparthejdska]] [[Južnoafrička Republika]], koji je trajao do 2002. Država je nakon završetka rata postala relativno stabilna unitarna konstitutivna republika. == Etimologija == Ime Angola potiče od titule ''Ngola'' kraljeva [[Kraljevstvo Ndongo|Kraljevstva Ndonga]], vazalne države [[Kraljevstvo Kongo|Kraljevstva Kongo]], koje se nalazilo istočno od današnjeg glavnog grada Luande. Ovo područje oko Luande zadobilo je današnje ime dolaskom portugalskog moreplovca [[Diogo São|Dioga Sãoa]] 1483. godine na obalu rijeke Kongo, području koje je pripadalo Kraljevstvu Kongo. U 16. stoljeću su Portugalci na obali podigli kameni križ ([[Padrão]]) i time označili pripadnost Portugalu, a 1575. godine osnivaju grad Luandu.{{sfn|Harenberg|1998|p=42}} Naziv se u 17. stoljeću proširio na područje oko grada [[Benguela]], a u 19. stoljeću na cijelo portugalsko kolonijalno područje. == Historija == {{Glavni|Historija Angole}} Sadašnja teritorija Angole bila je naseljena još od [[paleolit]]a. Nacionalna država nastala je kao rezultat [[Portugalska kolonizacija Angole|portugalske kolonizacije]], koja je započela na priobalnim naseljima osnovanim u 16. vijeku. Portugalci su postepeno naseljevali i unutrašnjost zemlje, ali su im se opirale grupe kao što su [[Cuamato]], [[Kwanyama]] i [[Mbunda]]. === Rane migracije i političke jedinice === [[Datoteka:Jean Roy de Congo.jpg|lijevo|150p|mini|[[Kralj João I]], kralj [[Kraljevstvo Kongo|Kraljevstva Kongo]]]]Područje današnje Angole je bilo pretežno naseljeno nomadskim plemenima [[Khoi]] i [[San (pleme)|San]]. Protjerali su ih plemena [[Bantu]], koja su dolazila sa sjevera 1. milenija p. n. e, a većina ih je došla sa područja današnje sjeverozapadne [[Nigerija|Nigerije]] i južnog [[Niger]]a.<ref>{{Cite book|last=Miler|first=Josep|title=Kings and Kinsmen: Early Mbundu States in Angola|url=https://archive.org/details/kingskinsmenearl0000mill|publisher=Ithaca: Cornell University Press|year=1979|isbn=978-0198227045|location=|pages=[https://archive.org/details/kingskinsmenearl0000mill/page/55 55]-56.}}</ref> Ustanovljen je veliki broj političkih jedinica od kojih je bila najpoznatija [[Kraljevstvo Kongo]] koje se je prostiralo sjeverno sve do današnje [[Demokratska Republika Kongo|Demokratske Republike Kongo]], [[Republika Kongo|Republike Kongo]] i [[Gabon]]a. Kraljevstvo je uspostavilo [[Trgovački put|trgovačke puteve]] sa ostalim gradskim državama i civilizacijama uzduž obale jugozapadne i zapadne Afrike i čak sa [[Veliki Zimbabve|Velikim Zimbabveom]] i [[Kraljevstvo Mutapa|Kraljevstvom Mutapa]].<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/worldservice/specials/1624_story_of_africa/page45.shtml|title=BBC World Service {{!}} The Story of Africa|last=|first=|date=24. 5. 2010|website=www.bbc.co.uk|publisher=|access-date=9. 5. 2020}}</ref> === Portugalska kolonizacija === {{Glavni|Kolonijalna historija Angole|Portugalska Angola}} Portugalski istraživač [[Diogo Cão]] stigao je na područje današnje Angole 1484. godine.<ref>{{Cite book|last=Baynes|first=T.S.|title=Angola|publisher=|year=1878|isbn=|location=|pages=45}}</ref> Portugalci su ustanovili svoju primarnu trgovačku postaju u [[Soyo|Soyi]], što je danas najsjeverniji grad u Angoli. [[Paulo Dias de Novais]] osnovao je današnji glavni grad Angole São Paulo de Loanda ([[Luanda]]) 1575. godine sa 100 porodica doseljenika i 400 vojnika. Kolonijalisti su ustanovili nekoliko drugih naselja, tvrđava i trgovačkih postaja uzduž obale Angole uglavnom trgujući angolskim robovima za plantaže u Brazilu. Lokalni trgovci robova pružali su velik broj robova [[Portugalsko kolonijalno carstvo|Portugalskom carstvu]],<ref>{{Cite book|last=Fleisch|first=Axel|title=Angola: Slave Trade, Abolition of|publisher=Routledge|year=2004|isbn=1-57958-245-1|location=|pages=131-133}}</ref> obično u zamjenu za robu proizvedenoj u [[Evropa|Evropi]].<ref>{{Cite book|last=|first=|title=Angola in the Eighteenth Century: Slave trading in the 1700s|publisher=|year=2006|isbn=0739716069|location=|pages=}}</ref><ref>{{Cite journal|last=|first=|date=30. 5. 2016|title=The History of Brazil–Africa Relations|url=http://siteresources.worldbank.org/AFRICAEXT/Resources/africa-brazil-bridging-chapter2.pdf|journal=World Bank|doi=|access-date=9. 5. 2020}}</ref> Ovakav način trgovine robovima preko Atlantika nastavio se sve do [[Nezavisnost Brazila|nezavisnosti Brazila]] 1820-ih. Unatoč teritorijalnim pretenzijama Portugala u Angoli, njegova kontrola nad većim dijelom države bila je minimalna. U 16. stoljeću Portugal je preuzeo kontrolu nad obalom kroz niz sporazuma i ratova. Život evropskih kolonijalista bio je težak, a napredak spor. [[John Iliffe (historičar)|John Iliffe]] napominje: "Portugalski zapisi o Angoli iz 16. stoljeća pokazuju da se velika glad odvijala u prosjeku svakih 17 godina; u pratnji pandemije, ona bi mogla ubiti jednu trećinu ili pola stanovništva uništavajući demografski rast novih generacija te prisiljavajući kolonijaliste da se vrate u riječne doline."<ref>{{Cite book|last=Iliffe|first=John|title=Africans: the history of a continent|publisher=Cambridge University Press|year=1996|isbn=0-521-68297-5|location=|pages=68}}</ref> Tokom [[Špansko-portugalski ratovi|špansko-portugalskih ratova]], [[Nizozemska zapadnoindijska kompanija]] okupirala je [[Luanda|Luandu]] 1641. kako bi sa domorodcima izvršila napad na portugalske posjede na drugim mjestima.<ref>{{Cite book|last=Cellelo|first=Thomas|title=Angola, a Country Study. Area Handbook Series (Third ed.)|publisher=|year=1991|isbn=978-0160308444|location=|pages=14-26.}}</ref> Osvajanje [[Pungo Andongo|Pungo Andonge]] 1671. godine bilo je posljednje veće širenje Portugala iz [[Luanda|Luande]] jer pokušaji osvajanja Konga 1670. i Matambe 1681. nisu uspjeli. Kolonijalna naselja su se proširila sve do unutrašnjosti Benguele. Zbog niza političkih previranja početkom 1800-ih, Portugal se je polako pripremao za veliku aneksiju angolske teritorije. Trgovina robovima je ukinuta u Angoli 1836. a 1854. kolonijalna vlada je oslobodila sve robove. Četiri godine kasnije, naprednija administracija ukinula je robovlasništvo u potpunosti. Međutim, te su odbredbe ostale većinom neprovedive. Sredinom 19. stoljeća, Portugal je proširio svoju vlast istočno sve do [[Kongo (rijeka)|rijeke Kongo]] i južno do [[Mossâmedes]]a. U ovom periodu, Portugalci su naišli na različite oblike oružanog otpora raznih naroda u Angoli.<ref>{{Cite book|last=See|first=René Pélissier|title=Résistance et revoltes en Angola, (1845-1941)|publisher=|year=1977|isbn=|location=78630 Orgeval, Francuska|pages=}}</ref> [[Berlinska konferencija]] je 1884. do 1885. postavila granice kolonije, razgraničivši portugalsko osvojeno zemljište u Angoli. Mnogi detalji su ostali neriješeni do 1920-ih. Trgovina između Portugala i njegovih afričkih teritorija također se naglo povećala kao rezultat zaštitnih tarifa, što je dovelo do povećanog razvoja i vala novih portugalskih doseljenika. === Nezavisnost === {{Glavni|Angolski rat za nezavisnost}}{{Glavni|Portugalski kolonijalni ratovi}} [[Datoteka:Luanda,desfilemilitar (cropped).jpg|thumb|lijevo|[[Portugalske oružane snage]] marširaju u Luandi tokom portugalskih kolonijalnih ratova (1961-74).]] Prema kolonijalnom zakonu, crnim Angolcima je bilo zabranjeno da osnivaju političke stranke ili sindikate.<ref name=Okoth>{{cite book|last=Okoth|first=Assa|title=A History of Africa: African nationalism and the de-colonisation process|date=2006|pages=143–147|publisher=East African Educational Publishers|location=Nairobi|isbn=9966-25-358-0}}</ref> Prvi nacionalistički pokreti pojavili su se tek nakon [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], a na čelu im je bila zapadno urbanizirana urbana klasa na portugalskom jeziku, koja je uključivala mnogo mješanaca (mestiça).<ref name="Dowden">{{cite book| author = Dowden, Richard| title = Africa: Altered States, Ordinary Miracles| year = 2010| pages = [https://archive.org/details/africaalteredsta00rich/page/207 207–208]| publisher = Portobello Books| location = London| isbn = 978-1-58648-753-9| url = https://archive.org/details/africaalteredsta00rich/page/207}}</ref> Tokom ranih 1960-ih pridružila su im se i druga udruženja koja su proizišla iz ad hoc radnog aktivizma radnika iz ruralnih krajeva.<ref name=Okoth/> Odbijanje Portugala da se pozabavi povećanim angolskim zahtjevima za [[samoopredjeljenje]]m, izazvalo je oružani sukob, koji je izbio 1961. godine [[Pobuna u distriktu Baixa de Cassanje|pobunom u distriktu Baixa de Cassanje]] i postepeno se razvio u dugotrajni rat za nezavisnost koji je trajao narednih dvanaest godina.<ref name="Cornwell">{{cite web |title=The War of Independence|last=Cornwell|first=Richard|url=http://www.issafrica.org/pubs/books/Angola/4cornwell.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150221015144/http://www.issafrica.org/pubs/books/Angola/4cornwell.pdf|url-status=dead|archive-date=21. 2. 2015|location=Pretoria|publisher=Institute for Security Studies|date=1. 11. 2000|access-date=20. 2. 2015}}</ref> Tokom sukoba, tri borbena nacionalistička pokreta sa vlastitim partizanskim gerilskim krilima pojavila su se iz borbi između portugalske vlade i lokalnih snaga, koju je u različitom stepenu podržavala [[Komunistička partija Portugala]].<ref name="Dowden"/><ref name="Stockwell">{{cite book|title=In Search Of Enemies|last=Stockwell|first=John|location=London|publisher=Futura Publications Limited|year=1979|origyear=1978|isbn=978-0393009262|pages=44–45}}</ref> [[Nacionalni front za oslobođenje Angole]] (FNLA) regrutovao je izbjeglice iz redova naroda [[Bakongo]] u [[Zair]]u.<ref name="Hanlon">{{cite book|title=Beggar Your Neighbours: Apartheid Power in Southern Africa|url=https://archive.org/details/beggaryourneighb00hanl|url-access=registration|last=Hanlon|first=Joseph|location=Bloomington|publisher=Indiana University Press|date=1986|isbn=978-0253331311|page=[https://archive.org/details/beggaryourneighb00hanl/page/155 155]}}</ref> Koristeći posebno povoljne političke okolnosti u [[Kinshasa|Léopoldvilleu]], a posebno zajedničku granicu sa Zairom, angolski politički prognanici uspjeli su izgraditi bazu moći među velikom emigracijskom zajednicom iz srodnih porodica, klanova i tradicija. Ljudi s obje strane granice govorili su međusobno razumljivim dijalektima i uživali u zajedničkim vezama s historijskim [[Kongo kraljevstvo]]m. Kao stranci, kvalificirani Angolci nisu mogli iskoristiti program državnog zapošljavanja [[Mobutu Sese Seko]], a neki su pronašli posao kao posrednici za vlasnike raznih odsutnih privatnih pothvata. Migranti su na kraju osnovali FNLA s namjerom preuzimanja političke vlasti nakon njihovog predviđenog povratka u Angolu.<ref name="Chabal">{{cite book|title=A History of Postcolonial Lusophone Africa|url=https://archive.org/details/historyofpostcol0000chab|last=Chabal|first=Patrick|location=Bloomington|publisher=Indiana University Press|date=2002|isbn=978-0253215659|page=[https://archive.org/details/historyofpostcol0000chab/page/n163 142]}}</ref> [[Datoteka:FNLA1973.jpg|thumb|right|Pripadnici Nacionalnog fronta za oslobođenje Angole na vojnoj obuci 1973.]] Gerilsku inicijativu Ovimbundu protiv Portugalaca u središnjoj Angoli iz 1966. godine predvodili su [[Jonas Savimbi]] i Nacionalna unija za potpunu nezavisnost Angole ([[UNITA]]).<ref name="Hanlon"/> Ova organizacija bila je hendikepirana zbog svoje geografske udaljenosti od granica prijateljskih zemalja, etničke podjele naroda Ovimbundu i izolacije seljaka na evropskim plantažama u kojima su imali malo prilika za mobilizaciju.<ref name="Chabal"/> Tokom kasnih 1950-ih, uspon [[Marksizam|marksističko]]-[[lenjinizam|lenjinističkog]] narodnog pokreta za oslobođenje Angole ([[MPLA]]) na istoku i brežuljcima Dembos sjeverno od Luande dobio je poseban značaj. Osnovana kao koalicioni pokret otpora [[Komunistička partija Angole|Komunističke partije Angole]],<ref name="Cornwell"/> rukovodstvo organizacije bilo je pretežno sastavljeno od pripadnika naroda [[Ambundu]] i privlačilo je uglavnom radnike iz javnog sektora u Luandi. Iako su i MPLA i njeni takmaci prihvatili materijalnu pomoć od [[Sovjetski Savez|Sovjetskog Saveza]] ili [[Narodna republika Kina|Narodne Republike Kine]], SSSR se zalagao za snažne antiimperijalističke stavove i otvoreno je kritizirao [[Sjedinjene Države]] i njenu podršku Portugalu.<ref name="Stockwell"/> To mu je omogućilo da osvoji važno mjesto na diplomatskom frontu, tražeći podršku nesvrstanih vlada u: [[Maroko|Maroku]], [[Gana|Gani]], [[Gvineja|Gvineji]], [[Mali]]ju i [[Ujedinjena Arapska Republika|Ujedinjenoj Arapskoj Republici]]. MPLA je pokušala svoje sjedište iz [[Conakry]]ja premjestiti u Léopoldville u oktobru 1961. obnovivši napore za stvaranje zajedničkog fronta s FNLA, tada poznatim kao Savez angolskih naroda (UPA) i njegovim vođom [[Holden Roberto|Holdenom Robertom]]. Roberto je odbio ponudu. Kad je MPLA prvi put pokušala ubaciti svoje pobunjenike u Angolu, kadrovi su postavili zasjede i uništili partizane UPA po nalogu Roberta - postavivši presedan za gorke frakcijske sukobe koji će kasnije uzrokovati [[angolski građanski rat]].<ref name="Cornwell"/> === Građanski rat u Angoli === {{Glavni|Građanski rat u Angoli}} [[Datoteka:President MPLA, heer Neto door Den Uyl ontvangen premier Den Uyl en A Neto (r), Bestanddeelnr 927-8518 (cropped).jpg|thumb|lijevo|upright|[[Agostinho Neto]], prvi predsjednik Angole.]] Tokom rata za nezavisnost, tri suparnička nacionalistička pokreta bila su ozbiljno otežana političkim i vojnim frakcionaštvom, kao i njihovom nesposobnošću da ujedine gerilske napore protiv Portugalaca. Između 1961. i 1975. MPLA, UNITA i FNLA natjecali su se za utjecaj kod stanovništva Angole i međunarodne zajednice. [[Sovjetski Savez]] i [[Kuba]] postali su posebno naklonjeni MPLA i opskrbljivali su ovu organizaciju oružjem, municijom, novcem i vojnom obukom.<ref name=Rothschild1/> Oni su također podržali militante UNITA dok nije postalo jasno da su potonji nepomirljivo sukobljeni s MPLA.<ref name=Revolution>{{cite book|last=Domínguez|first=Jorge|title=To Make a World Safe for Revolution: Cuba's Foreign Policy|url=https://archive.org/details/tomakeworldsafef0000domi|date=1989|pages=[https://archive.org/details/tomakeworldsafef0000domi/page/131 131]–133|publisher=Harvard University Press|location=Cambridge|isbn=978-0674893252}}</ref> Kolaps portugalske vlade [[Estado Novo (Portugal)|Estado Novo]] nakon [[Revolucija karanfila|revolucije karanfila]] 1974. obustavio je sve portugalske vojne aktivnosti u Africi i posredovanje o prekidu vatre do pregovora o nezavisnosti Angole.<ref name=Rothschild1/> Ohrabreni iz [[Organizacija afričkog jedinstva|Organizacije afričkog jedinstva]], Holden Roberto, Jonas Savimbi i predsjedavajući MPLA [[Agostinho Neto]] sastali su se u [[Mombasa|Mombasi]] početkom januara 1975. i složili se da osnuju koalicijsku vladu. To je ratifikovano [[Alvorski sporazum|Alvorskim sporazumom]] kasnije tog mjeseca, kojim su zahtijevani opći izbori i određen datum nezavisnosti zemlje 11. novembar 1975. Sve tri frakcije su, međutim, nastavile primirje iskorištavajući postupno povlačenje Portugala kako bi preuzele različite strateške položaje, stekle više oružja i povećale svoje vojne snage. Brz priliv oružja iz brojnih vanjskih izvora, posebno Sovjetskog Saveza i Sjedinjenih Država, kao i povećanja napetosti između nacionalističkih stranaka podstakli su novo izbijanje neprijateljstava.<ref name="WS">Weigert, Stephen (2011). Angola: A Modern Military History. Basingstoke: Palgrave-Macmillan. pp. 56–65. ISBN 978-0230117778</ref>. Uz prešutnu američku i zairsku podršku, FNLA je započela razmještanje velikog broja svojih vojnika u sjevernoj Angoli u pokušaju da stekne vojnu nadmoćnost. U međuvremenu, MPLA je započela kontrolu Luande, tradicionalnog uporišta [[Ambundu]] naroda.<ref name=Rothschild1>{{cite book|last=Rothschild|first=Donald|title=Managing Ethnic Conflict in Africa: Pressures and Incentives for Cooperation|date=1997|pages=115–120|publisher=The Brookings Institution|location=Washington|isbn=978-0815775935}}</ref> Sporadično nasilje je izbilo u Luandi u narednih nekoliko mjeseci nakon što je FNLA napala snage MPLA u martu 1975. Borbe su se pojačale uličnim sukobima u aprilu i maju, a UNITA se uključila nakon što je u junu više od dvije stotina njenih pripadnika masakrirali vojnici MPLA.<ref name="WS"/> Povećanje sovjetske isporuke oružja MPLA utjecalo je na odluku [[Centralna obavještajna agencija|Centralne obavještajne agencije]] da također pruži značajnu prikrivenu pomoć FNLA i UNITA. [[Datoteka:Cuban PT-76 Angola.JPG|thumb|desno|Kubanski tenk na ulicama Luande, 1976.]] U augustu 1975. MPLA je zatražila izravnu pomoć od Sovjetskog Saveza u obliku kopnenih trupa.<ref name=Vanneman>{{cite book|last=Vanneman|first=Peter|title=Soviet Strategy in Southern Africa: Gorbachev's Pragmatic Approach|url=https://archive.org/details/sovietstrategyin00vann|url-access=registration|date=1990|pages=[https://archive.org/details/sovietstrategyin00vann/page/48 48–49]|publisher=Hoover Institution Press|location=Stanford|isbn=978-0817989026}}</ref> Sovjeti su odbili, nudeći da pošalju savjetnike, ali ne i vojnike. Međutim, Kuba je bila susretljivija pa je krajem septembra dopremila gotovo pet stotina borbenog osoblja u Angolu, zajedno sa sofisticiranim oružjem i zalihama.<ref name=Revolution/> Do nezavisnosti, u zemlji je bilo preko hiljadu kubanskih vojnika, koji su bili opskrbljivani masivnim zračnim mostom izvedenim sovjetskim avionima.<ref name=Vanneman/> Nagomilavanjem kubanske i sovjetske vojne pomoći omogućilo je MPLA da otjera svoje protivnike iz Luande i spriječi vojnu intervenciju zairskih i južnoafričkih trupa, koje su se rasporedile u zakašnjelom pokušaju pomoći FNLA i UNITA.<ref name="WS"/> FNLA je bila uglavnom uništena, iako je UNITA uspjela povući svoje civilne dužnosnike i miliciju iz Luande, te potražiti utočište u južnim provincijama.<ref name=Rothschild1/> Odatle je Savimbi nastavio sa odlučnim pobunjeničkim pohodima protiv MPLA.<ref name=Vanneman/> Između 1975. i 1991., MPLA je sprovela ekonomski i politički sistem zasnovan na principima [[Naučni socijalizam|naučnog socijalizma]], koji je objedinjavao [[Planska ekonomija|plansku ekonomiju]] i [[Marksizam-lenjinizam|marksističko-lenjinističku]] [[Jednopartijska država|jednopartijsku državu]]. Političko rukovodstvo Angole je krenulo u ambiciozni program nacionalizacije, a domaći privatni sektor je u suštini bio ukinut. Preduzeća u privatnom vlasništvu su nacionalizirana i uklopljena u jedan kišobran državnih preduzeća poznatih kao ''Unidades Economas Estatais'' (UEE). Prema MPLA, Angola je doživjela značajan stepen moderne [[Industrijalizacija|industrijalizacije]].<ref name=Arming>{{cite book|last=Ferreira|first=Manuel|editor-last1=Brauer|editor-first1=Jurgen|editor-last2=Dunne|editor-first2=J. Paul|title=Arming the South: The Economics of Military Expenditure, Arms Production and Arms Trade in Developing Countries|url=https://archive.org/details/armingsouthecono00dunn|date=2002|publisher=Palgrave-Macmillan|location=Basingstoke|isbn=978-0-230-50125-6|pages=[https://archive.org/details/armingsouthecono00dunn/page/n271 251]–255}}</ref> Međutim, [[korupcija]] i ucjenjivanje su se također povećali, a kao posljedica toga javni resursi su ili neefikasno dodijeljivani ili su ih službenici jednostavno pronevjerili radi ličnog bogaćenja.<ref name=SSG1>{{cite book|last=Akongdit|first=Addis Ababa Othow|title=Impact of Political Stability on Economic Development: Case of South Sudan|date=2013|pages=74–75|publisher=AuthorHouse Ltd, Publishers|location=Bloomington|isbn=978-1491876442}}</ref> Godine 1977. vladajuća stranka preživjela je pokušaj državnog udara ''Komunističke organizacije Angole'' (OCA) orijentirane na [[Maoizam|maoiste]], koji je potisnut nakon niza krvavih političkih čistki u kojima je stradalo hiljade pristalica OCA. MPLA je napustila svoju bivšu marksističku [[Ideologija|ideologiju]] na trećem partijskom kongresu 1990. godine i proglasila [[Socijaldemokratija|socijaldemokratiju]] svojom novom političkom platformom.<ref name=Tucker1>{{cite book|last=Tucker|first=Spencer|title=Encyclopedia of Insurgency and Counterinsurgency: A New Era of Modern Warfare|date=2013|pages=374–375|publisher=ABC-CLIO Ltd, Publishers|location=Santa Barbara|isbn=978-1610692793}}</ref> Angola je nakon toga postala član [[Međunarodni monetarni fond|Međunarodnog monetarnog fonda]], a ograničenja tržišne ekonomije smanjena su i u pokušaju privlačenja stranih ulaganja. Do maja 1991. godine postignut je mirovni sporazum sa UNITA-om, (Bicesse sporazum), kojim su zakazani novi [[Opći izbori u Angoli 1992.|opći izbori za septembar 1992.]] Kad je MPLA osigurala veliku izbornu pobjedu, UNITA se protivila rezultatima predsjedničkog i zakonodavnog broja glasova i vratila se ratnim dejstvima.<ref name=Tordoff1>{{cite book|last=Tordoff|first=William|title=Government and Politics in Africa|url=https://archive.org/details/governmentpoliti0000tord_v6j3|edition=Third|date=1997|pages=[https://archive.org/details/governmentpoliti0000tord_v6j3/page/97 97]–98|publisher=Palgrave-Macmillan|location=Basingstoke|isbn=978-0333694749}}</ref> Nakon izbora dogodio se [[Masakr na Noć vještica]] od 30. oktobra do 1. novembra, gdje su snage MPLA ubile hiljade pristalica UNITA.<ref>{{cite book|last=W. James|first=Martin|year=2004|title=Historical Dictionary of Angola|pages=161–162|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=978-1538111239}}</ref> === Angola u 21. vijeku === [[Datoteka:Porto de Luanda - Angola 2015.jpg|thumb|250px|desno|Luanda doživljava široku urbanu obnovu i preuređenje u 21. stoljeću, poduprtom u velikoj mjeri dobitima od naftne i dijamantske industrije.]] {{Glavni|Angola u 21. vijeku}} Dana 22. marta 2002. Jonas Savimbi ubijen je tokom oružane akcije protiv vladinih trupa. UNITA i MPLA ubrzo su postigli primirje, pri čemu je UNITA odustala od oružanog krila i preuzela ulogu velike opozicione stranke. Iako se politička situacija u zemlji počela stabilizirati, redovni demokratski procesi nisu prevladavali sve do izbora u Angoli 2008. i 2012. te donošenja novog ustava 2010. godine. Posljedica ovakve situacije je to da su svi ojačali preovlađujući sistem dominantnih stranaka. Početkom 21. vijeka Angola se suočavala sa ozbiljnom humanitarnom krizom, koja je posljedica dugotrajnog rata, mnogobrojnih minskih polja, stalnih političkih (i u mnogo manjem broju) vojnih aktivnosti u korist nezavisnosti [[Enklava i eksklava|eksklave]] [[Cabinda (provincija)|Cabinde]] (izvedenih u kontekstu dugotrajnog [[Sukob u Cabindi|sukoba u Cabindi]] sa [[Front za oslobođenje enklave Cabinda|Frontom za oslobođenje enklave Cabinda]] - FLEC). Dok se većina interno raseljenih stanovnika ove zemlje nastanila oko glavnog grada u četvrtima poznatim pod nazivom "musseques", opća situacija za Angolance ostaje očajna.<ref>Lari (2004), Human Rights Watch (2005)</ref><ref>For an overall analysis see Ricardo Soares de Oliveira, Magnificent and Beggar Land: Angola since the Civil War, London: Hurst, 2015</ref> Suša iz 2016. izazvala je najgoru prehrambenu krizu u [[Južna Afrika (regija)|Južnoj Africi]] u zadnjih 25 godina, a pogodila je 1,4 miliona ljudi u sedam od 18 provincija Angole. Cijene hrane su porasle, a akutna stopa pothranjenosti se udvostručila, pri čemu je pogođeno više od 95.000 djece. Godine 2017. [[José Eduardo dos Santos]] odstupio je s dužnosti predsjednika Angole nakon 38 godina vladavine, a mirnim putem ga je naslijediom [[João Lourenço]], lični izabranik dos Santosa. == Vlada == Vladavina u Angoli sastoji se od tri grane vlasti: izvršne, zakonodavne i sudske. Izvršnu vlast vlasti čine [[Spisak predsjednika Angole|predsjednik]], potpredsjednici i [[Vijeće ministara Angole|Vijeće ministara]]. Zakonodavna grana sastoji se od jednopartijskog zakonodavnog tijela s 220 sjedišta, [[Nacionalna skupština Angole|Nacionalne skupštine Angole]], izabrane iz pokrajinskih i nacionalnih zajednica. Decenijama se u predsjedništvu koncentrisala politička moć. Nakon 38 godina vladavine, 2017. godine [[José Eduardo Dos Santos]] odstupio je od vođstva vodstva [[MPLA]].<ref>{{Cite web|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-02-03/angola-ruling-party-names-joao-lourenco-presidential-candidate|title=Bloomberg - Are you a robot?|last=|first=|date=|website=bloomberg.com|publisher=|access-date=17. 5. 2020|archive-date=7. 4. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170407015106/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-02-03/angola-ruling-party-names-joao-lourenco-presidential-candidate|url-status=bot: unknown}}</ref> Lider pobjedničke stranke na parlamentarnim izborima u augustu 2017. postaje sljedeći predsjednik Angole. MPLA je izabrala bivšeg ministra obrane [[João Lourenço]] za Santosovog izabranog nasljednika. U onome što je opisano kao politička čistka kako bi učvrstila svoju moć i smanjila utjecaj porodice Dos Santos, Lourenço je otpustio šefa nacionalne policije, Ambrósia de Lemosa i šefa obavještajne službe, Apolinária Joséa Pereira. Obojica se smatraju saveznicima bivšeg predsjednika Dos Santosa. Također je uklonio Isabel Dos Santos, kćer bivšeg predsjednika, sa čelnog mjesta državne naftne kompanije u zemlji [[Sonangol]].<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.com/news/world-africa-42003016|title=Isabel Dos Santos sacked from Angola state oil firm - BBC News|date=18. 11. 2017|website=web.archive.org|access-date=17. 5. 2020|archive-date=18. 11. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171118031625/http://www.bbc.com/news/world-africa-42003016|url-status=bot: unknown}}</ref> == Političke podjele == [[Datoteka:Angola Provinces numbered 300px.png|mini|desno|250p|Administrativna podjela Angole na pokrajine]] {{Glavni|Pokrajine Angole|Okruzi Angole|Općine Angole}} Angola je administrativno podijeljena na 18 [[Pokrajine Angole|pokrajina]] ({{pt|províncias}}), 162 [[Okruzi Angole|okruga]] ({{pt|municípios}}) i 559 [[Općine Angole|općina]] ({{pt|comunas}}).<ref name="acd">{{cite web|url=http://aiangola.com/wp-content/uploads/2016/03/Publica%C3%A7%C3%A3o-Resultados-Definitivos-Censo-Geral-2014_Vers%C3%A3o-22032016_DEFINITIVA-18H17.pdf|format=pdf|title=Resultados Resultados Definitivos do Recenseamento Geral da População e da Habitação de Angola 2014|publisher=Instituto Nacional de Estatística|date=mart 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160506013702/http://aiangola.com/wp-content/uploads/2016/03/Publica%C3%A7%C3%A3o-Resultados-Definitivos-Censo-Geral-2014_Vers%C3%A3o-22032016_DEFINITIVA-18H17.pdf|archive-date=6. 5. 2016}}</ref> == Geografija == {{Glavni|Geografija Angole}} {{Karta sa gradovima Angole}} Angola se nalazi na zapadnoj obali [[Atlantski okean|Atlantskog okeana]] u [[Srednja Afrika|Srednjoj Africi]] između [[Namibija|Namibije]] i [[Republika Kongo|Republike Kongo]], a također graniči sa [[Demokratska Republika Kongo|Demokratskom Republikom Kongo]] i [[Zambija|Zambijom]] na istoku. Prostire se na području između 4° 22′ i 18° 02′ južne geografske širine, te između 11° 41′ i 24° 05′ istočne geografske dužine. Zemlja je podijeljena na neplodni obalni pojas koji se prostire do [[Namibija|Namibije]] pa sve do [[Luanda|Luande]], vlažnu unutarnju visoravan na jugu i jugoistoku i tropsku šumu na sjeveru. Rijeka [[Zambezi]] i nekoliko pritoka [[Kongo (rijeka)|rijeke Kongo]] izviru u Angoli. Većina angolskih rijeka izvire na Visoravni [[Bié (visoravav)|Bié]], gdje se nalazi i najviši vrh [[Môco]] sa 2619&nbsp;m. Veće rijeke su [[Cuanza]], [[Cuango]], [[Cubango]] i [[Cunene]]. === Klima === Iako smještena u [[Tropska zona|tropskoj zoni]] s, klima u Angoli je nekarakteristična zbog utjecaja tri faktora: * [[Benguelska struja]], hladna morska struja koja se kreće duž južnog dijela obale, tako da je česta pojava magle; * Reljef unutrašnjosti zemlje * Utjecaj pustinje [[Namib]] na jugozapadu Klima u Angoli ima dvije sezone: kišnu od novembra do aprila i sušnu, sa nižim temperaturama, poznatu kao ''Cacimbo.'' Iako obalni dio ima veći nivo padavina koji se kreće od sjevera prema jugu od 800&nbsp;mm do 50 &nbsp;mm sa prosječnim temperaturama od 23&nbsp;°C. Klimatska zona u unutrašnjosti može se podijeliti na sljedeće: * Sjeverna zona, veće količine padavina i veće temperature. * Centralni plato, sušna sezona i prosječne temperature od oko 19&nbsp;°C * Južna, zbog blizine pustinje [[Kalahari]] vrlo visoke stope tempereturne oscilacije i utjecaj tropskog zraka.<ref>{{Cite book|author=Mulenga, Henry Mubanga|title=Southern African climate anomalies, summer rainfall and the Angola low|publisher=University of Cape Town|year=1999|series=PhD Dissertation|oclc=85939351}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Jury|first=M. R.|last2=Matari|first2=E.|last3=Matitu|first3=M.|year=2008|title=Equatorial African climate teleconnections|journal=Theoretical and Applied Climatology|volume=95|issue=3-4|pages=407–416|bibcode=2009ThApC..95..407J|doi=10.1007/s00704-008-0018-4}}</ref> === Hidrologija === [[Datoteka:Clima Angola Catchments.png|mini|Klimatske zone sa glavnim riječnim slivovima]] Većina vodene mase Angole je u [[Visoravan|visoravni]] [[Bié (visoravan)|Bié]], te se tu Angola dijeli na pet riječnih [[sliv]]ova: Dva najveća su slivovi rijeke [[Kongo (rijerka)|Kongo]] i [[Zambezi]], koji zauzimaju oko 40% ukupne površine države. Slivovi rijeka [[Okavango]] i [[Cuanza]] zauzimaju oko 12%, rijeka [[Kunene (rijeka)|Kunene]] 8%, dok je [[Oshana sistem]] sliv na jugu zemlje. Ostalih 20% su male i kratke rijeke u priobalju Atlantskog okeana.<ref>{{cite web| url = https://www.riob.org/IMG/pdf/AWRB_Source_Book.pdf| title = On Africa’s River Basin Organisation - Source Book| last = | first = | date = | website = riob.org| publisher = | access-date = 24. 5. 2020| language = en| archive-date = 15. 2. 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20210215182442/https://www.riob.org/IMG/pdf/AWRB_Source_Book.pdf| url-status = dead}}</ref> Najveće jezero je [[Dilolo]], koje se nalazi u pokrajini [[Moxico (pokrajina)|Moxico]] na nadmorskoj visini 1086&nbsp;m površine oko 18,9&nbsp;km².<ref>{{cite web | url = http://www.geonames.org/876297/lago%20dilolo.html| title = Lago Dilolo| last = | first = | date = | website = www.geonames.org |publisher = | access-date = 7. 6. 2020 | language = en}}</ref> === Flora i fauna === ==== Flora ==== Vegetacija Angole je raznolika i određena je klimom; Na sjeveru se nalaze [[Tropi|tropske]] [[Kišna šuma|kišne šume]], a na području [[Cabinda (pokrajina)|Cabinde]], pa sve do središta zemlje prostiru se [[Savana|savane]] sa drvećem, te suhe savane, u kojim uglavnom rastu biljke [[Rod (biologija)|roda]] [[Euphorbia]], [[Akacija]] i [[baobab]]a ([[Drvo majmunskog kruha]]). U graničnom dijelu prema [[Namibija|Namibiji]] u području jugozapadne obale Atlanskog okeana su uglavnom [[Pustinja|pustinje]]. U tom području raste i [[endem]]ska bijka [[velvičija]]. ==== Fauna ==== Životinjski svijet je raznolik i u Angoli se mogu sresti [[slon]]ovi, [[nilski konj]]i, [[gepard]]i, [[gnu]], [[noj]]evi, [[Nosorog|nosorozi]] i [[Zebra|zebre]]. Širenje poljoprivrednog zemljišta, ekološke poslijedice ratnih razaranja, kao i trgovina [[Slonovača|slonovačom]], ugrožavaju ekološki sistem i opstanak mnogih vrsta životinja.<ref>{{cite web | url = https://www.angop.ao/angola/pt_pt/noticias/ambiente/2019/1/6/Angola-aumenta-areas-conservacao-ambiental-terrestre,98b6003a-c597-4bce-9447-09c9e2dd298d.html | title = Angola aumenta áreas de conservação ambiental terrestre| last = | first = | date =6. 2. 2019 | website = angop.ao| publisher = | access-date = 24. 5. 2020| language = pt}}</ref> === Nacionalni parkovi === {{Glavni|Nacionalni parkovi Angole}} Angola ima 13 zaštićenih prirodnih područja od čega su devet [[nacionalni park]]ovi, a četiri su [[rezervat]]i. Ukupna površina ovih područja je 162.642&nbsp;km², ili 12,6% povšine zemlje. {| class="wikitable sortable" style="float:left; font-size: 90%;" ! Nacionalni<br>park !! Portugalsko <br>ime !! Okrug !! Pokrajina !! Površina <br>(km²) !! Osnovan |- | [[Nacionalni park Kameia|Kameia]] || ''Parque Nacional da Cameia'' || [[Cameia]], [[Luena (Angola)|Luena]] || [[Moxico (pokrajina)|Moxico]] ||style="text-align:right;"| 14.450 ||style="text-align:right;"| 1935. |- | [[Nacionalni park Iona|Iona]] || ''Parque Nacional de lona'' || [[Iona (Angola)|Iona]] || [[Namibe (pokrajina)|Namibe]] ||style="text-align:right;"| 15.150 ||style="text-align:right;"| 1937. |- | [[Nacionalni park Quiçama|Quiçama]] || ''Parque Nacional da Quissama'' || [[Quiçama]] || [[Luanda (pokrajina)|Luanda]] ||style="text-align:right;"| 9.600 ||style="text-align:right;"| 1938. |- | [[Nacionalni park Cangandala|Cangandala]] || ''Parque Nacional da Cangandala'' || [[Cangandala]] || [[Malanje (pokrajina)|Malanje]] ||style="text-align:right;"| 630 ||style="text-align:right;"| 1963. |- | [[Nacionalni park Bicuar|Bicuar]] || ''Parque Nacional do Bicuar'' || [[Matala (Angola)|Matala]], [[Quipungo]] || [[Huíla (pokrajina)|Huíla]]|| style="text-align:right;"| 7.900 ||style="text-align:right;"| 1938. |- | [[Nacionalni park Mupa|Mupa]] || ''Parque Nacional da Mupa'' || [[Cuvelai]], [[Ombadja]] || [[Cunene (pokrajina)|Cunene]] ||style="text-align:right;"| 6.600 ||style="text-align:right;"| 1938. |- | [[Nacionalni park Mavinga|Mavinga]] || ''Parque Nacional da Mavinga'' || ? || [[Cuando Cubango (pokrajina)|Cuando Cubango]] ||style="text-align:right;"| 46.072 ||style="text-align:right;"| 2011. |- | [[Nacionalni park Luengue-Luiana|Luengue-Luiana]] || ''Parque Nacional do Luengue-Luiana'' || ? || [[Cuando Cubango (pokrajina)|Cuando Cubango]] ||style="text-align:right;"| 22.610 ||style="text-align:right;"| 2011. |- | [[Nacionalni park Maiombe|Maiombe]] || ''Parque Nacional do Maiombe'' || ? || [[Cabinda (pokrajina)|Cabinda]] ||style="text-align:right;"| 1.930 ||style="text-align:right;"| 2011. |} {{clear}} == Privreda == Sa [[Bruto domaći proizvod|Bruto domaćim proizvodom]] (BDP) od 95,8 milijardi američkih dolara 2016. godine<ref>{{Cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2017/01/weodata/index.aspx |title=World Economic Outlook Database April 2017 |access-date= 14. 6. 2020|language=en}}</ref> Angola je nakon [[Južnoafrička Republika|Južnoafričke Republike]] i [[Nigerija|Nigerije]] treća privreda [[Supsaharska Afrika|Supsaharske Afrike]].<ref>{{cite web | url = http://www.zeit.de/2011/40/Angola| title = Dubai in Afrika| last = | first = | date = 29. 9. 2011| website = zeit.de| publisher = [[Die Zeit]]| access-date = 14. 6. 2020| language = de}}</ref> Istovremeno većina stanovništa živi u siromaštvu. U istoj godini BDP po stanovniku iznosio je 3.502 $ čime je Angola bila 120-a na svijetu od ukupno 200 država.<ref>{{cite web | url = http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/01-Nodes_Uebersichtsseiten/Angola_node.html| title = Auswärtiges Amt – Angola- Übersicht| last = | first = | date =| website = auswaertiges-amt.de| publisher = | access-date = 14. 6. 2020| language = de}}</ref> Po procjeni [[Međunarodni monetarni fond|Međunarodnog monetarnog fonda]] iz 2019. godine, Angola je sa 105,902 milijardi dolara BDP bila rangirana na 63-em mjestu.<ref>{{cite web | url = https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2019/02/weodata/weorept.aspx?sy=2017&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&pr1.x=27&pr1.y=13&c=512,668,914,672,612,946,614,137,311,546,213,674,911,676,314,548,193,556,122,678,912,181,313,867,419,682,513,684,316,273,913,868,124,921,339,948,638,943,514,686,218,688,963,518,616,728,223,836,516,558,918,138,748,196,618,278,624,692,522,694,622,962,156,142,626,449,628,564,228,565,924,283,233,853,632,288,636,293,634,566,238,964,662,182,960,359,423,453,935,968,128,922,611,714,321,862,243,135,248,716,469,456,253,722,642,942,643,718,939,724,734,576,644,936,819,961,172,813,132,726,646,199,648,733,915,184,134,524,652,361,174,362,328,364,258,732,656,366,654,144,336,146,263,463,268,528,532,923,944,738,176,578,534,537,536,742,429,866,433,369,178,744,436,186,136,925,343,869,158,746,439,926,916,466,664,112,826,111,542,298,967,927,443,846,917,299,544,582,941,474,446,754,666,698&s=NGDPD&grp=0&a=| title = BDP (Nominal) na IMF World Economic Outlook| last = | first = | date = 29. 9. 2011| website = imf.org| publisher = | access-date = 14. 6. 2020| language = en}}</ref> Angola ima velike [[Mineralni izvor|mineralne]] i [[Nafta|naftne]] rezerve i njena ekonomija je jedna od brzorastućih u svijetu. Standard življenja ostaje nizak za većinu stanovništa, uz nisku [[Životna dob|životnu dob]] i visok [[mortalitet]] kod [[Novorođenče|novorođenčadi]].<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html|title=Life expectancy at birth|year=2014|work=World Fact Book|publisher=United States Central Intelligence Agency|archive-url=https://web.archive.org/web/20160120024054/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html|archive-date=20. 1. 2016|url-status=live|access-date=4. 3. 2010}}</ref> Prati ga i nejednak ekonomski rast.<ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/report/2010/04/13/transparency-and-accountability-angola|title=Transparency and Accountability in Angola|website=Human Rights Watch|archive-url=https://web.archive.org/web/20151006051053/http://www.hrw.org/report/2010/04/13/transparency-and-accountability-angola|archive-date=6. 10. 2015|url-status=live|access-date=1. 4. 2016}}</ref> Mala i srednja preduzeća mogu se osnovati za izgradnju hotela i gostionica, motela, agencija za iznajmljivanje automobila, deviznih agencija, restorana, turističkih vozila, kao i u drugim sektorima ekonomije, poput distribucije plina i povezanih usluga, jedinica zdravstvene zaštite, i drugo.<ref name="Transport System – Angola Embassy">{{Cite web|url=http://www.angola.org.uk/transport-system|title=Transport System – Angola Embassy|language=en-GB|access-date=17. 5. 2020}}</ref> === Privredne grane === ==== Rudarstvo ==== {{Glavni|Rudarstvo u Angoli}} Angola je bogata [[Željezna ruda|željeznom rudom]], a najveći rudnik je [[Rudnik Cassinga|Cassing]] u provinciji [[Huíla (pokrajina)|Huíla]], sa rezervama koje se procjenjuju na 1 milijardu tona sa stepenom čistoće od 30%.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=dgU75I2-xAcC&pg=SA3-PA3&lpg=SA3-PA3&dq=Cassinga+iron-ore+mine+reserves&source=bl&ots=gPO3nFpN1O&sig=jXYZh83zDxLdK78HziLmIzAgwWI&hl=fr&sa=X&ei=PNi6UYSgHq3Y0QW5t4DACw&ved=0CDMQ6AEwATgK#v=onepage&q=Cassinga%20iron-ore%20mine%20reserves&f=false|title=Minerals yearbook|year=2009|publisher=books.google.fr|access-date=7. 6. 2020|language=fr}}</ref> [[Dijamant]]i se kopaju u rudniku [[Rudnik Camafuca|Camafuca]] sa godišnjom proizvodnjom od 0,2 miliona karata i procjenjenimm rezervama od 23,04 miliona [[karat]]a;<ref name="Kiruna">{{cite web|url=http://www.mining-journal.com/reports/diamonds---2006-last-updated-july-25th?SQ_DESIGN_NAME=print_friendly|title=World diamond overview|year=2006|publisher=mining-journal.com|access-date=8. 7. 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903071143/http://www.mining-journal.com/reports/diamonds---2006-last-updated-july-25th?SQ_DESIGN_NAME=print_friendly|archive-date=7. 6. 2020}}</ref> [[Rudnik Catoca]] je imao 2001. godišnju proizvodnju od 2,6 miliona karata;<ref>{{cite web|last=McClelland|first=Colin|title=Angola's Catoca Diamond Complex to Add Mill as Miners Dig Deeper|url=https://www.bloomberg.com/news/2013-07-16/angola-s-catoca-diamond-complex-to-add-mill-as-miners-dig-deeper.html|publisher=Bloomberg|access-date=20. 5. 2014}}</ref> [[Rudnik Fucauma|Fucauma]] oko 120.000 (2005);<ref name="thex">{{Cite web|url=http://www.transhex.co.za/financials/ar2004/transhex_ar2004.pdf|title=Annual Report 2004|access-date=7. 6. 2020|publisher=Trans Hex Group|year=2004|format=PDF|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928165029/http://www.transhex.co.za/financials/ar2004/transhex_ar2004.pdf|archive-date=28. 9. 2007|language=en}}</ref> a [[Rudnik Luarica|Luarica]] 95.000 karata u 2003. godini.<ref>{{cite news | url = https://www.bloomberg.com/news/2011-08-29/trans-hex-to-exit-two-angolan-diamond-projects-as-talks-over-funding-stall.html | title = Trans Hex to Exit Two Angolan Diamond Projects as Talks Over Funding Stall | publisher = [[Bloomberg L.P.|Bloomberg]] | date = 29. 8. 2011 | access-date = 7. 6. 2020|language=en}}</ref> Većina dijamantskih rudnika je u vlasništvu nacionalne kompanije [[Endiama]], ruske kompanije [[Alrosa]] i brazilske [[Odebrecht]] ==== Energetika ==== {{Glavni|Energetika u Angoli}} Proizvodnja električne energije u Angoli je uglavnom na bazi hidrocentrala. Najveće hidrocentrale su: Na rijeci [[Kunene]] nalaze se [[Hidroelektrana Gowe|HE Gowe]] kapaciteta 60&nbsp;MW<ref>{{cite web| url = https://macauhub.com.mo/2012/08/23/gove-hydroelectric-dam-inaugurated-in-angola/| title = Gove Hydroelectric dam inaugurated in Angola| last = | first = | date = | website = macauhub.com.mo| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = en| archive-date = 1. 9. 2017| archive-url = https://web.archive.org/web/20170901122629/https://macauhub.com.mo/2012/08/23/gove-hydroelectric-dam-inaugurated-in-angola/| url-status = dead}}</ref> i [[Hidroelektrana Laúca|HE Laúca]] (60&nbsp;MW).<ref>{{cite web| url = https://macauhub.com.mo/2015/10/30/lauca-dam-in-angola-starts-producing-energy-in-2017/| title = Lauca dam, in Angola, starts producing energy in 2017| last = | first = | date = 30. 10. 2015| website = macauhub.com.mo| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = en| archive-date = 21. 3. 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20210321204808/https://macauhub.com.mo/2015/10/30/lauca-dam-in-angola-starts-producing-energy-in-2017/| url-status = dead}}</ref> Na rijeci [[KWanza (rijeka)|KWanza]] nalaze se [[Hidroelektrana Cambambe|HE Cambambes]] (180&nbsp;MW) i [[Hidroelektrana Capanda|HE Capanda]] (520&nbsp;MW),<ref>{{cite web | url = https://globalenergyobservatory.org/form.php?pid=2537| title = Capanda Dam Hydroelectric Power Plant Angola| last = | first = | date = | website = globalenergyobservatory.org| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = en}}</ref> a na [[rijeci Catumbel (rijeka)|Catumbel]] [[Hidroelektrana Lomaum|HE Lomaum]] kapaciteta 20&nbsp;MW. U Luandi je 1979. godine izgrađena [[gasna elektrana Luanda]] kapaciteta 148&nbsp;MW.<ref>{{cite web| url = http://globalenergyobservatory.org/form.php?pid=42580| title = Luanda OCGT Power Plant Angola| last = | first = | date = | website = globalenergyobservatory.org/| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = en| archive-date = 7. 7. 2017| archive-url = https://web.archive.org/web/20170707233011/http://globalenergyobservatory.org/form.php?pid=42580| url-status = dead}}</ref> Zajedno sa Namibijom u izgradnji je [[Hidroelektrana Baynes|HE Baynes]] na rijeci [[Kunene]] kapaciteta 600&nbsp;MW.<ref>{{cite web| url = https://nampower.com.na/Page.aspx?p=222| title = Baynes Hydropower Project| last = | first = | date = | website = nampower.com.na| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = en| archive-date = 12. 6. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200612142614/https://www.nampower.com.na/Page.aspx?p=222| url-status = dead}}</ref> ==== Poljoprivreda ==== Organizacija African Economic Outlook navodi da "Angoli treba 4,5 miliona tona žita godišnje, ali da uzgaja samo oko 55% kukuruza, 20% pirinča i samo 5% pšenice".<ref>{{Cite web|url=https://www.africaneconomicoutlook.org/|title=African Economic Outlook|date=12. 6. 2019|website=African Economic Outlook|language=en|access-date=25. 11. 2020|archive-date=27. 11. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201127012711/https://www.africaneconomicoutlook.org/|url-status=dead}}</ref> Uz to, Svjetska banka procjenjuje da se "obrađuje manje od 3 posto plodne zemlje u Angoli, a ekonomski potencijal šumarskog sektora ostaje uglavnom neiskorišten".<ref>{{Cite news|url=|title="Country partnership strategy for the republic of Angola"|last=|first=|date=|work=World Bank|access-date=25. 11. 2020|via=}}</ref> Prije nezavisnosti 1975. godine, Angola je bila žitnica južne Afrike i glavni izvoznik [[banana]], [[Kahva|kafe]] i [[sisal]]a, ali su tri decenije građanskog rata (1975–2002) uništile plodno tlo. Zemlja sada ovisi o skupom uvozu hrane, uglavnom iz [[Južna Afrika (regija)|Južne Afrike]] i [[Portugal]]a, dok se više od 90% poljoprivrede obavlja na porodičnom nivou. ==== Tvornice ribe ==== Elizabete Dias Dos Santos uložila je 25 miliona dolara u svoju tvornicu ribe [[Solmar]]. Prerađivački pogon otvoren je 2016. godine. Ova vrsta proizvodnje jedinstvena je u Angoli. U fabrici radi 120 ljudi. Korist imaju i dobavljači, jer više od 50.000 ljudi živi od tradicionalnog ribolova, a 40% kupovina se vrši od malih ribara. Kako bi privukla privatne investitore, angolska vlada poboljšala je uslove za domaće i strane kompanije, između ostalog, poreskim olakšicama, pomoći u finansiranju i pojednostavljenim procedurama za osnivanje kompanija.<ref>{{Cite web|url=https://de.euronews.com/2017/07/10/weg-vom-oel-angola-diversifiziert-seine-wirtschaft|title=Weg vom Öl: Angola diversifiziert seine Wirtschaft|date=10. 7. 2017|website=euronews|language=de|access-date=28. 10. 2020}}</ref> ==== Industrija ==== {{Sekcija}} === Privatizacija === Krajem 2018. godine, predsjedničkom uredbom br. 141/1, osnovano je tijelo za privatizaciju IGAPE ([[Institito de Gestão de Activos e Participação do Estado]]),<ref>{{Cite web|url=https://igape.minfin.gov.ao/PortalIGAPE/#!/igape/historia|website=igape.minfin.gov.ao|title=IGAPE - Historija|access-date=4. 11. 2020}}</ref> s kojim vlada namjerava privatizirati 195 državnih preduzeća u cjelosti ili dijelom u cilju jačanja privatnog sektora. Program pokriva najvažnije gospodarske sektore kao što su energetski sektor ([[Sonangol]]), telekomunikacijski i IT sektor, financijski sektor (bankarstvo (BAI), osiguranje (ENSA), kapitalni fondovi), sektor prometa (TAAG), turizam kao i proizvodni sektor, uključujući preradu hrane i poljoprivredu. Očekuje se da će se većina kompanija prodati 2020. godine.<ref>{{Cite web|url=https://www.gtai.de/gtai-de/trade/wirtschaftsumfeld/bericht-wirtschaftsumfeld/angola/angola-verkauft-staatsfirmen-163624|title=Angola verkauft Staatsfirmen {{!}} Bericht Wirtschaftsumfeld {{!}} Angola {{!}} Außenwirtschafts-, Industriepolitik|website=www.gtai.de|language=de-DE|access-date=4. 11. 2020|archive-date=15. 2. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210215182520/https://www.gtai.de/gtai-de/trade/wirtschaftsumfeld/bericht-wirtschaftsumfeld/angola/angola-verkauft-staatsfirmen-163624|url-status=dead}}</ref> === Korupcija === {{Sekcija}} === Regionalne razlike === {{Sekcija}} === Državni proračun === {{Sekcija}} ===Strane investicije === {{Sekcija}} == Vojska == [[Oružane snage Angole]] ({{pt|Forças Armadas Angolanas}}) broje oko 110.000 vojnika i oficira. Angola izdvaja oko 2,2% od [[Bruto domaći proizvod|Bruto domaćeg proizvoda]] za vojni budžet, što je 2017. iznosilo oko 3 milijarde dolara,<ref>{{cite web | url = https://www.sipri.org/| title = Home {{!}} SIPRI| last = | first = | date = | website = | publisher = | access-date = 11. 7. 2020| language = en}}</ref> što je čini državom sa najvišim izdatcima za odbranu u Africi. Vojska se sastoji od kopnenog sastava, mornarice i zrakoplovstva. Vojna oprema je uglavnom porijeklom iz bivšeg [[Sovjetski Savez|Sovjetskog Saveza]], a manje jedinice su smještene u Kongu i DR Kongu. Zapovjednik generalštaba je oid 2010. godine general [[Geraldo Sachipengo Nunda]].<ref>{{cite web | url=http://www.publico.pt/Mundo/exoficial-da-unita-foi-nomeado-chefe-do-estadomaior-das-forcas-armadas-angolanas_1459518 | title=Publico-Artikel | language=pt | access-date=11. 7. 2020 | archive-date=13. 3. 2012 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120313075506/http://www.publico.pt/Mundo/exoficial-da-unita-foi-nomeado-chefe-do-estadomaior-das-forcas-armadas-angolanas_1459518 | url-status=dead }}</ref> == Infrastruktura == === Željeznički promet === U Angoli postoje tri nepovezane željezničke pruge, koje su obnovljene polovinom 1990-ih godina: [[Luanda pruga]] koja povezuje [[Luanda|Luandu]] i [[Malanje]] dužine 424&nbsp;km <ref>[http://www.fahrplancenter.com/AngolaCFL.html Vozni red i opis trase Željezničke pruge Luanda]</ref> (479&nbsp;km){{sfn|Harenberg|1998|p=46}}; [[Benguela pruga]] dužine 1302&nbsp;km koja povezuje [[Benguela|Benguelu]] sa rudarskim područjima u DR Kongu i Zambiji; te [[Namibie pruga]] na jugu zemlje dužine 858&nbsp;km. koja povezuje gradove [[Namibie]] i [[Menongue]].{{sfn|Harenberg|1998|p=46}} === Cestovni promet === [[Datoteka:The Nowhere road.jpg|mini|Novi autoput u Angoli]] [[Datoteka:Map of Trans-African Highways.PNG|180px|mini|desno|Karta Transafričkih autoputova]] Mreža saobraćajnica je duga oko 75.000&nbsp;km, od kojih je 7.955&nbsp;km asfaltirano. Glavna osovina povezuje glavni grad s unutrašnjošću (od istoka prema zapadu). Istovremeno, postoji niz ogranaka koji povezuju glavne prometnice i omogućavaju komunikaciju sa susjednim zemljama, posebno s Namibijom, Demokratskom Republikom Kongo i Republikom Kongo.<ref name="Transport System – Angola Embassy"/> Autobusni prevoz je organizovan od firmi [[Macon (Angola)|Macon]] i [[Grupo SGO]], koji povezuju Luandu sa većim gradovima, dok Macon nudi i međunarodne linije povezujući [[Windhoek]] i [[Kinshasu]].<ref>{{cite web| url = http://jornaldeangola.sapo.ao/sociedade/macon_reabre__amanha_a_rota_internacional| title = Macon reabre amanhã a rota internacional| last = | first = | date = 18. 10. 2018| website = jornaldeangola.sapo.ao| publisher = | access-date = 24. 5. 2020| language = pt| archive-date = 29. 1. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200129164540/http://jornaldeangola.sapo.ao/sociedade/macon_reabre__amanha_a_rota_internacional| url-status = dead}}</ref><ref>{{cite web| url = http://m.portalangop.co.ao/angola/pt_pt/noticias/economia/2019/2/11/Macon-abre-rota-internacional-Luanda-Kinshasa,74a3a7ba-7a25-49c0-abda-33ea1900fc8e.html| title = Macon abre rota internacional Luanda-Kinshasa| last = | first = | date = 15. 3. 2019| website = portalangop.co.ao| publisher = | access-date = 24. 5. 2020| language = pt| archive-date = 21. 9. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200921093829/http://m.portalangop.co.ao/angola/pt_pt/noticias/economia/2019/2/11/Macon-abre-rota-internacional-Luanda-Kinshasa,74a3a7ba-7a25-49c0-abda-33ea1900fc8e.html| url-status = dead}}</ref> Važniji autoputevi i ceste u Angoli su: dionica [[Transafrički autoput|Transafričkog autoputa]] [[Autoput Beira-Lobito|Beira-Lobito]] (TAH 9) u dužini 1126&nbsp;km, koji je djelomično u izgradnji;<ref>{{cite web | url = http://pt.reingex.com/Beira-Lobito-Corredor.shtml | title = Corredor Transafricano Beira-Lobito (Angola)| last = | first = | date = 15. 3. 2019| website = pt.reingex.com| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = pt}}</ref> Dionica [[Trans-Cunene koridor]]a, koji je većinom u izgradnji i dionica [[Autoput Tripoli-Windhoek-(Kapstadt)]] (TAH 3).<ref>{{cite web| url = http://jornaldeangola.sapo.ao/politica/avancos_na_via_de_mbanza_kongo| title = Avanços na via de Mbanza Kongo| last = | first = | date = 2. 10. 2017| website = jornaldeangola.sapo.ao| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = pt| archive-date = 8. 5. 2019| archive-url = https://web.archive.org/web/20190508131600/http://jornaldeangola.sapo.ao/politica/avancos_na_via_de_mbanza_kongo| url-status = dead}}</ref> === Zračni promet === {{Glavni|Spisak aerodroma u Angoli}} Osim međunarodnog aerodroma [[Međunarodni aerodrom Quatro de Fevereiro|Quatro de Fevereiro]] u glavnom gradu Luandi, postoji još 16 aereodroma koji služe uglavnom za unutrašnji promet.{{sfn|Harenberg|1998|p=46}} Aerodromima u Angoli upravlja angolska državna agencija [[ENANA]]. Veće [[Spisak aviokompanija u Angoli|aviokompanije]] su: [[Aeronáutica]], [[Air 26]], [[Angola Air Charter]], [[Diexim Expresso]], [[Heli Malongo Airways]] i [[TAAG Angola Airlines]] === Pomorski i riječni promet === Značajnije morske luke za međunarodni promet i izvoz robe su: [[Luanda]], [[Lobito]], [[Namibe]] i [[Malongo]]. Riječni promet se obavlja na dužini od 1800&nbsp;km.{{sfn|Harenberg|1998|p=46}} == Demografija == {{Glavni|Demografija Angole}} [[Datoteka:Angola Ethnic map 1970-de.svg|desno|mini|200px|Karta sa narodima u Angoli, 1970.]] Po popisu iz 2014. u Angoli živi 24.383.301 stanovnika, što je ujedno bio i prvi popis nakon 15. decembra 1970.<ref name="INE Angola" /> Prema podacima prikupljeniih od strane worldometers.info temeljenim na posljednjim podacima UN-a, stanovništvo Angole broji 32.841.235 stanovnika na dan 27. juna je 2020. UN je za 2020. godinu stanovništvo Angole procijenio na 32.866.272 stanovnika. Stanovništvo Angole čini 0,42% svjetske populacije, a po broju stanovnika država je na 44-om mjestu u svijetu. Srednja životna dob stanovnika Angole je tek 16,7 godina, a 66,7% stanovništva živi u urbanim sredinama.<ref name="World">{{Cite web|url=https://www.worldometers.info/world-population/angola-population/|title=Angola Population (2020) - Worldometer|website=www.worldometers.info|language=en|access-date=27. 6. 2020}}</ref> Očekivana životna dob u Angoli je 62,22 godine - 65,1 godina za žene i 59,5 za muškarce. Prosjek smrtnosti novorođenčadi je 53,4 na 1.000 živorođene djece, a prosjek smrtnost djece do 5 godina starosti je 70,3 na 1.000 živorođenih.<ref name="World" /> Procjena prirodnog priraštaja u Angoli za 2020. je 3,43% što Angolu pozicionira na treće mjesto u svijetu.<ref name="CIA" /> === Narodi === [[Datoteka:Angola_Population_Pyramid_2012.png|desno|mini|180px|Piramida stanovništva u Angoli.]] Etničke grupe u Angoli čine [[Ovimbundu]] ([[Umbundu]] jezik) 37%, [[Northern Mbundu people|Ambundu]] ([[Kimbundu]] jezik) 23%, [[Bakongo]] 13%, i 32% drugih etničkih grupa (kao što su [[Chokwe people|Chokwe]], [[Ovambo people|Ovambo]], [[Ganguela]] i [[Xindonga]]), te 2% ''[[Mestici|mestika]]'' (ljudi evropskog i afričkog porijekla), 1,6% Kineza i 1% Evropljana.<ref name="CIA"/> Ambundu i Ovimbundu grupe sa 62% čine većinu stanovništva. Do 2020. u Angoli se po procjenama nalazi oko 400.000 migrantskih radnika iz [[Demokratska Republika Kongo|Demokratske Republike Kongo]],<ref>[http://www.unhcr.org/refworld/country,,USCRI,,COD,456d621e2,485f50c0c,0.html World Refugee Survey 2008 – Angola] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110510005710/http://www.unhcr.org/refworld/country%2C%2CUSCRI%2C%2CCOD%2C456d621e2%2C485f50c0c%2C0.html|date=10. 5. 2011}}, UNHCR. NB: This figure is highly doubtful, as it makes no clear distinction between migrant workers, refugees and immigrants.</ref> oko 220.000 [[Portugalci|Portugalaca]],<ref name="Observatório da Emigração">{{cite web|url=http://www.observatorioemigracao.secomunidades.pt/np4/3607.html|title=José Eduardo dos Santos diz que trabalhadores portugueses são bem-vindos em Angola|publisher=Observatório da Emigração|archive-url=https://web.archive.org/web/20130920100459/http://www.observatorioemigracao.secomunidades.pt/np4/3607.html|archive-date=20. 9. 2013|url-status=dead|access-date=22. 7. 2013|quote=…presença de cerca de 200 mil trabalhadores portugueses no país…}}</ref> i oko 259.000 [[Kinezi|Kineza]] koji žive u Angoli.<ref>{{cite web|url=https://visao.sapo.pt/angola-cerca-de-259000-chineses-vivem-atualmente-no-pais=f660830|title=Angola: Cerca de 259.000 chineses vivem atualmente no país|date=25. 4. 2012|work=Visão|archive-url=https://web.archive.org/web/20130509165420/http://visao.sapo.pt/angola-cerca-de-259000-chineses-vivem-atualmente-no-pais=f660830|archive-date=9. 5. 2013|url-status=live|access-date=13. 1. 2013}}</ref> === Jezici === Skoro svi jezici u Angoli pripadaju porodici [[Bantu jezici|bantu jezika]]. Zvanični jezik u Angoli je [[Portugalski jezik|portugalski]] i 71,2% stanovništva na popisu je naveo ovaj jezik, a govori ga od toga 85% gradskog stanovništa - 45% seoskog stanovništva.<ref name="Popis"/> Slijede [[Umbundu jezik|Umbundu]] 23%, kojim govori uglavnom etnička grupa [[Ovimbundu]]; [[Kikongo jezik|Kikongo]] 8,2% zastupljen u etničkoj grupi [[Bakongo]]; [[Kimbundu jezik|Kimbundu]] 7,8% etničke grupe [[Ambundu]]; [[Chokwe jezik|Chokwe]] 6,5% koji koristi [[Chokwe|istoimena grupa]]; [[Nhaneca jezik|Nhaneca]] 3,4%, [[Nganguela jezik|Nganguela]] 3,1%, [[Fiote jezik|Fiote]] 2,4%, [[Kwanhama jezik|Kwanhama]] 2,3%, [[Muhumbi jezik|Muhumbi]] 2,1%, [[Luvale jezik|Luvale]] 1%, ostali jezici 3,6%. Dati procenti su rezultati Popisa iz 2014. godine i navedeni udio je viši od 100% obzirom da su ispitanici birali više od jednog ponuđenog odgovora.<ref name="CIA">{{Cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/print_ao.html|title=Africa :: Angola — The World Factbook - Central Intelligence Agency|website=www.cia.gov|access-date=27. 6. 2020|archive-date=24. 2. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190224062511/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/print_ao.html|url-status=dead}}</ref> === Religija === U Angoli postoji oko 1000 religioznih zajednica.<ref>Fátima Viegas: ''Panorama das Religiões em Angola Independente (1975–2008)''. Ministério da Cultura/Instituto Nacional para os Assuntos Religiosos, Luanda 2008</ref> Prema popisu stanovništva iz 2014. godine stanovnici Angole su najvećim dijelom [[Rimokatoličanstvo|rimokatolici]] 41,1%, slijede [[Protestantizam|protestanti]] s udjelom od 38%, [[Ateizam|ateisti]] 12,3% te ostale religije 8,6%.<ref name="CIA"/><ref name="Popis" >{{cite web | url =http://www.embajadadeangola.com/pdf/Publicacao%20Resultados%20Definitivos%20Censo%20Geral%202014_Versao%2022032016_DEFINITIVA%2018H17.pdf | title =Resultate des Zensus 2014 | last = | first = | date = | website =www.embajadadeangola.com | publisher = | access-date =11. 7. 2020 | language =pt }}{{Mrtav link}})</ref> [[Metodisti]] su uglavnom nastanjeni u području oko Luande i [[Malanje]], [[baptisti]] na sjeverozapadu i u Luandi. U središnjoj Angoli i okolnim priobalnim gradovima je zastupljena Evangelistička crkva Angole ({{pt|Igreja Evangélica Congregacional de Angola}}). Iz kolonijalnog vremena potiču razne manje religiozne grupe: [[Evangelističko-luteranska crkva|Evangelističko-luteranska]] u južnoj Angoli i [[Reformirane kalvinističke Crkve|reformistička crkva]] u Luandi.<ref>Lawrence W. Henderson: ''The Church in Angola: A river of many currents.'' Pilgrim Press. Cleveland/Ohio 1989; Benedict Schubert: ''Der Krieg und die Kirchen: Angola 1961–1991.'' Exodus, Luzern 1997.</ref> Prisutne su i [[Adventizam|advenstističke crkve]], [[Novoapostolska crkva]], [[pentekostalizam]] i [[Jehovini svjedoci]]. Novije zajednice, kao [[Igreja Universal do Reino de Deus]], osnovana u [[Brazil]]u, koja se vremenom širi u zemljama portugalskog govornog područja, sa osjetnim porastom zastupljena je u većim gradovima.<ref>{{cite web | url =https://iurdangola.wordpress.com/ | title = IURD Angola Online| last = | first = | date = | website =| publisher = | access-date =11. 7. 2020 | language =pt }})</ref> Pod utjecajem iz [[Južnoafrička Republika|Južnoafričke Republike]] i [[Namibija|Namibije]], u 2000-im osnovana je manja zajednica [[Anglikanska zajednica|Anglikanske zajednica južne Afrike]], te dvije kršćanske zajednice: [[Kimbanigisti]], porijeklom iz [[DR Kongo]] i [[Tokoisti]], nastali u kolonijalno vrijeme.<ref>{{cite web | url =https://www.refworld.org/docid/466fc47c2.html | title = Angola – Länderinformationsblätter| last = | first = | date =1. 2. 1998 | website =www.refworld.org| publisher = Schweizerisches Staatssekretariat für Migration | access-date =11. 7. 2020 | language =de }})</ref> [[Tradicionalne afričke religije]] su zastupljene u manjem udijelu, ali su i kršćanske zajednice preuzele neke običaje iz mnogobrojnih afričkih religija. [[Islam]] je zastupljen uglavnom preko doseljenika iz drugih afričkih zemalja i po Popisu iz 2014. godine je u Angoli oko 0,4% muslimanskog stanovništva.<ref name="Popis" /> === Obrazovanje === {{Glavni|Obrazovanje u Angoli}} [[Datoteka:New campus (6178231896).jpg|180px|mini|desno|Kampus Univerziteta Agostinha Neta u Talatona, susjednoj općini Luande]] Obrazovanje u Angoli je podijeljeno u dvije faze: [[Osnovna škola]] koja je obavezna i besplatna, te započinje u dobi od sedam godina i traje četiri godine; i srednjoškolsko obrazovanje koje započinje s jedanaest godina i traje osam godina. Osnovna pismenost odraslih i dalje je izuzetno niska. Statistički podaci [[UNICEF]]-a 2001. godine procijenili su da je pismenost odraslih 56% za muškarce i 29% za žene. S druge strane, univerzitetski se sistem u posljednjim decenijama znatno razvijao. Najpoznatiji [[Spisak univerziteta U Angoli|univerzitet]] u Angoli je [[Univerzitet Agostinha Neta]] osnovan 1962. godine u Luandi i na njemu je 2011. godine studiralo 29.827 studenata i 832 profesora.<ref name="boletim orgaos">{{Webarchive|url=http://www.uan.ao/media/13742/UAN%20-%20Historial%20%C3%93rg%C3%A3os%20de%20Direc%C3%A7%C3%A3o%20Faculdade%20Cursos.pdf |wayback=20160304121338 |text=Boletim informativo sobre os órgãos de direção da UAN |archiv-bot=2019-05-20 11:02:00 InternetArchiveBot |language=pt}} - Portal UAN ([http://aulp.org/sites/default/files/Anexos/UAN%20-%20Historial%20%C3%93rg%C3%A3os%20de%20Direc%C3%A7%C3%A3o%20Faculdade%20Cursos.pdf UNIVERSIDADE AGOSTINHO NETO] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150219214048/http://aulp.org/sites/default/files/Anexos/UAN%20-%20Historial%20%C3%93rg%C3%A3os%20de%20Direc%C3%A7%C3%A3o%20Faculdade%20Cursos.pdf |date=19. 2. 2015 }})</ref> === Urbanizacija === {{Najveći gradovi u Angoli}} == Kultura == {{Glavni|Angolska kultura}} [[Datoteka:Memorial_Antonio_Agostinho_Neto_(19882325368).jpg|thumb|lijevo|200px|Nacionalni memorijal [[Agostinho Neto]] u Luandi.]] [[Datoteka:African Art, Yombe sculpture, Louvre.jpg|thumb|desno|200px|Skulptura [[Yombe (narod)|Yombe]] naroda.]] Angolska kultura bila je pod snažnim utjecajem [[Portugalska kultura|portugalske kulture]], posebno u pogledu jezika i religije, kao i na kulturu starosjedilačkih etničkih grupa Angole, pretežno [[Bantu narodi|Bantu naroda]]. Različite etničke zajednice - [[Ovimbundu]], [[Ambundu]], [[Bakongo]], [[Čokve]], [[Mbunda]] i drugi narodi - u različitoj mjeri održavaju svoje kulturne osobine, tradiciju i jezike. Međutim, u gradovima u kojima sada živi nešto više od polovine stanovništva, mješovita kultura nastala je još od kolonijalnih vremena, a u glavnom gradu [[Luanda|Luandi]] od njenog osnivanja u 16. vijeku. U ovoj urbanoj kulturi [[portugal]]sko naslijeđe postaje sve dominantnije. Afrički korijeni su vidljivi u [[Muzika|muzici]] i plesu i oblikuju način na koji se govori portugalski jezik. Ovaj proces je veoma uočljiv u savremenoj [[Angolska književnost|angolskoj književnosti]], posebno u djelima angolskih autora. Godine 2014. Angola je nakon 25-godišnje pauze nastavila sa nacionalnim festivalom angolske kulture. Festival se odvijao u svim glavnim gradovima provincija i trajao je 20 dana, a tema je bila "Kultura kao faktor mira i razvoja."<ref>[http://www.portalangop.co.ao/angola/en_us/noticias/lazer-e-cultura/2014/11/51/Retrospect2014-Fenacult-marks-cultural-year,58a0fcae-b594-4edd-bc8b-1d7e2e798f14.html Retrospect2014: Fenacult marks cultural year] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141231184839/http://www.portalangop.co.ao/angola/en_us/noticias/lazer-e-cultura/2014/11/51/Retrospect2014-Fenacult-marks-cultural-year,58a0fcae-b594-4edd-bc8b-1d7e2e798f14.html |date=31. 12. 2014 }} Angola Press Agency, 18 December 2014</ref> === Kinematografija === Godine 1972, redateljka [[Sarah Maldoror]] snimila je film u međunarodnoj koprodukciji pod nazivom [[Sambizanga (film)|Sambizanga]], koji je bio jedan od prvih dugometražnih filmova u Angoli. Prvi put je objavljen na četvrtom [[Filmski festival u Kartagi|Filmskom festivalu u Kartagi]], gdje je dobio dobre ocjene filmskih kritičara, osvojivši ''[[Tanit d'Or]]'', najvišu nagradu festivala.<ref>{{cite book|last1=Dovey|first1=Lindiwe|title=Curating Africa in the Age of Film Festivals|date=11. 3. 2015|publisher=[[Palgrave MacMillan]]|location=New York, NY|isbn=978-1137404145|url=https://books.google.com/books?id=H7u_BwAAQBAJ|access-date=15. 9. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915225644/https://books.google.com.ph/books?id=H7u_BwAAQBAJ|archive-date=15. 9. 2018|url-status=live}}</ref> Koprodukcijski portugalsko-angolski film ''[[O Herói]]'' režisera [[Zézé Gamboa]], na filmskom festivalu [[Sundance Film Festival|Sundance]] 2005. godine dobio je glavnu nagradu žirija za dramu.<ref>{{cite web | url = http://www.newsreel.org/nav/title.asp?tc=CN0173| title = The Hero| last = | first = | date = | website = newsreel.org| publisher = California Newsreel| access-date = 24. 5. 2020| language = en }}</ref> Poznatiji filmski režiseri su: [[Ruy Duarte de Carvalho]], [[Orlando Fortunato de Oliveira]], [[Zézé Gamboa]], [[Maria João Ganga]] i [[Pocas Pascoal]]. === Književnost === Poznatiji angolski književnici su: [[Mário Pinto de Andrade]], [[Luandino Vieira]], [[Arlindo Barbeitos]], [[Alda Lara]], [[Agostinho Neto]], [[Pepetela]], [[Ondjaki]] i [[José Eduardo Agualusa]]. === Muzika === {{Glavni|Angolska muzika}} Muzika Angole oblikovana je kako širim muzičkim tokovima, tako i političkom historijom zemlje, a<ref name="Rough Guide2">{{cite encyclopedia|year=2006|title=Angola|encyclopedia=The Rough Guide to World Music|publisher=Rough Guides Ltd.|location=London|last=Posthumus|first=Bram|editor=Simon Broughton|edition=3rd edition.|volume=1|pages=27–34|editor2=Mark Ellingham|editor3=Jon Lusk|editor4=Duncan Clark}}</ref> istovremeno angolska muzika je utjecala i na muziku drugih zemalja sa portugalskog jezičkog govornog područja ([[luzofon]]). Zauzvrat, muzika Angole bila je ključna u stvaranju i jačanju [[angolanidade]], angolanskog nacionalnog identiteta. Glavni grad i najveći grad Angole - Luanda - dom je raznolikih muzičkih stilova poput: [[kilapandu]], [[sembu]], [[kizombu]] i [[kuduro]]. Neposredno uz obalu Luande nalazi se [[Ilha do Cabo]], grad u kojem se njeguje stil muzike koji se temelji na [[Harmonika|harmonici]] i [[Usna harmonika|usnoj harmonici]], a naziva se [[rebita]]. Angola je u 20. stoljeću bila opterećena nasiljem i političkom nestabilnošću, a muzičari iz ove zemlje bili su ugnjetavani kako u doba portugalske kolonizacije, tako i nakon nezavisnosti.<ref>{{Cite book|title=Intonations: A Social History of Music and Nation in Luanda, Angola, from 1945 to Recent Times|url=https://archive.org/details/intonationssocia0000moor|last=Moorman|first=Marissa|publisher=Ohio University Pres|year=2008|isbn=978-0-8214-1823-9|location=Athens, Ohio|pages=[https://archive.org/details/intonationssocia0000moor/page/2 2]|quote=|via=}}</ref> === Mediji === Po [[Indeks slobode medija|Indeksu slobode medija]], kojeg svake godine izrađuje nevladina organizacija [[Reporteri bez granica]], Angola se 2020. godine nalazila na 106-om mjestu.<ref>{{cite web | url = https://www.reporter-ohne-grenzen.de/fileadmin/Redaktion/Downloads/Ranglisten/Rangliste_2020/Rangliste_der_Pressefreiheit_2020_-_RSF.pdf| title = World press freedom index| last = | first = | date = 22. 4. 2020| website = reporter-ohne-grenzen.de| publisher = | access-date = 24. 5. 2020| language = de}}</ref> Od 2017. godine, Angola posjeduje telekomunikacioni [[satelit]] [[AngoSat-1]], koji je bio predviđen za telekomunikaciju, televiziju, radio i internet. Zbog pogreške u startu, satelit se udaljio od predviđene putanje, tako da trenutno nije u funkciji. Predviđeno je lansiranje zamjenskog satelita [[AngoSat-2]].<ref>{{cite web|url=http://allafrica.com/stories/201602222456.html|title=Angola: U.S.$300 Million Invested in Angosat-1 Project|publisher=Angola PRESS|date=21. 2. 2016|access-date=24. 5. 2020| language = en}}</ref><ref>{{cite web | url = https://space.skyrocket.de/doc_sdat/angosat-2.htm| title = AngoSat 2| last = | first = | date = | website = space.skyrocket.de| publisher = | access-date = 24. 5. 2020| language = en}}</ref> ==== Televizija ==== Pored državnih televizija [[Televisão Pública de Angola]] i [[Televisão Comercial de Angola]], postoje još privatne stanice [[TV Zimbo]], [[ZON Multimédia]] i [[AngoTV]], portugalske [[Rádio e Televisão de Portugal]] i [[Rádio Televisão Portuguesa Internacional]], brazilske [[Rede Record]] i [[Rede Globo]], te mozambikanska državna [[Televisão de Moçambique]]. ====Radio ==== {{Sekcija}} ==== Novine ==== {{Sekcija}} ==== Telekomunikacije ==== Industrija telekomunikacije se smatra jednom od glavnih strateških sektora u Angoli.<ref>{{cite web|url=http://www.anip.co.ao/index.php?pag=conteudos&id=6|title=Sectores Económicos Prioritários|publisher=ANIP|language=Portuguese|archive-url=https://web.archive.org/web/20130411062215/http://www.anip.co.ao/index.php?pag=conteudos&id=6|archive-date=11. 4. 2013|url-status=dead}}</ref> Brzine LTE mobilne mreže dostižu do 400 Mbit/s, a pokriva oko 75% teritorije. Instalirano oko 25.000 kilometara optičkog vlakna u čitavoj zemlji.<ref>{{cite web|url=http://www.platinaline.com/index.php/component/k2/item/14117-angola-com-crescimento-anual-superior-a-55-no-sector-das-tic|title=Angola com crescimento anual superior a 55% no sector das TIC|date=12. 3. 2015|publisher=Platina Line|language=Portuguese|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713174008/http://www.platinaline.com/index.php/component/k2/item/14117-angola-com-crescimento-anual-superior-a-55-no-sector-das-tic|archive-date=13. 7. 2015|url-status=live|access-date=16. 4. 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.verangola.net/Artigos/Sector-das-TIC-com-crescimento-anual-superior-a-55-por-cento-na-ultima-decada=005331|title=Sector das TIC com crescimento anual superior a 55 por cento na última década|date=13. 3. 2015|publisher=Ver Angola|language=Portuguese|archive-url=https://web.archive.org/web/20150416132625/http://www.verangola.net/Artigos/Sector-das-TIC-com-crescimento-anual-superior-a-55-por-cento-na-ultima-decada=005331|archive-date=16. 4. 2015|url-status=live|access-date=16. 4. 2015}}</ref> Prvi Angolski satelit [[AngoSat-1]] je lansiran u orbitu 26. decembra 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.satbeams.com/satellites?norad=43087|title=Satbeams - World Of Satellites at your fingertips|website=Satbeams Web and Mobile|archive-url=https://web.archive.org/web/20180917071429/https://www.satbeams.com/satellites?norad=43087|archive-date=17. 9. 2018|url-status=live|access-date=17. 9. 2018}}</ref> Nakon što je lansiran sa svemirskog centra u Bajkonuru ustanovilo se da satelit koji je izgradila Ruska firma RSC Energia (podružnica Rosscosmosa) nema komunikaciju sa prijemnicima na zemlji. Satelit je bio zamišljen da pruža razne vrste telekomunikacijskih usluga kao što su TV i internet.<ref>{{cite web|url=http://www.portalangop.co.ao/angola/en_us/noticias/ciencia-e-tecnologia/2014/8/37/Conclusion-works-Angosat-project-set-for-2016,580015f8-0b1f-46b1-b6b1-ebfd1beb5253.html|title=Conclusion works of "Angosat" project set for 2016|date=8. 9. 2014|publisher=ANGOP|archive-url=https://web.archive.org/web/20141215132435/http://www.portalangop.co.ao/angola/en_us/noticias/ciencia-e-tecnologia/2014/8/37/Conclusion-works-Angosat-project-set-for-2016,580015f8-0b1f-46b1-b6b1-ebfd1beb5253.html|archive-date=15. 12. 2014|url-status=live|access-date=11. 12. 2014}}</ref> Novi satelit AngoSat-2 je u izgradnji i planirano je da bude u upotrebi 2020.<ref>{{Cite web|url=http://www.ggpen.gov.ao/LerMais/?cd=19|title=GGPEN - Leia Mais|website=www.ggpen.gov.ao|archive-url=https://web.archive.org/web/20180917071444/http://www.ggpen.gov.ao/LerMais/?cd=19|archive-date=17. 9. 2018|url-status=live|access-date=17. 9. 2018}}</ref> == Sport == {{Glavni|Sport u Angoli}} Sportski nacionalni savezi Angole članovi su međunarodnih i kontinentalnih sportskih organizacija. [[Olimpijski komitet Angole]] osnovan je 1979. godine, a iste godine je primljen u [[Međunarodni olimpijski komitet]] (MOK). [[Košarkaški savez Angole]] je član [[Međunarodna košarkaška federacija|Međunarodne košarkaške federacije]] (FIBA), [[Nogometni savez Angole]] je član [[FIFA|Svjetske nogometne organizacije]] (FIFA), [[Rukometni savez Angole]] je član [[Međunarodni rukometni savez|Međunarodnog rukometnog saveza]] (IHF), [[Atletski savez Angole]] je član [[Međunarodna asocijacija atletskih federacija|Međunarodne asocijacije atletskih federacija]] (IAAF), a [[Plivački savez Angole]] član je [[Svjetska organizacija vodenih sportova|Svjetske organizacije vodenih sportova]] (FINA). ==== Olimpijske igre ==== {{Glavni|Angola na Olimpijskim igrama}} Prvi nastup [[Angola na Olimpijskim igrama|Angole]] na [[Ljetne olimpijske igre|Ljetnim olimpijskim igrama]] bio je na [[Olimpijske igre 1984.|LJOI 1984]] u [[Moskva|Moskvi]]. Od tada angolski sportisti redovito nastupaju na Ljetnim olimpijskim igrama u različitim sportovima. Do sada (2020.) nisu uspjeli osvojiti ni jednu medalju. Na [[Zimske olimpijske igre|Zimskim olimpijskim igrama]] nisu nikada nastupili. ==== Košarka ==== {{Glavni|Košarka u Angoli}} Najuspješniji angolski sportaši su košarkaši. Na [[Afričko prvenstvo u košarci|Afričkim prvenstvima u košarci]] [[Košarkaška reprezentacija Angole|reprezentacija Angole]] osvojila je ukupno jedanaest zlatnih, četiri srebrne i dvije bronzane medalje. Pet puta su nastupili na Olimpijskim igrama, a najbolji rezultat im je bilo deveto mjesto na [[Košarka na Olimpijskim igrama 1996.|LJOI 1996]] u [[Atlanta|Atlanti]]. Na [[Svjetsko prvenstvo u košarci|Svjetskim prvenstvima u košarci]] nastupili su sedam puta, a na [[Svjetsko prvenstvo u košarci 2006.|SP 2006. godine]] u [[Japan]]u osvojili su deveto mjesto. [[Ženska košarkaška reprezentacija Angole|Košarkašice]] su nastupile samo jednom na Olimpijskim igrama, a na [[Afričko žensko prvenstvo u košarci|Afričkom ženskom prvenstvu u košarci]] osvojile su dvije zlatne i pet bronzanih medalja. Ligaška takmičenja održavaju se u Angoli od 1962. godine, a od osamostaljenja od 1981. godine. U [[Košarkaško prvenstvo Angole|muškoj konkurenciji]] najviše titula prvaka (19) ima [[CD Primeiro de Agosto (košarka)|CD Primeiro de Agosto]], u [[Košarkaško prvenstvo Angole (žene)|ženskoj]] ženska ekipa [[CD Primeiro de Agosto (košarka)|CD Primeiro de Agosto]] (12). U takmičenjima [[KUp Angole u košarci|Kupa Angole]], ovi timovi su također najuspješniji sa 14 pobjeda u muškoj i 13 u ženskoj konkurenciji. ''(stanje 2018.)''<ref name="Koš" >{{cite web| url = http://www.fab-angola.com/index.php/pt/noticias/64-cnbsm-bai-basket/| title = Federação Angolana de basquetebol| last = | first = | date = | website = fab-angola.com| publisher = | access-date = 30. 5. 2020| language = pt| archive-date = 13. 11. 2013| archive-url = https://web.archive.org/web/20131113051942/http://www.fab-angola.com/index.php/pt/noticias/64-cnbsm-bai-basket/| url-status = bot: unknown}}</ref> ==== Nogomet ==== {{Glavni|Nogomet u Angoli}} [[Nogometna reprezentacija Angole]] nastupila je samo jednom na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetskom prvenstvu u nogometu]] i to na [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|SP 2006.]] u [[Njemačka|Njemačkoj]] kada je u [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006 - grupa D|grupi D]] zauzela treće mjesto i nije se kvalifikovala za dalje takmičenje. Na [[Afrički kup nacija|Afričkom kupu nacija]] nastupili su 8 puta, a najbolji plasman im je bilo peto mjesto 2010. godine na [[Afrički kup nacija 2010.|Afričkom kupu]] koji je održan u Angoli. [[Ženska nogometna reprezentacija Angole|Ženska nogometna reprezentacija]] nastupila je tri puta na [[Afrički ženski kup nacija|Afričkom kupu nacija]] i najbolji rezultat im je bio kvalifikacija u polufinale 1995. na [[Afrički ženski kup nacija 1995.|Afričkom kupu]], kada su izgubili od [[Ženska nogometna reprezentacija Južnoafričke Republike|Južnoafričke Republike]]. [[Nogometno prvenstvo Angole]] ({{pt|Girabola}}) održava se od 1979. godine i najviše titula u muškoj konkurenciji ima [[Atlético Petróleos de Luanda]] (15), kao i u [[Kup Angole u nogometu|Kupu Angole]] ({{pt|Taça de Angola}}) (11). ==== Atletika ==== {{Glavni|Atletika u Angoli}} Atletičari Angole nastupaju na [[Svjetsko prvenstvo u atletici|Svjetskom prvenstvu u atletici]] od prvog prvenstva održanog u [[Finska|finskom]] [[Helsinki]]ju [[Svjetsko prvenstvo u atletici 1983.|1983. godine]]. Do sad (''stanje nakon [[Svjetsko prvenstvo u atletici 2019|SP 2019.]]'') nisu osvojili ni jednu medalju. ==== Šah ==== {{Glavni|Šah u Angoli}} Šahisti Angole nastupaju na [[Šahovska olimpijada|Šahovskom olimpijadama]] od [[Šahovska olimpijada 1980.|24. olimpijade]] održane u [[La Valetta|La Valetti]] na [[Malta|Malti]] 1980. godine. Najbolji rezultat u muškoj konkurenciji bilo je 61. mjesto na [[Šahovska olimpijada 1988.|28. olimpijadi]] 1988. godine,<ref name="OLY">[http://www.olimpbase.org/teams/ang_tea.html Svi rezultati reprezentacija Angole na šahovskim olimpijadama] {{Simboli jezika|en|engleski}}</ref> a u ženskoj konkurenciji šahistkinje nastupaju od [[Šahovska olimpijada 1990.|29. olimpijade]] održane u [[Novi Sad|Novom Sadu]] u [[SFRJ|Jugoslaviji]] 1990. godine. Njihov najbolji plasman bilo je 59. mesto na [[Šahovska olimpijada 1988.|30. olimpijadi]] 1992. godine.<ref name="OLY"/> Najuspješniji šahista Angole na olimpijadama je [[Pedro Adérito]], koji je na [[Šahovska olimpijada 1998.|33. olimpijadi]] 1998. godine osvojio treće mjesto, kao ''četvrta tabla'' sa 7 bodova iz ukupno 9 partija (+7; -2; =0).<ref name="OLY33">[http://www.olimpbase.org/1998/1998ang.html Rezultati reprezentacije Angole na 33. šahovskoj olimpijadi 1998.] {{Simboli jezika|en|engleski}}</ref> == Hrana == {{Glavni|Angolska kuhinja}}Zbog dugogodišnje portugalske vladavine, Angolska kuhinja ima mnoge elemente [[Portugalska kuhinja|portugalske kuhinje]]. Glavni sastojci su [[mahunarke]] i [[riža]], [[svinjetina]] i [[piletina]], razni sosevi i povrće kao što su [[paradajz]] i [[crveni luk]]. Začini poput [[Bijeli luk|bijelog luka]] su vrlo česti. Neka od najpopularnijih jela su ''Funge i Muamba de galinha,'' koji se smatraju nacionalnim jelima''.'' Razne vrste [[Žestoka pića|žestokih pića]] kao što su ''capatica'' (pravi se od banana, specijalitet iz Cuanza Norte), ''caporoto'' (pravi se od kukuruza, specijalitet iz Malanje); ''cazi'' ili ''caxipembe'' (pravi se od krompira i kore cassave), ''kimbombo'' (pravi se od kukuruza), ''maluva'' ili ''ocisangua'' (pravi se od soka drveta palme), ''ngonguenha'' (pravi se od maniokovog brašna), i ''ualende'' (pravi se od šerećne trske, batata, kukuruza i voća).<ref name="Stead2">Mike Stead and Sean Rorison. ''Angola'' (2010). Bradt Travel Guides, pp. 81-83.</ref> Popularna nealkoholna pića su ''Kissangua'', specijalitet u južnoj Angoli, pravi se od kukuruznog brašna.<ref name="Stead2"/> == Filatelija == {{Glavni|Filatelija u Angoli}} [[Datoteka:AF ANG 117 ERRO REUPBLICA.jpg|mini|Poštanska marka Portugalske Angole iz 1917. godine, sa greškom u tisku pečata.(''MiNr.117 F I'')]] Prva [[poštanska marka]] Angole, nakon osamostaljenja izdata je 11. novembra 1975. godine, povodom proglašenja nezavisnosti. [[Nominalna vrijednost]] joj je bila 1,50 [[Portugalski eskudo|eskuda]] i prikazuje ispruženu ruku sa puškom, a u pozadini je zvijezda petokraka. Tiskana je u [[ofset]] kvalitetu, a po njemačkom filatelističkom katalogu [[Michel]] nosi redni broj ''MiNr.607'' i sa numerisanim motivom ''mm''.{{sfn|Michel|1998|p=276}} Sve do uvođenja nove valute [[Angolska kwanza|kwanze]], marke su bile nominalne vrijednosti u eskudima. Tematika angolanskih marki je priroda, [[leptir]]ovi, [[Lokomotiva|lokomotive]], historija Angole i sport; Tematike koje su omiljene u [[Filatelija|filatelističkim]] krugovima. Prva marka iz vremena koloniziranosti je izašla 1. jula 1870. godine u nominalnoj vrijednosti od 5 [[Milreis|reisa]], crne je boje i prikazuje portugalsku kraljevsku krunu. Marka je raznih [[Nazubljenje|nazubljenja]]: 12½ i 13½.{{sfn|Michel|1998|p=258}} Izdavanje poštanski marki Angole i upravljanje poštanskim prometom vrši [[Pošta Angole]] ({{pt|Empresa Nacional de Correios e Telégrafos de Angola}})<ref>{{cite web| url = http://www.correiosdeangola.co.ao/| title = Correios de Angola| last = | first = | date = | website = /www.correiosdeangola.co.ao/| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = pt| archive-date = 25. 8. 2017| archive-url = https://web.archive.org/web/20170825190632/http://www.correiosdeangola.co.ao/| url-status = dead}}</ref> Angola je članica [[Svjetska poštanska unija|Svjetske poštanske unije]] od 3. marta 1977,<ref>{{cite web| url = http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries/africa/angola.html| title = Member counties - Angola| last = | first = | date = | website = upu.int| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = en| archive-date = 7. 6. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200607141135/http://www.upu.int/en/the-upu/member-countries/africa/angola.html| url-status = dead}}</ref> i [[Međunarodna filatelistička organizacija|Međunarodne filatelističke organizacije]] ({{jez-en|Inter-Governmental Philatelic Corporation}}).<ref>{{cite web | url = https://www.igpc.com/clients.cfm| title = The World's Largest Philatelic Network - Clients| last = | first = | date = | website = igpc.com| publisher = | access-date = 7. 6. 2020| language = en}}</ref> == Također pogledajte == * [[Benin]] * [[Luanda]] == Reference == {{refspisak|2}} == Literatura == * {{cite book|ref=harv|last= Harenberg|first= |authorlink =|date= |title= Harenberg Länderlexikon - Alle 192 Staaten der Welt auf einen Blick|year=1998 |location= Dortmund|publisher= Harenberg Lexikon Verlag|isbn=3-611-00681-5 |language=de}} * {{cite book|ref=harv|last= Micel|first= |authorlink =|date= |title= Michel Afrika 1993 (A-L) Übersee Band 3|year=1993 |location= München|publisher= Schwaneberger Verlag GmbH|isbn=3-87858-740-6 |language=de}} == Vanjski linkovi == {{commonscat|Angola}} {{wikiatlas|Angola}} *{{službeni website|http://www.angola.gov.ao}} Vlade Angole *{{CIA World Factbook link|ao|Angola}} *[http://www.bbc.co.uk/news/world-africa-13036732 Angola] na [[BBC|BBC News]] *[http://www.ifs.du.edu/ifs/frm_CountryProfile.aspx?Country=AO Angola] na "International Futures" {{Angola po temama}} {{Države Afrike}} {{Afrička unija}} {{CPLP}} {{SADC}} {{Portugalsko Carstvo}} {{Normativna kontrola}} {{Istaknuti članak}} [[Kategorija:Angola|*]] [[Kategorija:Države svijeta]] [[Kategorija:Države i teritorije osnovane 1975.]] [[Kategorija:Države članice Afričke unije]] [[Kategorija:Bivše portugalske kolonije]] [[Kategorija:Države portugalskog govornog područja]] [[Kategorija:Države članice Ujedinjenih nacija]] [[Kategorija:Države članice Južnoafričke razvojne zajednice]] [[Kategorija:Wikipedia:Projekti/Projekt "Afričke države"]] 8wgkpy6mcfplo2g7a1vxu1dgg2gu60o 0 3911 3824106 3819649 2026-04-04T13:38:49Z AnToni 2325 /* Mart */ 3824106 wikitext text/x-wiki {{godina}} {{Godina u drugim kalendarima}} '''1995. ([[Rimski brojevi|MCMXCV]])''' je uobičajena godina koja počinje u nedjelju po gregorijanskom kalendaru, 1995. godina nove ere i ''Anno Domini'' (AD), 995. godina 2. milenija, 95. godina 20. stoljeća i šesta godina 1990-ih. 1995. je označena kao: * Godina Ujedinjenih nacija za toleranciju * Svjetska godina obilježavanja sjećanja na žrtve Drugog svjetskog rata Ovo je bila prva godina da je [[internet]] u potpunosti privatiziran, a vlada Sjedinjenih Država više nije obezbjeđivala javno finansiranje, što je označilo početak [[Informacijsko doba|informatičkog doba]].<ref>{{Cite web|url=http://homes.cs.washington.edu/~lazowska/cra/networks.html|title=Computer Communication Networks|website=washington.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20130103215347/http://homes.cs.washington.edu/~lazowska/cra/networks.html|archive-date=3. 1. 2013|url-status=live|access-date=12. 6. 2013}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.studymode.com/essays/Electronic-Commerce-In-Private-Purchasing-1549362.html|title=Electronic Commerce in Private Purchasing|website=StudyMode|archive-url=https://web.archive.org/web/20141215183938/http://www.studymode.com/essays/Electronic-Commerce-In-Private-Purchasing-1549362.html|archive-date=15. 12. 2014|url-status=live|access-date=24. 4. 2013}}</ref> [[America Online]] i [[Prodigy (online usluga)|Prodigy]] ponudili su pristup sistemu [[World Wide Web]] po prvi put ove godine, puštajući pretraživače koji su ga učinili lahko dostupnim široj javnosti.<ref name="nytimes.com">{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/1995/01/31/business/company-news-prodigy-sees-quick-growth-from-internet-web-service.html|title=Prodigy Sees Quick Growth From Internet Web Service|date=31. 1. 1995|website=The New York Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20170401111757/http://www.nytimes.com/1995/01/31/business/company-news-prodigy-sees-quick-growth-from-internet-web-service.html|archive-date=1. 4. 2017|url-status=live|access-date=14. 2. 2017}}</ref> == Događaji == === Januar=== * [[1. januar]] – [[Austrija]], [[Švedska]] i [[Finska]] primljene u [[Evropska unija|Evropsku uniju]]. * [[1. januar]] – Stupilo na snagu četvoromjesečno primirje u BiH, posredstvom bivšeg američkog predsjednika [[Jimmy Carter|Jimmyja Cartera]] === Februar === * [[16. februar]] – Počelo 30. [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|svjetsko prvenstvo]] u [[biatlon]]u u muškoj i 12. [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 1995.|prvenstvo]] u ženskoj konkurenciji, u [[italija]]nskom gradu [[Antholz]]u; === Mart === * [[28. mart]] ** [[Irina Kručinkina]], ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka ** [[Jelena Kručinkina]], ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka === April === * [[3. april]] – Najmanje 150 pripadnika plemena Hutu, mahom žena i djece, masakrirano u jednom selu na sjeveroistoku [[Burundi]]ja. === Maj === * [[25. maj]] – [[Masakr na Kapiji]], poznat i kao ''Zločin nad tuzlanskoj mladosti'' === Juni === === Juli === * [[11. juli]] – Srpske snage zauzele [[Srebrenica|Srebrenicu]]. Uslijedio pokolj nekoliko hiljada [[Bošnjaci|Bošnjaka]]. * [[22. juli]] – Potpisana [[Splitska deklaracija]]; === August === * [[5. august]] – [[Hrvatska vojska]] oslobodila okupirani [[Knin]] u vojnoj operaciji [[Operacija Oluja|Oluja]]. * [[29. august]] – Rukovodstvo [[Republika Srpska|Republike Srpske]] ovlastilo predsjednika [[Srbija|Srbije]], [[Slobodan Milošević|Slobodana Miloševića]], da zastupa bosanske Srbe na mirovnim pregovorima. * [[30. august]] – NATO avijacija otpočela žestoko bombardovanje Republike Srpske. === Septembar === * [[11. septembar]] – Nakon više od tri godine Armija Republike Bosne i Hercegovine oslobađa [[Vozuća|Vozuću]]. * [[17. septembar]] – [[Masakr u Oborcima]] kod Donjeg Vakufa. === Oktobar === * [[8. oktobar]] – Srpske snage počinile dva masakra, u Živinicama i Tešanjki. * [[10. oktobar]] – Snage 5. i 7. Korpusa Armije Bosne i Hercegovine oslobodile [[Sanski Most]]. * [[25. oktobar|25. oktobra]] do [[5. novembar|5. novembra]] – Održan prvi [[Sarajevo Film Festival]]. === Novembar === * [[12. novembar]] – Potpisan [[Erdutski sporazum]] između [[Hrvatska|Republike Hrvatske]] i samoproglašenih srpskih političkih institucija u [[Slavonija|Istočnoj Slavoniji]], [[Baranja|Baranji]] i [[Srijem|Zapadnom Srijemu]]. * [[21. novembar]] – Nakon tronedjeljnih pregovora [[Alija Izetbegović]], [[Franjo Tuđman]] i [[Slobodan Milošević]], lideri [[Bosna i Hercegovina|BiH]], [[hrvatska|Hrvatske]] i [[jugoslavija|SR Jugoslavije]], parafirali [[Daytonski mirovni sporazum]] po kojem se BiH dijeli na dva entiteta: Federaciju BiH (51% teritorije) i Republiku Srpsku (49%) i time je okončan [[rat u BiH|rat u Bosni]]. === Decembar === * [[7. decembar]] – Sonda s [[Amerika|američkog]] [[svemirski brod|svemirskog broda]] "[[Galileo (letjelica)|Galileo]]" ušla u atmosferu [[Jupiter]]a i 75 minuta slala podatke prije nego što se raspala. * [[8. decembar]] – U [[London]]u je počela dvodnevna Konferencija na kojoj je, umjesto [[Ženeva|ženevske]] Mirovne konferencije za bivšu [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Jugoslaviju]], osnovan Savjet za sprovođenje mira. U radu Konferencije učestvovali su ministri inostranih poslova 40 zemalja i predstavnici brojnih međunarodnih organizacija. [[Švedska|Švedski]] diplomata [[Carl Bildt]] (Karl Bilt) imenovan je za Visokog predstavnika međunarodne zajednice u [[BiH]]. * [[14. decembar]] – U [[Pariz]]u svečano ratifikovan [[Dejtonski sporazum]]. * [[15. decembar]] – Donesena [[Rezolucija Vijeća sigurnosti broj 1031]], o omogućavanju sprovođenja obaveza iz [[Dejtonski sporazum|Dejtonskog sporazuma]] uz podršku Implementacijskih snaga ([[IFOR]]) == Datum nepoznat == * Osnovana EMEA ([[European Medicines Agency]]), evropska agencija za odobravanje medicinskih proizvoda == 1995. u temama == {{Proširiti sekciju}} == Rođeni == === Januar=== * [[4. januar]] ** [[Krešimir Crnković]], [[Hrvatska|hrvatski]] [[biatlon]]ac i [[Nordijsko skijanje|nordijski skijaš]]. ** [[Tuuli Tomingas]], [[Estonija|estonska]] [[biatlon]]ka === Februar === * [[19. februar]] – [[Nikola Jokić]], [[srbija]]nski [[košarka]]š === Mart === * [[18. mart]] – [[Vladislav Vitenko]],[[kazahstan]]ski [[biatlon]]ac * [[31. mart]] ** [[Amar Alibegović]], [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] košarkaš ** [[Anna Magnusson]], [[Švedska]] [[biatlon]]ka === April === * [[10. april]] – [[Kinga Zbylut]], [[poljska]] [[biatlon]]ka === Maj === * [[29. maj]] – [[Marina Lebjedjeva]]. [[kazahstan]]ska [[biatlon]]ka === Juni === * [[17. juni]] – [[Anamarija Lampič]], [[Slovenija|slovenska]] [[biatlon]]ka === Juli === * [[1. juli]] – [[Lena Häcki-Groß]], švicarska [[biatlon]]ka * [[4. juli]] – [[Johann André Forfang]], norveški [[skijaš-skakač]] * [[11. juli]] – [[Alina Stremous]], ruska i [[Moldavija|moldavska]] [[biatlon]]ka * [[13. juli]] – [[Emir Sulejmanović]], bosanskohercegovački košarkaš === August === * [[3. august]] – [[Ida Lupino]], američka glumica. * [[28. august]] – [[Andreas Wellinger]], njemački skijaš-skakač * [[30. august]] – [[Song Na]], [[Kina|kineska]] [[biatlon]]ka === Septembar === * [[6. septembar]] – [[Lotte Lie]], norveška i od 2022. belgijska [[biatlon]]ka * [[15. septembar]] – [[Anđela Šešlija]], bosanskohercegovačka nogometašica * [[29. septembar]] – [[Anastasija Tolmačeva]], ruska i od 2020. [[Rumunija|rumunska]] [[biatlon]]ka === Oktobar === * [[3. novembar]] – [[Coline Mattel]], [[francuska]] skijašica-skakačica === Novembar === * [[2. novembar]] – [[Hanna Öberg]], [[švedska]] [[biatlon]]ka * [[23. novembar]] – [[Erika Jänkä]], finska [[biatlon]]ka === Decembar === == Umrli == * [[1. januar]] – [[Eugene Wigner]], mađarsko-američki teorijski fizičar * [[31. januar]] – [[George Stibitz]], američki istraživač * [[2. april]] – [[Hannes Alfvén]], švedski fizičar * [[25. april]] – [[Ginger Rogers]], američka glumica i plesačica * [[5. maj]] – [[Mihail Botvinik]], [[SSSR|sovjetski]] [[šah]]ovski [[velemajstor]] i osnivač čuvene sovjetske škole šaha * [[25. maj]] – [[Krešimir Ćosić]], hrvatski košarkaš i trener * [[28. maj]] – [[Irfan Ljubijankić]], bosanskohercegovački političar * [[20. juni]] – [[Émil Cioran]], francuski pisac i filozof rumunskog porijekla * [[29. juni]] – [[Lana Turner]], američka glumica * [[31. juli]] – [[Ada Krivić]], slovenska partizanka * [[4. august]] – [[Izet Nanić]], komandant 505. bužimske brigade * [[13. august]] – [[Karim Zaimović]], [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] novinar i pisac. * [[20. august]] – [[Hugo Pratt]], italijanski strip autor * [[30. august]] – [[Sterling Morrison]], američki gitarista * [[12. septembar]] – [[Jeremy Brett]], [[Engleska|engleski]] [[glumac]] * [[22. septembar]] – [[Nasiha Kapidžić-Hadžić]], bosanskohercegovački pjesnik, prozni pisac i urednik * [[3. novembar]] – [[Bojan Adamič]], slovenski kompozitor filmske muzike * [[4. novembar]] – [[Jitzhak Rabin]], izraelski političar i državnik, dobitnik Nobelove nagrade za mir * [[6. decembar]] – [[Margaret Mayall]], američka astronomkinja * [[18. decembar]] – [[Konrad Zuse]], njemački inžinjer zaslužan za kreiranje prvog programski kontroliranog računara, Z1; == [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]] == * [[Fizika]] ** [[Martin L Perl]], [[USA]] ** [[Frederick Reines]], [[USA]] * [[Hemija]] ** [[Paul J Crutzen]], [[Holandija]] ** [[Mario J Molina]], [[USA]] ** [[F Sherwood Rowland]], [[USA]] * [[Medicina]] ** [[Edward B Lewis]], [[USA]] ** [[Christiane Nüsslein-Volhard]], [[Njemačka]] ** [[Eric S Wieschaus]], [[USA]] * [[Literatura]] ** [[Seamus Heaney]], [[Irska]] * Mir ** [[Joseph Rotblat]], [[Velika Britanija]] ** Pugwash Conferences on Science and World Affairs, [[Kanada]] * [[Ekonomija]] ** [[Robert E Lucas Jr]], [[USA]] == Vanjski linkovi == {{commonscat|1995}} == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} d51wprb4r0e9jvz07fs39ias96ond8g 0 4725 3824105 3814976 2026-04-04T13:38:27Z AnToni 2325 /* 20. vijek */ 3824105 wikitext text/x-wiki {{MartKalendar}} '''28. mart / ožujak (28. 3)''' jest 87. dan godine po [[gregorijanski kalendar|gregorijanskom kalendaru]] (88. u [[prestupna godina|prestupnoj godini]]). Do kraja godine još je 278 dana. == Događaji == * [[193]] – Pretorijanska garda ubila [[Rimsko Carstvo|rimskog]] cara [[Pertinaks]]a i na aukciji prodala prijestolje [[Didije Julijan|Didiju Julijanu]]. * [[845]] – [[Vikinzi|Vikinški]] pljačkaši, vjerovatno pod vodstvom Ragnara Lodbroka, osvojili [[Pariz]], nakon čega su za grad tražili ogromnu otkupninu. * [[1939]] – Snage pod vodstvom ''generalísima'' [[Francisco Franco|Franciska Franka]] zauzele [[Madrid]], čime je završen [[Španski građanski rat]]. * [[1964]] – [[Radio Caroline]] počeo, kao piratska radiostanica, emitiranje s broda usidrenom u međunarodnim vodama. == Rođeni == === 19. vijek === * [[1868]] – [[Maksim Gorki]], ruski književnik === 20. vijek === * [[1914]] – [[Bohumil Hrabal]], češki književnik * [[1936]] – [[Mario Vargas Llosa]], [[peru]]anski pisac * [[1943]] – [[Hristo Madžarov]], [[bugarska|bugarski]] [[biatlon]]ac * [[1944]] – [[Krunoslav Slabinac|Krunoslav Kićo Slabinac]], hrvatski pjevač i gitarist * [[1962.]] ** [[Jure Franko]], jugoslavenski i [[Slovenija|slovenski]] [[alpsko skijanje|alpski skijaš]] ** [[Sabiene Karlsson]], [[švedska]] [[biatlon]]ka. * [[1972]] – [[Nathalie Santer]], italijansko-belgijska biatlonka * [[1973]] – [[Björn Kuipers]], nizozemski nogometni sudija * [[1975]] – [[Ivona Juka]], hrvatsko-crnogorska režiserka * [[1986]] – [[Lady Gaga]], američka pjevačica, tekstopisac i muzičar * [[1990]] – [[Mona Brorsson]], [[švedska]] [[biatlon]]ka * [[1994]] – [[Cheng Fangming]], [[Kina|kineski]] olimpijski [[biatlon]]ac * [[1995.]] ** [[Irina Kručinkina]], ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka ** [[Jelena Kručinkina]], ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka === 21. vijek === * [[2001]] – [[Hannah Auchentaller]], [[italija]]nska [[biatlon]]ka == Umrli == === 20. vijek === * [[1938.|1938]] – [[Džemaludin Čaušević|Mehmed Džemaluddin Čaušević]], bosanskohercegovački teolog, mislilac, prosvjetitelj, reformator, novinar, prevodilac, izdavač i jezikoslovac, četvrti po redu [[Reisul-ulema|reis-ul-ulema]] u razdoblju Kraljevine Jugoslavije * [[1941]] – [[Virginia Woolf]], engleska književnica * [[1943]] – [[Sergej Rahmanjinov]], ruski pijanist, dirigent i kompozitor * [[1969]] – [[Dwight D. Eisenhower]], američki general, političar i predsjednik * [[1972]] – [[Vera Nikolić Podrinska]], hrvatska slikarica i baronica * [[1979]] – [[Mladen Pozajić]], hrvatski kompozitor, dirigent i muzički pedagog === 21. vijek === * [[2009]] – [[Maurice Jarre]], francuski kompozitor i dirigent == Praznici == {{Proširiti sekciju}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|28 March}} * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/28/ Na današnji dan (28. mart), ''BBC.co.uk''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060703160216/http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/march/28/ |date=3. 7. 2006}} {{en simbol}} * [http://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/march-28/ Na današnji dan (28. mart), ''nytimes.com''] {{en simbol}} {{Mjeseci}} [[Kategorija:Mart|*-28]] gz6s7hoy9iuvvqze8ov2kicwlt8vbp3 0 5068 3824168 3823795 2026-04-04T20:03:18Z Palapa 383 /* 19. vijek */ 3824168 wikitext text/x-wiki {{DecembarKalendar}} '''17. decembar / prosinac (17. 12)''' jest 351. dan godine po [[gregorijanski kalendar|gregorijanskom kalendaru]] (352. u [[prestupna godina|prestupnoj godini]]). Do kraja godine još je 14 dana. == Događaji == * [[1273.|1273]] – Rudolf I Habsburški izabran je za kralja [[Sveto Rimsko Carstvo|Svetog rimskog carstva]], čime započinje dugotrajna vladavina [[Habsburg (dinastija)|dinastije Habsburg]] u Evropi. * [[1903]] – [[Braća Wright]] uspjela poletjeti svojim avionom ''Flyer'', preletjevši 37 m. Let je trajao samo 12 sekundi.<ref name="WDL">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/11372/ |title = Telegram from Orville Wright in Kitty Hawk, North Carolina, to His Father Announcing Four Successful Flights, 1903 December 17 |website = [[World Digital Library]] |date = 17. 12. 1903 |access-date = 21. 7. 2013 |archive-date = 7. 1. 2019 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190107070246/https://www.wdl.org/en/item/11372/ |url-status = dead }}</ref> * [[1989]] – U [[Rumunija|Rumuniji]] izbile masovne demonstracije protiv diktatorskog režima [[Nicolae Ceauşescu|Nicolaea Ceauşescua]], u kojima je poginulo otprilike 1000 ljudi. * [[1997]] – Minski centar [[UN]]-a objavio da je u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] još 750.000 do milion nagaznih mina i da je 1996. i 1997. od eksplozija mina povrijeđeno približno 1000 ljudi, među njima velik broj djece. == Rođeni == === 18. vijek === * [[1778]] – [[Humphry Davy]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo|britanski]] [[hemičar]] === 19. vijek === * [[1873]] – [[Ford Madox Ford]], [[Engleska|engleski]] [[pisac]] === 20. vijek === * [[1906]] – [[Ivan Demeter]], bosanskohercegovački kompozitor i dirigent * [[1935]] – [[Dick Mize]], [[SAD|američki]] [[biatlon]]ac i [[Skijaško trčanje|skijaš-trkač]] * [[1936.]] ** [[Papa Franjo]], 266. poglavar [[Rimokatolička crkva|Katoličke crkve]] ** [[Klaus Kinkel]], [[Njemačka|njemački političar]] * [[1942.]] ** [[Jay Bowerman (biatlonac)|Jay Bowerman]], [[SAD|američki]] [[biatlon]]ac ** [[Muhammadu Buhari]], [[Nigerija|nigerijski]] [[general]] i državnik, sedmi i 15. [[predsjednik Nigerije]] * [[1947]] – [[Gulruhsor Safijeva]], sovjetska, tadžička i ruska pjesnikinja, prevoditeljica i iranistica * [[1948]]. – [[Nikola Borota]], bosanskohercegovački i novozelandski muzičar * [[1949]] – [[Karl-Heinz Menz]], [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] [[biatlon]]ac * [[1951]] – [[Luigi Weiss]], [[italija]]nski [[biatlon]]ac * [[1956]] – [[Andrej Štremfelj]], [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|jugoslovenski]] i [[Slovenija|slovenski]] [[Alpinizam|alpinist]] * [[1958]] – [[Mathias Jung]], [[Istočna Njemačka|istočnonjemački]] [[biatlon]]ac i dvostruki [[Spisak svjetskih prvaka u biatlonu|svjetski prvak]] * [[1961]] – [[Roger Westling]], [[Švedska|švedski]] [[biatlon]]ac * [[1965]] – [[Damir Uzunović]], bosanskohercegovački književnik * [[1969]] – [[Olga Kozlova]], [[SSSR|sovjetska]] i [[Rusija|ruska]] [[biatlon]]ka * [[1975]] – [[Milla Jovovich]], [[Sjedinjene Američke Države|američka]] [[glumica]] * [[1982]] – [[Mihaela Purdea]], [[Rumunija|rumunska]] [[biatlon]]ka * [[1989]] – [[Marija Pikić]], bosanskohercegovačka glumica * [[1998]] – [[Martin Ødegaard]], [[Norveška|norveški]] [[nogomet]]aš === 21. vijek === * [[2005]] – [[Inka Hämäläinen]], finska [[biatlon]]ka == Umrli == * [[1830]] – [[Simón Bolívar]], [[Latinska Amerika|latinoamerički]] [[političar]] i državnik * [[1992]] – [[Miodrag Žalica]], bosanskohercegovački [[Drama|dramski]] pisac i [[pjesnik]] * [[2008]] – [[Ismet Bajramović]] "Ćelo", bivši zapovjednik Vojne policije [[Armija Republike Bosne i Hercegovine|Armije Republike Bosne i Hercegovine]] * [[2009]] – [[Jennifer Jones]], američka glumica * [[2020]] – [[Vesna Denčić]], srbijanska spisateljica == Praznici i obilježavanja == * Kršćanski [[Kalendar svetaca|praznik]]: ** [[Daniel (biblijska ličnost)|Daniel]] Prorok ** [[Josep Manyanet i Vives]] ** [[Lazar iz Betanije]] (lokalna komemoracija na [[Kubi]]) ** [[O antiphon|O Sapientia]] ** [[Olympia Đakonica]] ** [[Wivina (opatica)|Wivina]] ** [[Sveti Sturm|Sturm]] ** [[17. decembar (pravoslavna liturgija)]] * [[Dan pristupanja (Bahrein)]] * [[Međunarodni dan borbe protiv nasilja nad seksualnim radnicima]] * [[Zastava Kurdistana|Dan kurdske zastave]] (Globalni za [[kurdsko stanovništvo]]) * [[Nacionalni dan (Butan)]] * [[Pan American Aviation Dan]] (Sjedinjene Američke Države) * [[Dan braće Wright]], [[federalna proslava Sjedinjenih Američkih Država]], ozvaničen [[Predsjednički proglas|Predsjedničkim proglasom]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|17 December}} * [http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/december/17 Na današnji dan (17. decembar), ''BBC.co.uk''] {{en simbol}} * [http://learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/december-17 Na današnji dan (17. decembar), ''nytimes.com''] {{en simbol}} {{Mjeseci}} [[Kategorija:Decembar|*-17]] a04z9osp4anaqg9zu10dkexkey0fgym 0 6984 3824115 3821937 2026-04-04T14:09:29Z ~2026-20769-04 179949 Dodatak 3824115 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | imenogometaša = Sergej Barbarez | slika = Sergej Barbarez 04 (cropped).jpg | opis_slike = Barbarez 2024. | punoime = | nadimak = ''Barba'' | datumrođenja = {{datum rođenja i godine|1971|9|17}} | rodnigrad = [[Mostar]] | rodnadržava = [[SR Bosna i Hercegovina]], [[SFR Jugoslavija]] | visina = 188&nbsp;cm | trenutniklub = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] (selektor) | pozicija = [[Napadač]] | omladinskegodine = 1984–1991. | omladinskipogoni = [[FK Velež Mostar|Velež Mostar]] | godine1 = 1989–1991. | klubovi1 = [[FK Velež Mostar|Velež Mostar]] | nastupi(golovi)1 = | godine2 = 1991–1993. | klubovi2 = [[Hannover 96]] | nastupi(golovi)2 = 18 (2) | godine3 = 1993–1996. | klubovi3 = [[1. FC Union Berlin|Union Berlin]] | nastupi(golovi)3 = 88 (46) | godine4 = 1996–1998. | klubovi4 = [[FC Hansa Rostock|Hansa Rostock]] | nastupi(golovi)4 = 59 (13) | godine5 = 1998–2000. | klubovi5 = [[Borussia Dortmund|Dortmund]] | nastupi(golovi)5 = 36 (6) | godine6 = 2000–2006. | klubovi6 = [[Hamburger SV]] | nastupi(golovi)6 = 174 (65) | godine7 = 2006–2008. | klubovi7 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | nastupi(golovi)7 = 61 (11) | reprezentacija = | nacionalnegodine = 1998–2006. | nacionalneekipe = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] | nacionalninastupi(golovi) = 47 (17)<ref name="Sergej Barbarez, nfsbih.ba">[http://www.nfsbih.ba/bih/igrac_frame.php?id=19 ''Sergej Barbarez, nfsbih.ba'']; pristupljeno: 1. juli 2014.</ref> | trenergodine = 2024– | trenerklubovi = [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] }} '''Sergej Barbarez''' (rođen 17. septembra 1971) [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] je [[nogomet]]ni trener i bivši nogometaš koji je igrao na poziciji [[napadač]]a. Trenutni je selektor [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine]].<ref>{{cite web |title=Sergej Barbarez novi selektor reprezentacije Bosne i Hercegovine |url=https://www.nfsbih.ba/vijesti/nogomet-m/a-reprezentacija-m/sergej-barbarez-novi-selektor-reprezentacije-bosne-i-hercegovine/ |publisher=[[Nogometni savez Bosne i Hercegovine]] |access-date=19. april 2024 |date=19. april 2024}}</ref> Igrao je za nekoliko klubova njemačke [[Bundesliga|Bundeslige]] i za nogometnu reprezentaciju Bosne i Hercegovine. Barbarez se smatra jednim od najboljih igrača svih vremena [[Hamburger SV]] gdje je postigao 65 golova u 174 utakmice Bundeslige. Najčešće je igrao kao [[Napadač|drugi napadač]], a ponekad je igrao i na pozicijama [[Vezni igrač|ofanzivnog veznog]] ili [[Vezni igrač|krilnog]] igrača. Na kraju sezone [[Bundesliga 2000/2001.|2000/01]], dok je igrao za Hamburger SV, bio je [[Spisak najboljih strijelaca Bundeslige|najbolji strijelac Bundeslige]] s 22 postignuta gola zajedno s [[Ebbe Sand]]om koji je igrao u [[FC Schalke 04|Schalke 04]]. ==Klupska karijera== Karijeru je počeo 1984. godine u omladinskom pogonu [[FK Velež Mostar|FK Velež]] iz [[Mostar]]a. Sa 19 godina potpisao je prvi profesionalni ugovor s ''Veležom''. Nakon povratka iz [[Jugoslavenska narodna armija|JNA]] 1991, odlazi u posjetu rodbini u [[Njemačka|Njemačku]], te odlazi na trening [[Hannover 96|Hannovera]]. U [[Hannover]]u je impresionirao tadašnjeg trenera, te zbog teške političke situacije u [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Jugoslaviji]] odlučuje tu i ostati, te potpisuje ugovor 1991. U Hannoveru ostaje sve do 1993, kada prelazi u [[1. FC Union Berlin|Union Berlin]], za koji je u 88 utakmica postigao 46 golova. Nakon odličnih igara u Union Berlinu, 1996. prelazi u [[Hansa Rostock|Hansu Rostock]], gdje provodi 2 sezone, te 1998. za 1.100.000 € prelazi u [[Borussia Dortmund|Borussiu Dortmund]]. Međutim, nakon dolaska [[Michael Skibbe|Michaela Skibbea]] na trenersku klupu Dortmunda, Barbarez pada u drugi plan. Zbog toga 2000. odlazi u [[Hamburger SV]] za 1.800.000 €. U HSV-u postaje standardan igrač te u sezoni 2000/2001. postaje najbolji strijelac [[Bundesliga|Bundeslige]]. Tu ostaje 6 godina i stječe velike simpatije kod domaće publike. U periodu od 2000. do 2006. za [[Hamburger SV|HSV]] je odigrao 174 ligaške utakmice, te postigao 65 golova. U ljeto 2006. godine prelazi u [[Bayer 04 Leverkusen]], gdje ostaje sve do 2008. godine, odnosno do kraja igračke karijere. U 330 [[bundesliga]]ških utakmica postigao je 95 golova, dobio 85 žutih, te 4 crvena kartona. ==Reprezentacija== Za [[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|bosanskohercegovačku reprezentaciju]] debitirao je 14. maja 1998. na prijateljskoj utakmici protiv reprezentacije [[Nogometna reprezentacija Argentine|Argentine]] u [[La Plata|La Plati]]. Dugo vremena bio je kapiten reprezentacije, ali zbog raznih afera koje su se dešavale u [[Nogometni savez Bosne i Hercegovine|N/FS BIH]] napustio je reprezentaciju 2006. Posljednju utakmicu za reprezentaciju odigrao je 7. oktobra 2006. u kvalifikacijama za [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|Evropsko prvenstvo 2008.]] protiv [[Nogometna reprezentacija Moldavije|Moldavije]]. Za reprezentaciju je odigrao 47 utakmica i postigao 17 golova. ==Trenerska karijera== Dana 5. januara 2010. dobio je [[UEFA]] trenersku licencu, za koju je edukaciju prošao u [[Jablanica|Jablanici]]. Bivši je član upravnog odbora [[Hamburger SV|HSV-a]]. Njegov prvi angažman kao trener došao je u vidu selektora " A " reprezentacije Bosne i Hercegovine. Njegov angažman izazvao je polemike jer nije imao nikakvo trenersko iskustvo. Unatoč svim kritikama uspjeva da odvede reprezentaciju Bosne i Hercegovine na mundijal u Kanadi, Sjedinjenim Američkim Državama i Meksiku 2026-e. ==Lični život== Oženjen je i otac dva sina. Tokom [[Rat u Bosni i Hercegovini|rata u BiH]] njegov otac i sestra izbjegli su u [[Hannover]], dok mu je majka cijeli rat provela u Mostaru. ==Trenerska statistika== ''Ažurirano: 31. marta 2026.''<ref>{{cite web|url=https://www.sofascore.com/manager/football/804862|title=Sergej Barbarez|access-date=31. 3. 2026|language=en|website=Sofascore}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Statistika treniranja po klubu ! rowspan="2" |Klub ! rowspan="2" |Od ! rowspan="2" |Do ! colspan="5" |Rekord |- !{{abbr|U|Utakmica odigrano}} !{{abbr|P|Pobjede}} !{{abbr|N|Nerješeno}} !{{abbr|I|Izgubljeno}} !{{abbr|Pob %|Postotak pobjeda}} |- |align="left"|[[Nogometna reprezentacija Bosne i Hercegovine|Bosna i Hercegovina]] |align="left"|19. april 2024. |align="left"|''Trenutno'' {{WDL|20|8|4|8|decimals=1}} |- ! colspan="3" |Ukupno {{WDLtot|20|8|4|8|decimals=1}} |} ==Uspjesi, nagrade i priznanja== *Najbolji strijelac [[Bundesliga|njemačke Bundeslige]] u sezoni 2000/01. sa 22 pogodaka *Nogometaš godine u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] – 2001, 2003. *Osvojio [[Njemačka|njemački]] [[DFB-Ligapokal|DFB Ligakup]] sa [[Hamburger SV|HSV-om]] – 2003. *Osvojio UEFA Intertoto Cup sa [[Hamburger SV|HSV-om]] – 2005. *Sportista godine u [[Bosna i Hercegovina|Bosni i Hercegovini]] – 2005. *Ulica u [[Mostar]]u dobila ime po njemu 2005. *Sa 330 odigrane utakmice postao strani igrač s najviše nastupa u Bundesligi – 2008. ==Reference== {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== *[http://www.transfermarkt.de/de/sergej-barbarez/profil/spieler_292.html Profil na transfermarkt.de] {{Najbolji strijelci Bundeslige}} {{Idol Nacije}} {{Selektori nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Barbarez, Sergej}} [[Kategorija:Rođeni 1971.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Mostar]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački nogometaši]] [[Kategorija:Nogometaši Veleža]] [[Kategorija:Nogometaši Hannovera 96]] [[Kategorija:Nogometaši Union Berlina]] [[Kategorija:Nogometaši Hanse Rostock]] [[Kategorija:Nogometaši Borussije Dortmund]] [[Kategorija:Nogometaši HSV-a]] [[Kategorija:Nogometaši Bayer 04 Leverkusena]] [[Kategorija:Nogometaši Sochaux-Montbéliarda]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački nogometni treneri]] [[Kategorija:Selektori nogometne reprezentacije Bosne i Hercegovine]] 7aq6x0iogtxajlrlf4anf6gb13epsr1 0 7631 3824167 3798824 2026-04-04T20:00:49Z Palapa 383 /* Decembar */ 3824167 wikitext text/x-wiki {{godina}} '''1948.''' (MCMXLVIII) je bila prijestupna godina koja počinje u četvrtak po gregorijanskom kalendaru, 1948. godina nove ere i ''Anno Domini'' (AD), 948. godina 2. milenija, 48. godina 20. stoljeća i deveta godina 1940-ih.{{Godina u drugim kalendarima}} == Događaji == * Počela izgradnja [[autoput]]a [[Autoput "Bratstvo i jedinstvo"|"Bratstvo i jedinstvo"]]. * Osnovano [[Jugoslovensko dramsko pozorište]] u [[Beograd]]u. * [[1. januar]] – [[Masakr u Beleduš-Šejhu]] nad [[Palestinci|palestinskim]] [[civil]]ima. * [[15. februar]] – [[Masakr u Sa'si]] nad palestinskim civilima. * [[10. mart]] – Održana [[5. dodjela "Zlatnog globusa"]]. * [[1. april]] – Počela sovjetska blokada [[Berlin]]a. * [[3. april]] – Predsjednik [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenih Američkih Država]] [[Harry S. Truman|Harry Truman]] potpisao [[Marshallov plan]] ekonomske pomoći poslijeratnoj [[Evropa|Evropi]]. * [[1. maj]] – [[Masakr u Ajnuz-Zejtunu]] nad arapskim zarobljenicima. * [[13. maj]] – [[Ebu Šuša#Masakr 1948. i posljedice|Masakr u Ebu Šuši]] nad [[Palestinci|palestinskim]] [[civil]]ima. * [[21. juli|21]]–[[28. juli]] – [[Peti kongres KPJ|Peti kongres]] KPJ donio Program i usvojio Statut Komunističke partije Jugoslavije. Rezolucijom odobren stav CKKPJ prema nepravednim optužbama Informbiroa i CKSKP. [[Josip Broz Tito|Titovo]] legendarno i hrabro ''Ne'' diktatoru [[Josif Staljin|Staljinu]]. * [[29. oktobar]] – Masakri [[Masakr u Safsafu|u Safsafu]] i [[Masakr u Ed-Davajimi|Ed-Davajimi]] nad [[Palestinci|palestinskim]] [[civil]]ima. * [[30. oktobar]] – [[Masakr u Ajlabunu]] nad arapskim kršćanima. * [[2. novembar]] – [[Masakr u Arabul-Mavasiju]] nad palestinskim civilima. * [[12. novembar]] – [[Japan]]ski sud za ratne zločine osudio na smrt bivšeg premijera, generala [[Hideki Tojo|Hidekija Toja]], i još šest japanskih vođa u [[Drugi svjetski rat|Drugom svjetskom ratu]]. * [[10. decembar]] – [[Ujedinjene nacije]] usvojile [[Univerzalna deklaracija o ljudskim pravima|Univerzalnu deklaraciju o ljudskim pravima]]. [[Datoteka:1948_collage.png|mini|300x300piksel|U smjeru kazaljke na satu, odozgo lijevo: [[Izraelska deklaracija nezavisnosti]]; Britanski ministar vanjskih poslova [[Ernest Bevin]] potpisuje [[Briselski sporazum]]; [[Olimpijske igre 1948.|Ljetne olimpijske igre 1948.]] otvorene u [[London]]u, [[Ujedinjeno Kraljevstvo]]; Suđenje osobama optuženim za učešće i saučesništvo u [[Ubistvo Mahatme Gandija|atentatu na Mahatmu Gandija]]; oštećena zgrada nakon [[Zemljotres u Fukuiju 1948|potresa u Fukuiju 1948]]; australski bombarder [[Avro Lincoln]] s bombom od 230 kg u [[Malajska hitna situacija|malajskoj hitnoj situaciji]]; Prokomunističke demonstracije prije [[Čehoslovački državni udar 1948.|čehoslovačkog državnog udara 1948]]; Stanovnici Zapadnog Berlina gledaju kako [[Douglas C-54 Skymaster]] slijeće na [[aerodrom Tempelhof]] u [[Berlinska blokada|berlinskoj blokadi]].]] == Rođeni == === Datum nepoznat === * [[Ranko Rihtman]], bosanskohercegovački pijanista, kompozitor, aranžer i dirigent === Januar=== * [[7. januar]] – [[Ichirou Mizuki]], japanski anison pjevač, kompozitor, ''seiyuu'', glumac * [[19. januar]] – [[Admiral Mahić]], bosanskohercegovački književnik * [[29. januar]] – [[Zoran Redžić]], bosanskohercegovački muzičar i član grupe [[Bijelo dugme]] === Februar === * [[5. februar]] – [[Sven-Göran Eriksson]], [[Švedska|švedski]] nogometni trener * [[28. februar]] – [[Vlasta Knezović]], hrvatska glumica === Mart === * [[5. mart]] – [[Josip Pejaković]], bosanskohercegovački glumac i dramski pisac * [[8. mart]] – [[Victor Fontana (biatlonac)|Victor Fontana]], [[Rumunija|rumunski]] [[biatlon]]ac * [[15. mart]] – [[David Albahari]], jugoslavenski i srpski književnik * [[22. mart]] – [[Andrew Lloyd Webber]], britanski kompozitor mjuzikala === April === * [[5. april]] – [[Esad Duraković]], filolog, orijentalist, arabist, prevodilac, književni kritičar * [[9. april]] – [[Radojka Šverko]], hrvatska pjevačica * [[15. april]] – [[Wojciech Truchan]], [[Poljska|poljski]] [[biatlon]]ac * [[25. april]] – [[Enver Marić]], bosanskohercegovački nogometaš * [[28. april]] – [[Terry Pratchett]], engleski pisac naučne fantastike === Maj === * [[8. maj]] – [[Jadranka Elezović]], hrvatska glumica * [[13. maj]] – [[Ivica Matić]], bosanskohercegovački i jugoslavenski filmski scenarist i režiser * [[31. maj]] – [[Svjetlana Aleksijevič]], bjeloruska spisateljica, dobitnica Nobelove nagrade za književnost [[2015]]. === Juni === * [[13. juni]] – [[Tsusumisa Kikuchi]], [[japan]]ski olimpijski [[biatlon]]ac * [[16. juni]] – [[Ivo Komšić]], bosanskohercegovački političar * [[28. juni]] – [[Kathy Bates]], američka glumica === Juli === * [[2. juli]] – [[Valerijan Žujo]], bosanskohercegovački književnik * [[3. juli]] – [[Kostadinka Velkovska]], makedonska i hrvatska glumica === August === * [[15. august]] – [[Dževad Jahić]], bosanskohercegovački lingvist === Septembar === * [[1. septembar]] – [[Andrzej Rapacz]], [[Poljska|poljski]] [[biatlon]]ac * [[10. septembar]] – [[Bob Lanier]], američki [[košarka]]š i trener * [[17. septembar]] – [[Kemal Monteno]], bosanskohercegovački kantautor * [[20. septembar]] – [[Terje Hanssen]], [[Norveška|norveški]] [[biatlon]]ac * [[26. septembar]] – [[Olivia Newton-John]], britansko-australska glumica i pjevačica === Oktobar === * [[17. oktobar]] – [[Robert Jordan]], američki pisac * [[25. oktobar]] ** [[Glenn Tipton]], britanski gitarist ** [[Sigleif Johansen]], [[Norveška|norveški]] [[biatlon]]ac === Novembar === * [[5. novembar]] – [[Bernard-Henri Lévy]], francuski filozof i pisac * [[6. novembar]] – [[Glenn Frey]], američki muzičar, član slavne grupe [[Eagles]] * [[22. novembar]] – [[Radomir Antić]], srbijanski nogometaš i trener * [[26. novembar]] – [[Krešimir Ćosić]], hrvatski košarkaš i trener * [[27. novembar]] ** [[James L. Avery]], američki glumac ** [[Zdravko Tolimir]], bivši general, pomoćnik zapovjednika za obavještajno-sigurnosne poslove Glavnog štaba [[Vojska Republike Srpske|Vojske Republike Srpske]] === Decembar === * [[3. decembar]] – [[Ozzy Osbourne]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo|engleski]] pjevač i tekstopisac * [[10. decembar]] – [[Dušan Bajević]], bosanskohercegovački nogometaš i trener * [[17. decembar]] – [[Nikola Borota]], bosanskohercegovački i novozelandski muzičar * [[28. decembar]] – [[Husein Dervišević]], bosanskohercegovački književnik == Umrli == * [[30. januar]] ** [[Mohandas Gandhi]] (Mahatma Gandhi), indijski političar i državnik, borac za ljudska prava ** [[Orville Wright]], američki pionir avijacije, konstruktor i graditelj aviona * [[11. februar]] – [[Sergej Ejzenštejn]], sovjetski filmski režiser * [[13. juni]] – [[Ahmed Burek]], bosanskohercegovački prosvjetni, kulturni i javni radnik, potpisnik [[Sarajevska rezolucija|Sarajevske rezolucije]] * [[4. august]] – [[Mileva Marić]], srbijanska matematičarka i supruga [[Albert Einstein|Alberta Einsteina]] == [[Nobelova nagrada|Nobelove nagrade]] == * [[Nobelova nagrada za fiziku|Fizika]] ** [[Patrick Blackett]], [[Velika Britanija]] * [[Nobelova nagrada za hemiju|Hemija]] ** [[Arne Tiselius]], [[Švedska]] * [[Nobelova nagrada za fiziologiju ili medicinu|Fiziologija ili medicina]] ** [[Paul Müller]], [[Švicarska]] * [[Nobelova nagrada za književnost|Književnost]] ** [[T. S. Eliot]], [[Velika Britanija]] * [[Nobelova nagrada za mir|Mir]] ** ''nije dodijeljena'' == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|1948|1948.}} {{Normativna kontrola}} 6zhm5i816gy3v6lyyw6o83yo9r5izc2 0 17831 3824216 3729456 2026-04-05T10:51:29Z DKamenjaš 179968 Ispravak pogrešnog navođenja posljednje pjesme albuma. 3824216 wikitext text/x-wiki {{Infokutija album | | naziv = Čarobnjaci | vrsta = Album | izvođač_gen = [[Divlje jagode|Divljih jagoda]] | slika = Čarobnjaci (Divlje jagode).jpg | pozadina = studio | objavljen = 1983 | Produciran = 1983 | izdavač = [[Diskoton]] | producent = [[Theo Werdin]] | Kritike = | prethodni_album = ''[[Motori (Divlje jagode)|Motori]]''<br/>(1982) | ovaj_album = '''''Čarobnjaci'''''<br/>(1983) | sljedeći_album = ''[[Vatra (Divlje jagode)|Vatra]]''<br/>(1985) }} '''Čarobnjaci''' je četvrti studijski album [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačke]] i [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|jugoslavenske]] [[Hard rock|hard rok]] grupe [[Divlje jagode]]. Snimljen je i miksan 1983. u ''Music Paark Studio'' u [[Bad Homburg vor der Höhe]] nedaleko od [[Frankfurt na Majni|Frankfurta na Majni]]. Objavila ga je [[Sarajevo|Sarajevska]] izdavačka kuća ''[[Diskoton]]'' iste godine na [[Long play|LP ploči]] i kaseti. Muziku i tekstove napisali su [[Alen Islamović|Alija Islamović]] i [[Zele Lipovača|Sead Lipovača]]. Fotografiju i dizajn za omot uradio je [[Dragan S. Stefanović]], a producent je [[Theo Werdin]].<ref>{{Cite web|url= https://www.discogs.com/master/284175-Divlje-Jagode-%C4%8Carobnjaci|title= Divlje jagode - Čarobnjaci''|work= discogs.com|access-date= 14. 12. 2023}}</ref> == O albumu == "Čarobnjaci" je muzički gledano nastavak veoma uspješnog albuma "[[Motori (Divlje jagode)|Motori]]", pri čemu su muzičari iz Divljih jagoda pratili najnovije trendove u hard rok i [[heavy metal]] muzici na Zapadu tokom 1980-ih. Trio predvođen gitarskim virtuozom Seadom Lipovačom i na ovom muzičkom ostvarenju pokazali su zavidan nivo instrumentalnog muziciranja s čvrstim bubnjevima [[Nasko Budimlić|Naska Budimlića]] i bas-gitarom Alije Islamovića. Posebno se istakao pjevač Islamović, koji je jednako kvalitetno otpjevao brže pjesme i balade. A-stranu otvara "Nazovi me" odsvirana po uzoru na britanske heavy metal grupe [[Iron Maiden]] i [[Saxon]], za kojom slijedi jednominutni uvod na električnoj gitari u pjesmi "Morison" s ritmom i pratećom gitarom u drugom dijelu pjesme neodoljivo podsjećajući na "Immigrant Song" s [[Led Zeppelin III|trećeg albuma]] [[Led Zeppelin]]a. Album nastavljaju brže heavy metal pjesme "Đavolji grad" i "Čarobnjaci". A-stranu zatvara "Svi nisu kao ja", koja nastavlja tradiciju komponiranja uspješnih laganih balada s njihovih prethodnih albuma. B-stranu otvaraju "Pepeljuga" i "Sama si" odsvirane u hard rok maniru, a nastavlja se jednim od hitova pod nazivom "Metalni radnici". Album se završava rok baladom "Samo tren". "Čarobnjaci" predstavlja jedan od značajnih događaja na jugoslavenskoj i [[Sarajevska škola pop roka|sarajevskoj pop rok sceni]] u 1983. i uspješan je nastavak njihovog prethodnog albuma "[[Motori (Divlje jagode)|Motori]]".<ref>{{Cite web|url= https://www.metal-archives.com/reviews/Divlje_Jagode/%C4%8Carobnjaci/21063/|title= ''Divlje jagode - Čarobnjaci''|work= metal-archives.com|access-date= 14. 12. 2023}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Spisak pjesama == {{tracklist |headline= Prva strana |total_length= 18:43 |title1= Nazovi me |length1= 3:27 |lyrics1= |music1= |title2= Morison (uvod) |length2= 1:00 |lyrics2= |music2= |title3= Morison |length3= 2:17 |lyrics3= |music3= |title4= Đavolji grad |length4= 3:19 |lyrics4= |music4= |title5= Čarobnjaci |length5= 4:10 |lyrics5= |music5= |title6= Svi nisu kao ja |length6= 4:30 |lyrics6= |music6= }} {{tracklist |headline=Druga strana |total_length= 18:57 |title1= Pepeljuga |length1= 4:08 |lyrics1= |music1= |title2= Sama si (uvod) |length2= :46 |lyrics2= |music2= |title3= Sama si |length3= 4:26 |lyrics3= |music3= |title4= Metalni radnici |length4= 5:10 |lyrics4= |music4= |title5= Samo tren |length5= 4:27 |lyrics5= |music5= }} == Članovi grupe == * [[Zele Lipovača|Sead Lipovača "Zele"]] – [[električna gitara]] * [[Alen Islamović|Alija Islamović]] – vokal, [[bas-gitara]] * [[Nasko Budimlić]] – [[bubnjevi]] {{Divlje jagode}} [[Kategorija:Albumi iz 1983.]] [[Kategorija:Albumi Divljih jagoda]] [[Kategorija:Albumi u izdanju Diskotona]] fp6nu45p9mc0zvw1z4jtd9dasiz0iq8 0 17838 3824183 3729458 2026-04-04T23:09:50Z DKamenjaš 179968 Cijeli dio o tome kako su na albumu četiri engleska prepjeva je nepotreban. Svaka pjesma je prepjev. Fire on the water - Bubi, Morrison - Morrison, Wild Boys - Vatra, Dancing in the jungle - Hopa cupa, Snakes can't dance - Nazovi me, Shayla - Šejla, Gypsy - Ciganka, Caught in a trap - Dodirni me, Angel in white - Let na drugi svijet, Love walked away - Ne želiš kraj 3824183 wikitext text/x-wiki {{Infokutija album | | Ime = Wild Strawberries | Tip izdanja = Album | Artist = [[Divlje jagode|Divljih jagoda]] | Cover = Wild Strawberries (Divlje jagode).jpg | Background = salmon | Izdat = 1987 | Produciran = 1986 | Kuća = Metal Masters, London | Producent(i) = Keith Woolven | Kritike = | Prošli album = ''[[Vatra (Divlje jagode)|Vatra]]''<br/>(1985) | Ovaj album = '''''Wild Strawberries'''''<br/>(1987) | Sljedeći album = ''[[Konji (Divlje jagode)|Konji]]''<br/>(1988) }} '''Wild Strawberries''' šesti studijski album [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačke]] i [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|jugoslavenske]] [[Hard rock|hard rok]] grupe [[Divlje jagode]]. Snimljen je 1987. za zapadno tržište tokom boravka ovog sastava u [[London]]u. Objavila ga je izdavačka kuća ''[[Metal Masters]]'' iste godine na [[Long play|LP ploči]], a njegovo reizdanje uradila je 2006. [[Croatia Records]] na [[Compact disc|CD]]. Muziku i aranžmane za većinu pjesama napisao je gitarist i vođa sastava [[Zele Lipovača|Sead Lipovača "Zele"]] na tekstove Alexandera Johna, dok su tekstove za preostale pjesme napisali: Ronnie Thomas ("Wild Boys"), [[Alen Islamović|Alija Islamović]] ("Shayla"), [[Anto Janković]] ("Love Walked Away") i [[Slobodan Đurasović]] ("Gypsy Eyes"). Dizajn za omot uradila je Carol McCleeve, dok je producent bio Kit Woolven. <ref name="discogs">{{Cite web|url= https://www.discogs.com/release/3546220-Wild-Strawberries-Wild-Strawberries|title= ''Divlje jagode - Wild Strawberries''|work= discogs.com|access-date= 28. 1. 2024}}</ref> == O albumu == "Wild Strawberries" je muzički gledano nastavak veoma uspješne serije studijskih albuma "[[Motori (Divlje jagode)|Motori]]" i "[[Čarobnjaci (Divlje jagode)|Čarobnjaci]]" i "[[Vatra (Divlje jagode)|Vatra]]". Ovim kvalitetnim hard rok i heavy metal ostvarenjem muzičari iz Divljih jagoda pokušali su ostvariti uspjeh na muzičkoj sceni na Zapadu. U tu svrhu, preselili su se u najjačem sastavu u London i snimili album starijih pjesmama na [[Engleski jezik|engleskom jeziku]]. Tokom snimanja u Londonu im se pridružio i klavijaturist Don Airey. <ref name="discogs"/> == Spisak pjesama == {{tracklist |headline= Prva strana |total_length= 16:43 |title1= Fire on the water |length1= 3:32 |lyrics1= |music1= Sead Lipovača |title2= Morrison |length2= 3:17 |lyrics2= Slobodan Đurasović |music2= Sead Lipovača |title3= Wild boys |length3= 3:12 |lyrics3= Alija Islamović |music3= Sead Lipovača |title4= Dancing in the jungle |length4= 3:30 |lyrics4= Alija Islamović |music4= Sead Lipovača |title5= Snakes can't dance |length5= 3:12 |lyrics5= Alija Islamović |music5= }} {{tracklist |headline=Druga strana |total_length= 18:35 |title1= Shayla |length1= 4:48 |lyrics1= Alija Islamović |music1= Sead Lipovača |title2= Gypsy |length2= 3:55 |lyrics2= Alija Islamović |music2= Sead Lipovača |title3= Caught in a trap |length3= 3:27 |lyrics3= |music3= |title4= Angel in white |length4= 3:11 |lyrics4= Alija Islamović |music4= Sead Lipovača |title5= Love walked away |length5= 3:11 |lyrics5= Alija Islamović |music5= Sead Lipovača }} == Članovi grupe == *[[Sead Lipovača]] "Zele" – [[električna gitara]] *[[Alen Islamović]] – vokal *[[Nasko Budimlić]] – [[bubnjevi]] *[[Zlatan Ćehić|Zlatan Čehić]] "Ćeha" – [[bas-gitara]] *[[Don Airey]] – klavijature == Reference == {{Refspisak}} {{Divlje jagode}} [[Kategorija:Albumi iz 1987.]] [[Kategorija:Albumi Divljih jagoda]] kw7vnyeghki69cm6jsrfbbgf24dmmg8 0 18988 3824184 3800566 2026-04-04T23:35:59Z ~2026-20991-95 179970 3824184 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:Vajicka1.jpg|desno|182x182px|mini| Tradicionalno obojena uskršnja jaja]][[Datoteka:Cierge-œuf-super.jpg|mini|229x229px|Uskrsna svijeća]]'''Uskrs''' ili '''Vaskrs''' najveći je i najvažniji [[Kršćanstvo|kršćanski]] blagdan. Njime [[Kršćanstvo|kršćani]] slave jednu od centralnih vjera, [[Isusovo uskrsnuće]]. Pada u [[Nedjelja|nedjelju]], ali blagdan traje duže, jer pripreme i obilježavanje Uskrsa počinju u [[Veliki četvrtak|četvrtak]] uvečer večernjom misom. Pripreme za Uskrs i u [[Rimokatolička crkva|zapadnom]] i u [[Pravoslavna crkva|istočnom]] [[Kršćanstvo|kršćanstvu]] počinju [[Korizma|korizmom]]. Nakon završetka korizme dolazi [[Cvjetnica]] (Velika sedmica), koja uključuje Veliki četvrtak, petak i subotu prije uskršnje nedelje, što čini [[sveto trodnevlje]]. Prema kršćanskom vjerovanju [[Isus Krist]] je osuđen u četvrtak, razapet na [[krst]]u u petak, a u nedjelju je uskrsnuo. Na [[Veliki četvrtak]] nema dnevnih misa, nego jedna večernja [[misa]]. Ta večernja misa u četvrtak vuče korijenje još od [[Judaizam|jevrejskog]] načina [[Računanje datuma Uskrsa|računanja]] praznika, kod kojih su se veliki blagdani počinjali slaviti večer ranije. Potom slijedi [[Veliki petak]], a onda Velika subota koja prolazi u šutnji crkve, da bi uvečer uslijedilo Uskršnje bdijenje. Simbol Uskrsa je [[jaje]], koje predstavlja rađanje. == Etimologija == Uskrs je nastao od riječi uskrsnuti koja vuče korijene iz [[Staroslavenski jezik|staroslavenskog]] u kojem je [[glagol]] *krьsnǫti značio rasti i razvijati se. Prefiksom uz- dobiven je praoblik od kojeg se razvio današnji glagol. Drugi naziv, [[Pasha]], češći je u drugim [[Historija|historijskim]] konotacijama. [[Hebrejski jezik|Hebrejska]] riječ [[Pesah|pasah]] značila je prolaz (prolaz [[Jevreji|Jevreja]] kroz [[Pustinja|pustinju]] nakon 40 godina) preuzeta je u [[Grčki jezik|grč]]. Πάσχα. Naziv Vazam osim Uskrsa obuhvata cijelo sveto trodnevlje - [[Veliki petak]], Veliku subotu i Uskrs, ali često se sinegdohizira samo na nedjelju - Uskrs. Neki (Petar Skok) povezuju ga s riječju uzeti (stsl. vъzęti < uz + imati), odnosno period suprotan Mesopustu kada se opet počinje uzimati [[meso]]. Drugi ga povezuju tako da su Ćirilo i Metodije [[slaveni]]zirali grčku riječ Pasha (p > v, ozvučivanje s > z) te je tako dobivena riječ Vazam. [[Germani|Germanski]] nazivi - [[Engleski jezik|engl]]. Easter i [[Njemački jezik|njem]]. Ostern vuku etimologiju od imena saksonske božice Eostre koja je bila slavljena za vrijeme proljetne ravnodnevnice. == Položaj u crkvenoj godini == === Zapadna (katolička) crkva === U [[Rimokatolička crkva|zapadnom]] [[Kršćanstvo|kršćanstvu]] prije Uskrsa prethodi [[korizma]], period posta i pokore u pripremi za Uskrs, koji započinje na [[Pepelnica|Pepelnicu]] i traje 40 dana (ne računajući nedjelju). Tjedan prije Uskrsa, poznat kao Sveta sedmica, u [[Kršćanstvo|kršćanskoj]] je tradiciji vrlo poseban. Zadnja tri dana prije Uskrsa su [[Veliki četvrtak]], [[Veliki petak]] i Velika subota (koji se ponekad naziva i Tiha subota). === Istočna (pravoslavna) crkva === U [[Pravoslavna crkva|istočnom kršćanstvu]] duhovna priprema za Uskrs započinje s [[Korizma|korizmom]], koje započinju ponedjeljkom i traju 40 neprekidnih dana (uključujući nedjelju). Posljednja sedmica Velikog posta (koja slijedi petu nedjelju Velikog posta) zove se Velika sedmica, a završava Lazarevom subotom. Vaskrs koji započinje u subotu Lazarom službeno završava Veliki post, iako se post nastavlja i naredne sedmice. Nakon Lazarove subote dolazi Palmska nedjelja, Velika sedmica, a napokon i sam Uskrs, a post se prekida odmah nakon Pashalne božanske [[Liturgija|liturgije]]. == Računanje == {{Glavni|Računanje datuma Uskrsa}}Uskrs se slavi u nedelju koja slijedi nakon prvog punog mjeseca poslije proljetne ravnodnevnice. Zbog toga Uskrs može biti na bilo koji datum između [[21. mart]]a i [[25. april]]a (razlika između vremena obilježavanja Uskrsa i Vaskrsa je zbog toga što katolici koriste [[gregorijanski kalendar]], a neki pravoslavci [[julijanski kalendar]]). [[Datoteka:Eastereggs ostereier.jpg|mini|226x226piksel|Pisanice u korpi]] == Pučki običaji == Uz slavlje Uskrsa najčešće se vežu brojni simboli i običaji koji variraju od zemlje do zemlje. No većini je zajedničko ukrašavanje [[pisanica]]. Česti simboli jesu zečevi i pilići, a također i brojne slastice. * U [[Sjeverna Amerika|Sjevernoj Americi]] Uskrs je dijelom sekulariziran, odvojen od sakralnog. Najpoznatiji je običaj lova na pisanice - roditelji ili rodbina skriju pisanice u kući ili dvorištu/vrtu, a potom ih djeca traže. Naime, djeca vjeruju da ih je preko noći skrio uskrsni zec zajedno s drugim slasticama ili darovima u uskrsnoj košari. Brojne obitelji odlaze na nedjeljnu uskrsnu misu ujutro, a održavaju se i uskrsne parade. * [[Belgija]] ima slične tradicije kao [[Amerika]] ali se češće govori da uskrsna jaja donose zvona iz [[Rim]]a. Naime, priča govori da zvona sa svake crkve na tihu subotu (''stille Zaterdag'') ne zvone jer su otišla u [[Rim]]. * U istočnom dijelu [[Holandija|Nizozemske]] pale se uskrsne vatre u sumrak. U okolici Magdenburga dječacima se simbolički "isprašio tur" da bi se iz njih istjeralo loše ponašanje. Taj je običaj bio čest i u Škotskoj gdje postoji izreka "istučen kao na Uskrs" koja znači da je za neki prijestup dobivena preblaga kazna. * [[Datoteka:Easter-Eggs-1.jpg|mini|Čokoladne pisanice]]U [[Norveška|Norveškoj]] je zanimljiva tradicija da se na Uskrs rješavaju ubojstva - na televizijskim su programima detektivski filmovi, časopisi objavljuju kriminalističke priče, a čak i kartoni mlijeka imaju priče o neriješenim ubojstvima. Druga je tradicija igranje Yahtzee igara. [[Norvežani]] i [[Danci]] na Veliku subotu u džepovima nose komadiće beskvasnog kruha umotanog u bijelo platno da bi ga pojeli u ponoć. Sam običaj bio je čest i u vikinško doba kad su Vikinzi nosili sa sobom zizmelene bobice koje su simbolizirale život. * U [[Finska|Finskoj]] i [[Švedska|Švedskoj]] tradicija je bojanje jaja. Malena djeca odjevena kao vještice skupljaju slatkiše od vrata do vrata u zamjenu za ukrašene cice-mace. To je rezultat miješanja ortodoksne tradicije blagoslivljanja kuća s grančicama cice-mace te skandinavske vještičje tradicije. * U [[Brazil]]u se u pokrajini Minas na Veliku subotu džepovi pune komadićima kvarca koji se na Uskrs ostavljaju kod kuće. * [[Datoteka:Easter towel.jpg|mini|Uskrsni zec]]U [[Polinezija|Polineziji]] se na Veliku subotu krste školjke za koje se vjeruje da su povezane s morskim duhovima. Nakon obreda vraćaju ih u more gdje uskrisuju novi život. * U [[Laponija|Laponiji]] se uz pjesmu i ples igraju sa snijegom, prave se snjegovići te se slavi Isusovo uskrsnuće i buđenje prirode. * U [[Rusija|Rusiji]] se uz tradicionalna jela veže i običaj čestitanja trostrukim ljubljenjem u obraz. * U [[Meksiko|Meksiku]] se na ulice postavljaju papirnati likovi Jude Iškariotskog unutar kojih je nepripremljen vatromet. * U [[Bugarska|Bugarskoj]] i [[Rumunija|Rumuniji]] na Veliku subotu stavljaju se brašno, [[so]], kvasac i pisanice na prozore, a od tih se sastojaka na [[Uskrsni ponedjeljak]] zamijesi kruh. Potom se kruh blaguje da bi godina bila plodna. * Na Lampedusi, talijanskom otočiću na Uskrs se zaboravljaju sve svađe i nesporazumi. Na Veliku subotu Sicilijanci kući nose cvijet pasjeg zuba koji tog dana ima magične moći te donosi veselje i ispunjavanje želja. Sličan je običaj razvijen i u Poljskoj gdje se Uskrs naziva ''Wielkanoc'' (velika noć) što upućuje na vjerovanje i održavanje obreda u uskrsnoj noći. * U [[Španija|Španiji]] plutaju splavovi s ukrašenim figurama koje predstavljaju likove iz biblijske priče o Kristovu uskrsnuću. Česte su povorke i gozbe. == Također pogledajte == {{Uskršnji datumi}} *[[Veliki četvrtak]] *[[Veliki petak]] * [[Isusovo uskrsnuće]] == Vanjski linkovi == === Liturgija === * [http://www.liturgies.net/Easter/Easter.htm Liturgijski izvori] === Tradicija === * [https://web.archive.org/web/20060129112415/http://www.armenianchurch.net/worship/easter/index.html Uskrs u Armenijskoj pravoslavnoj crkvi] * [http://www.orthodox.net/pascha/ Pravoslavni pogledi na Uskrs] * [http://www.newadvent.org/cathen/05224d.htm Rimsko katolički pogled na Uskrs] (Iz Katoličke enciklopedije) * [http://www.rosicrucian.com/glm/glmeng07.htm#chap20 Rosicrucians: Kosmičko značenje Uskrsa] (ezoterična kršćanska tradicija) === Izračunavanje datuma === * [http://www.ely.anglican.org/cgi-bin/easter Kalkulator za dane praznika (Anglikanski)] * [http://www.noeticspace.com/paschalion Paschal kalculator (Istočna pravoslavna crkva)] * [http://5ko.free.fr/en/easter.php Stranu - po - stranu Uskršnje reference] - za katolike i pravoslavce Uskršnji datumi, oba načina Stari način i Novi način, od 16-tog do 25-tog vijeka. {{commonscat|Easter}} [[Kategorija:Kršćanstvo]] [[Kategorija:Kršćanski blagdani]] [[Kategorija:Praznici u martu]] [[Kategorija:Praznici u aprilu]] [[Kategorija:Praznici u maju]] 7ouy648hxhcuew7bkgnu6wa77zqgyyv 3824204 3824184 2026-04-05T06:09:40Z AnToni 2325 Vraćene izmjene korisnika [[Special:Contributions/~2026-20991-95|~2026-20991-95]] ([[User talk:~2026-20991-95|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika [[User:Ziv|Ziv]] 3800566 wikitext text/x-wiki {{Infokutija praznik | naziv praznika = Uskrs / Vaskrs | vrsta = Kršćanski | slika = Resurrection (24).jpg | veličina_slike = | opis_slike = Ikona [[Isusovo uskrsnuće|Isusovog uskrsnuća]] | službeni_naziv = | nadimak = | praznik_u = Svijetu | značenje = Slavi se [[Isusovo uskrsnuće]] | početak = | kraj = | datum = {{Plainlist| * '''2025:''' * 20. april (gregorijanski i julijanski) }} | trajanje = Svake godine | proslave = | običaji = Slavljenje Isusovog uskrsnuća i odlazak na misu; bojanje i lupanje jajima | povezan_sa = }} [[Datoteka:Vajicka1.jpg|desno|182x182px|mini| Tradicionalno obojena uskršnja jaja]][[Datoteka:Cierge-œuf-super.jpg|mini|229x229px|Uskrsna svijeća]]'''Uskrs''' ili '''Vaskrs''' najveći je i najvažniji [[Kršćanstvo|kršćanski]] blagdan. Njime [[Kršćanstvo|kršćani]] slave jednu od centralnih vjera, [[Isusovo uskrsnuće]]. Pada u [[Nedjelja|nedjelju]], ali blagdan traje duže, jer pripreme i obilježavanje Uskrsa počinju u [[Veliki četvrtak|četvrtak]] uvečer večernjom misom. Pripreme za Uskrs i u [[Rimokatolička crkva|zapadnom]] i u [[Pravoslavna crkva|istočnom]] [[Kršćanstvo|kršćanstvu]] počinju [[Korizma|korizmom]]. Nakon završetka korizme dolazi [[Cvjetnica]] (Velika sedmica), koja uključuje Veliki četvrtak, petak i subotu prije uskršnje nedelje, što čini [[sveto trodnevlje]]. Prema kršćanskom vjerovanju [[Isus Krist]] je osuđen u četvrtak, razapet na [[krst]]u u petak, a u nedjelju je uskrsnuo. Na [[Veliki četvrtak]] nema dnevnih misa, nego jedna večernja [[misa]]. Ta večernja misa u četvrtak vuče korijenje još od [[Judaizam|jevrejskog]] načina [[Računanje datuma Uskrsa|računanja]] praznika, kod kojih su se veliki blagdani počinjali slaviti večer ranije. Potom slijedi [[Veliki petak]], a onda [[Velika subota]] koja prolazi u šutnji crkve, da bi uvečer uslijedilo Uskršnje bdijenje. Simbol Uskrsa je [[jaje]], koje predstavlja rađanje. == Etimologija == Uskrs je nastao od riječi uskrsnuti koja vuče korijene iz [[Staroslavenski jezik|staroslavenskog]] u kojem je [[glagol]] *krьsnǫti značio rasti i razvijati se. Prefiksom uz- dobiven je praoblik od kojeg se razvio današnji glagol. Drugi naziv, [[Pasha]], češći je u drugim [[Historija|historijskim]] konotacijama. [[Hebrejski jezik|Hebrejska]] riječ [[Pesah|pasah]] značila je prolaz (prolaz [[Jevreji|Jevreja]] kroz [[Pustinja|pustinju]] nakon 40 godina) preuzeta je u [[Grčki jezik|grč]]. Πάσχα. Naziv Vazam osim Uskrsa obuhvata cijelo sveto trodnevlje - [[Veliki petak]], Veliku subotu i Uskrs, ali često se sinegdohizira samo na nedjelju - Uskrs. Neki (Petar Skok) povezuju ga s riječju uzeti (stsl. vъzęti < uz + imati), odnosno period suprotan Mesopustu kada se opet počinje uzimati [[meso]]. Drugi ga povezuju tako da su Ćirilo i Metodije [[slaveni]]zirali grčku riječ Pasha (p > v, ozvučivanje s > z) te je tako dobivena riječ Vazam. [[Germani|Germanski]] nazivi - [[Engleski jezik|engl]]. Easter i [[Njemački jezik|njem]]. Ostern vuku etimologiju od imena saksonske božice Eostre koja je bila slavljena za vrijeme proljetne ravnodnevnice. == Položaj u crkvenoj godini == === Zapadna (katolička) crkva === U [[Rimokatolička crkva|zapadnom]] [[Kršćanstvo|kršćanstvu]] prije Uskrsa prethodi [[korizma]], period posta i pokore u pripremi za Uskrs, koji započinje na [[Pepelnica|Pepelnicu]] i traje 40 dana (ne računajući nedjelju). Tjedan prije Uskrsa, poznat kao Sveta sedmica, u [[Kršćanstvo|kršćanskoj]] je tradiciji vrlo poseban. Zadnja tri dana prije Uskrsa su [[Veliki četvrtak]], [[Veliki petak]] i Velika subota (koji se ponekad naziva i Tiha subota). === Istočna (pravoslavna) crkva === U [[Pravoslavna crkva|istočnom kršćanstvu]] duhovna priprema za Uskrs započinje s [[Korizma|korizmom]], koje započinju ponedjeljkom i traju 40 neprekidnih dana (uključujući nedjelju). Posljednja sedmica Velikog posta (koja slijedi petu nedjelju Velikog posta) zove se Velika sedmica, a završava Lazarevom subotom. Vaskrs koji započinje u subotu Lazarom službeno završava Veliki post, iako se post nastavlja i naredne sedmice. Nakon Lazarove subote dolazi Palmska nedjelja, Velika sedmica, a napokon i sam Uskrs, a post se prekida odmah nakon Pashalne božanske [[Liturgija|liturgije]]. == Računanje == {{Glavni|Računanje datuma Uskrsa}}Uskrs se slavi u nedelju koja slijedi nakon prvog punog mjeseca poslije proljetne ravnodnevnice. Zbog toga Uskrs može biti na bilo koji datum između [[21. mart]]a i [[25. april]]a (razlika između vremena obilježavanja Uskrsa i Vaskrsa je zbog toga što katolici koriste [[gregorijanski kalendar]], a neki pravoslavci [[julijanski kalendar]]). [[Datoteka:Eastereggs ostereier.jpg|mini|226x226piksel|Pisanice u korpi]] == Pučki običaji == Uz slavlje Uskrsa najčešće se vežu brojni simboli i običaji koji variraju od zemlje do zemlje. No većini je zajedničko ukrašavanje [[pisanica]]. Česti simboli jesu zečevi i pilići, a također i brojne slastice. * U [[Sjeverna Amerika|Sjevernoj Americi]] Uskrs je dijelom sekulariziran, odvojen od sakralnog. Najpoznatiji je običaj lova na pisanice - roditelji ili rodbina skriju pisanice u kući ili dvorištu/vrtu, a potom ih djeca traže. Naime, djeca vjeruju da ih je preko noći skrio uskrsni zec zajedno s drugim slasticama ili darovima u uskrsnoj košari. Brojne obitelji odlaze na nedjeljnu uskrsnu misu ujutro, a održavaju se i uskrsne parade. * [[Belgija]] ima slične tradicije kao [[Amerika]] ali se češće govori da uskrsna jaja donose zvona iz [[Rim]]a. Naime, priča govori da zvona sa svake crkve na tihu subotu (''stille Zaterdag'') ne zvone jer su otišla u [[Rim]]. * U istočnom dijelu [[Holandija|Nizozemske]] pale se uskrsne vatre u sumrak. U okolici Magdenburga dječacima se simbolički "isprašio tur" da bi se iz njih istjeralo loše ponašanje. Taj je običaj bio čest i u Škotskoj gdje postoji izreka "istučen kao na Uskrs" koja znači da je za neki prijestup dobivena preblaga kazna. * [[Datoteka:Easter-Eggs-1.jpg|mini|Čokoladne pisanice]]U [[Norveška|Norveškoj]] je zanimljiva tradicija da se na Uskrs rješavaju ubojstva - na televizijskim su programima detektivski filmovi, časopisi objavljuju kriminalističke priče, a čak i kartoni mlijeka imaju priče o neriješenim ubojstvima. Druga je tradicija igranje Yahtzee igara. [[Norvežani]] i [[Danci]] na Veliku subotu u džepovima nose komadiće beskvasnog kruha umotanog u bijelo platno da bi ga pojeli u ponoć. Sam običaj bio je čest i u vikinško doba kad su Vikinzi nosili sa sobom zizmelene bobice koje su simbolizirale život. * U [[Finska|Finskoj]] i [[Švedska|Švedskoj]] tradicija je bojanje jaja. Malena djeca odjevena kao vještice skupljaju slatkiše od vrata do vrata u zamjenu za ukrašene cice-mace. To je rezultat miješanja ortodoksne tradicije blagoslivljanja kuća s grančicama cice-mace te skandinavske vještičje tradicije. * U [[Brazil]]u se u pokrajini Minas na Veliku subotu džepovi pune komadićima kvarca koji se na Uskrs ostavljaju kod kuće. * [[Datoteka:Easter towel.jpg|mini|Uskrsni zec]]U [[Polinezija|Polineziji]] se na Veliku subotu krste školjke za koje se vjeruje da su povezane s morskim duhovima. Nakon obreda vraćaju ih u more gdje uskrisuju novi život. * U [[Laponija|Laponiji]] se uz pjesmu i ples igraju sa snijegom, prave se snjegovići te se slavi Isusovo uskrsnuće i buđenje prirode. * U [[Rusija|Rusiji]] se uz tradicionalna jela veže i običaj čestitanja trostrukim ljubljenjem u obraz. * U [[Meksiko|Meksiku]] se na ulice postavljaju papirnati likovi Jude Iškariotskog unutar kojih je nepripremljen vatromet. * U [[Bugarska|Bugarskoj]] i [[Rumunija|Rumuniji]] na Veliku subotu stavljaju se brašno, [[so]], kvasac i pisanice na prozore, a od tih se sastojaka na [[Uskrsni ponedjeljak]] zamijesi kruh. Potom se kruh blaguje da bi godina bila plodna. * Na Lampedusi, talijanskom otočiću na Uskrs se zaboravljaju sve svađe i nesporazumi. Na Veliku subotu Sicilijanci kući nose cvijet pasjeg zuba koji tog dana ima magične moći te donosi veselje i ispunjavanje želja. Sličan je običaj razvijen i u Poljskoj gdje se Uskrs naziva ''Wielkanoc'' (velika noć) što upućuje na vjerovanje i održavanje obreda u uskrsnoj noći. * U [[Španija|Španiji]] plutaju splavovi s ukrašenim figurama koje predstavljaju likove iz biblijske priče o Kristovu uskrsnuću. Česte su povorke i gozbe. == Također pogledajte == {{Uskršnji datumi}} *[[Veliki četvrtak]] *[[Veliki petak]] * [[Isusovo uskrsnuće]] == Vanjski linkovi == === Liturgija === * [http://www.liturgies.net/Easter/Easter.htm Liturgijski izvori] === Tradicija === * [https://web.archive.org/web/20060129112415/http://www.armenianchurch.net/worship/easter/index.html Uskrs u Armenijskoj pravoslavnoj crkvi] * [http://www.orthodox.net/pascha/ Pravoslavni pogledi na Uskrs] * [http://www.newadvent.org/cathen/05224d.htm Rimsko katolički pogled na Uskrs] (Iz Katoličke enciklopedije) * [http://www.rosicrucian.com/glm/glmeng07.htm#chap20 Rosicrucians: Kosmičko značenje Uskrsa] (ezoterična kršćanska tradicija) === Izračunavanje datuma === * [http://www.ely.anglican.org/cgi-bin/easter Kalkulator za dane praznika (Anglikanski)] * [http://www.noeticspace.com/paschalion Paschal kalculator (Istočna pravoslavna crkva)] * [http://5ko.free.fr/en/easter.php Stranu - po - stranu Uskršnje reference] - za katolike i pravoslavce Uskršnji datumi, oba načina Stari način i Novi način, od 16-tog do 25-tog vijeka. {{commonscat|Easter}} [[Kategorija:Kršćanstvo]] [[Kategorija:Kršćanski blagdani]] [[Kategorija:Praznici u martu]] [[Kategorija:Praznici u aprilu]] [[Kategorija:Praznici u maju]] 0b563scrrbufpbu1qo3dkmx4z7cmt1w 10 27763 3824163 3072821 2026-04-04T19:54:45Z CommonsDelinker 1478 Uklanjam datoteku [[c:File:Safari_browser_logo.svg|Safari_browser_logo.svg]]; na Commonsu ju je izbrisao/-la [[c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]]; razlog: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Safari logos|]]. 3824163 wikitext text/x-wiki {{Korisnički šablon |slika = |tekst =Ova osoba koristi [[internetski preglednik]] '''[[Safari (preglednik)|Safari]]'''. |pozadina slike =white |pozadina teksta =white |boja teksta =black |okvir =#2986C7 }} <noinclude> [[Kategorija:Korisnički šabloni Internet preglednik|Safari]] </noinclude> <includeonly> {{#ifeq: {{NAMESPACE}} | {{ns:2}} | [[Kategorija:Korisnici koji koriste Safari]] }} </includeonly> okbh31q8l2qtcr6adbgl3hvlbhmumc3 0 27966 3824082 3744195 2026-04-04T13:01:55Z Palapa 383 3824082 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Infokutija album| | Ime = Modra rijeka | Tip izdanja = | Artist = Indexi | Cover = Omot_albuma_Modra_rijeka.jpg | Background = Orange | Izdat = 1978 | Produciran = | Žanr = [[progresivni rok]] | Dužina = | Kuća = [[Jugoton]] | Producnt(i) = | Kritike = | Prošli album = ''[[Indexi 1977.]]'' <br> (1977) | Ovaj album = '''''Modra rijeka''''' <br>(1978) | Sljedeći album = ''[[Sve ove godine]]'' <br> (1986) | naziv = | producent = [[Nikola Borota Radovan]], Indexi }} '''Modra rijeka''' je konceptualni muzički album [[Sarajevo|sarajevske]] [[Rok-muzika|rok]] grupe [[Indexi]], osmišljen oko niza pjesama iz [[Poezija|poetskih]] zbirki [[Mak Dizdar|Maka Dizdara]], poznatog [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovačkog]] pjesnika. Predstavlja jedno od najkvalitetnijih [[Progresivni rok|progresivnih rok]] ostvarenja ne samo [[Sarajevska škola pop roka|sarajevske pop rok škole]], nego i nekadašnje [[Pop i rok-muzika u Jugoslaviji|jugoslavenske pop i rok scene]].<ref>{{cite web|url=http://www.progarchives.com/album.asp?id=6902|title=Indexi: Modra rijeka|work= progarchives.com|access-date=29. 11. 2020}}</ref> == Uvod == Poslije punih 16 godina rada, [[Indexi]] su u septembru 1978. godine objavili prvi studijski autorski album. Do tada su snimili 22 [[Muzički singl|singla]] i tri kompilacijske zbirke. == Osnovni podaci o albumu == Na stihove [[Mak Dizdar|Maka Dizdara]] iz poetskih zbirki "[[Kameni spavač (zbirka pjesama)|Kameni spavač]]" i "[[Modra rijeka (poema)|Modra rijeka]]", muziku su napisali gitarista [[Slobodan Kovačević|Slobodan "Bodo" Kovačević]] i bas gitarista [[Fadil Redžić]]. Nimalo jednostavno nije uklopiti metriku pjesničkih stihova iz drukčijeg vremena, ambijenta i izričaja, kakav je Makov, u moderne rock aranžmane. Ali, pokazalo se, ne i za Indexe – oni su sa ovom svojom poetsko-muzičkom avanturom sami sebi stavili krunu na glavu. Osnovni podaci o albumu glase: Album je sniman u studiju [[Jugoton]]a u [[Zagreb]]u, tokom januara, sa skromnih sto radnih sati na raspolaganju, uz samo jedan prekid – da se proslavi rođenje kćerke Sanje Fadila Redžića. Indexima su se na snimanju pridružili [[Tihomir Pop Asanović]], koji je svirao solo orgulje, te [[Ranko Rihtman]] na solo [[klavir]]u. Muzičku produkciju zajednički potpisuju Nikola Borota Radovan i Indexi, dok su aranžmane radili Slobodan Kovačević, Fadil Redžić i Ranko Rihtman. Konceptualnom ugođaju pridonijeli su i veliki zagrebački glumac [[Fabijan Šovagović]], koji je na albumu kazivao stihove Maka Dizdara "Modra rijeka" i "Zapis o zemlji", te slavni sarajevski slikar [[Mersad Berber]], kao autor umjetničke slike koju je Dragan S. Stefanović iskoristio za dizajniranje omota, s istančanim osjećajem prilagođenim duhu muzičke i poetske priče. Nakon završenog snimanja, miksanje je obavljeno narednog mjeseca u Barbarossa Tonstudiju u [[München]]u. == O pjesmama == Prvi studijski album Indexa je kompaktno, jedinstveno djelo, sačinjeno od osam poglavlja, osam pjesama, kroz koje se, svaku od njih, kao nit što ih povezuje od početka do kraja, provlači zvuk [[klavir]]a / klavijatura i diskretni kolorit [[Gudački instrumenti|gudača]]. Album otvara i zatvara tema "Modra rijeka", urađena iz dvije različite vizure. U ovim i svih ostalih šest kompozicija mogla se očekivati naglašenija uloga gitare [[Slobodan Kovačević|Slobodana "Bode" Kovačevića]], koji je svojim solažama izrazito bojio sve dotadašnje složenije radove ("Dvojnik", "[[Negdje na kraju, u zatišju|Negdje na kraju u zatišju]]", "[[Plima (Indexi)|Plima]]", "[[Ugasila je plamen]]", "[[Hej, ti]]"). No, jedini istaknutiji solo, vrlo dojmljiv naravno, dogodio se u pjesmi "More" (još jedna dugosvirajuća 11-minutna tema Indexa), ali, neočekivano – na akustičnoj gitari. Samo još dva, tek diskretna i nježna sola na njegovoj čuvenoj električnoj gitari događaju se ispod Davorinovog glasa u pjesmi "Slovo o čovjeku", te drugi sličan između dvije strofe pjesme "Pustinja". Završna "More II" je jedina instrumentala, na čijim smirenim zvučnim valovima album naprosto otklizi prema logičnom kraju. Od ukupno osam melodija na albumu, šest je komponirao Slobodan Kovačević i dvije Fadil Redžić - "Blago" i "Slovo o čovjeku". Za ovu drugu Fadil danas smatra da je jedna od najboljih koje je uradio u životu i to ovako objašnjava: {{Citat|''Na tu sam kompoziciju zaista ponosan. Još uvijek se dobro zbog nje osjećam, kako se ona razvija, kako raste... Ima ona i jedno neobično rješenje. Meni se uvrtila u glavu ideja da gitara treba zvučati oktavu niže nego što prirodno zvuči. Ne znam zašto mi se to odjednom baš tako svidjelo, uglavnom ja sam Bodu na snimanju dobro namučio da uradi ono što sam zamislio. Naime, puštali smo snimak matrice sa magnetofona dvostruko brže, a Bodo je morao također svirati gitaru dvostruko brže. Hm, nije to baš jednostavno, ali bio je on vrlo strpljiv i discipliniran... Dakle, kad smo to snimili, vratili smo traku sa novom matricom na normalnu brzinu i dobili taj neobičan efekat. Danas se on bez ikakve muke radi na nekim novim uređajima za snimanje, ali mi smo ga uspjeli sami proizvesti, našom dosjetljivošću i Bodinim fenomenalnim sviranjem.''}} "Modra rijeka" nije klasični rock album. Teško bismo ga nazvali i rock operom, kakav je bio "[[Gubec beg (rock opera)|Gubec beg]]", prva domaća [[rock opera]] iz 1975. godine. Možda negdje u sredini i sasvim sigurno – jedinstven u domaćem rock izričaju. Nimalo, dakle, komercijalan u smislu pitkih, radiofoničnih pjesama i pamtljivih pjevnih refrena, s teškim neparnim taktovima i još težim stihovima, "Modra rijeka" je ipak našla put do publike, koja je prihvatila odjednom ovakve, ozbiljne Indexe, nakon niza godina što ih oni ispuniše isključivo festivalskim veselim pjesmicama. Zbog toga će album, nakon premijernog objavljivanja u septembru 1978. godine, imati još dva reizdanja u [[Croatia Records]]u, 1995. i 1999. == Recenzije albuma == Recenzije su, bez iznimke, bile ispunjene hvalospjevima. U jednoj od njih, beogradski novinar i rock kritičar Petar Peco Popović piše: "Zbunila me sasvim 'Modra rijeka'. Ti osumnjičeni, ti osporavani, ti zaboravljeni Indexi iz prošlosti su otišli korak i po u budućnost. 'Modra rijeka' nije samo ploča. To je kompletno delo pred kojim od ushićenja i sam budan sanjam. Nemoćan da se kajem što sam u te iste autore ponekad glasno sumnjao. Sve što je valjalo uraditi a da se ime Indexa vrati u visine poštovanja, bez greške je učinjeno." Velike i klasične promotivne turneje nije bilo. Tek poneki koncert. Jedan od njih dogodio se u beogradskoj hali Pionir, pred oko 3500 posjetitelja i s tog koncerta je novinar Marko Lopušina zabilježio: "Publika na koncertu bila je pomalo zbunjena. Želela je stare stvari, želela je da zapljeska hitovima, a slušala je 'neku' muziku. Ipak, verujući im, izdržala je premijeru nove ploče. Buran aplauz pokazao je da je muzika pobedila... U izjavama sutradan Davorin Popović je priznao da se bojao da neće naići na razumevanje, da se muzika neće nikome dopasti, ali da je poslije 'velikog finala' oduševljen reakcijom slušalaca." == Popis pjesama == # Modra rijeka (stihove kazuje Fabijan Šovagović) (1:01) # Blago (Fadil Redžić) (4:05) # Brod (Slobodan Kovačević) (5:00) # More (Slobodan Kovačević) (11:19) # Zapis o zemlji (stihove kazuje Fabijan Šovagović) (0:38) # Slovo o čovjeku (Fadil Redžić) (5:52) # Pustinja (S.Kovačević-R.Rihtman) (4:32) # More II (Slobodan Kovačević) (4:19) # Modra rijeka (S.Kovačević-R.Rihtman) (6:51) Trajanje: 43:37 == Literatura == Literatura: [[U inat godinama]], romansirana biografija Indexa == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Indexi}}{{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Albumi iz 1978.]] [[Kategorija:Albumi Indexa]] [[Kategorija:Albumi u izdanju Jugotona]] l61yz19xdv1l84e909h6vhw0fa2u7k5 0 29527 3824198 3790218 2026-04-05T04:39:55Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824198 wikitext text/x-wiki {{Infokutija teritorija | izvorno_ime = American Samoa<br />Amerika Sāmoa | zvanično_ime = Američka Samoa | ime_genitiv = Američke Samoe | zastava = Flag of American Samoa.svg | grb = Seal of American Samoa.svg | mapa = LocationAmericanSamoa.png | nalazi_se_u_sastavu = {{ZD|SAD}} [[SAD]] | upravni_oblik = Američka prekomorska teritorija | službeni_jezik = [[engleski jezik|engleski]] i [[samoanski jezik|samoanski]] | glavni_grad = [[Pago Pago]] | vladar = [[Lolo Letalu Matalasi Moliga]] | titula_vladara = Guverner | površina = 199 | stanovnika = 68200 | pozivni_broj = 1 684 | web = americansamoa.gov | komentar = |}} '''Američka Samoa''' je američka [[Ostrvske teritorije Sjedinjenih Američkih Država|prekomorska teritorija]] koji se nalazi u južnom [[Tihi okean|Tihom okeanu]]. Smještena je otprilike na pola puta između [[Novi Zeland|Novog Zelanda]] i američke savezne države [[Havaji]].<ref>{{Citation|title=American Samoa|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/american-samoa/#introduction|publisher=Central Intelligence Agency|date=12. 2. 2025|access-date=17. 2. 2025|language=en|archive-date=29. 1. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210129115310/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/american-samoa/#introduction|url-status=dead}}</ref> == Historija == Prvo naseljavanje ostrva datira, vjerovatno, još u vrijeme oko 1000. p. n. e. [[Evropa|Evropljani]] su prvi put stigli na ostrvo tokom 18. vijeka. Nakon niza međunarodnih prijepora tokom 19. vijeka, 1899. [[arhipelag]] Samoa je [[međunarodni ugovor|međunarodnim ugovorom]] podijeljen između [[Njemačka|Njemačke]] i [[Sjedinjene Američke Države|SAD-a]]. Godine 1929. Američka Samoa je postala zavisno područje [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]-a. == Geografija == [[File:Aq-map.png|thumb|right|upright=1.15|Mapa Američke Samoe]] Američka Samoa, smještena unutar geografske regije [[Okeanija|Okeanije]], jedno je od samo dva posjeda [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenih Država]] na južnoj hemisferi, drugo je [[Ostrvo Jarvis]]. Njena ukupna površina je 197,1&nbsp;km² - nešto veća od [[Washington]]a - i sastoji se od pet surovih, vulkanskih ostrva i dva koraljna atola.<ref name="DOI">{{cite web|url=http://www.doi.gov/oia/Islandpages/asgpage.htm |title=Insular Area Summary for American Samoa |access-date=11. 4. 2011 |date=6. 4. 2010 |publisher=U.S. Department of the Interior |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091009111944/http://www.doi.gov/oia/Islandpages/asgpage.htm |archive-date=9. 10. 2009 }}</ref> [[File:Pola_island.jpg|thumb|left|Cockscomb Point na ostrvu Pola strši u okean.]] Pet vulkanskih ostrva su [[Tutuila]], [[Aunuʻu]], [[Ofu]], [[Olosega]] i [[Taʻū]]. Koralni atoli su [[Swains (ostrvo)|Swains]] i [[Rose Atol]]. Od sedam ostrva, Rose Atol je jedino nenaseljeno; to je pomorski nacionalni spomenik. Američka Samoa je najjužniji dio Sjedinjenih Država na četrnaest stepeni ispod [[ekvator]]a.<ref>Rauzon, Mark J. (2016). ''Isles of Amnesia: The History, Geography, and Restoration of America's Forgotten Pacific Islands''. University of Hawai{{okina}}i Press, Latitude 20. p. 7. {{ISBN|978-0824846794}}.</ref> [[File:Ofu Beach American Samoa US National Park Service.jpg|thumb|left|Pogled na plažu Ofu na ostrvu Ofu u Američkoj Samoi, u sastavu ostrva Manu'a.]] Zbog svog položaja u južnom Tihom okeanu, često je pogađaju tropski cikloni između novembra i aprila. Rose Atol je najistočnija tačka teritorije. Rose Atol u Američkoj Samoi je najjužnija tačka Sjedinjenih Američkih Država.<ref>[https://www.fisheries.noaa.gov/pacific-islands/habitat-conservation/rose-atoll-marine-national-monument Rose Atoll Marine National Monument] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220219113425/https://www.fisheries.noaa.gov/pacific-islands/habitat-conservation/rose-atoll-marine-national-monument |date=19. 2. 2022 }}, National Oceanic and Atmospheric Administration.</ref> Američka Samoa je dom [[Nacionalni park Američka Samoa|Nacionalnog parka Američka Samoa]]. Najviše planine su: planina [[Lata]] (Taʻū), 970 m; vrh [[Matafao]], 653 m; [[Piumafua]] (Olosega), 639 m; i [[Tumutumu]] (Ofu), 494 m. Planina [[Pioa]], nadimak Kišnik, visoka je 524 m.<ref name="Sunia-2009">Sunia, Fofo I.F. (2009). ''A History of American Samoa''. Amerika Samoa Humanities Council. {{ISBN|978-1573062992}}.</ref>{{rp|3}}  Američka Samoa je također dom nekih od najviših morskih litica na svijetu, visokih 910 m.<ref>Harris, Ann G. and Esther Tuttle (2004). ''Geology of National Parks''. Kendall Hunt. p. 603. {{ISBN|978-0787299705}}.</ref> Podmorska planina [[Vailuluʻu]], aktivni potopljeni vulkan, nalazi se 45&nbsp;km istočno od Taʻūa u Američkoj Samoi. Otkriven je 1975. i od tada ga proučava međunarodni tim naučnika, doprinoseći razumijevanju temeljnih procesa na Zemlji.<ref>{{cite journal |url=http://www.pmel.noaa.gov/pubs/docs/hart2243.pdf |journal=Geochemistry, Geophysics, Geosystems |title=Vailulu{{okina}}u undersea volcano: The New Samoa |series=Research Letter, Vol. 1. Paper number 2000GC000108 |last=Hart |first=S.R. |volume=1 |issue=12 |date=8. 12. 2000 |pages=n/a |issn=1525-2027 |publisher=[[Pacific Marine Environmental Laboratory]], [[National Oceanic and Atmospheric Administration]] |access-date=20. 3. 2011 |display-authors=etal |article-number=2000GC000108 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514032601/http://www.pmel.noaa.gov/pubs/docs/hart2243.pdf |archive-date=14. 5. 2011 |url-status=live |doi=10.1029/2000GC000108 |bibcode=2000GGG.....1.1056H |doi-access=free }}</ref> Unutar kratera na vrhu Vailuluʻua raste aktivni podvodni vulkanski konus, nazvan po samoanskoj božici rata, Nafanui. U Američkoj Samoi šumski pokrivač čini oko 86% ukupne površine kopna, što je ekvivalentno 17.130 hektara (ha) šume u 2020, u odnosu na 18.070 hektara (ha) u 1990. U 2020, prirodno regenerirajuća šuma pokrivala je 17.130 hektara (ha), a zasađena šuma pokrivala je 0 hektara (ha). Od prirodno regenerirajuće šume, 1% je prijavljeno kao primarna šuma (koja se sastoji od domaćih vrsta drveća bez jasno vidljivih znakova ljudske aktivnosti), a oko 15% šumske površine nalazilo se unutar zaštićenih područja. Za 2015, 0% šumske površine je prijavljeno kao javno vlasništvo, 100% u privatnom vlasništvu i 0% s vlasništvom navedenim kao drugo ili nepoznato.<ref>{{Cite book |url=https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/a6e225da-4a31-4e06-818d-ca3aeadfd635/content |title=Terms and Definitions FRA 2025 Forest Resources Assessment, Working Paper 194 |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |year=2023}}</ref><ref>{{Cite web |title=Global Forest Resources Assessment 2020, American Samoa |url=https://fra-data.fao.org/assessments/fra/2020/ASM/home/overview |website=Food Agriculture Organization of the United Nations}}</ref> Američka Samoa se nalazi unutar dvije kopnene ekoregije: samoanske tropske vlažne šume i zapadnopolinezijske tropske vlažne šume.<ref>{{cite journal|last1=Dinerstein|first1=Eric|author-link1=:de:Eric Dinersein|last2=Olson|first2=David|last3=Joshi|first3=Anup|last4=Vynne|first4=Carly|last5=Burgess|first5=Neil D.|last6=Wikramanayake|first6=Eric|author-link6=Eric Wikramanayake|last7=Hahn|first7=Nathan|last8=Palminteri|first8=Suzanne|last9=Hedao|first9=Prashant|last10=Noss|first10=Reed|author-link10=Reed Noss|last11=Hansen|first11=Matt|last12=Locke|author-link12=Harvey Locke|first12=Harvey|last13=Ellis|first13=Erle C|author-link13=Erle Ellis|last14=Jones|first14=Benjamin|last15=Barber|first15=Charles Victor|last16=Hayes|first16=Randy|last17=Kormos|first17=Cyril|last18=Martin|first18=Vance|author-link18=Vance Martin|last19=Crist|first19=Eileen|last20=Sechrest|first20=Wes|last21=Price|first21=Lori|last22=Baillie|first22=Jonathan E. M.|last23=Weeden|first23=Don|last24=Suckling|first24=Kierán|author-link24=Kieran Suckling|last25=Davis|first25=Crystal|last26=Sizer|first26=Nigel|last27=Moore|first27=Rebecca|last28=Thau|first28=David|last29=Birch|first29=Tanya|last30=Potapov|first30=Peter|last31=Turubanova|first31=Svetlana|last32=Tyukavina|first32=Alexandra|last33=de Souza|first33=Nadia|last34=Pintea|first34=Lilian|last35=Brito|first35=José C.|last36=Llewellyn|first36=Othman A.|last37=Miller|first37=Anthony G.|last38=Patzelt|first38=Annette|last39=Ghazanfar|first39=Shahina A.|author-link39=Shahina A. Ghazanfar|last40=Timberlake|first40=Jonathan|last41=Klöser|first41=Heinz|last42=Shennan-Farpón|first42=Yara|last43=Kindt|first43=Roeland|last44=Lillesø|first44=Jens-Peter Barnekow|last45=van Breugel|first45=Paulo|last46=Graudal|first46=Lars|last47=Voge|first47=Maianna|last48=Al-Shammari|first48=Khalaf F.|last49=Saleem|first49=Muhammad|title=An Ecoregion-Based Approach to Protecting Half the Terrestrial Realm|journal=BioScience|volume=67|issue=6|year=2017|pages=534–545|issn=0006-3568|doi=10.1093/biosci/bix014|pmid=28608869|pmc=5451287}}</ref> == Promet == Značajnije morske luke za međunarodni promet su [[Pago Pago]] i [[Ta'u]]. == Jezici == Na Američkoj Samoi postoje svega 2 jezika, službeni '''[[Engleski jezik|engleski]]''' 1250 (1970. popis) i [[samoanski jezik|samoanski]] 56.700 (1999.)<ref>[http://www.ethnologue.com/show_country.asp?name=AS Languages of American Samoa (16th)]</ref>. == Također pogledajte == * [[Tihi okean]] * [[Polinezija]] == Vanjski linkovi == * [http://americansamoa.gov/ Službena stranica vlade] == Reference == {{Refspisak}} {{Commonscat|American Samoa}} {{Države Okeanije}} {{Politička podjela Sjedinjenih Američkih Država}} {{Geografija Okeanije}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Američka Samoa|*]] [[Kategorija:Ostrva u Tihom okeanu]] [[Kategorija:Američka ostrva]] [[Kategorija:Zavisne teritorije u Okeaniji]] o68fg0m9g2vzmp675ciutjhg5t7bbsg 0 34771 3824091 3787129 2026-04-04T13:20:51Z ~2026-20762-14 179948 Sitnica 3824091 wikitext text/x-wiki {{Neutralnost}} {{Infokutija osoba | ime = Mustafa Golubić | slika = Mustafa Golubić.jpg | alt_slike = | opis = Golubić u [[Četnici|četničkoj]] uniformi tokom [[Balkanski ratovi|Balkanskih ratova]] | ime_pri_rođenju = | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1889|10|24}} | mjesto_rođenja = [[Stolac]], [[Austro-Ugarska]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1941|06|11|1889|10|24}} | mjesto_smrti = [[Beograd]], [[Nedićeva Srbija]] | nacionalnost = | druga_imena = | zanimanje = obavještajac | godine_aktivnosti = | poznat_po = | značajna_djela = }} '''Mustafa Golubić''' ([[24. oktobar]] [[1889]] - [[11. juni]] [[1941]]), poznat i po nadimku Mujko, rođen u [[Stolac|Stocu]], tajni agent i obavještajac [[Sovjetski Savez|Sovjetskog Saveza]], član Četvrte uprave sovjetskog generalštaba [[GRU]],<ref name="MatSrp"/> pukovnik<ref name="MatSrp"/> (general)<ref>{{cite web|url=http://www.blic.rs/vesti/drustvo/mustafa-golubic-od-mlade-bosne-do-staljinovog-spijuna/yr9gkt0|title=Mustafa Golubić: Od "Mlade Bosne" do Staljinovog špijuna|publisher=Blic|date=14. 4. 2014|access-date=3. 4. 2016}}</ref> sovjetske tajne službe [[NKVD]], koordinator operativnih akcija [[Kominterna|Kominterne]] u Evropi i Americi. Bio je i član [[Mlada Bosna|Mlade Bosne]] i surađivao je sa oficirima, članovima militarističke organizacije ''"Ujedinjenje ili smrt"'' ([[Crna ruka|Crne ruke]]), koji su učestvovali u [[Majski prevrat|Majskom prevratu]] 1903. godine.<ref name="MatSrp"/><ref>{{cite web|url=http://www.pressonline.rs/zabava/life-style/156452/mustafa-golubic-covek-sa-stotinu-lica.html|title=Mustafa Golubić, čovek sa stotinu lica|publisher=Press|date=3. 4. 2011|access-date=3. 4. 2016|archive-date=14. 4. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414003240/http://www.pressonline.rs/zabava/life-style/156452/mustafa-golubic-covek-sa-stotinu-lica.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.pressonline.rs/zabava/life-style/53419/izdao-me-tito-ali-neka-ga.html|title=Izdao me Tito! Ali, neka ga...|publisher=Press|date=14. 12. 2008|access-date=3. 4. 2016|archive-date=14. 4. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160414005622/http://www.pressonline.rs/zabava/life-style/53419/izdao-me-tito-ali-neka-ga.html|url-status=dead}}</ref> == Biografija == Rođen je u siromašnoj bošnjačkoj{{izvor}} porodici u [[Stolac|Stocu]], [[Bosna i Hercegovina]], tada u sastavu [[Austro-Ugarska|Austro-Ugarske]]. Izjašnjavao se kao Srbin, iako su mu roditelji bili muslimani. Njegov otac Muhamed je umro dok je Mustafa još bio dijete. Njegova majka Nura živjela je 102 godine, a umrla je 1953.<ref>{{cite web|url=http://www.avaz.ba/clanak/172823/istine-i-lazi-ko-je-mustafa-golubic-staljinov-heroj-navodni-ubica-trockog-likvidator-tita?url=clanak/172823/istine-i-lazi-ko-je-mustafa-golubic-staljinov-heroj-navodni-ubica-trockog-likvidator-tita|title=DOSJEI Nevjerovatna priča o "čovjeku konspiracije"|publisher=Dnevni Avaz|date=11. 4. 2015|access-date=3. 4. 2016|archive-date=1. 2. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160201114319/http://www.avaz.ba/clanak/172823/istine-i-lazi-ko-je-mustafa-golubic-staljinov-heroj-navodni-ubica-trockog-likvidator-tita?url=clanak%2F172823%2Fistine-i-lazi-ko-je-mustafa-golubic-staljinov-heroj-navodni-ubica-trockog-likvidator-tita|url-status=dead}}</ref> Kao najboljeg đaka osnovne škole, opština Stolac ga je poslala u gimnaziju u [[Sarajevo]]. Tu je tokom svog školovanja postao član ilegalne revolucionare organizacije [[Mlada Bosna]]<ref name="Masleša">{{Cite web |url=http://abrasmedia.info/content/veselin-masle%C5%A1-mlada-bosna-%E2%80%93-mrtvaci-na-odsustvu |title=Veselin Masleša: Mlada Bosna – mrtvaci na odsustvu |access-date=10. 1. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160314062206/http://abrasmedia.info/content/veselin-masle%c5%a1-mlada-bosna-%e2%80%93-mrtvaci-na-odsustvu |archive-date=14. 3. 2016 |url-status=dead }}</ref>, moguće od [[1908]]. godine. Sarađivao je sa [[Bogdan Žerajić|Bogdanom Žerajićem]], [[Vladimir Gaćinović|Vladimirom Gaćinovićem]], [[Danilo Ilić|Danilom Ilićem]]<ref name="MatSrp">{{Cite web |url=http://www.maticasrpska.org.rs/biografije/biografije_sbr.pdf |title=Odabrane biografije Matice Srpske |access-date=22. 1. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130228051054/http://www.maticasrpska.org.rs/biografije/biografije_sbr.pdf |archive-date=28. 2. 2013 |url-status=dead }}</ref> i drugim istaknutim "mladobosancima". U Sarajevu je završio pet razreda gimnazije, a onda nakon austrijske [[Bosna i Hercegovina u Austro-Ugarskoj|aneksije Bosne i Hercegovine]] 1908. godine prelazi da živi u [[Kraljevina Srbija|Kraljevina Srbiju]]. Nastavlja školovanje u [[Beograd]]u, gdje ga je zatekao [[Prvi balkanski rat]]. === Balkanski ratovi === [[Datoteka:Vojvoda Tankosić with his band, Balkan Wars.jpg|mini|desno|275px|Mustafa Golubić (drugi s lijeva u srednjem redu) sa [[Miša Živanović|Mišom Živanovićem]], [[Risto Toholj|Ristom Toholjem]], [[Vlada Voskar|Vladom Voskarom]], [[Jevrem Gerasimović|Jevremom Gerasimovićem]], [[Đuro Šarac|Đurom Šarcem]], [[Vojislav Tankosić|Vojislavom Tankosićem]], [[Smajo Ferović|Smajom Ferovićem]], [[Dušan Dučić|Dušanom Dučićem]], [[Boško Arežina|Boškom Arežinom]] i [[Milan Milošević|Milanom Miloševićem]].]] Kao dobrovoljac učestvuje u [[Balkanski ratovi|Balkanskim ratovima]] odlazi na ratište i pridružuje se [[Četnici|četničkom]] [[Dobrovoljački odred (Vojvode Vuka)|dobrovoljačkom odredu]] [[Vojvoda (vojni čin)|vojvode]] [[Vojislav Tankosić|Vojislava Tankosića]], gdje se ističe hrabrošću u borbi na Merdaru. Tokom trajanja vojnih operacija šalje članke za časopise "[[Ilustrovana ratna hronika]]"<ref name="IRH">{{Cite web |url=http://ubsm.bg.ac.rs/engleski/dokument/1142/ilustrovana-ratna-kronika-1912-13 |title=Ilustrovana ratna hronika |access-date=22. 1. 2019 |archive-date=6. 2. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200206075224/http://ubsm.bg.ac.rs/engleski/dokument/1142/ilustrovana-ratna-kronika-1912-13 |url-status=dead }}</ref> i "[[Balkanski rat u slici i reči]]".<ref name="BRUS">{{Cite web |url=http://ubsm.bg.ac.rs/cirilica/dokument/1916/balkanski-rat-u-slici-i-reci |title=Balkanski rat u slici i reči |access-date=22. 1. 2019 |archive-date=30. 4. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170430130001/http://ubsm.bg.ac.rs/cirilica/dokument/1916/balkanski-rat-u-slici-i-reci |url-status=dead }}</ref> Po završetku rata izlazi sa činom narednika u [[Vojska Kraljevine Srbije|srpskoj kraljevskoj vojsci]]. Tadašnji prijestolonasljednik [[Aleksandar I Karađorđević|Aleksandar Karađorđević]] ga je nagradio [[Medalja za hrabrost (1913)|Medaljom "Miloša Obilića"]] za pokazanu hrabrost. [[Zagreb]]ački [[Srbobran (novine)|Srbobran]] je objavio dezinformaciju o pogibiji Mustafe Golubića 1913. u [[Drugi balkanski rat|Drugom balkanskom ratu.]] u velikim bojevima kod Krivolaka. List ga je nazvao čestitim i oduševljenim muslimanskim Srbinom i navodi njegove zasluge što se kao srpski komita borio za oslobođenje srpske zemlje u [[Prvi balkanski rat|Prvom balkanskom ratu]]. U tom ratu se istakao u boju na Bosiljevcu, a kasnije se opet prijavio kao dobrovoljac u Drugom balkanskom ratu.<ref>{{Cite book|last= |first= |authorlink= |title=Србобран, бр. 149., Мустафа Голубић|year=1913.|url= |publisher= |pages=|location=Загреб|id= }}</ref> === Studij === Maturirao je u [[Prva beogradska gimnazija|Prvoj muškoj gimnaziji]] 1913. godine. Upisao je najprije Tehnički, a zatim i [[Pravni fakultet u Beogradu]]. Kao najbolji učenik gimnazije, dobio je stipendiju vlade Kraljevine Srbije da studira prava u [[Lausanne|Lozanu]] i [[Ženeva|Ženevi]], a onda u [[Pariz]]u. Od kraja Drugog balkanskog rata, pa do početka Prvog svjetskog rata studirao je pravo u [[Toulouse|Toulousu]] u Francuskoj.<ref name="MatSrp"/> U [[Švicarska|Švicarskoj]] se za vrijeme svog školovanja upoznao sa mnogima iz ruske kolonije, moguće i sa [[Lenjin]]om. Na taj način se povezao sa [[Kominterna|kominternovskom]] organizacijom i počeo je da radi za nju. Vjerovatno je u Parizu stupio u tajnu oficirsku organizaciju "Crna ruka" kojom je rukovodio [[Dragutin Dimitrijević]] Apis. U arhivskim materijalima austro-ugarske istrage o djelovanju "Crne ruke", Golubić se označava kao jedan od najaktivnijih članova. U ovoj policijskoj istrazi označen je kao učesnik u poznatima akcijama ove organizacije, uključujući [[Sarajevski atentat]]. === Prvi svjetski rat === Za vrijeme [[Prvi svjetski rat|Prvog svjetskog rata]], prekinuo je studije i vratio se u [[Kraljevina Srbija|Kraljevinu Srbiju]]. Kao član "Crne ruke"{{izvor}} pridružio se vojsci. Unaprijeđen je u čin poručnika i prebačen u [[Kraljeva garda|Kraljevu gardu]]. Učestvovao je u [[Bitka na Kolubari|bici na Kolubari]] i nagrađen ordenom. General Apis ga 1915, uz podršku Vrhovne komande, šalje u [[Rusija|Rusiju]] da među tamošnjim [[Jugoslaveni]]ma prikuplja dobrovoljce za [[Vojska Kraljevine Srbije|srpsku vojsku]]. Iz Rusije se vraća sa oko hiljadu dobrovoljaca, u trenutku kada se srpska vojska već uveliko povlači preko [[Albanija|Albanije]]. Mustafa Golubić učestvuje u svim borbama, te zajedno sa srpskom vojskom prelazi Albaniju, da bi kasnije učestvovao u probijanju [[Solunski front|Solunskog fronta]]. U [[Solun]]u se sprijateljio sa generalom [[Dragutin Dimitrijević Apis|Dragutinom Dimitrijevićem Apisom]] i odbio je da svjedoči protiv njega na [[Solunski proces|Solunskom procesu]]. Zbog toga je osuđen na godinu dana zatvora i izbačen iz vojne službe. Interniran je na [[Grčka|grčko]] ostrvo [[Krf]], odakle mu je uspjelo da pobjegne. Uz novčanu pomoć dr. Jefta Dedijera odlazi u [[Francuska|Francusku]]. === Kraljevina SHS === Poslije rata dolazi u [[Beograd]], gdje je bio pod stalnim nazdorom policije. Ubrzo postaje član [[Komunistička partija Jugoslavije|Komunističke partije Jugoslavije]]. Juna 1919. je bio uhapšen zbog učešća u studentskim demonstracijama. Biva interniran u rodni Stolac, gdje provodi neko vrijeme, ali se tajno vratio u Beograd. 1921. godine Golubić je uhapšen zbog sumnje da je učestvovao u pripremanju [[Atentat na regenta Aleksandra Karađorđevića (1921)|atentata na regenta Aleksandra Karađorđevića]], pa je zbog toga bio interniran u [[manastir Rakovica]]. === Emigracija u Beču === [[Datoteka:La Federation balkanique.jpg|mini|180px|desno||Bečki emigrantski list [[La fédération balkanique|Balkanska federacija]], za koji je Golubović pisao.]] [[Datoteka:Srp i čekić.jpg|mini|180px|[[Srp i čekić (novine)|Srp i čekić]], ilegalni komunistički list koji je Golubić pokrenuo u Beču.]] Nakon protjerivanja iz Francuske i Švicarske 1921. godine odlazi u Beč, gdje 1923. godine postaje i član [[Komunistička partija Austrije|Komunističke partije Austrije]]. U Beču je živio narednih osam godina, te bio član jugoslavenskog "Kluba studenata marksista" i kao novinar sarađivao u međunarodnom listu "[[La fédération balkanique]]" od 1924-27. Člankom "Tajna beogradska kamarila" koji je pod pseudonimom Nikola Nenadović objavio u broju od 1. decembra 1924., Golubić je u listu "La fédération balkanique" pokrenuo međunarodnu kampanju za reviziju [[Solunski proces|Solunskog procesa]]. Godine 1925. je inicirao pokretanje komunističkog lista "[[Srp i čekić (novine)|Srp i čekić]]", u čijoj se redakciji nalazio duže vremena. Ovaj list su rasturali ilegalnim putem u Kraljevinu Jugoslaviju, najviše [[Dunav]]om preko radnika na brodovima. Iste godine je napisao i ilegalno izdao brošuru ''Lenjin o vojnim pitanjima''. Učestvovao je kao delegat 1926. godine na [[Treći kongres KPJ|Trećem kongresu KPJ]] u Beču. U Beču je živio oskudno i bez stalnih prihoda. Potpomagao ga je pukovnik [[Božin Simić]], član "Crne ruke" koji je živio u [[Nica|Nici]], ali najveću pomoć imao je od svog zemljaka Alije Mujkića, obućara kod kog su studenti popravljali cipele. On je bio član Kluba, volio je studente i kuhao im je [[bosanski lonac]]. Učestvovao je u [[Julski protesti u Beču 1927.|Julskim protestima]] u Beču, kao jedan od organizatora.<ref name="MatSrp"/> U [[Leskovac|Leskovcu]] je Mustafa boravio u više navrata tokom 1920-ih i 1930-ih. Kretao se sa lažnim ispravama, kao Milorad Nikolić i bio aktivan u Sindikatu. Smatrali su ga za obućara jer je izrađivao moderne ženske sandale "na štiklu" i rukotvorine prodavao radnicama u Radničkom domu i na drugim nmjestima. U Leskovcu je Mustafa otvorio radnju za izradu sandala koja se zvala "Venera" i zaposlio pedesetak radnika. Mustafa Golubić je u Beču na zahtjev tadašnjih jugoslavenskih vlasti bio četiri puta hapšen, da bi na kraju bio protjeran u [[Berlin]]. U Berlinu se obraća "[[Crvena pomoć|Crvenoj pomoć]]i" i od te organizacije dobija 10 [[Rentna marka|njemačkih rentnih maraka]] sedmično. Pomagao mu je [[Kosta Novaković]] koji je poznavao šefa organizacije "Crvena pomoć". Do januara 1931. je u Berlinu, a u isto vrijeme boravi u Parizu, [[Moskva|Moskvi]] i [[Prag]]u. Zvanično, u Parizu je po nalogu "Crvene pomoći", nabavljao falsifikovane pasoše za komuniste. === Sovjetski obavještajac === Početkom 1930-ih Golubić radi kao sovjetski obaveštajac i često boravi u Moskvi, u hotelu Luks, gdje su stanovali strani funkcioneri Kominterne. Tu se školovao za oficira [[NKVD]] i izlazi sa činom general-majora. U to vrijeme je dobio i rusko državljanstvo. Radio je u Četvrtom odjeljenju GPU (politička policija), čiji je jedan od poslova bio i uklanjanje političkih protivnika. Za vrijeme rada u Kominterni, kao čovjek NKVD služio je za objedinjavanje komunističkih organizacija koje su potpadale pod Kominternu. U zvaničnoj karakteristici sovjetske službe GPU stoji da je negativna osobina Golubića što uporno insistira "da nas poveže sa organizacijom Crna ruka", prema kojoj gaji određene simpatije, te da se "u svom poslu oslanja isključivo na ljude sa jugoslavenskog područja. Prema memoarima [[Rodoljub Čolaković|Rodoljuba Čolakovića]], Golubić ga je 1932. odveo u Kremaljski dvorac, gde su se sastajali sovjetski rukovodioci i upoznao ga sa [[Staljin]]om. Kapiju su prošli bez legitimisanja. Rodoljub Čolaković opisuje Golubića kao fanatičnog izvršioca [[Staljin]]ovih naloga, ali i kao čovjeka koji u trenucima slabosti čezne za rodnim Stocem. 1934. godine Mustava Golubić je već bio značajan sovjetski obaveštajac u [[Prag]]u.<ref name="Odić-Komarica">[http://www.znaci.net/00002/414 Slavko Odić, Slavko Komarica: PARTIZANSKA OBAVJEŠTAJNA SLUŽBA]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> U to vreme za njega je radio [[Ivo Vejvoda]], ne znajući njegov identitet: {{citat|Za vrijeme studija arhitekture u Pragu, radio sam za Mustafu Golubića. Nosio sam njegove šifrovane poruke u Beograd. O njemu, takoreći, nisam znao ništa, nisam imao pojma čime se zapravo bavi. Ali da sam znao tko je Mustafa Golubić - da je jedan od najvećih sovjetskih obavještajaca, kome su vrata Kremaljskog dvorca, gdje se sastajao sa Staljinom, uvijek bila otvorena - ja bih sebe smatrao aristokratom komunističkog pokreta. Jer, raditi za sovjetsku obavještajnu službu, za Kominternu i Staljina, bila je tada najveća čast koja je mogla zadesiti jednog komunistu. Mustafa je posjedovao nevjerojatan lični šarm. Od prvog sam ga dana zavolio kao rođenog oca.<ref name="stolac">{{Cite web |url=http://www.stolac.ba/komunisticki-james-bond-zvao-se-mustafa-golubic--2.aspx |title=Komunistički James Bond zvao se Mustafa Golubić |access-date=12. 1. 2019 |archive-date=7. 12. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181207154022/http://www.stolac.ba/komunisticki-james-bond-zvao-se-mustafa-golubic--2.aspx |url-status=dead }}</ref>|[[Ivo Vejvoda]]}} Radeći kao sovjetski operativac, Golubić je pod lažnim imenima obišao pola svijeta, od Rusije, [[Kina|Kine]] i [[Japan]]a na istoku, do [[Sjedinjene Države|Sjedinjenih Država]] i [[Meksiko|Meksika]] na zapadu, dok su mu Beč, Moskva, Prag, Pariz, London i Berlin bile "kućne adrese". U zimu 1934-35, preselio se u [[Kanada|Kanadu]], gdje je ostao dvije godine, operišući u Sjedinjenim Državama i Meksiku. Prema tvrdnjama [[Stevan Dedijer|Stevana Dedijera]], Mustafa Golubić je bio jako aktivan, ako ne i glavni agent NKVD-a u [[Sjedinjene Američke Države|SAD]]-u tokom 1930-ih. Nekoliko puta je kao "slijepi putnik" putovao u SAD. U [[New York]]u je kidnapovao jednog sovjetskog dvostrukog agenta koji je počeo saradnju sa [[FBI|američkim tajnim službama]]. Uspio ga je oteti i organizovati njegov transport u Moskvu. Digao se na noge cijeli FBI I nastala je potjera za Golubićem, kome je [[Stevan Dedijer]] pomogao da umakne i vrati se u [[Evropa|Evropu]]. Prisjećajući se Golubića, Dedijer je rekao: "''Mustafa je jedan od svetaca u mome životu''." Godine 1937. odlazi u [[Španija|Španiju]], gdje je bjesnio [[Španski građanski rat]], ali mu je bilo naređeno da se naseli neko vrijeme u [[Pariz]]u da identifikuje "trockiste" u redovima jugoslavenskih komunista. Tih godina u [[Moskva|Moskvi]] je upoznao budućeg vođu jugoslavenskih komunista [[Josip Broz Tito|Josipa Broza Tita]] i imao je zadatak da vodi računa o njemu. Golubić je, kao i Tito, preživio Staljinovu [[Velika čistka|Veliku čistku]] 1936-38. u kojoj je ubijeno gotovo cijelo vođstvo [[KPJ]]. Godine 1938. novo Titovo rukovodstvo je povelo kampanju protiv njega i drugih istaknutih komunista ([[Rajko Jovanović]], [[Pavle Bastajić]], [[Labud Kusovac]]...) optužujući ih da su "špijuni, provokatori i dupli agenti".<ref name="Pavlović">[http://www.rastko.rs/rastko-ru/delo/12909 Živojin Pavlović, Bilans sovjetskog termidora: Prikaz i otkrića o delatnosti i organizaciji Staljinskog terora]</ref> Više puta je po zadatku putovao u [[Meksiko]]. Tamo je u izbjeglištvu boravio [[Lav Trocki]], najveći i najopasniji Staljinov neprijatelj, koji ga je u svojim veoma čitanim tekstovima raskrinkavao kao komunističkog diktatora.Postoje indicije da je Mustafa Golubić bio jedan od organizatora ubistva [[Lav Trocki|Lava Trockog]]. === Povratak u Jugoslaviju === U martu 1940. Mustafa Golubić se vraća u Beograd. U to vrijeme, nakon uspostavljanja sovjetsko-jugoslavenskih odnosa 10. juna 1940. godine, uspostavljane su veze sovjetskih predstavnika i jugoslavenskih oficira u cilju saradnje protiv Hitlera.<ref name="automatski generisano1">{{Cite web |url=http://www.znaci.net/00003/584.pdf |title=Arhivirana kopija |access-date=13. 1. 2019 |archive-date=30. 10. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181030061644/http://www.znaci.net/00003/584.pdf |url-status=dead }}</ref> Mustafa Golubić je 1940. ili 1941. uspostavio u Beogradu kontakt sa [[Dragiša Vasić|Dragišom Vasićem]] i [[Mladen Žujović (četnik)|Mladenom Žujovićem]], koji su kasnije postali bliski politički savjetnici [[Draža Mihailović|Draže Mihailovića]].<ref>http://www.znaci.net/00001/40_68.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190927001405/http://www.znaci.net/00001/40_68.htm |date=27. 9. 2019 }} Jozo Tomasevich: CETNICI U DRUGOM SVJETSKOM RATU 1941-1945</ref> Golubić je sa bivšim pripadnicima "Crne ruke" učestvovao u pripremanju [[Vojni puč od 27. marta 1941.|vojnog puča 27. marta 1941. godine]], protiv prostupanja Kraljevine Jugoslavije [[Trojni pakt|Trojnom paktu]]. On je preko Božina Simića bio u dosluhu sa generalom [[Dušan Simović|Dušanom Simovićem]]. Božin Simić je posjetio generala Simovića 26. marta i obavijestio ga je o raspoloženju Sovjeta da sa Jugoslavijom zaključe sporazum. Nakon uspješnog prevrata, Golubić je po zadatku sovjetske službe, pomoću svojih saradnika iz "Crne ruke", inicirao obraćanje nove vlade generala Simovića sovjetskom rukovodstvu. Odmah poslije [[Vojni puč od 27. marta 1941.|Vojni puč od 27. marta 1941.|vojnog puča]] 27. marta, on i [[Božin Simić]], su zajedno iz [[Beograd]]a, avionom otputovali za [[Moskva|Moskvu]] kako bi prisustvovali potpisivanju Sporazuma o prijateljstvu Jugoslavije i [[Savez Sovjetskih Socijalističkih Republika|SSSR]]-a (potpisan prekasno u zoru 6. aprila 1941. godine).<ref>[http://www.novosti.rs/dodatni_sadrzaj/clanci.119.html:278211-Beli-ruski-knez Beli ruski knez! | Ostali članci | Novosti.rs], Pristupljeno 5. 4. 2013.</ref> Po izbijanju [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]], nalazi se u [[Moskva|Moskvi]]. Kao specijalni povjerenik Kominterne dolazi u Beograd aprila 1941, za vrijeme trajanje [[Aprilski rat|aprilskog rata]], da izvrši konsolidovanje u redovima KPJ, a zatim da se uputi za Grčku i da utvrdi odgovornost zamjenika generalnog sekretara tamošnje [[Komunistička partija Grčke|komunističke partije]]. Kad je [[Rodoljub Čolaković]] 15. aprila 1941. godine sreo Mustafu u okupiranom Sarajevu ovaj mu je navodno rekao: "''Valter neće dugo trajati i moraće da bude maknut''". Čolaković u svojim memoarima piše da je to odmah javio Titu, čije je konspirativno ime u to doba bilo Valter. [[Milovan Đilas]] je kasnije tvrdio da je postojala odluka da se Mustafa Golubić ukloni, jer su dobili podatke da se on sprema lividirati Tita. Titovi najbliži saradnici tada su počeli govoriti o Golubiću kao neprijatelju i "trockisti", ali on se nije uzrujavao jer je imao podršku SSSR. U predustaničkim danima, u maju 1941. godine Golubić se sastajao sa Titom, koji je tada boravio u Beogradu, i sa još nekim članovima [[Politbiro]]a KPJ. Neki autori vjeruju da je između njih postojala tenzija ili konkurencija oko vođstva u predstojećim događajima. Neki publicisti vjeruju da je 5. juna 1941. godine Mustafa Golubić organizovao [[Eksplozija u smederevskoj tvrđavi 1941.|dizanje u vazduh tvrđave u Smederevu]], gdje su Nijemci uskladištili municiju poražene vojske Kraljevine Jugoslavije. Međutim, za tako nešto ne postoje dokazi, niti se takve optužbe pominju u dokumentima sa njegovog saslušanja u Gestapou. === Hapšenje i smrt === [[Datoteka:Ploča Mustafe Golubića.JPG|mini|desno|275px|Spomen ploča Mustafe Golubića u Aleji boraca NOR-a na Novom groblju u Beogradu.]] Golubić je stigao u Beograd odmah nakon [[Nijemci|njemačkog]] zauzimanja, kada se njihova uprava tek uspostavljala. Međutim, neko je u Beogradu 10. juna 1941. obavijestio novooformljeni [[Gestapo]] i Specijalnu policiju da se u jednom ilegalnom stanu nalazi veliki [[Boljševik|boljševički]] agent i general NKVD Golubić. Gestapo je odmah provalio u stan na adresi Mirijevski put 97, gdje se smjestio Mustafa Golubić i uhapsio ga. Tom prilikom je ubijena kćerka vlasnika stana pod sumnjom da je [[špijun]] NKVD. Uhapšeni Golubić je sproveden do zatvora Gestapoa, na današnjem Trgu Nikole Pašića. Tu je bio [[mučenje|mučen]] i pod batinama, ali unatoč svemu ništa nije priznao. 11. juna 1941, Nijemci su ga slomljenih ruku i nogu vezali za stolicu, streljali u dvorištu zgrade Gestapoa, raskomadali i zakopali pod velom noći na nekoliko lokacija u Pionirskom parku. Vojnici [[Crvena Armija|Crvene Armije]] su odmah po oslobođenju Beograda 1944. godine, po [[Staljin]]ovoj direktivi pronašli njegove ostatke, otkopali, a zatim poslali u Moskvu gdje je i sahranjen sa najvišim vojnim počastima. == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{commonscat|Mustafa Golubić}} * [http://makdizdar.ba/mustafa-golubic/ Mustafa Golubić], makdizdar.ba * [http://www.marginalac.org/index.php?option=com_content&task=view&id=326&Itemid=86 Mustafa Golubić, Prva lozovača sa drugom Staljinom] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304214415/http://www.marginalac.org/index.php?option=com_content&task=view&id=326&Itemid=86 |date=4. 3. 2016 }}, marginalac.org * [https://www.blic.rs/vesti/drustvo/mustafa-golubic-od-mlade-bosne-do-staljinovog-spijuna/yr9gkt0/ Mustafa Golubić: Od "Mlade Bosne" do Staljinovog špijuna], blic.rs {{Mlada Bosna}} {{Četnici u balkanskim ratovima}} {{DEFAULTSORT:Golubić, Mustafa}} [[Kategorija:Rođeni 1889.]] [[Kategorija:Umrli 1941.]] [[Kategorija:Biografije, Stolac]] [[Kategorija:Jugoslavenski komunisti]] [[Kategorija:Četnici]] [[Kategorija:Heroji Sovjetskog Saveza]] [[Kategorija:Solunski borci]] [[Kategorija:Oficiri NKVD-a]] [[Kategorija:Austrijski komunisti]] [[Kategorija:Sovjetski komunisti]] 5f2ajsqgsyr81lk2z1wea8wdxe3gs5d 0 36432 3824213 3805996 2026-04-05T09:16:10Z Amherst99 17984 3824213 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Infokutija muzički pravac | ime = Black metal | color =white | bgcolor =#bb0022 | stilsko_porijeklo = [[Speed metal]], [[thrash metal]], [[hardcore punk]] | kulturno_porijeklo = Početak 80-ih u Skandinaviji, tačnije u Norveškoj | instrumenti = [[Električna gitara|Gitara]] - [[Bas-gitara|Bas]] - [[Bubnjevi]] | popularnost = Najviše u underground-u, s tim da se nekoliko bendova probila u mainstream | podžanre =[[NSBM]] - [[Viking metal]] - [[Raw black metal]] - [[Unblack metal]] | Fuzijskežanre =[[Blackened death metal]] - [[Melodic black metal]] - [[Blackened thrash metal]] - [[Symphonic black metal]] }} [[Datoteka:Venom_black_metal.jpg|mini|lijevo|Venom - Black Metal, album s kojim je sve počelo]] '''Black metal''' je kontroverzni pravac koji uz [[death metal]] ulazi u krajnosti izrazavanja bijesa i agresije. Nastaje u ranim [[1980te|1980im]] na temeljima bendova [[Venom]], [[Celtic Frost]] i [[Bathory]] čija je inspiracija prvenstveno bila kroz tekstualnu stranu (sotonizam, spiritizam, magija, fantazija, priroda), dok manje kroz muziku koju sami razvijaju. Taj period je ujedno prozvan '''Prvim valom black metala'''. Početkom [[1990te|devedesetih]], započeo je Drugi val. Tada je black metal najčešće vezan uz Norvešku (zemlja porijekla), gdje se kao nezaobilazna trojka spominju: [[Mayhem]] ("De mysteriis dom sathanas"), [[Burzum]] ("Burzum") i [[Darkthrone]] ("A blaze in the northern sky"), ali i drugi bendovi poput [[Satyricon]], [[Gorgoroth]], [[Immortal]] i [[Emperor]]. Vođa Mayhema, pod pseudonimom Euronymous također vodi tajnu organizaciju '''Crni krug''' koja se terorističkim akcijama (paljenje crkava) bori protiv kršćanstva ali i protiv nekih bendova koje nisu smatrali dovoljno 'evil' ([[Paradise Lost]], [[Therion]]). Stvari su kulminirale kada je vođa benda Burzum, [[Varg Vikernes]] okrutno ubio Euronymousa jer je htio preuzeti vodstvo nad krugom i zbog neriješenih poslova oko izdavanja Burzumova albuma (Burzum je bio pod Euronymousovom izdavačkom kućom). Vikernes je osuđen na 23 godine zatvora i od tada više ne djeluje 'Crni krug'. Black metal je pokupio silne kritike od mnogih sektora društava koji nisu razumjeli bit black metala zbog tekstova u kojima su spominjani sotonizam, [[kršćanstvo]], [[rat]], mržnja prema ljudima itd. Međutim, u isto vrijeme, black metal je doživio meteorsku popularnost među metal fanovima tokom 1990-ih. == Najčešće karakteristike == * brz, mračan i brutalan zvuk (kod nekih bendova je zvuk melodičan) * posebna brza tehnika sviranja bubnjeva (blastbeat tehnika) * brzo, ponavljajuće, agresivno sviranje bubnjeva; u nekim slučajevima bubnjevi preuzimaju usporenu ulogu često praćena 'suhim' i praznim tonom radi postizanja određene atmosfere; u nekim prilikama, bendovi poput [[Burzum]] i [[Xathur]] određuju dijelove pjesme zajedno sa bubnjevima * karakteristični gitarski riffovi ("klizeći" riffovi) * relativno tanki ili širok zvuk gitare - obično nema srednjeg (srednje frekvencije su izbačene, ostavljajući samo treble i bass; ponekad se i bass izbaci) * ekstremni, oštri, vrišteći vokali * neki black metal bendovi snimaju albume uz pratnju simfonijskog orkestra, ali neki ozbiljni black metal fanovi smatraju da nisu 'true' (istinski black metal) kao Dimmu Borgir * povremena upotreba elektroničkih klavijatura (neki bendovi ih koriste vrlo često, bilo to samo kao instrument ili kao osnova samog benda, takvi bendovi su označeni kao [[symphonic black metal]] * pojava mnogih elemenata poput orgulja, zbora, violina koji daju ugođaj kao u katedrali * hladna, mračna, tragična, potištena, odbijajuća te sumorna atmosfera * tekstovi su često povezani sa Satanističkim, Paganističkim te okultnim temama koje vrijeđaju kršćanstvo i ostale religije * Tekstovi se ponekad fokusiraju na fantaziji, poput Međuzemlja (mjesto radnje trilogije [[Gospodar prstenova]] pisca [[J. R. R. Tolkien]]a). npr. austrijski bend [[Summoning]] se isključivo fokusira na Međuzemlje u svojim pjesmama. Drugi bendovi stvaraju svoje vlastite fikcijske svjetove (npr. tekstovi norveškog benda [[Immortal]] su smješteni u izmišljenom kraljevstvu Blashyrkh, čiji je vladar pohlepni kralj Ravendark. * tekstovi koji slave hladnoću, tamu, šume, te ostalu prirodnu okolinu karakterističnu za zemlje sjeverne Evrope * česta upotreba corpse-painta (slikanje lica u crno-bijelo) Ovo su samo neke od učestalijih karakteristika koje se javljaju u modernom black metalu. == Podžanrovi black metala == * '''primitivni black metal''' (zastupaju bendovi [[Darkthrone]], [[Gorgoroth]], [[Khold]] koji se zasniva na namjerno lošoj produkciji koja dočarava grubost i jednostavnost muzike) * '''viking metal''' ([[Enslaved]], ima više veze s tekstovima nego s muzikom) * '''dark metal''' ([[Aeternus]], više atmosferičnija muzika) * '''symphonic black metal''' ([[Cradle of Filth]], [[Dimmu Borgir]], [[Limbonic Art]], spoj black metala najčešće samo kroz vokale i muzike koja zna često graničiti s thrashom, heavy metalom i gothicom) * '''black-death metal''' ([[Dissection]], [[Naglfar]]) itd. == Vanjski linkovi == * [https://web.archive.org/web/20060929032552/http://www.blackmetal.co.uk/ Black Metal] * [http://www.blacksupremacy.net/ Nastanak black metala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070223090705/http://www.blacksupremacy.net/ |date=23. 2. 2007 }} * [http://metal-archives.com/ Metal arhiva] {{Commonscat|Black metal music groups}} [[Kategorija:Metal muzika]] b043tz0slgtchbu3vodiokyadrtutzs 3 38243 3824208 3822169 2026-04-05T07:52:20Z 3824208 wikitext text/x-wiki 3824209 3824208 2026-04-05T08:02:57Z NguoiDungKhongDinhDanh 133625 Vraćene izmjene korisnika [[Special:Contributions/Mali kopilan iz Vlasotinca|Mali kopilan iz Vlasotinca]] ([[User talk:Mali kopilan iz Vlasotinca|razgovor]]) na posljednju izmjenu korisnika [[User:Vogoje2|Vogoje2]] 3822169 wikitext text/x-wiki {{ambox|mala_kutija=desno|tekst={{nowrap|BS: '''Odgovaram na poruku tamo gdje se i postavi!''' }}|vrsta=sitnica}} {{Korisnik:EdinBot/Arhivirati |brojač = 9 |min_tema_arhivirati = 2 |indeks = Razgovor sa korisnikom:AnToni/Arhive |maks_veličina_arhive = 200K |zaglavlje_arhive = {{RazgovorArhiva}} |min_tema_ostaviti = 2 |maks_starost_teme = staro(30d) |arhiva = Razgovor sa korisnikom:AnToni/Arhiva %(brojač)d }} == Sitenotice == Bi li mogao [[Wikipedia:Projekti/Međuprojektno sređivanje neutralnosti članaka|ovaj projekt]] staviti na [[MediaWiki:Sitenotice]]? Hvala unaprijed, [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 13:17, 8 juni 2025 (CEST) :Odlično je ovo! Dodaj samo [[:Datoteka:Scale icon green.svg|ovu sliku]] u parametar {{para|image}} i ukloni onaj atribut border (da ne bude narandžasto). – [[Korisnik:Aca|Aca]] ([[Razgovor s korisnikom:Aca|razgovor]]) 16:26, 8 juni 2025 (CEST) == You're invited: Feminism and Folklore Advocacy Session – June 20! == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] We are pleased to invite you to an inspiring session in the Feminism and Folklore International Campaign Advocacy Series titled: 🎙️ Documenting Indigenous Women’s Wisdom: The Role of Grandmothers and Elders<br> 🗓 Friday, June 20, 2025<br> ⏰ 4:00 PM UTC<br> 🌍 Online – [https://us06web.zoom.us/j/86470824823?pwd=s7ruwuxrradtJNcZLVT9EyClb8g7ho.1 Zoom link]<br> 👤 Facilitator: Obiageli Ezeilo (Wiki for Senior Citizens Network)<br> Join us as we explore how the oral teachings of grandmothers and elders preserve cultural heritage and influence today’s feminist movements. Learn how to document these narratives using Wikimedia platforms! 🔗 Event Page & Details: https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Documenting_Indigenous_Women%E2%80%99s_Wisdom:_The_Role_of_Grandmothers_and_Elders This session includes:<br> ✔️ A keynote presentation<br> ✔️ Story-sharing interactive segment<br> ✔️ Q&A + tools for documenting women’s wisdom on Wikimedia<br> We hope to see you there! Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 23:49, 17 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF1&oldid=28399508 --> == Feminism and Folklore 2025 - Local prize winners == [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''{{int:please-translate}}'' Dear Wikimedian, Congratulations on your outstanding achievement in winning a local prize in the '''Feminism and Folklore 2025''' writing competition! We truly appreciate your dedication and the valuable contribution you’ve made in documenting local folk culture and highlighting women’s representation on your local Wikipedia. To claim your prize, please complete the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdONlpmv1iTrvXnXbHPlfFzUcuF71obJKtPGkycgjGObQ4ShA/viewform?usp=dialog prize form] by July 5th, 2025. Kindly note that after this date, the form will be closed and submissions will no longer be accepted. Please also note that all prizes will be awarded in the form of [https://www.tremendous.com/ Tremendous Vouchers] only. If you have any questions or need assistance, feel free to contact us via your talk page or email. We're happy to help. Warm regards, [[:m:Feminism and Folklore 2025|FNF 2025 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div> --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 12:20, 21 juni 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=28891702 --> == IČ == Trebamo imati i nazive po starom sistemu zbog crvenih linkova [[Wikipedia:Istaknuti_članci/Arhiva_1#2025.|ovdje]]. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 18:33, 25 juni 2025 (CEST) :Da vidimo šta [[Korisnik:Srđan|Srđan]] kaže? [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 18:36, 25 juni 2025 (CEST) == Biatlon == Ja sam biatlon kategorizirao u "streljačke sportove" jer mislim da je prikladnije nego u "streljaštvo". Postoje ostali sportovi kao streličarstvo, gađanje glinenih golubova...pa sam mislio da s biatlonom i streljaštvom spadaju u tu grupu. Biatlonski savezi su autonomni i nemaju veze s navedenima, tako da taj parametar nema uticaja. Ako KWiki smatra da je to lingvistički problem ili pogreška možemo promijeniti. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 17:01, 2 juli 2025 (CEST) :Streljaštvo može imati i uže i šire značenje; ja sam ga upotrijebio u širem u pitanju. E sad, da li za uže ostaviti "Streljaštvo" ili, pak, "Sportsko streljaštvo"? Ili bi potonje odgovaralo širem značenju? Kako god, to ne odgovara na pitanje svrstavaju li svjetske organizacije zvanično biatlon i pod streljaštvo ili ne. :-) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 17:14, 2 juli 2025 (CEST) ::Kako god ti misliš, jezik je tvoja strana. To je ostalo od ranih vremena u biatlonu, kad su većina biatlonaca bili višestruki sportisti, pa i u streljaštvu. Osnivanjem IBU-a i modernizacijom biatlona, biatlon više nije bio marginalni sport. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 18:54, 2 juli 2025 (CEST) :::Svjetske organizacije smatraju biatlon skijaškim takmičenjem, jer osim ljetnog i biatlona s lukom i strijelom, koji su marginalni, preostaje samo svrstavanje u skijanje. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 18:56, 2 juli 2025 (CEST) ::::Kategoriju sam preuzeo s en.wiki, jer su najbolji u kategorizaciji. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 19:00, 2 juli 2025 (CEST) == Mehmed Begić == Hey, stranica [https://bs.wikipedia.org/wiki/Mehmed_Begić] je zaključana. Da li je mogućih nastaviti update na njoj? Hvala! Tanja. [[Posebno:Doprinosi/83.253.0.122|83.253.0.122]] 20:47, 2 juli 2025 (CEST) :Stranica je izbrisana, vjerojatno zbog nerelevantnosti. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 20:50, 2 juli 2025 (CEST) ::Kako ja da napravim novu stranicu sa istim imenom, Mehmed Begić (pjesnik)? [[Korisnik:Tanja0615|Tanja0615]] ([[Razgovor s korisnikom:Tanja0615|razgovor]]) 20:55, 2 juli 2025 (CEST) :::Upišete "Mehmed Begić" i slijedite dalje upute. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 20:56, 2 juli 2025 (CEST) ::::Pokušala sam ali nije moguće. Ako samo napišem Mehmed begić, u stanju sam pratiti upute. ::::Postoji link odavde, može li to biti problem: ::::[[Marko Tomaš]] [[Korisnik:Tanja0615|Tanja0615]] ([[Razgovor s korisnikom:Tanja0615|razgovor]]) 21:00, 2 juli 2025 (CEST) :::::Stranica je davno zaštićena od novih pravljenja stranice, treba se skinuti zaštita [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 21:02, 2 juli 2025 (CEST) ::::::Probajte sad! [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 21:02, 2 juli 2025 (CEST) :::::::Yes! Thanks! [[Korisnik:Tanja0615|Tanja0615]] ([[Razgovor s korisnikom:Tanja0615|razgovor]]) 21:07, 2 juli 2025 (CEST) == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|razgovor]]) 14:28, 16 juli 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Vraćena izmena na stranici Isus == Izvinjavam se , videh da si mi odmah poništio izmenu na [[Isus]]. -Mislim da se izraz Vitalejem koristi u bosanskom jeziku .Ipak je vikipedija na bosanskom jeziku. To je i današnji grad u Palestini, pod tim nazivom. Stime je postignuta veća jasnost za čitaoce u BH. Betlehem je izraz koji se koristi u hrvatskom prevodu Biblije, verovatno se koristi stoga u savremenom hrvatskom jeziku... -Takođe, dopisao sam neke izraze koji su karakteristični sa pravoslavno hrišćanstvo Hrist- sam primenovao u '''Hristos.''' Metanoja- dopisao '''pokajanje''' ( što se koristi u pravoslavnoj terminologiji) . Ne znam u čemu je problem, pritom nisam nijedan termin iz katoličke terminologije izbacio. Možemo li na bs.wiki po hrišćanskim člancima, stajati terminološki jedno pored drugog, da ne ispadne da neko ima monopol ? :) srdačan pozdrav, [[Korisnik:Pisanija|Pisanija]] ([[Razgovor s korisnikom:Pisanija|razgovor]]) 12:39, 26 juli 2025 (CEST) :Nema potrebe za navođenjem imena ili pojmova u zagradama. Na osnovu internog linka se może otići na taj članak i tamo pročitati razne verzije naziva, ukoliko su udomaćeni u tom jeziku. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 13:00, 26 juli 2025 (CEST) ::Da, ali nemate na projektu stranicu o [[Betlehem|Betlehemu]]. Koliko vidim u bosanskoj štampi se koristi naziv grada Vitlejem ( u kontekstu današnjih događaja na Zapadnoj Obali). Srbi iz Bosne takođe koriste izraz Vitlejem. ::Autor navodi obraćenje kroz "metanoju" ?! Možda je izraz prisutan u katoličkom vjeronauku, ne znam , ali izađi po Sarajevu pa intervjuiši narod " Znate li šta znači izraz ''metanoja ?"'' Baš me zanima šta bi narod rekao , naspram jednostavnog pitanje " šta označava izraz '''''pokajanje''''' ? " ::Ja pišem na sr.wiki, između ostalog i verske teme. Koncept mi je da članak pre svega bude čitljiv i jasan čitalačkoj publici, ne da dodatno mistifikujemo neke pojmove. Kako hoćete , hteo sam samo da pomognem, ne zanima me da se petljam u bs.wiki. Kad te odmah dočekaju sa ovakvim gardom i to od strane admina ...vidim u kakvu sam sredinu došao. ::Ajd vozdra i uspešan dalji rad ! [[Korisnik:Pisanija|Pisanija]] ([[Razgovor s korisnikom:Pisanija|razgovor]]) 19:38, 26 juli 2025 (CEST) == AWB == <nowiki>[[Aleksandar Zverev (teniser, 1997)|Aleksandar Zverev]]</nowiki> u <nowiki>[[Aleksandar Zverev]]</nowiki> (davno je nadrastao oca). Ili možda "Alexander"? (Mislim, jasno je da je Rus, ali je i Nijemac. Uvijek sam u dilemi s ovim "istočno-zapadnim" osobama.) – [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 07:10, 19 august 2025 (CEST) : Ako je Njemac onda je morao germanizirati i transkribirati ime. Dakle:Alexander. No postoje i izuzeci. Npr. "ć" se kod naših prezimena prenosi, ali ćirilićna i druga prezimena se transkribiraju.--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 17:01, 19 august 2025 (CEST) ::Jesu u njemačkom, ali kako ćemo mi slavensko ime pisati po njemački? :) Jer mi imamo naša pravila za ta imena. Uzmi i primjer Alekseja Popirina (australski Rus); Alexei Popyrin jednostavno nije prirodno kod nas jer je to slavensko ime. Baš mi je teško odvagati. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 22:01, 19 august 2025 (CEST) :::Ako Zvereva napišemo fonetski (po njemačkom) bio bi kod nas "Cverev". Kako njemački jezik ima transkripciju, tako imaju i drugi jezici. I kod nas du tema korejska imena. U Austriji npr. se prezime žena koje u odnosu na muževo prezime zavšava sa 'a", a muževo na "i' nije moglo prenijeti ukoliko bi osoba uzela drźavljanstvo. Sad može, ali meni zvuči neobično kad se bivša Makedonka Georgijevska, odjednom zove Georgijevski. Onima koji to ne znaju nije čudno ništa. Kod naroda koji nemaju prezime je u nekim evropskim državama još kompleksnije. Moj je prijedlog ime prenijetii iz njemačkog, ali odluku zbog kompetencije ostavljam tebi. Inače na de.wiki oca mu transkribišu na de.wiki kao "Swerew". Očito da se junior sam odlučio na transkripciju "Zverev" što je u Njemačkoj katkad moguće. [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 06:16, 20 august 2025 (CEST) ::::Neka zasad bude "Aleksandar", na moju dušu i odgovornost (mislim, i otac mu se isto zove; ima li smisla pisati različito oca i sina?). A ako se budem posipao pepelom, znat će AWB. :-) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 09:06, 30 august 2025 (CEST) Izbrisati iz [https://bs.wikipedia.org/wiki/Posebno:%C5%A0ta_vodi_ovamo/%C5%A0ablon:G-protein_spregnuti_receptori članaka] <nowiki>{{G-protein spregnuti receptori}}</nowiki>. – [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 21:25, 17 septembar 2025 (CEST) == Jeri == U ruskom je jeri (ы) tvrdi glas i ispred njega oni suglasnici koji u našoj transkripciji inače podliježu palatalizaciji (L i N) ostaju nepromijenjeni u izgovoru. Većina slavenskih jezika izgubila je jeri tokom razvoja, odnosno stopio se s I (Poljaci imaju Y, koji je malo bliži E nego I, kod Čeha i Slovaka postoji Y, i kratko i dugo, s istom funkcijom kao jeri u ruskom, jer i oni inače umekšavaju glasove ispred E i I, samo to ne prenose i u pismo). Zato kod ovih ruskih biatlonaca/-ki uvijek provjeri kako se pišu njihova imena na ruskom, pa neće biti potrebe za trošenje vremena na naknadne popravke, makar bile i mašinske. [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 09:01, 30 august 2025 (CEST) == Ergänzung zum Peršmanhof == Hallo AnToni, ich habe gesehen, dass du bei eurem Artikel über den [[Peršmanhof]] eine kurze Ergänzung zu dem Polizeieinsatz gemacht hast. Nur zu deiner Information: Vielleicht ist der Artikel im ÖsterreichWiki [[oewiki:Polizeieinsatz am Peršmanhof 2025]] interessant. Auch einen Wikidata-Eintrag habe ich dazu unter [[:d:Q135726616]] --lg aus Österreich [[Korisnik:Karl Gruber|Karl Gruber]] ([[Razgovor s korisnikom:Karl Gruber|razgovor]]) 19:24, 26 oktobar 2025 (CET) == Šabloni projekata == Kako ne bi svake godine redali šablone Wiki projekata, napravio sam template gdje se unosi samo godina. Za sada sam uradio za [[Šablon:Azijski mjesec]], ali planiram još CEE, Feminizam i folklor, Wiki voli ramazan itd. Ako može da mi pomognete sa automatizacijom, ako se može automatizovati, zamjene šablona, npr. <nowiki>{{Azijski mjesec 2025.}}</nowiki> šablon sa <nowiki>{{Azijski mjesec|2025}}</nowiki>, te izbrisati stari. To bi trebalo uraditi za sve godine koje imaju i sve projekte za koje uradim šablon. U suštini, šablon je isti s tim da ovako imamo 1 šablon umjesto 1 za svaku godinu svakog projekta. [[Korisnik:Z1KA|<span style="border:1px solid #002366;border-radius:20px;background:#1E90FF;padding:2px;color:#efe6e6;text-shadow:black 0.2em 0.2em 0.3em; font-family: Comic Sans;">&nbsp;'''✪ Z1KA ✪'''&nbsp;</span>]] 19:32, 16 novembar 2025 (CET) :Evo ih upravo brisem! Dobra ideja! [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 19:33, 16 novembar 2025 (CET) ::Svaka čast momci na ovom unificiranju. [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 20:10, 16 novembar 2025 (CET) :::Mozda da jos razlicito "obojimo" pozadinu? [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 20:21, 16 novembar 2025 (CET) ::::Možda usput srediti i oznake članaka koji su označeni kao dio CEE proljeće a da nisu dio projekta, te napraviti kategorije i vidjeti da ih spojimo sa WikiData [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 20:34, 16 novembar 2025 (CET) {{Azijski mjesec 2025.}}<br>Izgled prije i poslije<br>{{Azijski mjesec|2025}} == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 14:44, 19 novembar 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Invitation to Organise Feminism and Folklore 2026 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center;"><em>{{int:please-translate}}</em></div> Dear {{PAGENAME}}, Hope you’re doing well. I’m reaching out with some exciting updates about '''[[m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]'''. Thanks to the amazing support from organizers like you, the campaign has grown into one of the biggest and most collaborative initiatives in the entire Wikimedia movement. Your efforts have played a huge part in that, and we’re truly grateful. We’re hoping to make the 2026 edition even larger and even more community-driven. We’d be very happy to have you join again as an organizer. The sign-up process is simple this year: #Create your local event page (you can copy from the [[:m:Feminism_and_Folklore/Sample|sample]]) #Set up your Fountain or [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ CampWiz] campaign. #Add your campaign link to the 2026 '''[[:m:Feminism_and_Folklore_2026/Project_Page|registration list]]''' The focus of the campaign remains the same - creating or expanding Wikipedia content on feminism, women’s issues, gender topics, and diverse folk traditions from around the world. International and local prizes will continue as before. '''Special Prize for 2026:''' Every participant will receive a Wikipedia 25 digital postcard as a token of appreciation for contributing to the global movement during Wikipedia’s 25th anniversary year. This will be sent to all contributors who take part in the campaign. We’re also adding an optional one-time internet and childcare support for organizers who may need extra assistance to carry out their local campaign. This is entirely optional and meant to help those who might otherwise face challenges in organizing. More details will be shared soon. If you’re unable to organize this year, no worries at all - please feel free to share the invitation with others in your community who might be interested. If you have any questions or would like to discuss plans, you can reach us on the [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026|talk page]] or by email. Looking forward to collaborating again, '''Wiki Loves Folklore International Team''' --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 19:18, 12 decembar 2025 (CET) </div></div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf25&oldid=29792058 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wikimedian, We thank you for taking an initiative to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;Checklist for Organizers Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us in upcoming office hours We look forward to your presence in the upcoming office hours where the community and the international Team can interact with each other and know more about the contest. resister yourself for the [[:m:Event:Wiki Loves Folklore 2026 Office Hours|office hours event]]. Thank you and all the best, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 14:30, 18 januar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=29948401 --> == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 06:17, 16 februar 2026 (CET) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 --> == Šablon na SZR == Pozdrav Antoni, primetio sam da si u stranicu za razgovor članka koji sam napravio, [[Goca Božinovska]], dodao šablon za projekat Feminizam i folklor, a ne sećam se da sam se prijavljivao za isti već jednostavno dođem na bswiki da pomognem oko nekih tema koje mi deluju zanimljivo. Je l' to neka globalna kampanja? – [[Korisnik:SimplyFreddie|SimplyFreddie]] ([[Razgovor s korisnikom:SimplyFreddie|razgovor]]) 18:20, 21 februar 2026 (CET) : Kampanja je [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2026 globalna], a "prijava" nije potrebna. Svaki članak koji se tematski odnosi na Feminizam i folklor, može se dodati. --[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 18:27, 21 februar 2026 (CET) ::Aha, to znači da ga mogu i ja sam dodati ako se setim? – [[Korisnik:SimplyFreddie|SimplyFreddie]] ([[Razgovor s korisnikom:SimplyFreddie|razgovor]]) 18:30, 21 februar 2026 (CET) :::U svakom slucaju! Hvala unaprijed [[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 18:41, 21 februar 2026 (CET) == Upit u vezi s kreiranjem nove infokutije: Koncentracijski logor == Pozdrav AnToni, Primijetila sam da na našoj Wikipediji trenutno ne postoji infokutija namijenjena koncentracijskim logorima. S obzirom na to da prevodim i uređujem neke članke iz te oblasti, smatram da bi postojanje unificiranog šablona doprinijelo preglednosti i standardizaciji ovakvih članaka, slično onome što postoji na engleskoj ili hrvatskoj Wikipediji. Moje pitanje je: da li je dozvoljeno kreirati novi šablon <code><nowiki>{{Infokutija koncentracijski logor}}</nowiki></code> i da li postoji neki tehnički protokol koji trebam ispoštovati? Hvala unaprijed na savjetu i pomoći! Lijep pozdrav [[Korisnik:Bosancica by MK|Bosancica by MK]] ([[Razgovor s korisnikom:Bosancica by MK|razgovor]]) 21:07, 20 mart 2026 (CET) : Ukoliko poznajete kodove za infokutije, slobodno možete napraviti željenu infokutiju.--[[User:AnToni|'''<span style="font-size:0.925em; font-family:'Bradley Hand ITC';"><span style="color:red;">A</span><span style="color:black;">n</span><span style="color:red;">T</span><span style="color:green;">o</span><span style="color:gold;">n</span><span style="color:black;">i</span></span>''']]_{([[Razgovor sa korisnikom:AnToni|<big><span style="color:red; font-family:'Bradley Hand ITC';">'''''R'''''</span></big>]])} 22:02, 20 mart 2026 (CET) == Pitanje u vezi sa člankom Aleksa Đukanović == pozdrav @[[Korisnik:AnToni|AnToni]] Možeš li kategorizirati članak sa poveznicama, nprm "pisci Srbije" ili "pisci Hrvatske" itd? Takođe, možeš li mi reći zašto ne vidim vezu sa ovim člankom na ostalim vikipedijama, srp, je, njem, itd? Hvala [[Korisnik:Vogoje2|Vogoje2]] ([[Razgovor s korisnikom:Vogoje2|razgovor]]) 22:30, 1 april 2026 (CEST) in539vmillc4l3ug8nx2546p2p29ccu 0 45993 3824212 3793044 2026-04-05T09:15:46Z Amherst99 17984 3824212 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} {{Infokutija muzički pravac | ime = Death metal |color=white |bgcolor=#bb0022 | stilsko_porijeklo = [[Thrash metal]], [[black metal]] | kulturno_porijeklo =Underground početkom 80-ih, lagani porast popularnosti u kasnim 80-im i ranim 90-im, uvečana popularnost u zadnje vrijeme | instrumenti = [[Električna gitara|Gitara]] - [[Bas-gitara|Bas]] - [[Bubnjevi]] | popularnost = Ogroman broj ljubitelja širom svijeta. |podžanre = [[Melodic death metal]] - [[Technical death metal]] - [[Brutal death metal]] | Fuzijskežanre = [[Deathgrind]] - [[Death doom]] - [[Deathrash]] - [[Deathcore]] - [[Melodic deathcore]] - [[Blackened death metal]] }} Death metal uz [[thrash metal]] i [[black metal]] jedan je od tri vrste extremnog metala. Riječi i tekstovi sadrže nasilje,rat,sodomiju...i sl. Vokal pjeva takozvanim "deathgrowlom" posebnim stilom pjevanja , koje zvuči poput urlika ranjene zvijeri.Gitare se koriste uglavnom distorzije a isto je i sa bas-gitarama.Bunbnjevi koriste posebnu tehniku za death metal. == Poznatiji izvođači == {{div col}} * [[Amon Amarth]] * [[Anathema]] * [[Arch Enemy]] * [[At the Gates]] * [[Atheist]] * [[Autopsy]] * [[Behemoth]] * [[Brutal Truth]] * [[Cannabis Corpse]] * [[Cannibal Corpse]] * [[Carcass]] * [[Children of Bodom]] * [[Dark Tranquillity]] * [[Death]] * [[Decapitated]] * [[Deicide]] * [[Disembowelment]] * [[Dismember]] * [[Dissection]] * [[Dying Fetus]] * [[Entombed]] * [[Fleshgod Apocalypse]] * [[Gorguts]] * [[Grave]] * [[Heaven Shall Burn]] * [[Hypocrisy]] * [[In Flames]] * [[Kataklysm]] * [[Lost Soul]] * [[Morbid Angel]] * [[My Dying Bride]] * [[Napalm Death]] * [[Nile]] * [[Obituary]] * [[Opeth]] * [[Paradise Lost]] * [[Possessed]] * [[Repulsion]] * [[Septicflesh]] * [[Suffocation]] * [[Terrorizer]] * [[Unleashed]] * [[Vader]] {{div col end}} {{Commonscat|Death metal music groups}} [[Kategorija:Death metal| ]] [[Kategorija:Metal muzika]] elqu4jhrkodjbble2ossbh4xwzm2rwf 0 46277 3824185 3536980 2026-04-05T00:49:04Z Too Classy for This World 161610 /* Vanjski linkovi */ 3824185 wikitext text/x-wiki {{Infokutija softver | naziv = Solid Edge | logo = <!-- Dovoljno je upisati naziv datoteke. --> | alt_logoa = | tekst_logoa = | snimak_ekrana = Solidedge.jpg | alt_snimka_ekrana = | tekst = Snimak ekrana Solid Edgea | sklopivo = <!-- Šta god upišite u ovo polje učinit će kutiju sklopivom. --> | autor = | programer = [[Siemens PLM Software]] | prvo_izdanje = 1995. | obustavljeno = <!-- Ako se softver više ne proizvodi/održava, navedite "da". U suprotnom, izostavite. --> | izgled_verzija = <!-- Pojednostavljeno (predodređeno) ili naslagano. --> | najnovija_stabilna_verzija = Solid Edge ST9 | datum_najnovije_stabilne_verzije = maj 2016. | najnovija_probna_verzija = | datum_najnovije_probne_verzije = | centralna_arhiva = <!-- {{URL|primjer.org}} --> | razvojno_stanje = | programski_jezik = | operativni_sistem = [[Windows]] | platforma = | veličina = | standard = | jezici = | broj_jezika = | fusnota_o_jezicima = | vrsta = [[CAD]] | licenca = Vlasnički softver | alexa = | veb-sajt = {{URL|siemens.com/solidedge}} | ažurirano = }} [[Datoteka:Schneckengetriebe.png|mini|300px|Primjer inženjerskog crteža nacrtanog u ''Solid Edge''-u]] '''Solid Edge'''<ref>{{Cite web|url=https://solidedge.siemens.com/en/|title=Solid Edge {{!}} Siemens {{!}} 3D Design, Simulation, Manufacturing|last=Santoro|first=Daniel|website=Solid Edge|language=en-US|access-date=5. 8. 2023}}</ref> je 3D parametarski [[CAD]] softverski sistem. Koristi se za [[modeliranje čvrstih tijela]], [[sastavno modeliranje]] i [[tehnički crtež|projektovanje]] za [[inženjer]]e. Preko aplikacija trećih strana povezan je sa mnogim drugim [[Product Lifecycle Management|PLM]] tehnologijama. Solid Edge, također, dolazi sa ‘’’Insight’’’, ugrađenim u [[Product Data Management|PDM]] i [[Collaborative Product Development|CPD]] funkcijama baziranim na tehnologijama [[Microsoft]]a. Kada je izašao [[1996]]. godine, prvobitno je bio razvijen od strane [[Intergraph]]-a kao jedan od prvih CAD paketa za [[Windows NT]]. Pravo na njega danas posjeduje SIEMENS PLM Software (bivša firma [[UGS Corp]]). Njegov [[kernel za geometrijsko medeliranje]] je, originalno, bio [[ACIS]], ali je promijenjen u [[Parasolid]]-a. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{commonscat|Solid Edge}} * [https://solidedge.siemens.com/ Solid Edge službena web-stranica] {{stub-rač}} {{CAD softver}} [[Kategorija:CAD softver]] tvyve23abvwd9s4omk7od27i2ocve6z 0 60436 3824120 3593944 2026-04-04T16:16:56Z Z1KA 87045 3824120 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometno takmičenje | naziv = Evropsko prvenstvo u nogometu | logo = [[Datoteka:Coupe Henri Delaunay 2017.jpg|200px]] | tekst = | osnovano = {{Start date and age|df=yes|1958}} | ukinuto = | regija = [[Evropa]] ([[UEFA]]) | broj ekipa = 24 (finale)<br />55 (kvalifikacije) | trenutni šampioni = {{NOG|ŠPA}}<br />(4 titule) | najuspješniji klub = {{NOG|ŠPA}}<br />(4 titule) | emiteri = | moto = | internet stranica = [https://www.uefa.com/euro2024// uefa.com] | trenutno = [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2028.|UEFA Euro 2028.]] }} {{Infokutija | tijeloklasa = hlist | slika = [[Datoteka:Ceremonia Otwarcia Euro 2012 (11).jpg|230px]] | podaci1 = * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1960.|1960]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1964.|1964]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1968.|1968]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1972.|1972]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1976.|1976]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1980.|1980]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1984.|1984]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1988.|1988]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1992.|1992]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1996.|1996]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2000.|2000]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2004.|2004]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|2008]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2012.|2012]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2016.|2016]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2020.|2020]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2024.|2024]] * [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2028.|2028]] }} '''Evropsko prvenstvo u nogometu''' je glavno [[nogomet]]no takmičenje država članica [[UEFA]]-e. Održava se svake četiri godine od 1960. Izvorno se zvao '''Kup evropskih nacija''' ([[Engleski jezik|engleski]]: '''European Nations Cup'''), a takmičenje je od 1968. godine promijenilo naziv u '''Evropsko prvenstvo u nogometu''' ([[Engleski jezik|engleski]]: '''European Football Championship'''). Broj učesnika se mijenjao, do 1976. godine samo četiri učesnika su ulazila na završni turnir. Od 1980. godine, učestvuje osam ekipa, a od 1996. godine šesnaest ekipa učestvuje na završnom turniru. Na [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2016.|Evropskom prvenstvu 2016]]. koje se održalo u [[Francuska|Francuskoj]] po prvi put u historiji je učestvovalo 24 ekipe.<ref name="Pros and Cons of Multi-hosted Euros, soccernewsday.com">[http://www.soccernewsday.com/world/a/179/pros-and-cons-of-multi-hosted-euros ''Pros and Cons of Multi-hosted Euros, soccernewsday.com''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140325070543/http://www.soccernewsday.com/world/a/179/pros-and-cons-of-multi-hosted-euros |date=25 Mart 2014 }}; pristupljeno: 2. 10. 2014.</ref> == Rezultati == {| class="wikitable" style="font-size: 90%; text-align: center; width: 100%;" |- !rowspan="2" width="5%"|Godina !rowspan="2" width="10%"|Domaćin ! rowspan="21" width="1%" bgcolor="ffffff" | !colspan="3"|Finale ! rowspan="21" width="1%" bgcolor="ffffff" | !colspan="3"|Utakmica za treće mjesto ! rowspan="21" width="1%" bgcolor="ffffff" | !rowspan="2" width="4%"|Broj ekipa |- !width="14%"|Pobjednik !width="10%"|Rezultat !width="14%"|Viceprvak !width="14%"|Treće mjesto !width="10%"|Rezultat !width="14%"|Četvrto mjesto |- |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1960.|1960.]]'' |[[Datoteka:Flag of France.svg|23px|border|link=Francuska]] [[Francuska]] |'''[[Datoteka:Flag of the Soviet Union (1955-1980).svg|50px|border|link=Sovjetski savez]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Sovjetskog saveza|Sovjetski savez]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1960.|2–1]]'''<br />([[Produžetci (sport)|npr]]) |[[Datoteka:Flag of SFR Yugoslavia.svg|50px|border|link=Jugoslavija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Jugoslavije|Jugoslavija]] |[[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|50px|border|link=Čehoslovačka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Čehoslovačke|Čehoslovačka]] |'''2–0''' |[[Datoteka:Flag of France.svg|50px|border|link=Francuska]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] |4 |-style="background: #D0E6FF;" |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1964.|1964.]]'' |[[Datoteka:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|23px|border|link=Španija]] [[Španija]] |'''[[Datoteka:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|50px|border|link=Španija]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Španije|Španija]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1964.|2–1]]''' |[[Datoteka:Flag of the Soviet Union (1955-1980).svg|50px|border|link=Sovjetski savez]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Sovjetskog saveza|Sovjetski savez]] |[[Datoteka:Flag of Hungary.svg|50px|border|link=Mađarska]]<br />[[Nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] |'''3–1'''<br />([[Produžetci (sport)|npr]]) |[[Datoteka:Flag of Denmark.svg|50px|border|link=Danska]]<br />[[Nogometna reprezentacija Danske|Danska]] |4 |- |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1968.|1968.]]'' |[[Datoteka:Flag of Italy.svg|23px|border|link=Italija]] [[Italija]] |'''[[Datoteka:Flag of Italy.svg|50px|border|link=Italija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Italije|Italija]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1968.|1–1]]''' ([[Produžetci (sport)|npr]])<br />'''2–0''' ({{Tooltip|P. ut.|Ponovljena utakmica}}) |[[Datoteka:Flag of SFR Yugoslavia.svg|50px|border|link=Jugoslavija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Jugoslavije|Jugoslavija]] |[[Datoteka:Flag of England.svg|50px|border|link=Engleska]]<br />[[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleska]] |'''2–0''' |[[Datoteka:Flag of the Soviet Union (1955-1980).svg|50px|border|link=Sovjetski savez]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Sovjetskog saveza|Sovjetski savez]] |4 |-style="background: #D0E6FF;" |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1972.|1972.]]'' |[[Datoteka:Flag of Belgium (civil).svg|23px|border|link=Belgija]] [[Belgija]] |'''[[Datoteka:Flag of Germany.svg|50px|border|link=Zapadna Njemačka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1972.|3–0]]''' |[[Datoteka:Flag of the Soviet Union (1955-1980).svg|50px|border|link=Sovjetski savez]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Sovjetskog saveza|Sovjetski savez]] |[[Datoteka:Flag of Belgium (civil).svg|50px|border|link=Belgija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Belgije|Belgija]] |'''2–1''' |[[Datoteka:Flag of Hungary.svg|50px|border|link=Mađarska]]<br />[[Nogometna reprezentacija Mađarske|Mađarska]] |4 |- |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1976.|1976.]]'' |[[Datoteka:Flag of SFR Yugoslavia.svg|23px|border|link=Jugoslavija]] [[Jugoslavija]] |'''[[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|50px|border|link=Čehoslovačka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Čehoslovačke|Čehoslovačka]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1976.|2–2]]''' ([[Produžetci (sport)|npr]])<br />'''(5–3)''' ([[Jedanaesterci (nogomet)|pen.]]) |[[Datoteka:Flag of Germany.svg|50px|border|link=Zapadna Njemačka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]] |[[Datoteka:Flag of the Netherlands.svg|50px|border|link=Holandija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Holandije|Holandija]] |'''3–2'''<br />([[Produžetci (sport)|npr]]) |[[Datoteka:Flag of SFR Yugoslavia.svg|50px|border|link=Jugoslavija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Jugoslavije|Jugoslavija]] |4 |-style="background: #D0E6FF;" |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1980.|1980.]]'' ||[[Datoteka:Flag of Italy.svg|23px|border|link=Italija]] [[Italija]] |'''[[Datoteka:Flag of Germany.svg|50px|border|link=Zapadna Njemačka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1980.|2–1]]''' |[[Datoteka:Flag of Belgium (civil).svg|50px|border|link=Belgija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Belgije|Belgija]] |[[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|50px|border|link=Čehoslovačka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Čehoslovačke|Čehoslovačka]] |'''1–1'''{{Napomena|Produžeci se nisu igrali. Nakon regularnog dijela utakmice odmah se pristupilo izvođenju jedanaesteraca.}}<br />'''(9–8)''' ([[Jedanaesterci (nogomet)|pen.]]) |[[Datoteka:Flag of Italy.svg|50px|border|link=Italija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Italije|Italija]] |8 |- !rowspan="2" width="5%"|Godina !rowspan="2" width="10%"|Domaćin !colspan="3"|Finale !colspan="3" rowspan="2"|Poraženi polufinalisti{{Napomena|Utakmice za treće mjesto se nisu igrale od 1984.}} !rowspan="2" width="4%"|Broj ekipa |- !width="14%"|Pobjednik !width="10%"|Rezultat !width="14%"|Viceprvak |- |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1984.|1984.]]'' |[[Datoteka:Flag of France.svg|23px|border|link=Francuska]]<br />[[Francuska]] |'''[[Datoteka:Flag of France.svg|50px|border|link=Francuska]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1984.|2–0]]''' |[[Datoteka:Flag of Spain.svg|50px|border|link=Španija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Španije|Španija]] | colspan="3" |[[Datoteka:Flag of Denmark.svg|50px|border|link=Danska]] [[Nogometna reprezentacija Danske|Danska]] i [[Datoteka:Flag of Portugal.svg|50px|border|link=Portugal]] [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugal]] |8 |-style="background: #D0E6FF;" |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1988.|1988.]]'' |[[Datoteka:Flag of Germany.svg|23px|border|link=Zapadna Njemačka]] [[Zapadna Njemačka]] |'''[[Datoteka:Flag of the Netherlands.svg|50px|border|link=Holandija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Holandije|Holandija]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1988.|2–0]]''' |[[Datoteka:Flag of the Soviet Union (1955-1980).svg|50px|border|link=Sovjetski savez]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Sovjetskog saveza|Sovjetski savez]] | colspan="3" |[[Datoteka:Flag of Italy.svg|50px|border|link=Italija]] [[Nogometna reprezentacija Italije|Italija]] i [[Datoteka:Flag of Germany.svg|50px|border|link=Zapadna Njemačka]] [[Nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]] |8 |- |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1992.|1992.]]'' ||[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|23px|border|link=Švedska]] [[Švedska]] |'''[[Datoteka:Flag of Denmark.svg|50px|border|link=Danska]]<br />[[Nogometna reprezentacija Danske|Danska]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1992.|2–0]]''' |[[Datoteka:Flag of Germany.svg|50px|border|link=Njemačka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]] | colspan="3" |[[Datoteka:Flag of the Netherlands.svg|50px|border|link=Holandija]] [[Nogometna reprezentacija Holandije|Holandija]] i [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|50px|border|link=Švedska]] [[Nogometna reprezentacija Švedske|Švedska]] |8 |-style="background: #D0E6FF;" |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 1996.|1996.]]'' |[[Datoteka:Flag of England.svg|23px|border|link=Engleska]] [[Engleska]] |'''[[Datoteka:Flag of Germany.svg|50px|border|link=Njemačka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 1996.|2–1]]'''<br />([[Zlatni gol (sport)|zg]]) |[[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|50px|border|link=Češka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Češke|Češka]] | colspan="3" |[[Datoteka:Flag of England.svg|50px|border|link=Engleska]] [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleska]] i [[Datoteka:Flag of France.svg|50px|border|link=Francuska]] [[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] |16 |- |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 2000.|2000.]]'' |[[Datoteka:Flag of Belgium (civil).svg|23px|border|link=Belgija]] [[Belgija]]<br />[[Datoteka:Flag of the Netherlands.svg|23px|border|link=Holandija]] [[Holandija]] |'''[[Datoteka:Flag of France.svg|50px|border|link=Francuska]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 2000.|2–1]]'''<br />([[Zlatni gol (sport)|zg]]) |[[Datoteka:Flag of Italy.svg|50px|border|link=Italija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Italije|Italija]] | colspan="3"|[[Datoteka:Flag of the Netherlands.svg|50px|border|link=Holandija]] [[Nogometna reprezentacija Holandije|Holandija]] i [[Datoteka:Flag of Portugal.svg|50px|border|link=Portugal]] [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugal]] |16 |-style="background: #D0E6FF;" |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 2004.|2004.]]'' |[[Datoteka:Flag of Portugal.svg|23px|border|link=Portugal]] [[Portugal]] |'''[[Datoteka:Flag of Greece.svg|50px|border|link=Grčka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Grčke|Grčka]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 2004.|1–0]]''' |[[Datoteka:Flag of Portugal.svg|50px|border|link=Portugal]]<br />[[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugal]] | colspan="3"|[[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|50px|border|link=Češka]] [[Nogometna reprezentacija Češke|Češka]] i [[Datoteka:Flag of the Netherlands.svg|50px|border|link=Holandija]] [[Nogometna reprezentacija Holandije|Holandija]] |16 |- |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|2008.]]'' |[[Datoteka:Flag of Austria.svg|23px|border|link=Austrija]] [[Austrija]]<br />[[Datoteka:Flag of Switzerland.svg|17px|border|link=Švicarska]] [[Švicarska]] |'''[[Datoteka:Flag of Spain.svg|50px|border|link=Španija]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Španije|Španija]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 2008.|1–0]]''' |[[Datoteka:Flag of Germany.svg|50px|border|link=Njemačka]]<br />[[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]] | colspan="3"|[[Datoteka:Flag of Russia.svg|50px|border|link=Rusija]] [[Nogometna reprezentacija Rusije|Rusija]] i [[Datoteka:Flag of Turkey.svg|50px|border|link=Turska]] [[Nogometna reprezentacija Turske|Turska]] |16 |-style="background: #D0E6FF;" |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 2012.|2012.]]'' |[[Datoteka:Flag of Poland.svg|23px|border|link=Poljska]] [[Poljska]]<br />[[Datoteka:Flag of Ukraine.svg|23px|border|link=Ukrajina]] [[Ukrajina]] |'''[[Datoteka:Flag of Spain.svg|50px|border|link=Španija]]'''<br />'''[[Nogometna reprezentacija Španije|Španija]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 2012.|4–0]]''' |[[Datoteka:Flag of Italy.svg|50px|border|link=Italija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Italije|Italija]] | colspan="3"|[[Datoteka:Flag of Germany.svg|50px|border|link=Njemačka]] [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]] i [[Datoteka:Flag of Portugal.svg|50px|border|link=Portugal]] [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugal]] |16 |- |''[[Evropsko prvenstvo u nogometu 2016.|2016.]]'' |[[Datoteka:Flag of France.svg|23px|border|link=Francuska]] [[Francuska]] |[[Datoteka:Flag of Portugal.svg|50px|border|link=Portugal]] [[Nogometna reprezentacija Portugala|'''Portugal''']] |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 2016.|1–0]]''' ([[Produžeci|prod]].) |'''[[Datoteka:Flag of France.svg|50px|border|link=Francuska]]'''<br />[[Nogometna reprezentacija Francuske|Francuska]] | colspan="3"|[[Datoteka:Flag of Germany.svg|50px|border|link=Njemačka]] [[Nogometna reprezentacija Njemačke|Njemačka]] i [[Datoteka:Flag of Wales.svg|granica|50x50piksel]] [[Nogometna reprezentacija Velsa|Vels]] |24 |-style="background: #D0E6FF;" |[[Evropsko prvenstvo u nogometu 2020.|''2020.'']] |{{Flagicon|EU}} [[Evropa]] |'''[[Datoteka:Flag of Italy.svg|50px|border|link=Italija]]<br />[[Nogometna reprezentacija Italije|Italija]]''' |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 2020.|1–1]]''' ([[Produžeci|prod]].) (3–2 [[Penal (nogomet)|pen.]]) |[[Datoteka:Flag of England.svg|50px|border|link=Engleska]] [[Nogometna reprezentacija Engleske|Engleska]] | colspan="3" |[[Datoteka:Flag of Denmark.svg|50px|border|link=Danska]] [[Nogometna reprezentacija Danske|Danska]] i '''[[Datoteka:Flag of Spain.svg|50px|border|link=Španija]]''' [[Nogometna reprezentacija Španije|Španija]] |24 |- |[[Evropsko prvenstvo u nogometu 2024.|''2024.'']] |{{ZD|Njemačka}} [[Njemačka]] | |'''[[Finale Evropskog prvenstva u nogometu 2024.|–]]''' | | colspan="3" | |24 |- |} === Skraćenice === *npr - ''nakon [[Produžetci (sport)|produžetaka]]'' *zg - ''nakon [[Zlatni gol (sport)|zlatnog gola]] u [[Produžetci (sport)|produžecima]]'' *pen. - ''nakon [[Jedanaesterci (nogomet)|izvođenja jedanaesteraca]]'' === Napomene === {{napomene}} == Poredak osvajača medalja == [[Datoteka:European Football Championship winners.svg|thumb|400px|Karta pobjednika Evropskog prvenstva]] {| class="wikitable sortable" |- !Ekipa !Titule !Viceprvaci !Finale |- |style="background:#fff68f"|{{NOG|NJE}} |style="background:#fff68f"|3 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1972.|1972]]^[[#1|1]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1980.|1980]]^[[#1|1]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1996.|1996]]) |3 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1976.|1976]]^[[#1|1]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1992.|1992]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|2008]]) |align="center"|6 |- |style="background:#fff68f"|{{NOG|ŠPA}} |style="background:#fff68f"|3 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1964.|1964]]^[[#0|*]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2008.|2008]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2012.|2012]]) |1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1984.|1984]]) |align="center"|4 |- | style="background:#fff68f" |{{NOG|ITA}} | style="background:#fff68f" |2 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1968.|1968]]*, [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2020.|2020]]*) |2 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 2000.|2000]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2012.|2012]]) | align="center" |4 |- | style="background:#fff68f" |{{NOG|FRA}} | style="background:#fff68f" |2 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1984.|1984]]^[[#0|*]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 2000.|2000]]) |1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 2016.|2016.]]) | align="center" |3 |- |style="background:#fff68f"|{{NOG|SSSR}} |style="background:#fff68f"|1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1960.|1960]]) |3 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1964.|1964]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1972.|1972]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1988.|1988]]) |align="center"|4 |- |style="background:#fff68f"|{{NOG|ČSSR}} |style="background:#fff68f"|1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1976.|1976]]) |align="center"|— |align="center"|1 |- |style="background:#fff68f"|{{NOG|HOL}} |style="background:#fff68f"|1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1988.|1988]]) |align="center"|— |align="center"|1 |- |style="background:#fff68f"|{{NOG|DAN}} |style="background:#fff68f"|1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1992.|1992]]) |align="center"|— |align="center"|1 |- |style="background:#fff68f"|{{NOG|GRČ}} |style="background:#fff68f"|1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 2004.|2004]]) |align="center"|— |align="center"|1 |- |style="background:#fff68f"|{{NOG|POR}} |style="background:#fff68f"|1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 2016.|2016]]) |1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 2004.|2004]]^[[#0|*]]) |align="center"|2 |- |{{NOG|JUG}} |align="center"|— |2 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1960.|1960]], [[Evropsko prvenstvo u nogometu 1968.|1968]]) |align="center"|2 |- |{{NOG|BEL}} |align="center"|— |1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1980.|1980]]) |align="center"|1 |- |{{NOG|ČEŠ}} |align="center"|— |1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 1996.|1996]]) |align="center"|1 |- |{{NOG|ENG}} |align="center"|— |1 ([[Evropsko prvenstvo u nogometu 2020.|2020]]*) |align="center"|1 |} :<div id="0"><nowiki>*</nowiki> domaćin :<div id="1">¹ kao [[Nogometna reprezentacija Zapadne Njemačke|Zapadna Njemačka]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|UEFA European Championship}} * [http://www.uefa.com/uefaeuro/finals/index.html EP u nogometu] na UEFA.com * [http://www.rsssf.com/tablese/eurochamp.html EP u nogometu] na RSSSF.com {{Evropsko prvenstvo u nogometu}} [[Kategorija:Evropsko prvenstvo u nogometu|*]] [[Kategorija:UEFA takmičenja]] [[Kategorija:Evropska prvenstva|Nogomet]] fnub22pycvvdgr6qh5j5xkhqrt8dxyy 0 64859 3824193 3639318 2026-04-05T03:17:00Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824193 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar | počasni_prefiks = | ime = Aljoša Buha | počasni_sufiks = | slika = | slika_veličina = | široka_slika = <!-- 'da' ako je široka slika, inače ostaviti prazno --> | alt = | opis = | pozadina = **Obavezno** Koristi jedno: solo_izvođač, instrumentalist, pomoćno_osoblje ili privremeni_projekt | izvorno_ime = | izvorno_ime_jezik = | ime_po_rođenju = | alias = | datum_rođenja = {{datum rođenja|1962|1|4}} | mjesto_rođenja = [[Ljubljana]], [[Socijalistička Republika Slovenija]], [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija]] | porijeklo = | datum_smrti = {{datum smrti i godine|1986|9|18|1962|1|4}} | mjesto_smrti = | žanr = | zanimanje = | instrument = [[Bas-gitara]] | karijera = <!-- GGGG–GGGG. (ili –sada) --> | izdavač = | povezani_umjetnici = [[Crvena jabuka]] | veb-sajt = <!-- {{URL|primjer.com}} --> | značajni_instrumenti = | modul = | modul2 = | modul3 = }} '''Aljoša Buha''' ([[Ljubljana]], 4. januar 1962 – [[Jablanica]], 18. septembar 1986.) bio je [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] i [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|jugoslavenski]] muzičar, basista [[Sarajevo|sarajevske]] [[Rok-muzika|rok]] grupe [[Crvena jabuka]]. Odrastao je na Pišću u [[Zenica|Zenici]] i stanovao u istoj zgradi gdje i bubnjar [[Darko Jelčić]] - Cunja. Poznavao je [[engleski jezik]] i radio kao prevodilac za vrijeme [[Zimske olimpijske igre 1984.|zimskih olimpijskih igara u Sarajevu]]. Prevodio je i tekstove na [[Slovenski jezik|slovenski]]. Nakon završetka gimnazije u Zenici, počinje da studira na [[Filozofski fakultet u Sarajevu|Filozofskom fakultetu u Sarajevu]] i odlazi u vojsku. Bio je stalni saradnik trećeg programa [[Radio Sarajevo]]. Muzikom se bavio još od osnovne škole, a svirao je u gimnazijskom bendu kao i u bendu ''Flota'' zajendno sa Cunjom. Nakom ''Flote'' svirao je u bendu ''[[Kongres]]'' i sa njima učestvovao u snimanju prve ploče "[[Zarjavele trobente (album)|Zarjavele trobente]]", koji je objavio sarajevski [[Diskoton]] 1984. Na poziv Cunje 1985. prelazi u bend ''Crvena jabuka'' prilikom njihovog osnivanja. Zajedno sa njima učestvuje u snimanju [[Crvena jabuka (album)|prvog albuma]] 1986. godine. Preminuo je 18. septembra 1986. u saobraćajnoj nesreći kod Jablanice na putu za koncert koji je trebao biti u [[Mostar]]u, zajedno sa [[Dražen Ričl|Draženom Ričlom]] - Zijom. Sahranjen je u Zenici na groblju u Crkvicama, pored svoje majke koja je umrla za vrijeme njegovog života. <ref>{{cite news|url=http://www.si21.com/news.php?id=41746|title= ''Nova plošča - Oprosti što je ljubavna''|work= si21.com|access-date= 10. 8. 2022}}</ref> <ref>{{cite news|url= http://www.dnevnik.si/novice/kultura/236907|title= ''Crvena jabuka bodo prestolnico obarvali rdeče''|work= dnevnik.si|date= 10. 8. 2022|access-date= 30. 11. 2009|archive-date= 23. 1. 2016|archive-url= https://web.archive.org/web/20160123163206/http://www.dnevnik.si/novice/kultura/236907|url-status= dead}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * Sinanović, Edin. "[https://zenicainfo.ba/2019/09/18/sjecanje-na-zenickog-muzicara-aljosu-buhu-clana-grupe-crvena-jabuka/ Sjećanje na zeničkog muzičara Aljošu Buhu, člana grupe Crvena jabuka]". ''Zenicainfo''. 18. 9. 2019. {{Crvena jabuka}} {{DEFAULTSORT:Buha, Aljoša}} [[Kategorija:Rođeni 1962.]] [[Kategorija:Umrli 1986.]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački muzičari]] [[Kategorija:Basisti]] [[Kategorija:Biografije, Ljubljana]] [[Kategorija:Crvena jabuka]] [[Kategorija:Jugoslavenski muzičari]] 0788j53zj5s45axiwswcu34z99qztjm 0 97942 3824210 3681192 2026-04-05T08:34:03Z Arnel 102555 3824210 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar | ime = The Clash | slika = Clash 21051980 12 800.jpg | opis = The Clash 1980. godine | pozadina = skupina | porijeklo = [[London]], Engleska | žanr = {{flatlist| * [[pank-rok]] * [[novovalna muzika|novi val]] * {{nowrap|[[post-pank]]}} * [[reggae]] * [[eksperimentalni rok]] }} | karijera = 1976–1986 | izdavač = {{flatlist| * [[Columbia Records|CBS]] * [[Epic Records|Epic]] * [[Sony Music]] }} | povezani_umjetnici = {{flatlist| * [[Big Audio Dynamite]] * [[Havana 3am]] * [[The Latino Rockabilly War]] * [[The Mescaleros]] * [[Carbon/Silicon]] }} | veb-sajt = {{URL|theclash.com}} | bivši_članovi = * [[Joe Strummer]] * [[Mick Jones (gitarista)|Mick Jones]] * [[Paul Simonon]] * [[Topper Headon]] * [[Terry Chimes]] * [[Keith Levene]] * [[Rob Harper]] * [[Pete Howard]] * [[Nick Sheppard]] * Vince White }} '''The Clash''' je bila engleska rok-grupa osnovana u [[London|Londonu]] 1976. godine. Nazvani "Jedini bend koji je važan", smatraju se jednim od najuticajnijih izvođača u originalnom talasu britanskog [[Pank-rok|pank-roka]], čija muzika spaja elemente [[Reggae|reggaea]], [[Dub muzika|duba]], [[Fank|fanka]], [[ska]] i [[rockabillyja]]. Grupa je također doprinijela [[post-pank]] i [[Novi val|novovalnim]] pokretima koji su uslijedili. Veći dio svoje muzičke karijere, Clash su činili glavni vokal i ritam gitarista [[Joe Strummer]], glavni gitarista i vokal [[Mick Jones (gitarista)|Mick Jones]], basista [[Paul Simonon]] i bubnjar [[Nicky Headon|Nicky "Topper" Headon]]. The Clash je postigao kritički i komercijalni uspjeh u Ujedinjenom Kraljevstvu izdavanjem svog debitantskog albuma ''[[The Clash (album)|The Clash]]'' (1977) i drugog albuma ''[[Give 'Em Enough Rope]]'' (1978). Njihov treći album ''[[London Calling]]'', koji je objavljen u Velikoj Britaniji u decembru 1979, donio im je popularnost u Sjedinjenim Državama, gdje je objavljen sljedećeg mjeseca. Deceniju kasnije, ''[[Rolling Stone (časopis)|Rolling Stone]]'' je proglasio ''London Calling'' najboljim albumom 1980-ih. Nakon nastavka muzičkog eksperimentisanja na svom četvrtom albumu ''[[Sandinista!]]'' (1980), grupa je postigla daljnji komercijalni uspjeh izdavanjem albuma ''[[Combat Rock]]'' (1982), koji uključuje hit "[[Rock the Casbah]]", koji se nalazi među 10 najboljih na američkim listama, što je albumu pomoglo da postigne dvostruki platinasti tiraž. Godine 1982, Headon je napustio grupu zbog unutrašnjih sukoba oko njegove sve veće ovisnosti o heroinu, a Jones je otišao sljedeće godine. S novom postavom, grupa je objavila svoj posljednji album ''[[Cut the Crap]]'' 1985, prije nego što se raspao nekoliko sedmica kasnije.<ref>{{Cite news|title=Clash star Strummer dies|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2600669.stm|date=2002-12-27|access-date=2026-04-05|language=en-GB}}</ref> U januaru 2003, ubrzo nakon smrti Joea Strummera, grupa, uključujući originalnog bubnjara [[Terry Chimes|Terryja Chimesa]], primljena je u [[Rock and Roll Hall of Fame]]. Godine 2004. ''Rolling Stone'' rangirao je Clash na 28. mjesto na svojoj listi "100 najvećih umjetnika svih vremena".<ref name="rollingstone.com-30_the_clash">{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/5702/31963/32154|title=The Clash by The Edge|date=15. 4. 2004|work=Rolling Stone Issue 946|archive-url=https://web.archive.org/web/20101207053013/http://www.rollingstone.com/music/lists/5702/31963/32154|archive-date=7. 12. 2010|url-status=dead|access-date=5. 4. 2026}}</ref> == Članovi == === Glavna postava === * [[Joe Strummer]] - vokali, gitara (1976.-1986.) * [[Mick Jones]] - vokali, gitara (1976.-1983.) * [[Paul Simonon]] - vokali, bas-gitara (1976.-1986.) * [[Topper Headon]] - bubnjevi (1977.-1982.) === Ostali članovi === * [[Terry Chimes]] (poznat još i kao Tory Crimes) - bubnjevi (1976., 1977., 1982.-1983.) * [[Keith Levene]] - gitara (1976.) * [[Rob Harper]] - bubnjevi (1976.-1977.) Pojavljuju se u zadnjoj postavi, na albumu ''[[Cut The Crap]]'', poslje izlaska Jonesa iz benda: * [[Nick Sheppard]] - vokali, gitara (1983.-1986.) * [[Vince White]] - gitara (1983.-1986.) * [[Pete Howard]] - bubnjevi (1983.-1986.) == Diskografija == === Studijski albumi === * ''[[The Clash (album)|The Clash]]'' (1977) * ''[[Give 'Em Enough Rope]]'' (1978) * ''[[London Calling]]'' (1979) * ''[[Sandinista!]]'' (1980) * ''[[Combat Rock]]'' (1982) * ''[[Cut the Crap]]'' (1985) == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|The Clash}} * [https://web.archive.org/web/20120508174123/http://www.theclashonline.com/ The Clash Online] * [http://clashphotorockers.free.fr Clash Photo Rockers] * [http://lyriki.com/index.php?title=The_Clash Clash lyrics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311050104/http://lyriki.com/index.php?title=The_Clash |date=11. 3. 2007}} {{Grammy za životno djelo}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:The Clash| ]] [[Kategorija:Britanske muzičke grupe]] blx2hxbsuq71otuwzyvy8glthlwhiez 3824211 3824210 2026-04-05T08:34:53Z Arnel 102555 3824211 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar | ime = The Clash | slika = Clash 21051980 12 800.jpg | opis = The Clash 1980. godine | pozadina = skupina | porijeklo = [[London]], Engleska | žanr = {{flatlist| * [[pank-rok]] * [[novovalna muzika|novi val]] * {{nowrap|[[post-pank]]}} * [[reggae]] * [[eksperimentalni rok]] }} | karijera = 1976–1986 | izdavač = {{flatlist| * [[Columbia Records|CBS]] * [[Epic Records|Epic]] * [[Sony Music]] }} | povezani_umjetnici = {{flatlist| * [[Big Audio Dynamite]] * [[Havana 3am]] * [[The Latino Rockabilly War]] * [[The Mescaleros]] * [[Carbon/Silicon]] }} | veb-sajt = {{URL|theclash.com}} | bivši_članovi = * [[Joe Strummer]] * [[Mick Jones (gitarista)|Mick Jones]] * [[Paul Simonon]] * [[Topper Headon]] * [[Terry Chimes]] * [[Keith Levene]] * [[Rob Harper]] * [[Pete Howard]] * [[Nick Sheppard]] * Vince White }} '''The Clash''' je bila engleska rok-grupa osnovana u [[London|Londonu]] 1976. godine. Nazvani "Jedini bend koji je važan", smatraju se jednim od najuticajnijih izvođača u originalnom talasu britanskog [[Pank-rok|pank-roka]]. Njihova muzika spaja elemente [[Reggae|reggaea]], [[Dub muzika|duba]], [[Fank|fanka]], [[ska]] i [[rockabillyja]]. Grupa je također doprinijela [[post-pank]] i [[Novi val|novovalnim]] pokretima koji su uslijedili. Veći dio svoje muzičke karijere, Clash su činili glavni vokal i ritam gitarista [[Joe Strummer]], glavni gitarista i vokal [[Mick Jones (gitarista)|Mick Jones]], basista [[Paul Simonon]] i bubnjar [[Nicky Headon|Nicky "Topper" Headon]]. The Clash je postigao kritički i komercijalni uspjeh u Ujedinjenom Kraljevstvu izdavanjem svog debitantskog albuma ''[[The Clash (album)|The Clash]]'' (1977) i drugog albuma ''[[Give 'Em Enough Rope]]'' (1978). Njihov treći album ''[[London Calling]]'', koji je objavljen u Velikoj Britaniji u decembru 1979, donio im je popularnost u Sjedinjenim Državama, gdje je objavljen sljedećeg mjeseca. Deceniju kasnije, ''[[Rolling Stone (časopis)|Rolling Stone]]'' je proglasio ''London Calling'' najboljim albumom 1980-ih. Nakon nastavka muzičkog eksperimentisanja na svom četvrtom albumu ''[[Sandinista!]]'' (1980), grupa je postigla daljnji komercijalni uspjeh izdavanjem albuma ''[[Combat Rock]]'' (1982), koji uključuje hit "[[Rock the Casbah]]", koji se nalazi među 10 najboljih na američkim listama, što je albumu pomoglo da postigne dvostruki platinasti tiraž. Godine 1982, Headon je napustio grupu zbog unutrašnjih sukoba oko njegove sve veće ovisnosti o heroinu, a Jones je otišao sljedeće godine. S novom postavom, grupa je objavila svoj posljednji album ''[[Cut the Crap]]'' 1985, prije nego što se raspao nekoliko sedmica kasnije.<ref>{{Cite news|title=Clash star Strummer dies|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/2600669.stm|date=2002-12-27|access-date=2026-04-05|language=en-GB}}</ref> U januaru 2003, ubrzo nakon smrti Joea Strummera, grupa, uključujući originalnog bubnjara [[Terry Chimes|Terryja Chimesa]], primljena je u [[Rock and Roll Hall of Fame]]. Godine 2004. ''Rolling Stone'' rangirao je Clash na 28. mjesto na svojoj listi "100 najvećih umjetnika svih vremena".<ref name="rollingstone.com-30_the_clash">{{cite web|url=https://www.rollingstone.com/music/lists/5702/31963/32154|title=The Clash by The Edge|date=15. 4. 2004|work=Rolling Stone Issue 946|archive-url=https://web.archive.org/web/20101207053013/http://www.rollingstone.com/music/lists/5702/31963/32154|archive-date=7. 12. 2010|url-status=dead|access-date=5. 4. 2026}}</ref> == Članovi == === Glavna postava === * [[Joe Strummer]] - vokali, gitara (1976.-1986.) * [[Mick Jones]] - vokali, gitara (1976.-1983.) * [[Paul Simonon]] - vokali, bas-gitara (1976.-1986.) * [[Topper Headon]] - bubnjevi (1977.-1982.) === Ostali članovi === * [[Terry Chimes]] (poznat još i kao Tory Crimes) - bubnjevi (1976., 1977., 1982.-1983.) * [[Keith Levene]] - gitara (1976.) * [[Rob Harper]] - bubnjevi (1976.-1977.) Pojavljuju se u zadnjoj postavi, na albumu ''[[Cut The Crap]]'', poslje izlaska Jonesa iz benda: * [[Nick Sheppard]] - vokali, gitara (1983.-1986.) * [[Vince White]] - gitara (1983.-1986.) * [[Pete Howard]] - bubnjevi (1983.-1986.) == Diskografija == === Studijski albumi === * ''[[The Clash (album)|The Clash]]'' (1977) * ''[[Give 'Em Enough Rope]]'' (1978) * ''[[London Calling]]'' (1979) * ''[[Sandinista!]]'' (1980) * ''[[Combat Rock]]'' (1982) * ''[[Cut the Crap]]'' (1985) == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|The Clash}} * [https://web.archive.org/web/20120508174123/http://www.theclashonline.com/ The Clash Online] * [http://clashphotorockers.free.fr Clash Photo Rockers] * [http://lyriki.com/index.php?title=The_Clash Clash lyrics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311050104/http://lyriki.com/index.php?title=The_Clash |date=11. 3. 2007}} {{Grammy za životno djelo}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:The Clash| ]] [[Kategorija:Britanske muzičke grupe]] k2c5ajuxeivluu3uuv6uzsu5qry7h37 0 139096 3824203 3759202 2026-04-05T05:30:17Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824203 wikitext text/x-wiki {{Preuređivanje}} {{Infokutija teniser | ime = Ana Ivanović<br/ ><small>Ана Ивановић</small> | slika = Ana Ivanovic Hopman Cup 2011.jpg | veličina_slike = | tekst = | puno_ime = | izvorno_ime = | jezik_izvornog_imena = | itf_ime = | nadimak = Anči | država = {{ZID|Srbija i Crna Gora}} (2003–06)<br />{{ZID|Srbija}} (2006–) | prebivalište = | datum_rođenja = {{datum rođenja i godine|1987|11|06}} | mjesto_rođenja = [[Beograd]], [[SFRJ]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | visina = 186 cm | težina = 69 kg | profesionalni_početak = 17. 8. 2003. | kraj_karijere = 28. 12. 2016. | ruka = Desna (dvoručni bekhend) | koledž = | trener = {{plainlist| * Nikola Četnik (1994–2001) * Dejan Vraneš (2002–04) * Eric van Harpen (2004–05) * [[Zoltan Kuharszky]] (2005–06) * David Taylor (2006–07) * [[Sven Groeneveld]] (?–2009) * Craig Kardon (2009) * [[Heinz Günthardt]] (2010) * [[António van Grichen]] (2010–11) * [[Nigel Sears]] (2011–13) * Nemanja Kontić (2013–14) * [[Dejan Petrović (teniser)|Dejan Petrović]] (2014–15) * [[Nigel Sears]] (2015–) }} | novčane_nagrade = 15.510.787 [[Američki dolar|$]] | kuća_slavnih_god = | kuća_slavnih_id = | služeni_sajt = | pobjede-porazi_pojedinačno = {{pob-por-tenis|pobjede=480|porazi=225}} | turniri_pojedinačno = 15 [[Ženska teniska asocijacija|WTA]], 5 [[Međunarodna teniska federacija|ITF]] | najbolji_plasman_pojedinačno = '''1''' (9. 6. 2008) | trenutni_plasman_pojedinačno = 26 (1. 8. 2016) | australian_open_pojedinačno = F ([[Australian Open 2008 - ženski singl|2008]]) | roland_garros_pojedinačno = '''P''' ([[Roland Garros 2008 - ženski singl|2008]]) | wimbledon_pojedinačno = PF ([[Wimbledon 2007 - ženski singl|2007]]) | us_open_pojedinačno = ČF ([[US Open 2012 - ženski singl|2012]]) | drugi_turniri = | WHCC_pojedinačno = | WCCC_pojedinačno = | TOC = | masters_cup_pojedinačno = | grand_slam_cup = | WCT = | WTA_pojedinačno = | olimpijske_igre_pojedinačno = | pro_prvenstva = | us_pro = | wembley_pro = | french_pro = | pobjede-porazi_parovi = {{pob-por-tenis|pobjede=30|porazi=35}} | turniri_parovi = | najbolji_plasman_parovi = 50 (25. 9. 2006) | trenutni_plasman_parovi = | australian_open_parovi = | roland_garros_parovi = 1R ([[Roland Garros 2005 - ženski parovi|2005]], [[Roland Garros 2007 - ženski parovi|2007]]) | wimbledon_parovi = 3R ([[Wimbledon 2005 - ženski parovi|2005]]) | us_open_parovi = 3R ([[US Open 2006 - ženski parovi|2006]]) | drugi_turniri_parovi = | WHCC_parovi = | WCCC_parovi = | masters_cup_parovi = | WTA_parovi = | olimpijske_igre_parovi = | mješoviti_parovi = | pobjede-porazi_mješoviti_parovi = | turniri_mješoviti_parovi = | australian_open_mješoviti_parovi = | roland_garros_mješoviti_parovi = | wimbledon_mješoviti_parovi = | us_open_mješoviti_parovi = | drugi_turniri_mješoviti_parovi = | WHCC_mješoviti_parovi = | WCCC_mješoviti_parovi = | olimpijske_igre_mješoviti_parovi = | timska_takmičenja = | davis_cup = | fed_cup = | hopman_cup = | wightman_cup = | modul = | medalje = | ažurirano = 28. 12. 2016. }} '''Ana Ivanović''' bivša profesionalna je [[srbija]]nska [[tenis]]erka i bivši broj 1 na WTA-listi. Rođena je 6. novembra 1987. u [[Beograd]]u, tadašnjoj [[SFRJ]]. Najveći njen uspjeh u karijeri jest pobjeda na ''[[Roland Garros]]u'' [[Roland Garros 2008 - ženski singl|2008]], gdje je u finalu savladala [[Rusi|Ruskinju]] [[Dinara Safina|Dinaru Safinu]]. Na istom turniru [[Roland Garros 2007 - ženski singl|2007]]<ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2007/SPORT/06/09/tennis.henin/index.html |title= Henin osvojila treći Roland Gaross |access-date=3. 1. 2011|publisher=[[CNN]] |date=9. 6. 2007}}</ref> i ''[[Australian Open]]u'' 2009. bila je finalistica.<ref>{{cite news |url=http://edition.cnn.com/2008/SPORT/01/26/tennis.australiawomen/index.html/ |title=Sharapova zaustavila Srbijanku u finalu (prijevod naslova) |access-date=3. 1. 2011 |publisher=CNN |date=26. 1. 2008 |archive-date=13. 4. 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080413025524/http://edition.cnn.com/2008/SPORT/01/26/tennis.australiawomen/index.html |url-status=dead }}</ref> Dana 28. decembra 2016. godine, Ana Ivanović je završila svoju profesionalnu karijeru.<ref>{{Cite web|url=http://www.telegraf.rs/sport/2536845-ana-ivanovic-teska-srca-saopstila-povlacim-se-iz-tenisa-video|title=Ana Ivanović konačno saopštila toliko čekanu i važnu odluku! (VIDEO)|website=www.telegraf.rs|access-date=28. 12. 2016}}</ref> == Privatni život == Anina majka Dragana, koja je po profesiji [[advokat]], i otac Miroslav, privatni biznismen, bodre kćer u skoro svim susretima. Ima i mlađeg brata Miloša, s kojim voli igrati [[košarka|košarku]]. Pored profesionalnih obaveza, studira finansije na univerzitetu u [[Beograd]]u i [[španski jezik]] u slobodno vrijeme.<ref name="vrijeme">{{Cite web |url=http://www.independent.co.uk/sport/tennis/ivanovic-grows-into-role-of-australias-adopted-daughter-773713.html |title=Ivanovic postaje australijska usvojena kćerka |access-date=2. 1. 2011 |archive-date=24. 9. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170924094959/http://www.independent.co.uk/sport/tennis/ivanovic-grows-into-role-of-australias-adopted-daughter-773713.html |url-status=dead }}</ref> Njen teniski uzor od djetinjstva bila je bivša proslavljena [[tenis]]erka [[Monika Seleš]]. [[8. septembar|8. septembra]] 2007. postala je [[UNICEF]]-ov ambasador za Srbiju zajedno s [[Jelena Janković|Jelenom Janković]] i [[Emir Kusturica|Emirom Kusturicom]].<ref>{{cite news| first=| last=| coauthors=| title=Ivanović postala UNICEF-ov ambasador| date=8. 9. 2007| publisher=WTA Tour| url=http://www.sonyericssonwtatour.com/1/newsroom/stories/?ContentID=1684| work=| pages=| access-date=3. 1. 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20070911124042/http://www.sonyericssonwtatour.com/1/newsroom/stories/?ContentID=1684| archive-date=11. 9. 2007| url-status=dead}}</ref> Posebno je bila aktivna na polju obrazovanja i zaštite dječije populacije. U novembru 2008. potvrdila je da je u vezi sa [[Španija|španskim]] [[tenis]]erom [[Fernando Verdasco|Fernandom Verdascom]] koja je trajala do januara naredne godine. Nakon njega je bila u vezi s [[Australija|australijskim]] [[golf]]erom, [[Adam Scott (golfer)|Adamom Scottom]]. Veza je prekinuta u augustu 2010.<ref>http://tvnz.co.nz/tennis-news/ivanovic-moving-scott-and-up-3755645</ref> Od septembra 2014. u vezi je s [[Njemačka|njemačkim]] [[nogomet]]ašem [[Bastian Schweinsteiger|Bastianom Schweinsteigerom]].<ref>{{cite news|title=Schweinsteiger und Ivanovic jetzt offiziell ein Paar|url=http://www.welt.de/sport/fussball/bundesliga/fc-bayern-muenchen/article137058783/Schweinsteiger-und-Ivanovic-jetzt-offiziell-ein-Paar.html|access-date=7. 6. 2016|publisher=[[Die Welt]]|date=3. 2. 2015}} {{de simbol}}</ref> Neki od najboljih prijatelja su joj teniske kolege [[Novak Đoković]], koga poznaje od pete godine, i [[Rafael Nadal]], a također cijeni [[Roger Federer|Rogera Federera]] zbog njegovog ponašanja na terenu i van njega. == Oprema == Na početku karijere nosila je opremu [[Nike]]a, ali je 2006. potpisala ugovor s [[Adidas]]om, čiju će opremu nositi do kraja karijere, kada će postati njihova ambasadorica. Vjeruje se da je ona najmlađa sportistica ikad koja je potpisala ugovor takve vrste. Koristi rekete kompanije ''[[Yonex]]'' od početka 2008. == Karijera == === 2004. === Šira javnost prvi je put čula za nju kad je došla do juniorskog finala [[Wimbledon (tenis)|Wimbledona]] 2004, ali je tada izgubila od [[Katarina Bondarenko|Katarine Bondarenko]]. Te godine je imala 26 uzastopnih pobjeda, osvojivši 4 [[ITF]] turnira. Njen prvi profesionalni uspjeh bio je u [[Zürich]]u, kad je u 2. kolu izgubila od [[Venus Williams]] rezultatom 7:6(11), 7:6(6). Dobro je nastavila i u [[Louxemburg]]u naredne sedmice. Godinu je počela kao 705. teniserka svijeta, da bi je završila na 97. mjestu. === 2005. === Na samom početku sezone, kao 97. na [[WTA|WTA-listi]], osvojila je svoj prvi WTA turnir u [[Canberra|Canberri]],<ref>[http://www.srbija.gov.rs/vesti/vest.php?pf=1&id=18491&url=%2Fvesti%2Fvest.php%3Fpf%3D1%26id%3D18491 Ana Ivanović osvojila prvi WTA turnir u karijeri], Vlada Republike Srbije; pristupljeno: 6. 4. 2015.</ref> na kojem je prvo morala proći kvalifikacije. Njen plasman na listi je nastavio da se poboljšava, uz pobjede nad [[Svjetlana Kuznjecova|Svjetlanom Kuznjecovom]], [[Nadja Petrova|Nadjom Petrovom]] i [[Vera Zvonarjova|Verom Zvonarjovom]], koje su u to vrijeme sve tri bile među 10 najboljih teniserki svijeta. Napravila je veliko iznenađenje kad je u 3. kolu [[Otvoreno prvenstvo Francuske u tenisu|Otvorenog prvenstva Francuske]] savladala jednu od favoritkinja [[Francuzi|Francuskinju]] [[Amélie Mauresmo]]. U četvrtfinalu je izgubila od [[Nađa Petrova|Nađe Petrove]].<ref>{{Cite news | url = http://www.ana-i.com/novosti/novosti_archive/2005_05_01_novosti_archive.html | title = Ana izgubila od Petrove 2:6, 2:6 | access-date=5. 1. 2010 | publisher = ana-i.com | date=31. 5. 2005 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100427002502/http://www.ana-i.com/novosti/novosti_archive/2005_05_01_novosti_archive.html | archive-date=27. 4. 2010 | url-status = dead }}</ref> Kasnije te godine povreda ju je spriječila da dalje napreduje, ali je uspjela stići do polufinala turnira u Zürichu i [[Linz]]u. Tu godinu je završila na 16. mjestu WTA-liste. === 2006. === [[Datoteka: Ana ivanovic us open.jpg |200px|mini|lijevo| Ana Ivanović na US Openu 2006.]] Godinu je počela na [[Hopman cup]]u u sa zemljakom [[Novak Đoković|Novakom Đokovićem]], gdje im je malo nedostajalo da dođu do finala. Prvi turnir na kojem je učestvovala bio je u [[Sydney]]u, gdje je opet pobijedila [[Amélie Mauresmo]]. U ljeto te godine osvaja prvi turnir [[WTA turniri prve kategorije|prve kategorije]] u [[Kanada|Kanadi]] pobijedivši [[Martina Hingis|Martinu Hingis]] 2:0 u setovima.<ref>{{Cite news | url = http://www.srbijasport.com/vest.php?news_id=1437&sport_id=41 | title = Ana Ivanović osvojila turnir u Montrealu | access-date=3. 1. 2011 | publisher = srbijasport.com | date=22. 8. 2006 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160304125848/http://www.srbijasport.com/vest.php?news_id=1437&sport_id=41 | archive-date=4. 3. 2016 | url-status = dead }}</ref> Na [[US Open]]u zaustavila ju je [[Serena Williams]] u 3. kolu.<ref>{{Cite news | url = http://www.ana-i.com/novosti/2006/09/serena-prejaka-za- anu.html | title = Serena prejaka za Anu | access-date=3. 1. 2011 | publisher = ana-i.com | date=7. 9. 2006 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Nakon ranih poraza od Olge Pučko na turniru na [[Bali]]ju i [[Venus Williams]] na turniru u Louxemburgu, Ana je pauzirala nekoliko sedmica radi oporavka desnog ramena, koje je povrijedila u istom razdoblju prethodne godine. Vratila se igri u Linzu i stigla do četvrtfinala, gdje ju je u dva neizvjesna seta savladala [[Marija Šarapova]], tada prva teniserka svijeta. Godinu je završila porazom u Haseltu od Mihaele Krajicek. Također je te sezone igrala u dublu na devet turnira, a partnerice su joj bile [[Marija Kirilenko]] i [[Sanja Mirza]]. Sa Kirilenkom je stigla do dva polufinala i jednog finala. Tu godinu je završila na 14. mjestu WTA liste dok je na listi parova zauzimala 51. mjesto. === 2007. === Na prvom [[Grand Slam]] turniru u sezoni, [[Australian Open]]u izgubila je od Ruskinje [[Vera Zvonareva|Vere Zvonareve]] u trećoj rundi takmičenja.<ref>{{Cite news | url = http://www.novosti.rs/code/navigate.php?Id=13&status=jedna&vest=98904&datum=2007-01-21 | title = Ana razočarala | access-date = 3. 1. 2011 | publisher = Večernje Novosti] | date = 20. 1. 2007 }}{{Mrtav link}}</ref> Odmah je zatim otpustila dotadašnjeg trenera Davida Taylora.<ref>{{Cite news | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?style = headlines & yyyy = 2007 & mm = 01 & dd = 26 & order = priority & nav_id = 229.289 | title = Ana Ivanović otpustila trenera | access-date=3. 1. 2011 | publisher = B92 | date=26. 1. 2007}}</ref> Na turniru prve kategorije u [[Tokijo|Tokiju]], u finalu je izgubila od [[Martina Hingis|Martine Hingis]] u dva seta.<ref>{{Cite news | url = http://www. politika.rs/rubrike/Sport/t18919.sr.html | title = Utješni trofej pun ohrabrenja | access-date=3. 1. 2010 | publisher = Politika | date=5. 2. 2007}}</ref> Zatim osvaja turnir prve kategorije u [[Berlin]]u savladavši u finalu u tom trenutku četvrtu tenisačicu svijeta, [[Svetlana Kuznjecova|Svetlanu Kuznjecovu]].<ref>{{Cite news | url = http://www.novosti.rs/code/navigate.php?Id=13&status=jedna&vest=103657&datum=2007-05-14 | title = Berlin pod nogama! | access-date = 21. 1. 2010 | publisher = Večernje novosti | date = 13. 5. 2007 }}{{Mrtav link}}</ref> Poslije ovog turnira Ana prvi put u karijeri dolazi među deset najboljih na svijetu. Na [[Roland Garros]]u je stigla do svog prvog [[Grand Slam]] finala. Tamo ipak gubi od [[Justine Henin]] u dva seta, 6:1, 6:2.<ref>{{Cite news | url = http://www.pressonline.rs/sr/vesti/sport/story/12998 / Ivanovićeva + izgubila + finale + Rolan + Garosa.html | title = Ivanovićeva izgubila finale Rolan Garosa | access-date=5. 1. 2010 | publisher = pressonline.rs | date=9. 6. 2007 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Prije toga je pobjedila [[Marija Šarapova|Mariju Šarapovu]] i [[Svetlana Kuznjecova|Svetlanu Kuznjecovu]]. Na [[Wimbledon]]u iste godine je stigla do polufinala, gdje ju je zaustavila [[Venus Williams]] sa 2:6, 4:6 <ref>{{Cite news | url = http://www.b92.net /sport/vesti.php?yyyy =2007&mm=07&dd=06&navid=254.241 | title = Poraz Ivanovićeve u polufinalu | access-date=5. 1. 2010 | publisher = B92 | date=6. 6. 2007}}</ref>. Na putu do polufinala je savladala Melindu Cink, Majlen Tu, Aravan Reze, Nađu Petrovu i Nicole Vajdišovu. Zbog ozljede koljena zadobivene na istom turniru nije igrala u [[Fed kup]]u za reprezentaciju [[Srbija|Srbije]] protiv [[Slovačka|Slovačke]] u [[Košice|Košicama]]. Srbija je tada izgubila rezultatom 4:1. 13. januara 2007. godine osvojila je turnir u [[Los Angeles]]u, pobijedivši u finalu [[Nađa Petrova|Nađu Petrovu]] 7:6, 6:4.<ref>{{Cite news | url = http://www.srbija.gov.rs/vesti/vest.php?id=72352 | title = Ana Ivanović pobjednica teniskog turnira u Los Angelesu | access-date=5. 1. 2010 | publisher = Zvanični sajt Vlade Republike Srbije | date=13. 8. 2007}}</ref>. Nekoliko dana kasnije igrala je na Rogers kupu u [[Toronto|Torontu]] gdje je branila titulu osvojenu prethodne godine. Porazila ju je kvalifikantkinja Jen Ci 6:3, 6:1.<ref>{{Cite news | url = http://www.glas-javnosti.rs/clanak/glas-javnosti-17-08-2007 / umor-stigao-anu-i-novaka | title = Umor stigao Anu i Novaka | access-date=5. 1. 2010 | publisher = Glas javnosti | date=17. 8. 2007 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> [[Datoteka: Ana Ivanovic 2.jpg | desno| mini | Ana Ivanović se zagrijava na [[US Open]]u 2007.]] Na [[US Open]]u, nakon lahkih pobjeda u prva tri meča i izgubljenih 10 gemova, izgubila je od amerikankinje [[Venus Williams]], 6:4, 6:2.<ref>{{Cite news | url = http://www.pressonline.rs/sr/vesti/sport/story/19200/Ana+Ivanovi%C4%87+izgubila+od+Venus+Vilijams.html | title = Ana Ivanović izgubila od Venus Williams | access-date = 5. 1. 2010 | publisher = pressonline.rs | date = 3. 9. 2007 | archive-date = 2. 6. 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200602120100/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/sport/story/19200/Ana+Ivanovi%C4%87+izgubila+od+Venus+Vilijams.html | url-status = dead }}</ref> Na turniru druge kategorije u [[Luksemburg]] u, vraća Tatjani Golovin i Veri Zvonarjovoj za poraze u toj sezoni, prepustivši im ukupno 9 gemova. Plasiravši se u polufinale, kvalificirala se za [[WTA|WTA prvenstvo]] u [[Madrid]]u. U finalu nakon što je gubila od [[Daniela Hantuchova|Danijele Hantuhove]] 6:3 3:0, uspjela se vratiti u meč i pobijediti sa 3:6, 6:4, 6:4.<ref>{{cite news | url = http://www.pressonline.rs/sr/vesti/sport/story/21091/Ana+Ivanovi%C4%87+osvojila+turnir+u+Luksemburgu.html | title = Ana Ivanović osvojila turnir u Luksemburgu | access-date = 5. 1. 2010 | publisher = pressonline.rs | date = 30. 9. 2007 | archive-date = 25. 10. 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20151025153010/http://www.pressonline.rs/sr/vesti/sport/story/21091/Ana+Ivanovi%C4%87+osvojila+turnir+u+Luksemburgu.html | url-status = dead }}</ref> Na turniru u [[Stuttgart]] u, uvjerljivo je pobijedila Pati Šnider 6:0, 6:2 za 47 minuta, ali je u sljedećem kolu izgubila od kvalifikantkinje iz [[Ukrajina|Ukrajine]], Katarine Bondarenk] 2:6, 6:1, 3:6.<ref>{{Cite news | url = http://www.naslovi.net/rd/465334 | title = Ivanovićeva ispala u drugom kolu | access-date=5. 1. 2010 | publisher = B92 | date=4. 9. 2007 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Na turniru u [[Zürich]]u, bila je peti nositelj. U prvom kolu je bila slobodna, da bi u drugom kolu izgubila od svoje vršnjakinje Tatjane Golovin sa samo 4 dobivena gema (6:3, 6:1). Na [[WTA|WTA prvenstvu]] u [[Madrid]]u, nalazila se u tzv. crvenoj skupini zajedno sa [[Svetlana Kuznjecova|Svetlanom Kuznjecovom]], [[Marija Šarapova|Marijom Šarapovom]] i [[Daniela Hantuchova|Danijelom Hantuhovom]]. Pobjede protiv Kuznjecove (6:1, 4:6, 7:5) i Hantuhove (6:2, 7:6 (9)) su joj donijele plasman u polufinale, a ishod meča protiv Šarapove trebao je odlučiti konačni redoslijed u skupini . Izgubila je meč (6:1, 6:2) i kao drugoplasirana u polufinalu je naišla na [[Justine Henin]], prvoplasiranu iz žute skupine; izgubila je u dva seta, 6:4, 6:3.<ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest=76705 | title = WTA MADRID: Ana ostala bez finala! | access-date=3. 1. 2011 | publisher = Mobilna telefonija Srbije | date=10. 11. 2007 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Polufinale na završnom prvenstvu joj je osiguralo novih 300 bodova, čime se približila sunarotkinji [[Jelena Janković|Jeleni Janković]]. Dijelilo ih je samo 14 bodova na WTA listi. === 2008. === [[Datoteka: Ana-ivanovic.jpg | mini|Ivanovićeva na Otvorenom prvenstvu Australije 2008.]] Početkom 2008. godine, sudjelovala je na Medibank International turniru na kojem je stigla do polufinala, gdje je izgubila od tada najbolje tenisačice [[Justine Henin]] 6-2 ,2-6 ,6-4.<ref>{{Cite news | url = http://www.rtv.rs/sr_lat/sport/tenis/sidnej:-ana-izgubila_45175.html | title = Sydney: Ana izgubila | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Vojvodine|RTV]] | date=10. 1. 2008}}</ref> Ovaj susret, četvrti između ovih dviju tenisačica, jeste prvi u kome je Ana osvojila set protiv Belgijanke. Nakon svog prvog plasmana u polufinale turnira u Sydneyu, Ana je na WTA listi napredovala na 3. poziciju, potisnuvši [[Jelena Janković|Jelenu Janković]]. Sudjelovala je na [[Australian Open]]u, gdje je u finalu poražena od [[Marija Šarapova|Marije Šarapove]].<ref>{{Cite news | url = http://www.bgsvetionik.com/ | title = SARAPA PREJAKA ZA ANU | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = | datum = 26. 1. 2008 | archive-date = 10. 1. 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100110060942/http://www.bgsvetionik.com/ | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.srbijasport.com/vest.php?news_id=9778&sport_id=52 | title = Šarapova osvojila Australian Open | access-date=6. 1. 2010 | publisher = srbijasport.com | date=26. 1. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305012807/http://www.srbijasport.com/vest.php?news_id=9778&sport_id=52 | archive-date=5. 3. 2016 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.b92.net/sport/u_fokusu.php?id=274&start=0&nav_id=282179 | title = Šarapova prejaka za Anu | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = [[B92]] | date = 26. 1. 2008 }}{{Mrtav link}}</ref> Zahvaljujući ovom rezultatu na WTA listi je zauzela 2. mjesto.<ref>{{Cite news | url = http://zivot.krstarica.com/l/arhiva/portreti/ana-ivanovic-druga-na-svetu/ | title = Ana Ivanović druga na svijetu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = Krstarica | date=26. 1. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090211102340/http://zivot.krstarica.com/l/arhiva/portreti/ana-ivanovic-druga-na-svetu/ | archive-date=11. 2. 2009 | url-status = dead }}</ref> Nakon Otvorenog prvenstva Australije, nastupala je za Srbiju u [[Fed kup 2008. - Euro / Afrička zona|Fed kupu 2008.]] Koji se igrao u [[Budimpešta|Budimpešti]]. Tu je u prvom meču savladala 215. igračicu svijeta [[Poljska|Poljakinju]] [[Ursula Radwanska|Ursulu Radvanjska]] u dva seta, zatim sljedećeg dana Rumunku [[Monika Niculescu|Moniku Nikolesku]] 2:1, a onda u dublu sa Jelenom Janković i odlučujuću pobjedu nad reprezentacijom Rumunjske. U mini plej-ofu, savladala je Holanđanku [[Rene Rajhard]] i pomogla Srbiji da prođe u [[Fed kup 2008. - Svjetska skupina II plej of|plej of za popunu Svjetske skupine II]], gdje je ždrijebom odlučeno da će se Srbija sastati sa Hrvatskom. Nakon Fed kupa, bila je prvi nositelj na ''Katar Total openu'' u [[Doha|Dohi]], po prvi put na nekom turniru turniru prve kategorije. Savladala je Bjeloruskinju [[Olga Govorcova|Olgu Govorcevu]] u drugom kolu, ali se povukla s turnira zbog ozljede članka na tom meču.<ref>{{Cite news | url = http://www3.serbiancafe.com/cir/ | title = WTA DOHA: Ana se povukla zbog povrede | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = serbiancafe.com | date = 21. 2. 2008 | archive-date = 29. 10. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081029042210/http://www3.serbiancafe.com/cir// | url-status = dead }}</ref> Na turniru u Dubaiju, treći nosilac Ana Ivanović je izgubila u četvrtfinalu od osmog nosioca [[Jelena Dementieva]].<ref>{{Cite news | url = http://www.rtv.rs/sr_lat/sport/tenis/turnir-u-dubaiu:-ivanovic-porazena-od-dementijeve_51334.html | title = Turnir u Dubaiu: Ivanovićeva poražena od Dementijeve | access-date=6. 1. 2010 | publisher = Radio-televizija Vojvodine] | date=28. 2. 2008}}</ref> Svoj prvi WTA turnir u 2008. godini Ana je osvojila na Pacifik Openu u Indijan Velsu, 23. marta, pobijedivši u finalu Svetlanu Kuznjecovu sa 2:0.<ref>{{Cite news | url = http://www.srpskadijaspora.info/vest.asp?id=9872 | title = Ana i Nole osvojili Indian Wells | access-date=6. 1. 2010 | publisher = | datum=24. 3. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305014354/http://www.srpskadijaspora.info/vest.asp?id=9872 | archive-date=5. 3. 2016 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.naslovi.net/2008-03-24/rts/ana-i-novak-osvojili-indijan-vels/614850 | title = Ana i Novak osvojili Indijan Vels | access-date=6. 1. 2010 | publisher = naslovi.net | date=24. 3. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080527235409/http://www.naslovi.net/2008-03-24/rts/ana-i-novak-osvojili-indijan-vels/614850 | archive-date=27. 5. 2008 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.voanews.com/Serbian/archive/2008-03/2008-03-23-voa15.cfm?moddate=23. 3. 2008 | title = U jednom danu Indijan Vels osvojilo dvoje srpskog tenisera! | access-date=6. 1. 2010 | publisher = Voice of America | date=23. 3. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Na turniru Miami Mastersu, Ana je bila postavljena za drugog nositelja, ali je izgubila od [[Lindsay Davenport]] u trećem kolu bez dobivenog seta.<ref>{{Cite news | url = http://www.naslovi.net/2008-04-01/blic/moracu-pazljivije-da-biram-turnire/624324 | title = Moraću pažljivije da biram turnire | access-date=6. 1. 2010 | publisher = naslovi.net | date=1. 4. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20081011075507/http://www.naslovi.net/2008-04-01/blic/moracu-pazljivije-da-biram-turnire/624324 | archive-date=11. 10. 2008 | url-status = dead }}</ref> U meču Fed kup reprezentacija Srbije i Hrvatske u [[Zagreb]]u 27. i 28. 4. 2008, Ivanovićeva je propustila prvi dan zbog bolesti, ali je drugog dana plej-ofa donijela ključni poen za pobjedu Srbije u duelu protiv Nike Ožegović. [[Datoteka: Ana Ivanović at the 2008 French Open 7.jpg | lijevo | mini | 300px | Ana Ivanović je trijumfovala na [[Roland Garros]]u.]] Sudjelovala je na [[Roland Garros]]u kao branitelj finala. U polufinalu je pobijedila svoju sunarodnicu [[Jelena Janković|Jelenu Janković]] i tako sebi osigurala prvo mjesto na [[WTA]] listi. Pobijedivši [[Rusija|Ruskinju]] [[Dinara Safina|Dinaru Safinu]] u finalu, osvojila je svoj prvi [[Grand Slam]] turnir u karijeri.<ref>{{Cite news | url = http://www.slobodnaevropa.org/Content/ana_ivanovic_rolan_garos/1121025.html | title = Ana Ivanović osvojila Roland Garros | access-date=6. 1. 2010 | publisher = Radio Slobodna Europa | date=8. 6. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090109135046/http://slobodnaevropa.org/content/ana_ivanovic_rolan_garos/1121025.html | archive-date=9. 1. 2009 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.nezavisne.com/sport/ostali/24394/Ana-Ivanovic-osvojila-Pariz.html | title = Ana Ivanović osvojila pariz | access-date=6. 1. 2010 | publisher = Nezavisne Novine | date=7. 6. 2008}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.bgsvetionik.com/sport/ana-osvojila-rolan-garos.html | title = ANA OSVOJILA ROLAN GAROS | access-date=6. 1. 2010 | publisher = bgsvetionik.com | date=7. 6. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.bilecainfo.com/site/vijesti-mainmenu-2/sport-mainmenu-68/408-ana-ivanovi-je -nova-ampionka-rolan-garosa.html | title = Ana Ivanović je nova prvakinja Roland Garrosa! | access-date=6. 1. 2010 | publisher = bilecainfo.com | date=7. 6. 2008}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.enovosti.info/sr/btg_novosti/3/5803/Ana/Ivanovic/je/nova/sampionka/Rolan/Garosa ! | title = Ana Ivanović je nova prvakinja Roland Garrosa! | access-date=6. 1. 2010 | publisher = enovosti.info | date=7. 6. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?yyyy=2008&mm=06&dd=07&nav_id=302589 | title = Ana osvojila Rolan Garos! | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[B92]] | date=7. 6. 2008}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest=99495 | title = Ana Ivanović je nova prvakinja Roland Garrosa! | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=7. 6. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.politika.rs/rubrike/Sport/Tenis/Ivanoviceva-osvojila-Rolan-Garos.lt.html | title = Ivanovićeva osvojila Roland Garros | access-date=6. 1. 2010 | publisher = Politika | date=7. 6. 2008}}</ref> Od ponedjeljka, 9. 6. 2008, zauzimala je prvu poziciju na [[WTA]] listi<ref>{{Cite news | url = http://www.poslovnazena.biz/stil-zivota/ana-ivanovic-zvanicno-najbolja- na-svijetu-2-1.645? utm_source = feedburner & utm_medium = feed & utm_campaign = Feed% 3A + PoslovnaZena +% 28Poslovna + Zena% 29 | title = Ana Ivanović službeno najbolja na svijetu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = poslovnazena.biz | date=10. 6. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.naslovi.net/2008-06-09/pink/tenis-ana-ivanovic-i-zvanicno-prva-na -svetu/701518 | title = Tenis: Ana Ivanović i službeno prva na svijetu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = naslovi.net | date=9. 6. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest=99634 | title = WTA i ATP: Od danas i službeno - Ana je prva! | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=9. 6. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>, na kojoj je provela devet sedmica. Od 16. 6. 2008, prvi put u historiji [[Srbija|Srbije]], a treći put u historiji svjetskog tenisa prve dvije pozicije su zauzimale tenisačice iz iste zemlje - Ana Ivanović i [[Jelena Janković]].<ref>{{Cite news | url = http://www.rtv.rs/sr_lat/sport/tenis/nova-lista-najboljih-teniserki-sveta:-ana-prva--jelena-druga_66171.html | title = Nova lista najboljih teniserki svijeta: Ana prva, Jelena druga | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Vojvodine]]}}</ref> Prije Srbije, to je bio slučaj sa [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] i [[Belgija|Belgijom]]. Ana Ivanović izgubila je u drugom kolu turnira u Montrealu, zbog ozljede palca.<ref>{{Cite news | url = http://www.cafe.ba/sport/7569_MONTREAL-Ana -ispala-Broj -1-pod-upitnikom.html | title = MONTREAL: Ana ispala, Broj 1 pod upitnikom | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = cafe.ba | date = 1. 8. 2008 | archive-date = 4. 8. 2020 | archive-url = https://web.archive.org/web/20200804030317/http://www.cafe.ba/sport/7569_MONTREAL-Ana | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.kurir-info.rs/clanak/sport/kurir-02-08-2008/povreda-palca-oduzima-tron | title = Povreda palca oduzima tron | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = Kurir | date = 2. 8. 2008 }}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?yyyy=2008&mm=08&dd=01&nav_id=311086 | title = Montreal: Ivanovićeva eliminirana | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[B92]] | date=1. 8. 2008}}</ref> Zbog ozljede je propustila i turnir u [[Los Angeles]]u, i tako omogućila Jeleni Janković da [[11. 8.]]a preuzme vodeću poziciju na WTA listi.<ref>{{Cite news | url = http://www.vesti.rs/Sport/Jelena-Jankovic-prvi-nosilac-u-Los-Andjelesu.html | title = Jelena Janković prvi nositelj u Los Angelesu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = vesti.rs}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.vesti.rs/Sport/Jelena-Jankovic-i-zvanicno-prva-na -svjetskoj-rang-listi-3.html | title = Jelena Janković i zvanično prva na svjetskoj rang-listi | access-date=6. 1. 2010 | publisher = vesti.rs | date=11. 8. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Iako je najavila sudjelovanje na [[Ljetne olimpijske igre 2008.|Olimpijskim igrama]], Ivanovićeva je zbog povrede morala otkazati sudjelovanje.<ref>{{Cite news | url = http://www.kurir-info.rs/aktuelne-vesti/2008-08-10/ivanovic-zbog-povrede-napusta-olimpijske-igre | title = Ivanović zbog ozljede napušta Olimpijske igre | access-date=6. 1. 2010 | publisher = Kurir | date=10. 8. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.naslovi.net/2008-08-10/blic/najteza-odluka-u-karijeri/775218 | title = Najteža odluka u karijeri | access-date=6. 1. 2010 | publisher = naslovi.net | date=10. 8. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110408073220/http://www.naslovi.net/2008-08-10/blic/najteza-odluka-u-karijeri/775218 | archive-date=8. 4. 2011 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.naslovi.net/2008-08-10/pink/tenis-ana-se-povukla/775347 | title = Tenis : Ana se povukla | access-date=6. 1. 2010 | publisher = naslovi.net | date=10. 8. 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110408073352/http://www.naslovi.net/2008-08-10/pink/tenis-ana-se-povukla/775347 | archive-date=8. 4. 2011 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest=105928 | title = Ana sa suzama u očima napušta Peking | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sudjelovala je na [[US Open]]u 2008. i bila je postavljena za prvog nositelja. Međutim, na veliko iznenađenje, eliminirana je već u drugom kolu, od [[Francuska|Francuske]] tenisačice [[Žili Koan]].<ref>{{Cite news | url = http://www.seebiz.eu/sr / seebiz-trend/sport/ana-ivanovic-izgubila-u-3.-kolu-us-opena, 23860.html | title = Ana Ivanović izgubila u 3. kolu US Opena | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = seebiz.eu | date = 29. 8. 2008 | archive-date = 7. 2. 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100207191457/http://www.seebiz.eu/sr | url-status = dead }}</ref> Zbog svog neuspjeha na ovom turniru, Ana Ivanović je 9. septembra pala za dva mjesta na WTA listi, na 3. poziciju, iza [[Serena Williams|Serene Williams]] i [[Jelena Janković|Jelene Janković]].<ref>{{Cite news | url = http://www.cafe.ba/sport/8798_WTA-Ana-pala -na-trece-mesto.html | title = BTA: Ana "pala" na treće mjesto | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = cafe.ba | date = 8. 8. 2008 }}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.vesti.rs/Sport/WTA-lista-Jelena-Jankovic-druga-Ana-Ivanovic-treca.html | title = WTA lista: Jelena Janković druga, Ana Ivanović treća | access-date=6. 1. 2010 | publisher = vesti.rs | date=15. 9. 2010}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest=108887 | title = BTA: Ana "pala" na treće mjesto | access-date=6. 1. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Učestvovala je na turniru u Tokiju, gdje je izgubila već u 2. kolu, od [[Nađa Petrova|Nađe Petrove]].<ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest=109876 | title = TOKIO: Sayonara, Ana ! | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=18. 9. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Zbog slabog rezultata ove sezone (prošle godine je izgubila u finalu od [[Martina Hingis|Martine Hingis]]), od 22. septembra zauzimala je 4. poziciju na WTA listi, iza Serene Williams, Jelene Janković i [[Dinara Safina|Dinare Safine]].<ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest = 110.203 | title = BTA: Safina razdvojila Srpkinje | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=22. 9. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Poražena je četvrtfinalu turnira u Pekingu od domaće igračice Đe Zhen <ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php ? vijest = 110.650 | title = BTA PEKING: Novi poraz Ane Ivanović | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=26. 9. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100106150054/http://www.mondo.rs/v2/tekst.php | archive-date=6. 1. 2010 | url-status = dead }}</ref>, i 29. septembra se našla na 5. mjestu WTA liste, na kojoj ju je prestigla [[Jelena Dementjeva]]. Nakon što je igrala polufinale turnira u [[Zürich]]u, u kojem je izgubila od kasnije prvakinje [[Venus Williams]] <ref>{{Cite news | url = http://www.pressonline.rs/sr/vesti/ sport/story/49418/VENUS + ZAUSTAVILI + ANU.html | title = VENUS ZAUSTAVILI ANU | access-date=6. 1. 2010 | publisher = pressonline.rs | date=19. 10. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100129212442/http://pressonline.rs/sr/vesti | archive-date=29. 1. 2010 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.svettenisa.net/site/vesti/2156-venus-zaustavila-anu | title = Venus zaustavila Anu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = svettenisa.net | date=18. 10. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>, vratila se na 4. poziciju. Ana je na [[Linz open]]u uspjela osvojiti svoju osmu titulu u karijeri, pobijedivši u finalu [[Vera Zvonareva|Veru Zvonarjovu]].<ref>{{Cite news | url = http://www.b92. net / sport / vesti.php? yyyy = 2008 & mm = 10 & dd = 26 & nav_id = 325.428 | title = Ana Ivanović osvojila Linz! | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[B92]] | date=26. 10. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130713135152/http://www.b92./ | archive-date=13. 7. 2013 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.novosti.rs/code/navigate.php?Id=13&status=jedna&vest=131060 | title = Uragan zvani Ana | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = [[Večernje novosti]] | date = 6. 10. 2008 }}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.voanews.com/Serbian/archive/2008-10/2008-10-26-voa3.cfm?moddate=2008 -10-26 | title = Ana Ivanović osvojila titulu u Lincu za 50 minuta | access-date=6. 1. 2010 | publisher = Voice of America | date=26. 10. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Njen posljednji turnir u sezoni bilo je [[WTA]] prventstvo u [[Doha|Dohi]]. Izgubila je dva meča, protiv Jelene Janković <ref>{{Cite news | url = http://anaivanovic.com/sr/news/ana-izgubila-od-jankovićeve | title = Ana izgubila od Jankovićeve | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [http://www.anaivanovic.com/sr Zvanični sajt Ane Ivanović] | date=4. 11. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141008001202/http://anaivanovic.com/sr/news/ana-izgubila-od-jankovi%C4%87eve | archive-date=8. 10. 2014 | url-status = dead }}</ref> i Zvonarjeve <ref>{{Cite news | url = http://anaivanovic.com/sr/news/ana-posle-velike-borbe-izgubila-od-zvonareve | title = Ana nakon velike borbe izgubila od Zvonareve | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [http://www.anaivanovic.com/sr Zvanični sajt Ane Ivanović] | date=5. 11. 2008 | archive-url = https://web.archive.org/web/20141006081458/http://anaivanovic.com/sr/news/ana-posle-velike-borbe-izgubila-od-zvonareve | archive-date=6. 10. 2014 | url-status = dead }}</ref>, a onda predala treći meč [[Amelie Mauresmo]] zbog virusa.<ref>{{Cite news | url = http://anaivanovic.com/sr/news/bolesna-ana- odustala-od-turnira | title = Bolesna Ana odustala od turnira | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [http://www.anaivanovic.com/sr Zvanični sajt Ane Ivanović] | date=7. 11. 2008 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Godinu je završila na petom mjestu.<ref>{{Cite news | url = http://anaivanovic.com/sr/news/završna-rang-lista-godine | title = Završna rang lista godine | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [http://www.anaivanovic.com/sr Zvanični sajt Ane Ivanović] | date=10. 11. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> === 2009. === [[Datoteka: 2009 Australian Open - Ana Ivanovic 03.jpg | mini | desno | 300p | Ana Ivanović je branila finale na [[Australian Open]]u]] Ivanovićeva je sezonu počela na turniru u Brisbaneu. U prvom kolu je savladala Robertu Vinci <ref>{{Cite news | url = http://www.novosti.rs/code/navigate.php?Id=13&status=jedna&vest=135150 | title = Brisbane: Pobjeda Ane Ivanović | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = [[Večernje novosti]] | date = 6. 1. 2010 }}{{Mrtav link}}</ref>, a zatim u drugom izgubila od [[Amelie Mauresmo]] <ref>{{Cite news | url = http://www.rts.rs/page/sport/sr/story/ 38/Tenis/37416/Ana + Ivanović + izgubila + od + Ameli + Morezmo.html | title = Ana Ivanović izgubila od Amelie Mauresmo | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=8. 1. 2009}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.svettenisa.net/site/vesti/2434-kraj-i-za-anu-u-brizbejnu.html | title = Kraj i za Anu u Brisbaneu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = svettenisa.net | date=8. 1. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. Na [[Australian Open]]u je bila peti nositelj, ali ju je već u trećem kolu savladala [[Alisa Klejbanova]] u tri seta (7-5 0,6-7 (5) ,6-2).<ref>{{Cite news | url = http://www.bbc.co.uk/serbian/news/2009/01/090123_australian_open.shtml | title = Sukobi navijača u Melbourneu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[BBC]] | date=23. 1. 2009}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.e-novine.com/index.php?news=21638 | title = Klejbanova izbacila Anu Ivanović, igra sa Dokićevom | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = e-novine.com | date = 23. 1. 2009 | archive-date = 8. 3. 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160308030854/http://www.e-novine.com/index.php?news=21638 | url-status = dead }}</ref> Ivanovićeva je zatim igrala za [[Fed kup]] reprezentaciju Srbije protiv Japana, u Beogradskoj Areni. Pobijedila je [[Aj Sugijama|Aj Sugiyamu]] i [[Ajumi Morita|Ajumi Moritu]], tako donijevši drugi i četvrti bod za Srbiju. Na turniru u Dubaiju dostigla je četvrtfinale, u kojem ju je porazila prva tenisačica svijeta, [[Serena Williams]].<ref>{{Cite news | url = http://www.ufokusu .com/ostale-vesti/sport/2626-serena-bolja-od-ane.html | title = Serena bolja od Ane | access-date=6. 1. 2010 | publisher = ufokusu.com | date=19. 2. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.cafe.ba/mediji/izvor67213_WTA-DUBAI-Serena-bila-bolja-od-Ane.html | title = WTA DUBAI: Serena bila bolja od Ane | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=19. 2. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Ubrzo potom je Ana Ivanović promijenila trenera <ref>{{Cite news | url = http://www.rts.rs/page/sport/sr/story/38/Tenis/44089/ + Kreg + Kardon + trener + Ane + Ivanović.html | title = Kreg Kardon trener Ane Ivanović | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=11. 2. 2009}}</ref>, a zatim dosegla finale turnira u Indijan Velsu <ref>{{Cite news | url = http://www.rts.rs/page/sport/ sr/story/38/Tenis/51126/Ana + Ivanović + u + finalu +. html | title = Ana Ivanović u finalu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=21. 2. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. Ivanovićeva je branila titulu, ali je u finalu bolja od nje bila [[Vera Zvonarjeva]].<ref>{{Cite news | url = http://www.rts.rs/page/sport/sr/story/38/ Tenis/51380/Poraz + Ane + Ivanović + u + finalu + Indijan + Velsa.html | title = Poraz Ane Ivanović u finalu Indian Wellsa | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=22. 2. 2009}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?yyyy=2009&mm=03&dd=22&nav_id=351576 | title = IV: Poraz Ane Ivanović u finalu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[B92]] | date=22. 3. 2009}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.danas.rs/vesti/sport/tenis/protivnica_i_vetar_jaci_od_ane_ivanovic.76.html?news_id=156676 | title = Protivnica i vjetar jači od Ane Ivanović | access-date = 6. 1. 2010 | publisher = danas.rs | date = 22. 3. 2009 | archive-date = 26. 3. 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090326062019/http://www.danas.rs/vesti/sport/tenis/protivnica_i_vetar_jaci_od_ane_ivanovic.76.html?news_id=156676 | url-status = dead }}</ref> Na [[Miami open]]u je izgubila od [[Agnes Šavaj]] u trećem kolu, rezultatom 6-4 0,4-6 0,6-1.<ref>{{Cite news | url = http://www.rtv.rs/sr_lat/sport/tenis/ivanoviceva-porazena-u-trecem-kolu_119047.html | title = Ivanovićeva poražena u trećem kolu | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Vojvodine|RTV]] | date=29. 3. 2009}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest=129489 | title = WTA MAJAMI: Ispala i Ana! | access-date=6. 1. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=29. 3. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> U aprilu je sudjelovala u Fed kupu gdje je porazila Anabel Medinu Garrigues.<ref>{{Cite news | url = http://www.sportske.net/vest/tenis/srbija -vodi-sa-2-0-u-fed-kupu-1044.html | title = Srbija vodi sa 2:0 u Fed kupu | access-date=8. 1. 2010 | publisher = sportske.net | date=25. 4. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Na ''Premijer 5'' turniru u [[Rim]]u stigla je do trećeg kola, u kojem ju je porazila [[Agnieszka Radwanska]].<ref>{{Cite news | url = http://www.nadlanu.com/Dynamic/News,intItemID0,131678,intCategoryID,471.html | title = Radwanska eliminirala Ivanovićevu u osmini finala | access-date=8. 1. 2010 | publisher = nadlanu.com | date=6. 5. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Povukla se sa obaveznog mastersa u [[Madrid]]u zbog ozljede koljena.<ref>{{Cite news | url = http://www.nadlanu.com/Dynamic/ news, intItemID 0,131907, intCategoryID, 471.html | title = Ana Ivanović propušta turnir u Madridu | access-date=8. 1. 2010 | publisher = nadlanu.com | date=8. 5. 2009}}</ref> Na [[Roland Garros]]u je prva tri meča dobila bez izgubljenog seta. U četvrtom kolu ju je porazila [[Viktorija Azarenka]].<ref>{{Cite news | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?yyyy=2009&mm=05&dd=31&nav_id=363414 | title = RG: Ana Ivanović eliminisana | access-date=8. 1. 2010 | publisher = [[B92]] | date=31. 5. 2009}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.dnevnik.co.yu/node/1475 | title = ROLAN GAROS: Kralj i kraljica izgubili krune | access-date=8. 1. 2010 | publisher = Dnevnik | date=31. 5. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.nadlanu.com/Dynamic/News, intLangID 0,2, intItemID,% 20.134.445, intCategoryID 0,516, CityID,. html | title = Ana izgubila od Azarenke u osmini finala | access-date = 8. 1. 2010 | publisher = nadlanu.com | date = 31. 5. 2009 }}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.kurir-info.rs/clanak/sport/kurir-01-06-2009/kraj-i-za-anu | title = Kraj i za Anu | access-date = 8. 1. 2010 | publisher = Kurir | date = 1. 6. 2009 | archive-date = 22. 7. 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090722113227/http://www.kurir-info.rs/clanak/sport/kurir-01-06-2009/kraj-i-za-anu | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://tv.sb.eurosport.com/tennis/storynews_sto1960537.shtml | title = Kolšrajber srušio Noletov san, Ana se oprostila od trona | access-date=8. 1. 2010 | publisher = [[Eurosport]] | date=1. 6. 2009}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.danas.rs/vesti/sport/tenis/ivanoviceva_predala_titulu.76.html?news_id=162606 | title = Ivanovićeva predala titulu | access-date = 8. 1. 2010 | publisher = Danas | date = 1. 6. 2009 | archive-date = 2. 6. 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090602091926/http://www.danas.rs/vesti/sport/tenis/ivanoviceva_predala_titulu.76.html?news_id=162606 | url-status = dead }}</ref> Ovaj poraz je doveo do novog pada na WTA listi. Prvi puta od 5. 2007. godine, Ana je ispala iz prvih deset, na 13. poziciju. [[Datoteka: Ana Ivanović at the 2009 Wimbledon Championships 03.jpg | mini | lijevo | 300p | Ana Ivanović na [[Wimbledon (tenis)|Wimbledonu]]]] Nakon toga, izgubila je u 1. kolu turnira u Eastbourneu od 7. nositeljice [[Nađa Petrova|Nađe Petrove]] u tri seta.<ref>{{Cite news|url = http://www.politika.rs/rubrike/Sport/Tenis/Ivanovićeva-propustila-shansu-za-potpuni-preokret.lt.html|title = Ivanovićeva propustila šansu za potpuni preokret|access-date = 8. 1. 2010|publisher = Politika}}{{Mrtav link}}</ref> Na [[Wimbledon]]u je stigla do četvrtog kola. Predala je meč zbog bolova u butini pri vodstvu [[Venus Williams]] 1:6, 1:0.<ref>{{Cite news | url = http://www.politika.rs/rubrike/sport-aktuelno/Vimbldon -2009/Peh-i-suze-Ivanoviceve.sr.html | title = Peh i suze Ivanovićeve | access-date = 8. 1. 2010 | publisher = Politika }}{{Mrtav link}}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/v2/tekst.php?vest=139244 | title = VIMBLDON: Ana nije uspjela protiv bola i Venus | access-date=8. 1. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=29. 1. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://tracara.com/ana-napustila-vimbldon-zbog-povrede/ | title = Ana napustila Wimbledon zbog ozljede! | access-date=8. 1. 2010 | publisher = tracara.com | date=29. 6. 2009}}</ref> U augustu je sudjelovala na tri turnira i ni na jednom nije stigla dalje od trećeg kola. U [[Los Angeles]]u je u trećem kolu izgubila od [[Samantha Stosur|Samanthe Stosur]],<ref>{{Cite news | url = http://www.sportske.net/ vest/tenis/anu-izdao-servis-lak-poraz-od-stosur-4995.html | title = Anu izdao servis - lak poraz od Stosur | access-date=8. 1. 2010 | publisher = sportske.net | date=7. 8. 2009}}</ref>, u Cincinnatiju na masters turniru u drugom kolu od [[Melinda Cink|Melinde Cink]],<ref>{{Cite news | url = http://www.nadlanu .com / Dynamic / News, intItemID 0,142648, intCategoryID, 471.html | title = Ana Ivanović poražena od Melinde Cink | access-date=8. 1. 2010 | publisher = nadlanu.com | date=13. 8. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> i u [[Toront]]u od [[Lucija Šafarova|Lucije Šafarova]].<ref>{{Cite news | url = http://www.rts .rs/page/sport/ci/story/33/Tenis/104341/Safarova + bolja + od + Ane + Ivanović.html | title = Safarova bolja od Ane Ivanović | access-date=8. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=20. 8. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.24sata.rs/sport.php?id=59591 | title = Ana Ivanović izgubila od Safarove | access-date=8. 1. 2010 | publisher = 24sata.rs | date=20. 8. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Na [[US Open]]u prvi put u karijeri je izgubila u prvom kolu nekog [[Grand Slam]] turnira. Savladala ju je [[Katarina Bondarenko]] 2:6, 6:3, 7:6 (7).<ref>{{Cite news | url = http://www.srbijanet.rs/sport/tenis/27100- ana-ivanovic-izgubila-od-bondarenko.html | title = Ana Ivanović izgubila od Bondarenko | access-date=8. 1. 2010 | publisher = srbijanet.rs | date=2. 9. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Zadnji turnir koji je igrala bio je dio ''Premijer 5'' serije - [[Tokijo|Tokiju]]. Tu je pretrpjela treći uzastopni poraz, od [[Lucija Šafarova|Lucije Šafarova]].<ref>{{Cite news | url = http://www.pressonline.rs/sr/vesti/sport/story/81125/Puče+ ana + i + u + Tokiju!. html | title = Puče Ana i u Tokiju! | access-date=8. 1. 2010 | publisher = pressonline.rs | date=28. 9. 2009 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Ana Ivanović je cijelu sezonu završila bez osvojenog turnira, s odnosom pobjeda i poraza 24-14. Dospjela je do samo tri četvrtfinala, jednog polufinala i jednog finala. To se odrazilo i na poziciju na WTA listi - završila je sezonu na 21. mjestu.<ref>{{Cite news | url = http://www.sportske.net/vest/tenis/jelena-8-ana-21-bojana-138-sezona-zavrsena-12097.html | title = Jelena 8 ., Ana 21., Bojana 138. - Sezona završena | access-date = 8. 1. 2010 | publisher = sportske.net | date = 21. 12. 2009 | archive-date = 24. 12. 2009 | archive-url = https://web.archive.org/web/20091224144058/http://www.sportske.net/vest/tenis/jelena-8-ana-21-bojana-138-sezona-zavrsena-12097.html | url-status = dead }}</ref> === 2010. === Sezonu je počela na turniru u [[Brisbane]]u, gdje je postavljena za 3. nositeljku. Stigla je do polufinala, prvog još od Indijan Walesa 2009. godine, gdje ju je zaustavila bivša prva tenisačica svijeta, [[Belgija]]nka [[Justine Henin]] 3:6, 2:6.<ref>{{Cite news | url = http://www.cgvijesti.net/izvor260964_Ana-Ivanovic-izgubila-od-Zistin-Enen.html | title = Ana Ivanović izgubila od Justine Henin | access-date=8. 1. 2010 | publisher = cgvijesti.net | date=8. 1. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.vesti-online.com/Sport/Tenis/19806/Ana-Ivanovic-izgubila-od-Zistin-Enan- | title = Ana Ivanović izgubila od Justine Henin | access-date=8. 1. 2010 | publisher = Novosti | date=8. 1. 2010}}</ref> U prvom kolu je porazila [[Jelena Dokić|Jelenu Dokić]],<ref>{{Cite news | url = http://www.rts.rs/page/sport/ci/story/33/Tenis/411491/Ana + Ivanović + pobijedila + Jelenu + Dokić.html | title = Ana Ivanović protiv Baščinski | access-date=5. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=5. 1. 2010}}</ref> u drugom [[Timea Baščinski|Timeu Baščinski]],<ref>{{Cite news | url = http://www.sportskacentrala.com/?s=read&cat=9&id=74317 | title = Ana Ivanović u četvrtfinalu Brisbanea | access-date = 5. 1. 2010 | publisher = sportskacentrala.com | date = 5. 1. 2010 | archive-date = 5. 3. 2016 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160305073002/http://www.sportskacentrala.com/?s=read&cat=9&id=74317 | url-status = dead }}</ref> i u četvrtfinalu [[Anastasija Pavljučenkova|Anastasiju Pavljučenkovu]] <ref>{{Cite news | url = http://www.sportal.rs/news.php?id=17975 | title = BTA Brisbane: Dobra "stara" Ana | access-date=7. 1. 2010 | publisher = sportal.rs | date=7. 1. 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100109142626/http://sportal.rs/news.php?id=17975 | archive-date=9. 1. 2010 | url-status = dead }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?yyyy=2010&mm=01&dd=07&nav_id=402530 | title = Ana u polufinalu Brisbanea! | access-date=7. 1. 2010 | publisher = [[B92]] | date=7. 1. 2010}}</ref>. Na [[Australian Open]]u bila je postavljena za 20. nositelja. Izgubila je u drugom kolu od [[Žizela Dulko|Žizele Dulko]] 7:6 (6), 5:7, 4:6.<ref>{{Cite news | url = http://www.rts.rs/ page/sport/sr/story/38/Tenis/448831/Ana + izgubila + od + Hise + Dulko.html | title = Ana izgubila od Hise Dulko | access-date=21. 1. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=21. 1. 2010}}</ref><ref>{{Cite news |url = http://www.b92.net/sport/australianopen2010/vesti.php?nav_id=405557|title = Ana Ivanović ispala u drugom kolu|access-date=21. 1. 2010|publisher = [[B92]]|date=21. 1. 2010}}</ref> Zatim je igrala u [[Fed kup]] u za reprezentaciju Srbije. Izgubila je oba meča u pojedinačnoj konkurenciji, prvi protiv [[Svetlana Kuznjecova|Svetlane Kuznjecove]] 1:6, 4:6,<ref>{{Cite news | url = http://www.rts.rs/page/sport / sr/story/38/Tenis/485051/Kuznjecova + prejaka + za + Anu.html | title = Kuznjecova prejaka za Anu | access-date=6. 2. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=6. 2. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/s160097/Tenis/Ceca_dobila_Anu_Rusija_vodi_1-0_u_Areni.html | title = Ceca dobila Anu, Rusija vodi 1:0 u Areni | access-date=6. 2. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=6. 2. 2010 }}</ref> i drugi protiv [[Alisa Klejbanova|Alise Klejbanove]] 2:6, 3:6,<ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/s160167 / Tenis/Srbija_vodi_2-1_Ana_gubi_0-1.html | title = Ana Izgubila, odlučuje dubl | access-date=7. 2. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=7. 2. 2010 }}</ref> kao i meč u konkurenciji parova sa [[Jelena Janković|Jelenom Janković]].<ref>{{Cite news | url = http://www.mondo.rs/s160167/Tenis/ Ruskinje_na_set_od_trijumfa.html | title = Rusija u polufinalu, Srbija čeka drugu šansu | access-date=7. 2. 2010 | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | date=7. 2. 2010}}</ref><ref>{{Cite news |url = http://www.rts.rs/page/sport/sr/story/38/Tenis/487691/Rusija+u+polufinalu.html|title = Rusija u polufinalu|access-date=7. 2. 2010|publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]]|date=7. 2. 2010}}</ref> Zbog upale tetive u ramenu se povukla sa turnira u Dubaiju.<ref>{{Cite news | url = http://anaivanovic.com/sr/ news / ana-odustala-od-turnira-u-dubaiju | title = Ana odustala od turnira u Dubaiju | access-date=13. 2. 2010 | publisher = Zvanični sajt Ane Ivanović | date=10. 2. 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100209083638/http://www.anaivanovic.com/sr | archive-date=9. 2. 2010 | url-status = dead }}</ref> Na turniru u Indian Wellsu kao nositeljica bila je slobodna u prvom kolu, a u drugom kolu je izgubila od [[Anastasija Sevastova|Anastasije Sevastove]] 2:6, 4:6.<ref>{{Cite news | url = http://sport.blic.rs/Tenis//174674/Ana-Mislila-sam-da-Sevastova-ne-moze-da-me-iznenadi | title = Ana: Mislila sam da Sevastova ne može da me iznenadi | access-date=6. 4. 2010 | publisher = [[Blic]] | date=14. 3. 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100417234503/http://sport.blic.rs/Tenis/174674/Ana-Mislila-sam-da-Sevastova-ne-moze-da-me-iznenadi | archive-date=17. 4. 2010 | url-status = dead }}</ref> To je bio prvi put u njenoj karijeri da je izgubila četiri puta zaredom. Nakon turnira se njen plasman na WTA listi pogoršao za 30 mjesta, pa je tako sa 28. dospjela na 58. mjesto.<ref>{{Cite news | url = http://www.rts.rs/page/sport/sr/story/38/Tenis/581241/Jelena+osma% 2C + Ana + na +58. + mjestu . html | title = Jelena osma, Ana na 58. mjestu | access-date=6. 4. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=22. 3. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Na Miami mastersu je opet kao nositelj bila slobodna u prvom kolu. U drugom kolu je porazila Pauline Parmetjer 6:3, 6:4,<ref>{{Cite news | url = http://www.rts.rs/page/sport/sr/story/38/Tenis/590221/Ana + u + trećem + kolu + Majamija.html | title = Ana u trećem kolu Miamija | access-date=6. 4. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=25. 3. 2010 }}</ref> a u trećem je izgubila od [[Agnieszka Radwanska]] 5:7, 5:7.<ref>{{Cite news | url = http://www.rts. rs/page/sport/sr/story/38/Tenis/594751/Ana + završila + takmičenje.html | title = Ana završila natjecanje | access-date=6. 4. 2010 | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | date=27. 3. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Naredni turnir na kome je sudjelovala bio je iz [[WTA]] ''Premijer'' serije u [[Stuttgart]]u na kojemu je u prvom kolu još jednom izgubila od [[Agnieszka Radwanska]] 6-7 (4) ,4-6.<ref>{{cite news | date=27. 4. 2010 | title = Ana nemoćna | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | url = http://www.rts.rs/page/sport/sr/story/38/Tenis/659371/Ana+nemoćna+.html | access-date=9. 5. 2010}}</ref> [[Datoteka: Ana Ivanović 2010, Stuttgart2.jpg | 250p|desno | mini | Ana Ivanović na turniru u Stuttgartu]] Na turniru u Rimu je stigla do polufinala u kojem ju je porazila Marija Jose Martinez Sanchez 4-6 ,2-6.<ref>{{Cite news | date=7. 5. 2010 | title = Ana nije stigla do finala | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | url = http://www.rts.rs/page/sport/sr/story/38/Tenis/680851/Ana+ nije + stigla + do + finala.html | access-date=9. 5. 2010 }}</ref> Na putu do finala, prvi put još od 10. 2008, pobijedila je teniserke koje su među prvih deset na WTA listi, u drugom kolu [[Viktorija Azarenka|Viktoriju Azarenku]] <ref>{{cite news | date = 4. 5. 2010 | title = RIM: Ana kao nekad - pala i Azarenka | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | url = http://www.mondo.rs/s168716/Tenis/RIM-_Ana_kao_nekad_-_pala_i_Azarenka.html | access-date = 9. 5. 2010 }}{{Mrtav link}}</ref> i u trećem kolu [[Jelena Dementjeva|Jelenu Dementjevu]].<ref>{{cite news | date=5. 5. 2010 | title = Sjajna Ana izbacija Dementijevu | publisher = [[B92]] | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?yyyy=2010&mm=05&dd=05&nav_id=429163 | access-date=9. 5. 2010}}</ref> Dobila je posebnu pozivnicu organizatora za turnir u Madridu. U prvom kolu je bila slobodna jer je igrala polufinale u Rimu. To je bio prvi put u historiji tenisa da je teniserka koja je dobila specijalnu pozvnicu organizatora slobodna u prvom kolu. U drugom kolu ju je porazila [[Jelena Janković]] 0,4 - 6 ,6-4 ,6-1.<ref>{{Cite news | date = 12. 5. 2010 | title = MADRID: Ana Povela, Jelena pobijedila | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] Mondo | url = http://www.mondo.rs/s169538/Tenis/MADRID-_Ana_povela_Jelena_pobedila_FOTO.html | access-date = 16. 6. 2010 }}{{Mrtav link}}</ref> Na [[Roland Garros]]u nije bila postavljena za nositelja, što je bio prvi put od 2005. da nije nositelj na nekom od [[Grand Slam]] turnira. U prvom kolu je pobijedila Kai-Chen Chang 6-3 0,6 do 3,<ref>{{cite news | date=24. 5. 2010 | title = Uspješan start Ane Ivanović | publisher = [[B92]] | url = http://www.b92.net/sport/rolandgarros2010/vesti.php?nav_id=433574&fs=1 | access-date=16. 6. 2010 }}</ref> au drugom ju je porazila [[Alisa Klejbanova]] 3-6 0,0-6.<ref>{{cite news | date = 27. 5. 2010 | title = RG: Ani lekcija od Klejbanove | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] Mondo | url = http://www.mondo.rs/s171155/Sport/Tenis/tab7 | access-date = 16. 6. 2010 }}{{Mrtav link}}</ref> Sezonu na travi počela je na turniru u Hertogenboschu. U prvom kolu je porazila [[Sofija Arvidson|Sofiju Arvidson]] 4-6 0,6-0 0,6 - 1,<ref>{{cite news | date=14. 6. 2010 | title = Ana Ivanović bolja od Arvidson | publisher = [[B92]] | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?yyyy=2010&mm=06&dd=14&nav_id=438751 | access-date=16. 6. 2010}}</ref> a u drugom kolu je izgubila od [[Andrea Petković|Andree Petković]] 4-6 0,7-6 (4) 0,1 - 6.<ref>{{cite news | date=15. 6. 2010 | title = Andrea Petković eliminirala Ivanovićevu | publisher = [[Blic (novine)|Blic]] | url = http://sport.blic.rs/Tenis/179931/Andrea-Petkovic-eliminisala-Ivanovicevu | access-date=16. 6. 2010}}</ref> Naredni turnir na kome je sudjelovala bio je [[Wimbledon]], gdje je izgubila u prvom kolu od 13. nositeljice, [[Shahar Peer]].<ref>{{Cite news | date=21. 6. 2010 | title = VIMBLDON: Brz kraj za Anu | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] mondo | url = http://www.mondo.rs/s173958/Sport/Tenis/VIMBLDON-_Brz_kraj_za_Anu.html | access-date=21. 6. 2010}}</ref><ref>{{cite news | date=21. 6. 2010 | title = Shahar Peer eliminirala Ivanovićevu | publisher = [[B92]] | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?yyyy=2010&mm=06&dd=21&nav_id=440375 | access-date=21. 6. 2010}}</ref> Zbog ovog poraza je pala na 64. mjesto na WTA listi. Na turniru u Stanfordu je izgubila u 2. kolu od [[Marion Bartoli]]<ref>{{cite news | date=30. 7. 2010 | title = Poraz Ane Ivanović u Stanfordu | publisher = [[B92]] | url = http://www.b92.net/sport/vesti.php?yyyy=2010&mm=07&dd=30&nav_id=448788 | access-date=11. 8. 2010}}</ref>, a na turniru u San Diegu ju je u prvom kolu opet porazila sedma nositeljica, [[Shahar Peer]]<ref>{{cite news | date = 3. 8. 2010 | title = San Diego: Anin brzi kraj | publisher = [[Mobilna telefonija Srbije|MTS]] Mondo | url = http://www.mondo.rs/s178544/Sport/Tenis/SAN_DIJEGO-_Anin_brzi_kraj.html | access-date = 11. 8. 2010 }}{{Mrtav link}}</ref>. Na ''Premijer 5'' turniru u Cincinnatiju prvi je put stigla do polufinala još od turnira u Rimu, u kojem je predala meč [[Kim Clijsters]] zbog povrede<ref>{{cite news | date=14. 8. 2010 | title = Povreda zaustavila Anu | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | url = http://www.rts.rs/page/sport/ci/story/33/Tenis/751262/Povreda+ zaustavila + Anu.html | access-date=14. 8. 2010}}</ref>. U prvom kolu je porazila [[Viktorija Azarenka|Viktoriju Azarenku]]<ref>{{cite news | date=10. 8. 2010 | title = Velika pobjeda Ane | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | url = http://www.rts.rs/page/sport/sr/story/38/Tenis/749094/Velika+ pobjeda + Ane +. html | access-date=11. 8. 2010}}</ref> već drugi put u sezoni dok je u drugom kolu to isto učinila [[Jaroslava Švedova|Jaroslavi Švedovoj]]<ref>{{cite news | date=12. 8. 2010 | title = Ana bolja od Švedove i dosadne kiše! | publisher = [[Blic (novine)|Blic]] | url = http://sport.blic.rs/Tenis/182898/Ana-bolja-od-Svedove-i-dosadne-kise | access-date=12. 8. 2010}}</ref>, kao i u 3. kolu [[Jelena Vesnina|Jeleni Vesninoj]]<ref>{{cite news | date=12. 8. 2010 | title = Sjajna Ana Ivanović oduvala Vesninu! | publisher = [[Blic (novine)|Blic]] | url = http://sport.blic.rs/Tenis/182951/Sjajna-Ana-Ivanovic-oduvala-i-Vesninu | access-date=12. 8. 2010}}</ref>, u četvrtfinalu [[Akguli Amanmuradova|Akgul Amanmuradovoj]]<ref>{{cite news | date=13. 8. 2010 | title = Ana Ivanović ne posustaje, na redu polufinale! | publisher = [[Blic (novine)|Blic]] | url = http://sport.blic.rs/Tenis/183015/Ana-Ivanovic-ne-posustaje-na-redu-polufinale | access-date=13. 8. 2010}}</ref>. Nakon turnira je napredovala na 39. mjesto na WTA listi. Zbog ozljede je morala povući s turnira u New Havenu.<ref>{{Cite news | date = 22. 8. 2010 | title = NJU Hejven: Turnir bez Srpkinja | publisher = serbiancafe.com | url = http://serbiancafe.com/cir/vesti/27/77637/nju-hejven-turnir-bez-srpkinja.html | access-date = 17. 10. 2010 | archive-date = 16. 10. 2015 | archive-url = https://web.archive.org/web/20151016204926/http://www.serbiancafe.com/cir/vesti/27/77637/nju-hejven-turnir-bez-srpkinja.html | url-status = dead }}</ref> Ana je bez izgubljenog seta stigla do osmine finala [[US Open]]a, gdje ju je porazila branitelj titule i kasnija pobjednica turnira, Kim Clijsters 0,2 do 6 0,1 - 6.<ref>{{Cite news | date=5. 9. 2010 | title = Kim Clijsters prejaka za Anu Ivanović | publisher = [[Blic (novine)|Blic]] | url = http://sport.blic.rs/Tenis/184217/Kim-Klajsters-prejaka-za-Anu -Ivanovic | access-date=17. 10. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. Na turniru u Koreji je bila postavljena za sedmog nositelja, ali je izgubila u prvom kolu od [[Vera Duševina|Vere Duševine]].<ref>{{Cite news | date=22. 9. 2010 | title = Ana Ivanović: Razočarana sam, htjela sam da doguram što dalje | publisher = [[Blic (novine)|Blic]] | url = http://sport.blic.rs/Tenis/185101/Ana-Ivanovic -Razocarana-sam-htjela-sam-da-doguram-sto-dalje | access-date=17. 10. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Drugi put ove sezone, izgubila je od Marion Bartoli, u drugom kolu turnira u Tokiju.<ref>{{Cite news | date = 28. 9. 2010 | title = TOKIO: Bartoli preslišala Anu | publisher = [[MTS]] mondo | url = http://www.mondo.rs/s184129/Tenis/TOKIO-_Bartoli_preslisala_Anu.html | access-date = 17. 10. 2010 }}{{Mrtav link}}</ref> Za poraze se osvetila Bartoli na turniru u Pekingu, gdje ju je porazila u prvom kolu u dva seta.<ref>{{cite news | date=4. 10. 2010 | title = Uvjerljiva pobjeda Ane Ivanović protiv Bartoli | publisher = [[Blic (novine)|Blic]] | url = http://sport.blic.rs/Tenis/185680/Ubedljiva-pobeda-Ane-Ivanovic-protiv -Bartoli | access-date=17. 10. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Stigla je do četvrtfinala turnira, gdje je izgubila od prve tenisačice svijeta, [[Caroline Wozniacki|Karoline Voznjacki]].<ref>{{cite news | date=8. 10. 2010 | title = Ana bez polufinala | publisher = [[Radio-televizija Srbije|RTS]] | url = http://www.rts.rs/page/sport/ci/story/33/Tenis/777050/Ana+ bez + polufinala.html | access-date=17. 10. 2010}}</ref> Nakon turnira je napredovala na 29. mjesto na WTA listi. Na turniru u Linzu je došla do svoje prve titule nakon skoro dvije godine. U finalu je savladala [[Pati Šnider]] 0,6 - 1 0,6 do 2, nakon samo 45 minuta igre.<ref>{{Cite news | date=17. 10. 2010 | title = LINC: ANA IVANOVIĆ KONAČNO osvoio TURNIR | publisher = [[Kurir]] | url = http://www.kurir-info.rs/sport/linc-ana-ivanovic-konacno-osvojila-turnir-55116 . php | access-date=17. 10. 2010 }}{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Naredni turnir je odigrala u [[Luksemburg]] u, gdje je došla do 1 / 4 finala u pojedinačnoj konkurenciji i u konkurenciji parova sa [[Belgija]]nkom [[Janina Vikmajer|Janinom Vikmajer]]. Zadnji turnir sezone na kojem je nastupala je bio [[WTA]] turnir u [[Bali]]ju. U pvom kolu tj. četvrtfinalu pobjeđuje trećeg nositelja [[Anastasija Pavljučenkova|Anastasiju Pavljučenkovu]] sa samo jednim izugbljenim gemom. U polufinalu, na svoj 23. rođendan dolazi do pobjede od 7-5 0,6-7 (5), 6-2 protiv [[Kimiko Date Krum]], da bi u finalu pobijedila [[Alisa Klejbanova|Alisu Klejbanovu]] sa 6-2 7-6 (5) te je tako došla do svoje desete WTA titule u karijeri. Sezonu je završila na 17. mjestu i to joj je peti put da je na kraju godine među najboljih 20. === 2011. === {{sekcija}} Ana je novu godinu počela na tradicionalnom ''[[Hopman Cup]]u'', koji se igra u [[Australija|australijskom]] [[Perth]]u. Igrala je zajedno u paru s [[Novak Đoković|Novakom Đokovićem]] i u 1. kolu pobijedili su [[Kazahstan]]. Isto su učinili i protiv domaće reprezentacije, također sa sve tri pobjede. U trećem kolu im je bila potrebna samo jedna pobjeda nad Belgijancima koju je ostvario [[Novak Đoković]] protiv Rubena Bemelmansa 6-3, 6-2. Ana je u pojedinačnom ogledu izgubila od [[Justine Henin]] 6-4, 6-3 gdje je zadobila povredu trbušnog zida zbog koje nije mogla igrati u finalu kupa. Zbog pravila da se ne može mjenjati par u finalu, Srbija nije mogla igrati finale.<ref>{{Cite news | date=7. 1. 2011 | title = SRBIJA NE IGRA FINALE HOPMAN CUPA | publisher = [[Sportsport.ba]] | url = http://sportsport.ba/tenisp-49607.htm | access-date=7. 1. 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110120153551/http://sportsport.ba/tenisp-49607.htm | archive-date=20. 1. 2011 | url-status = dead }}</ref>. Također je i otkazala nastup na turniru u Sidneju. Na ''Australian Openu'' je bila postavljena kao 19. nositeljica i već je u 1. kolu izgubila od Ruskinje [[Ekaterina Makarova|Ekatarine Makarove]] 2-1 (6-3, 4-6, 8-10) iako je povela pobjedom u 1. setu.<ref>{{Cite news | date=18. 1. 2011 | title = Ana: "Nisam bila fizički spremna" | publisher = B92 | url = http://www.b92.net/sport/tenis/vesti.php?yyyy=2011&mm=01&dd=18&nav_id=486606| access-date=18. 1. 2011}}</ref> === 2012. === {{Proširiti sekciju}} === 2013. === {{Proširiti sekciju}} === 2014. === Na [[Australian Open|otvorenom prvenstvu Australije]] u [[Melbourne]]u pobijedila je prvu teniserku svijeta, Amerikanku [[Serena Williams|Serenu Williams]], 2-1 u setovima (4-6, 6-3, 6-3). Tako je prekinula niz od 25 uzastopnih pobjeda Williamsove i plasirala se u četvrtfinale nekog ''Grand slam'' turnira prvi put od 2012.<ref>http://www.slobodnaevropa.org/archive/news/20140119/500/500.html?id=25234519</ref> == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == {{commonscat|Ana Ivanović}} * [https://web.archive.org/web/20130315063216/http://www.anaivanovic.com/sr/node Službeni sajt] * [http://www.wtatennis.com/players/player/10999 WTA-profil] * [http://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?PlayerID=100018598 ITF-profil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180525120900/https://www.itftennis.com/procircuit/players/player/profile.aspx?playerid=100018598 |date=25. 5. 2018 }} * [http://www.fedcup.com/en/players/player/profile.aspx?playerid=100018598 Fed Cup profil] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120315191418/http://www.fedcup.com/en/players/player/profile.aspx?playerid=100018598 |date=15. 3. 2012 }} * [http://balkans.aljazeera.net/video/oni-pobjeduju-ana-ivanovic Intervju s Anom Ivanović], serijal "Oni pobjeđuju", [[Al Jazeera Balkans]], 7. 5. 2015. {{WTA brojevi 1}} {{Pobjednice Roland Garrosa}} {{DEFAULTSORT:Ivanović, Ana}} [[Kategorija:Rođeni 1987.]] [[Kategorija:Srbijanski teniseri]] [[Kategorija:Srbijanski olimpijci u tenisu]] [[Kategorija:Biografije, Beograd]] [[Kategorija:WTA brojevi 1]] [[Kategorija:Teniseri na Olimpijskim igrama 2012.]] [[Kategorija:Teniseri na Olimpijskim igrama 2016.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] pbu9bbww5i2ck53j6mu15o4lhjc6qov 0 146065 3824200 3822083 2026-04-05T05:14:38Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824200 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar |ime_muzičara = Amy Winehouse |žanr = Soul, R&B, džez, pop |bgcolour = solo_izvođač |slika = Amy Winehouse f4962007 crop.jpg |država = |karijera = 1993–2011 |rođenje = 14. septembar 1983,<br />[[London]] |smrt = {{Datum smrti i godine|2011|07|23|1983|09|14}} |instrument = |izdavač = Island<br /> Lioness<br /> Universal Republic (U.S.) |zanimanje = |angažman = |URL = http://www.amywinehouse.com |najnoviji_album = |godina3 = |album2 = |godina2 = |album1 = |godina1 = }} '''Amy Jade Winehouse''' (rođena u [[London]]u, [[Engleska]], [[Ujedinjeno Kraljevstvo]], 14. septembra 1983 – London, Ujedinjeno Kraljevstvo, 23. juli 2011.) bila je engleska kantautorka i pjevačica.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm1561881/bio/|title=Amy Winehouse - Biography|website=IMDb|language=en-US|access-date=28. 7. 2025}}</ref> == Biografija == Rođena je u jevrejskoj porodici. Njen otac Mitchell je bio taksista, a majka Janis apotekarka. Ima starijeg brata Alexa. Pohađala je dodatno pozorišnu školu „Susi Earnshaw“. Kada je imala 10 godina, osnovala je svoju muzičku grupu „Sweet 'n' Sour", ali je grupa kratko postojala. Od svoje 12. godine, pohađala je pozorišnu školu „Sylvia Young“, ali je već u 13. godini izbačena zbog lošeg vladanja i zato što je sama sebi probušila nos, kako bi stavila pirsing. Poslije toga se upisala u londonsku „BRIT“ školu.<ref>{{Cite web|url=https://www.schooltube.com/amy-winehouse-a-short-biography/|title=Amy Winehouse: A Short Biography {{!}} SchoolTube|last=Community|first=SchoolTube|date=28. 6. 2024|language=en-US|access-date=28. 7. 2025|archive-date=15. 8. 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250815175318/https://www.schooltube.com/amy-winehouse-a-short-biography/|url-status=dead}}</ref> Zbog izraženog talenta, postigla je veliki međunarodni uspjeh u godinama od 2003. do 2009. Imala je probleme sa ovisnošću o raznim vrstama droge i alkohola. Pored toga, imala je i psihičke probleme, uključujući samo-povrjeđivanje, [[Depresija (raspoloženje)|depresiju]] i poremećaj jela (ED). Pronađena je mrtva u svom stanu u Londonu, 23. jula 2011. godine. == Diskografija == * Frank (2003) * Back to Black (2006) == Reference == <references /> == Vanjski linkovi == {{commonscat|Amy Winehouse}} * [http://www.amywinehouse.com/ Zvanični sajt] {{Grammy - najbolji vokalni pop-album}} {{Grammy - pjesma godine}} {{Grammy - snimak godine}} {{Grammy - najbolji novi izvođač}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Winehouse, Amy}} [[Kategorija:Rođeni 1983.]] [[Kategorija:Umrli 2011.]] [[Kategorija:Biografije, London]] [[Kategorija:Britanske pjevačice]] [[Kategorija:Britanski muzičari]] j5ab4fxche0jdk4zs17541x7ky7txjl 0 168730 3824172 3654643 2026-04-04T20:42:15Z Exsiler 178345 3824172 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} U [[hemija|hemiji]], '''hidrohloridne soli''' ili '''hidrohloridi''' su [[soli]] koji se dobijaju iz reakcija [[Hlorovodonična kiselina|hidrohloridne kiseline]] sa organskim [[Baza (hemija)|bazama]] (najčešće aminima). Također su poznate i kao ''murijati'', izvedeno iz drugog imena za hlorovodoničnu kiselinu: murijatna kiselina. Naprimjer, reakcija [[piridin]]a (C₅H₅N) sa hlorovodoničnom kiselinom (HCl) daje piridin hidrohlorid (C₅H₅N·HCl). I pored toga što se ova vrsta prikazivanja formule često koristi za označavanje hidrihlorida, tačka često nepravilno implicira da su dvije molekule labavo spojeve jedna s drugom; naprotiv, ono što se dobije iz te reakcije je zapravo so C₅H₅NH⁺&nbsp;Cl^- ispravnog hemijskog naziva [[piridinij|piridinij hlorid]]. Hidrohloridne soli se obično nazivaju koristeći ime baze od koje su nastale, dodajući nastavak ''hidrohlorid'' ili ''HCl''. ==Upotreba== Pretvaranje netopivih amina u hidrohloride je uobičajen način da se oni učine [[Rastvorljivost|rastvorljivim]] u vodi i kiselinama. To je naročito znajačno za spojeve koje se koriste u proizvodnji lijekova. Mnogi farmaceutski preparati se proizvode u vidu hidrohlorida što im daje mogućnost da se lahko i brzo oslobode u [[Probavni sistem|probavnom sistemu]]; tijelo najčešće absorbira hidrohloride u periodu od 15 do 30 minuta. == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Soli]] bfaevbtoajbnrrds5o55zo80pdj3yoj 3824173 3824172 2026-04-04T20:44:36Z Exsiler 178345 3824173 wikitext text/x-wiki {{Nedostaju izvori}} U [[hemija|hemiji]], '''hidrohloridne soli''' ili '''hidrohloridi''' su [[soli]] koji se dobijaju iz reakcija [[Hlorovodonična kiselina|hidrohloridne kiseline]] sa organskim [[Baza (hemija)|bazama]] (najčešće aminima). Također su poznate i kao ''murijati'', izvedeno iz drugog imena za hlorovodoničnu kiselinu: murijatna kiselina. Naprimjer, reakcija [[piridin]]a (C₅H₅N) sa hlorovodoničnom kiselinom (HCl) daje piridin hidrohlorid (C₅H₅N·HCl). I pored toga što se ova vrsta prikazivanja formule često koristi za označavanje hidrihlorida, tačka često nepravilno implicira da su dvije molekule labavo spojeve jedna s drugom; naprotiv, ono što se dobije iz te reakcije je zapravo so C₅H₅NH⁺&nbsp;Cl^- ispravnog hemijskog naziva [[piridinij-hlorid]]. Hidrohloridne soli se obično nazivaju koristeći ime baze od koje su nastale, dodajući nastavak ''hidrohlorid'' ili ''HCl''. ==Upotreba== Pretvaranje netopivih amina u hidrohloride je uobičajen način da se oni učine [[Rastvorljivost|rastvorljivim]] u vodi i kiselinama. To je naročito znajačno za spojeve koje se koriste u proizvodnji lijekova. Mnogi farmaceutski preparati se proizvode u vidu hidrohlorida što im daje mogućnost da se lahko i brzo oslobode u [[Probavni sistem|probavnom sistemu]]; tijelo najčešće absorbira hidrohloride u periodu od 15 do 30 minuta. == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Soli]] qfdd1q4fz27fg49jbzdd5m08l9sbzgf 0 264199 3824219 3764521 2026-04-05T11:13:46Z Vogoje2 170692 Poveznica sa novim člankom. 3824219 wikitext text/x-wiki {{Infokutija osoba | ime = Jasna Šamić | slika = Knji%C5%BEevnica_Jasna_%C5%A0ami%C4%87.jpg | veličina_slike = | opis = | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1949|4|1}} | mjesto_rođenja = [[Sarajevo]], [[NR Bosna i Hercegovina]], [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|FNRJ]] | datum_smrti = <!-- {{Datum smrti i godine|GGGG|MM|DD|GGGG|MM|DD}}--> | mjesto_smrti = <!-- [[Grad]], [[Država]] --> | nacionalnost = Bosanska, francuska | vjera = | obrazovanje = | zanimanje = Orijentalist, pisac, prevodilac | supružnik = | djeca = | roditelji = otac [[Midhat Šamić]] | potpis = | web-stranica = }} '''Jasna Šamić''' (rođena 1. aprila 1949) jest francusko-bosanski pisac, orijentalist, prevodilac, autor brojnih dokumentaraca i pozorišnih predstava koje je sama postavljala na scene [[Pariz]]a i [[Sarajevo|Sarajeva]]. U rodnom gradu [[Sarajevo|Sarajevu]] pohađala je gimnaziju i muzičku školu. Završila je studij [[Turski jezik|turskog jezika]] i [[Turska književnost|književnosti]] i [[Arapski jezik|arapskog jezika]] i [[Arapska književnost|književnosti]] sa [[Perzijski jezik|perzijskim jezikom]] kao trećim jezikom, na [[Filozofski fakultet u Sarajevu|Filozofskom fakultetu u Sarajevu]] 1972. Na istom fakultetu, 1977. odbranila je magistarski rad pod nazivom: ''Tendencije u savremenom turskom jeziku: jezička analiza dva savremena pisca – Rešada Nurija Guntekina i Nedžatija Džumalija''. Doktorsku disertaciju pod nazivom: ''La Dîvân de Kâ’imî (1630-1691/92)'', odbranila je na Univerzitetu u [[Pariz]]u (Pariz III – Sorbonne Nouvelle) 1984. Radila je na [[Odsjek za orijentalnu filologiju Filozofskog fakulteta u Sarajevu|Odsjeku za orijentalistiku Filozofskog fakulteta u Sarajevu]] u periodu 1973-1992. gdje je prvo predavala [[turski jezik]], a potom turske književnosti. Godine 1992. bila je vanredni profesor kada bez obrazloženja dobiva otkaz. U [[Pariz]]u je sarađivala sa poznatim radijskim stanicama, kao što su RFI i France Culture i bila direktor istraživanja pri Nacionalnom naučnom istraživačkom centru (Directeur de recherche associée au CNRS). Držala je predavanja i učestvovala u naučnim skupovima na univerzitetima u [[Evropa|Evropi]] i [[Amerika|Americi]] (Strazbur, [[Pariz]], Utreht, Grenobl, [[Bruxelles]], [[Venecija]], [[Istanbul]], Princeton, [[Beograd]], [[Jerusalem]], [[Tel Aviv]], [[Berlin]], Bamberg, itd). Jasna Šamić kroz svoj naučni rad bavi se naročito [[Tesavuf|sufizmom]] i sufijskom književnošću, derviškim redovima i uopšte osmanskom književnošću (npr. bosanskom književnošću pisanom na osmanskom-turskom jeziku), ali i modernom turskom književnošću. Objavila prevode književnih djela sa turskog, arapskog, perzijskog, francuskog, engleskog i talijanskog jezika. Naučno-istraživačke tekstove objavljivala je u raznim evropskim, američkim, i ex-jugoslovenskim listovima i časopisima (''Prilozi za orijentalnu filologiju, Odjek, Anali Gazi Husrev-begove biblioteke, Život, Izraz, Turcica, Journal Asiatique'', itd). Bila je urednica časopisa ''Književna riječ'' ([[Sarajevo]]). Romane, pripovijetke, poeziju, drame, eseje, književnu kritiku piše i objavljuje na bosanskom (srpskohrvatskom) i [[francuski jezik|francuskom jeziku]]. Najnovija knjiga Jasne Šamić, objavljena je na francuskom jeziku. U pitanju je zbirka poezije ''Dans le lit d'une rêve'', M.E.O.Bruxelles, 2017.<ref>{{Cite web |url=http://www.bhinfo.fr/plonger-dans-la-sensualite-des,5388.html |title=Arhivirana kopija |access-date=6. 4. 2017 |archive-date=4. 5. 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170504013416/http://www.bhinfo.fr/plonger-dans-la-sensualite-des,5388.html |url-status=dead }}</ref> Bila je član je redakcije časopisa [[Kulture istoka]] (Beograd), potpredsjednik Udruženja prevodilaca [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]]; danas član ''Société asiatique'' i Drušva pisaca [[Francuska|Francuske]]. Jasna Šamić je dobitnik više međunarodnih književnih nagrada kao što je Stendhalova (Missions Stendhal), 2008, Gauchez- Pillippot 2014, Nagrada publike na Salonu balkanske knjige (''Salon du livre des Balkans''), [[Pariz]] 2018, [[Međunarodna nagrada za književnost Naji Naaman|nagrada ''Naji Naaman Honorary Prize'']] za cjelokupno djelo 2018; njena djela su više puta nagrađivana i od strane Fondacije za izdavaštvo BiH, između 2015 i 2020, specijalna nagrada Zlatna jabuka za bajke 2018, kineska nagrada za poeziju Wheng Nian Cup... . Član je Francuskog udruženja književnika, SGL, od 1994, zatim član PEN-a BiH i član PEN-a [[Francuska|Francuske]]; član Bosanskog udruženja pisaca. Živi u Parizu kao slobodan pisac. == Bibliografija == '''Priređene antologije''' * "Antologija savremene francuske književnosti", (ZID, [[Sarajevo]], 1997) * "Antologija bosanske književnosti" (izdavačka kuća iz [[Grčka|Grčke]]) * '''Djela pisana i objavljena na francuskom''' * "Eclatement yougoslave", (s grupom autora), éd. de l’Aube, ([[Pariz]], 1994) * "Voyage balkanique", (s grupom autora), (Stock, Pariz, 1994) * "Bosnie" - Pont des deux mondes", istorija Bosne, (ISIS, [[Istanbul]], 1996) * "Pavillon bosniaque", roman,(ISIS, [[Istanbul]], 1996) * "Histoire inachevée", novele-svjedočanstvo, éd. de l’Oeil sauvage, (Bayonne, 1996) * "Les extrémismes de l’Atlantique à l’Oural", (s grupom autora), éd. de l’Aube, (Pariz, 1996) * "La Méditerranée des femmes", pripovjetke, (s grupom autora), éd. l’Harmattan, (Pariz, 1998) * "Pariz Sarajevo 1900", Katalog za izložbu, (Centre de documentations de Dudelange, 2004) * "Pavillon bosniaque/Palais des illusions", roman, novo izdanje, (Dorval éditions, Pariz-Orléans, 2005) * "Amoureux des oiseaux", poezija i proza, francusko-bosansko izdanje,(Bf éditions, Strasbourg, 2006) * "Portrait de Balthazard", roman, (MEO, [[Bruxelles]], 2012) * "L’Empire des ombres", (Publibook, roman, Mon petit éditeur, Pariz, 2013) * "Le Givre et la Cendre", roman, (M.E.O, [[Bruxelles]], 2015) * "Trois Histoire un Destin", Harmattan, (Pariz, 2016) * "Dans le lit d'une rêve", (M.E.O, [[Bruxelles]], 2017) * "Les contrées des âmes errantes", (M.E.O, [[Bruxelles]], 2019) * "Chambre avec vue sur l'océan", roman, MEO, Bruxelles, 2020. * "Ailleurs est le ciel", poezija, l'Harmattan, Pariz,2022 '''Djela pisana i objavljena na bosanskom (srpskohrvatskom)''' * zbirka poezije "Isječeni trenuci", (Svjetlost, [[Sarajevo]], 1973) * zbirka poezije "U Hladu druge kože", ([[Veselin Masleša]], [[Sarajevo]], 1980) * zbirka poezije i proze "Iz zabilježaka Babur Šaha", (Svjetlost, [[Sarajevo]], 1986) * naučna studija "Mistički Eros – [[Junus Emre]]", kritičko izdanje uz prevod poezije turskog sufijskog pjesnika, (Glas, [[Banja Luka]], 1990) * zbirka političkih eseja "Parizki ratni dnevnik", (ENES, [[Istanbul]], 1994) * dramski tekst "Sjećanje na život", (Vodnikova Domačija, [[Ljubljana]], 1995) * dramski tekst "Grad ljubav smrt", (Vodnikova Domačija, [[Ljubljana]], 1995) * roman "Mraz i pepeo", (Bosanska Knjiga, [[Sarajevo]], 1997) * zbirka pripovedaka "Valcer", (Media Press, [[Sarajevo]], 1998) * roman "Bosanski paviljon", (Svjetlost, [[Sarajevo]], 2000) * roman, "Soba s pogledom na okean", ([[Tešanj]], 2001) * monografija "Pariz Sarajevo 1900", (Media Press, [[Sarajevo]], 2001) * roman "Portret Balthazara Casiglionea", (Rabic, [[Sarajevo]], 2002) * "Drame", (Bosanska riječ, Wuppertal - [[Tuzla]], 2006) * roman "Carstvo sjenki", (Zoro, [[Sarajevo]] - [[Zagreb]], 2007) * priče-crtice "Na Seni barka", (Wuppertal - [[Tuzla]], 2007) * zbirka filozofskih eseja "Mistika i mistika", (Plima, [[Cetinje]], 2010) * roman "Mozart", (Šahinpašić, [[Sarajevo]], 2013) * zbirka filozofskih eseja "Mistika i mistika", ponovljeno dopunjeno izdanje, (Buybook, [[Sarajevo]], 2015) * zbirka poezije "Na postelji od sna", (Dobra knjiga, Sarajevo, 2015, nagrada Fondacije za izdavaštvo BiH) * roman (prvi dio trilogije) "Predjeli lutajućih duša" (Planjax, 2017, nagrada Fondacije za izdavaštvo BiH) * roman "Carstvo sjenki", (Factum, [[Beograd]], 2018) * zbirka poezije "Svjetlo mraka", (Dobra knjiga, [[Sarajevo]], nagrada Fondacije za izdavaštvo BiH, 2018) * roman "Deveti val", (Cetinje:OKF; Beograd: Factum izdavaštvo; [[Sarajevo]]: Buybook, 2018) * knjiga "Medo prekinuo seosku idilu", priča za decu sa ilustracijama Maria Mikulića, (RABIC, [[Sarajevo]], 2018). * zbirka poezije "Noć je opet na pravu postelje ti", Planjex, 2020 * roman "Razbijeni kaleidoskop", Art Rabic, Sarajevo,2021. * roman "Nesretan slučaj", Factum, Beograd, 2022. * roman "Atelje na broju 19",Art Rabic, Sarajevo, 2022. * bajke za djecu i odrasle "Vragolije male Tine", Planjax, 2022. * memoarska literatura "Sarajevo moje mladosti", knjiga prva,ShuraPublikacije, Opatija, 2023. * roman "Duhovi XV arondismana" , Art Rabic, Sarajevo, 2023. * memoarska literatura "U Ogledalu - Uspomena, Gradovi i Lica, Most Art & Factum, Beograd, 2024. * esej "Plamen u pijesku", Shutrapublications, Opatija, 2024. '''Književni prevodi''' ''Prevodi na bosanski (srpskohrvatski)'' * prevod s arapskog, izbor iz dela "1001 noć", (Svjetlost, [[Sarajevo]], 1980, 1981, 1988, 1990) * prevod s turskog, roman "Djeca triju ulica", Zekerija Nedžati, (Svjetlost, [[Sarajevo]], 1982) * prevod s francuskog, knjiga eseja "Izaći iz prokletstva : islam između civilizacije i barbarstva", Meddeb Abdelwahab, (Buybook, Sarajevo, 2011) * prevod s francuskog, "Svetkovina beznačajnog", Milan Kundera, (Buybook, [[Sarajevo]], 2015) * prevod s francuskog "Dobar sin", Paskala Briknera, (Buybook, [[Sarajevo]], 2018) * prevod s francuskog esej "I životinje imaju prava", (Akademska knjiga, [[Novi Sad]], 2018) * prevod s francuskog roman "Šala", Milana Kundere, Buybook, Sarajevo, 2021 * prevod s francuskog esej "Breviar poraženih", Cioran, Factum, Beograd, 2021. * prevod s francuskog knjige poezije "Bijele ptice", Monique Thomassettie, ShuraPublications, Opatija, 2022. * prevod s francuskog zbirke poezije "Svjetlo lutalica" Philippe Leuckx, Shurapublications,Opatija, 2022. * prevod s francuskog knjige poezije Daniel Simon "Kad budete", Shurapublications, Opatija, 2023 ''Prevodi na francuski'' * prevod na francuski (sa srpskohrvatskog), roman [[Ivo Andrić|Andrića]] "[[Prokleta avlija]]", (éd. L'Age d' Homme, Pariz, 1990) * prevod na francuski (s osmanskog turskog), zbirka poezija sufijskog pesnika Hasan Kaimi Baba, "Dîvân de Kâ’imî", (ADPF, Recherche sur les civilisations, Pariz, 1986) * prevod na francuski (sa srpskohrvatskog), roman Ive Andrića "Prokleta avlija", (éd. L'Age d' Homme, Pariz, 1990) * prevod na francuski (sa crnogorskog ) zajedno sa Gérardom Adamom , zbirka poezije Igora Lukšića, "Le livre de la peur", (M.E.O. , [[Bruxelles]], 2016) * prevod na francuski (sa bosanskog) zajedno sa Gérardom Adamom , roman Zlatka Topčića, "Le mot de la fin", (M.E.O, [[Bruxelles]], 2016) '''Dokumentarni i kratkometražni filmovi''' * Les Nakshibendis de Visoko, međunarodni naučni skup posvećen derviškom redu nakšibendija, (Pariz, 1986) * Où sont les Bektachis de Bosnie?, međunarodni naučni skup posvećen derviškom redu bektašija, (Strasbourg, 1987) * Une ville l'amour la mort, (Festival de toutes les cultures, Pariz, 1996) * Bonjour mon amour j' ai seize ans, (IPI, Parimages, 2006) * L' artiste et son gâteau (IPI, Parimages, 2005) * 1900 Pariz - Sarajevo, (BiH TV , 2000) * Quo vadis 68 Pariz-Sarajevo , (Federalna TV, BH i Festival Sarajevska zima, 2008) * Coucher auprès du ciel – un souvenir mis en images (IPI, Parimages, ASJA , 2010) * Sarajevske priče iz Pariza, niz dokumentaraca za televiziju [[Sarajevo]], (2013—2015) '''Predstave u režiji Jasne Šamić''' * Prije nego sto vijesnik smrti pojavi se, tekst i režija Jasna Šamić, Teatar Mladih, [[Sarajevo]], 1987 * Souvenir d’une vie, tekst i režija Jasna Šamić , Théâtre du Procenium, Pariz, 1996 * Susret, tekst i režija J.Šamić, [[Sarajevski ratni teatar|SARTR]], [[Sarajevo]], 1999 * Telefonski poziv tekst i režija Jasna Šamić, KAMERNI Teatar, [[Sarajevo]], 2000 * L’Amoureux des oiseaux, Muzej knjževnosti, Internacionalni festival Festival [[Baščaršijske večeri]], [[Sarajevo]], 2006, tekst i režija Jasna Šamić kao i Ecole Estienne, Pariz, 2007 * Minijatures, performans na francuskom i na bosanskom, tekst i režija Jasna Šamić, Bošnjački institut, Festival Sarajevska zima, [[Sarajevo]], 2008 * D’un soleil à l’autre , poetski tekst Rouben Melik, režija Jasna Šamić, Théâtre Air Falguière, Pariz, 2009 ; Moulin, le Haï les roses, 2009 * Anniversaire, tekst i režija Jasna Šamić, Bar de l’Industrie, Montreil, Pariz, 2011 * Portrait de Balthazar, tekst i režija Jasna Samic, Maison des associations, Pariz, 2012; * Les souvenirs plus lourds que le roc, tekst i režija Jasna Šamić, Théâtre de Syldavie, Maisons d’Europe et d’Orient, Pariz, 2014 == Literatura == * Spomenica 60. godišnjice Filozofskog fakulteta u Sarajevu (1950–2010), Filozofski fakultet, Sarajevo 2010, 218. * Jasna Šamić, Intervju, [https://web.archive.org/web/20130524193933/http://bhdani.com/arhiva/87/inter.htm] * Jasna Šamić, [http://www.sveske.ba/bs/autori/j/jasna-samic] * Jasna Šamić, [http://www.terapija.net/literatura.asp?ID=17362] * Jasna Šamić, [http://plima.org/index.php?option=com_content&view=article&id=140:jasna-%C5%A1ami%C4%87&catid=36:autori&Itemid=55]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }} * Jasna Šamić, [https://www.facebook.com/pages/Jasna-Samic/542512012444009?id=542512012444009&sk=info] * [[Nadan Filipović]], Književna sehara – projekt Jasne šamić koji je zaista vrijedan naše pažnje [http://www.bosnjackooko.com/index.php?option=com_content&view=article&id=137:knjievna-sehara-projekt-jasne-ami-koji-je-zaista-vrijedan-nae-panje&catid=32:prikaz-knjige&Itemid=47] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160416212022/http://www.bosnjackooko.com/index.php?option=com_content&view=article&id=137:knjievna-sehara-projekt-jasne-ami-koji-je-zaista-vrijedan-nae-panje&catid=32:prikaz-knjige&Itemid=47 |date=16. 4. 2016 }} * Jasna Šamić, P.E.N. Centar BiH, [https://web.archive.org/web/20120427174812/http://www.penbih.ba/kojeko/samic.htm] {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Šamić, Jasna}} [[Kategorija:Bosanskohercegovački pisci]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački prevodioci]] [[Kategorija:Odsjek za orijentalnu filologiju Filozofskog fakulteta u Sarajevu]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački orijentalisti]] [[Kategorija:Članovi P.E.N. Centra Bosne i Hercegovine]] [[Kategorija:Potpisnici Deklaracije o zajedničkom jeziku]] [[Kategorija:Biografije, Sarajevo]] [[Kategorija:Rođeni 1949.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Bivši studenti Univerziteta u Sarajevu]] 0py0qmfa8ssqpjulnd5r5vufeqohds2 0 268405 3824165 3783705 2026-04-04T19:58:01Z Arnel 102555 ažurirana infokutija i trenutni sastav 3824165 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Nogometna reprezentacija | Naziv = Nogometna reprezentacija Meksika | Logo = | Nadimak = ''El Tri'' <br /> ''El Tricolor'' | Federacija = [[Nogometni savez Meksika|Federación Mexicana de Fútbol]] (FMF) | Konfederacija = [[CONCACAF]] | Podkonfederacija = [[Sjevernoamerički nogometni savez|NAFU]] | Selektor = [[Javier Aguirre]] | Trenutni kapiten = [[Edson Álvarez]] | Najviše nastupa = [[Andrés Guardado]] (180) | Najbolji strijelac = [[Javier Hernández]] (52) | Stadion = [[Estadio Azteca]] | FIFA trigram = MEX | FIFA rang = {{FIFA-ina svjetska rang lista|15|Rast|1|1. april 2026}} | Najveći FIFA rang = 4 <small>(1998, 2003, 2004, 2006)</small> | Najniži FIFA rang = 40 <small>(juli 2015)</small> | uzorak_lr1 = _mex26h | uzorak_t1 = _mex26h | uzorak_dr1 = _mex26h | uzorak_š1 = _mex26h | uzorak_č1 = _mex26h | lijeva ruka1 = 3a7257 | tijelo1 = 3a7257 | desna ruka1 = 3a7257 | šorc1 = ffffff | čarape1 = DE0000 | uzorak_lr2 = _mex26a | uzorak_t2 = _mex26a | uzorak_dr2 = _mex26a | uzorak_š2 = _mex26a | uzorak_č2 = _mex26al | lijeva ruka2 = ffffff | tijelo2 = ffffff | desna ruka2 = ffffff | šorc2 = 0d392d | čarape2 = ffffff | uzorak_lr3 = _mex26t | uzorak_t3 = _mex26t | uzorak_dr3 = _mex26t | uzorak_š3 = _mex26t | uzorak_č3 = _mex26t | lijeva ruka3 = 000000 | tijelo3 = 000000 | desna ruka3 = 000000 | šorc3 = 000000 | čarape3 = 000000 | Prva utakmica = {{NOG-D|MEX}} 2–1 {{NOG|Gvatemala}} <br /><small>([[Mexico City]], Meksiko; 9. decembar 1923)</small> | Najveća pobjeda = {{NOG-D|MEX}} 13–0 {{NOG|Bahami}} <br /><small>([[Toluca]], Meksiko; 28. april 1987)</small> | Najveći poraz = {{NOG|ENG}} 8–0 {{NOG-D|MEX}} <br /><small>([[London]], Engleska; 10. maj 1961)</small> | Broj učestvovanja na SP = 16 | Prvo učestvovanje na SP = [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1930.|1930]] | Najbolji rezultat na SP = Četvrtfinale <br /> [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|1970]] i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]] | Broj učestvovanja na GK = 26 | Prvo učestvovanje na GK = [[CONCACAF Championship 1963|1963]] | Najbolji rezultat na GK = Pobjednici <br /> 1965, 1971, 1977, 1993, 1996, 1998, 2003, 2009, 2011, 2015, 2019, 2023, 2025 | Broj učestvovanja na KK = 7 | Prvo učestvovanje na KK = [[FIFA Kup Konfederacija 1995.|1995]] | Najbolji rezultat na KK = Pobjednici (1999) | Broj učestvovanja na KA = 11 | Prvo učestvovanje na KA = [[Copa América 1993.|1993]] | Najbolji rezultat na KA = Finale (1993, 2001) }} '''Nogometna reprezentacija Meksika''' predstavlja [[Meksiko]] na međunarodnim nogometnim takmičenjima i pod kontrolom je [[Nogometni savez Meksika|Nogometnog saveza Meksika]]. == Historija == Reprezentacija Meksika prvu utakmicu je odigrala 1923. godine, protiv reprezentacije [[Nogometna reprezentacija Gvatemale|Gvatemale]]. Prvi put na svjetskom nogometnom prvenstvu su učestvovali [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1930.|1930]]. godine u [[Urugvaj]]u. Na svjetskim prvenstvima su učestvovali 15 puta a najveći uspjesi su četvrtfinale [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|1970]]. i [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986]]. gdje su ujedno bili i organizatori svjetskog nogometnog prvenstva. Na [[CONCACAF Gold kup]]u učestvovali su 20 puta a najveći uspjesi su šampionske titule koju su osvojili '''9''' puta: 1965, 1971, 1977, 1993, 1996, 1998, 2003, 2009 i 2011. Također su učestvovali i 8 puta na [[Copa América]] gdje su 1993. i 2001. godine poraženi u finalu. Na [[FIFA Kup konfederacija|FIFA Kupu konfederacija]] su do sad zabilježili 6 nastupa, prvi put su učestvovali [[Kup kralja Fahda 1995.|1995]]. godine a najveći uspjeh u ovom takmičenju su ostvarili pobjedom [[FIFA Kup konfederacija 1999.|1999]]. godine gdje su u finalu pobjedili [[Nogometna reprezentacija Brazila|Brazil]]. === Meksiko na SP 2014. === {{Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014 - grupa A}} == Utakmice == {{Glavni|Utakmice nogometne reprezentacije Meksika}} == Nastupi na turnirima == === Nastupi na ''Svjetskim prvenstvima'' === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=8|''[[Svjetsko prvenstvo u nogometu|Svjetsko prvenstvo]]'' ! style="width:1%;" rowspan="25"| !colspan=6|Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/Godina|Domaćin/Godina održavanja turnira}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na Svjetskom prvenstvu}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |{{ZD|URU}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1930.|1930.]]||13||3||0||0||3||4||13|| colspan=6 align=center| |- |{{ZD|ITA|1861}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1934.|1934]]|| colspan=7 align=center| Nisu se kvalificirali || 4||3||0||1||14||7 |- |{{ZD|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1938.|1938.]]|| colspan=7 align=center| Povukli se || colspan=6 align=center| Povukli se |- |{{ZD|BRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1950.|1950.]]||12||3||0||0||3||2||10||4||4||0||0||17||2 |- |{{ZD|ŠVI}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1954.|1954.]]||13||2||0||0||2||1||8||4||4||0||0||19||1 |- |{{ZD|ŠVE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1958.|1958.]]||16||3||0||1||2||2||8||6||5||1||0||21||3 |- |{{ZD|ČIL}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1962.|1962.]]||11||3||1||0||2||3||4||6||3||2||1||17||5 |- |{{ZD|ENG}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1966.|1966.]]||12||3||0||2||1||1||3||8||6||2||0||20||4 |- |{{ZD|MEX}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1970.|1970.]]||6||4||2||1||1||6||4|| colspan=6 align=center| Kvalificirali se kao domaćini |- |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1974.|1974.]]|| colspan=7 align=center| Nisu se kvalificirali ||5||2||2||1||10||5 |- |{{ZD|ARG}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1978.|1978.]]||16||3||0||0||3||2||12||5||5||0||0||20||5 |- |{{ZD|ŠPA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1982.|1982.]]|| colspan=7 align=center| Nisu se kvalificirali || 5||1||3||1||6||3 |- |{{ZD|MEX}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1986.|1986.]]||6||5||3||2||0||6||2|| colspan=6 align=center| Kvalificirali se kao domaćini |- ||{{ZD|ITA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1990.|1990.]]|| colspan=7 align=center| Dobili zabranu nastupa || colspan=6 align=center| |- ||{{ZD|SAD}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1994.|1994.]]||13||4||1||2||1||4||4||12||9||1||2||39||8 |- |{{ZD|FRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 1998.|1998.]]||13||4||1||2||1||8||7||16||8||6||2||37||13 |- |{{ZD|JKO}} {{ZD|JAP}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2002.|2002.]]||11||4||2||1||1||4||4||16||9||3||4||33||11 |- |{{ZD|NJE}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2006.|2006.]]||15||4||1||1||2||5||5||18||15||1||2||67||10 |- |{{ZD|JAR}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2010.|2010.]]||14||4||1||1||2||4||5||18||11||2||5||36||18 |- |{{ZD|BRA}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2014.|2014.]]|| colspan=7 align=center| Kvalificirali se ||18||10||5||3||31||14 |- |{{ZD|RUS}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2018.|2018.]]|| rowspan="2" colspan=7 align=center| Učestvovat će u kvalifikacijama || rowspan="2" colspan=7 align=center| Učestvovat će u kvalifikacijama |- |{{ZD|KAT}} [[Svjetsko prvenstvo u nogometu 2022.|2022.]] |- |'''Ukupno'''||'''15/20'''||'''49'''||'''12'''||'''13'''||'''24'''||'''52'''||'''89'''||'''143'''||'''95'''||'''28'''||'''22'''||'''387'''||'''109''' |} {{col-begin}} {{col-2}} === Nastupi na ''CONCACAF Gold Cupu'' === {| {{prettytable}} style="text-align: center;" |- !colspan=8|''[[CONCACAF Gold Cup]]'' |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/Godina|Domaćin/Godina održavanja turnira}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na Gold kupu}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |{{ZD|SAL}} [[CONCACAF šampionat 1963.|1963.]]||7||3||1||1||1||9||2 |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|GUA}} [[CONCACAF šampionat 1965.|1965.]]||1||5||4||1||0||13||2 |- |-bgcolor="silver" |{{ZD|HON}} [[CONCACAF šampionat 1967.|1967.]]||2||5||4||0||1||10||1 |- |{{ZD|KOS}} [[CONCACAF šampionat 1969.|1969.]]||4||5||1||2||2||4||5 |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|TRI}} [[CONCACAF šampionat 1971.|1971.]]||1||5||4||1||0||6||1 |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|HAI}} [[CONCACAF šampionat 1973.|<span style="color:#FFFFFF;">1973.</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">5</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">10</span>||<span style="color:#FFFFFF;">5</span> |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|MEX}} [[CONCACAF šampionat 1977.|1977.]]||1||5||5||0||0||20||5 |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|HON}} [[CONCACAF šampionat 1981.|<span style="color:#FFFFFF;">1981.</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">5</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">6</span>||<span style="color:#FFFFFF;">3</span> |- | [[CONCACAF šampionat 1985.|1985.]]||colspan=7 align=center| Nisu učestvovali* |- |-style="border-bottom:3px solid green;" | [[CONCACAF šampionat 1989.|1989.]]||colspan=7 align=center| Dobili zabranu nastupa |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 1991.|<span style="color:#FFFFFF;">1991.</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">5</span>||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">10</span>||<span style="color:#FFFFFF;">5</span> |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|MEX}} {{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 1993.|1993.]]||1||5||4||1||0||28||2 |- |-bgcolor="gold" | {{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 1996.|1996.]]||1||4||4||0||0||9||0 |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 1998.|1998.]]||1||4||4||0||0||8||2 |- |{{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 2000.|2000.]]||7||3||1||1||1||6||3 |- |{{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 2002.|2002.]]||5||3||2||1||0||4||1 |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|MEX}} {{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 2003.|2003]]||1||5||4||1||0||9||0 |- |{{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 2005.|2005.]]||6||4||2||0||2||7||4 |- |-bgcolor="silver" |{{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 2007.|2007.]]||2||6||4||0||2||7||5 |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 2009.|2009.]]||1||6||5||1||0||15||2 |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 2011.|2011.]]||1||6||6||0||0||22||4 |- |{{ZD|SAD}} [[CONCACAF Gold Cup 2013.|2013.]]|| ||5||3||0||2||8||5 |- |'''Ukupno'''||'''20/22'''||'''94'''||'''64'''||'''16'''||'''14'''||'''211'''||'''57''' |} <nowiki>*</nowiki> 1985. Meksiko nije učestvovao na CONCACAF šampionatu zbog toga što je godinu kasnije bio organizator SP-a. {{col-2}} === Nastupi na ''FIFA Kupu konfederacija'' === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=8|''[[FIFA Kup konfederacija]]'' |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/Godina|Domaćin/Godina održavanja turnira}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na FIFA Kupu konfederacija}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |{{ZD|SAU}} [[Kup kralja Fahda 1992.|1992.]]|| colspan=7 align=center| Nisu se kvalificirali |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|SAU}} [[Kup kralja Fahda 1995.|<span style="color:#FFFFFF;">1995.</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">0</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">4</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span> |- |{{ZD|SAU}} [[FIFA Kup konfederacija 1997.|1997.]]||5||3||1||0||2||8||6 |- |-bgcolor="gold" |{{ZD|MEX}} [[FIFA Kup konfederacija 1999.|1999.]]||1||5||4||1||0||13||6 |- |{{ZD|JKO}} {{ZD|JAP}} [[FIFA Kup konfederacija 2001.|2001.]]||8||3||0||0||3||1||8 |- |{{ZD|FRA}} [[FIFA Kup konfederacija 2003.|2003.]]|| colspan=7 align=center| Nisu se kvalificirali |- |{{ZD|NJE}} [[FIFA Kup konfederacija 2005.|2005.]]||4||5||2||2||1||7||6 |- |{{ZD|JAR}} [[FIFA Kup konfederacija 2009.|2009.]]|| colspan=7 align=center| Nisu se kvalificirali |- |{{ZD|BRA}} [[FIFA Kup konfederacija 2013.|2013.]]||6||3||1||0||2||3||5 |- |'''Ukupno'''||'''6/9'''||'''22'''||'''9'''||'''5'''||'''8'''||'''35'''||'''33''' |} === Nastupi na ''Copa Américi'' === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !colspan=8|''[[Copa América]]'' |- !width="90"|{{Tooltip|Domaćin/Godina|Domaćin/Godina održavanja turnira}} !width="30"|{{Tooltip|Poz.|Pozicija na Copa Américi}} !width="30"|{{Tooltip|OU|Odigrano utakmica}} !width="30"|{{Tooltip|P|Pobjede}} !width="30"|{{Tooltip|N|Neriješeno}} !width="30"|{{Tooltip|I|Izgubljeno}} !width="30"|{{Tooltip|DG|Dati golovi}} !width="30"|{{Tooltip|PG|Primljeni golovi}} |- |-bgcolor="silver" |{{ZD|EKV}} [[Copa América 1993.|1993.]]||2||6||2||2||2||8||7 |- |{{ZD|URU}} [[Copa América 1995.|1995.]]|| ||4||1||2||1||5||4 |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|BOL}} [[Copa América 1997.|<span style="color:#FFFFFF;">1997.</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">6</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">8</span>||<span style="color:#FFFFFF;">9</span> |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|PAR}} [[Copa América 1999.|<span style="color:#FFFFFF;">1999.</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">6</span>||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">2</span>||<span style="color:#FFFFFF;">10</span>||<span style="color:#FFFFFF;">9</span> |- |-bgcolor="silver" |{{ZD|KOL}} [[Copa América 2001.|2001.]]||2||6||3||1||2||7||5 |- |{{ZD|PER}} [[Copa América 2004.|2004.]]|| ||4||2||1||1||5||7 |- |-bgcolor="bronze" |{{ZD|VEN}} [[Copa América 2007.|<span style="color:#FFFFFF;">2007.</span>]]||<span style="color:#FFFFFF;">3</span>||<span style="color:#FFFFFF;">6</span>||<span style="color:#FFFFFF;">4</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">1</span>||<span style="color:#FFFFFF;">13</span>||<span style="color:#FFFFFF;">5</span> |- |{{ZD|ARG}} [[Copa América 2011.|2011.]]|| ||3||0||0||3||1||4 |- |colspan="2"|'''Ukupno'''||'''38'''||'''17'''||'''10'''||'''11'''||'''55'''||'''44''' |} {{col-end}} == Trenutni sastav == Sljedeći igrači su pozvani za prijateljske utakmice protiv [[Nogometna reprezentacija Portugala|Portugala]] i [[Nogometna reprezentacija Belgije|Belgije]] 28. i 31. marta 2026. godine.<ref>{{Cite web|url=https://miseleccion.mx/noticias/6298/Convocatoria-de-M%C3%A9xico-para-enfrentar-a-Portugal-y-B%C3%A9lgica|title=Página Oficial de la Selección Nacional de México|website=miseleccion.mx|language=es|access-date=4. 4. 2026}}</ref> {{Nogometna reprezentacija početak (golovi)}} <!-- Golmani --> {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=1|poz=G|ime=[[Raúl Rangel (nogometaš)|Raúl Rangel]]|dob={{datum rođenja i godine|2000|2|25}}|nastupi=11|golovi=0|klub=[[CD Guadalajara|Guadalajara]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=12|poz=G|ime=[[Carlos Acevedo]]|dob={{datum rođenja i godine|1996|4|19}}|nastupi=6|golovi=0|klub=[[Santos Laguna]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=13|poz=G|ime=[[Guillermo Ochoa]]|dob={{datum rođenja i godine|1985|7|13}}|nastupi=151|golovi=0|klub=[[AEL Limassol]]|klubnac=CYP}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" <!-- Odbrana --> {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=2|poz=O|ime=[[Jorge Sánchez (nogometaš, rođen 1997)|Jorge Sánchez]]|dob={{datum rođenja i godine|1997|12|10}}|nastupi=56|golovi=3|klub=[[PAOK FC|PAOK]]|klubnac=GRE}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=3|poz=O|ime=[[César Montes]]|dob={{datum rođenja i godine|1997|2|24}}|nastupi=65|golovi=4|klub=[[FK Lokomotiv Moskva|Lokomotiv Moskva]]|klubnac=RUS}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=5|poz=O|ime=[[Johan Vásquez (nogometaš, rođen 1998)|Johan Vásquez]]|dob={{datum rođenja i godine|1998|10|22}}|nastupi=44|golovi=1|klub=[[Genoa CFC|Genoa]]|klubnac=ITA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=15|poz=O|ime=[[Israel Reyes]]|dob={{datum rođenja i godine|2000|5|23}}|nastupi=31|golovi=2|klub=[[Club América|América]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=21|poz=O|ime=[[Everardo López]]|dob={{datum rođenja i godine|2005|3|23}}|nastupi=3|golovi=0|klub=[[Deportivo Toluca FC|Toluca]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=22|poz=O|ime=[[Richard Ledezma]]|dob={{datum rođenja i godine|2000|9|6}}|nastupi=3|golovi=1|klub=[[CD Guadalajara|Guadalajara]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=23|poz=O|ime=[[Jesús Gallardo]]|dob={{datum rođenja i godine|1994|8|15}}|nastupi=118|golovi=3|klub=[[Deportivo Toluca FC|Toluca]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=27|poz=O|ime=[[Jesús Alberto Angulo]]|dob={{datum rođenja i godine|1998|1|30}}|nastupi=19|golovi=0|klub=[[Tigres UANL|UANL]]|klubnac=MEX}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" <!-- Vezni red --> {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=6|poz=V|ime=[[Érik Lira]]|dob={{datum rođenja i godine|2000|5|8}}|nastupi=22|golovi=0|klub=[[Cruz Azul]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=8|poz=V|ime=[[Carlos Rodríguez (nogometaš, rođen 1997)|Carlos Rodríguez]]|dob={{datum rođenja i godine|1997|1|3}}|nastupi=67|golovi=0|klub=[[Cruz Azul]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=14|poz=V|ime=[[Érick Sánchez]]|dob={{datum rođenja i godine|1999|9|27}}|nastupi=38|golovi=3|klub=[[Club América|América]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=17|poz=V|ime=[[Orbelín Pineda]]|dob={{datum rođenja i godine|1996|3|24}}|nastupi=90|golovi=12|klub=[[AEK Atina FC|AEK Atina]]|klubnac=GRE}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=18|poz=V|ime=[[Obed Vargas]]|dob={{datum rođenja i godine|2005|8|5}}|nastupi=5|golovi=0|klub=[[Atlético Madrid]]|klubnac=ESP}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=19|poz=V|ime=[[Álvaro Fidalgo]]|dob={{datum rođenja i godine|1997|4|9}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[Real Betis|Betis]]|klubnac=ESP}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=20|poz=V|ime=[[Denzell García]]|dob={{datum rođenja i godine|2003|8|15}}|nastupi=2|golovi=0|klub=[[FC Juárez|Juárez]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=24|poz=V|ime=[[Brian Gutiérrez]]|dob={{datum rođenja i godine|2003|6|17}}|nastupi=5|golovi=1|klub=[[CD Guadalajara|Guadalajara]]|klubnac=MEX}} |----- ! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left"| |----- bgcolor="#DFEDFD" <!-- Napad --> {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=7|poz=N|ime=[[Germán Berterame]]|dob={{datum rođenja i godine|1998|11|13}}|nastupi=9|golovi=2|klub=[[Inter Miami CF|Inter Miami]]|klubnac=USA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=9|poz=N|ime=[[Raúl Jiménez]]|dob={{datum rođenja i godine|1991|5|5}}|nastupi=123|golovi=44|klub=[[Fulham FC|Fulham]]|klubnac=ENG}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=10|poz=N|ime=[[Alexis Vega (meksički nogometaš)|Alexis Vega]]|dob={{datum rođenja i godine|1997|11|25}}|nastupi=49|golovi=7|klub=[[Deportivo Toluca FC|Toluca]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=11|poz=N|ime=[[Guillermo Martínez (nogometaš)|Guillermo Martínez]]|dob={{datum rođenja i godine|1995|3|15}}|nastupi=9|golovi=2|klub=[[Pumas UNAM|UNAM]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=16|poz=N|ime=[[Julián Quiñones]]|dob={{datum rođenja i godine|1997|3|24}}|nastupi=20|golovi=2|klub=[[Al Qadsiah FC|Al-Qadsiah]]|klubnac=KSA}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=25|poz=N|ime=[[Roberto Alvarado]]|dob={{datum rođenja i godine|1998|9|7}}|nastupi=65|golovi=5|klub=[[CD Guadalajara|Guadalajara]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija igrač (golovi)|br=26|poz=N|ime=[[Armando González (nogometaš, rođen 2003)|Armando González]]|dob={{datum rođenja i godine|2003|4|20}}|nastupi=6|golovi=1|klub=[[CD Guadalajara|Guadalajara]]|klubnac=MEX}} {{Nogometna reprezentacija kraj}} == Reference == {{reference}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Mexico national association football team}} *[http://www.femexfut.org.mx/ Službena stranica nogometnog saveza Meksika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190901101419/http://www.femexfut.org.mx/ |date=1. 9. 2019 }} *[http://www.fifa.com/associations/association=mex/index.html Meksiko] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130621051331/http://www.fifa.com/associations/association=mex/index.html |date=21. 6. 2013 }} na FIFA.com *[https://web.archive.org/web/20180210160105/http://www.concacaf.com/team/mexico Meksiko] na CONCACAF.com {{Pobjednici FIFA Kup Konfederacija}} {{Organizatori svjetskog prvenstva u nogometu}} {{Sastavi nogometne reprezentacije Meksika na turnirima}} {{Nogometne reprezentacije Sjeverne Amerike - članice CONCACAF-a}} {{DEFAULTSORT:Meksiko}} [[Kategorija:Nogometna reprezentacija Meksika|*]] [[Kategorija:Sjevernoameričke nogometne reprezentacije|Meksiko]] [[Kategorija:Nogometne reprezentacije Sjeverne, Srednje Amerike i Kariba|Meksiko]] q9xha9gaibolg1i7ykp2lpp2k4p6bmt 0 354045 3824189 3321572 2026-04-05T02:11:37Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824189 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Zvijezda| | Naziv = Alpha Tauri (Aldebaran) | Slika = [[Datoteka:Taurus constellation map.svg|280px]] | Opis slike = Položaj Aldebrana na nebu. | Epoha = J2000 | Sazviježđe = [[Bik (sazviježđe)|Bik]] | Rektascenzija = 4h 35m 55.2s | Deklinacija = +16° 39' 33" | Vidljivi sjaj = +0.85 | Spektralna klasa = K5III | B-V-indeks = 1.54 | U-B-indeks = | Varijabilnost = nepravilna | Radijalna brzina = | Udaljenost SG = 65 | Udaljenost Par = 20 | Apsolutni sjaj = 0.6 ± 0.03 | V-RA = | V-DE = | V-GES = | V-DIR = | Masa = | Radijus = | Luminozitet = 425 | Temperatura = | Rotacija = 520 dana | Starost = | Bayer = &alpha; Tauri | Flamsteed = 87 Tauri A | BD = BD 16629 | BSK = HR 1457 | HDK = HD 29139 | SAO = SAO 94027 | TYC = | HIP = HiP 21421 }} '''Aldebaran '''(α Tauri) je najsjajnija [[zvijezda]] u [[Bik (sazviježđe)|sazviježđu Bik]]. Zvijezda je [[narandžasti div]] [[Glavni niz|glavnog niza]] s [[Prividna magnituda|prividnom magnitudom]] od 0.85. Njegova sjajnost varira oko 0.2 magnitude,pa spada i u [[pulsar]]e. Tradicionalni naziv Aldebaran potječe od [[Arapski jezik|arapskog izraza]] ''pratilac (Al dabaran'') jer prati [[Plejade (zvjezdano jato)|Plejade]]. U [[1997.|1997]] [[astronom]]i [[Artie.P.Hatzes|Artie P.Hatzes]] i [[William D. Cochran]] su otkrili da je Aldebaran [[dvostruka zvijezda]] (α Tauri A i α Tauri B). Mjerenjem sjajnosti utvrđeno je da je α Tauri B [[Crveni patuljak (zvijezda)|crveni patuljak]].<ref name="Constellation Guide">[http://www.constellation-guide.com/constellation-list/taurus-constellation/ Zvijezde u sazviježđu Bik iz Constellation Guide] učitano 28.03.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref><ref name="Archiv_Sternbild_M">[http://www.maa.mhn.de/Maps/Const/Data/taurus_tab.html Zvijezde u sazviježđu Bik iz njemačkog arhiva astronomije u ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212755/http://www.maa.mhn.de/Maps/Const/Data/taurus_tab.html |date=4 Mart 2016 }}[[München|Minhenu]] učitano 28.03.2014 {{Simboli jezika|de|Njemački}}</ref><ref name="top">[http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Taurus.php Zvijezde u sazviježđu Bik na stranici Top Astronomer] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140412142235/http://www.topastronomer.com/StarCharts/Constellations/Taurus.php |date=12. 4. 2014 }} učitano 28.03.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref><ref name="sol">[http://www.solstation.com/stars2/aldebaran.htm Zvijezda Aldebaran na stranici Solstation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125055412/http://www.solstation.com/stars2/aldebaran.htm |date=25. 11. 2005 }} učitano 28.03.2014 {{Simboli jezika|en|Engleski}}</ref> == Reference == {{reference}} == Također pogledajte == * [[Johann Bayer]] * [[Zvjezdano jato]] [[Kategorija:Bik (sazviježđe)]] [[Kategorija:Crveni patuljci]] [[Kategorija:Divovske zvijezde]] [[Kategorija:Dvostruke zvijezde]] [[Kategorija:Promjenljive zvijezde]] qkk7jpi2gvox2cpuu5vgjb9vjuljpcm 0 360373 3824164 3519487 2026-04-04T19:54:48Z CommonsDelinker 1478 Uklanjam datoteku [[c:File:Safari_browser_logo.svg|Safari_browser_logo.svg]]; na Commonsu ju je izbrisao/-la [[c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]]; razlog: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Safari logos|]]. 3824164 wikitext text/x-wiki {{Infokutija softver | naziv = Safari | logo = | veličina_logoa = 70px | alt_logoa = | tekst_logoa = | snimak_ekrana = Safari 16.png | alt_snimka_ekrana = | tekst = Snimak ekrana Safarija na Macu | sklopivo = <!-- Šta god upišite u ovo polje učinit će kutiju sklopivom. --> | autor = | programer = [[Apple Inc.|Apple]] | prvo_izdanje = 7. 1. 2003. | obustavljeno = <!-- Ako se softver više ne proizvodi/održava, navedite "da". U suprotnom, izostavite. --> | izgled_verzija = naslagano | najnovija_stabilna_verzija = | datum_najnovije_stabilne_verzije = | najnovija_probna_verzija = | datum_najnovije_probne_verzije = | centralna_arhiva = <!-- {{URL|primjer.org}} --> | razvojno_stanje = Aktivno | programski_jezik = [[C++]], [[Objective-C]] i Swift | operativni_sistem = {{plainlist| * [[macOS]] * [[iOS]] * [[iPadOS]] * [[Microsoft Windows|Windows]] (2007–2012) }} | platforma = | veličina = | standard = | jezici = | broj_jezika = | fusnota_o_jezicima = | vrsta = [[Internetski preglednik]] | licenca = [[Freeware]]; neke komponente pod licencom [[GNU LGPL]] | alexa = | veb-sajt = {{URL|apple.com/safari}} | ažurirano = }} '''Safari''' je [[internetski preglednik]] koji razvija kompanija [[Apple Inc.]] za [[operativni sistem|operativne sisteme]] [[macOS]] i [[iOS]]. Prva verzija ovog preglednika izašla je [[2003.]] i trenutno je jedini internetski preglednik koji dolazi u paketu s OS X-om. Logo preglednika Safari je [[kompas]]. Paralelno s predstavljanjem iPhone-a [[Apple]] je razvio i mobilnu verziju ovog internetskog preglednika pod nazivom [[Mobile Safari]] koji je posebno prilagođen pregledu na manjim ekranima i korištenju na slabijim uređajima poput mobilnih telefona i MP3 playera. == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == * [https://www.apple.com/safari Službeni sajt] [[Kategorija:Softver]] [[Kategorija:Internetski preglednici]] [[Kategorija:Apple Inc.]] g4c54nltx73haq9t1qzfnqruiyz0b6o 0 360849 3824187 3578968 2026-04-05T02:06:24Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824187 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vozač F1 | ime = Alberto Ascari | slika = Alberto Ascari.jpg | opis_slike = | datum_rođenja = [[13. juli]] [[1918]]. | mjesto_rođenja = [[Milano]], [[Italija]] | datum_smrti = {{datum smrti i godine|1955|5|26|1918|7|13}} | mjesto_smrti = | nacionalnost = {{ZD|ITA}} [[italija]]nsko | početak_karijere = [[1950]]. | kraj_karijere = [[1955]]. | tim_2012. = | broj_auta_2012. = | tim_2013. = | broj_auta_2013. = | trke = 33 (32 starta) | prvenstva = 2 ([[Formula 1 sezona 1952|1952.]] i [[Formula 1 sezona 1953|1953.]] | pobjede = 13 | podiji = 17 | bodovi = 107 {{frac|9|14}} 140 {{frac|1|7}})<ref name="droppedpoints">Up until 1990 in F1, not all points scored by a driver contributed to their final World Championship tally. Numbers without parentheses are Championship points; numbers in parentheses are total points scored.</ref> | prve_startne_pozicije = 14 | najbrži_krug = 12 | prva_trka = [[Velika nagrada Monaka]], 1950. godine | prva_pobjeda = [[Velika nagrada Njemačke]], 1951. godine | posljednja_pobjeda = [[Velika nagrada Švicarske]], 1953. godine | posljednja_trka = [[Velika nagrada Monaka]], 1955. godine | posljednja_sezona = [[Formula 1 sezona 1955|1955.]] | posljednja_pozicija = | aktualizirano = }} '''Alberto Ascari''' (13. juli 1918 – 26. maj 1955) bio je italijanski automobilistički vozač i dvostruki prvak [[Formula 1|Formule 1]]. Jedan je od samo dvojice italijanskih prvaka F1 i jedini koji je oba svoja naslova osvojio vozeći za ekipu [[Ferrari]]ja. == Biografija == === Rani period === Alberto Ascari je rođen u Milanu, u porodici Antonija Ascarija, talentiranog Grand Prix motociklističkog vozača 1920-tih.<ref>{{cite web|url=http://www.grandprixhistory.org/antonio_bio.htm|title=Grand Prix History – Antonio Ascari|work=grandprixhistory.org|access-date=6. 4. 2016}}</ref> Iako mu je otac poginuo na francuskom Grand Prix-u 1925. godine,<ref name="grandprixhistory.org">{{cite web|url=http://www.grandprixhistory.org/ascari_bio.htm|title=Alberto Ascari – Biography|work=grandprixhistory.org|access-date=6. 4. 2016}}</ref> Alberto Ascari je pokazao interes za utrke usprkos tome. U svojim ranim godinama života vozio je motociklističke utrke nakon čega je ušao u prestižno takmičenje ''Mille Miglia'' vozeći sportski automobil [[Ferrari]] čime započinje njegova karijera vozača na četiri kotača. === Karijera u Formuli 1 === Nakon završetka [[Drugi svjetski rat|2. svjetskog rata]] Alberto Ascari je u timu Maserati započeo sa utrkama na Grand Prixu. Njegov timski kolega bio je Luigi Villoresi, koji će mu kasnije postati mentor i prijatelj. [[FIA]] je 1946. godine donijela regulative o Formuli 1 sa namjerom da novo takmičenje vremenom zamjeni predratnu Grand Prix strukturu. Tokom iduće 4 prijelazne godine do uspostave Formule 1, Ascari je osvojao brojna takmičenja širom Evrope. Svoju prvu Grand Prix utrku osvojio je 1948. godine na stazi u Sanremu, Italija.<ref name="silhouet.com">{{cite web|url=http://www.silhouet.com/motorsport/archive/f1/nc/1948/1948.html|title=1948 Formula One Races|work=silhouet.com|access-date=6. 4. 2016}}</ref> Prvu sezonu Formule 1 započeo je debitantskom utrkom za [[VN Monaka]] 1950. godine za tim Ferrarija. Tokom sezone osvaja 11 bodova i zauzima 5. mjesto na kraju sezone. Druga sezona, 1951. godine, je mnogo uspješnija za Ascarija jer osvaja dvije pobjede, prvu na [[VN Njemačke]] a odmah potom pobjeđuje na domaćoj stazi, na [[VN Italije]]. Sezonu završava sa 25 (28) bodova i zauzima vrlo dobro 2. mjesto u poretku vozača. Svoju najuspješniju sezonu u F1 ostvaruje 1952. godine kada po prvi put osvaja ovo takmičenje. Propušta prvu utrku sezone, VN Švicarske, jer učestvuje na utrci ''Indianapolis 500''. Po povratku u Evropu osvoja preostalih šest utrka i osvaja 1. mjesto. Slijedeće sezone ponavlja uspjeh i sa 5 pobjeda iz 8 utrka osvaja svoju drugu uzastopnu titulu u Formuli 1. Nakon nesporazuma oko plate, napušta tim Ferrarija i u sezoni 1954. vozi za tim Lancie kojoj će ostati vjeran svoje pogibije. === Smrt === 26. maja 1955. godine, Alberto Ascari odlazi u Monzu gledati svog prijatelja Eugenia Castellotija koji je testirao sportski automobil Ferrari 750 Monza. Iako nije smio voziti taj dan nije mogao odoliti a da ne isproba novi automobil. Bez odgovarajućeg odijela, u maici kratkih rukava, običnim pantalonama krenuo je sa vožnjom.<ref name="grandprixhistory.org"/> Iako je bio praznovjeran i u ranijim slučajevima uvijek insistirao na korištenju svoje izrazito svijetlo plave kacige ovaj put je koristio Castellotovu bijelu kacigu jer je njegova bila na popravci nakon incidenta na stazi u Monte Carlu. Nakon što je izašao iz brzog zavoja u trećem krugu, automobil je neobjašnjivo kliznuo, okrenuo se na prednju stranu i dva puta preokrenuo. Izbačen sa staze, Ascari je pretrpio višestruke ozljede usljed kojih je preminuo nekoliko minuta kasnije. Krivina na stazi na kojem se desila nesreća preimenovana je njemu u čast a poslije je zamijenjena sa šikanom koja se sada zove ''Variante Ascari''.<ref>{{cite web |title=Alberto Ascari |url=http://www.thescuderia.net/forums/content.php/117-Alberto-Ascari-Profile |website=/www.thescuderia.net |access-date=20. 8. 2019}}</ref> Postoji nekoliko sličnosti između smrti Alberta i njegovog oca Antonija. Alberto Ascari je poginuo 26. maja 1955. godine, u dobi od 36 godina. Antonio Ascari je takođe imao 36 godina života kad je poginuo, 26. jula 1925. godine (Alberto je bio samo četiri dana stariji). Obojica su poginula četiri dana nakon što su preživjeli teške nesreće i obojica 26. dana u mjesecu. Obojici se desila fatalna nesreća na izlazu iz brzih lijevih krivina i iza obojice je ostala supruga sa dvoje djece. == Reference == {{reference}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Alberto Ascari}} *[http://www.ddavid.com/formula1/ascari_bio.htm Historija Grand Prixa – Kuća slavnih] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013003931/http://www.ddavid.com/formula1/ascari_bio.htm |date=13. 10. 2012}}, Alberto Ascari *[http://www.4mula1.ro/history/driver/Alberto_Ascari Statistika Alberta Ascarija] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190603083220/http://www.4mula1.ro/history/driver/Alberto_Ascari |date=3. 6. 2019 }} *[https://www.bbc.com/sport/0/formula1/26464195 Statističke analize vozača od 1950. do 2013.] *{{Find a Grave|8710343}} {{Svjetski prvaci u Formuli 1}} {{Staza slavnih italijanskog sporta}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Ascari, Alberto}} [[Kategorija:Rođeni 1918.]] [[Kategorija:Umrli 1955.]] [[Kategorija:Biografije, Milano]] [[Kategorija:Italijanski vozači Formule 1]] [[Kategorija:Vozači Formule 1]] q2uiid90tgtn6s5nqaejusrso2z74tx 0 363294 3824195 3705270 2026-04-05T04:21:01Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824195 wikitext text/x-wiki '''Ambasada Bosne i Hercegovine u Ankari''' je diplomatsko predstavništvo [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] u [[Turska|Turskoj]]. Ambasada se nalazi u ulici Paris, No: 47, u gradskoj četvrti Remzi Oğuz Arık, turskog glavnog grada [[Ankara|Ankare]]. Bosanskohercegovačka ambasada u Ankari, pored građana Bosne i Hercegovine koji se nalaze u Turskoj, nerezidentno pokriva i [[Azerbejdžan]] i [[Gruzija|Gruziju]].<ref name="Turska">{{Cite web |url=http://www.mvp.gov.ba/ambasade_konzulati_misije/ambasade_konzulati_i_stalne_misije_bih/Default.aspx?template_id=16&s1=761&id=6918 |title=Arhivirana kopija |access-date=1. 8. 2014 |archive-date=13. 11. 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181113172030/http://www.mvp.gov.ba/ambasade_konzulati_misije/ambasade_konzulati_i_stalne_misije_bih/default.aspx?template_id=16&s1=761&id=6918 |url-status=dead }}</ref> Osim ambasade, u Republici Turskoj djeluje i Generalni konzulat Bosne i Hercegovine u Istanbulu. ==Članovi misije== Trenutni ambasador Bosne i Hercegovine u Turskoj je Mirsada Čolaković.<ref>{{Cite web|url=https://www.mvp.gov.ba/ambasade_konzulati_misije/ambasade_konzulati_i_stalne_misije_bih/Default.aspx?template_id=16&s1=761&id=6918|title=Republika TURSKA|website=www.mvp.gov.ba|access-date=8. 4. 2025}}</ref> ==Također pogledajte== * [[Diplomatska predstavništva Bosne i Hercegovine u svijetu]] ==Reference== {{reference}} ==Vanjski linkovi== * [http://www.mvp.gov.ba/ Ministarstvo vanjskih poslova Bosne i Hercegovine] {{Diplomatska predstavništva Bosne i Hercegovine u svijetu}} [[Kategorija:Diplomatska predstavništva Bosne i Hercegovine u svijetu|Ankara]] [[Kategorija:Ankara]] 2y8pd1o01e1vpyt00m7j41q429ke9mq 0 363323 3824196 3495128 2026-04-05T04:21:51Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824196 wikitext text/x-wiki [[File:Embassy of Bosnia and Herzegovina in Vienna, Tivoligasse 54.jpg|thumb|Tivoligasse 54]] '''Ambasada Bosne i Hercegovine u Beču''' je diplomatsko predstavništvo [[Bosna i Hercegovina|Bosne i Hercegovine]] u [[Austrija|Austriji]]. Ambasada se nalazi u austrijskom glavnom gradu [[Beč]]u, u ulici Tivoligasse 54. == Misija == Diplomatska misija Bosne i Hercegovine u Austriji se ogleda kroz nekoliko zadataka: * Konzularnu pomoć * Izdavanje pasoša, viza, putnih isprava i dr. dokumenata * Ekonomska saradnja i dr. == Članovi misije == Ambasador Bosne i Hercegovine u Austriji je Kemal Kozarić.<ref name="Beč">{{cite web |title=Ambasada Bosne i Hercegovine u Austriji |url=http://www.mvp.gov.ba/ambasade_konzulati_misije/ambasade_konzulati_i_stalne_misije_bih/Default.aspx?template_id=16&s1=589&id=6917 |website=mvp.gov.ba |access-date=22. 3. 2019 |archive-date=12. 3. 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220312214850/http://www.mvp.gov.ba/ambasade_konzulati_misije/ambasade_konzulati_i_stalne_misije_bih/Default.aspx?template_id=16&s1=589&id=6917 |url-status=dead }}</ref> Neki od članova misije su:<ref name="Beč"/> * Selma Užičanin, ministar savjetnik * Davorka Samardžija, savjetnik (K) * Nikola Đukić, savjetnik == Također pogledati == * [[Diplomatska predstavništva Bosne i Hercegovine u svijetu]] ==Reference== {{reference}} ==Vanjski linkovi== * [http://www.mvp.gov.ba/ Ministarstvo vanjskih poslova Bosne i Hercegovine] * [http://www.bhbotschaft.at Ambasada Bosne i Hercegovine u Beču] {{Diplomatska predstavništva Bosne i Hercegovine u svijetu}} [[Kategorija:Diplomatska predstavništva Bosne i Hercegovine u svijetu|Beč]] [[Kategorija:Beč]] 4c7wkdvme2ad7zwg4ria3z5nrig92ux 10 370774 3824223 3525712 2026-04-05T11:58:08Z Palapa 383 3824223 wikitext text/x-wiki {{Navkutija | ime = Sunja | naslov = Općina [[Sunja]] | podaciklasa = hlist | slika = [[Datoteka:Sunja (grb).gif|30px]] | grupa1 = Naselja | podaci1 = * [[Bestrma]] * [[Bistrač]] * [[Blinjska Greda]] * [[Bobovac (Sunja)|Bobovac]] * [[Brđani Cesta]] * [[Brđani Kosa]] * [[Crkveni Bok]] * [[Čapljani]] * [[Četvrtkovac]] * [[Donja Letina]] * [[Donji Hrastovac]] * [[Drljača]] * [[Gornja Letina]] * [[Gradusa Posavska]] * [[Greda Sunjska]] * [[Ivanjski Bok]] * [[Jasenovčani]] * [[Kinjačka]] * [[Kladari (Sunja)|Kladari]] * [[Kostreši Šaški]] * [[Krivaj Sunjski]] * [[Mala Gradusa]] * [[Mala Paukova]] * [[Novoselci (Sunja)|Novoselci]] * [[Papići]] * [[Petrinjci]] * [[Pobrđani (Sunja)|Pobrđani]] * [[Radonja Luka]] * [[Selišće Sunjsko]] * [[Sjeverovac]] * [[Slovinci]] * [[Staza (mjesto)]] * [[Strmen]] * [[Sunja]] * [[Šaš (Sunja)|Šaš]] * [[Timarci]] * [[Vedro Polje (Sunja)|Vedro Polje]] * [[Velika Gradusa]] * [[Vukoševac]] * [[Žreme]] | grupa2 = Bivša naselja | podaci2 = * Letina }}<includeonly>[[Kategorija:Naselja u Sunji]][[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]][[Kategorija:Naselja u Sisačko-moslavačkoj županiji]]</includeonly><noinclude> [[Kategorija:Navigacijski šabloni]] [[Kategorija:Šablon:Politička podjela Hrvatske|S]] </noinclude> 317xqcd339v1739k9gknigwh18g9i0q 0 370899 3824221 3180943 2026-04-05T11:57:05Z Palapa 383 3824221 wikitext text/x-wiki '''Staza''' je naseljeno mjesto u sastavu općine [[Sunja]], [[Sisačko-moslavačka županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine [[Sisak]]. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Sunja)|popisu stanovništva 2011]]. godine, Staza je imala 220 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="16" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857]] || [[1869]] || [[1880]] || [[1890]] || [[1900]] || [[1910]] || [[1921]] || [[1931]] || [[1948]] || [[1953]] || [[1961]] || [[1971]] || [[1981]] || [[1991]] || [[2001]] || [[2011]] |- | 361 || 368 || 400 || 493 || 497 || 523 || 532 || 538 || 563 || 553 || 516 || 467 || 393 || 380 || 304 || 220 |- |}{{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Staza |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Staza (opština Sunja).JPG |opis_slike = Staza, kolaž |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Sisak-Moslavina County.png|20px|border]] [[Sisačko-moslavačka županija|Sisačko-moslavačka]] |općina = [[Sunja]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 45| širina_minuta = 19| širina_sekundi = 25| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 16| dužina_minuta = 35| dužina_sekundi = 31| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 111 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 220 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2011]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 44210 Sunja |pozivni broj = (+385) 44 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} ===Popis [[1991]].=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Sisak)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Staza je imalo 380 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {{bar box |float=center |title=Popis 1991. |titlebar=#AAF |width=300px |bars= {{bar percent|[[Hrvati]]|#4169E1|356|93.68}} {{bar percent|[[Jugoslaveni]]|#C71585|17|4.47}} {{bar percent|[[Srbi]]|#FF0000|4|1.05}} {{bar percent|[[Bošnjaci|Muslimani]]|#228B22|2|0.52}} {{bar percent|nepoznato|#A2A2D0|1|0.26}} |caption='''ukupno''': 380 }} ===Popis [[1910]].=== {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="2" | Staza |- | '''jezik''' || '''vjera''' |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 523 | label1 = [[Hrvatski jezik|Hrvatski]] 494 | value1 = 94.45 | color1 = #4169E1 | label2 = [[Srpski jezik|Srpski]] 26 | value2 = 4.97 | color2 = #FF0000 | label3 = [[Češki jezik|Češki]] 2 | value3 = 0.38 | color3 = #B94E48 | label4 = [[Njemački jezik|Njemački]] 1 | value4 = 0.19 | color4 = #BDB76B }} | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 523 | label1 = [[Rimokatolička crkva|Rimokatolici]] 497 | value1 = 95.02 | color1 = #4169E1 | label2 = [[Pravoslavna crkva|Pravoslavci]] 26 | value2 = 4.97 | color2 = #FF0000 | label3 = - | value3 = - | color3 = - | label4 = - | value4 = - | color4 = - }} |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; == Reference == {{reflist}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Staza (Sunja)}} {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Sunja}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Sisačko-moslavačkoj županiji]] e3dnv06oxgcn31x40dirgewcn7hoi09 3824222 3824221 2026-04-05T11:57:33Z Palapa 383 Palapa premjestio je stranicu [[Staza]] na [[Staza (mjesto)]] bez ostavljanja preusmjerenja 3824221 wikitext text/x-wiki '''Staza''' je naseljeno mjesto u sastavu općine [[Sunja]], [[Sisačko-moslavačka županija]], [[Hrvatska|Republika Hrvatska]]. == Historija == Do teritorijalne reorganizacije u Hrvatskoj nalazila se u sastavu stare općine [[Sisak]]. ==Stanovništvo== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 2011 (Sunja)|popisu stanovništva 2011]]. godine, Staza je imala 220 stanovnika. {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="16" | Broj stanovnika po popisima<ref>[http://www.dzs.hr - Republika Hrvatska - Državni zavod za statistiku: Naselja i stanovništvo Republike Hrvatske 1857.-2001.]</ref> |- | [[1857]] || [[1869]] || [[1880]] || [[1890]] || [[1900]] || [[1910]] || [[1921]] || [[1931]] || [[1948]] || [[1953]] || [[1961]] || [[1971]] || [[1981]] || [[1991]] || [[2001]] || [[2011]] |- | 361 || 368 || 400 || 493 || 497 || 523 || 532 || 538 || 563 || 553 || 516 || 467 || 393 || 380 || 304 || 220 |- |}{{Geokutija naselje u Hrvatskoj <!-- *** Gornji dio *** --> |ime = Staza |vrsta = naselje <!-- *** Ime **** --> |službeni naziv = |slogan = |nadimak = <!-- *** Slika *** --> |slika = Staza (opština Sunja).JPG |opis_slike = Staza, kolaž |dimenzija_slike = <!-- *** Simboli *** --> |zastava = |grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> |županija = [[Datoteka:Flag of Sisak-Moslavina County.png|20px|border]] [[Sisačko-moslavačka županija|Sisačko-moslavačka]] |općina = [[Sunja]] |općina1 = |općina2 = |općina3 = |općina4 = |općina5 = |općina6 = |općina7 = |općina8 = |općina9 = |općina10 = <!-- *** Položaj *** --> | širina_stepeni = 45| širina_minuta = 19| širina_sekundi = 25| širina_SJ = N | dužina_stepeni = 16| dužina_minuta = 35| dužina_sekundi = 31| dužina_IZ = E |najveća tačka = |najveća tačka metara = 111 <!-- *** Površina *** --> |površina grad = |površina općina = <!-- *** Stanovništvo *** --> |stanovništvo općina = |stanovništvo grad = 220 |stanovništvo ukupno = |stanovništvo godina = [[2011]] |stanovništvo općina godina = |gustoća = |gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> |osnovano = |gradonačelnik = |gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> |poštanski broj = 44210 Sunja |pozivni broj = (+385) 44 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Hrvatska | opis_karte = <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> |bilješka = }} ===Popis [[1991]].=== Na [[Popis stanovništva u Hrvatskoj 1991 (Sisak)|popisu stanovništva 1991]]. godine, naseljeno mjesto Staza je imalo 380 stanovnika, sljedećeg nacionalnog sastava: {{bar box |float=center |title=Popis 1991. |titlebar=#AAF |width=300px |bars= {{bar percent|[[Hrvati]]|#4169E1|356|93.68}} {{bar percent|[[Jugoslaveni]]|#C71585|17|4.47}} {{bar percent|[[Srbi]]|#FF0000|4|1.05}} {{bar percent|[[Bošnjaci|Muslimani]]|#228B22|2|0.52}} {{bar percent|nepoznato|#A2A2D0|1|0.26}} |caption='''ukupno''': 380 }} ===Popis [[1910]].=== {| class="wikitable" style="margin: 0.5em auto; text-align: center;" |- ! colspan="2" | Staza |- | '''jezik''' || '''vjera''' |- | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 523 | label1 = [[Hrvatski jezik|Hrvatski]] 494 | value1 = 94.45 | color1 = #4169E1 | label2 = [[Srpski jezik|Srpski]] 26 | value2 = 4.97 | color2 = #FF0000 | label3 = [[Češki jezik|Češki]] 2 | value3 = 0.38 | color3 = #B94E48 | label4 = [[Njemački jezik|Njemački]] 1 | value4 = 0.19 | color4 = #BDB76B }} | {{Tortni grafikon | thumb = center | caption=ukupno: 523 | label1 = [[Rimokatolička crkva|Rimokatolici]] 497 | value1 = 95.02 | color1 = #4169E1 | label2 = [[Pravoslavna crkva|Pravoslavci]] 26 | value2 = 4.97 | color2 = #FF0000 | label3 = - | value3 = - | color3 = - | label4 = - | value4 = - | color4 = - }} |} == Literatura == * [http://pod2.stat.gov.rs/ObjavljenePublikacije/G1991/pdf/G19914018.pdf] Savezni zavod za statistiku i evidenciju FNRJ i SFRJ, popis stanovništva 1948, 1953, 1961, 1971, 1981. i 1991. godine. * Knjiga: "Narodnosni i vjerski sastav stanovništva Hrvatske, 1880-1991: po naseljima, autor: Jakov Gelo, izdavač: Državni zavod za statistiku Republike Hrvatske, 1998., {{ISBN|953-6667-07-X}}, {{ISBN|978-953-6667-07-9}}; == Reference == {{reflist}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Staza (Sunja)}} {{stub-naselje-Hrvatska}} {{Sunja}} [[Kategorija:Naselja u Hrvatskoj]] [[Kategorija:Naselja u Sisačko-moslavačkoj županiji]] e3dnv06oxgcn31x40dirgewcn7hoi09 0 393129 3824177 3789378 2026-04-04T20:52:22Z ~2026-20942-12 179959 3824177 wikitext text/x-wiki [[File:Mucus cells.png|muni|thumb|300px|Sluzne ćelije sluzokože želuca]] '''Sluz''' ili '''muka''' – ([[Latinski jezik|lat.]] ''mucus'') – kod [[kičmenjak]]a je ljepljivi, kliski sekret koji proizvode i njime se prekrivaju [[sluznica|sluznice]].<ref>Mader S. S. (2000): Human biology. McGraw-Hill, New York, {{ISBN|0-07-290584-0}}; {{ISBN|0-07-117940-2}}.</ref> <ref>Međedović S., Maslić E., Hadžiselimović R. (2000): Biologija 2. Svjetlost, Sarajevo, {{ISBN|9958-10-222-6}}.</ref> Sluznu tekućinu obično proizvodi ćelije [[sluzne žlijezde|sluznih žlijezda]]. Mukozne ćelije luče proizvode koji su bogati [[glikoprotein]]ima i [[voda|vodom]]. Sluzne tekućine mogu također poticati iz mješovitih [[žlijezda]], koje sadrže i mukozne stanice. To je [[viskoznost|viskozni]] [[koloid]] koji sadrži [[infekcija|antisepske]] [[enzim]]e (kao što je [[lizozim]]), [[imunoglobulin]] , [[ion|neorganske soli]], kao što su proteini [[laktoferin]],<ref>{{cite journal | last1 = Singh | first1 = P. K. | last2 = Parsek | first2 = M. R. | last3 = Greenberg | first3 = E. P. | last4 = Welsh | first4 = M. J. |date=maj 2002 | title = A component of innate immunity prevents bacterial biofilm development | url = https://archive.org/details/sim_nature-uk_2002-05-30_417_6888/page/552 | journal = Nature | volume = 417 | issue = 6888 | pages = 552–5 | pmid = 12037568 | doi = 10.1038/417552a}}</ref> i [[glikoprotein]]e poznate kao [[mucini]] koje proizvode [[peharasta ćelija|peharaste ćelije]] u sluzokoži i submukoznoj žlijezdi. Ova sluz služi za zaštitu [[Epitel| epitelnih ćelija]] (sluznice cijevi) u respiratornim , gastrointestinalnim, urogenitalnim, vizualnim i auditivnim sistemima [[sisar]]a. U [[epiderma|epidermi]] [[vodozemci|vodozemaca]] i u [[škrge|škrgama]] [[riba]]. Glavna funkcija ove sluzi je da štiti od [[infekcija|infektivnim agensa]], kao što su [[gljiva|gljive]], [[bakterija|bakterije]] i [[virus (biologija)|virus]]i. Prosječno ljudsko tijelo proizvodi oko litar sluzi dnevno.<ref>{{cite web| url= http://kidshealth.org/kid/talk/yucky/booger.html | title = What's a Booger? | work = KidsHealth}}</ref> ==Reference== {{reference}} ==Također pogledajte== *[[Sluznica]] *[[Sluzna žlijezda]] ==Vanjski linkovi== * [http://www.siumed.edu/~dking2/intro/glands.htm#1 Overview at siumed.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170717162737/http://www.siumed.edu/~dking2/intro/glands.htm#1 |date=17. 7. 2017 }} *[http://www.medicinskirjecnik.com/m/Mucosa.html Medicinski rječnik] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308052131/http://www.medicinskirjecnik.com/m/Mucosa.html |date=8. 3. 2016 }} {{vezivno tkivo}} [[Kategorija:Histologija]] [[Kategorija:Biološka terminologija]] [[Kategorija:Tjelesne tečnosti]] [[Kategorija:Ekskrecija]] [[Kategorija:Egzokrine žlijezde]] [[Kategorija:Simptomi i znakovi: Respiratorni sistem]] eai9q704cpjz3ohq2ktaqzywrg99eas 0 394423 3824201 2629800 2026-04-05T05:16:09Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824201 wikitext text/x-wiki '''Ana Basaraba''' ([[Srpski jezik|srpski]] Ана), znana i kao '''Anka''' (Анка) ili '''Anča''' (Анча),<ref>{{cite book|author=Srpska akademija nauka i umetnosti|title=Društveni i istoriski spisi|url=http://books.google.com/books?id=WAtOAQAAIAAJ|year=1934|volume=44|page=28–29, 545|quote=Ана (Анка, Анча), жена Уроша цара, 28-29}}</ref> bila je kraljica i carica [[Srbija|Srbije]], žena kralja i cara [[Stefan Uroš V|Stefana Uroša V Nejakog]].<ref>[http://fmg.ac/Projects/MedLands/BULGARIA.htm#Jelenadied1374 ''JELENA'']</ref> Roditelji su joj bili [[Nikola Aleksandar]] i njegova žena Klara de Doboca.<ref>{{Cite web |url=http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#StefanDusandied1355 |title=''STEFAN DUŠAN'' |access-date=12. 9. 2015 |archive-date=4. 9. 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110904025736/http://fmg.ac/Projects/MedLands/SERBIA.htm#StefanDusandied1355 |url-status=dead }}</ref> Nikola je bio [[vojvoda]] [[Vlaška|Vlaške]].<ref>Daniel Barbu, ''Sur le double nom du prince de Valachie Nicolas-Alexandre''</ref> Ana se najvjerojatnije udala 1360.<ref>Konstantin Jireček, ''Istorija Srba'' (Belgrade 1952), p.237-238</ref> Poslije je postala redovnica '''Jelena'''.<ref>Dejan Nikolić (1996). ''Svi vladari Srbije''.</ref> Ana i njen muž nisu imali djece. == Reference == {{reflist}} [[Kategorija:Supružnici srpskih vladara]] [[Kategorija:Basarabi]] cvv15wc4a1ow6i5ha8rm9zydycz1aq3 0 394519 3824178 3821579 2026-04-04T21:01:56Z Exsiler 178345 3824178 wikitext text/x-wiki {{Geokutija naselje u BiH <!-- *** Gornji dio *** --> | ime = Selačka | vrsta = (naselje) <!-- *** Ime **** --> | službeni_naziv = | slogan = | nadimak = <!-- *** Slika *** --> | slika = | opis_slike = | veličina_slike = <!-- *** Simboli *** --> | zastava = | grb = <!-- *** Države, regije i.t.d *** --> | entitet = [[Republika Srpska]] | kanton = | općina = [[Kotor-Varoš]] <!-- *** Položaj *** --> | nadmorska_visina = oko 800 | širina_stepeni = 44.4661 | dužina_stepeni = 17.6139 | najveća tačka = | najveća tačka metara = <!-- *** asd *** --> | površina_grada = | površina_općine = | površinajedinica = <!-- *** Stanovništvo *** --> | stanovništvo grad = 41 | stanovništvo općina = | stanovništvo procjena = | stanovništvo godina = 2013 | stanovništvo općina godina = | stanovništvo procjena godina = | gustoća = | gustoća općina = <!-- *** Historija i administracija *** --> | osnovano = | gradonačelnik = | gradonačelnik stranka = <!-- *** Kod *** --> | poštanski broj = | pozivni broj = (+387) 51 | matični broj = 211559<ref>{{Cite web |url=http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaFBiH.pdf |title=Sistematski spisak općina i naselja |work=fzs.ba |access-date=16. 9. 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160509001936/http://www.fzs.ba/Dem/Popis/nas_mjestaFBiH.pdf |archive-date=9. 5. 2016 |url-status=dead }}</ref> | matični broj općine = 20281 <!-- *** Karta *** --> | karta_lokacija = Bosna i Hercegovina | opis_karte = Selačka u Bosni i Hercegovini <!-- *** Web stranice *** --> | web stranice = <!-- *** Bilješka *** --> | bilješka = }} '''Selačka''' je naseljeno mjesto u općini [[Kotor Varoš]], [[Bosna i Hercegovina]]. Obuhvata nekoliko naseobina, pretežno na sjevernim i sjeveroistočnim padinama Šipraškog brda. Na popisu stanovništva 1991. u ovom selu su živjela 303 stanovnika,<ref>Zolić H-, UR. (1993): Knjiga Nacionalni sastav stanovništva - Rezultati za Republiku po opštinama i naseljenim mjestima 1991. Izdanje Državnog zavoda za statistiku Republike Bosne i Hercegovine, Sarajevo.</ref> a prema preliminarnim rezultatima popisa 2013. bilo ih je 41. == Geografija == Selačka je više geografska oznaka za sjeveroistočne padine Šipraškog brda, a manje jedinstveno naseljeno mjesto. To područje obuhvata nekoloko zaselaka i naseobina, od kojih su najveće Kerle, Grič, Selačka (oko 700 m n/v), Hajdarovići, Kurušići i Gelići. Smješteno je između desnih pritoka [[Vrbanja (rijeka)|Vrbanje]] – [[Trnovac (Vrbanja)|Trnovca]] i [[Crkvenica|Crkvenice]], na nadmorskoj visini od oko 680–850 m. Lokalnom putevima su povezani sa reginalnom cestom R-440: [[Kruševo Brdo]] – [[Šiprage]] – [[Obodnik]].<ref>http://www.kartabih.com/</ref><ref>Vojnogeografski institut, Izd. (1963): Ugodinovići (List karte 1:25.000, Izohipse na 10 m). Vojnogeografski institut, Beograd.</ref><ref>Spahić M. et al. (2000): Bosna i Hercegovina (1:250.000). Izdavačko preduzeće „Sejtarija“, Sarajevo.</ref><ref>Mučibabić B., Ur. (1998): Geografski atlas Bosne i Hercegovine. Geodetski zavod BiH, Sarajevo, {{ISBN|9958-766-00-0}}.</ref> == Historija == Selačka je stara naseobina na nepristupačnom terenu, pa se pretpostavlja da je njihva daleka historija vezana za događaje u dolini Vrbanje, od autohtonog starobosanskog naselja i [[Iliri|Ilira]] do današnjih dana. U bližoj historiji, uz ostala sela šipraškog kraja, i Selačka je bila aktivno uključena u [[NOB]], osobito za vrijeme [[Šesta neprijateljska ofanziva|Šeste neprijateljske ofanzive]]. Za vrijeme [[Rat u Bosni|Rata u Bosni]], [[Bošnjak|bošnjački]] dio Selačke su snage bivše [[JNA]] i [[Srbi|srpskih]] (para)vojnih jedinica rastjerale. Nakon [[1996]]., u projektu obnove porušenih sela, većina šipraških bošnjačkih sela je djelimično obnovljena, zahvaljujući Vladi i vojnicima [[Luksemburg]]a, tj. bataljonu BELUGA (skr. od: '''Be'''lgium – '''Lu'''xembourg – '''G'''reece – '''A'''ustria; u okviru [[EUFOR]]-[[SFOR]]-a.<ref>http://www.euforbih.org/</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.aimpress.ch/dyn/pubs/archive/data/199803/80307-001-pubs-sar.htm |title=Arhivirana kopija |access-date=15. 9. 2015 |archive-date=17. 10. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017200937/http://www.aimpress.ch/dyn/pubs/archive/data/199803/80307-001-pubs-sar.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.nato.int/SFOR/ |title=Arhivirana kopija |access-date=24. 4. 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090424065325/http://www.nato.int/SFOR/ |archive-date=24. 4. 2009 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.military.ie/overseas/current-missions/eufor-sfor/ |title=Arhivirana kopija |access-date=15. 9. 2015 |archive-date=17. 10. 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141017190425/http://www.military.ie/overseas/current-missions/eufor-sfor/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.geetha.mil.gr/media/EIRINEYTIKES_DRASTIRIOTITES/english/12_Bosnia_Herzegovina_IFOR_SFOR.doc |title=Arhivirana kopija |access-date=16. 10. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403215914/http://www.geetha.mil.gr/media/EIRINEYTIKES_DRASTIRIOTITES/english/12_Bosnia_Herzegovina_IFOR_SFOR.doc |archive-date=3. 4. 2015 |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.nato.int/sfor/organisation/mission.htm</ref><ref>[http://www.dodccrp.org/html4/research_bosnia.html]</ref> == Stanovništvo == {{Stanovništvo BiH | naslov_tabele = Sastav stanovništva | ime_naseljenog_mjesta = Selačka | vrsta_naseljenog_mjesta = naselje | maticni_broj = 211559 | admin_godina = 2013 | g2013_izvor = <ref name="popis2013">{{cite web |title=Popis stanovništva, domaćinstava i stanova u Bosni i Hercegovini 2013 – Etnička/nacionalna pripadnost, vjeroispovijest, maternji jezik |url=https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |website=popis.gov.ba |publisher=Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine |access-date=7. 4. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210407103505/https://www.popis.gov.ba/popis2013/knjige.php?id=2 |archive-date=7. 4. 2021 |url-status=live }}</ref> | g1991_izvor = | g2013_ukupno = 41 | g2013_bosnjaci = 33 | g2013_srbi = 8 | g1991_ukupno = 303 | g1991_muslimani = 163 | g1991_srbi = 137 | g1991_jugosloveni = 3 }} ==Također pogledajte== *[[Šiprage]] *[[Borbe oko Kotor-Varoši i Šipraga 1944]]. == Reference == {{refspisak|2}} == Vanjski linkovi == * [http://opstinakotorvaros.com/ Zvanični sajt općine Kotor Varoš] {{Općina Kotor-Varoš}} 771qkw6vmzsv0hio600jlxld7y3lg3n 0 403455 3824186 3786290 2026-04-05T01:41:52Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824186 wikitext text/x-wiki {{Infokutija film | naziv = Aladin | slika = Aladdinposter.jpg | veličina_slike = | alt = Jedna ruka drži lampu, a druga je trlja i užarena prašina izlazi iz grla lampe. Na vrhu slike nalazi se tekst "Walt Disney Pictures presents: Aladdin", a ispod piše "Imagine if you had three wishes, three hopes, three dreams and they all could come true." | tekst = Plakat filma | originalni_naslov = {{jezik|en|Aladdin}} | režija = {{Plainlist| * [[John Musker]] * [[Ron Clements]] }} | producent = {{Plainlist| * John Musker * Ron Clements }} | scenarist = {{Plainlist| * Ron Clements * John Musker * [[Ted Elliott (scenarist)|Ted Elliott]] * [[Terry Rossio]] }} | narator = | uloge = {{plainlist| * [[Scott Weinger]] * [[Robin Williams]] * [[Linda Larkin]] * [[Jonathan Freeman (glumac)|Jonathan Freeman]] * [[Frank Welker]] * [[Gilbert Gottfried]] * [[Douglas Seale]] }} | muzika = [[Alan Menken]] | kinematografija = | žanr = | montaža = {{plainlist| * Mark A. Hester * H. Lee Peterson }} | studio = {{Plainlist| * [[Walt Disney Pictures]] * [[Walt Disney Animation Studios|Walt Disney Feature Animation]] }} | distributer = [[Walt Disney Studios Motion Pictures|Buena Vista Pictures]] | datum = 25. 11. 1992 | trajanje = 90 minuta | zemlja = [[Sjedinjene Američke Države|SAD]] | jezik = [[Engleski jezik|Engleski]] | budžet = 28 mil. $<ref name="boxoffice">{{cite web|url=https://boxofficemojo.com/movies/?id=aladdin.htm|title=Aladdin box office info|website=[[Box Office Mojo]]|access-date=17. 3. 2009| archive-url= https://web.archive.org/web/20090215092824/http://boxofficemojo.com/movies/?id=aladdin.htm| archive-date= 15. 2. 2009 | url-status=live}}</ref> | zarada = 504,1 mil. $<ref name="boxoffice"/> | prethodnik = | nasljednik = ''[[Povratak Jafara]]'' }} '''''Aladin''''' ({{jez-en|Aladdin}}) [[Sjedinjene Američke Države|američki]] je animirani film iz 1992. koga je producirao [[Walt Disney Animation Studios]], a objavio [[Walt Disney Pictures]]. ''Aladin'' je 31. animirani film u [[Spisak Disneyjevih klasičnih animiranih filmova|serijalu klasika Walt Disneyja]], te je bio dio filmske ere poznate kao [[Renesana Disneyja|Disneyjeva renesansa]]. Film su režirali [[John Musker]] i [[Ron Clements]], a zasniva se na [[Srednji vijek|srednjovjekovnoj]] [[Arapsko poluostrvo|arapskoj]] priči o Aladinu i čarobnoj lampi iz knjige ''[[Hiljadu i jedna noć]]''. Glasove posuđuju [[Scott Weinger]], [[Robin Williams]], [[Linda Larkin]], [[Jonathan Freeman]], [[Frank Welker]], [[Gilbert Gottfried]] i [[Douglas Seale]]. Tekstopisac [[Howard Ashman]] dosjetio se ideje za film. Nakon što je scenarij prerađen tri puta, Disneyjev predsjednik [[Jeffrey Katzenberg]] pristao je da kompanije napravi film. Animatori su likove zasnovali na karikaturama Ala Hirschfelda, te su koristili računare za dovršavanje ilustracija, ali i za stvaranje nekih animiranih dijelova filma. Muziku je komponirao Alan Menken i ona se sastoji od šest pjesama za koje su tekst napisali Ashman i kasnije Tim Rice nakon Ashmanove smrti. Film je, nakon objavljivanja 25. novembra 1992, naišao na znatno pozitivne kritike i na poslijetku bio najuspješniji film 1992. s ukupnom zaradom od preko 217 miliona dolara u SAD-u i preko 504 miliona dolara u ostatku svijeta. Također je dobio razne nagrade, mada je većina bila uglavnom za muziku. Uspjeh filma doveo je do stvaranja [[Aladin (franšiza)|franšize]]: izravnih adaptacija poput ''[[Povratak Jafara|Povratka Jafara]]'' i ''[[Aladin i kralj lopova|Aladina i kralja lopova]]'', [[Aladin (animirana serija)|animirane televizijske serije]], igračaka, videoigara, [[spin-off]]a i razne [[The Walt Disney Company|Disneyjeve]] robe. Adaptacija u obliku mjuzikla pojavila se 2014. == Radnja == Jafar, veliki vezir sultana fiktivnog mjesta Agrabahe, nastoji iz Špilje čuda ({{jez-en|the Cave of Wonders}}) dobaviti čarobnu lampu u kojoj se skriva Duh. Pokuša poslati lopova Gazeema da dobavi lampu, no on to ne uspijeva. Jafar i njegov pomoćnik, [[papagaj]] Jago ({{jez-en|Iago}}), shvate da u špilju može ući jedino "čovjek koji ima dušu kao dijamant". U međuvremenu, sultanova kći, Jasmina ({{jez-en|Jasmine}}), frustrirana svojim životom u palači, odluči pobjeći do Agrabahine pijace. Tamo upoznaje Aladina ({{jez-en|Aladdin}}) i njegovog ljubimca, [[majmun]]a Abua ({{jez-en|Abu}}), te se par počinje zbližavati. Nakon što Jafar zarobi Aladina, Jasmina ga pokuša nagovoriti da ga pusti, ali je Jafar prevari rekavši da je Aladin osuđen za smrt. Prerušen u starijeg čovjeka, Jafar oslobađa Aladina i Abua iz tamnice i vodi ih do Špilje čuda i obećaje im da će dobiti nagradu ako mu dobave lampu. Glas špilje im dozvoli da uđu, ali upozorava da smiju uzeti samo lampu. Aladin i Abu pronalaze [[Čarolija|čarobni]] [[tepih]]. Aladin uspijeva uzeti lampu, ali se špilja počne urušavati nakon što Abu pokuša uzeti [[Dragulji|dragulj]]. Tepih ih odvodi do ulaza u špilju, te Aladin daje lampu Jafaru koji ga zatim pokuša ubiti. Prije no što ih Jafar baci u špilju, Abu uspijeva vratiti lampu. Aladin u špiji protrlja lampu i nesvjesno oslobađa Duha koji mu govori da će mu ispuniti tri želje, ali mu govori da želja ne može biti da nekog ubije, učini da se neko u njega zaljubi, oživi mrtvace niti da traži dodatne želje. Aladin izigra Duha da ih oslobodi iz špilje bez da iskoristi ijednu želju; poslije toga, Duh mu govori da mu više neće pomoći koristeći čaroliju, osim ako to Aladin izričito ne zatraži govoreći "Želim (nešto)". Dok Aladin razmišlja o svojim željama, Duh mu govori da bi volio da ga neko oslobodi, jer je zarobljen u lampi. Aladin mu obećava da će iskoristiti treću želju da ga oslobodi. Za prvu želju izabere da bude princ da bi mogao osvojiti Jasminu. U međuvremenu, Jafar sultana pokuša nagovoriti da sklopi brak između njega i Jasmine kako bi naslijedio prijestolje. Nadomak uspjeha, prekida ga ulazak Aladina u sultanovu palaču, koga Duh predstavlja kao "princa Alija od Ababwe" ({{jez-en|Ali of Ababwa}}), najbogatijeg princa na svijetu. Sultan je zadivljen, no Jasmina odbija njegovo udvaranje. Uprkos preporuci Duha da Jasmini kaže ko je zapravo, Aladin odluči da se nastavi pretvarati da je princ i na tepihu Jasminu odvodi na putovanje svijetom. Jasmina postaje sumnjičava da je princ zapravo isti čovjek koga je upoznala ranije na pijaci; tokom putovanja, izigra Aladina da to i otkrije, te traži od njega istinu. Aladin izmišlja priču da se ponekad voli obući u seljačko ruho da izbjegne kraljevski život. Aladin je pri povratku poljubi. Jafar kasnije ulovi Aladina i pokuša ga utopiti da bi spriječio Aladina da po drugi put pokuša zaprositi princezu. Aladin koristi drugu želju da se spasi, te se vraća u palaču i otkriva Jafarova nedjela. Vidjevši lampu i shvativši ko je zapravo Aladin, Jafar bježi. Aladin se dvoumi o oslobađaju Duha jer misli da će bez njega biti "samo Aladin". Jaforov pomoćnik, Jago, krade lampu i nosi je Jafaru, te on postaje Duhov novi gospodar. Koristi dvije želje da bi preuzeo sultanovo prijestolje i postao najmoćniji čarobnjak na svijetu. Koristeći svoje nove moći, Jafar prisiljava Jasminu i sultana da mu budu robovi, razotkriva Aladina kao najobičnijeg skitnicu, te ga s majmunom proganja u zaleđenu nedođiju. Aladin i Abu koriste čarobni tepih da se vrate u palaču, te se Aladin ušunja u dvor da bi se ponovo dočepao lampe. Jafar govori da mu je treća želja da se Jasmina u njega zaljubi, na što mu Duh govori da tu želju ne može ispuniti. Međutim, Jasmina se počne pretvarati da je doista zaljubljena u Jafara i samim tim Aladinu omogući da pokuša zgrabiti lampu. Jafar ga ulovi na djelu, te se njih dvojica odluče boriti. Jafar se pretvara u ogromnu kobru i hvata Aladina. Govori mu da je "najmoćnije biće na Zemlji", a Aladin mu govori da je Duh ipak moćniji. Shvativši ovo, Jafar koristi posljednju želju da postane Duh. Međutim, tek poslije shvata da duhovi nisu slobodni i lampa ga s Jagom uvlači i zarobi. Duh šalje Jafarovu lampu u Špilju čuda i govori Aladinu da bi trebao iskoristiti treću želju da vrati svoju titulu princa, jer nikad nije upoznao ženu kao što je Jasmina. Shvativši da se ne može pretvarati da je nešto što nije, Aladin odlučuje da održi obećanje i zaželi da oslobodi Duha. Uvidjevši Jasmininu ljubav prema Aladinu, sultan odlučuje da promijeni zakon i dozvoli Jasmini da se uda za koga god želi. Oslobođeni Duh odlazi da na put oko svijeta dok Aladin i Jasmina slave zaruke. == Glasovi == * [[Scott Weinger]] u ulozi [[Aladin (lik Disneyja)|Aladina]] ({{jez-en|Aladdin}}), siromašnog agrabaškog lopova dobra srca. Scottu je majka pomogla pri audiciji posudivši glas Duhu,<ref>{{cite news|url = http://www.scottweinger.net/article13.html|title = As Genie, mom helped grant son's wish for 'Aladdin' role|author = Abbott, Jim|date = 5. 1. 1993|work = St. Paul Pioneer Press|access-date = 21. 12. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20090602043724/http://www.scottweinger.net/article13.html|archive-date=2. 6. 2009|url-status = dead}}</ref> te mu je Disney dodijelio ulogu Aladina nakon šest mjeseci.<ref>{{cite news|url = http://www.scottweinger.net/article15.html|title = Aladdin's Voice Speaks|author = Caporaso, Jenna|author2 = Trucks, Leigh|author3 = Pompa, Andrew|date = 27. 2. 1994|work = The Charlotte Observer|access-date = 21. 12. 2015|archive-url = https://web.archive.org/web/20090416063832/http://www.scottweinger.net/article15.html|archive-date=16. 4. 2009|url-status = dead}}</ref> Aladinov glavni animator bio je [[Glen Keane]], a u dijelovima kad se izvode muzičke numere, Aladinu glas posuđuje [[Brad Kane]]. * [[Robin Williams]] u ulozi [[Duh (Disney)|Duha]], komičnog svemoćnog duha, koji moći može koristiti jedino kad njegov gospodar nešto zaželi. Duhov glavni animator bio je Eric Goldberg. Musker i Clements napisali su Duhov scenarij za Williamsa, no kad se javilo jasno protivljenje njihovoj ideji, napravili su animaciju koristeći Robinovu komediju. Režiseri su Goldbergu rekli da animira Duha na osnovu jedne od Williamsovih starih stand-up rutina kako bi je pokazali glumcu i time ga zainteresirali za ulogu. Na kraju su napravili scenu u kojoj Robin govori o shizofreniji, a Duh sebi pravi još jednu glavu i sa sobom se svađa. Williams se "nasmijao do suza" gledajući scenu što ga je i ubijedilo da se pridruži glumačkoj ekipi. Williamsova uloga u ''Aladinu'' (ako se zanemari njegova ranija uloga u animiranom filmu ''[[FernGully]]'' iz 1992) označava početak promjene kad je riječ o posuđivanju glasova u animiranih filmovima, odnosno počinju se pozivati slavne osobe da posude svoje glasove umjesto ljudi obučenih za ovaj posao.<ref>{{cite web|url=http://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2011/10/how-celebrities-took-over-cartoon-voice-acting/247481|title=How Celebrities Took Over Cartoon Voice Acting|author=Meslow, Scott|work=The Atlantic|date=28. 10. 2011|access-date=3. 5. 2015}}</ref> Williams je odglumio razne glasove slavnih ličnosti koji su kasnije ubačeni u animirani film i sam lik Duha. Imitirao je [[Ed Sullivan|Eda Sullivana]], [[Jack Nicholson|Jacka Nicholsona]], [[Robert De Niro|Roberta De Nira]], [[Groucho Marx|Groucha Marxa]], [[Rodney Dangerfield|Rodneyja Dangerfielda]], [[William F. Buckley|Williama F. Buckleyja]], [[Peter Lorre|Petera Lorrea]], [[Arnold Schwarzenegger|Arnolda Schwarzeneggera]] i [[Airsenio Hall|Airsenija Halla]].<ref>{{cite web|url=http://www.ew.com/article/2014/08/12/robin-williams-aladdin-eric-goldberg|title=Robin Williams in 'Aladdin': Animator Eric Goldberg remembers drawing Genie|date=12. 8. 2014|author=Labrecque, Jeff|work=Entertainment Weekly|access-date=21. 12. 2015|archive-date=31. 7. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731115124/https://ew.com/article/2014/08/12/robin-williams-aladdin-eric-goldberg/|url-status=dead}}</ref> William također posuđuje glas trgovcu s početka filma koji, nakon što promovira razne beskorisne stvari publici, otkriva čarobnu lampu i započinje priču o ''Aladinu''. Bruce Adler trgovcu posuđuje glas kad izvodi pjesmu "Arapska noć" ({{jez-en|Arabian Nights}}, doslovno ''Arapske noći'') na samom početku filma. Scena u kojoj trgovac publici prodaje razne beskorisne stvari u potpunosti je improvizirana – Williams je od produkcijskog tima dobio razne stvari pokrivene čaršafom, te su od njega tražili da ih izvuče i opiše bez da ih gleda. Postojala je i ideja o dvostrukoj ulozi u kojoj bi se otkrilo da je trgovac zapravo Duh, ali se kasnije od toga odustalo.<ref name="ew">{{cite news|url=http://www.ew.com/ew/article/0,,312562,00.html|title=Disney's Got A Brand-New Baghdad 1|work=Entertainment Weekly|date=4. 9. 1992|access-date=21. 12. 2015|first=Steve|last=Daly|archive-url=https://web.archive.org/web/20110806042954/http://www.ew.com/ew/article/0,,312562,00.html|archive-date=6. 8. 2011|url-status=live}}</ref> U oktobru 2015, Musker i Clements izjavili su da je trgovac zapravo Duhov ljudski oblik. * [[Linda Larkin]] u ulozi [[Princeza Jasmina|Jasmine]] ({{jez-en|Jasmine}}), princeze Agrabaha, kojoj je dosadio život u kraljevskoj palači. Larkin je izabrana za ulogu Jasmine devet mjeseci nakon audicije i morala je prilagoditi svoj piskutavi glas da bi odgovarao onom kojeg su producenti tražili za taj lik.<ref name="popup">{{cite video|title=Pop Up Fun Facts|location=''Aladdin'' Platinum Edition Disc 1|medium=DVD|year=2004|publisher=Walt Disney Home Video}}</ref> Jasminin glavni animator bio je [[Mark Henn]]. [[Lea Salonga]] posuđuje glas u dijelovima kad Jasmina pjeva.<ref>{{cite web|url=https://d23.com/lea-salonga/|title=Disney Legends: Lea Salonga|publisher=Disney.com|access-date=26. 12. 2011}}</ref> * [[Jonathan Freeman (glumac)|Jonathan Freeman]] u ulozi [[Jafar (Disney)|Jafara]], [[vezir|velikog vezira]] željnog moći. Freeman je prvi dobio ulogu i proveo je godinu dana i devet mjeseci snimajući svoj dijalog. Kasnije je prilagodio glas nakon što su uloge dobili Weinger i Larkin jer je smatrao da "Jafar mora izgledati kao prava prijetnja za Aladina i Jasminu",<ref>{{cite web|author=Hill, Jim|url=http://jimhillmedia.com/editor_in_chief1/b/jim_hill/archive/2011/06/13/jonathan-freeman-returns-as-jafar-in-new-stage-musical-version-of-disney-s-quot-aladdin-quot.aspx|title=Jonathan Freeman returns as Jafar in new stage musical version of Disney's "Aladdin"|publisher=Jim Hill Media|date=13. 6. 2011|access-date=26. 12. 2011|archive-date=20. 8. 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190820184415/http://jimhillmedia.com/editor_in_chief1/b/jim_hill/archive/2011/06/13/jonathan-freeman-returns-as-jafar-in-new-stage-musical-version-of-disney-s-quot-aladdin-quot.aspx|url-status=dead}}</ref> jer je isprva trebao biti iritantan lik, ali su režiseri zaključili da bi smireni zlikovac bio strašniji.<ref name=popup/> Jafarov glavni animator bio je [[Andreas Deja]], a dijelove u kojima Jafar izgleda kao prosjak i zmija animirala je Kathy Zielinski.<ref name="comm1">{{cite AV media |people=Ron Clements, John Musker, Amy Pell |title=Aladdin [[Audio commentary]] |location=''Aladdin'' Platinum Edition |at=Disc 1 |medium=DVD |publisher=Walt Disney Home Entertainment |year=2004}}</ref> * [[Frank Welker]] u ulozi Abua, Aladinovog kleptomaničnog majmuna piskutavog glasa. Welker glas posuđuje Jasmininom tigru Raji i Špilji čuda.<ref name=comm1/> Abuov glavni animator bio je Duncan Marjoribanks, a Raju je animirao Aaron Blaise. * [[Gilbert Gottfried]] u ulozi Jaga ({{jez-en|Iago}}), Jafarovog zlobnog, temperamentnog papagaja. Njegov glavni animator bio je [[Will Finn]]. * [[Douglas Seale]] u ulozi sultana, priglupog ali ljubaznog vladara Agrabaha, koji svojoj kćeri Jasmini očajnički pokušava naći prosca. Sultanov glavni animator bio je [[David Pruiksma]]. * [[Jim Cummings]] u ulozi Razoula, predvodnika stražara. Njega i ostale stražare animirali su Phil Young i Chris Wahl. * [[Charlie Adler]] u ulozi Gazeema, lopova kojeg Jafar pošalje u Špilju čuda na početku filma. Animirao ga je T. Daniel Hofstedt. * [[Corey Burton]] u ulozi princa Achmeda, bahatog princa koga princeza Jasmina odbija za prosca. == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{wikicitat|:en:Aladdin (1992 Disney film)|Aladin}} * [https://movies.disney.com/aladdin?intoverride=true Zvanični sajt] * {{Allmovie title|1338|Aladdin}} * {{mojo title|aladdin|Aladdin}} * {{rotten-tomatoes|1042582|Aladdin}} * [http://toonopedia.com/aladdin.htm Aladdin] na ''Toonpediji''; [http://www.webcitation.org/6bCRL7uUO arhivirano] s originala 31. augusta 2015. {{Disneyjevi crtani filmovi}} {{Disneyjeva princeza}} {{Aladin (Disney)}} {{Renesansa Disneyja}} [[Kategorija:Filmovi iz 1992.]] [[Kategorija:Filmovi na engleskom jeziku]] [[Kategorija:Američki filmovi]] [[Kategorija:Filmovi koji su dobili Oscar za najbolju originalnu muziku]] [[Kategorija:Američki mjuzikli]] [[Kategorija:Aladin (Disney)]] [[Kategorija:Renesansa Disneyja]] [[Kategorija:Filmovi Walt Disney Picturesa]] [[Kategorija:Filmovi Walt Disney Animation Studiosa]] [[Kategorija:Animirani filmovi Disneyja]] [[Kategorija:Filmovi Disneyja]] sscvceivxfsoxx7oojzpj0ud4h5gwsl 0 426942 3824191 3768365 2026-04-05T02:41:04Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824191 wikitext text/x-wiki {{Infokutija nogometaš | brojnadresu = 17 | datumrođenja = [[3. maj]] [[1996.]] | datumsmrti = | državasmrti = | godine1 = 2015–2019 | gradsmrti = | imenogometaša = Alex Iwobi | klubovi1 = [[Arsenal FC|Arsenal]] | nacionalneekipe1 = Engleska U16 | nacionalneekipe2 = Engleska U17 | nacionalneekipe3 = Engleska U18 | nacionalneekipe4 = [[Nogometna reprezentacija Nigerije|Nigerija]] | nacionalnegodine1 = 2011–2012 | nacionalnegodine2 = 2013 | nacionalnegodine3 = 2013 | nacionalnegodine4 = 2015– | nacionalninastupi(golovi)1 = 7 (1) | nacionalninastupi(golovi)2 = 3 (0) | nacionalninastupi(golovi)3 = 1 (0) | nacionalninastupi(golovi)4 = 14 (4) | nastupi(golovi)1 = 100 (11) | omladinskegodine = 2004–2015 | omladinskipogoni = [[Arsenal FC|Arsenal]] | pozicija = [[Vezni igrač|Ofanzivni vezni]] | punoime = Alexander Chuka Iwobi | reprezentacija = Da | rodnadržava = [[Nigerija]] | rodnigrad = [[Lagos]] | slika = File:Alex Iwobi (24109638313) (cropped).jpg | trenutniklub = [[Everton FC|Everton]] | visina = 1,80 m | zadnjiuređaj = 29. 10. 2012 | klubovi2 = [[Everton FC|Everton]] | nastupi(golovi)2 = 95 (5) | godine2 = 2019– }} '''Alexander Chuka''' "'''Alex'''" '''Iwobi''' ([[Lagos]], [[3. maj]] [[1996.|1996]]) je nigerijski profesionalni [[nogomet]]aš koji nastupa za [[Nogometna reprezentacija Nigerije|reprezentaciju Nigerije]] i engleski [[Everton FC|Everton]]. == Privatni život == Iwobi je rođen u [[Lagos]]u, prije nego što se preselio u [[Engleska|englesku]] sa 4 godine.<ref name="theguardian.com">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/football/blog/2016/mar/26/arsenal-alex-iwobi-england-nigeria|title=How Arsenal’s Alex Iwobi became England’s loss and Nigeria’s gain|date=26. 3. 2016|newspaper=The Guardian|language=en-GB|issn=0261-3077|access-date=13. 2. 2017}}</ref><ref name="Group">{{Cite web|url=http://www.arsenal.com/academy/players/alex-iwobi|title=Alex Iwobi {{!}} Players {{!}} First Team {{!}} Teams {{!}} Arsenal.com|last=Group|first=Arsenal Media|website=www.arsenal.com|language=en|access-date=13. 2. 2017}}</ref> On je nećak od bivšeg profesionalnog nogometaša [[Jay-Jay Okocha]].<ref name="Group"/> == Klupska karijera == {{Proširiti sekciju}} Iwobi se pridružio Arsenalu još dok je išao u osnovnu školu,<ref name="arsenal.com">{{Cite web|url=http://www.arsenal.com/news/news-archive/20151006/alex-iwobi-signs-new-contract|title=Alex Iwobi signs new contract|last=Group|first=Arsenal Media|website=www.arsenal.com|language=en|access-date=13. 2. 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/arsenal/11915430/Who-is-Alex-Iwobi.html|title=Arsenal tie down young Nigerian forward Alex Iwobi to a new long term contract: but who is he?|newspaper=Telegraph.co.uk|language=en|access-date=13. 2. 2017}}</ref> i bio je uvršten u prvom timu gdje je bio na klupi u [[Engleski Liga-kup|Liga kupu]] protiv [[West Bromwich Albion FC|West Bromwich Albiona]] 25. septembra 2013.<ref>{{Cite web|url=http://www.soccerbase.com/teams/team.sd?team_id=142&teamTabs=results&season_id=143|title=Latest Arsenal Results, Fixtures & Betting Odds {{!}} Soccer Base|website=www.soccerbase.com|access-date=13. 2. 2017}}</ref> Novi ugovor sa Arsenalom je potpisao u oktobru 2015.<ref name="arsenal.com"/> 27. oktobra 2015. debitovao je za prvi tim Arsenala, gdje je bio u prvih 11 i porazu od 3–0 protiv [[Sheffield Wednesday FC|Sheffield Wednesdayja]] u osmini finala Liga kupa.<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/football/34654548|title=Arsene Wenger 'used too many senior players' in League Cup exit|date=28. 10. 2015|newspaper=BBC Sport|language=en-GB|access-date=13. 2. 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/football/34578025|title=Sheffield Wednesday 3-0 Arsenal|date=27. 10. 2015|newspaper=BBC Sport|language=en-GB|access-date=13. 2. 2017}}</ref> Svoj premierligaški debi ostvario je 4 dana kasnije u gostujućoj pobjedi 3–0 protiv [[Swansea City AFC|Swanseaja]], koji je u sudijskoj nadoknadi zamijenio [[Mesut Özil|Mesuta Özila]].<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/football/34623949|title=Swansea City 0-3 Arsenal|date=31. 10. 2015|newspaper=BBC Sport|language=en-GB|access-date=13. 2. 2017}}</ref> Iwobi je debitovao u Ligi prvaka u porazu od 5–1 protiv Bayerna, gdje je ušao u igru u 85. minuti. == Reprezentativna karijera == Nakon što je igrao za mlađu englesku selekciju,<ref name="theguardian.com"/> Iwobi se odlučio da zaigra za reprezentaciju Nigerije, koji je debitovao 8. oktobra 2015., nakon što je zamijenio [[Ahmed Musa (nogometaš, rođen 1992)|Ahmeda Musu]] u 57. minuti utakmice, u prijateljskoj (poraz 2–0) protiv [[Nogometna reprezentacija Demokratske Republike Kongo|Konga]] u [[Belgija|Belgiji]].<ref>{{Cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/football/34497630|title=Arsenal's Alex Iwobi encouraged by Nigeria opportunity|date=10. 10. 2015|newspaper=BBC Sport|language=en-GB|access-date=13. 2. 2017}}</ref> ===Nastupi za reprezentaciju=== {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !colspan=3|[[Nogometna reprezentacija Nigerije]] |- !Godina!!Nastupi!!Golovi |- |2015||2||0 |- |2016||6||1 |- |2017||6||3 |- |2018 |12 |1 |- |2019 |15 |2 |- |2020 |4 |2 |- |2021 |6 |0 |- |2022 |9 |1 |- !Ukupno||60||10 |} == Uspjesi == === Klub === '''Arsenal''' * [[FA kup]]: [[FA kup 2016/2017.|2016/2017]]<ref>{{Cite news|title=Arsenal 2-1 Chelsea|url=https://www.bbc.com/sport/football/39984089|newspaper=BBC Sport|access-date=29. 10. 2022|language=en-GB}}</ref> * [[FA Community Shield]]: 2015, 2017 * [[Engleski Liga-kup|EFL kup]] drugoplasirani: 2017/2018<ref>{{Cite news|title=Arsenal 0-3 Manchester City|url=https://www.bbc.com/sport/football/43101681|newspaper=BBC Sport|access-date=29. 10. 2022|language=en-GB}}</ref> * [[UEFA Evropska liga]] drugoplasirani: [[UEFA Evropska liga 2018/2019.|2018/2019]]<ref>{{Cite news|title=Chelsea beat Arsenal to win Europa League|url=https://www.bbc.com/sport/football/48368406|newspaper=BBC Sport|access-date=29. 10. 2022|language=en-GB}}</ref> === Individualno === * CAF Mladi igrač godine: 2016<ref>{{Cite web|url=http://www.africanews.com/2017/01/05/live-african-football-lovers-await-top-continental-honours-hosted-in-nigeria/|title=[LIVE] Algerian Riyad Mahrez is 2016 African Player of the Year|last=AfricaNews|date=13. 2. 2017|website=Africanews|access-date=13. 2. 2017|archive-date=8. 11. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221108052517/https://www.africanews.com/2017/01/05/live-african-football-lovers-await-top-continental-honours-hosted-in-nigeria/|url-status=dead}}</ref> * CAF Tim godine: 2016<ref>{{Cite web|url=http://www.cafonline.com/en-US/NewsCenter/News/NewsDetails?id=JjXA1yebDNx8I52tgKCOlg%3d%3d|title=AWARDS WINNERS|last=|first=|date=|website=|publisher=|access-date=}}</ref> == Reference == <references responsive="" /> == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Alex Iwobi}} * {{Soccerbase|72651}} {{Navkutije |ime = Sastavi Nigerije |naslov = Sastavi Nigerije |naslovstil = background-color:#008751; color:white; border: solid 1px #00703C; |podaci1 = {{Sastav Nigerije na SP 2018. u nogometu}} }} {{DEFAULTSORT:Iwobi, Alex}} [[Kategorija:Rođeni 1996.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Lagos]] [[Kategorija:Nigerijski nogometaši]] [[Kategorija:Engleski nogometaši]] [[Kategorija:Nogometaši Arsenala]] [[Kategorija:Igrači na Svjetskom prvenstvu u nogometu 2018.]] [[Kategorija:Nogometaši Evertona]] [[Kategorija:Igrači na Afričkom kupu nacija 2019.]] [[Kategorija:Igrači na Afričkom kupu nacija 2021.]] [[Kategorija:Igrači na Afričkom kupu nacija 2023.]] qy217455ua5qskljhdn4znavav806l1 0 433850 3824218 3657261 2026-04-05T11:11:51Z Vogoje2 170692 Poveznica sa novim člankom. 3824218 wikitext text/x-wiki [[File:Drazen Katunaric.jpg|thumb|Drazen Katunaric]] '''Dražen Katunarić''', rođen 25. decembra 1954. u [[Zagreb]]u, je hrvatski [[pjesnik]], esejist, prevodilac i urednik. == Biografija == Srednju školu završio je u [[Zagreb]]u. U [[Strasbourg]]u je upisao studij [[Filozofija|filozofije]] na kojem je i diplomirao 1977. Magistirao je sa temom ''Dostojevski i filozofija podzemlja''. Radio je u [[Narodna i univerzitetska biblioteka u Zagrebu|Narodnoj i univerzitetskoj biblioteci u Zagrebu]] i izdavačkoj kući Mladost. Od 1991. do 1993. urednik je hrvatskog izdanja časopisa ''Lettre internationale'', a od 1993. je glavni urednik časopisa [[Most (časopis)|''Most'' (''The Bridge'')]], koji objavljuje [[Hrvatska književnost|hrvatsku književnost]] na stranim jezicima. Godine 1995. pokreće dvojezičnu biblioteku ''Relations''. Godine 1996. zajedno s [[Alain Finkielkraut|Alainom Finkielkrautom]] pokreće u [[Zagreb]]u časopis ''[[Evropski glasnik]]'' (njegovo se francusko izdanje ''Le Messager européen'' u međuvremenu ugasilo). Od 1999. urednik je biblioteke [[Hrvatsko društvo pisaca|Hrvatskog društva pisaca]].<ref name="Biografija">Katunarić, Dražen; ''Načitano srce'', Ceres Zagreb, 1999.</ref> Od 1980. objavljuje pjesme, eseje, putopise, prozu, u hrvatskim i međunarodnim književnim časopisima. Objavljivao je zbirke pjesama, knjiga eseja , poeme i putopisnu prozu. Pjesme su mu prevođene na [[Francuski jezik|francuski]], [[Engleski jezik|engleski]], [[Njemački jezik|njemački]], [[Španski jezik|španski]], [[Mađarski jezik|mađarski]], [[Bugarski jezik|bugarski]], [[Rumunski jezik|rumunski]] i [[Slovenski jezik|slovenski]]. Uvršten je u sve relevantne antologije savremene hrvatske poezije. Učesnik je mnogih međunarodnih festivala poezije (Medellin, Trois Rivières, Lodève, [[Liezen (okrug)|Liège]], [[Bastille (Metro Pariz)|Bastia]], Vilenica, Namur).<ref>{{Cite web|url=http://www.matica.hr/vijenac/216/za-moderno-drustvo-hrvatskih-knjizevnika-14236/|title=Dražen Katunarić, književnik|work=matica.hr|access-date=4. 10. 2017|archive-date=5. 11. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201105132706/https://www.matica.hr/vijenac/216/za-moderno-drustvo-hrvatskih-knjizevnika-14236/|url-status=dead}}</ref> Član je Upravnog odbora [[Hrvatsko društvo pisaca|Hrvatskog društva pisaca]].<ref>{{Cite web|url=http://www.hrvatskodrustvopisaca.hr/hr/clanstvo/|title=Članovi HDP|work=hrvatskodrustvopisaca.hr|access-date=4. 10. 2017|archive-date=19. 10. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171019151315/http://www.hrvatskodrustvopisaca.hr/hr/clanstvo|url-status=dead}}</ref> Od maja 2024. redovni je član [[Hrvatska akademija nauka i umjetnosti]].<ref>{{Cite web|url=https://www.info.hazu.hr/clanovi/katunaric-drazen/|title=Katunarić Dražen – HAZU|website=www.info.hazu.hr|access-date=14. 6. 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.info.hazu.hr/2024/05/izabrani-novi-clanovi-hazu-hrvatska-dobila-17-novih-akademika/|title=Izabrani novi članovi HAZU: Hrvatska dobila 17 novih akademika – HAZU|website=www.info.hazu.hr|access-date=14. 6. 2024}}</ref> == Nagrade == * 1984. [[Brankova nagrada]] za najbolju prvu zbirku pjesama u Jugoslaviji * 1994. [[Nagrada "Tin Ujević"|Nagrada ''Tin Ujević'']] za najbolju pjesničku knjigu * 1999. [[Nagrada Europski krug|Nagrada ''Evropski krug'']] za književni doprinos * 1999. [[Nagrada Matice hrvatske|Nagrada]] [[Matica hrvatska|Matice hrvatske]] za književnost * 1999. dodijeljen mu je red Viteza književnosti i umjetnosti [[Francuska|francuskog]] Ministarstva kulture * 2003. [[Međunarodna nagrada Menada]] za specifičnu vrijednost poezije u Makedoniji * 2004. [[Međunarodna nagrada za književnost Naji Naaman]] * 2009. Nagrada ''Steiermaerkische Sparkasse'' za roman ''Prosjakinja'' * 2015. Nagrada ''Balkanica'' Rumunskog društva pisaca za doprinos poeziji * 2022. Nagrada ''Maslinov vijenac'' za poeziju (Croatia rediviva, Selce) * 2023. Finalist francuske nagrade ''Mallarmé'' s knjigom ''Je reste plus longtemps dans la mer'' == Bibliografija == === Pjesme === * ''Mramorni Bakho'', 1983. * ''Pjeskolovka'', 1985. * ''Himba/Imposture'', 1987. * ''Pučina'', 1988. * ''Psalmi'', 1990. * ''Strmi glas'', 1991. * ''Nebo/Zemlja'', 1993. * ''Pjesan o Stjepanu'', 1995. * ''Lijepak za slavuja'', 1998. * ''Načitano srce'', 1999. * ''Parabola'', 2001. * ''Lira/Delirij'', 2006. * ''Kronos'', 2011. * ''Jednoga dana bila je noć: izabrane i nove pjesme 1983. — 2015'', 2015. * ''Znak u sjeni'', 2017. * ''Što mi je šaputao Zeus?'', Zagreb 2023. === Eseji i proza === * ''Kuća dekadencije'', 1992. * ''Crkva, ulica, zoološki vrt'', 1994. * ''Povratak Barbarogenija'', 1995. * ''Diocletian’s Palace'', 2006. * ''Priča o špilji'', 1998. * ''Kobne slike'', 2002. * ''Tigrova mast i druge priče'', 2005. * ''Prosjakinja'', 2009. * ''Infernet i drugi tekstovi'', 2010. * ''Smiješak Padra Pija'', 2017. * ''Zbogom, pustinjo'', 2021. === Izdanja na stranim jezicima === * ''Ecclesia invisibilis'', [[Bukurešt]], 2001. * ''Isolomania'', [[Ajaccio]], 2004. * ''Cherries'' New York, 2004. * ''Kthimi i Barbrogjenive'', [[Tetovo]], 2006. * ''Ciel/Terre'', 2008. * ''Le baume du tigre'', [[Bruxelles]], 2009. * ''Die Bettlerin'', [[Graz]], 2009. * ''La mendiante'', Bruxelles, 2012. * ''Cer/Pămînt'', Iaşi 2016. * ''Poem efemer'', Iaşi 2016. * ''La maison du déclin'', Bruxelles, 2017. * ''Cronos'', Buenos Aires, 2017. * ''Balsam de tigru'', Iași, 2022. * ''Je reste plus longtemps dans la mer'', Lyon, 2022. == Reference == {{Refspisak|2}} == Vanjski linkovi == * [http://www.mvinfo.hr/clanak/drazen-katunaric-glazba-je-jedna-od-najgorih-diktatura Intervju sa Draženom Katunarićem] * [http://www.sveske.ba/bs/content/drazen-katunaric-odabrana-poezija Poezija Dražena Katunarića] {{DEFAULTSORT:Katunarić, Dražen}} [[Kategorija:Hrvatski pisci]] [[Kategorija:Rođeni 1954.]] [[Kategorija:Biografije, Zagreb]] [[Kategorija:Dobitnici Brankove nagrade]] [[Kategorija:Dobitnici Nagrade "Tin Ujević"]] [[Kategorija:Hrvatski pjesnici]] [[Kategorija:Hrvatski prevodioci]] [[Kategorija:Članovi HAZU]] [[Kategorija:Živi ljudi]] ovd056zrg9xj8a33i27905eaamwx2wk 2 446345 3824162 3242679 2026-04-04T19:39:06Z CommonsDelinker 1478 Uklanjam datoteku [[c:File:Reading_in_the_Crootch_or_Krotol_language.wav|Reading_in_the_Crootch_or_Krotol_language.wav]]; na Commonsu ju je izbrisao/-la [[c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]]; razlog: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category 3824162 wikitext text/x-wiki [[File:Эниси Лисика (2019). Eniisi Lisika (2019).png|thumb|Ищите меня тут / Look for me here (''Na kultar nokhlu gau''): https://ru.wikipedia.org/wiki/Участник:Eniisi_Lisika).]] <div style="float: left; border: solid #6ef7a7 1px; margin: 1px;"> {| cellspacing="0" style="width:238px;background:#c5fcdc;" | style="width: 45px; height: 45px; background: #6ef7a7; text-align: center; font-size: 12pt;" | '''<b>kro-N</b>''' | style="font-size: 8pt; padding: 4pt; line-height: 1.25em;" | Ina-tonk'yoshug '''satuma''' baazdul-don '''Krotol'-do''' shegami. |}</div> 1r6alpzc0t40np11e14f0hqas6s8a01 0 452497 3824099 3781802 2026-04-04T13:31:53Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824099 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = štafeta | godina = 2019 | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Östersund]], {{ZID|Švedska}} | datum = 7. marta 2019. | broj_učesnika = 104 | broj_zemalja = 26 | broj_ekipa = 26 | zlato = Marte Olsbu Røiseland | zlato_2 = Tiril Eckhoff | zlato_3 = Johannes Thingnes Bø | zlato_4 = Vetle Sjåstad Christiansen | zlato_NOK = NOR | srebro = Vanessa Hinz | srebro_2 = Denise Herrmann | srebro_3 = Arnd Peiffer | srebro_4 = Benedikt Doll | srebro_NOK = NJE | bronza = Lisa Vittozzi | bronza_2 = Dorothea Wierer | bronza_3 = Lukas Hofer | bronza_4 = Dominik Windisch | bronza_NOK = ITA | godina_p = 2017 | spol = mješovito | godina_s = 2020 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|mješovitoj štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2019]], održala se se [[7. mart]]a 2019. u [[Švedska|švedskom]] gradu [[Östersund]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.2019ostersund.se/en/program/ |title=Program |access-date=8. 3. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412034604/https://www.2019ostersund.se/en/program/ |archive-date=12. 4. 2019 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1819/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C51B2_1.1.pdf Startna lista]</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1819/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C73C_1.0.pdf Rezultati utrke u mješovitoj štafeti na službenoj stranici IBU-a]</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 16:15 po lokalnom vremenu ([[CET]]). {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj!! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 4 || align=left|{{flagcountry|NOR}}<br><small>[[Marte Olsbu Røiseland]]<br>[[Tiril Eckhoff]]<br>[[Johannes Thingnes Bø]]<br>[[Vetle Sjåstad Christiansen]]</small> || '''1:17:41.4'''<br>19:02.2<br>19:48.3<br>19:01.6<br>19:49.3 || '''0+3 0+4'''<br>0+1 0+1<br>0+2 0+1<br>0+0 0+2<br>0+0 0+0 || |- | {{silver02}} || 3 || align=left|{{flagcountry|GER}}<br><small>[[Vanessa Hinz]]<br>[[Denise Herrmann]]<br>[[Arnd Peiffer]]<br>[[Benedikt Doll]]</small> || '''1:17:54.5'''<br>19:27.8<br>19:21.8<br>19:17.9<br>19:47.0 || '''0+2 0+5'''<br>0+0 0+2<br>0+0 0+3<br>0+1 0+1<br>0+0 0+2 || {{sort|+0:13.1|+13.1}} |- | {{bronze03}} || 6 || align=left|{{flagcountry|ITA}}<br><small>[[Lisa Vittozzi]]<br>[[Dorothea Wierer]]<br>[[Lukas Hofer]]<br>[[Dominik Windisch]]</small> || '''1:18:51.0'''<br>18:58.0<br>19:52.8<br>19:58.2<br>20:02.0 || '''0+6 0+8'''<br>0+0 0+0<br>0+2 0+2<br>0+2 0+3<br>0+2 0+3 || +1:09.6 |- | {{sort|04|4}} || 5 || align=left|{{flagcountry|RUS}}<br><small>[[Jevgenija Pavlova]]<br>[[Jekaterina Jurlova-Percht]]<br>[[Dmitrij Mališko]]<br>[[Aleksandar Loginov]]</small> || '''1:19:13.8'''<br>20:01.4<br>19:20.9<br>20:05.4<br>19:46.1 || '''0+3 0+5'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+1 0+3<br>0+2 0+1 || +1:32.4 |- | {{sort|05|5}} || 7 || align=left|{{flagcountry|SWE}}<br><small>[[Linn Persson]]<br>[[Hanna Öberg]]<br>[[Jesper Nelin]]<br>[[Sebastian Samuelsson]]</small> || '''1:19:16.7'''<br>19:14.0<br>19:54.7<br>20:25.2<br>19:42.8 || '''0+4 0+6'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0<br>0+2 0+3<br>0+1 0+3 || +1:35.3 |- | {{sort|06|6}} || 8 || align=left|{{flagcountry|CZE}}<br><small>[[Veronika Vítková]]<br>[[Markéta Davidová]]<br>[[Ondřej Moravec]]<br>[[Michal Krčmář]]</small> || '''1:19:32.7'''<br>19:54.3<br>19:36.2<br>19:52.2<br>20:10.0 || '''0+3 0+0'''<br>0+2 0+0<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0 || +1:51.3 |- | {{sort|07|7}} || 11 || align=left|{{flagcountry|UKR}}<br><small>[[Anastasija Merkušina]]<br>[[Vita Semerenko]]<br>[[Artem Prima]]<br>[[Dmitro Pidrušnji]]</small> || '''1:20:08.6'''<br>19:18.7<br>21:02.7<br>20:15.0<br>19:32.2 || '''0+3 0+7'''<br>0+0 0+1<br>0+1 0+3<br>0+0 0+3<br>0+2 0+0 || +2:27.2 |- | {{sort|08|8}} || 1 || align=left|{{flagcountry|FRA}}<br><small>[[Anaïs Chevalier]]<br>[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]<br>[[Simon Desthieux]]<br>[[Martin Fourcade]]</small> || '''1:20:22.6'''<br>20:16.8<br>20:29.5<br>19:36.5<br>19:59.8 || '''0+9 0+6'''<br>0+2 0+1<br>0+3 0+2<br>0+1 0+3<br>0+3 0+0 || +2:41.2 |- | {{sort|09|9}} || 22 || align=left|{{flagcountry|POL}}<br><small>[[Magdalena Gwizdoń]]<br>[[Kinga Zbylut]]<br>[[Grzegorz Guzik]]<br>[[Łukasz Szczurek]]</small> || '''1:20:30.2'''<br>19:54.7<br>20:19.3<br>20:17.7<br>19:58.5 || '''0+3 0+1'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+0<br>0+2 0+0<br>0+0 0+0 || +2:48.8 |- | 10 || 19 || align=left|{{flagcountry|FIN}}<br><small>[[Venla Lehtonen]]<br>[[Kaisa Mäkäräinen]]<br>[[Tero Seppälä]]<br>[[Olli Hiidensalo]]</small> || '''1:20:34.6'''<br>21:00.1<br>19:34.0<br>19:46.5<br>20:14.0 || '''0+3 0+2'''<br>0+1 0+0<br>0+1 0+0<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1 || +2:53.2 |- | 11 || 2 || align=left|{{flagcountry|SUI}}<br><small>[[Elisa Gasparin]]<br>[[Lena Häcki]]<br>[[Benjamin Weger]]<br>[[Jeremy Finello]]</small> || '''1:20:38.1'''<br>19:59.5<br>20:32.5<br>19:51.9<br>20:14.2 || '''0+6 0+7'''<br>0+2 0+1<br>0+2 0+3<br>0+2 0+1<br>0+0 0+2 || +2:56.7 |- | 12 || 20 || align=left|{{flagcountry|SVK}}<br><small>[[Ivona Fialková]]<br>[[Paulína Fialková]]<br>[[Tomáš Hasilla]]<br>[[Martin Otčenáš]]</small> || '''1:21:04.3'''<br>19:22.3<br>20:27.9<br>20:31.8<br>20:42.3 || '''0+5 0+5'''<br>0+0 0+0<br>0+2 0+2<br>0+0 0+1<br>0+3 0+2 || +3:22.9 |- | 13 || 15 || align=left|{{flagcountry|BLR}}<br><small>[[Hana Sola]]<br>[[Jelena Kručinkina]]<br>[[Anton Smolski]]<br>[[Sergej Bočarnikov]]</small> || '''1:21:38.8'''<br>20:09.8<br>20:34.2<br>19:59.9<br>20:54.9 || '''0+3 0+5'''<br>0+1 0+0<br>0+2 0+2<br>0+0 0+0<br>0+0 0+3 || +3:57.4 |- | 14 || 13 || align=left|{{flagcountry|EST}}<br><small>[[Regina Oja]]<br>[[Johanna Talihärm]]<br>[[Rene Zahkna]]<br>[[Kalev Ermits]]</small> || '''1:21:39.1'''<br>20:33.5<br>20:24.1<br>20:08.3<br>20:33.2 || '''0+5 0+2'''<br>0+2 0+2<br>0+1 0+0<br>0+0 0+0<br>0+2 0+0 || +3:57.7 |- | 15 || 16 || align=left|{{flagcountry|JPN}}<br><small>[[Fuyuko Tachizaki]]<br>[[Sari Maeda]]<br>[[Tsukasa Kobonoki]]<br>[[Kōsuke Ozaki]]</small> || '''1:21:57.6'''<br>19:40.5<br>20:51.7<br>20:34.1<br>20:51.3 || '''0+5 0+5'''<br>0+0 0+0<br>0+3 0+1<br>0+0 0+2<br>0+2 0+2 || +4:16.2 |- | 16 || 9 || align=left|{{flagcountry|CAN}}<br><small>[[Rosanna Crawford]]<br>[[Sarah Beaudry]]<br>[[Christian Gow]]<br>[[Scott Gow]]</small> || '''1:22:16.9'''<br>20:16.9<br>20:45.0<br>19:30.0<br>21:45.0 || '''1+5 0+3'''<br>0+0 0+0<br>0+2 0+0<br>0+0 0+0<br>1+3 0+3 || +4:35.5 |- | 17 || 10 || align=left|{{flagcountry|AUT}}<br><small>[[Christina Rieder]]<br>[[Katharina Innerhofer]]<br>[[Tobias Eberhard]]<br>[[Dominik Landertinger]]</small> || '''1:22:27.1'''<br>20:20.2<br>21:07.2<br>21:00.3<br>19:59.4 || '''0+2 1+4'''<br>0+0 0+0<br>0+1 1+3<br>0+1 0+1<br>0+0 0+0 || +4:45.7 |- | 18 || 23 || align=left|{{flagcountry|CHN}}<br><small>[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]<br>[[Chu Yuanmeng]]<br>[[Yan Xingyuan]]<br>[[Wang Wenqiang (biatlonac)|Wang Wenqiang]]</small> || '''1:24:46.5'''<br>20:20.0<br>21:33.1<br>20:47.5<br>22:05.9 || '''0+6 0+3'''<br>0+0 0+0<br>0+3 0+1<br>0+1 0+0<br>0+2 0+2 || +7:05.1 |- | 19 || 12 || align=left|{{flagcountry|USA}}<br><small>[[Susan Dunklee]]<br>[[Clare Egan]]<br>[[Sean Doherty (biatlonac)|Sean Doherty]]<br>[[Leif Nordgren]]</small> || '''1:25:02.6'''<br>19:53.1<br>20:30.5<br>19:56.6<br>24:42.4 || '''2+8 1+5'''<br>0+3 0+2<br>0+2 0+1<br>0+0 0+0<br>2+3 1+2 || +7:21.2 |- | 20 || 24 || align=left|{{flagcountry|KOR}}<br><small>[[Ana Frolina]]<br>[[Ko Eun-jung]]<br>[[Timofej Lapšin]]<br>[[Choi Du-jin]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>20:34.6<br>23:18.0 || valign=top|'''0+5 0+2'''<br>0+2 0+0<br>0+3 0+1<br>0+0 0+1 || rowspan=7|{{hs|+9:59.9}} |- | 21 || 14 || align=left|{{flagcountry|BUL}}<br><small>[[Daniela Kadeva]]<br>[[Emilija Jordanova]]<br>[[Krasimir Anev]]<br>[[Vladimir Ilijev]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>21:53.7<br>22:17.9 || valign=top|'''2+8 0+4'''<br>1+3 0+3<br>1+3 0+0<br>0+2 0+1 |- | 22 || 17 || align=left|{{flagcountry|KAZ}}<br><small>[[Jelisaveta Belčenko]]<br>[[Ljudmila Ahatova]]<br>[[Timur Kuc]]<br>[[Vladislav Vitenko]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>21:07.6<br>22:35.7 || valign=top|'''0+3 0+6'''<br>0+0 0+3<br>0+2 0+2<br>0+1 0+1 |- | 23 || 25 || align=left|{{flagcountry|LAT}}<br><small>[[Baiba Bendika]]<br>[[Jūlija Matvijenko]]<br>[[Aleksandrs Patrijuks]]<br>[[Roberts Slotiņš]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>19:53.9<br>24:29.2 || valign=top|'''0+4 0+1'''<br>0+1 0+1<br>0+2 0+0<br>0+1{{nbsp|7}} |- | 24 || 18 || align=left|{{flagcountry|LTU}}<br><small>[[Natalija Kočergina]]<br>[[Gabrielė Leščinskaitė]]<br>[[Tomas Kaukėnas]]<br>[[Karol Dombrovski]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>21:36.4 || valign=top|'''0+1 2+6'''<br>0+1 1+3<br>0+0 1+3 |- | 25 || 21 || align=left|{{flagcountry|SVN}}<br><small>[[Polona Klemenčič]]<br>[[Lea Einfalt]]<br>[[Klemen Bauer]]<br>[[Miha Dovžan]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>21:43.0 || valign=top|'''1+6 3+6'''<br>1+3 0+3<br>0+3 3+3 |- | 26 || 26 || align=left|{{flagcountry|ROU}}<br><small>[[Enikő Márton]]<br>[[Ana Larisa Cotrus]]<br>[[George Buta]]<br>[[Cornel Puchianu]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>21:44.2 || valign=top|'''0+3 0+3'''<br>0+0 0+1<br>0+3 0+2 |} == Napomene== <references group="N"/> <references group="lower-alpha"/> ==Reference== {{reference}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.]] 3b6prksdq7pj31cq74jldvi6ei9c39u 0 452498 3824096 3823689 2026-04-04T13:29:07Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824096 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = sprint | godina = 2019 | slika = 2018-01-06 IBU Biathlon World Cup Oberhof 2018 - Pursuit Women 52.jpg | veličina_slike = | opis_slike = Anastasija Kuzmina, slovačka biatlonka, pobjednica u sprintu | mjesto = [[Östersund]], {{ZID|Švedska}} | datum = 8. marta 2019. | broj_učesnika = 94 | broj_zemalja = 30 | broj_ekipa = | zlato = Anastasija Kuzmina | zlato_NOK = SLK | srebro = Ingrid Landmark Tandrevold | srebro_NOK = NOR | bronza = Laura Dahlmeier | bronza_NOK = GER | godina_p = 2017 | spol = žene | godina_s = 2020 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] na 7,5&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2019.]] u ženskoj konkurenciji održala se [[8. mart]]a 2019. u [[Švedska|švedskom]] gradu [[Östersund]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.2019ostersund.se/en/program/ |title=Program |access-date=8. 3. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412034604/https://www.2019ostersund.se/en/program/ |archive-date=12. 4. 2019 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1819/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C51A_1.1.pdf Startna lista]</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 16:15.<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1819/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C73B_1.0.pdf Zvanični Results]</ref> Prvih 60 takmičarki kvalifikovali su se za utrku u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|potjeri]] 10. marta 2019.<BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+1)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Kuzmina]]|SVK}} || 22:17.5 || 1 (1+0) || |- | {{silver02}} || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} || 22:27.2 || 0 (0+0) || {{sort|+0:09.7|+9.7}} |- | {{bronze03}} || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]]|NJE}} || 22:30.1 || 0 (0+0) || {{sort|+0:12.6|+12.6}} |- | {{sort|04|4}} || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} || 22:30.7 || 1 (1+0) || {{sort|+0:13.2|+13.2}} |- | {{sort|05|5}} || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]]|ŠVE}} || 22:39.2 || 1 (0+1) || {{sort|+0:21.7|+21.7}} |- | {{sort|06|6}} || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Denise Herrmann]]|NJE}} || 22:41.4 || 2 (0+2) || {{sort|+0:23.9|+23.9}} |- | {{sort|07|7}} || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Markéta Davidová]]|ČEŠ}} || 22:44.0 || 1 (1+0) || {{sort|+0:26.5|+26.5}} |- | {{sort|08|8}} || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Jekaterina Jurlova-Percht]]|RUS}} || 22:48.9 || 1 (0+1) || {{sort|+0:31.4|+31.4}} |- | {{sort|09|9}} || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 22:50.1 || 2 (1+1) || {{sort|+0:32.6|+32.6}} |- | 10 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 22:50.7 || 2 (2+0) || {{sort|+0:33.2|+33.2}} |- | 11 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 22:50.8 || 1 (1+0) || {{sort|+0:33.3|+33.3}} |- | 12 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]]|FIN}} || 22:51.5 || 2 (0+2) || {{sort|+0:34.0|+34.0}} |- | 13 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BLR}} || 23:02.6 || 0 (0+0) || {{sort|+0:45.1|+45.1}} |- | 14 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Sari Maeda (biatlonka)|Sari Maeda]]|JAP}} || 23:06.4 || 1 (1+0) || {{sort|+0:48.9|+48.9}} |- | 15 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Joanne Reid]]|SAD}} || 23:07.6 || 0 (0+0) || {{sort|+0:50.1|+50.1}} |- | 16 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} || 23:09.9 || 1 (0+1) || {{sort|+0:52.4|+52.4}} |- | 17 || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]]|LAT}} || 23:13.0 || 1 (0+1) || {{sort|+0:55.5|+55.5}} |- | 18 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Rosanna Crawford]]|KAN}} || 23:13.5 || 1 (1+0) || {{sort|+0:56.0|+56.0}} |- | 19 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]]|ŠVI}}} || 23:15.8 || 1 (0+1) || {{sort|+0:58.3|+58.3}} |- | 20 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]]|EST}} || 23:17.3 || 1 (0+1) || {{sort|+0:59.8|+59.8}} |- | 21 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 23:18.9 || 3 (2+1) || +1:01.4 |- | 22 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Kručinkina]]|BLR}} || 23:20.0 || 1 (0+1) || +1:02.5 |- | 23 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Célia Aymonier]]|FRA}} || 23:22.9 || 2 (0+2) || +1:05.4 |- | 24 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Jevgenija Pavlova]]|RUS}} || 23:25.1 || 0 (0+0) || +1:07.6 |- | 25 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} || 23:28.6 || 4 (2+2) || +1:11.1 |- | 26 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Krjuko]]|BLR}} || 23:29.5 || 1 (0+1) || +1:12.0 |- | 27 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Kočergina]]|LTU}} || 23:34.1 || 0 (0+0) || +1:16.6 |- | 28 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Merkušina]]|UKR}} || 23:34.8 || 1 (0+1) || +1:17.3 |- | 29 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]]|UKR}} || 23:37.5 || 2 (2+0) || +1:20.0 |- | 30 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Selina Gasparin]]|ŠVI}}} || 23:40.6 || 2 (0+2) || +1:23.1 |- | 31 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]]|RUS}} || 23:43.6 || 3 (2+1) || +1:26.1 |- | 32 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier]]|FRA}} || 23:49.3 || 1 (1+0) || +1:31.8 |- | 33 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Ivona Fialková]]|SVK}} || 23:53.7 || 2 (2+0) || +1:36.2 |- | rowspan=2|34 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz]]|POL}} || 23:54.1 || 2 (1+1) || +1:36.6 |- | 75 || align=left| {{flagathlete|[[Federica Sanfilippo]]|ITA}} || 23:54.1 || 2 (1+1) || +1:36.6 |- | 36 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Jelena Kručinkina]]|BLR}} || 23:56.0 || 3 (0+3) || +1:38.5 |- | 37 || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]|CHN}} || 23:56.9 || 0 (0+0) || +1:39.4 |- | 38 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Vítková]]|ČEŠ}} || 23:59.5 || 2 (2+0) || +1:42.0 |- | 39 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Tachizaki]]|JAP}} || 24:12.5 || 2 (2+0) || +1:55.0 |- | 40 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]]|NJE}} || 24:12.9 || 2 (0+2) || +1:55.4 |- | 41 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jialin]]|CHN}} || 24:14.0 || 0 (0+0) || +1:56.5 |- | 42 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Linn Persson]]|ŠVE}} || 24:17.7 || 3 (2+1) || +2:00.2 |- | 43 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Anna Magnusson]]|ŠVE}} || 24:20.4 || 3 (2+1) || +2:02.9 |- | 44 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Starikh]]|RUS}} || 24:24.5 || 1 (0+1) || +2:07.0 |- | 45 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Venla Lehtonen]]|FIN}} || 24:24.8 || 1 (0+1) || +2:07.3 |- | 46 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Kamila Żuk]]|POL}} || 24:26.7 || 2 (0+2) || +2:09.2 |- | 47 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Sarah Beaudry]]|KAN}} || 24:27.3 || 2 (0+2) || +2:09.8 |- | 48 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Paulína Fialková]]|SVK}} || 24:27.6 || 4 (2+2) || +2:10.1 |- | 49 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]]|AUT}} || 24:28.4 || 2 (1+1) || +2:10.9 |- | 50 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Tuuli Tomingas]]|EST}} || 24:28.6 || 2 (1+1) || +2:11.1 |- | 51 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Lunder]]|KAN}} || 24:28.9 || 1 (0+1) || +2:11.4 |- | 52 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Nicole Gontier]]|ITA}} || 24:29.3 || 5 (3+2) || +2:11.8 |- | 53 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]]|ŠVI}}} || 24:30.2 || 3 (2+1) || +2:12.7 |- | 54 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} || 24:38.1 || 2 (0+2) || +2:20.6 |- | rowspan=2| 55 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Schwaiger]]|AUT}} || 24:40.9 || 2 (0+2) || +2:23.4 |- | 89 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]]|POL}} || 24:40.9 || 3 (2+1) || +2:23.4 |- | 57 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 24:48.1 || 4 (2+2) || +2:30.6 |- | 58 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Bankes]]|KAN}} || 24:49.2 || 2 (0+2) || +2:31.7 |- | 59 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]]|ČEŠ}} || 24:49.8 || 2 (1+1) || +2:32.3 |- | 60 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]]|FRA}} || 24:52.0 || 5 (2+3) || +2:34.5 |- | 61 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]|FRA}} || 24:52.8 || 5 (2+3) || +2:35.3 |- | 62 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Synnøve Solemdal]]|NOR}} || 24:53.0 || 4 (1+3) || +2:35.5 |- | 63 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Toivanen]]|FIN}} || 24:55.7 || 2 (0+2) || +2:38.2 |- | 64 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Meng Fanqi]]|CHN}} || 24:57.2 || 2 (1+1) || +2:39.7 |- | 65 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]]|NJE}} || 25:05.2 || 4 (1+3) || +2:47.7 |- | 66 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Kinga Zbylut]]|POL}} || 25:07.7 || 3 (1+2) || +2:50.2 |- | 67 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Danijela Kadeva]]|BUL}} || 25:10.5 || 3 (3+0) || +2:53.0 |- | 68 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Galina Višnjevska (biatlonka)|Galina Višnjevska]]|KAZ}} || 25:11.7 || 3 (1+2) || +2:54.2 |- | 69 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Lea Einfalt]]|SVN}} || 25:12.9 || 2 (1+1) || +2:55.4 |- | 70 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 25:13.1 || 5 (0+5) || +2:55.6 |- | 71 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Lucie Charvátová]]|ČEŠ}} || 25:14.3 || 4 (3+1) || +2:56.8 |- | 72 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Emilija Jordanova]]|BUL}} || 25:15.3 || 3 (1+2) || +2:57.8 |- | 73 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Suvi Minkkinen]]|FIN}} || 25:16.3 || 2 (1+1) || +2:58.8 |- | 74 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Enikő Márton]]|RUM}} || 25:17.9 || 1 (0+1) || +3:00.4 |- | 75 || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Aita Gasparin]]|ŠVI}}} || 25:21.4 || 3 (1+2) || +3:03.9 |- | 76 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Vita Semerenko]]|UKR}} || 25:23.1 || 4 (2+2) || +3:05.6 |- | 77 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Polona Klemenčič]]|SVN}} || 25:24.6 || 4 (3+1) || +3:07.1 |- | 78 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Frolina]]|KOR}} || 25:40.3 || 5 (3+2) || +3:22.8 |- | 79 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Desislava Stojanova]]|BUL}} || 25:41.3 || 4 (3+1) || +3:23.8 |- | 80 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Ljudmila Ahatova]]|KAZ}} || 26:06.6 || 2 (1+1) || +3:49.1 |- | 81 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Regina Oja]]|EST}} || 26:30.9 || 5 (4+1) || +4:13.4 |- | 82 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Nika Blaženić]]|HRV}} || 26:46.0 || 4 (2+2) || +4:28.5 |- | 83 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Seon-su]]|KOR}} || 26:46.3 || 2 (2+0) || +4:28.8 |- | 84 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Ala Hiljenko]]|MDA}} || 26:46.9 || 2 (1+1) || +4:29.4 |- | 85 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Kirari Tanaka]]|JAP}} || 26:50.4 || 4 (1+3) || +4:32.9 |- | 86 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Terézia Poliaková]]|SVK}} || 27:00.1 || 4 (1+3) || +4:42.6 |- | 87 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Gabrielė Leščinskaitė]]|LTU}} || 27:09.5 || 3 (1+2) || +4:52.0 |- | 88 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Anika Kožica]]|HRV}} || 27:38.2 || 3 (2+1) || +5:20.7 |- | 89 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Ko Eun-jung]]|KOR}} || 27:38.3 || 3 (2+1) || +5:20.8 |- | 90 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Jillian Colebourn]]|AUS}} || 27:55.3 || 3 (2+1) || +5:37.8 |- | 91 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Rieke De Maeyer]]|BEL}} || 28:40.9 || 2 (0+2) || +6:23.4 |- | 92 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Kondratjeva]]|KAZ}} || 29:10.5 || 5 (3+2) || +6:53.0 |- | 93 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Jūlija Matvijenko]]|LAT}} || 30:00.5 || 5 (2+3) || +7:43.0 |- | rowspan=2|{{hs|94}} || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Larisa Cotrus]]|RUM}} || {{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || 7 (2+5) || {{hs|+9:59.9}} |- | 53 || align=left| {{flagathlete|[[Jelisaveta Belčenko]]|KAZ}} || colspan=3|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} |- |} ==Reference== {{reference}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.]] rjp4z8q3giz7ydd5u8vpuw9xiyb2g84 0 452541 3824097 3821066 2026-04-04T13:30:00Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824097 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = potjera | godina = 2019 | slika = Porträts bei der Olympia-Einkleidung München 2018 (Martin Rulsch) 37.jpg | veličina_slike = | opis_slike = Denise Herrmann, njemačka biatlonka, pobjednica u potjeri | mjesto = [[Östersund]], {{ZID|Švedska}} | datum = 11. marta 2019. | broj_učesnika = 55 | broj_zemalja = 21 | broj_ekipa = | zlato = Denise Herrmann | zlato_NOK = NJE | srebro = Tiril Eckhoff | srebro_NOK = NOR | bronza = Laura Dahlmeier | bronza_NOK = GER | godina_p = 2017 | spol = žene | godina_s = 2020 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|potjeri]] na 10&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2019.]] u ženskoj konkurenciji održala se [[10. mart]]a 2019. u [[Švedska|švedskom]] gradu [[Östersund]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.2019ostersund.se/en/program/ |title=Program |access-date=10. 3. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412034604/https://www.2019ostersund.se/en/program/ |archive-date=12. 4. 2019 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1819/BT/SWRL/CH__/SWPU/BT_C51C_1.0.pdf Startna lista]</ref> Pravo nastupa imale su 60 prvoplasiranih biatlonki iz utrke [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 - 7,5 km|sprinta]] održane 8. marta. == Rezultati == Početak utrke je bio u 13:45.<BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+1)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Zaostatak<br><small>(sprint)</small> !! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Denise Herrmann]]|NJE}} || 0:24 || 2 (0+0+2+0) || 31:45.9 || |- | {{silver02}} || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 0:33 || 2 (0+0+2+0) || 32:17.3 || +31.4 |- | {{bronze03}} || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Laura Dahlmeier]]|NJE}} || 0:13 || 1 (0+0+1+0) || 32:17.5 || +31.6 |- | 4. || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} || 1:11 || 4 (2+0+1+1) || 33:20.9 || +1:35.0 |- | 5. || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} || 0:13 || 5 (1+1+1+2) || 33:20.9 || +1:35.0 |- | 6. || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Kuzmina]]|SLK}} || 0:00 || 7 (2+2+2+1) || 33:27.2 || +1:41.3 |- | 7. || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]]|ŠVE}} || 0:22 || 4 (0+0+0+4) || 33:33.1 || +1:47.2 |- | 8. || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} || 0:10 || 4 (0+1+2+1) || 33:47.1 || +2:01.2 |- | 9. || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Jevgenija Pavlova]]|RUS}} || 1:08 || 1 (0+0+0+1) || 34:00.2 || +2:14.3 |- | 10. || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 1:01 || 6 (3+3+0+0) || 34:18.1 || +2:32.2 |- | 11. || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Anna Magnusson]]|ŠVE}} || 2:03 || 1 (0+0+1+0) || 34:19.5 || +2:33.6 |- | 12. || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 0:33 || 5 (2+0+0+3) || 34:30.2 || +2:44.3 |- | 13. || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Markéta Davidová]]|ČEŠ}} || 0:27 || 6 (2+1+1+2) || 34:30.9 || +2:45.0 |- | 14. || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]]|ŠVI}} || 2:13 || 3 (1+0+1+1) || 34:36.0 || +2:50.1 |- | 15. || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Merkušina]]|UKR}} || 1:17 || 4 (0+2+2+0) || 34:37.6 || +2:51.7 |- | 16. || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Vítková]]|ČEŠ}} || 1:42 || 2 (0+1+0+1) || 34:47.4 || +3:01.5 |- | 17. || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]]|FIN}} || 0:34 || 7 (2+2+1+2) || 34:48.9 || +3:03.0 |- | 18. || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Célia Aymonier]]|FRA}} || 1:05 || 6 (3+2+1+0) || 34:51.4 || +3:05.5 |- | 19. || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Ekaterina Jurlova-Percht]]|RUS}} || 0:31 || 7 (1+1+2+3) || 34:53.7 || +3:07.8 |- | 20. || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 0:33 || 8 (1+4+0+3) || 34:55.2 || +3:09.3 |- | 21. || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Linn Persson]]|ŠVE}} || 2:00 || 3 (0+2+0+1) || 35:04.2 || +3:18.3 |- | 22. || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Hildebrand]]|NJE}} || 1:55 || 2 (1+1+0+0) || 35:06.6 || +3:20.7 |- | 23. || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]]|LAT}} || 0:56 || 5 (1+1+2+1) || 35:08.3 || +3:22.4 |- | 24. || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 2:31 || 3 (2+0+0+1) || 35:13.5 || +3:27.6 |- | 25. || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]]|RUS}} || 1:26 || 6 (1+0+2+3) || 35:13.8 || +3:27.9 |- | 26. || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Tachizaki]]|JAP}} || 1:55 || 3 (1+2+0+0) || 35:22.3 || +3:36.4 |- | 27. || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} || 0:52 || 7 (2+4+1+0) || 35:33.6 || +3:47.7 |- | 28. || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Tuuli Tomingas]]|EST}} || 2:11 || 2 (1+0+0+1) || 35:38.8 || +3:52.9 |- | 29. || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]]|ŠVI}} || 0:58 || 5 (1+0+1+3) || 35:39.1 || +3:53.2 |- | 30. || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Sari Maeda (biatlonka)|Sari Maeda]]|JAP}} || 0:49 || 5 (2+1+2+0) || 35:43.3 || +3:57.4 |- | 31 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]|CHN}} || 1:39 || 1 (0+0+0+1) || 36:02.3 || +4:16.4 |- | 32 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Joanne Reid]]|SAD}} || 0:50 || 6 (3+2+1+0) || 36:10.1 || +4:24.2 |- | 33 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Krjuko]]|BJE}} || 1:12 || 6 (1+0+1+4) || 36:10.7 || +4:24.8 |- | 34 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]]|EST}} || 1:00 || 6 (2+1+1+2) || 36:21.4 || +4:35.5 |- | 35 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BJE}} || 0:45 || 7 (2+3+1+1) || 36:22.5 || +4:36.6 |- | 36 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Kamila Żuk]]|POL}} || 2:09 || 5 (2+1+2+0) || 36:27.5 || +4:41.6 |- | 37 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Ivona Fialková]]|SLK}} || 1:36 || 7 (1+2+0+4) || 36:38.5 || +4:52.6 |- | 38 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]]|UKR}} || 1:20 || 6 (3+1+1+1) || 36:42.7 || +4:56.8 |- | 39 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Federica Sanfilippo]]|ITA}} || 1:37 || 5 (1+1+2+1) || 36:50.6 || +5:04.7 |- | 40 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]]|AUT}} || 2:11 || 6 (1+0+2+3) || 36:58.0 || +5:12.1 |- | 41 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]]|ČEŠ}} || 2:32 || 4 (2+0+0+2) || 37:02.3 || +5:16.4 |- | 42 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Sarah Beaudry]]|KAN}} || 2:10 || 4 (2+1+1+0) || 37:09.4 || +5:23.5 |- | 43 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Selina Gasparin]]|ŠVI}} || 1:23 || 8 (0+0+4+4) || 37:14.0 || +5:28.1 |- | 44 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Jelena Kručinkina]]|BJE}} || 1:39 || 8 (2+2+2+2) || 37:17.2 || +5:31.3 |- | 45 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Starih]]|RUS}} || 2:07 || 4 (1+1+0+2) || 37:21.5 || +5:35.6 |- | 46 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]]|POL}} || 2:23 || 5 (0+2+1+2) || 37:22.6 || +5:36.7 |- | 47 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Schwaiger]]|AUT}} || 2:23 || 4 (0+1+3+0) || 37:27.3 || +5:41.4 |- | 48 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Nicole Gontier]]|ITA}} || 2:12 || 8 (1+2+3+2) || 37:35.6 || +5:49.7 |- | 49 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Venla Lehtonen]]|FIN}} || 2:07 || 4 (0+2+2+0) || 37:46.2 || +6:00.3 |- | 50 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Kručinkina]]|BJE}} || 1:03 || 11 (3+3+2+3) || 38:26.2 || +6:40.3 |- | 51 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Kočergina]]|LIT}} || 1:17 || 8 (1+2+2+3) || 38:55.1 || +7:09.2 |- | 52 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jialin]]|KIN}} || 1:57 || 9 (1+4+2+2) || 39:30.7 || +7:44.8 |- | rowspan=8|{{hs|56}} || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Rosanna Crawford]]|KAN}} || 0:56 || (3+4+3+ ) || colspan=2 rowspan=3| {{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} |- | 51 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Lunder]]|KAN}} || 2:11 ||(2+5+0+ ) |- | 58 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Bankes]]|KAN}} || 2:32 || (1+4+4+ ) |- | 32 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier]]|FRA}} || 1:32 || colspan=3 rowspan=5| {{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} |- | 34 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz]]|POL}} || 1:37 |- | 48 || align=left| {{flagathlete|[[Paulína Fialková]]|SLK}} || 2:10 |- | 54 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} || 2:21 |- | 60 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]]|FRA}} || 2:35 |} ==Reference== {{reference}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.]] oedmnzjc6ndhdfqqki2byr3cpnbzmm5 0 452652 3824098 3820674 2026-04-04T13:30:41Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824098 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = štafeta | godina = 2019 | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Östersund]], {{ZID|Švedska}} | datum = 16. marta 2019. | broj_učesnika = 92 | broj_zemalja = 23 | broj_ekipa = 23 | zlato = Synnøve Solemdal | zlato_2 = Ingrid Landmark Tandrevold | zlato_3 = Tiril Eckhoff | zlato_4 = Marte Olsbu Røiseland | zlato_NOK = NOR | srebro = Linn Persson | srebro_2 = Mona Brorsson | srebro_3 = Anna Magnusson | srebro_4 = Hanna Öberg | srebro_NOK = ŠVE | bronza = Anastasija Merkušina | bronza_2 = Vita Semerenko | bronza_3 = Julija Džima | bronza_4 = Valentina Semerenko | bronza_NOK = UKR | godina_p = 2017 | spol = žene | godina_s = 2020 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|ženskoj štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2019]], održala se se [[16. mart]]a 2019. u [[Švedska|švedskom]] gradu [[Östersund]]u.<ref>{{Cite web |url=http://www.2019ostersund.se/en/program/ |title=Program |access-date=17. 3. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190412034604/https://www.2019ostersund.se/en/program/ |archive-date=12. 4. 2019 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1819/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C51B2_1.1.pdf Startna lista]</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 13:15 po lokalnom vremenu ([[CET]]).<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1819/BT/SWRL/CH__/SWRL/BT_C73C_1.0.pdf Zvanični rezultati]</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj!! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold1}} || 3 || align=left|{{flagcountry|NOR}}<br><small>[[Synnøve Solemdal]]<br>[[Ingrid Landmark Tandrevold]]<br>[[Tiril Eckhoff]]<br>[[Marte Olsbu Røiseland]]</small> || '''1:12:00.1'''<br>17:46.8<br>17:46.8<br>18:31.9<br>17:48.8 || '''0+5 1+3'''<br>0+2 0+0<br>0+0 0+0<br>0+2 1+3<br>0+1 0+0 || |- | {{silver2}} || 5 || align=left|{{flagcountry|SWE}}<br><small>[[Linn Persson]]<br>[[Mona Brorsson]]<br>[[Anna Magnusson]]<br>[[Hanna Öberg]]</small> || '''1:12:24.4'''<br>17:27.0<br>18:08.4<br>17:52.8<br>18:56.2 || '''0+2 0+4'''<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+2 0+3 || {{sort|+0:24.3|+24.3}} |- | {{bronze3}} || 10 || align=left|{{flagcountry|UKR}}<br><small>[[Anastasija Merkušina]]<br>[[Vita Semerenko]]<br>[[Julija Džima]]<br>[[Valentina Semerenko]]</small> || '''1:12:35.2'''<br>17:18.7<br>18:10.1<br>18:39.3<br>18:27.1 || '''0+2 0+3'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0<br>0+0 0+2<br>0+1 0+1 || {{sort|+0:35.1|+35.1}} |- | 4 || 1 || align=left|{{flagcountry|GER}}<br><small>[[Vanessa Hinz]]<br>[[Franziska Hildebrand]]<br>[[Denise Herrmann]]<br>[[Laura Dahlmeier]]</small> || '''1:12:35.7'''<br>18:02.8<br>18:47.6<br>17:41.3<br>18:04.0 || '''0+8 1+6'''<br>0+1 1+3<br>0+3 0+1<br>0+2 0+2<br>0+2 0+0 || {{sort|+0:35.6|+35.6}} |- | 5 || 4 || align=left|{{flagcountry|RUS}}<br><small>[[Jevgenija Pavlova]]<br>[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]]<br>[[Uljana Kajiševa]]<br>[[Jekaterina Jurlova-Percht]]</small> || '''1:12:43.7'''<br>17:37.2<br>18:46.1<br>18:04.6<br>18:15.8 || '''0+4 0+8'''<br>0+0 0+2<br>0+3 0+3<br>0+1 0+0<br>0+0 0+3 || {{sort|+0:43.6|+43.6}} |- | 6 || 15 || align=left|{{flagcountry|SVK}}<br><small>[[Ivona Fialková]]<br>[[Terézia Poliaková]]<br>[[Anastasija Kuzmina]]<br>[[Paulína Fialková]]</small> || '''1:12:53.2'''<br>17:43.2<br>19:20.8<br>17:42.1<br>18:07.1 || '''0+5 0+4'''<br>0+0 0+2<br>0+1 0+1<br>0+2 0+1<br>0+2 0+0 || {{sort|+0:53.1|+53.1}} |- | 7 || 19 || align=left|{{flagcountry|POL}}<br><small>[[Kinga Zbylut]]<br>[[Monika Hojnisz]]<br>[[Magdalena Gwizdoń]]<br>[[Kamila Żuk]]</small> || '''1:13:47.2'''<br>18:17.4<br>18:18.8<br>18:45.8<br>18:25.2 || '''0+4 0+5'''<br>0+2 0+3<br>0+1 0+0<br>0+0 0+2<br>0+1 0+0 || +1:47.1 |- | 8 || 2 || align=left|{{flagcountry|FRA}}<br><small>[[Anaïs Chevalier]]<br>[[Célia Aymonier]]<br>[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]<br>[[Justine Braisaz]]</small> || '''1:13:57.5'''<br>18:06.6<br>19:40.0<br>17:54.4<br>18:16.5 || '''0+1 3+5'''<br>0+0 0+2<br>0+0 3+3<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0 || +1:57.4 |- | 9 || 11 || align=left|{{flagcountry|USA}}<br><small>[[Susan Dunklee]]<br>[[Clare Egan]]<br>[[Joanne Reid]]<br>[[Emily Dreissigacker]]</small> || '''1:14:22.4'''<br>17:23.4<br>17:48.8<br>18:33.2<br>20:37.0 || '''0+0 2+5'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1<br>0+0 2+3 || +2:22.3 |- | 10 || 6 || align=left|{{flagcountry|ITA}}<br><small>[[Lisa Vittozzi]]<br>[[Nicole Gontier]]<br>[[Alexia Runggaldier]]<br>[[Federica Sanfilippo]]</small> || '''1:14:33.0'''<br>17:13.3<br>17:59.4<br>20:20.7<br>18:59.6 || '''0+4 1+5'''<br>0+1 0+2<br>0+0 0+0<br>0+0 1+3<br>0+3 0+0 || +2:32.9 |- | 11 || 8 || align=left|{{flagcountry|BLR}}<br><small>[[Dinara Alimbekava]]<br>[[Irina Kručinkina]]<br>[[Jelena Kručinkina]]<br>[[Irina Krjuko]]</small> || '''1:14:33.2'''<br>18:43.1<br>18:48.5<br>18:26.4<br>18:35.2 || '''1+5 0+4'''<br>1+3 0+1<br>0+1 0+0<br>0+0 0+2<br>0+1 0+1 || +2:33.1 |- | 12 || 12 || align=left|{{flagcountry|EST}}<br><small>[[Regina Oja]]<br>[[Tuuli Tomingas]]<br>[[Johanna Talihärm]]<br>[[Meril Beilmann]]</small> || '''1:15:04.7'''<br>17:49.2<br>18:30.8<br>19:12.8<br>19:31.9 || '''0+6 0+5'''<br>0+1 0+0<br>0+1 0+2<br>0+2 0+3<br>0+2 0+0 || +3:04.6 |- | 13 || 9 || align=left|{{flagcountry|SUI}}<br><small>[[Aita Gasparin]]<br>[[Elisa Gasparin]]<br>[[Lena Häcki]]<br>[[Selina Gasparin]]</small> || '''1:15:25.4'''<br>18:29.1<br>18:17.0<br>19:19.1<br>19:20.2 || '''0+6 2+6'''<br>0+2 0+0<br>0+0 0+1<br>0+2 2+3<br>0+2 0+2 || +3:25.3 |- | 14 || 14 || align=left|{{flagcountry|CAN}}<br><small>[[Sarah Beaudry]]<br>[[Emma Lunder]]<br>[[Megan Bankes]]<br>[[Rosanna Crawford]]</small> || '''1:15:40.0'''<br>17:50.5<br>19:22.8<br>19:19.3<br>19:07.4 || '''1+6 0+3'''<br>0+1 0+1<br>1+3 0+0<br>0+2 0+1<br>0+0 0+1 || +3:39.9 |- | 15 || 7 || align=left|{{flagcountry|CZE}}<br><small>[[Eva Puskarčíková]]<br>[[Jessica Jislová]]<br>[[Markéta Davidová]]<br>[[Veronika Vítková]]</small> || '''1:15:52.0'''<br>19:45.1<br>18:19.7<br>19:14.5<br>18:32.7 || '''4+6 0+3'''<br>3+3 0+2<br>0+0 0+0<br>1+3 0+1<br>0+0 0+0 || +3:51.9 |- | 16 || 13 || align=left|{{flagcountry|AUT}}<br><small>[[Lisa Hauser]]<br>[[Julia Schwaiger]]<br>[[Christina Rieder]]<br>[[Katharina Innerhofer]]</small> || '''1:16:17.2'''<br>17:50.8<br>19:53.0<br>19:30.9<br>19:02.5 || '''0+5 1+7'''<br>0+0 0+2<br>0+1 1+3<br>0+2 0+0<br>0+2 0+2 || +4:17.1 |- | 17 || 16 || align=left|{{flagcountry|CHN}}<br><small>[[Tang Jialin]]<br>[[Chu Yuanmeng]]<br>[[Meng Fanqi]]<br>[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]</small> || '''1:16:31.7'''<br>17:53.2<br>20:02.0<br>19:14.6<br>19:21.9 || '''1+4 0+3'''<br>0+0 0+0<br>1+3 0+1<br>0+0 0+0<br>0+1 0+2 || +4:31.6 |- | 18 || 23 || align=left|{{flagcountry|KAZ}}<br><small>[[Galina Višnjevska-Šeporenko]]<br>[[Jelizaveta Belčenko]]<br>[[Ljudmila Ahatova]]<br>[[Anastasija Kondratjeva]]</small> || '''1:17:35.8'''<br>17:55.2<br>19:16.8<br>19:54.0<br>20:29.8 || '''0+5 0+3'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0<br>0+1 0+2<br>0+3 0+1 || +5:35.7 |- | 19 || 18 || align=left|{{flagcountry|JPN}}<br><small>[[Fuyuko Tachizaki]]<br>[[Sari Furuya|Sari Maeda]]<br>[[Yurie Tanaka]]<br>[[Asuka Hachisuka]]</small> || '''1:17:43.3'''<br>18:10.2<br>19:04.4<br>19:59.8<br>20:28.9 || '''0+5 0+6'''<br>0+1 0+2<br>0+0 0+2<br>0+3 0+1<br>0+1 0+1 || +5:43.2 |- | 20 || 17 || align=left|{{flagcountry|BUL}}<br><small>[[Daniela Kadeva]]<br>[[Desislava Stojanova]]<br>[[Milena Todorova]]<br>[[Emilija Jordanova]]</small> || valign=top|'''{{sort|2|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}}}'''<br>18:20.3<br>20:14.8<br>20:19.9 || valign=top|'''2+7 0+5'''<br>0+1 0+2<br>2+3 0+0<br>0+3 0+3 || rowspan=4|{{hs|+9:59.9}} |- | 21 || 20 || align=left|{{flagcountry|KOR}}<br><small>[[Ana Frolina]]<br>[[Kim Seon-su]]<br>[[Ko Eun-jung]]<br>[[Park Ji-ae]]</small> || valign=top|'''{{sort|3|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}}}'''<br>17:54.0<br>20:46.1 || valign=top|'''0+4 0+1'''<br>0+0 0+0<br>0+2 0+1<br>0+2 0+0 |- | 22 || 21 || align=left|{{flagcountry|FIN}}<br><small>[[Suvi Minkkinen]]<br>[[Venla Lehtonen]]<br>[[Sanna Markkanen]]<br>[[Laura Toivanen]]</small> || valign=top|'''{{sort|4|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}}}'''<br>18:35.3<br>20:13.2 || valign=top|'''0+5 2+9'''<br>0+0 0+3<br>0+3 1+3<br>0+2 1+3 |- | 23 || 22 || align=left|{{flagcountry|SVN}}<br><small>[[Urška Poje]]<br>[[Polona Klemenčič]]<br>[[Lea Einfalt]]<br>[[Nina Zadravec]]</small> || valign=top|'''{{sort|5|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}}}'''<br>18:28.2<br>20:37.9 || valign=top|'''3+8 1+6'''<br>0+2 0+0<br>2+3 0+3<br>1+3 1+3 |} == Napomene== <references group="N"/> <references group="lower-alpha"/> ==Reference== {{reference}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.]] 50xeq3yy8jakh79bawrzy6pvwh9m6ml 0 458526 3824190 3777405 2026-04-05T02:35:35Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824190 wikitext text/x-wiki [[slika:Misc pollen colorized.jpg|270px|thumb|Polenova zrnca mnogih biljaka ubrajaju se među najčešće okolinske alergene]] '''Alergeni''' su tip [[antigen]]a koji proizvodi nenormalno snažan [[imunski odgovor]] u kojem se [[imunski sistem]] bori protiv uočene prijetnje koja bi u protivnom bila štetna za tijelo. Takve reakcije se nazivaju [[alergija|alergije]]. Tehnički gledano, alergen je antigen koji je sposoban stimulirati [[preosjetljivost tipa I]] kod [[atopija|atopijskih]] osoba putem odgovora [[imunoglobulin|imunoglobulina E]] (IgE ).<ref>{{cite book |author=Goldsby, Richard A. |title=Immunology |publisher=W.H. Freeman |location=New York |edition=5th |display-authors=etal}}</ref> Većina ljudi ispoljava značajne odgovore imunoloblobina E samo kao odbranu od [[parazit]]skij [[infekcija]]. Međutim, neke osobe mogu reagirati na mnoge uobičajene antigene iz okruženja. Ta se nasljedna predispozicija naziva [[atopija]]. U atopijskih osoba, neparazitski antigeni podstiču neprimjerenu proizvodnju IgE, što dovodi do preosjetljivosti tipa I. Osjetljivost uveliko varira od jedne do druge osobe (ili od jedne do druge životinje). Osjetljivim pojedincima može biti alergen vrlo širok spektar supstanci. ==Tipovi alergena == Alergeni se mogu naći u različitim izvorima, kao što su [[prašina]], [[polen]], kućni ljubimci [[perut]] ili čak [[matična mliječ]].<ref>{{cite journal | journal=Trop Biomed | date=decembar 2008 | volume=25 | issue=3 | pages=243–51 | title=Characterization of major allergens of royal jelly Apis mellifera | last1=Rosmilah | first1=M | pmid=19287364|display-authors=etal}}</ref> Alergije na hranu nisu tako česte, ali neke namirnice kao što su [[kikiriki]] ([[mahunarke]]), [[Orah (plod)|orasi]], [[plodovi mora]] i [[školjke]] su uzrok ozbiljnih alergija kod mnogih ljudi. Službeno, [[Uprava za hranu i lijekove]] [[SAD]] prepoznaje osam namirnica kao uobičajene za alergijske reakcije u velikom dijelu osjetljive populacije. Uključuju kikiriki, orašaste plodove, jaja, mlijeko, školjke, [[ribe]], [[pšenica|pšenicu]] i njihove derivate, [[soja|soju]] i njene derivate, kao i [[sulfit]]e (na bazi hemijskih sastojaka, koji se često nalaze u [[aroma]]ma i [[boja]]ma u hrani) od 10&nbsp;ppm i više. U drugim zemljama, s obzirom na razlike u genetičkim profilima građana i različitoj razini izloženosti određenoj hrani zbog različitih prehrambenih navika, "službeni" popis alergena je promijenjen. [[Kanada]] prepoznaje svih osam alergena koje su priznale SAD, a takođe prepoznaje i sjeme [[sezam]]a,<ref>{{cite web| url=http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/securit/allerg/index_e.html |title= Health Canada: Food Allergies |access-date=9. 6. 2007| archive-url= https://web.archive.org/web/20070614042515/http://www.hc-sc.gc.ca/fn-an/securit/allerg/index_e.html| archive-date= 14. 6. 2007 |date= 26. 7. 2004}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.inspection.gc.ca/english/fssa/labeti/allerg/20110216inde.shtml |title=CFIA: Revised Labelling Regulations for Food Allergens, Gluten Sources and Sulphites (Amendments to the Food and Drug Regulations) |access-date=28. 2. 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110222005144/http://www.inspection.gc.ca/english/fssa/labeti/allerg/20110216inde.shtml |archive-date=22. 2. 2011 }}</ref> [[Evropska unija]] dodatno prepoznaje ostale [[žitarice koje sadrže gluten]] kao i [[celer]] i [[leća|leću]]. Još jedan alergen je [[urushiol]], [[smola]] u produkciji [[otrov]]nog bršljana i [[otrovni hrast]], što uzrokuje osip poznat kao urushiolom izazvani [[kontaktni dermatitis]] promjenom konfiguracije ćelija kože tako da ih imunski sistem više ne prepoznaje kao dio sopstvenog tijela. Razno drveće i proizvodi od drveta, poput [[papir]]a, [[karton]]a, MDF-a, također mogu uzrokovati blage do jake simptome alergije, dodirom ili udisanjem piljevine, a poput astme i osipa na koži.<ref>{{cite web | url= http://www .wood-database.com /}}</ref> Alergijsku reakciju može izazvati bilo koji oblik direktnog kontakta s alergenom – konzumiranjem hrane ili pića osjetljivih na gutanje, udisanje [[polen]]a, [[parfem]]a ili peruti kućnog ljubimca ili četkanje dijela tijela protiv izazivanja biljne alergije (direktan kontakt). Ostali uobičajeni uzroci ozbiljne alergije su ubodi [[osa]],<ref>{{Cite journal|last=Aparecido dos Santos-Pinto|first=José Roberto|last2=Delazari dos Santos|first2=Lucilene|last3=Arcuri|first3=Helen Andrade|last4=Ribeiro da Silva Menegasso|first4=Anally|last5=Pêgo|first5=Paloma Napoleão|last6=Santos|first6=Keity Souza|last7=Castro|first7=Fábio Morato|last8=Kalil|first8=Jorge Elias|last9=De-Simone|first9=Salvatore Giovanni|date=januar 2015|title=B-cell linear epitopes mapping of antigen-5 allergen from Polybia paulista wasp venom|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-allergy-and-clinical-immunology_2015-01_135_1/page/264|journal=Journal of Allergy and Clinical Immunology|volume=135|issue=1|pages=264–267.e8|doi=10.1016/j.jaci.2014.07.006}}</ref>[[mrav]]i<ref>{{Cite journal|last=Zamith-Miranda|first=Daniel|last2=Fox|first2=Eduardo G. P.|last3=Monteiro|first3=Ana Paula|last4=Gama|first4=Diogo|last5=Poublan|first5=Luiz E.|last6=de Araujo|first6=Almair Ferreira|last7=Araujo|first7=Maria F. C.|last8=Atella|first8=Georgia C.|last9=Machado|first9=Ednildo A.|date=decembar 2018|title=The allergic response mediated by fire ant venom proteins|journal=Scientific Reports|volume=8|issue=1|doi=10.1038/s41598-018-32327-z|issn=2045-2322}}</ref> i ubodi [[pčela]],<ref>{{Cite journal|last=Lima|first=P. R. de|last2=Brochetto-Braga|first2=M. R.|date=2003|title=Hymenoptera venom review focusing on Apis mellifera|journal=Journal of Venomous Animals and Toxins Including Tropical Diseases|volume=9|issue=2|doi=10.1590/S1678-91992003000200002|issn=1678-9199}}</ref> [[penicilin]], i alergija na [[lateks]]. Izuzetno ozbiljan oblik alergijske reakcije naziva se [[anafilaksa]]. Jedan oblik liječenja je primjena sterilnog [[epinefrin]]a osobi koja doživljava anafilaksu, što suzbija prekomjernu reakciju tijela na alergen i omogućava prenošenje pacijenta u medicinsku ustanovu. == Uobičajeni alergeni == {{ Glavni|Spisak alergija}} [[slika: Misc pollen.jpg|thumb|250px|right|Polenova zrnna pod skenirajućim elektronskim mikroskopom. Polen je veoma čest alergen.]] [[slika:House Dust Mite.jpg|thumb|250px|[[Grinja]] iz kućne prašine, njen izmet i [[hitin]] su uobičajeni alergeni u kući]] [[slika:Peanuts, Egg, and Milk (33000737773).jpg|thumb|Uobičajeni alergeni iz hrane]] Osim stranih proteina u stranom serumu (od [[transfuzija krvi|transfuzije krvi]]) i [[vakcina]], uobičajene alergene uključuju: * Životinjski proizvodi ** [[Feld1]] ([[Alergija na mačke]]) **[[Krzno]] i [[perut]] ** [[Žohar]]i, [[insekt]]i * [[Vuna]] ** [[prašina|Izlučevine u prašini]] * [[Alergija na lijekove|Lijekovi]] ** [[Penicilin]] **[[Sulfonamid]]i ** [[Salicilat]]i (također se prirodno nalaze u mnogim [[plod]]ovima) * [[Alergija na hranu]] ** [[Celer]]<ref>{{Cite journal |url=http://www.fasebj.org/cgi/content/full/17/12/1697 |author1=Bublin M |author2=Radauer C |author3=Wilson IBH |author4=Kraft D |author5=Scheiner O |author6=Breiteneder H |author7=Hoffmann-Sommergruber K |title=Cross-reactive N-glycans of Api g 5, a high molecular weight glycoprotein allergen from celery, are required for immunoglobulin E binding and activation of effector cells from allergic patients |journal=FASEB Journal |year=2003 |volume=17 |pages=1697–9 |pmid=12958180 |doi=10.1096/fj.02-0872fje |issue=12|archive-url=https://web.archive.org/web/20070104224624/http://www.fasebj.org/cgi/content/full/17/12/1697 |archive-date=4. 1. 2007}}</ref> ** [[Kukuruz]] ili [[kukuruz]]ovina ** [[Jaja]] (obično [[albumini]], iz bijelanceta) ** [[Alergija na voće]] ***[[Bundeva]], biljka ** [[Leguminoze]] ***[[Grah]]ovi ***[[grašak|Graškovi]] ***[[Kikiriki]]ji ***[[Soja]] ** [[Mlijeko]] ** [[alergija na morsku hranu|Plodovi mora]] ** [[Susam]] ** [[orah|Orasi]] **[[Badem]]i ** [[alergija na pšenicu|Pšenice]] * [[Alergija na ubod insekta|Ubodi insekata]] ** Ubodi [[pčela]], ubodni [[otrov]]i **Ubodni otrov [[osa]] ** Ubod [[komarac]]a * Kapsule [[spora]] * Top 5 alergena otkrivenih u testiranju na alergije 2005–06: ** [[Nikl-sulfat]] (19,0%) ** [[Balzam]] u [[Peru]]u (11,9%) ** [[Parfem]] mix I (11,5%) ** [[Kvaternij-15]] (10,3%) i **[[Neomicin]] (10,0%). *[[Metal]]i ** [[Nikl]] ** [[Hrom]] * Ostalo ** [[alergija na lateks|Lateks]] * [[Drvo]] * Biljni [[polen]]i ([[groznica]]) **[[Trava]] ** [[Korov]]i – [[ambrozija]], [[bokvica]], [[kopriva ]], [[pelin]] (''[[Artemisia vulgaris]]''), ''[[Chenopodium]]'', [[kisik]] **[[Stabla]]šice – [[breza]], [[jasen]], [[lijeska]], [[grab]], [[kesten]], [[vrba]], [[topola]], [[platan]]i, rodovi ''[[Tilia]]'', ''[[Olea]]'', ''[[Juniperus]]'', ''Alstonia scilaris''.<ref name="autogenerated2005">Zug KA, Warshaw EM, Fowler JF Jr, Maibach HI, Belsito DL, Pratt MD, Sasseville D, Storrs FJ, Taylor JS, Mathias CG, Deleo VA, Rietschel RL, Marks J.|year=2009| Patch-test results of the North American Contact Dermatitis Group 2005–2006. Dermatitis,20(3):149-60.</ref> == Sezonska alergija == Sezonski simptomi alergija obično se javljaju tokom određenih dijelova godine, obično tokom [[proljeće|proljeć]], [[ljeto|ljeta]] ili [[jesen]]i, kada je izvjesno da se [[stabla]]šice ili [[trave]] oprašuju. To zavisi od vrste drveća ili trave. Naprimjer, neka stabla poput [[hrast]]a, [[brijest]]a i [[javor]]a oprašuju se u proljeće, dok trave poput ''[[Cynodon dactylon]]'', timusa i voćnjaci opraštaju ljeti.<ref name="Seasonal Allergy">{{cite web|url=http://seasonalallergies.us/ |title=Seasonal Allergy — What to Know |access-date=9. 4. 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100414063236/http://seasonalallergies.us/| archive-date= 14. 4. 2010 }}</ref><ref name="Merck">{{cite web|url=http://www.merck.com/mmhe/sec16/ch185/ch185b.html |title=Seasonal Allergies |access-date=9. 4. 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100412052011/http://www.merck.com/mmhe/sec16/ch185/ch185b.html| archive-date= 12. 4. 2010}}</ref><ref>[http://www.cbc.ca/health/story/2010/03/19/f-seasonal-allergies-symptoms.html/ Seasonal allergies: Something to sneeze at] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100902081131/http://www.cbc.ca/health/story/2010/03/19/f-seasonal-allergies-symptoms.html |date=2. 9. 2010}} CBS News. Retrieved on 31 August 2010</ref> [[Alergija]] na travu uglavnom je povezana sa groznicom od sijena, jer su njeni simptomi i uzroci nekako slični jedni drugima. Simptomi uključuju [[alergijski rinitis]], koji uzrokuje [[kihanje]] i [[curenje iz nosa]], kao i [[alergijski konjuktivitis]], koji uključuje suzenje i svrbež u očima. Također se može osjetiti početno škakiljanje na svodu usta ili u stražnjem dijelu grla. Također, ovisno o sezoni, simptomi mogu biti jači i ljudi mogu imati [[kašljanje]], [[piskanje]] i razdražljivost. Nekoliko ljudi čak postane depresivno, gubi [[apetit]] ili imaju problema sa spavanjem. Štaviše, budući da [[sinusi]] mogu takođe biti zagušeni, neki ljudi dožive [[glavobolja|glavobolju]]. Ako su oba roditelja u prošlosti patila od alergija, postoji 66% šanse da osoba-potomak pati od sezonskih alergija, a rizik se smanjuje na 60% ako je samo jedan roditelj patio od alergije. Imunski sistem također ima snažan utjecaj na sezonske alergije, jer različito reagira na različite alergene poput polena. Kad alergen uđe u tijelo predisponiranih za alergije, on pokreće imunsku reakciju i proizvodnju antitijela. Ta antitijela za alergene migriraju u mastocite koji služe za nos, oči i pluća. Kada alergen uđe u nos više od jednom, [[mastociti]] oslobađaju niz hemikalija ili histamina koji iritiraju i upale vlažne nosne membrane i proizvode simptome alergijske reakcije: ogrebotine u grlu, svrbež, kihanje i vodnjikav oči. Neki simptomi koji razlikuju alergiju od prehlade uključuju: * Nema groznice; * Sluzokožne sekrecije su cureće i bistre; * Kihanja koja se pojavljuju u brzim slijedovima; * Svrab u grlu, ušima i nosu; * Ovi simptomi obično traju duže od 7-10 dana. Među sezonskim alergijama postoje i neki alergeni koji se udružuju i proizvode novu vrstu alergije. Naprimjer, alergični na polen iz trave stupaju u reakciju s proteinima alergije na hranu u povrću poput luka, zelene salate, mrkve, celera i kukuruza. Uz to, srodnici alergena polena breze poput jabuke, grožđa, breskve, celera i marelice stvaraju jak svrab u ušima i grlu. Alergija na cvijetni polen donosi unakrsnu reaktivnost između različitih vrsta poput [[maslina]], stabla [[jasen]]a i alergena ruskih maslina. U nekim seoskim područjima postoji još jedan oblik sezonske alergije na travu, koji kombinira čestice polena iz zraka pomiješane s plijesnima. Najnovija istraživanja sugeriraju da bi ljudi mogli razviti alergije kao obranu protiv borbe protiv [[parazit]]a. Prema imunologu Univerziteta Yale, dr [[Ruslan Medzhitov|Ruslanu Medzhitovu]], proteazni alergeni cijepaju iste senzorske proteine koji su evoluirali u otkrivanju [[proteaza]] koje proizvode parazitski crvi. Pored toga, novi izvještaji o sezonskim alergijama pod nazivom „Ekstremne alergije i globalno zagrijavanje“ otkrilo su da se mnogi izazivači alergija pogoršavaju zbog klimatskih promjena. Čak 16 saveznih država u [[SAD]] imenovano je „žarištima alergena“ za velika povećanja alergena polena drveća ako se zagađenje globalnim zagrevanjem stalno povećava. Stoga su istraživači iz ovog izvještaja tvrdili da je globalno zagrijavanje loša vijest za milione astmatičara u Sjedinjenim Državama čije napade astme pokreću sezonske alergije. Doista, sezonske alergije su jedan od glavnih pokretača astme, uz prehladu ili gripu, dim cigarete i vježbanje. Naprimjer, u Kanadi do 75% astmatičara ima i sezonske alergije. === Dijagnoza sezonske alergije === Na osnovu simptoma koji se vide kod pacijenta, odgovorima datim u pogledu procjene simptoma i fizičkog pregleda, liječnici mogu postaviti dijagnozu kako bi utvrdili ima li pacijent sezonsku alergiju. Nakon provođenja dijagnoze, liječnik je u stanju naći glavni uzrok alergijske reakcije i preporučiti liječenje koje treba slijediti. Da bi se utvrdio uzrok, moraju se napraviti dva ispitivanja: krvni test i kožni test. Alergolozi rade kožne testove na jedan od dva načina: ili stavljanjem neke pročišćene tečnosti alergena na kožu i ubadaju područje malom iglom; ili ubrizgavanjem male količine alergena ispod kože. Dostupni su i alternativni alati za prepoznavanje sezonskih alergija, kao što su laboratorijski testovi, slikovni testovi i nazalna endoskopija. U laboratorijskim testovima, liječnik će uzeti nazalni bris i mikroskopski će ga ispitati zbog faktora koji mogu ukazivati na uzrok: povećani broj eozinofila (bijelih krvnih zrnaca), što ukazuje na alergijsko stanje. Ako postoji veliki broj eozinofila, može doći do alergije. Drugi laboratorijski test je krvni test za IgE (proizvodnja imunoglobulina), poput [[radioalergosorbenski test|radioalergosorbenskog testa]] (RAST) ili najnovijih testova na enzim alergosorbent (EAST), koji se primjenjuje za otkrivanje visokog nivoa specifičnog za alergen IgE, kao odgovor na određene alergene. Iako su krvni testovi manje precizni od kožnih, mogu se izvesti na pacijentima koji ne mogu proći kožno testiranje. Slikovni testovi mogu biti korisni za otkrivanje sinusitisa kod ljudi koji pate od hroničnog rinitisa, a mogu djelovati i kada su drugi rezultati ispitivanja dvosmisleni. Postoji i nazalna endoskopija, gdje se kroz nos malom kamerom ubacuje cijev za pregled prolaza i pregled nepravilnosti u strukturi nosa. Endoskopija se može koristiti za neke slučajeve hroničnog ili neodgovarajućeg sezonskog rinitisa. == Gljivični alergeni == U 1952, opisane su [[bazidiospore]] kao mogući alergeni u zraku Oni smatraju da je glavni izvor u zraku alergena. Bazidospornee porodice uključuju gljive, hrđe, konidiospore, i [[puhara|puhare]]. Spore iz gljiva u zraku dostižu razinu uporedivu s plijesni i [[polen]]om. Razina respiratorne alergije na gljive iznosi čak 30 posto osoba sa alergijskim poremećajem, ali vjeruje se da su manje od 1 posto alergija na hranu.<ref>{{Cite journal |last1=Hasnain|first1=SM.|last2=Wilson|first2=JD.|last3 =Newhook|first3 = FJ. | title = Fungal allergy and respiratory disease |url=https://archive.org/details/sim_new-zealand-medical-journal_1985-05-08_98_778/page/342| journal = N Z Med J | volume = 98 | issue = 778 | pages = 342–6 |date=maj 1985 | doi = | pmid = 3858721 }}</ref><ref>{{Cite journal |last1 = Levetin | first1 = E. | title = Basidiospore identification | journal = Ann Allergy | volume = 62 | issue = 4 | pages = 306–10 |date=april 1989 | doi = | pmid = 2705657 }}</ref> Smatraju se glavnim izvorom alergena u zraku.<ref name="Horner-1991">{{Cite journal | last1 = Horner | first1 = WE. | last2 = Lopez | first2 = M.| last3 = Salvaggio|first3 = JE. | last4 = Lehrer | first4 = SB. | title = Basidiomycete allergy: identification and characterization of an important allergen from Calvatia cyathiformis | journal = Int Arch Allergy Appl Immunol | volume = 94 | issue = 1–4 | pages = 359–361 | year = 1991 | doi = 10.1159/000235403| pmid = 1937899}}</ref><ref>{{Cite journal | last1 = Sprenger | first1 = JD. | last2 = Altman | first2 = LC. | last3 = O'Neil | first3 = CE. | last4 = Ayars | first4 = GH. | last5 = Butcher | first5 = BT. | last6 = Lehrer | first6 = SB. | title = Prevalence of basidiospore allergy in the Pacific Northwest | url = https://archive.org/details/sim_journal-of-allergy-and-clinical-immunology_1988-12_82_6/page/1076 | journal = J Allergy Clin Immunol | volume = 82 | issue = 6 | pages = 1076–1080 |date=decembar 1988 | doi = 10.1016/0091-6749(88)90146-7| pmid = 3204251 }}</ref><ref>{{Cite journal | last1 = Koivikko | first1 = A. | last2 = Savolainen | first2 = J. | title = Mushroom allergy | journal = Allergy | volume = 43 | issue = 1 | pages = 1–10 |date=januar 1988 | doi = 10.1111/j.1398-9995.1988.tb02037.x| pmid = 3278649 }}</ref><ref>{{Cite journal | last1 = Santilli | first1 = J. | last2 = Rockwell | first2 = WJ. | last3 = Collins | first3 = RP. | title = The significance of the spores of the Basidiomycetes (mushrooms and their allies) in bronchial asthma and allergic rhinitis | journal = Ann Allergy | volume = 55 | issue = 3 | pages = 469–71 |date=septembar 1985 | doi = | pmid = 4037433 }}</ref> Studija je otkrila da je 27 posto pacijenata bilo alergično na ekstrakte micelije bazidiomiceta, a 32 posto alergičnih na ekstrakte basidiospora, pokazujući tako visoku učestalost osjetljivosti na gljivice kod osoba sa sumnjom na alergije.<ref>{{Cite journal | last1 = Lehrer | first1 = SB. | last2 = Lopez | first2 = M. | last3 = Butcher | first3 = BT. | last4 = Olson | first4 = J. | last5 = Reed | first5 = M. | last6 = Salvaggio | first6 = JE. | title = Basidiomycete mycelia and spore-allergen extracts: skin test reactivity in adults with symptoms of respiratory allergy | journal = J Allergy Clin Immunol | volume = 78 | issue = 3 Pt 1 | pages = 478–485 |date=septembar 1986 | doi = 10.1016/0091-6749(86)90036-9| pmid = 3760405 }}</ref><ref>{{Cite journal | last1 = Weissman | first1 = DN. | last2 = Halmepuro | first2 = L. | last3 = Salvaggio | first3 = JE. | last4 = Lehrer | first4 = SB. | title = Antigenic/allergenic analysis of basidiomycete cap, mycelia, and spore extracts | journal = Int Arch Allergy Appl Immunol | volume = 84 | issue = 1 | pages = 56–61 | year = 1987 | doi = 10.1159/000234398| pmid = 3623711 }}</ref><ref>{{Cite journal | last1 = Liengswangwong | first1 = V. | last2 = Salvaggio | first2 = JE. | last3 = Lyon | first3 = FL.| last4 = Lehrer | first4 = SB. | title = Basidiospore allergens: determination of optimal extraction methods | journal = Clin Allergy | volume = 17 | issue = 3 | pages = 191–8 |date=maj 1987| doi = 10.1111/j.1365-2222.1987.tb02003.x| pmid = 3608137}}</ref> U [[Kanada|Kanadi]] je nađeno da je za 8% dece koja su pohađala klinike za alergiju alergična na basidiospore roda ''[[Ganoderma]]''. Ostali značajni gljivičnih alergene uključuju rodova ''[[Aspergillus]]'' i ''[[Alternaria]]'', [[penicilin]]ske porodice. Neki gljivične zrakom prenosivih alergen kao što su od ''[[Coprinus comatus]]'' povezani su s pogoršanjem [[ekcema]]skog oštećenja kože. === Liječenje === Liječenje uključuje lijekove bez recepta, [[antihistaminik]]e, dekongestante za nos, alergijske snimke i [[alternativna medicina|alternativnu medicinu]]. U slučaju nazalnih simptoma, obično su prva opcija ''antihistaminici''. Mogu se uzimati zajedno sa [[pseudoefedrin]]om, kako bi se olakšao začepljen nos i oni mogu zaustaviti svrbež i kihanje. Neke opcije bez recepta su i [[Benadryl]] i [[Tavist]]. Međutim, ovi antihistaminici mogu prouzrokovati ekstremnu pospanost, pa se savjetuje da pacijenti ne rade na teškim mašimama ili da voze dok uzimaju ovu vrstu lijekova. Ostale nuspojave uključuju suha [[usta]], zamagljen vid, [[zatvor]], poteškoće sa [[mokrenje]]m, zbunjenost i opuštenost. Tu je i novija ''druga generacija antihistaminika'' koja se uglavnom klasificira kao "[[nesedativni antihistaminici]]" ili protiv pospanosti, koji uključuju [[cetirizin]], [[loratadin]] i [[feksofenadin]]. Primjer '''nazalnih dekongestiva''' je pseudoefedrin, a njegovi popratni efekti uključuju [[nesanica|nesanicu]], [[anksioznost]] (neraspoloženje) i otežano mokrenje. Neki drugi sprejevi za nos dostupni su na recept, uključujući [[Azelastin]] i [[Ipratropium]]. Neke od njihovih nuspojava uključuju pospanost. Za simptome oka važno je prvo isprati oči običnim sjenilom za oči kako bi se smanjila iritacija. Tokom epizoda konjuktivitisa, n bi se trebale nositi [[kontaktne leće]]. Liječenje tipa [[imunoterapija protiv alergena]] uključuje primjenu doza alergena kako bi se tijelo naviklo na indukciju specifične dugotrajne tolerancije.<ref name="PDR">{{cite web|url=http://www.pdrhealth.com/disease/disease-mono.aspx?contentFileName=BHG01AL10.xml&contentName=Seasonal+allergies&contentId=134&sectionMonograph=ht4|title=Seasonal Allergies|access-date=9. 4. 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100415194735/http://www.pdrhealth.com/disease/disease-mono.aspx?contentFileName=BHG01AL10.xml&contentName=Seasonal+allergies&contentId=134&sectionMonograph=ht4%7C|archive-date=15. 4. 2010|url-status=live}}</ref><ref name="Hay Fever Pharmacy">{{cite web |url=http://www.hayfeverpharmacy.co.nz/products/antihistamine-tablets |title=Non-Sedating or Anti-Drowsy Antihistamine Tablets |access-date=9. 4. 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100411083410/http://www.hayfeverpharmacy.co.nz/products/antihistamine-tablets |archive-date=11. 4. 2010}}</ref><ref>Van Overtvelt L. et al. Immune mechanisms of allergen-specific sublingual immunotherapy. Revue française d’allergologie et d’immunologie clinique. 2006; 46: 713–720.</ref><ref name="Mayo Clinic">{{cite web|url=http://www.mayoclinic.com/health/allergy-shots/MY01158 |title=Allergy shots|access-date=9. 4. 2010| archive-url= https://web.archive.org/web/20100422142754/http://www.mayoclinic.com/health/allergy-shots/MY01158| archive-date= 22. 4. 2010}}</ref> == Također pogledajte== * [[Astma]] * [[Alergija]] * [[Ekcem]] * [[Toksin]] == Reference == {{reflist | 30em}} == Vanjski linkovi == {{Commonscat|Allergen}} * [http://www.hon.ch/Library/Theme/Allergy/Glossary/allergy.html Opće informacije o alergiji i alergenima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170306063403/http://www.hon.ch/Library/Theme/Allergy/Glossary/allergy.html |date=6. 3. 2017 }} * [http://www.allermatch.org Allermatch - Poređenje sekvenci prema alergenim proteinima] * [http://fermi.utmb.edu/SDAP/ SDAP - Strukturna baza podataka o alergenim proteinima] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100613182735/http://fermi.utmb.edu/SDAP/ |date=13. 6. 2010 }} * [http://www.allergome.org/script/about.php Baza podataka o alergijama ] * [http://www.allergen.org Nomenklatura alergena] {{Imunološki sistem}} [[Kategorija:Imunološki sistem]] [[Kategorija:Imunologija]] [[Kategorija:Alergologija]] jek3lbwxc3kc8lyvx9vs258dejjchum 0 460215 3824100 3783514 2026-04-04T13:33:11Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824100 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = štafeta | godina = 2020 | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Antholz]], {{ZID|Italija}} | datum = 13. februara 2020 | broj_učesnika = 108 | broj_zemalja = 27 | broj_ekipa = 27 | zlato = Marte Olsbu Røiseland | zlato_2 = Tiril Eckhoff | zlato_3 = Tarjei Bø | zlato_4 = Johannes Thingnes Bø | zlato_NOK = NOR | srebro = Lisa Vittozzi | srebro_2 = Dorothea Wierer | srebro_3 = Lukas Hofer | srebro_4 = Dominik Windisch | srebro_NOK = ITA | bronza = Eva Puskarčíková | bronza_2 = Markéta Davidová | bronza_3 = Ondřej Moravec | bronza_4 = Michal Krčmář | bronza_NOK = ČEŠ | godina_p = 2019 | spol = mješovito | godina_s = 2021 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|mješovitoj štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2020]], održala se se [[13. februar]]a 2020. u [[italija]]nskom gradu [[Antholz]]u.<ref>[https://www.biathlon-antholz.it/files/content/118703_12198_1_0/wettkampfprogramm2020.pdf Program]</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1920/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C51B2_1.0.pdf Startna lista]</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 14:45 po lokalnom vremenu ([[CET]]).<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1920/BT/SWRL/CH__/MXRL/BT_C73C_1.0.pdf Finalni razultati]</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj!! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold01}} || 1 || align=left|{{flagcountry|NOR}}<br><small>[[Marte Olsbu Røiseland]]<br>[[Tiril Eckhoff]]<br>[[Tarjei Bø]]<br>[[Johannes Thingnes Bø]]</small> || '''1:02:27.7'''<br>16:30.7<br>16:29.5<br>14:46.1<br>14:41.4 || '''0+2 0+5'''<br>0+0 0+1<br>0+2 0+0<br>0+0 0+2<br>0+0 0+2 || |- | {{silver02}} || 3 || align=left|{{flagcountry|ITA}}<br><small>[[Lisa Vittozzi]]<br>[[Dorothea Wierer]]<br>[[Lukas Hofer]]<br>[[Dominik Windisch]]</small> || '''1:02:43.3'''<br>16:31.9<br>16:40.6<br>14:34.1<br>14:56.7 || '''0+3 0+3'''<br>0+2 0+0<br>0+1 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2 || {{sort|+0:15.6|+15.6}} |- | {{bronze03}} || 9 || align=left|{{flagcountry|CZE}}<br><small>[[Eva Puskarčíková]]<br>[[Markéta Davidová]]<br>[[Ondřej Moravec]]<br>[[Michal Krčmář]]</small> || '''1:02:58.5'''<br>16:44.4<br>16:27.4<br>14:39.6<br>15:07.1 || '''0+1 0+1'''<br>0+1 0+0<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1 || {{sort|+0:30.8|+30.8}} |- | 4 || 6 || align=left|{{flagcountry|GER}}<br><small>[[Franziska Preuß]]<br>[[Denise Herrmann]]<br>[[Arnd Peiffer]]<br>[[Benedikt Doll]]</small> || '''1:03:16.9'''<br>17:05.6<br>16:36.0<br>14:47.4<br>14:47.9 || '''0+1 1+10'''<br>0+1 0+2<br>0+0 1+3<br>0+0 0+3<br>0+0 0+2 || {{sort|+0:49.2|+49.2}} |- | 5 || 24 || align=left|{{flagcountry|UKR}}<br><small>[[Anastasija Merkušina]]<br>[[Julija Džima]]<br>[[Artem Prima]]<br>[[Dmitro Pidrušnji]]</small> || '''1:03:23.8'''<br>16:46.6<br>16:52.9<br>14:40.7<br>15:03.6 || '''0+0 1+7'''<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2<br>0+0 0+2<br>0+0 1+3 || {{sort|+0:56.1|+56.1}} |- | 6 || 5 || align=left|{{flagcountry|RUS}}<br><small>[[Irina Starykh]]<br>[[Jekaterina Jurlova-Percht]]<br>[[Matvej Jelisejev]]<br>[[Aleksandar Loginov (biatlonac)|Aleksandar Loginov]]</small> || '''1:03:27.1'''<br>17:23.2<br>16:36.2<br>15:01.0<br>14:26.7 || '''0+4 0+4'''<br>0+0 0+3<br>0+1 0+0<br>0+3 0+1<br>0+0 0+0 || {{sort|+0:59.4|+59.4}} |- | 7 || 2 || align=left|{{flagcountry|FRA}}<br><small>[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]<br>[[Justine Braisaz]]<br>[[Martin Fourcade]]<br>[[Quentin Fillon Maillet]]</small> || '''1:03:36.3'''<br>17:44.9<br>16:55.8<br>14:36.1<br>14:19.5 || '''1+6 0+3'''<br>1+3 0+2<br>0+3 0+0<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0 || +1:08.6 |- | 8 || 7 || align=left|{{flagcountry|AUT}}<br><small>[[Lisa Hauser]]<br>[[Katharina Innerhofer]]<br>[[Felix Leitner]]<br>[[Dominik Landertinger]]</small> || '''1:04:06.9'''<br>16:45.2<br>17:30.0<br>14:57.2<br>14:54.5 || '''0+1 1+6'''<br>0+0 0+1<br>0+0 1+3<br>0+0 0+2<br>0+1 0+0 || +1:39.2 |- | 9 || 12 || align=left|{{flagcountry|FIN}}<br><small>[[Mari Eder]]<br>[[Kaisa Mäkäräinen]]<br>[[Tero Seppälä]]<br>[[Olli Hiidensalo]]</small> || '''1:04:07.2'''<br>17:11.9<br>16:52.2<br>14:55.6<br>15:07.5 || '''0+6 0+4'''<br>0+3 0+1<br>0+1 0+2<br>0+1 0+1<br>0+1 0+0 || +1:39.5 |- | 10 || 8 || align=left|{{flagcountry|SUI}}<br><small>[[Selina Gasparin]]<br>[[Lena Häcki]]<br>[[Benjamin Weger]]<br>[[Serafin Wiestner]]</small> || '''1:04:18.2'''<br>16:43.1<br>16:50.3<br>14:46.3<br>15:58.5 || '''0+6 2+8'''<br>0+1 0+1<br>0+2 0+3<br>0+1 0+1<br>0+2 2+3 || +1:50.5 |- | 11 || 4 || align=left|{{flagcountry|SWE}}<br><small>[[Linn Persson]]<br>[[Hanna Öberg]]<br>[[Jesper Nelin]]<br>[[Sebastian Samuelsson]]</small> || '''1:04:32.7'''<br>17:35.7<br>16:21.2<br>15:19.6<br>15:16.2 || '''0+4 2+9'''<br>0+2 0+3<br>0+0 0+0<br>0+2 1+3<br>0+0 1+3 || +2:05.0 |- | 12 || 11 || align=left|{{flagcountry|BLR}}<br><small>[[Irina Krjuko]]<br>[[Jelena Kručinkina]]<br>[[Sergej Bošarnikov]]<br>[[Anton Smolski]]</small> || '''1:04:51.8'''<br>16:43.8<br>16:56.5<br>15:08.5<br>16:03.0 || '''1+4 0+2'''<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1<br>0+1 0+0<br>1+3 0+1 || +2:24.1 |- | 13 || 10 || align=left|{{flagcountry|USA}}<br><small>[[Susan Dunklee]]<br>[[Clare Egan]]<br>[[Leif Nordgren]]<br>[[Sean Doherty (biatlonka)|Sean Doherty]]</small> || '''1:05:13.8'''<br>17:01.9<br>17:15.0<br>15:40.0<br>15:16.9 || '''0+4 0+5'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+2<br>0+2 0+1<br>0+1 0+2 || +2:46.1 |- | 14 || 14 || align=left|{{flagcountry|CAN}}<br><small>[[Emily Dickson]]<br>[[Emma Lunder]]<br>[[Scott Gow]]<br>[[Christian Gow]]</small> |'''1:05:25.2'''<br>18:06.9<br>16:50.3<br>14:56.4<br>15:31.6 || '''0+3 1+8'''<br>0+1 1+3<br>0+1 0+0<br>0+0 0+2<br>0+1 0+3 || +2:57.5 |- | 15 || 18 || align=left|{{flagcountry|EST}}<br><small>[[Regina Oja]]<br>[[Johanna Talihärm]]<br>[[Rene Zahkna]]<br>[[Kalev Ermits]]</small> || '''1:05:39.5'''<br>17:05.2<br>17:15.8<br>15:12.2<br>16:06.3 || '''0+4 1+5'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1<br>0+2 0+0<br>0+1 1+3 || +3:11.8 |- | 16 || 20 || align=left|{{flagcountry|LTU}}<br><small>[[Natalija Kočergina]]<br>[[Gabrielė Leščinskaitė]]<br>[[Vytautas Strolia]]<br>[[Karol Dombrovski]]</small> || '''1:06:50.0'''<br>17:40.0<br>17:51.1<br>15:15.6<br>16:03.3 || '''0+5 0+3'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1<br>0+3 0+0<br>0+1 0+1 || +4:22.3 |- | 17 || 13 || align=left|{{flagcountry|POL}}<br><small>[[Kinga Zbylut]]<br>[[Kamila Żuk]]<br>[[Grzegorz Guzik]]<br>[[Łukasz Szczurek]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>18:39.1<br>17:13.9<br>15:35.5 || '''2+4 1+10'''<br>2+3 0+1<br>0+0 0+3<br>0+1 0+3<br>0+0 1+3 || rowspan=11| |- | 18 || 21 || align=left|{{flagcountry|CHN}}<br><small>[[Chu Yuanmeng]]<br>[[Zhang Yan (biatlonka)|Zhang Yan]]<br>[[Li Xuezhi]]<br>[[Tang Jinle]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>17:13.4<br>18:04.1 || valign=top|'''0+2 1+6'''<br>0+0 0+2<br>0+0 0+1<br>0+2 1+3 |- | 19 || 16 || align=left|{{flagcountry|SVK}}<br><small>[[Terézia Poliaková]]<br>[[Veronika Machyniaková]]<br>[[Martin Otčenáš]]<br>[[Michal Šíma]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>18:37.4<br>18:16.5 || valign=top|'''0+0 0+2'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1 |- | 20 || 19 || align=left|{{flagcountry|JPN}}<br><small>[[Fuyuko Tachizaki]]<br>[[Sari Maeda]]<br>[[Kōsuke Ozaki]]<br>[[Mikito Tachizaki]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>17:25.6<br>19:25.0 || valign=top|'''0+2 5+7'''<br>0+1 0+1<br>0+0 3+3<br>0+1 2+3 |- | 21 || 23 || align=left|{{flagcountry|LAT}}<br><small>[[Baiba Bendika]]<br>[[Jūlija Matvijenko]]<br>[[Aleksandrs Patrijuks]]<br>[[Edgars Mise]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>16:56.4<br>19:45.7 || valign=top|'''0+2 1+8'''<br>0+0 0+2<br>0+0 0+3<br>0+2 1+3 |- | 22 || 22 || align=left|{{flagcountry|KAZ}}<br><small>[[Galina Višnjevska-Šeporenko]]<br>[[Jelisaveta Belčenko]]<br>[[Aleksandar Muhin (biatlonac)|Aleksandar Muhin]]<br>[[Vladislav Kirejev]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>18:36.7<br>18:09.9 || valign=top|'''0+7 5+9'''<br>0+3 0+3<br>0+2 1+3<br>0+2 4+3 |- | 23 || 15 || align=left|{{flagcountry|SVN}}<br><small>[[Nika Vindišar]]<br>[[Lea Einfalt]]<br>[[Klemen Bauer]]<br>[[Rok Tršan]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>18:46.4<br>18:00.8 || valign=top|'''2+8 0+8'''<br>1+3 0+3<br>0+2 0+2<br>1+3 0+3 |- | 24 || 17 || align=left|{{flagcountry|BUL}}<br><small>[[Danijela Kadeva]]<br>[[Marija Zdravkova]]<br>[[Vladimir Ilijev]]<br>[[Dimitar Gerdžikov]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>19:04.2 || valign=top|'''0+4 1+5'''<br>0+3 1+3<br>0+1 0+2 |- | 25 || 27 || align=left|{{flagcountry|BEL}}<br><small>[[Lotte Lie]]<br>[[Rieke De Meyer]]<br>[[Thierry Langer]]<br>[[Tom Lahaye-Goffart]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>18:03.7 || valign=top|'''0+2 0+0'''<br>0+1 0+0<br>0+1 0+0 |- | 26 || 26 || align=left|{{flagcountry|ROU}}<br><small>[[Enikő Márton]]<br>[[Ana Cotrus]]<br>[[George Buta]]<br>[[Cornel Puchianu]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>20:58.6 || valign=top|'''0+1 3+3'''<br>0+1 3+3<br>0+0{{nbsp|7}} |- | 27 || 25 || align=left|{{flagcountry|KOR}}<br><small>[[Ana Frolina]]<br>[[Mariya Abe]]<br>[[Timofej Lapšin]]<br>[[Choi Du-jin]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>18:50.9 || valign=top|'''6+6 0+1'''<br>2+3 0+1<br>4+3{{nbsp|7}} |} == Napomene== <references group="N"/> <references group="lower-alpha"/> ==Reference== {{reference}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.]] 6bbsj97l5lo2i8sdmilgfpc3xx5nfbe 0 460219 3824101 3823685 2026-04-04T13:33:50Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824101 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = sprint | godina = 2020 | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = [[Antholz]], {{ZID|Italija}} | datum = 14. februara 2020. | broj_učesnika = 101 | broj_zemalja = 33 | broj_ekipa = | zlato = Marte Olsbu Røiseland | zlato_NOK = NOR | srebro = Susan Dunklee | srebro_NOK = USA | bronza = Lucie Charvátová | bronza_NOK = CZE | godina_p = 2019 | spol = žene | godina_s = 2021 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] na 7,5&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2020.]] u ženskoj konkurenciji održala se [[14. februar]]a 2020. u [[italija]]nskom gradu [[Antholz]]u.<ref>[https://www.biathlon-antholz.it/files/content/118703_12198_1_0/wettkampfprogramm2020.pdf Program]</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1920/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C51A_1.1.pdf Startna lista]</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:45.<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/1920/BT/SWRL/CH__/SWSP/BT_C73B_1.0.pdf Final results]</ref> Prvih 60 takmičarki kvalifikovali su se za utrku u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|potjeri]] 16. marta 2020.<BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+1)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold1}} || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} || 21:13.1 || 1 (0+1) || |- | {{silver2}} || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 21:19.9 || 0 (0+0) || {{sort|+0:06.8|+6.8}} |- | {{bronze3}} || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Lucie Charvátová]]|ČEŠ}} || 21:34.4 || 1 (1+0) || {{sort|+0:21.3|+21.3}} |- | 4 || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Olena Pidhrušna]]|UKR}} || 21:38.7 || 1 (1+0) || {{sort|+0:25.6|+25.6}} |- | 5 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Denise Herrmann]]|NJE}} || 21:43.6 || 3 (2+1) || {{sort|+0:30.5|+30.5}} |- | 6 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 21:50.7 || 2 (2+0) || {{sort|+0:37.6|+37.6}} |- | 7 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 21:52.1 || 2 (1+1) || {{sort|+0:39.0|+39.0}} |- | 8 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} || 21:53.9 || 2 (1+1) || {{sort|+0:40.8|+40.8}} |- | 9 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Ivona Fialková]]|SLK}} || 21:57.3 || 1 (0+1) || {{sort|+0:44.2|+44.2}} |- | 10 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Aita Gasparin]]|ŠVI}} || 21:57.5 || 0 (0+0) || {{sort|+0:44.4|+44.4}} |- | 11 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Vita Semerenko]]|UKR}} || 21:59.5 || 0 (0+0) || {{sort|+0:46.4|+46.4}} |- | 12 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]]|LAT}} || 22:00.0 || 1 (1+0) || {{sort|+0:46.9|+46.9}} |- | 13 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Elvira Öberg]]|ŠVE}} || 22:00.5 || 1 (1+0) || {{sort|+0:47.4|+47.4}} |- | 14 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]]|NJE}} || 22:02.6 || 2 (1+1) || {{sort|+0:49.5|+49.5}} |- | 15 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Célia Aymonier]]|FRA}} || 22:03.3 || 2 (2+0) || {{sort|+0:50.2|+50.2}} |- | 16 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Paulína Fialková]]|SLK}} || 22:08.4 || 2 (0+2) || {{sort|+0:55.3|+55.3}} |- | 17 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 22:09.4 || 1 (0+1) || {{sort|+0:56.3|+56.3}} |- | 18 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} || 22:10.3 || 3 (0+3) || {{sort|+0:57.2|+57.2}} |- | 19 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]]|AUT}} || 22:11.4 || 2 (0+2) || {{sort|+0:58.3|+58.3}} |- | 20 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Bescond]]|FRA}} || 22:13.5 || 2 (1+1) || +1:00.4 |- | 21 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Jekaterina Jurlova-Percht]]|RUS}} || 22:16.7 || 3 (1+2) || +1:03.6 |- | 22 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} || 22:18.5 || 2 (2+0) || +1:05.4 |- | 23 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Karolin Horchler]]|NJE}} || 22:24.3 || 1 (1+0) || +1:11.2 |- | 24 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]]|ČEŠ}} || 22:24.6 || 2 (1+1) || +1:11.5 |- | 25 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Selina Gasparin]]|ŠVI}} || 22:25.6 || 3 (1+2) || +1:12.5 |- | 26 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 22:25.7 || 2 (0+2) || +1:12.6 |- | 27 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Milena Todorova]]|BUG}} || 22:30.4 || 1 (0+1) || +1:17.3 |- | 28 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz]]|POL}} || 22:32.9 || 2 (0+2) || +1:19.8 |- | 29 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Lea Einfalt]]|SLO}} || 22:33.8 || 1 (1+0) || +1:20.7 |- | 30 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Regina Oja]]|EST}} || 22:34.9 || 1 (1+0) || +1:21.8 |- | 31 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]]|EST}} || 22:35.1 || 1 (0+1) || +1:22.0 |- | 32 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz]]|FRA}} || 22:35.2 || 4 (2+2) || +1:22.1 |- | 33 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]]|ŠVE}} || 22:36.3 || 2 (1+1) || +1:23.2 |- | 34 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Kočergina]]|LIT}} || 22:39.7 || 2 (0+2) || +1:26.6 |- | 35 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Lunder]]|KAN}} || 22:42.4 || 3 (2+1) || +1:29.3 |- | 36 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]]|UKR}} || 22:44.4 || 2 (0+2) || +1:31.3 |- | 37 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Markéta Davidová]]|ČEŠ}} || 22:45.2 || 3 (1+2) || +1:32.1 |- | 38 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]]|RUS}} || 22:47.2 || 2 (1+1) || +1:34.1 |- | 39 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Meng Fanqi]]|KIN}} || 22:47.8 || 0 (0+0) || +1:34.7 |- | 40 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Kaisa Mäkäräinen]]|FIN}} || 22:48.0 || 4 (2+2) || +1:34.9 |- | 41 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]|FRA}} || 22:48.8 || 4 (3+1) || +1:35.7 |- | 42 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Jelisaveta Belčenko]]|KAZ}} || 22:51.9 || 1 (1+0) || +1:38.8 |- | 43 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Nadia Moser]]|KAN}} || 22:52.5 || 2 (2+0) || +1:39.4 |- | 44 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Linn Persson]]|ŠVE}} || 22:53.6 || 3 (0+3) || +1:40.5 |- | 45 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Federica Sanfilippo]]|ITA}} || 22:56.7 || 3 (1+2) || +1:43.6 |- | 46 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Nika Vindišar]]|SLO}} || 22:59.7 || 2 (0+2) || +1:46.6 |- | 47 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Kinga Zbylut]]|POL}} || 23:00.9 || 2 (0+2) || +1:47.8 |- | 48 || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Larisa Kuklina]]|RUS}} || 23:02.7 || 4 (1+3) || +1:49.6 |- | 49 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Jelena Kručinkina]]|BJE}} || 23:03.2 || 3 (2+1) || +1:50.1 |- | 50 || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]]|ŠVI}} || 23:04.0 || 3 (0+3) || +1:50.9 |- | 51 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Christina Rieder]]|AUT}} || 23:09.0 || 2 (1+1) || +1:55.9 |- | 52 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Krjuko]]|BJE}} || 23:09.5 || 2 (1+1) || +1:56.4 |- | 53 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Starih]]|RUS}} || 23:10.2 || 4 (2+2) || +1:57.1 |- | 54 || 101 || align=left| {{flagathlete|[[Magdalena Gwizdoń]]|POL}} || 23:10.8 || 1 (1+0) || +1:57.7 |- | 55 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Sari Maeda (biatlonka)|Sari Maeda]]|JAP}} || 23:11.6 || 1 (1+0) || +1:58.5 |- | 56 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Emily Dickson]]|KAN}} || 23:13.9 || 2 (1+1) || +2:00.8 |- | 57 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} || 23:14.2 || 4 (0+4) || +2:01.1 |- | 58 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Kamila Żuk]]|POL}} || 23:19.7 || 4 (4+0) || +2:06.6 |- | 59 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 23:21.1 || 6 (2+4) || +2:08.0 |- | 60 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Lotte Lie]]|BEL}} || 23:22.0 || 1 (0+1) || +2:08.9 |- | 61 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Bankes]]|KAN}} || 23:24.6 || 2 (0+2) || +2:11.5 |- | 62 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Joanne Reid]]|SAD}} || 23:26.3 || 2 (1+1) || +2:13.2 |- | 63 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]]|ŠVI}} || 23:28.1 || 5 (3+2) || +2:15.0 |- | 64 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]]|AUT}} || 23:33.1 || 3 (1+2) || +2:20.0 |- | 65 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Janina Hettich]]|NJE}} || 23:36.5 || 5 (1+4) || +2:23.4 |- | 66 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Galina Višnjevska-Šeporenko]]|KAZ}} || 23:38.4 || 2 (0+2) || +2:25.3 |- | 67 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Michela Carrara]]|ITA}} || 23:43.8 || 3 (2+1) || +2:30.7 |- | 68 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Mari Eder]]|FIN}} || 23:44.5 || 5 (1+4) || +2:31.4 |- | 69 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Gabrielė Leščinskaitė]]|LIT}} || 23:46.3 || 2 (1+1) || +2:33.2 |- | 70 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Jessica Jislová]]|ČEŠ}} || 23:48.6 || 4 (2+2) || +2:35.5 |- | 71 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Tang Jialin]]|KIN}} || 24:00.6 || 2 (1+1) || +2:47.5 |- | 72 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BJE}} || 24:02.9 || 3 (2+1) || +2:49.8 |- | 73 || 96 || align=left| {{flagathlete|[[Emily Dreissigacker]]|SAD}} || 24:05.9 || 2 (1+1) || +2:52.8 |- | 74 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Kondratijeva]]|KAZ}} || 24:10.1 || 2 (0+2) || +2:57.0 |- | rowspan=2|75 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Karoline Offigstad Knotten]]|NOR}} || 24:14.4 || 3 (2+1) || +3:01.3 |- | 66 || align=left| {{flagathlete|[[Tuuli Tomingas]]|EST}} || 24:14.4 || 4 (2+2) || +3:01.3 |- | 77 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Tachizaki]]|JAP}} || 24:15.1 || 3 (1+2) || +3:02.0 |- | 78 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Nina Zadravec]]|SLO}} || 24:20.7 || 3 (1+2) || +3:07.6 |- | 79 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Yurie Tanaka]]|JAP}} || 24:38.7 || 4 (2+2) || +3:25.6 |- | 80 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Suvi Minkkinen]]|FIN}} || 24:53.4 || 3 (1+2) || +3:40.3 |- | 81 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Danijela Kadeva]]|BUG}} || 24:53.6 || 3 (1+2) || +3:40.5 |- | 82 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Terézia Poliaková]]|SLK}} || 24:55.8 || 2 (1+1) || +3:42.7 |- | 83 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Frolina]]|JKO}} || 24:58.2 || 6 (4+2) || +3:45.1 |- | 84 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Hana Sola]]|BJE}} || 25:12.1 || 7 (3+4) || +3:59.0 |- | 85 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Marija Zdravkova]]|BUG}} || 25:13.7 || 3 (3+0) || +4:00.6 |- | 86 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Ala Hijenko]]|MOL}} || 25:33.3 || 4 (3+1) || +4:20.2 |- | 87 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Chu Yuanmeng]]|KIN}} || 25:34.6 || 6 (4+2) || +4:21.5 |- | 88 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Jūlija Matvijenko]]|LAT}} || 25:39.0 || 2 (1+1) || +4:25.9 |- | 89 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Ko Eun-jung]]|JKO}} || 25:49.9 || 2 (2+0) || +4:36.8 |- | 90 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Amanda Lightfoot]]|UK}} || 25:51.2 || 5 (3+2) || +4:38.1 |- | 91 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Enikö Marton]]|RUM}} || 26:05.0 || 3 (1+2) || +4:51.9 |- | 92 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Machyniaková]]|SLK}} || 26:13.4 || 6 (3+3) || +5:00.3 |- | 93 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Jillian Colebourn]]|AUS}} || 26:28.1 || 5 (2+3) || +5:15.0 |- | 94 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Nika Blaženić]]|HRV}} || 26:29.2 || 5 (3+2) || +5:16.1 |- | 95 || 100 || align=left| {{flagathlete|[[Mariya Abe]]|JKO}} || 26:36.1 || 2 (1+1) || +5:23.0 |- | 96 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Larisa Cotrus]]|RUM}} || 26:36.3 || 6 (4+2) || +5:23.2 |- | 97 || 102 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Jesipionok]]|LIT}} || 26:38.9 || 1 (1+0) || +5:25.8 |- | 98 || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Sanita Buliņa]]|LAT}} || 26:56.2 || 3 (3+0) || +5:43.1 |- | 99 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Sára Pónya]]|MAĐ}} || 27:39.8 || 4 (1+3) || +6:26.7 |- | 100 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Anika Kožica]]|HRV}} || 27:51.6 || 5 (2+3) || +6:38.5 |- | 101 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Enkhbayar Ariuntungalag]]|MNG}} || 28:08.3 || 7 (4+3) || +6:55.2 |- | {{hs|102}} || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Rieke De Maeyer]]|BEL}} |||| colspan=3|{{sort|99|Did not start}} |} ==Reference== {{reference}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.]] c9ggm50tny3fmug29i65r1n6lxbwg0v 0 462594 3824083 3437467 2026-04-04T13:03:02Z Palapa 383 /* Reference */ 3824083 wikitext text/x-wiki {{Infokutija knjiga | naziv = YU 100: najbolji albumi jugoslovenske rok i pop muzike | naziv_originala = | prijevod = | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | autor = [[Duško Antonić]], [[Danilo Štrbac]] | ilustrator = | dizajn korica = | država = [[Srbija i Crna Gora|Savezna Republika Jugoslavija]] | jezik = srpski | žanr = | vrsta_djela = | izdavač = | vrijeme i mjesto nastanka = | datum_izdanja = | vrsta_korica = | broj_stranica = 104 | pripovjedač = | gledište = | vrijeme_radnje = | mjesto_radnje = | glavni_lik = | vrhunac = | teme = | isbn = }} '''''YU 100: najbolji albumi jugoslavenske [[Rok-muzika|rok]] i [[Pop-muzika|pop]] muzike''''' jest knjiga koju su 1998. godine objavili Duško Antonić i Danilo Štrbac. U knjizi je objavljen popis 100 najboljih muzičkih albuma iz bivše [[Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija|Jugoslavije]] prema anketi 70 srbijanskih muzičkih kritičara, novinara, umjetnika i drugih. == Statistike == 100 najboljih albuma koji su izabrani kao najbolji analizom daju neke od zanimljivih [[Statistika|statističkih]] podataka, a neki od njih su dati u nastavku. === Izvođači sa najvećim brojem albuma === * [[Bijelo dugme]] – 8 * [[Riblja čorba]] – 8 * [[Azra (grupa)|Azra]] – 5 * [[Bajaga i Instruktori]] – 4 * [[Film (grupa)|Film]] – 4 * [[Haustor]] – 4 * [[Leb i sol]] – 4 * [[Idoli]] (uključujući i album od više izvođača ''[[Paket aranžman]]'') * [[Đorđe Balašević]] (zajedno sa albumom ''[[Mojoj mami umesto maturske slike u izlogu]]'' njegovog bivšeg muzičkog sastava [[Rani Mraz]]) – 3 * [[Disciplina Kičme]] – 3 === Izdavačke kuće sa najviše objavljenih albuma === * [[Jugoton]] – 47 * [[Produkcija gramofonskih ploča Radio-televizije Beograd|PGP-RTB]] – 28 * [[ZKP RTLJ]] – 12 * [[Helidon]] – 7 * [[Diskoton]] – 2 * [[Suzy (record label)|Suzy]] – 2 * [[Alta]] – 2 * [[Carlo Records]] – 1 === Producenti s najvećim brojem produciranih albuma === * [[Goran Bregović]], [[Saša Habić]], [[Kornelije Kovač]], [[Enco Lesić]], [[Ivo Umek]], [[Ivan Stančić|Ivan "Piko" Stančić]], [[Branimir Štulić|Branimir "Džoni" Štulić]] – 4 * [[Boris Bele]], [[Nikola Borota]], [[Neil Harrison]], [[John McCoy]], [[Dave Cook]] i [[Anthony David]], [[Dušan Kojić|Dušan Kojić "Koja"]], [[Josip Boček]] – 3 * [[Srđan Gojković|Srđan Gojković "Gile"]], [[Husein Hasanefendić|Husein Hasanefendić "Hus"]], [[Stipica Kalođera]], [[Vanja Lisak]], [[Milivoje Narković|Milivoje "Mića" Marković]], [[Đorđe Petrović]], [[Petar J. Mac Taggart]], [[Tihomir Varga|Tihomir "Tini" Varga]] – 2 == Reference == {{reference}} == Vanjski linkovi == {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Knjige iz 1998.]] [[Kategorija:Knjige o muzici]] [[Kategorija:Muzika u Jugoslaviji]] lpemd77vlg7vug2ruzomz2v22v9vrv8 0 466550 3824188 3704800 2026-04-05T02:08:06Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824188 wikitext text/x-wiki {{Infokutija muzičar | počasni_prefiks = | ime = Albino | počasni_sufiks = | slika = | slika_veličina = | široka_slika = <!-- 'da' ako je široka slika, inače ostaviti prazno --> | alt = | opis = | izvorno_ime = | izvorno_ime_jezik = | ime_po_rođenju = Stjepan Jelica<ref name="Genius.com">{{cite web |url= https://genius.com/artists/Albino|title= Biography|author-link=Genius.com |publisher=Genius|date=13. 7. 2020 |website=Genius.com |access-date=13. 7. 2020}}</ref> | alias = Albino<ref name="Genius.com"/> | datum_rođenja = {{datum rođenja i godine|1998|03|27}}<ref name="Genius.com"/> | mjesto_rođenja = [[Jajce]], [[Bosna i Hercegovina]]<ref name="Genius.com"/> | porijeklo = [[Bosna i Hercegovina]] | datum_smrti = <!-- {{datum smrti i godine|GGGG|MM|DD|GGGG|MM|DD}} (prvo datum smrti) --> | mjesto_smrti = | žanr = {{flatlist| * [[Pop-muzika|pop]] * [[rap]] * [[trap]] * [[etno]] * [[deep house]] }} | zanimanje = reper | instrument = | karijera = 2012–sada | izdavač = [[3Points]], [[1K1]]<ref name="Genius.com"/> | povezani_umjetnici = {{flatlist| * [[Edo Maajka]] * [[Makk]]<ref name=" Klix.ba"/> * [[Klinac (reper)|Klinac]] * [[Zoza]] * [[Edita Aradinović]]<ref name=" Klikjajce.com ">{{cite web|url= https://www.klikjajce.com/jajcanin-stjepan-jelica-albino-predstavio-novu-pjesmu-i-spot-video/|title= Jajčanin Stjepan Jelica – Albino predstavio novu pjesmu i spot (VIDEO)|author-link= jajce online|publisher= Klikjajce.com|date= 16. 2. 2020|website= Klikjajce.com|access-date= 13. 7. 2020|archive-date= 13. 7. 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200713213909/https://www.klikjajce.com/jajcanin-stjepan-jelica-albino-predstavio-novu-pjesmu-i-spot-video/|url-status= dead}}</ref> * [[Milja (reper)|Milja]] }} | web_stranica = | značajni_instrumenti = [[Klavir]] | modul = | modul2 = | modul3 = | background = solo_izvođač }} '''Stjepan Jelica'''<ref name="Genius.com"/> (rođen 27. marta 1998), poznatiji kao '''Albino''', [[Bosna i Hercegovina|bosanskohercegovački]] je [[Elektronska muzika|electro]], [[Pop-muzika|pop]], [[trap]] [[reper]], [[muzičar]] i [[muzički producent|producent]].<ref name="Genius.com"/> Popularnost je stekao objavom cover/remix pjesme pod nazivom [[Rasta]]<ref name=" Svet.rs ">{{cite web|url= https://www.svet.rs/vesti/mladi-reper-posvetio-pesmu-rasti|title= Mladi reper posvetio pesmu Rasti|author-link= Svet|publisher= Svet.rs|date= 7. 3. 2018|website= Svet.rs|access-date= 13. 7. 2020|archive-date= 7. 9. 2018|archive-url= https://web.archive.org/web/20180907032256/https://www.svet.rs/vesti/mladi-reper-posvetio-pesmu-rasti|url-status= dead}}</ref> poznatog američkog pjevača [[Post Malone]]a i njegove pjesme [[Rockstar]]. Iza sebe ima veliki broj [[singl]]ova, a sarađivao je sa brojnim [[Muzika|muzičarima]] i [[Pjevanje|pjevačima]]<ref name=" Bljesak.info ">{{cite web |url= https://www.bljesak.info/kultura/glazba/albino-stvara-svoje-pjesme/305893|title= Albino: Stvara svoje pjesme i surađuje s velikim imenima Balkana| author-link=D.A. |publisher= Bljesak.info |date=21. 3. 2020 |website= Bljesak.info |access-date=13. 7. 2020}}</ref> kao što su [[Edo Maajka]], [[Klinac (reper)|Klinac]], [[Zoza]], [[Helem nejse]], [[Edita Aradinović]].<ref name=" Klikjajce.com "/> Član je [[beograd]]ske producentske i izdavačke kuće [[3Points]].<ref name="Genius.com"/> == Biografija == Stjepan je rođen u [[Jajce|Jajcu]], gdje je završio osnovnu [[Niža muzička škola|muzičku školu]].<ref name="Genius.com"/> Nakon završetka osnovne muzičke škole, upisuje srednju muzičku školu Jakov Gotovac<ref name=" Klikjajce.com "/> u [[Novi Travnik|Novom Travniku]]. Nakon završetka odlazi u [[Mostar]] i tamo upisuje Muzičku akademiju koju trenutno pohađa. Ljubav prema muzici gaji još iz mlađih dana, a kao [[producent]], instrumentalista i beat maker radi od 2012. godine. Na početku svoje karijere, bavio se izradom autorskih matrica, muzičkih podloga i aranžmana za brojne zvijezde s područja bivše [[Jugoslavija|Jugoslavije]]. Ono što ga izdvaja od većine osoba jeste njegovo zdravstveno i medicinsko stanje boje kože, kose i očiju a to je [[albinizam]].<ref name=" Blic.rs ">{{cite web |url= https://www.blic.rs/slobodno-vreme/stjepan-je-albino-moje-oci-kosa-i-koza-nemaju-boju-ali-nije-samo-to-drugacije/w4tkpz0|title= Stjepan je ALBINO: Moje oči, kosa i koža nemaju boju, ali nije samo to drugačije|author-link=J.A.K. |publisher=Blic.rs|date=19. 3. 2020 |website= Blic.rs |access-date=13. 7. 2020}}</ref> Stjepan je oduvijek odbijao misliti o tome kao o hendikepu,<ref name=" Blic.rs"/> te je stvari volio da naziva pravim imenom i sebi je shodno tome odlučio dati umjetničko ime – Albino.<ref name="Genius.com"/> ==Karijera== Svoju samostalnu profesionalnu pjevačku karijeru započeo je 2017. godine sa mostarskim reperom [[Makk]]om<ref name="Genius.com"/> sa kojim je kao producent sarađivao još i ranije. Objavio je singlove [[Podočnjak]] sa Klincem, [[Noćas]] sa Zozom, [[Rat i Mir]],<ref name=" Bljesak.info "/> [[Makadam]],<ref name=" Jajce-online.com ">{{cite web|url= https://jajce-online.com/2020/02/16/jajcanin-stjepan-jelica-albino-predstavio-novu-pjesmu-i-spot-video/|title= JAJČANIN STJEPAN JELICA – ALBINO PREDSTAVIO NOVU PJESMU I SPOT (VIDEO)' |author-link= jajce online|publisher= Jajce online|date= 16. 2. 2020|website= Jajce-online.com|access-date= 13. 7. 2020|archive-date= 13. 7. 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200713214956/https://jajce-online.com/2020/02/16/jajcanin-stjepan-jelica-albino-predstavio-novu-pjesmu-i-spot-video/|url-status= dead}}</ref> [[Glas u galami]], te mnoge druge. Svoj prvi EP album je objavio 2017. godine pod nazivom [[Rulet]].<ref name=" Klix ">{{cite web |url= https://www.klix.ba/magazin/muzika/stjepan-jelica-albino-predstavio-ep-rulet/170828098|title= Stjepan Jelica Albino predstavio EP "Rulet"|author-link=Klix |publisher=Klix|date=28. 8. 2017 |website= Klix |access-date=13. 7. 2020}}</ref> Popularnost među publikom je doživio kada je objavio cover/remix pjesmu Rasta<ref name="Svet.rs"/> koju je napisao na originalnu matricu pjesme Rockstar američkog pjevača i repera Post Malonea. Pjesmu je posvetio srbijanskom reperu [[Stefan Đurić Rasta|Rasti]] koji se ubrzo zatim pohvalio na svom [[Instagram]] profilu.<ref name="Genius.com"/> ===Saradnja sa 3Points produkcijskom kućom (2019)=== Početkom 2019. godine odlazi u [[Beograd]],<ref name=" Beforeafter.rs ">{{cite web |url=https://www.beforeafter.rs/stil/paleta-stjepan-jelica-albino/|title= Paleta: Stjepan Jelica Albino|author-link=Vladan Maksimović |publisher= Beforeafter.rs |date=20. 11. 2019 |website= Beforeafter.rs |access-date=13. 7. 2020}}</ref> gdje upoznaje [[Miloš Jovanović|Miloša Jovanovića - Rebija]] i [[Branislav Pećaranin|Branislava Pećaranina]], ekipu iz [[3Points]]a<ref name=" Klikjajce.com "/> produkcijske audio-vizualne kuće. Pored rada na djelima drugih pjevača, Stjepan sa 3Points-om sarađuje i na svojim materijalima, kao i video spotovima. == Muzički stil == Albino je reper koji kroz svoju muziku provlači nekoliko različitih svjetskih muzičkih stilova<ref name="Genius.com"/> kao što su [[trap]], [[rap]], [[hip hop]] i [[deep house]]. Uz to kombinuje [[Pop muzika|pop]] i [[balkan]]ski [[etno]] zvuk. Tekstovi opisuju njegov život, ljubav, muziku i probleme s kojima se suočavao jer je oduvijek bio ''drugačiji'' od drugih kao albino.<ref name=" Blic.rs"/> == Diskografija == === Singlovi === * [[Zajedno za naš grad]] duet sa [[Makk]] (2017)<ref name=" ba.n1info.com ">{{cite web|url= http://ba.n1info.com/Lifestyle/a142048/Makk-i-Albino-predstavili-spot-za-Zajedno-za-nas-grad.html|title= Makk i Albino predstavili spot za "Zajedno za naš grad"|author-link= N1BiH|publisher= N1BiH|date= 8. 3. 2017|website= ba.n1info.com|access-date= 13. 7. 2020|archive-date= 17. 7. 2020|archive-url= https://web.archive.org/web/20200717153057/http://ba.n1info.com/Lifestyle/a142048/Makk-i-Albino-predstavili-spot-za-Zajedno-za-nas-grad.html|url-status= dead}}</ref> * [[Nema ljubavi na ler]] duet sa [[Makk]] (2017) * [[Rasta (Rockstar remix)]] (2018)<ref name="Svet.rs"/> * [[Katran]] duet sa [[Makk]], [[Milja (reper)|Milja]] (2018) * [[Kamatar]] (2018) * [[Suzanna]] duet sa [[Makk]], [[Milja (reper)|Milja]] (2018)<ref name=" Klix.ba ">{{cite web |url= https://www.klix.ba/magazin/muzika/makk-saradnjom-sa-stjepanom-jelicom-ponovo-iznenadio-fanove-objavili-spot-i-pjesmu/181220005|title= Makk saradnjom sa Stjepanom Jelicom ponovo iznenadio fanove, objavili spot i pjesmu| author-link=Klix |publisher=Klix|date=20. 12. 2018 |website= Klix.ba |access-date=13. 7. 2020}}</ref> * [[Sveti Weed]] (2020) * [[Makadam]] (2020)<ref name=" Jajce-online.com "/> * [[Rat i mir (pjesma)|Rat i mir]] (2020)<ref name=" Bljesak.info "/> * [[Svjestan]] (2020) * [[Glas u galami]] (2020) * [[4x4]] (2020) * [[15 (pjesma)|15]] (2020) * [[30.februar]](2020) === Albumi === * [[Rulet]] (EP, 2017)<ref name=" Klix"/> == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Rođeni 1998.]] [[Kategorija:Biografije, Jajce]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački pjevači]] [[Kategorija:Bosanskohercegovački kantautori]] [[Kategorija:Živi ljudi]] eqk151zo5wwyo53dcab2tl6clmi2hql 0 469541 3824197 3631740 2026-04-05T04:28:53Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824197 wikitext text/x-wiki [[Datoteka:The_Wilton_Diptych_(Right).jpg|desno|mini|330x330piksel|Wiltonov diptih (c.&nbsp;1395–99) sa [[Anđeo|anđelima]] koji na lijevoj strani prsa nose amblem [[Bijelo srce|Bijelog jelena]], lični amblem [[Rikard II, kralj Engleske|engleskog]] kralja [[Rikard II, kralj Engleske|Ričarda II]] .]] [[Datoteka:Superman_S_symbol.svg|mini|[[Porodica|Porodični]] amblem Kuće El, iz stripa o Supermenu]] '''Amblem''' je [[Apstraktna umjetnost|apstraktni]] ili reprezentativni slikovni znak, obilježje, znamenje ili simbol koji predstavlja [[Pojam|koncept]] neke ideje, pojma, poput [[Moralno|moralne]] [[Istina|istine]], [[Alegorija|alegorije]] ili osobe, poput kralja ili [[svetac|sveca]].<ref name="OED">{{Cite book|url=http://www.askoxford.com/concise_oed/symbol|title=Oxford English Dictionary (OED2)|publisher=Oxford University Press|year=1989|isbn=0-19-861186-2|location=United Kingdom|access-date=5. 11. 2020|archive-date=23. 2. 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070223041647/http://www.askoxford.com/concise_oed/symbol|url-status=dead}}</ref> == Amblemi nasuprot simbola == [[Datoteka:House_of_the_Prince_of_Naples_in_Pompeii_Plate_147_Triclinium_Emblem_on_North_Wall_MH.jpg|lijevo|mini|Kuća napuljskog princa u Pompejima - amblem na sjevernom zidu trpezarije.]] Mada se riječi amblem i [[simbol]] često koriste kao [[Sinonim|sionimi]], treba imati na umu da je amblem uzorak koji se koristi za predstavljanje neke [[Ideja|ideje]], pojedinca ili apstrakcije, poput božanstva, plemena, [[Nacija|nacije]], vrline ili poroka. Amblem se može nositi ili koristiti na drugi način kao identifikaciona [[značka]] ili bedž. Naprimjer, u Americi se policijske značke odnose na njihov lični metalni amblem, dok njihovi utkani amblemi na uniformama identificiraju pripadnike određene jedinice. Prava ili metalna školjka, amblem [[Sveti Jakov Veliki|Apostola Jakova]], našiven na šeširu ili odjeći, predstavljao je srednjovjekovnog hodočasnika u njegovo svetište u [[Santiago de Compostela|Santiago de Composteli]]. U [[Srednji vijek|srednjem vijeku]] mnogi su sveci na [[freska]]ma i drugim slikama predstavljeni amblemima: točak ili mač je predstavljao <nowiki><i>sv.<span typeof="mw:Entity" id="mwMg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Katarinu<nowiki></i></nowiki>, svinja i malo zvono <nowiki><i>sv. Antuna Pustinjaka</i></nowiki>. Amblemi se također nazivaju i '''atributima''', posebno u umjetničkim prikazima kada ih nosi ili im je u blizini neki svetac. Kraljevi i druge važne osobe vrlo često su uzimali lične grbove ili ambleme koji su bili različiti od njihove porodične [[Heraldika|heraldike]]. Najpoznatiji ovakvi primjeri su amblem sunca koji je koristio [[Luj XIV, kralj Francuske|Luj XIV. kralj Francuske]], daždevnjaka [[Franjo I, kralj Francuske|Fransoa I. kralj Francuske]], [[Divlja svinja|vepra]] [[Rikard III, kralj Engleske|Ričarda III. kralja Engleske]], [[Lilium bosniacum|Bosanski ljiljan]] (''Lilium bosniacum)'' [[Tvrtko I, kralj Bosne|Tvrtka I]] kralja Bosne i sferni astrolab [[Manuel I kralj Portugala|Manuela I kralja Portugala]]. U petnaestom i šesnaestom stoljeću postojala je moda započeta u [[Italija|Italiji]] za izradu velikih medalja s portretnom glavom na aversu i amblemom na naličju, koji bi se davali prijateljima i kao [[diplomatski poklon]]i. Mnoge ovakve medaljone je izradio [[Pisanello]], italijanski slikar i medaljer kasne [[Gotika|gotike]], čiji medaljoni važe za najranije i najfinije primjerke ove umjetnosti. Simbol, s druge strane, na konkretniji način, zamjenjuje jednu stvar drugom:<ref name="OED"/> * [[Kršćanski križ]] je simbol [[Raspeće|Raspeća]] koji predstavlja amblem žrtvovanja. * [[Međunarodni pokret Crveni krst i Crveni polumjesec|Crveni križ]] je jedan od tri simbola koji predstavljaju [[Međunarodni pokret Crveni krst i Crveni polumjesec|Međunarodni crveni križ]].<ref>{{Cite web|url=http://www.icrc.org/Web/eng/siteeng0.nsf/html/emblem-history|title=The History of the Emblems|date=14. 3. 2006|access-date=29. 5. 2009|archive-date=3. 8. 2012|archive-url=https://archive.today/20120803090304/http://www.icrc.org/eng/resources/documents/misc/emblem-history.htm|url-status=dead}} History of the emblems of the International Red Cross: An account of this organisation's need to adopt an emblem to represent itself, and the factors which led to it eventually adopting a second (the red crescent) and third (the red crystal).</ref> Crveni križ na bijeloj pozadini amblem je [[Humanitarni duh|humanitarnog duha]] . * Oblik [[polumjesec]]a simbol je mjeseca; to je amblem [[islam]]a. * [[Lobanja i ukrštene kosti (otrov)|Lobanja i ukrštene kosti]] su simbol koji identifikuje [[otrov]].<ref>{{Cite web|url=http://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/skull-and-crossbones|title=Macmillan Dictionary|year=2009|publisher=[[Macmillan Publishers]]|access-date=29. 5. 2009|archive-date=8. 10. 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20091008153956/https://www.macmillandictionary.com/dictionary/british/skull-and-crossbones|url-status=dead}} macmillandictionary.com entry for "skull and crossbones"</ref> [[Lubanja (simbolika)|Lobanja]] je [[Memento mori|amblem prolazne prirode ljudskog života]] . [[Datoteka:Emblemata_Politica-Minor_esca_maioris.jpg|lijevo|mini|"Veliki jedu male", politički amblem iz [[Knjiga amblema|knjige amblema]], 1617]] == Ostala terminologija == [[Totem]] je posebno životinjski amblem koji izražava duh [[klan]]a. Grbovi u [[Heraldika|heraldici]] poznati su kao umeci. Lav "passant", koji hoda podignute desne prednje šape dok su ostale na zemlji služi kao amblem Engleske, a lav "rampant", prikazan u profilu sa uspravno podignutim prednjim šapama, kao amblem [[Škotska|Škotske]]. [[Ikona]] je od slika (izvorno religiozne slika) koja je konvencionalno standardizirana. [[Logo]]tip (logo) je nelični, sekularni znak, obično [[Korporacija|pravnog lica]]. == Amblemi u historiji == Od 15. stoljeća izrazi amblem ''(emblema;'' od {{Jez-el|ἔμβλημα}}, što znači "reljefni ukras") i amblematura su termini [[Arhitektura|arhitektonske]] tehnike. Oni znače [[Ikona|ikonoslikarski]] oslikani, nacrtani ili skulpturalni prikaz nekog koncepta, pojama ili ideje pričvršćene na kuće i pripadaju, poput natpisa, arhitektonskim ukrasima ([[ornament]]ima). Otkako je objavljena knjiga ''De Re Aedificatoria'' (1452., Deset knjiga o arhitekturi), [8] autora [[Leon Battista Alberti|Leona Battiste Albertija]] (1404. – 1472.), po uzoru na ''Arhitekturu, rimskog'' arhitekte i inženjera [[Vitruvije|Vitruvija]], ''amblemi'' su povezani s egipatskim hijeroglifima i smatraju se izgubljenim univerzalnim jezikom.  Stoga amblemi pripadaju [[Renesansa|renesansnom]] znanju o [[Antika|antici]], koje uključuje ne samo grčku i rimsku antiku već i egipatsku, što dokazuju brojni [[Obelisk|obelisci]] iz 16. i 17. stoljeća, sagrađeni u Rimu. Objavljivanje ''[[Emblemata|Emblemate]]'' autora [[Andrea Alciato]]a, talijanskog pravnika, prve [[Knjiga amblema|knjige o amblemima]] 1531. godine u Augsburgu, pokrenulo je fascinaciju amblemima što je trajalo dva stoljeća i dotaklo većinu zemalja zapadne Europe.<ref>{{Cite web|url=https://www.mun.ca/alciato/|title=Alciato's Book of Emblems: The Memorial Web Edition in Latin and English|last=Barker|first=William|last2=Mark Feltham|date=26. 10. 1995|access-date=29. 5. 2009|last3=Jean Guthrie}} This page states that "Andrea Alciato's [Emblemata] had enormous influence and popularity in the 16th and 17th centuries".</ref> "Amblem" se u ovom smislu odnosi na didaktičku ili moralizatorsku kombinaciju slike i teksta koja ima za cilj da čitatelja uvuče u samoreflektivno ispitivanje vlastitog života . Komplikovane asocijacije amblema mogu prenositi informacije kulturno informisanom posmatraču, što je karakteristika umetničkog pokreta iz 16. veka zvanog [[manirizam]]. [[Francis Quarles]] je 1635. godine predstavio popularnu kolekciju amblema koja je doživjela brojna izdanja, a svaki amblem sačinjen je od parafraze iz odlomka Svetog pisma, izraženog ukrašenim i metaforičnim jezikom, nakon čega slijede odlomci hrišćanskih teologa, a završava se [[epigram]]om od četiri reda. Oni su bili praćeni amblemom koji je predstavljao simbole prikazane u pratećem odlomku. == Amblemi u govoru == Amblemi su određene geste koje imaju određeno značenje. Ta su značenja obično povezana sa kulturom u kojoj su uspostavljena. Korištenje amblema omogućava da se ljudi međusobno sporazumiju na neverbalni način: pojedinac koji maše rukom prema prijatelju kaže "zdravo", a da ništa nije izustio.<ref>{{Cite book|last=Burgoon, Guerrero, Floyd|url=https://books.google.com/books?id=KaZYCwAAQBAJ|title=Nonverbal Communication|date=8. 1. 2016|publisher=Pearson Education, Inc.|isbn=9780205525003|edition=1st|pages=432|access-date=12. 4. 2017}}</ref> === Amblemi nasuprot znakovnom jeziku === Iako se znakovni jezik koristi pokretima ruku za neverbalno sporazumijevanje, ne treba ga miješati s amblemima. Jezik znakova sadrži lingvistička svojstva, slična onima koja se koriste u verbalnim jezicima, i koristi se za cjelovituo sporazumijevanje.<ref>{{Cite journal|last=Res|first=Brain|year=2009|title=Distinguishing the Processing of Gestures from Signs in Deaf Individuals: An fMRI Study|journal=Brain Res|volume=1276|pages=140–50|doi=10.1016/j.brainres.2009.04.034|pmc=2693477|pmid=19397900}}</ref> Jezička svojstva su glagoli, imenice, zamjenice, prilozi, pridjevi itd. . .<ref>{{Cite journal|last=Youn|first=Hyejin|title=On the Universal Structure of Human Lexical Semantics|url=http://www.pnas.org/content/113/7/1766.full.pdf|pmid=26831113|access-date=4. 5. 2017|date=|archive-date=9. 12. 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209071458/http://www.pnas.org/content/113/7/1766.full.pdf|url-status=dead}}</ref> Za razliku od znakovnog jezika, amblemi su nejezički oblik komunikacije. Amblemi su pojedinačni gestovi kojima je namijenjena kratka neverbalna poruka drugom pojedincu. == Amblemi u kulturi == Amblemi su povezani s kulturom u kojoj su uspostavljeni i subjektivni su prema toj kulturi. Na primjer, znak napravljen oblikovanjem kruga palcem i kažiprstom koristi se u Americi kao neverbalni izraz za "OK", u Japanu za "novac", a u nekim zemljama južne Evrope može imati seksualnu konotaciju.<ref>{{Cite book|last=Seal|first=Bernard|url=https://books.google.com/books?id=uwhZOxI11QMC&q=Academic+Encounters+Level+4+Student%27s+Book+Reading+and+Writing%3A+Human+Behavior|title=Academic Encounters Level 4 Student's Book Reading and Writing: Human Behavior|date=20. 8. 2012|publisher=Cambridge University Press|isbn=9781107602977|access-date=4. 5. 2017}}</ref> Nadalje, znak za palac u Americi znači "dobar posao", ali u nekim dijelovima Bliskog istoka znak za palac znači nešto uvredljivo.<ref>{{Cite web|url=https://blog.busuu.com/what-hand-gestures-mean-in-different-countries/|title=What Hand Gestures Mean In Different Countries|website=Busuu Logo|access-date=5. 5. 2017}}</ref> == Također pogledajte == * [[Grb]] * [[Čelenka (heraldika)|Čelenka]] * [[Knjiga amblema]] * [[Meme]] * [[Državni amblem|Državni pečat]] * [[Sveta simbologija]] * [[Pečat (amblem)]] * [[Simbol]] * [[Značka]] == Reference == {{Cite journal|last=Drysdall|first=Denis|year=2005|title=Claude Mignault of Dijon: "Theoretical Writings on the Emblem: a Critical Edition, with apparatus and notes (1577).|url=http://www.emblems.arts.gla.ac.uk/Mignault_intro.html|access-date=29. 5. 2009}} === Dalje čitanje === * [http://emblematica.library.illinois.edu/ Emblematica Online.] Univerzitet Illinois u biblioteci Champaign Urbana. 1.388 faksimila knjiga amblema. * [[Charles Moseley (scenarist)|Moseley, Charles]], ''Stoljeće amblema: Uvod u renesansni amblem'' (Aldershot: Scolar Press, 1989) == Napomene == {{Refspisak|2}} == Vanjski linkovi == * Camerarius, Joachim (1605) [http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/emblematic/id/442 ''Symbolorum & emblematum''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200731033713/http://lhldigital.lindahall.org/cdm/ref/collection/emblematic/id/442 |date=31. 7. 2020 }} - digitalni faksimil knjige amblema, sa web stranice biblioteke Linda Hall [[Kategorija:Simboli]] jo3xu7wojeq1ajdu6tifxmfskwcjb3v 0 470148 3824111 3820680 2026-04-04T13:50:27Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824111 wikitext text/x-wiki {{Infokutija Svjetski kup (zimski sportovi) | takmičenje = Svjetski kup u biatlonu 2020/2021. <!-- ** Pobjednik ** --> | takmičenje1 = Ukupno: | pobjednik1 = {{Žuto}} {{m}} {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø|J. T. Bø]]|NOR}} <br>{{Žuto}} {{ž}} {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | takmičenje2 = [[Biatlon#Discipline|Pojedinačno:]] | pobjednik2 = {{Crveno}} {{m}} {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid|S. H. Lægreid]]|NOR}}<br>{{Crveno}} <br> {{ž}} {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}}<br> {{ž}} {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} | takmičenje3 = [[Biatlon#Discipline|Sprint:]] | pobjednik3 = {{Crveno}} {{m}} {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø|J. T. Bø]]|NOR}}<br>{{Crveno}} {{ž}} {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | takmičenje4 = [[Biatlon#Discipline|Potjera:]] | pobjednik4 = {{Crveno}} {{m}} {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid|S. H. Lægreid]]|NOR}}<br>{{Crveno}} {{ž}} {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | takmičenje5 = [[Biatlon#Discipline|Masovni start:]] | pobjednik5 = {{Crveno}} {{m}} {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}}<br>{{Crveno}} {{ž}} {{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold|I. L. Tandrevold]]|NOR}} | takmičenje6 = [[Biatlon#Discipline|Štafete:]] | pobjednik6 = {{Crveno}} {{m}} {{ZID|Norveška}} <br> {{Crveno}} {{ž}} {{ZID|Norveška}} | takmičenje7 = Kup nacija: | pobjednik7 = {{Crveno}} {{m}} {{ZID|Norveška}} <br> {{Crveno}} {{ž}} {{ZID|Švedska}} | takmičenje8 = [[Biatlon#Discipline|Mješovite štafete:]] | pobjednik8 = {{Crveno}} {{m}} {{ZID|Norveška}} | takmičenje9 = U 25 | pobjednik9 = {{Plavo}} {{m}} {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid|S. H. Lægreid]]|NOR}} <br> {{Plavo}} {{ž}} {{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BJE}} <!-- ** Takmičenje ** --> | mjesto = 7 | pojedinačna_takmičenja = 26 | timska_takmičenja = 6 | otkazana_takmičenja = | zaustavljena_takmičenja = <!-- ** Učesnici ** --> | države = {{m}} 35 <br> {{ž}} 31 | sportisti = {{m}} 179 <br> {{ž}} 166 <!-- ** ** --> | posljednja = [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] | sljedeća = [[Svjetski kup u biatlonu 2021/2022.|2021/22.]] }} '''Svjetski kup u biatlonu 2020/21.''' (zvanično: ''BMW IBU World Cup Biathlon'') je bilo 44. po redu takmičenje [[biatlon]]aca za [[Svjetski kup u biatlonu]] u organizaciji [[Međunarodni biatlonski savez|Međunarodnog biatlonskog saveza]] (IBU). Niz takmičenja počeo je 27. novembra 2020. u finskom [[Kontiolahti]]ju, a završio je 21. marta 2021. u [[Östersund]]u. Vrhunac takmičenja bilo je [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.]] u [[Slovenija|slovenskoj]] [[Pokljuka|Pokljuki]]. Rezultati sa [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]] su se bodovali za plasman u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]]. Titule pobjednika Svjetskog kupa osvojili su: po treći put, nakon sezona [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/2019.]] i [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|209/2020.]] ponovo Norvežanin [[Johannes Thingnes Bø]], a kod žena Norvežanka [[Tiril Eckhoff]]. Za vrednovanje i pravo učestvovanja korišteni su rezultati [[IBU kup 2018/19.|IBU kupa 2018/19]]. Od ove sezone uvedeno je takmičenje za biatlonce mlađe od 25 godina (U25), koji u utrkama imaju plavu pozadinu startnog broja. {{Lokacijska karta+|Evropa||width=450|float=right|caption=Mjesta održavanja Svjetskog kupa u biatlonu 2020/21. u Evropi<br />'''Legenda''':<br/>[[Datoteka:Green pog.svg|8px]] u obje konkurencije;<br/>[[Datoteka:Red pog.svg|8px]] [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|Svjetsko prvenstvo]];|places= {{Lokacijska karta~|Evropa||lat=46.21|long=14.10|label=[[Pokljuka]]|position=bottom|mark=Red pog.svg}} {{Lokacijska karta~|Evropa|lat=62.46|long=29.51|label=[[Kontiolahti]]|position=right|mark=Green pog.svg}} {{Lokacijska karta~|Evropa||lat=59.55|long=10.45|label=[[Oslo]]|mark=Green pog.svg}} {{Lokacijska karta~|Evropa|lat=49.34|long=16.5|label=[[Nové Město na Moravě]]|position=right|mark=Green pog.svg}} {{Lokacijska karta~|Evropa||lat=46.51|long=12.60|label=[[Antholz]]|position=left|mark=Green pog.svg}} {{Lokacijska karta~|Evropa||lat=47.28|long=12.37|label=[[Hochfilzen]]|position=right|mark=Green pog.svg}} {{Lokacijska karta~|Evropa||lat=50.42|long=10.44|label=[[Oberhof]]|mark=Green pog.svg}} }} == Startne kvote == ; Muškarci ; Žene == Kalendar takmičenja == {{Takmičenja Svjetskog kupa u biatlonu 2020.}} == Bodovanje == Od [[Svjetski kup u biatlonu 2008/2009.|sezone 2008/09.]] koristi se novi sistem bodovanja u kome pobjednik dobija 60 bodova, drugi 54, treći 48 itd.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/history_1979_1994.html |title=Historija Svjetskog kupa od 1979-94. |access-date=23. 10. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20141206122654/http://www3.biathlonworld.com/en/history_1979_1994.html |archive-date=6. 12. 2014 |url-status=dead }}</ref> Ovaj sistem je zamijenio sistem od [[Svjetski kup u biatlonu 2007/2008.|sezone 2007/08.]] po kojem je pobjednik dobijao 50 bodova, drugi 48, treći 46 i svaki slijedeći plasman tri, dva ili jedan bod manje.<ref>{{Cite web |url=http://www3.biathlonworld.com/en/history_1973_1978.html |title=Historija Svjetskog kupa od 1973-78. |access-date=23. 10. 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20141206122658/http://www3.biathlonworld.com/en/history_1973_1978.html |archive-date=6. 12. 2014 |url-status=dead }}</ref> {{Biatlon bodovi 4}} {{Biatlon bodovi masovni start}} {{Biatlon bodovi štafeta}} {{Biatlon bodovi KN}} {{Biatlon bodovi mješovita štafeta}} == Muškarci == === Rezultati === {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=1. takmičenje Svjetskog kupa u [[Kontiolahti]]ju {{ZID|Finska}}, 27–29. november 2020.}} |- | 28. novembar 2020. <small>(subota)</small> | Pojedinačno (20&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Erik Lesser]]|NJE}} |- | 29. novembar 2020. <small>(nedelja)</small> | Sprint (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Sebastian Samuelsson]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Martin Ponsiluoma]]|ŠVE}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=2. takmičenje Svjetskog kupa u [[Kontiolahti]]ju {{ZID|Finska}}, 30. novembar - 6. decembar 2020.|Rastojanje=1em}} |- | 3. decembar 2020. <small>(četvrtak)</small> | Sprint (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} |- | 5. decembar 2020. <small>(subota)</small> | Potjera (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Sebastian Samuelsson]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Fabien Claude]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} |- | 6. decembar 2020. <small>(nedelja)</small> | Štafeta (4 × 7,5&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Sturla Holm Lægreid]]|[[Vetle Sjåstad Christiansen]]|[[Tarjei Bø]]|[[Johannes Thingnes Bø]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|SWE}}|[[Peppe Femling]]|[[Jesper Nelin]]|[[Martin Ponsiluoma]]|[[Sebastian Samuelsson]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NJE}}|[[Erik Lesser]]|[[Roman Rees]]|[[Arnd Peiffer]]|[[Benedikt Doll]]}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=3. takmičenje Svjetskog kupa u [[Hochfilzen]]u {{ZID|Austrija}}, 7–13. decembar 2020.|Rastojanje=1em}} |- | 11. decembar 2020. <small>(petak)</small> | Sprint (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Johannes Dale]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Fabien Claude]]|FRA}} |- | 12. decembar 2020. <small>(subota)</small> | Potjera (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Émilien Jacquelin]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Johannes Dale]]|NOR}} |- | 13. decembar 2020. <small>(nedelja)</small> | Štafeta (4 × 7,5&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|SWE}}|[[Peppe Femling]]|[[Jesper Nelin]]|[[Martin Ponsiluoma]]|[[Sebastian Samuelsson]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Sturla Holm Lægreid]]|[[Johannes Dale]]|[[Tarjei Bø]]|[[Johannes Thingnes Bø]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NJE}}|[[Erik Lesser]]|[[Roman Rees]]|[[Benedikt Doll]]|[[Philipp Horn]]}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=4. takmičenje Svjetskog kupa u [[Hochfilzen]]u {{ZID|Austrija}}, 14–20. decembar 2020.|Rastojanje=1em}} |- | 17. decembar 2020. <small>(četvrtak)</small> | Sprint (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Johannes Dale]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} |- | 19. decembar 2020. <small>(subota)</small> | Potjera (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Émilien Jacquelin]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} |- | 20. decembar 2020. <small>(nedelja)</small> | Masovni start (15&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} | {{flagathlete|[[Martin Ponsiluoma]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=5. takmičenje Svjetskog kupa u [[Oberhof]]u {{ZID|Njemačka}}, 4–10. januar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 8. januar 2021. <small>(petak)</small> | Sprint (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} |- | 9. januar 2021. <small>(subota)</small> | Potjera (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Johannes Dale]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=6. takmičenje Svjetskog kupa u [[Oberhof]]u {{ZID|Njemačka}}, 11–17. januar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 13. januar 2021. <small>(srijeda)</small> | Sprint (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} |- | 15. januar 2021. <small>(petak)</small> | Štafeta (4 × 7,5&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|FRA}}|[[Simon Desthieux]]|[[Quentin Fillon Maillet]]|[[Fabien Claude]]|[[Émilien Jacquelin]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Vetle Sjåstad Christiansen]]|[[Johannes Dale]]|[[Tarjei Bø]]|[[Johannes Thingnes Bø]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|ITA}}|[[Thomas Bormolini (biatlonac)|Thomas Bormolini]]|[[Lukas Hofer]]|[[Tommaso Giacomel]]|[[Dominik Windisch]]}} |- | 17. januar 2021. <small>(nedelja)</small> | Masovni start (15&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Felix Leitner]]|AUT}} | {{flagathlete|[[Benjamin Weger]]|ŠVI}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=7. takmičenje Svjetskog kupa u [[Antholz]]u {{ZID|Italija}}, 18–24. januar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 22. januar 2021. <small>(petak)</small> | Pojedinačno (20&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Aleksander Loginov]]|RUS}} | {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} |- | 23. januar 2021. <small>(subota)</small> | Štafeta (4 × 7,5&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|FRA}}|[[Antonin Guigonnat]]|[[Quentin Fillon Maillet]]|[[Simon Desthieux]]|[[Émilien Jacquelin]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Sturla Holm Lægreid]]|[[Johannes Dale]]|[[Tarjei Bø]]|[[Johannes Thingnes Bø]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|RUS}}|[[Anton Babikov]]|[[Matvej Jelisejev]]|[[Aleksandar LoginoV]]|[[Eduard Latipov]]}} |- | 24. januar 2021. <small>(nedelja)</small> | Masovni start (15&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Jakov Fak]]|SLO}} |} {| {{Rezultati takmičenja||Tip=Svjetsko prvenstvo|Naslov=[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|Svjetsko prvenstvo]] u [[Pokljuka|Pokljuki]] {{ZID|Slovenija}}, 11–21. februar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 12. februar 2021. <small>(petak)</small> | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 10 km|Sprint]] (10&nbsp;km)<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/SMSP/C73B_v2.pdf Rezultati]</ref> | {{flagathlete|[[Martin Ponsiluoma]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Simon Desthieux]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Émilien Jacquelin]]|FRA}} |- | 14. februar 2021. <small>(nedelja)</small> | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (muškarci)|Potjera]] (12,5&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Émilien Jacquelin]]|FRA}} |{{flagathlete|[[Sebastian Samuelsson]]|ŠVE}} |{{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} |- | 17. februar 2021. <small>(srijeda)</small> | Pojedinačno (20&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} |{{flagathlete|[[Johannes Dale]]|NOR}} |- | 20. februar 2021. <small>(subota)</small> | Štafeta (4 × 7,5&nbsp;km) |{{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Sturla Holm Lægreid]]|[[Tarjei Bø]]|[[Johannes Thingnes Bø]]|[[Vetle Sjåstad Christiansen]]}} |{{Štafeta|{{flagcountry|ŠVE}}|[[Peppe Femling]]|[[Jesper Nelin]]|[[Martin Ponsiluoma]]|[[Sebastian Samuelsson]]}} |{{Štafeta| [[Rusija|Ruski biatlonski savez]]{{efn|name=DOP|Zbog kazne [[Svjetska antidoping agencija|Svjetske antidoping agencije]] (WADA), ruski biatlonci su na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2021.]] nastupali kao Ruski biatlonski savez}}|[[Said Karimulla Halili]]|[[Matve Elisejev]]|[[Aleksandar Loginov (biatlonac)|Aleksandar Loginov]]|[[Eduard Latipov]]}} |- | 21. februar 2021. <small>(nedelja)</small> | Masovni start (15&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Johannes Dale]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=8. takmičenje Svjetskog kupa u [[Nové Město na Moravě]] {{ZID|Češka}}, 1–7. mart 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 5. mart 2021. <small>(petak)</small> | Štafeta (4 × 7,5&nbsp;km) |{{Štafeta|{{flagcountry|NJE}}|[[Erik Lesser]]|[[Benedikt Doll]]|[[Arnd Peiffer]]|[[Philipp Nawrath]]}} |{{Štafeta|{{flagcountry|RUS}}|[[Said Karimula Halili]]|[[Matvej Jelisejev]]|[[Aleksandar Loginov]]|[[Eduard Latipov]]}} |{{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Sturla Holm Lægreid]]|[[Johannes Dale]]|[[Tarjei Bø]]|[[Johannes Thingnes Bø]]}} |- | 6. mart 2021. <small>(subota)</small> | Sprint (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Simon Desthieux]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Sebastian Samuelsson]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Arnd Peiffer]]|NJE}} |- | 7. mart 2021. <small>(nedelja)</small> | Potjera (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Simon Desthieux]]|FRA}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=9. takmičenje Svjetskog kupa u [[Nové Město na Moravě]] {{ZID|Češka}}, 8–14. mart 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 11. mart 2021. <small>(četvrtak)</small> | Sprint (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Lukas Hofer]]|ITA}} |- | 13. mart 2021. <small>(subota)</small> | Potjera (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Quentin Fillon Maillet]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Émilien Jacquelin]]|FRA}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=10. takmičenje Svjetskog kupa u [[Östersund]]u {{ZID|Švedska}}, 16–21. mart 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 19. mart 2021. <small>(petak)</small> | Sprint (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Lukas Hofer]]|ITA}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Tarjei Bø]]|NOR}} |- | 20. mart 2021. <small>(subota)</small> | Potjera (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Sturla Holm Lægreid]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Lukas Hofer]]|ITA}} |- | 21. mart 2021. <small>(nedelja)</small> | Masovni start (15&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Simon Desthieux]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Eduard Latipov]]|RUS}} | {{flagathlete|[[Johannes Thingnes Bø]]|NOR}} |} === Tabele === {{col-begin}} {{col-3}} {{SKB 2020 ukupno muškarci}} {{col-3}} {{SKB 2020 pojedinačno muškarci}} {{col-3}} {{SKB 2020 sprint muškarci}} {{col-end}} {{col-begin}} {{col-3}} {{SKB 2020 potjera muškarci}} {{col-3}} {{SKB 2020 masovni start muškarci}} {{col-3}} {{SKB 2020 štafeta muškarci}} {{col-3}} {{col-end}} {{col-begin}} {{col-3}} {{SKB 2020 U25 muškarci}} {{col-3}} {{SKB 2020 Kup nacija muškarci}} {{col-3}} {{col-end}} === Pojedinačni rezultati === {{Rezultati SKB 2020/21. (muškarci)}} {{Rezultati SKB 2020/21. (štafete muškarci)}} == Žene == === Rezultati === {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=1. takmičenje Svjetskog kupa u [[Kontiolahti]]ju {{ZID|Finska}}, 27–29. November 2020}} |- | 28. novembar 2020. <small>(subota)</small> | Pojedinačno (15&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} | {{flagathlete|[[Denise Herrmann]]|NJE}} | {{flagathlete|[[Johanna Skottheim]]|ŠVE}} |- | 29. novembar 2020. <small>(nedelja)</small> | Sprint (7,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Karoline Offigstad Knotten]]|NOR}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=2. takmičenje Svjetskog kupa u [[Kontiolahti]]ju {{ZID|Finska}}, 30. november - 6. decembar 2020.|Rastojanje=1em}} |- | 3. decembar 2020. <small>(četvrtak)</small> | Sprint (7,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier-Bouchet]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Elvira Öberg]]|ŠVE}} |- | 5. decembar 2020. <small>(subota)</small> | Štafeta (4 × 6&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|Švedska}}|[[Johanna Skottheim]]|[[Mona Brorsson]]|[[Elvira Öberg]]|[[Hanna Öberg]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|Francuska}}|[[Anaïs Bescond]]|[[Anaïs Chevalier-Bouchet]]|[[Chloé Chevalier]]|[[Justine Braisaz]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|Njemačka}}|[[Vanessa Hinz]]|[[Franziska Preuß]]|[[Maren Hammerschmidt]]|[[Denise Herrmann]]}} |- | 6. decembar 2020. <small>(nedelja)</small> | Potjera (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=3. takmičenje Svjetskog kupa u [[Hochfilzen]]u {{ZID|Austrija}}, 7–13. decembar 2020.|Rastojanje=1em}} |- | 11. decembar 2020. <small>(petak)</small> | Sprint (7,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BJE}} | {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} |- | 12. decembar 2020. <small>(subota)</small> | Štafeta (4 × 6&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Karoline Offigstad Knotten]]|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|[[Tiril Eckhoff]]|[[Marte Olsbu Røiseland]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|FRA}}|[[Anaïs Bescond]]|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]|[[Justine Braisaz-Bouchet]]|[[Anaïs Chevalier-Bouchet]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|SWE}}|[[Johanna Skottheim]]|[[Linn Persson]]|[[Hanna Öberg]]|[[Elvira Öberg]]}} |- | 13. decembar 2020. <small>(nedelja)</small> | Potjera (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BJE}} | {{flagathlete|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]|ŠVE}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=4. takmičenje Svjetskog kupa u [[Hochfilzen]]u {{ZID|Austrija}}, 14–20. decembar 2020.|Rastojanje=1em}} |- | 18. decembar 2020. <small>(petak)</small> | Sprint (7,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} |- | 19. decembar 2020. <small>(subota)</small> | Potjera (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Elvira Öberg]]|ŠVE}} |- | 20. decembar 2020. <small>(nedelja)</small> | Masovni start (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=5. takmičenje Svjetskog kupa u [[Oberhof]]u {{ZID|Njemačka}}, 4–10. januar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 8. januar 2021. <small>(petak)</small> | Sprint (7,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} |- | 9. januar 2021. <small>(subota)</small> | Potjera (10&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} } | {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=6. takmičenje Svjetskog kupa u [[Oberhof]]u {{ZID|Njemačka}}, 11–17. januar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 14. januar 2021. <small>(četvrtak)</small> | Sprint (7,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} | {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} |- | 16. januar 2021. <small>(subota)</small> | Štafeta (4 × 6&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|NJE}}|[[Vanessa Hinz]]|[[Janina Hettich]]|[[Denise Herrmann]]|[[Franziska Preuß]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|BLR}}|[[Irina Krjuko]]|[[Dinara Alimbekava]]|[[Hana Sola]]|[[Jelena Kručinkina]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|SWE}}|[[Mona Brorsson]]|[[Linn Persson]]|[[Elvira Öberg]]|[[Hanna Öberg]]}} |- | 17. januar 2021. <small>(nedelja)</small> | Masovni start (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} | {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=7. takmičenje Svjetskog kupa u [[Antholz]]u {{ZID|Italija}}, 18–24. januar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 21. januar 2021. <small>(četvrtak)</small> | Pojedinačno (15&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} | {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} | {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier-Bouchet]]|FRA}} |- | 23. januar 2021. <small>(subota)</small> | Masovni start (12,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]|FRA}} | {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} | {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} |- | 24. januar 2021. <small>(nedelja)</small> | Štafeta (4 × 7,5&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|RUS}}|[[Jevgenija Pavlova]]|[[Tatjana Akimova]]|[[Svjetlana Mironova]]|[[Uljana Kajiševa]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NJE}}|[[Vanessa Hinz]]|[[Janina Hettich]]|[[Denise Herrmann]]|[[Franziska Preuß]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|FRA}}|[[Anaïs Bescond]]|[[Anaïs Chevalier-Bouchet]]|[[Justine Braisaz-Bouchet]]|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]}} |} {| {{Rezultati takmičenja||Tip=Svjetsko prvenstvo|Naslov=[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|Svjetsko prvenstvo]] u [[Pokljuka|Pokljuki]] {{ZID|Slovenija}}, 11–21. februar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 13. februar 2021. <small>(subota)</small> | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 7,5 km|Sprint]] (7,5&nbsp;km)<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/SWSP/C73B_v0.pdf Zvanični rezultat]</ref> |{{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Anaïs Chevalier|Anaïs Chevalier-Bouchet]]|FRA}} |{{flagathlete|[[Hana Sola]]|BJE}} |- | 14. februar 2021. <small>(nedelja)</small> | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (žene)|Potjera]] (10&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Lisa Hauser|Lisa Theresa Hauser]]|AUT}} |{{flagathlete|[[Anaïs Chevalier|Anaïs Chevalier-Bouchet]]|FRA}} |- | 16. februar 2021. <small>(utorak)</small> | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 15 km|Pojedinačno]] (15&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Markéta Davidová]]|ČEŠ}} |{{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} |{{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} |- | 20. februar 2021. <small>(subota)</small> | Štafeta (4 × 6&nbsp;km) |{{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|[[Tiril Eckhoff]]|[[Ida Lien]]|[[Marte Olsbu Røiseland]]}} |{{Štafeta|{{flagcountry|NJE}}|[[Vanessa Hinz]]|[[Janina Hettich]]|[[Denise Herrmann]]|[[Franziska Preuß]]}} |{{Štafeta|{{flagcountry|UKR}}|[[Anastasija Merkušina]]|[[Julija Džima]]|[[Darija Blaško]]|[[Olena Pidrušna]]}} |- | 21. februar 2021. <small>(nedelja)</small> | Masovni start (12,5&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Lisa Hauser|Lisa Theresa Hauser]]|AUT}} |{{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=8. takmičenje Svjetskog kupa u [[Nové Město na Moravě]] {{ZID|Češka}}, 1–7. mart 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 4. mart 2021. <small>(četvrtak)</small> | Štafeta (4 × 6&nbsp;km) |{{Štafeta|{{flagcountry|SWE}}|[[Mona Brorsson]]|[[Hanna Öberg]]|[[Linn Persson]]|[[Elvira Öberg]]}} |{{Štafeta|{{flagcountry|BJE}}|[[Irina Krjuko]]|[[Dinara Alimbekava]]|[[Hana Sola]]|[[Jelena Kručinkina]]}} |{{Štafeta|{{flagcountry|FRA}}|[[Anaïs Bescond]]|[[Justine Braisaz-Bouchet]]|[[Chloé Chevalier]]|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]}} |- | 6. mart 2021. <small>(subota)</small> | Sprint (7,5&nbsp;km) | {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} | {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} | {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} |- | 7. mart 2021. <small>(nedelja)</small> | Potjera (10&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Denise Herrmann]]|NJE}} |{{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=9. takmičenje Svjetskog kupa u [[Nové Město na Moravě]] {{ZID|Češka}}, 8–14. mart 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 12. mart 2021. <small>(petak)</small> | Sprint (7,5&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Denise Herrmann]]|NJE}} |{{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} |- | 13. mart 2021. <small>(subota)</small> | Potjera (10&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BJE}} |{{flagathlete|[[Franziska Preuß ]]|NJE}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=10. takmičenje Svjetskog kupa u [[Östersund]]u {{ZID|Švedska}}, 16–21. mart 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 18. mart 2021. <small>(četvrtak)</small> | Sprint (7,5&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} |{{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} |- | 20. mart 2021. <small>(subota)</small> | Potjera (10&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Hana Sola]]|BJE}} |- | 21. mart 2021. <small>(subota)</small> | Masovni start (12,5&nbsp;km) |{{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} |{{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BJE}} |{{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} |} === Tabele === {{col-begin}} {{col-3}} {{SKB 2020 ukupno žene}} {{col-3}} {{SKB 2020 pojedinačno žene}} {{col-3}} {{SKB 2020 sprint žene}} {{col-end}} {{col-begin}} {{col-3}} {{SKB 2020 potjera žene}} {{col-3}} {{SKB 2020 masovni start žene}} {{col-3}} {{SKB 2020 štafeta žene}} {{col-3}} {{SKB 2020 U25 žene}} {{col-end}} {{col-begin}} {{col-3}} {{SKB 2020 Kup nacija muškarci}} {{col-end}} === Pojedinačni rezultati === {{Rezultati SKB 2020/21. (žene)}} {{Rezultati SKB 2020/21. (štafete žene)}} == Mješovita štafeta== === Rezultati === {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=5. takmičenje Svjetskog kupa u [[Oberhof]]u {{ZID|Njemačka}}, 4–10. januar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 10. januar 2021. <small>(nedelja)</small> | Mješovita štafeta (4 × 6&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|RUS}}|[[Uljana Kajiševa]]|[[Svjetlana Mironova]]|[[Aleksandar Loginov]]|[[Eduard Latipov]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|[[Marte Olsbu Røiseland]]|[[Johannes Dale]]|[[Sturla Holm Lægreid]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|FRA}}|[[Anaïs Chevalier-Bouchet]]|[[Justine Braisaz-Bouchet]]|[[Fabien Claude]]|[[Quentin Fillon Maillet]]}} |- | 10. januar 2021. <small>(nedelja)</small> | Pojedinačna mješovita štafeta (4 × 3&nbsp;km + 1,5&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|FRA}}|[[Julia Simon]]|[[Émilien Jacquelin]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|ŠVE}}|[[Hanna Öberg]]|[[Sebastian Samuelsson]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Tiril Eckhoff]]|[[Johannes Thingnes Bø]]}} |} {| {{Rezultati takmičenja||Tip=Svjetsko prvenstvo|Naslov=[[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|Svjetsko prvenstvo]] u [[Pokljuka|Pokljuki]] {{ZID|Slovenija}}, 11–21. februar 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 12. februar 2021. <small>(petak)</small> | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (mješovito)|Mješovita štafeta]] (4 × 6&nbsp;km)<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/MXRL/C51B2_v1.pdf Startna lista]</ref> | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Sturla Holm Lægreid]]|[[Johannes Thingnes Bø]]|[[Tiril Eckhoff]]|[[Marte Olsbu Røiseland]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|AUT}}|[[David Komatz]]|[[Simon Eder]]|[[Dunja Zdouc]]|[[Lisa Hauser|Lisa Theresa Hauser]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|ŠVE}}|[[Sebastian Samuelsson]]|[[Martin Ponsiluoma]]|[[Linn Persson]]|[[Hanna Öberg]]}} |- | 18. februar 2021. <small>(četvrtak)</small> | Pojedinačna mješovita štafeta (4 × 3&nbsp;km + 1,5&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|FRA}}|[[Antonin Guigonnat]]|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Johannes Thingnes Bø]]|[[Tiril Eckhoff]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|ŠVE}}|[[Sebastian Samuelsson]]|[[Hanna Öberg]]}} |} {| {{Rezultati takmičenja|Naslov=9. takmičenje Svjetskog kupa u [[Nové Město na Moravě]] {{ZID|Češka}}, 8–14. mart 2021.|Rastojanje=1em}} |- | 14. mart 2021. <small>(nedelja)</small> | Mješovita štafeta (4 × 6&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Tiril Eckhoff]]|[[Marte Olsbu Røiseland]]|[[Tarjei Bø]]|[[Johannes Thingnes Bø]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|ITA}}|[[Lisa Vittozzi]]|[[Dorothea Wierer]]|[[Dominik Windisch]]|[[Lukas Hofer]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|ŠVE}}|[[Elvira Öberg]]|[[Anna Magnusson]]|[[Jesper Nelin]]|[[Martin Ponsiluoma]]}} |- | 14. mart 2021. <small>(nedelja)</small> | Pojedinačna mješovita štafeta (4 × 3&nbsp;km + 1,5&nbsp;km) | {{Štafeta|{{flagcountry|ŠVE}}|[[Linn Persson]]|[[Sebastian Samuelsson]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|NOR}}|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|[[Sturla Holm Lægreid]]}} | {{Štafeta|{{flagcountry|SAD}}|[[Susan Dunklee]]|[[Sean Doherty]]}} |} === Tabele === {{SKB 2020 mješovite štafete}} === Pojedinačni rezultati === {{Rezultati SKB 2020/21. (mješovite štafete)}} == Pobjede u Svjetskom kupu == <center> {{col-begin|width=90%}} {{col-break}} ; Muškarci {{SKB 2020 pobjede muškarci}} {{col-break}} ; Žene {{SKB 2020 pobjede žene}} {{col-end}} </center> == Povlačenja == == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{reflist|2}} == Vanjski linkovi == * [http://biathlonworld.com Službena stranica IBU-a] * [http://biathlonresults.com/ Službena stranica sa bankom podataka IBU-a] {{Biatlon portal}} {{Sezone Svjetskog kupa u biatlonu}} [[Kategorija:2021. u biatlonu]] [[Kategorija:2020. u biatlonu]] [[Kategorija:Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|*]] 2knnyyp1t74sk6yp39kmqm80castxmo 0 472182 3824109 3823683 2026-04-04T13:47:21Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824109 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = štafeta | godina = 2021 | slika = Biathlon_pictogram.svg | veličina_slike = 150px | opis_slike = | mjesto = [[Pokljuka]], {{ZID|Slovenija}} | datum = 10. februara 2021 | broj_učesnika = 108 | broj_zemalja = 27 | broj_ekipa = 27 | zlato = Sturla Holm Lægreid J | zlato_2 = Johannes Thingnes Bø | zlato_3 = Tiril Eckhoff | zlato_4 = Marte Olsbu Røiseland | zlato_NOK = NOR | srebro = David Komatz | srebro_2 = Simon Eder | srebro_3 = Dunja Zdouc | srebro_4 = Lisa Hauser | srebro_NOK = AUT | bronza = Sebastian Samuelsson | bronza_2 = Martin Ponsiluoma | bronza_3 = Linn Persson | bronza_4 = Hanna Öberg | bronza_NOK = ŠVE | godina_p = 2020 | spol = mješovito | godina_s = 2023 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|mješovitoj štafeti]]''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2021]], održala se se 10. februara 2021. na [[Slovenija|slovenskoj]] Pokljuki.<ref>{{Cite web |url=https://www.pokljuka2021.si/en/world-championships-2021/programme/ |title=Program |access-date=12. 2. 2021 |archive-date=12. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212223413/https://www.pokljuka2021.si/en/world-championships-2021/programme/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/MXRL/C51B2_v1.pdf Startna lista]</ref> ==Rezultati== Početak utrke je bio u 14:30 po lokalnom vremenu ([[CET]]).<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/MXRL/C73C_v1.pdf Finalni razultati]</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center" ! Plasman !! Startni<br>broj!! Ekipa !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold1}} || 2 || align=left|{{flagcountry|NOR}}<br><small>[[Sturla Holm Lægreid]]<br>[[Johannes Thingnes Bø]]<br>[[Tiril Eckhoff]]<br>[[Marte Olsbu Røiseland]]</small> || '''1:20:19.3'''<br>18:36.5<br>18:21.3<br>21:37.6<br>21:43.9 || '''0+4 0+7'''<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>0+2 0+2<br>0+1 0+3 || |- | {{silver2}} || 11 || align=left|{{flagcountry|AUT}}<br><small>[[David Komatz]]<br>[[Simon Eder]]<br>[[Dunja Zdouc]]<br>[[Lisa Hauser|Lisa Theresa Hauser]]</small> || '''1:20:46.3'''<br>19:02.2<br>18:59.4<br>21:31.5<br>21:13.2 || '''0+1 0+1'''<br>0+1 0+0<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1 || {{sort|+0:27.0|+27.0}} |- | {{bronze3}} || 13 || align=left|{{flagcountry|SWE}}<br><small>[[Sebastian Samuelsson]]<br>[[Martin Ponsiluoma]]<br>[[Linn Persson]]<br>[[Hanna Öberg]]</small> || '''1:20:49.9'''<br>19:04.3<br>18:56.7<br>21:31.5<br>21:17.4 || '''0+3 0+5'''<br>0+0 0+2<br>0+1 0+2<br>0+0 0+1<br>0+2 0+0 || {{sort|+0:30.6|+30.6}} |- | 4 || 10 || align=left|{{flagcountry|UKR}}<br><small>[[Artem Prima]]<br>[[Dmitro Pidrušnji]]<br>[[Julija Džima]]<br>[[Olena Pidhrušna]]</small> || '''1:20:50.4'''<br>18:45.8<br>19:07.4<br>21:21.5<br>21:35.7 || '''0+3 0+5'''<br>0+1 0+0<br>0+1 0+2<br>0+1 0+0<br>0+0 0+3 || {{sort|+0:31.1|+31.1}} |- | 5 || 3 || align=left|{{flagcountry|FRA}}<br><small>[[Émilien Jacquelin]]<br>[[Quentin Fillon Maillet]]<br>[[Anaïs Chevalier|Anaïs Chevalier-Bouchet]]<br>[[Julia Simon (biathlete)|Julia Simon]]</small> || '''1:21:05.5'''<br>18:36.3<br>19:00.7<br>22:13.6<br>21:14.9|| '''0+6 1+4'''<br>0+2 0+0<br>0+2 0+1<br>0+1 1+3<br>0+1 0+0 || {{sort|+0:46.2|+46.2}} |- | 6 || 7 || align=left|{{flagcountry|ITA}}<br><small>[[Didier Bionaz]]<br>[[Lukas Hofer]]<br>[[Dorothea Wierer]]<br>[[Lisa Vittozzi]]</small> || '''1:21:18.2'''<br>19:32.6<br>19:05.6<br>21:36.2<br>21:03.8 || '''0+3 0+3'''<br>0+2 0+1<br>0+0 0+1<br>0+0 0+1<br>0+1 0+0 || {{sort|+0:58.9|+58.9}} |- | 7 || 5 || align=left|{{flagcountry|GER}}<br><small>[[Erik Lesser]]<br>[[Arnd Peiffer]]<br>[[Denise Herrmann]]<br>[[Franziska Preuß]]</small> || '''1:21:24.2'''<br>19:34.2<br>19:05.5<br>21:24.8<br>21:19.7 || '''0+2 0+9'''<br>0+1 0+3<br>0+0 0+1<br>0+0 0+3<br>0+1 0+2 || +1:04.9 |- | 8 || 15 || align=left|{{flagcountry|CAN}}<br><small>[[Christian Gow]]<br>[[Scott Gow]]<br>[[Nadia Moser]]<br>[[Emma Lunder]]</small> || '''1:22:25.3'''<br>18:46.7<br>19:06.8<br>22:54.5<br>21:37.3 || '''0+1 0+5'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+1<br>0+0 0+3<br>0+1 0+0 || +2:06.0 |- | 9 || 1 || align=left| [[Rusija|Ruski biatlonski savez]]<br><small>[[Aleksandar Loginov (biatlonac)|Aleksandar Loginov]]<br>[[Eduard Latipov]]<br>[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]]<br>[[Uljana Kajiševa]]</small> || '''1:22:30.7'''<br>19:01.7<br>19:09.0<br>22:38.3<br>21:41.7 || '''0+5 2+4'''<br>0+2 0+1<br>0+3 0+0<br>0+0 2+3<br>0+0 0+0 || +2:11.4 |- | 10 || 6 || align=left|{{flagcountry|SUI}}<br><small>[[Benjamin Weger]]<br>[[Jeremy Finello]]<br>[[Selina Gasparin]]<br>[[Lena Häcki]]</small> || '''1:22:57.8'''<br>19:13.9<br>19:24.5<br>21:23.3<br>22:56.1 || '''0+4 1+5'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+3 1+3 || +2:38.5 |- | 11 || 14 || align=left|{{flagcountry|CZE}}<br><small>[[Ondřej Moravec]]<br>[[Michal Krčmář]]<br>[[Markéta Davidová]]<br>[[Lucie Charvátová]]</small> || '''1:23:19.3'''<br>19:34.7<br>19:33.4<br>21:27.0<br>22:44.2 || '''0+2 2+7'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+3<br>0+1 0+0<br>0+0 2+3 || +3:00.0 |- | 12 || 9 || align=left|{{flagcountry|USA}}<br><small>[[Sean Doherty (biathlete)|Sean Doherty]]<br>[[Jake Brown (biathlete)|Jake Brown]]<br>[[Joanne Reid]]<br>[[Clare Egan]]</small> || '''1:23:44.1'''<br>19:14.2<br>19:24.6<br>22:21.8<br>22:43.5 || '''0+3 0+5'''<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2<br>0+2 0+1<br>0+1 0+2 || +3:24.8 |- | 13 || 8 || align=left|{{flagcountry|FIN}}<br><small>[[Tuomas Harjula]]<br>[[Tero Seppälä]]<br>[[Suvi Minkkinen]]<br>[[Mari Eder]]</small> || '''1:23:54.4'''<br>19:32.1<br>19:24.1<br>23:03.3<br>21:54.9 || '''0+2 0+4'''<br>0+2 0+1<br>0+0 0+3<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0 || +3:35.1 |- | 14 || 4 || align=left|{{flagcountry|BLR}}<br><small>[[Anton Smolski]]<br>[[Sergej Bošarnikov]]<br>[[Jelena Kručinkina]]<br>[[Dinara Alimbekava]]</small> || '''1:24:20.2'''<br>18:32.2<br>20:35.3<br>23:41.0<br>21:31.7 || '''0+4 2+4'''<br>0+1 0+0<br>0+1 0+1<br>0+2 2+3<br>0+0 0+0 || +4:00.9 |- | 15 || 26 || align=left|{{flagcountry|BUL}}<br><small>[[Dimitar Gerdžikov]]<br>[[Vladimir Ilijev]]<br>[[Milena Todorova]]<br>[[Danijela Kadeva]]</small> || '''24:26.5'''<br>19:24.6<br>19:43.1<br>22:04.2<br>23:14.6 || '''0+3 0+2'''<br>0+0 0+0<br>0+2 0+0<br>0+1 0+1<br>0+0 0+1 || +4:07.2 |- | 16 || 17 || align=left|{{flagcountry|SVN}}<br><small>[[Jakov Fak]]<br>[[Klemen Bauer]]<br>[[Polona Klemenčič]]<br>[[Živa Klemenčič]]</small> || '''1:24:57.2'''<br>18:43.9<br>19:53.9<br>23:07.8<br>23:11.6 || '''0+1 1+5'''<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 1+3 || +4:37.9 |- | 17 || 22 || align=left|{{flagcountry|LTU}}<br><small>[[Karol Dombrovski]]<br>[[Vytautas Strolia]]<br>[[Gabrielė Leščinskaitė]]<br>[[Natalija Kočergina]]</small> || '''1:25:20.3'''<br>19:33.8<br>19:40.9<br>23:02.4<br>23:03.2 || '''0+4 0+6'''<br>0+0 0+2<br>0+2 0+0<br>0+0 0+2<br>0+2 0+2 || +5:01.0 |- | 18 || 20 || align=left|{{flagcountry|SVK}}<br><small>[[Michal Šíma]]<br>[[Tomáš Hasilla]]<br>[[Ivona Fialková]]<br>[[Paulína Fialková]]</small> || '''1:25:25.4'''<br>20:16.6<br>19:54.1<br>23:21.1<br>21:53.6 || '''0+2 1+8'''<br>0+1 0+3<br>0+1 0+1<br>0+0 1+3<br>0+0 0+1 || +5:06.1 |- | 19 || 16 || align=left|{{flagcountry|EST}}<br><small>[[Rene Zahkna]]<br>[[Kalev Ermits]]<br>[[Johanna Talihärm]]<br>[[Tuuli Tomingas]]</small> || '''1:25:25.6'''<br>19:35.2<br>20:34.4<br>23:08.2<br>22:07.8 || '''0+2 0+6'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+2<br>0+2 0+2<br>0+0 0+1 || +5:06.3 |- | 20 || 18 || align=left|{{flagcountry|JPN}}<br><small>[[Mikito Tachizaki]]<br>[[Tsukasa Kobonoki]]<br>[[Fuyuko Tachizaki]]<br>[[Sari Maeda]]</small> || '''1:25:41.9'''<br>20:26.3<br>20:08.0<br>22:27.0<br>22:40.6 || '''0+5 1+7'''<br>0+1 1+3<br>0+1 0+2<br>0+0 0+1<br>0+3 0+1 || +5:22.6 |- | 21 || 24 || align=left|{{flagcountry|BEL}}<br><small>[[Florent Claude]]<br>[[Thierry Langer]]<br>[[Lotte Lie]]<br>[[Rieke De Meyer]]</small> || '''1:26:50.4'''<br>19:25.0<br>19:56.3<br>22:37.2<br>24:51.9 || '''0+3 0+1'''<br>0+2 0+0<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1<br>0+1 0+0 || +6:31.1 |- | 22 || 25 || align=left|{{flagcountry|MDA}}<br><small>[[Maksim Makarov]]<br>[[Mihail Usov]]<br>[[Alina Stremous]]<br>[[Ala Hiljenko]]</small> || '''1:26:59.7'''<br>20:20.3<br>20:08.0<br>23:40.5<br>22:50.9 || '''0+8 0+7'''<br>0+3 0+1<br>0+2 0+0<br>0+3 0+3<br>0+0 0+3 || +6:40.4 |- | 23 || 19 || align=left|{{flagcountry|LAT}}<br><small>[[Aleksandrs Patrijuks]]<br>[[Edgars Mise]]<br>[[Baiba Bendika]]<br>[[Sanita Buliņa]]</small> || '''1:27:05.4'''<br>19:59.7<br>20:35.0<br>22:06.0<br>24:24.7 || '''0+4 0+4'''<br>0+1 0+0<br>0+0 0+3<br>0+2 0+1<br>0+1 0+0 || +6:46.1 |- | 24 || 12 || align=left|{{flagcountry|POL}}<br><small>[[Andrzej Nędza-Kubiniec]]<br>[[Grzegorz Guzik]]<br>[[Anna Mąka (biatlonka)|Anna Mąka]]<br>[[Kamila Żuk]]</small> || '''1:27:06.3'''<br>20:00.8<br>21:16.0<br>22:42.2<br>23:07.3 || '''0+0 3+9'''<br>0+0 0+0<br>0+0 2+3<br>0+0 0+3<br>0+0 1+3 || +6:47.0 |- | 25 || 23 || align=left|{{flagcountry|ROU}}<br><small>[[George Buta]]<br>[[Cornel Puchianu]]<br>[[Jelena Čirkova]]<br>[[Ana Cotrus]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>19:36.8<br>21:06.7<br>24:10.7 || valign=top|'''2+9 2+3'''<br>0+2 0+0<br>0+1 2+3<br>0+3 0+0<br>2+3{{nbsp|7}} || rowspan=3|{{hs|+9}} |- | 26 || 27 || align=left|{{flagcountry|KOR}}<br><small>[[Kim Yong-gyu (biatlonac)|Kim Yong-gyu]]<br>[[Choi Du-jin]]<br>[[Jekaterina Avakumova]]<br>[[Ana Frolina]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>20:54.4<br>21:43.1 || valign=top|'''0+1 0+4'''<br>0+1 0+3<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0 |- | 27 || 21 || align=left|{{flagcountry|KAZ}}<br><small>[[Aleksandar Muhin (biatlonac)|Aleksandar Muhin]]<br>[[Vladislav Kirejev]]<br>[[Jelisaveta Belčenko]]<br>[[Galina Višnjevska (biatlonka)|Galina Višnjevska]]</small> || valign=top|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} <br>22:04.6<br>21:06.3 || valign=top|'''0+4 3+6'''<br>0+3 3+3<br>0+1 0+3<br>0+0 0+0 |} == Napomene== <references group="N"/> <references group="lower-alpha"/> ==Reference== {{reference}} {{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.]] 7ydi4db3jdpozj5afr2z3gmtk0nqllr 0 472307 3824103 3823679 2026-04-04T13:36:01Z AnToni 2325 3824103 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = sprint | godina = 2021 | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = [[Pokljuka]], {{ZID|Slovenija}} | datum = 13. februara 2021. | broj_učesnika = 99 | broj_zemalja = 31 | broj_ekipa = | zlato = Tiril Eckhoff | zlato_NOK = NOR | srebro = Anaïs Chevalier | srebro_NOK = FRA | bronza = Hana Sola | bronza_NOK = BJE | godina_p = 2020 | spol = žene | godina_s = 2023 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] na 7,5&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2021.]] u ženskoj konkurenciji održala se 13. februara 2021. na [[Slovenija|slovenskoj]] Pokljuki.<ref>{{Cite web |url=https://www.pokljuka2021.si/en/world-championships-2021/programme/ |title=Program |access-date=16. 2. 2021 |archive-date=12. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212223413/https://www.pokljuka2021.si/en/world-championships-2021/programme/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/SWSP/C51A_v1.pdf Startna lista]</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 14:30.<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/SWSP/C73B_v0.pdf Zvanični rezultat]</ref> Prvih 60 takmičara kvalifikovali su se za utrku u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (žene)|potjeri]] 14. februara 2021.<BR>(<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+1)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- | {{gold1}} || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 0 (0+0) || 21:18.7 || |- | {{silver2}} || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier|Anaïs Chevalier-Bouchet]]|FRA}} || 1 (0+1) || 21:30.7 || {{sort|+0:12.0|+12.0}} |- | {{bronze3}} || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Hana Sola]]|BLR}} || 0 (0+0) || 21:33.1 || {{sort|+0:14.4|+14.4}} |- | 4 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Denise Herrmann]]|NJE}} || 1 (0+1) || 21:41.0 || {{sort|+0:22.3|+22.3}} |- | 5 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 0 (0+0) || 21:56.4 || {{sort|+0:37.7|+37.7}} |- | 6 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} || 2 (0+2) || 22:02.2 || {{sort|+0:43.5|+43.5}} |- | 7 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]]|ŠVI}} || 1 (1+0) || 22:08.2 || {{sort|+0:49.5|+49.5}} |- | 8 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} || 1 (0+1) || 22:09.1 || {{sort|+0:50.4|+50.4}} |- | 9 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 2 (1+1) || 22:09.2 || {{sort|+0:50.5|+50.5}} |- | 10 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} || 1 (0+1) || 22:17.5 || {{sort|+0:58.8|+58.8}} |- | 11 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Olena Pidrušna]]|UKR}} || 1 (1+0) || 22:24.1 || +1:05.4 |- | 12 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]]|NJE}} || 1 (0+1) || 22:27.2 || +1:08.5 |- | 13 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Paulina Fialkova]]|SVK}} || 1 (1+0) || 22:29.4 || +1:10.7 |- | 14 || 92 || align=left| {{flagathlete|[[Darija Blaško]]|UKR}} || 1 (1+0) || 22:30.9 || +1:12.2 |- | 15 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Selina Gasparin]]|ŠVI}} || 2 (0+2) || 22:31.4 || +1:12.7 |- | 16 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Linn Persson]]|ŠVE}} || 2 (1+1) || 22:32.7 || +1:14.0 |- | 17 || 86 || align=left| {{flagathlete|[[Ida Lien]]|NOR}} || 2 (0+2) || 22:35.9 || +1:17.2 |- | 18 || 71 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 0 (0+0) || 22:36.6 || +1:17.9 |- | 19 || 95 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Kazakevič]]|RUS}}|| 1 (0+1) || 22:38.3 || +1:19.6 |- | 20 || 36 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 2 (1+1) || 22:40.6 || +1:21.9 |- | 21 || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} || 2 (0+2) || 22:42.0 || +1:23.3 |- | 22 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Elvira Öberg]]|ŠVE}} || 3 (2+1) || 22:45.0 || +1:26.3 |- | 23 || 94 || align=left| {{flagathlete|[[Michela Carrara]]|ITA}} || 1 (1+0) || 22:47.3 || +1:28.6 |- | 24 || 82 || align=left| {{flagathlete|[[Irene Lardschneider]]|ITA}} || 0 (0+0) || 22:50.4 || +1:31.7 |- | 25 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz|Justine Braisaz-Bouchet]]|FRA}} || 1 (0+1) || 22:51.8 || +1:33.1 |- | 26 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]]|LAT}} || 3 (1+2) || 22:57.0 || +1:38.3 |- | 27 || 97 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]]|ŠVI}} || 1 (0+1) || 23:04.6 || +1:45.9 |- | 28 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]|FRA}} || 4 (2+2) || 23:06.6 || +1:47.9 |- | 29 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Kamila Żuk]]|POL}} || 2 (0+2) || 23:07.3 || +1:48.6 |- | 30 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz|Monika Hojnisz-Staręga]]|POL}} || 2 (1+1) || 23:08.2 || +1:49.5 |- | 31 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Janina Hettich]]|NJE}} || 2 (0+2) || 23:10.9 || +1:52.2 |- | 32 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]]|EST}} || 3 (1+2) || 23:11.0 || +1:52.3 |- | 33 || 81 || align=left| {{flagathlete|[[Aita Gasparin]]|ŠVI}} || 2 (2+0) || 23:11.3 || +1:52.6 |- | 34 || 66 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Bescond]]|FRA}} || 2 (2+0) || 23:13.1 || +1:54.4 |- | 35 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Bankes]]|KAN}} || 2 (1+1) || 23:13.6 || +1:54.9 |- | 36 || 88 || align=left| {{flagathlete|[[Uljana Kajiševa]]|RUS}} || 2 (2+0) || 23:15.0 || +1:56.3 |- | 37 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} || 3 (1+2) || 23:17.1 || +1:58.4 |- | 38 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]]|AUT}} || 2 (0+2) || 23:17.8 || +1:59.1 |- | 39 || 74 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]]|AUT}} || 3 (1+2) || 23:24.4 || +2:05.7 |- | 40 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BLR}} || 3 (1+2) || 23:25.2 || +2:06.5 |- | 41 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Karoline Offigstad Knotten]]|NOR}} || 1 (0+1) || 23:27.2 || +2:08.5 |- | 42 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Lunder]]|KAN}} || 2 (2+0) || 23:29.4 || +2:10.7 |- | 43 || 67 || align=left| {{flagathlete|[[Ala Hiljenko]]|MDA}} || 1 (0+1) || 23:33.4 || +2:14.7 |- | 44 || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Markéta Davidová]]|ČEŠ}} || 4 (2+2) || 23:33.7 || +2:15.0 |- | 45 || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Tuuli Tomingas]]|EST}} || 2 (1+1) || 23:35.7 || +2:17.0 |- | 46 || 19 || align=left| {{flagathlete|[[Jelisaveta Belčenko]]|KAZ}} || 3 (2+1) || 23:37.4 || +2:18.7 |- | 47 || 63 || align=left| {{flagathlete|[[Lotte Lie]]|BEL}} || 1 (0+1) || 23:38.6 || +2:19.9 |- | 48 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Milena Todorova]]|BUL}} || 3 (0+3) || 23:41.0 || +2:22.3 |- | 49 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Jelena Kručinkina]]|BLR}} || 3 (1+2) || 23:41.7 || +2:23.0 |- | 50 || 69 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]]|UKR}} || 3 (1+2) || 23:43.4 || +2:24.7 |- | 51 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Jevgenija Pavlova]]|RUS}} || 2 (1+1) || 23:45.7 || +2:27.0 |- | 51 || 93 || align=left| {{flagathlete|[[Deedra Irwin]]|SAD}} || 2 (1+1) || 23:45.7 || +2:27.0 |- | 53 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Alina Stremous]]|MDA}} || 2 (0+2) || 23:48.3 || +2:29.6 |- | 54 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 4 (1+3) || 23:49.7 || +2:31.0 |- | 55 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Joanne Reid]]|SAD}} || 3 (1+2) || 23:49.8 || +2:31.1 |- | 56 || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Mari Eder]]|FIN}} || 3 (0+3) || 23:51.7 || +2:33.0 |- | 57 || 73 || align=left| {{flagathlete|[[Jelena Čirkova]]|RUM}} || 1 (1+0) || 23:53.1 || +2:34.4 |- | 58 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]]|ŠVE}} || 3 (0+3) || 24:03.5 || +2:44.8 |- | 59 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Tachizaki]]|JAP}} || 3 (2+1) || 24:06.8 || +2:48.1 |- | 60 || 72 || align=left| {{flagathlete|[[Nadia Moser]]|KAN}} || 3 (1+2) || 24:07.1 || +2:48.4 |- | 61 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Gabrielė Leščinskaitė]]|LTU}} || 2 (0+2) || 24:11.0 || +2:52.3 |- | 62 || 85 || align=left| {{flagathlete|[[Erika Jänkä]]|FIN}} || 0 (0+0) || 24:12.8 || +2:54.1 |- | 63 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Schwaiger]]|AUT}} || 3 (3+0) || 24:13.5 || +2:54.8 |- | 64 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]]|RUS}} || 6 (2+4) || 24:24.2 || +3:05.5 |- | 65 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Ivona Fialková]]|SVK}} || 4 (1+3) || 24:25.0 || +3:06.3 |- | 66 || 98 || align=left| {{flagathlete|[[Joanna Jakieła]]|POL}} || 3 (2+1) || 24:27.5 || +3:08.8 |- | 67 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Jekaterina Avakumova]]|KOR}} || 3 (2+1) || 24:27.7 || +3:09.0 |- | 68 || 64 || align=left| {{flagathlete|[[Eva Puskarčíková]]|ČEŠ}} || 3 (0+3) || 24:28.7 || +3:10.0 |- | 69 || 79 || align=left| {{flagathlete|[[Kinga Zbylut]]|POL}} || 3 (0+3) || 24:29.5 || +3:10.8 |- | 70 || 51 || align=left| {{flagathlete|[[Sari Maeda]]|JAP}} || 4 (2+2) || 24:30.3 || +3:11.6 |- | 71 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Lucie Charvátová]]|ČEŠ}} || 6 (3+3) || 24:34.2 || +3:15.5 |- | 71 || 83 || align=left| {{flagathlete|[[Jessica Jislová]]|ČEŠ}} || 4 (1+3) || 24:34.2 || +3:15.5 |- | 73 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Galina Višnjevska-Šeporenko]]|KAZ}} || 2 (1+1) || 24:35.8 || +3:17.1 |- | 74 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Cotrus]]|RUM}} || 2 (1+1) || 24:37.4 || +3:18.7 |- | 75 || 77 || align=left| {{flagathlete|[[Irina Krjuko]]|BLR}} || 4 (2+2) || 24:39.4 || +3:20.7 |- | 76 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Polona Klemenčič]]|SLO}} || 3 (1+2) || 24:53.6 || +3:34.9 |- | 77 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Ukaleq Slettemark]]|GRL}} || 2 (1+1) || 24:53.7 || +3:35.0 |- | 78 || 78 || align=left| {{flagathlete|[[Yurie Tanaka]]|JAP}} || 3 (1+2) || 24:57.2 || +3:38.5 |- | 79 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Federica Sanfilippo]]|ITA}} || 4 (1+3) || 24:57.4 || +3:38.7 |- | 80 || 91 || align=left| {{flagathlete|[[Nastassia Kinnunen]]|FIN}} || 4 (4+0) || 25:03.8 || +3:45.1 |- | 81 || 61 || align=left| {{flagathlete|[[Amanda Lightfoot]]|UK}} || 4 (2+2) || 25:13.0 || +3:54.3 |- | 82 || 99 || align=left| {{flagathlete|[[Sarah Beaudry]]|KAN}} || 3 (0+3) || 25:15.0 || +3:56.3 |- | 83 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Natalija Kočergina]]|LTU}} || 5 (4+1) || 25:23.4 || +4:04.7 |- | 83 || 87 || align=left| {{flagathlete|[[Regina Oja]]|EST}} || 4 (2+2) || 25:23.4 || +4:04.7 |- | 85 || 62 || align=left| {{flagathlete|[[Suvi Minkkinen]]|FIN}} || 4 (3+1) || 25:28.0 || +4:09.3 |- | 86 || 70 || align=left| {{flagathlete|[[Rieke Maeyer]]|BEL}} || 0 (0+0) || 25:29.0 || +4:10.3 |- | 87 || 90 || align=left| {{flagathlete|[[Lea Einfalt]]|SLO}} || 4 (2+2) || 25:44.2 || +4:25.5 |- | 88 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Danijela Kadeva]]|BUL}} || 5 (3+2) || 25:54.4 || +4:35.7 |- | 89 || 96 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Repinc]]|SLO}} || 5 (3+2) || 25:56.2 || +4:37.5 |- | 90 || 80 || align=left| {{flagathlete|[[Nika Blaženić]]|HRV}} || 3 (2+1) || 25:57.7 || +4:39.0 |- | 91 || 89 || align=left| {{flagathlete|[[Kim Seon-su]]|KOR}} || 4 (1+3) || 26:04.6 || +4:45.9 |- | 92 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Sanita Buliņa]]|LAT}} || 6 (3+3) || 26:08.3 || +4:49.6 |- | 93 || 84 || align=left| {{flagathlete|[[Veronika Machyniaková]]|SVK}} || 3 (1+2) || 26:11.9 || +4:53.2 |- | 94 || 68 || align=left| {{flagathlete|[[Anastasija Kondratjeva]]|KAZ}} || 4 (1+3) || 26:13.4 || +4:54.7 |- | 95 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Anika Kožica]]|HRV}} || 4 (1+3) || 26:20.7 || +5:02.0 |- | 96 || 65 || align=left| {{flagathlete|[[Jillian Colebourn]]|AUS}} || 3 (0+3) || 26:36.8 || +5:18.1 |- | 97 || 76 || align=left| {{flagathlete|[[Marija Zdravkova]]|BUL}} || 3 (3+0) || 26:44.0 || +5:25.3 |- | 98 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Ana Frolina]]|KOR}} || 9 (5+4) || 26:55.8 || +5:37.1 |- | 99 || 75 || align=left| {{flagathlete|[[Annija Keita Sabule]]|LAT}} || 5 (2+3) || 28:37.3 || +7:18.6 |} ==Reference== {{reference}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.]] lo167n1h56zsfl8oddumij3ww6sam3b 0 472309 3824104 3823682 2026-04-04T13:36:46Z AnToni 2325 3824104 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = sprint | godina = 2021 | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = [[Pokljuka]], {{ZID|Slovenija}} | datum = 14. februara 2021. | broj_učesnika = 60 | broj_zemalja = 24 | broj_ekipa = | zlato = Tiril Eckhoff | zlato_NOK = NOR | srebro = Lisa Theresa Hauser | srebro_NOK = AUT | bronza = Anaïs Chevalier-Bouchet | bronza_NOK = FRA | godina_p = 2020 | spol = žene | godina_s = 2023 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.}} '''Utrka u [[Biatlon#Discipline|potjeri]] na 10&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2021.]] u ženskoj konkurenciji održala se 14. februara 2021. na [[Slovenija|slovenskoj]] Pokljuki.<ref>{{Cite web |url=https://www.pokljuka2021.si/en/world-championships-2021/programme/ |title=Program |access-date=16. 2. 2021 |archive-date=12. 2. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212223413/https://www.pokljuka2021.si/en/world-championships-2021/programme/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/SWPU/C51C_v0.pdf Startna lista]</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 15:30.<ref>[ttps://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/SWPU/C73D_v2.pdf Zvanični rezultat]</ref> (<small>Sva vremena početka utrka su po lokalnom vremenu ([[UTC]]+1)</small>) {|class=wikitable style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Zaostatak<br><small>(sprint)</small> !! Promašaji !! Vrijeme !! Zaostatak |- | {{gold1}} || 1 || align=left| {{flagathlete|[[Tiril Eckhoff]]|NOR}} || 0:00 || 2 (1+0+1+0) || 30:38.1 || |- | {{silver2}} || 9 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Hauser]]|AUT}} || 0:51 || 1 (1+0+0+0) || 30:55.4 || {{sort|+0:17.3|+17.3}} |- | {{bronze3}} || 2 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Chevalier|Anaïs Chevalier-Bouchet]]|FRA}} || 0:12 || 2 (0+1+0+1) || 31:11.1 || {{sort|+0:33.0|+33.0}} |- | 4 || 20 || align=left| {{flagathlete|[[Dorothea Wierer]]|ITA}} || 1:22 || 0 (0+0+0+0) || 31:23.3 || {{sort|+0:45.2|+45.2}} |- | 5 || 8 || align=left| {{flagathlete|[[Franziska Preuß]]|NJE}} || 0:50 || 2 (0+0+2+0) || 31:27.4 || {{sort|+0:49.3|+49.3}} |- | 6 || 12 || align=left| {{flagathlete|[[Vanessa Hinz]]|NJE}} || 1:09 || 0 (0+0+0+0) || 31:43.2 ||+1:05.1 |- | 7 || 11 || align=left| {{flagathlete|[[Olena Pidrušna]]|UKR}} || 1:05 || 0 (0+0+0+0) || 31:52.0 ||+1:13.9 |- | 8 || 4 || align=left| {{flagathlete|[[Denise Herrmann]]|NJE}} || 0:22 || 3 (1+0+0+2) || 31:54.4 ||+1:16.3 |- | 9 || 6 || align=left| {{flagathlete|[[Marte Olsbu Røiseland]]|NOR}} || 0:44 || 3 (0+0+1+2) || 32:04.6 ||+1:26.5 |- | 10 || 21 || align=left| {{flagathlete|[[Ingrid Landmark Tandrevold]]|NOR}} || 1:23 || 2 (0+0+0+2) || 32:12.2 ||+1:34.1 |- | 11 || 38 || align=left| {{flagathlete|[[Dunja Zdouc]]|AUT}} || 1:59 || 0 (0+0+0+0) || 32:12.8 ||+1:34.7 |- | 12 || 7 || align=left| {{flagathlete|[[Lena Häcki]]|ŠVI}} || 0:50 || 3 (2+0+0+1) || 32:30.3 ||+1:52.2 |- | 13 || 10 || align=left| {{flagathlete|[[Hanna Öberg]]|ŠVE}} || 0:59 || 3 (0+1+2+0) || 32:36.0 ||+1:57.9 |- | 14 || 22 || align=left| {{flagathlete|[[Elvira Öberg]]|ŠVE}} || 1:26 || 3 (0+1+1+1) || 32:40.9 ||+2:02.8 |- | 15 || 15 || align=left| {{flagathlete|[[Selina Gasparin]]|ŠVI}} || 1:13 || 3 (0+1+1+1) || 32:52.6 ||+2:14.5 |- | 16 || 30 || align=left| {{flagathlete|[[Monika Hojnisz|Monika Hojnisz-Staręga]]|POL}} || 1:50 || 1 (0+0+1+0) || 32:55.2 ||+2:17.1 |- | 17 || 17 || align=left| {{flagathlete|[[Ida Lien]]|NOR}} || 1:17 || 3 (1+0+0+2) || 33:00.8 ||+2:22.7 |- | 18 || 26 || align=left| {{flagathlete|[[Baiba Bendika]]|LAT}} || 1:38 || 2 (1+0+0+1) || 33:12.1 ||+2:34.0 |- | 19 || 16 || align=left| {{flagathlete|[[Linn Persson]]|ŠVE}} || 1:14 || 4 (0+0+2+2) || 33:16.4 ||+2:38.3 |- | 20 || 42 || align=left| {{flagathlete|[[Emma Lunder]]|KAN}} || 2:11 || 1 (0+1+0+0) || 33:17.9 ||+2:39.8 |- | 21 || 40 || align=left| {{flagathlete|[[Dinara Alimbekava]]|BLR}} || 2:07 || 2 (0+1+0+1) || 33:21.2 ||+2:43.1 |- | 22 || 28 || align=left| {{flagathlete|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]]|FRA}} || 1:48 || 5 (2+1+1+1) || 33:22.7 ||+2:44.6 |- | 23 || 19 || align=left| [[Ruski biatlonski savez|RBS]] [[Irina Kazakevič]] || 1:20 || 3 (0+0+1+2) || 33:23.8 ||+2:45.7 |- | 24 || 14 || align=left| {{flagathlete|[[Darija Blaško]]|UKR}} || 1:12 || 3 (2+1+0+0) || 33:37.3 ||+2:59.2 |- | 25 || 37 || align=left| {{flagathlete|[[Julija Džima]]|UKR}} || 1:58 || 3 (0+1+2+0) || 33:37.5 ||+2:59.4 |- | 26 || 3 || align=left| {{flagathlete|[[Hana Sola]]|BLR}} || 0:14 || 8 (2+2+2+2) || 33:38.0 ||+2:59.9 |- | 27 || 18 || align=left| {{flagathlete|[[Susan Dunklee]]|SAD}} || 1:18 || 2 (0+0+0+2) || 33:39.5 ||+3:01.4 |- | 28 || 27 || align=left| {{flagathlete|[[Elisa Gasparin]]|ŠVI}} || 1:46 || 2 (0+0+1+1) || 33:42.8 ||+3:04.7 |- | 29 || 36 || align=left| [[Ruski biatlonski savez|RBS]] [[Uljana Kajiševa]] || 1:56 || 3 (1+1+1+0) || 33:46.1 ||+3:08.0 |- | 30 || 25 || align=left| {{flagathlete|[[Justine Braisaz|Justine Braisaz-Bouchet]]|FRA}} || 1:33 || 5 (2+2+1+0) || 33:51.6 ||+3:13.5 |- | 31 || 56 || align=left| {{flagathlete|[[Mari Eder]]|FIN}} || 2:33 || 1 (1+0+0+0) || 33:52.5 ||+3:14.4 |- | 32 || 44 || align=left| {{flagathlete|[[Markéta Davidová]]|ČEŠ}} || 2:15 || 4 (0+2+2+0) || 33:56.9 ||+3:18.8 |- | 33 || 32 || align=left| {{flagathlete|[[Johanna Talihärm]]|EST}} || 1:52 || 4 (1+2+0+1) || 34:06.9 ||+3:28.8 |- | 34 || 31 || align=left| {{flagathlete|[[Janina Hettich]]|NJE}} || 1:52 || 3 (0+1+1+1) || 34:08.1 ||+3:30.0 |- | 35 || 33 || align=left| {{flagathlete|[[Aita Gasparin]]|ŠVI}} || 1:53 || 3 (0+2+0+1) || 34:12.3 ||+3:34.2 |- | 36 || 34 || align=left| {{flagathlete|[[Anaïs Bescond]]|FRA}} || 1:54 || 3 (0+1+1+1) || 34:13.6 ||+3:35.5 |- | 37 || 39 || align=left| {{flagathlete|[[Katharina Innerhofer]]|AUT}} || 2:06 || 5 (0+0+3+2) || 34:14.0 ||+3:35.9 |- | 38 || 23 || align=left| {{flagathlete|[[Michela Carrara]]|ITA}} || 1:29 || 5 (1+1+2+1) || 34:14.5 ||+3:36.4 |- | 39 || 46 || align=left| {{flagathlete|[[Jelisaveta Belčenko]]|KAZ}} || 2:19 || 1 (0+0+1+0) || 34:15.9 ||+3:37.8 |- | 40 || 51 || align=left| [[Ruski biatlonski savez|RBS]] [[Jevgenija Pavlova]] || 2:27 || 3 (3+0+0+0) || 34:18.7 ||+3:40.6 |- | 41 || 13 || align=left| {{flagathlete|[[Paulina Fialkova]]|SVK}} || 1:11 || 6 (0+0+1+5) || 34:24.3 ||+3:46.2 |- | 42 || 41 || align=left| {{flagathlete|[[Karoline Offigstad Knotten]]|NOR}} || 2:09 || 2 (1+0+1+0) || 34:28.6 ||+3:50.5 |- | 43 || 47 || align=left| {{flagathlete|[[Lotte Lie]]|BEL}} || 2:20 || 1 (0+1+0+0) || 34:34.1 ||+3:56.0 |- | 44 || 54 || align=left| {{flagathlete|[[Clare Egan]]|SAD}} || 2:31 || 4 (1+0+1+2) || 34:56.1 ||+4:18.0 |- | 45 || 52 || align=left| {{flagathlete|[[Deedra Irwin]]|SAD}} || 2:27 || 3 (2+0+0+1) || 35:03.7 ||+4:25.6 |- | 46 || 35 || align=left| {{flagathlete|[[Megan Bankes]]|KAN}} || 1:55 || 4 (1+2+1+0) || 35:13.3 ||+4:35.2 |- | 47 || 29 || align=left| {{flagathlete|[[Kamila Żuk]]|POL}} || 1:49 || 5 (0+2+3+0) || 35:15.8 ||+4:37.7 |- | 48 || 5 || align=left| {{flagathlete|[[Lisa Vittozzi]]|ITA}} || 0:38 || 10 (4+2+3+1) || 35:18.5 ||+4:40.4 |- | 49 || 49 || align=left| {{flagathlete|[[Jelena Kručinkina]]|BLR}} || 2:23 || 6 (2+1+1+2) || 35:20.2 ||+4:42.1 |- | 50 || 57 || align=left| {{flagathlete|[[Jelena Čirkova]]|RUM}} || 2:34 || 1 (1+0+0+0) || 35:22.8 ||+4:44.7 |- | 51 || 24 || align=left| {{flagathlete|[[Irene Lardschneider]]|ITA}} || 1:32 || 3 (0+2+1+0) || 35:36.4 ||+4:58.3 |- | 52 || 60 || align=left| {{flagathlete|[[Nadia Moser]]|KAN}} || 2:48 || 2 (0+1+1+0) || 35:44.7 ||+5:06.6 |- | 53 || 58 || align=left| {{flagathlete|[[Mona Brorsson]]|ŠVE}} || 2:45 || 5 (1+1+1+2) || 35:50.2 ||+5:12.1 |- | 54 || 53 || align=left| {{flagathlete|[[Alina Stremous]]|MDA}} || 2:30 || 4 (1+1+1+1) || 35:52.8 ||+5:14.7 |- | 55 || 55 || align=left| {{flagathlete|[[Joanne Reid]]|SAD}} || 2:31 || 6 (0+2+3+1) || 36:05.1 ||+5:27.0 |- | 56 || 59 || align=left| {{flagathlete|[[Fuyuko Tachizaki]]|JAP}} || 2:48 || 3 (2+1+0+0) || 36:10.0 ||+5:31.9 |- | 57 || 43 || align=left| {{flagathlete|[[Ala Hiljenko]]|MDA}} || 2:15 || 4 (0+0+3+1) || 36:36.3 ||+5:58.2 |- | 58 || 48 || align=left| {{flagathlete|[[Milena Todorova]]|BUL}} || 2:22 || 4 (0+0+3+1) || 37:01.2 ||+6:23.1 |- | 59 || 45 || align=left| {{flagathlete|[[Tuuli Tomingas]]|EST}} || 2:17 || 4 (0+0+2+2) || 37:23.6 ||+6:45.5 |- | {{hs|60}} || 50 || align=left| {{flagathlete|[[Valentina Semerenko]]|UKR}} || 2:25 || {{sort|20|(4+1)}} || colspan=2|{{sort|99|Did not finish}} |} ==Reference== {{reference}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.]] 49nzsjizgc76tqtkrsz46qwqyfracmc 0 473750 3824114 3809844 2026-04-04T13:54:34Z AnToni 2325 /* Vanjski linkovi */ 3824114 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Irina Leščanka | slika = Iryna Kryuko 2018.jpg | veličina_slike = 220px | opis_slike = Krjuko na ZOI 2018. | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1991|7|30}} | mjesto_rođenja = [[Sjano]], [[SSSR]]<ref name=r1>[http://www.noc.by/olympic-games/team/chempiony-olimpijskih/krivko-irina/ КРИВКО Ирина Валерьевна]. noc.by</ref> | država = {{ZID|Bjelorusija}} | trener = Vasili Leščenko<ref name=r2>[https://www.biathlon.com.ua/profile.php?id=2861 Ирина Кривко]. biathlon.com.ua</ref> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|2018]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022]]) | medalje OI = '''1''' | zlato OI = 1 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''7''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|2015]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.|2016]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021]]) | medalje SP = | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]]) | pobjede SK = | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| * '''15.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''21.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''18.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''7.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = [[IBU kup 2010/2011.|2010/11.]] | pobjede EK = | plasman EK = '''18''' ([[IBU kup 2013/2014.|2013/14.]] | status = aktivna | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaZlato|[[Zimske olimpijske igre 2018.|ZOI 2018.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – ženska štafeta)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaTakmičenje|[[Juniorsko svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetsko juniorsko prvenstvo]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u biatlonu 2009.|Canmore 2009.]]|štafeta 3 × 6 km}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u biatlonu 2010.|Torsby 2010.]]|štafeta 3 × 6 km}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u biatlonu 2012.|Kontiolahti 2012.]]|potjera 10 km}} {{MedaljaTakmičenje|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu|Evropsko prvenstvo]]}} {{MedaljaZlato|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2014.|Nové Město 2014.]]|štafeat 4 x 6 km}} {{MedaljaSrebro|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2019.|Raubichi 2019.]]|potjera 10 km}} {{MedaljaBronza|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2014.|Nové Město 2014.]]|pojedinačno 15 km}} {{MedaljaBronza|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2019.|Raubichi 2019.]]|pojedinačno 15 km}} {{MedaljaBronza|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2020.|Raubichi 2020.]]|sprint 7,5 km}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 1 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Juniorsko svjetsko prvenstvo u biatlonu|Juniorska prvenstva]]| 3 | 0 | 1 | [[Evropsko prvenstvo u biatlonu|Evropsko prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} }} '''Irina Leščanka''' ({{lang-be|Ірына Валер’еўна Лешчанка}}) rođena kao Irina Krjuko ({{lang-be|Ірына Крыўко}}; {{lang-ru|Ирина Валерьевна Кривко}}; rođena 30. jula 1991) bjeloruska je [[biatlon]]ka i [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu#Štafeta (4 × 6 km)|olimpijska prvakinja]] u štafeti 4×6&nbsp;km na [[ZOI 2018.|Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] Roditelji Krjukove su se razveli ubrzo nakon njenog rođenja, stoga je njena majka odgajala nju i njenog mlađeg brata sama. Irina se igrom slučajeva počela baviti biatlonom sa 11 godina – nakon što im je kuća izgorjela u požaru, njena prodica se preselila u spavaonicu pored trening baze za biatlon. Njen brat [[Viktar Krjuko]] ju je slijedio i također postalo međunarodni biatlonski takmičar. Irina je debitovala na međunarodnim takmičenjima na Svjetskom juniorskom prvenstvu 2009, gdje je osvojila četvrto mjesto u pojedinačnom takmičenju. Seniorskoj reprezentaciji se priključila u 2011.<ref name=r1/> == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2018}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – 15 km|36]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – 7,5 km|17]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – potjera (žene)|17]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – masovni start (žene)|26]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (žene)|1]] | |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|41]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|60]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – potjera (žene)|20]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | |} Krjuko je nastupila dva puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]] i to u [[Južna Koreja|južnokorejskom]] [[Pjongčang]]u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|2018]], kada je osvojila zlatnu medalju u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (žene)|štafeti]] sa [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzino]], [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]] i na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|ZOI 2022]]: === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 15 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] |colspan="5" | ''nije nastupila'' | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2015}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 15 km|19]] |colspan="3" | ''nije nastupila'' | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 4 × 6 km|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2016}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 15 km|64]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 7,5 km|66]] |colspan="2" | ''nije nastupila'' | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 4 × 6 km|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (mješovito)|9]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - 15 km|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - 7,5 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - potjera (žene)|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - masovni start (žene)|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – 4 × 6 km|11]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|62]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – masovni start (žene)|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 4 × 6 km|11]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|52]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 4 × 6 km|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 7,5 km|75]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 4 × 6 km|4]] | | |} {{clear}} Nastupila je na sedam Svjetskih prvenstava od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 201.]] Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji bilo joj je četrnaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - 15 km|utrci na 15]] kada je bila sa jednim promašajem i 3:24&nbsp;minute zaostatka iza pobjednice [[Laura Dahlmeier|Laure Dahlmeier]]. U štafeti joj je najbolji rezultat bilo četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 4 × 6 km|štafeti]] sa [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]], [[Hana Sola|Hanom Solom]] i [[Elena Krušinkina|Elenom Krušinkinom]]. === Svjetski kup === ==== Ukupni plasman ==== {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="19" | Plasman u Svjetskom kupu |-&nbsp;km ! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] |- | 98||90|| - ||54||54||38||20||15||26||45 |} {{clear}} ==== Pojedinačni rezultati ==== {| class=wikitable style="text-align: center" |colspan=29 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|Sezona 2011/2012]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (01. 12. 2011)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (03. 12. 2011)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (04. 12. 2011)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (09. 12. 2011)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (10. 12. 2011)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (16. 12. 2011)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint Potjera (17. 12. 2011)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (06. 1. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (08. 1. 2012)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Pojedinačno (11. 1. 2012)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (13. 1. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (15. 1. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (19. 1. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (22. 1. 2012)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (02. 2. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (04. 2. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Masovni start (05. 2. 2012)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (10. 2. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Potjera (11. 2. 2012)]]<br />PO |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|MŚ – Ruhpolding Sprint (03. 3. 2012)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|MŚ – Ruhpolding Potjera (04. 3. 2012)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|MŚ – Ruhpolding Pojedinačno (07. 3. 2012)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|MŚ – Ruhpolding Masovni start (11. 3. 2012)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Sprint (16. 3. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Potjera (17. 3. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Masovni start (18. 3. 2012)]]<br />MS ! colspan=3| bodovi |- ||- ||- ||- ||- ||- ||46 |bgcolor=lightblue|40 ||66 ||- ||- ||59 ||51 ||81 ||- ||56 ||49 ||- ||61 ||- ||- ||- ||<small>{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}</small> ||- ||50 ||46 ||- |colspan=3 bgcolor=f9f9f9|'''1''' |- |colspan=29 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|Sezona 2012/2013]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (29.11. 2012)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (01. 12. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (02. 12. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (07. 12. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (08. 12. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Sprint (14. 12. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Potjera (15. 12. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Masovni start (16. 12. 2012)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (05. 1. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (06. 1. 2013)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (11. 1. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (13. 1. 2013)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (17. 1. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (19. 1. 2013)]]<br />PO |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|MŚ – Nové Město na Moravě Sprint (09. 2. 2013)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|MŚ – Nové Město na Moravě Potjera (10. 2. 2013)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|MŚ – Nové Město na Moravě Pojedinačno (13. 2. 2013)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|MŚ – Nové Město na Moravě Masovni start (17. 2. 2013)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (01. 3. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (02. 3. 2013)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Masovni start (03. 2. 2013)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Sochi Pojedinačno (07. 3. 2013)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Sochi Sprint (09. 3. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Sprint (14. 3. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Potjera (16. 3. 2013)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Masovni start (17. 3. 2013)]]<br />MS ! colspan=3| bodovi |- ||66 ||68 ||- ||42 ||53 ||52 ||53 ||- |bgcolor=lightblue|34 ||53 ||68 ||- ||<small>{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}</small> ||- ||- ||- ||- ||- ||72 ||- ||- ||63 ||<small>{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}</small> ||79 ||- ||- |colspan=3 bgcolor=f9f9f9|'''7''' |- |colspan=29 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|Sezona 2014/2015]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (04. 12. 2014)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (06. 12. 2014)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (07. 12. 2014)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (12. 12. 2014)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (14. 12. 2014)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Sprint (18. 12. 2014)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Potjera (20. 12. 2014)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Masovni start (21. 12. 2014)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (09. 1. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (11. 1. 2015)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (16. 1. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (18. 1. 2015)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (23. 1. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (24. 1. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (07. 2. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (08. 2. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Pojedinačno (12. 2. 2015)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (14. 2. 2015)]]<br />SP |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|MŚ – Kontiolahti Sprint (07. 3. 2015)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|MŚ – Kontiolahti Potjera (08. 3. 2015)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|MŚ – Kontiolahti Pojedinačno (11. 3. 2015)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|MŚ – Kontiolahti Masovni start (15. 3. 2015)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Sprint (20. 3. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Potjera (21. 3. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Masovni start (22. 3. 2014)]]<br />MS ! colspan=10| bodovi |- ||- ||- ||- ||81 ||- ||71 ||- ||- |bgcolor=lightblue|28 ||- ||<small>{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}</small> ||- ||43 ||<small>{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}</small> |bgcolor=lightblue|14 |bgcolor=lightgreen|10 ||58 ||51 ||- ||- |bgcolor=lightblue|19 ||- |bgcolor=lightblue|34 ||48 ||- |colspan="10" bgcolor="f9f9f9"|'''100''' |- |colspan=29 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|Sezona 2015/2016]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (3. 12. 2015)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (5. 12. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (6. 12. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (11. 12. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (12. 12. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Sprint (18. 12. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Potjera (19. 12. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Masovni start (20. 12. 2015)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (8. 1. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Potjera (9. 1. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|RuhpoldingMasovni start (10. 1. 2016)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Pojedinačno (14. 1. 2016)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (16. 1. 2016)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (21. 1. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (23. 1. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Canada.svg|15px|Canmore Sprint (5. 2. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Canada.svg|15px|Canmore Masovni start (6. 2. 2016)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of United States.svg|15px|Presque Isle Sprint (11. 2. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of United States.svg|15px|Presque Isle Potjera (12. 2. 2016)]]<br />PO |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|MŚ – Oslo/Holmenkollen Sprint (5. 3. 2016)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|MŚ – Oslo/Holmenkollen Potjera (6. 3. 2016)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|MŚ – Oslo/Holmenkollen Pojedinačno (9. 3. 2016)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|MŚ – Oslo/Holmenkollen Masovni start (13. 3. 2016)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Sprint (17. 3. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Potjera (19. 3. 2016)]]<br />PO ! colspan=10| bodovi |- |bgcolor=lightblue|22 ||87 ||- ||62 ||- ||43 |bgcolor=lightblue|31 ||- ||45 ||43 ||- ||53 ||- ||57 ||43 ||- ||- |bgcolor=lightblue|13 |bgcolor=lightblue|34 ||66 ||- ||64 ||- ||38 |bgcolor=lightblue|23 |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''85''' |- |colspan=34 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|Sezona 2016/2017]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (30.11. 2016)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (3. 12. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (4. 12. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Sprint (9. 12. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Potjera (10. 12. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nove Mesto na Morave Sprint (16. 12. 2016]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nove Mesto na Morave Potjera (17. 12. 2016]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nove Mesto na Morave Masovni start (18. 12. 2016]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (6. 1. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (7. 1. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (8. 1. 2017)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (14. 1. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Potjera (15. 1. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Pojedinačno (20. 1. 2017)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (21. 1. 2017)]]<br />MS |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (10. 2. 2017)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (12. 2. 2017)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Pojedinačno (15. 2. 2017)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Masovni start (19. 2. 2017)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of South Korea.svg|15px|Pjongczang Sprint (2. 3. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of South Korea.svg|15px|Pjongczang Potjera (4. 3. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Finland (bordered).svg|15px|Kontiolahti Sprint (10. 3. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland (bordered).svg|15px|Kontiolahti Potjera (11. 3. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (17. 3. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (18. 3. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Masovni start (19. 3. 2017)]]<br />MS ! colspan=34| bodovi |- ||46 |bgcolor=lightblue|11 |bgcolor=lightblue|15 |bgcolor=lightblue|33 |bgcolor=lightblue|18 |bgcolor=lightblue|36 |bgcolor=lightblue|38 ||- |bgcolor=lightblue|22 ||41 ||- ||44 ||- ||78 ||- |bgcolor=lightblue|36 ||45 |bgcolor=lightblue|14 ||- |bgcolor=lightblue|19 |bgcolor=lightblue|26 ||69 ||- ||69 ||- ||- |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''185''' |- |colspan=34 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|Sezona 2017/2018]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (29.11. 2017)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (01. 12. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (3. 12. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (08. 12. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (09. 12. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Annecy Sprint (14. 12. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Annecy Potjera (16. 12. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Annecy Masovni start (17. 12. 2017)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (04. 1. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (06. 1. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Pojedinačno (11. 1. 2018)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (14. 1. 2018)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Bieg Sprint (18. 1. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (20. 1. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (21. 1. 2018)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (09. 3. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Potjera (11. 3. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (15. 3. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (19. 3. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia.svg|15px|Tyumen Sprint (23. 3. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia.svg|15px|Tyumen Potjera (24. 3. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia.svg|15px|Tyumen Masovni start (25. 3. 2018)]]<br />MS ! colspan=10| bodovi |- |bgcolor=lightblue|38 ||53 |bgcolor=lightblue|22 |bgcolor=lightblue|35 |bgcolor=lightgreen|9 |bgcolor=lightblue|13 |bgcolor=lightblue|19 || |bgcolor=lightblue|17 |bgcolor=lightblue|20 |bgcolor=lightblue|11 |bgcolor=lightblue|14 ||83 ||- |bgcolor=lightblue|12 |bgcolor=lightblue|15 |bgcolor=lightgreen|8 ||- ||- |bgcolor=lightblue|27 ||{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} |bgcolor=lightblue|24 |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''383''' |- |colspan=38 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|Sezona 2018/2019]]''' |- ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Pojedinačno (6. 12. 2018)]]<br />PU ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Sprint (8. 12. 2018)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Potjera (9. 12. 2018)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (13. 12. 2018)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (15. 12. 2018)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (21. 12. 2018]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (22. 12. 2018]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Masovni start (23. 12. 2018]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (10. 1. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (12. 1. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (17. 1. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (20. 1. 2019)]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (24. 1. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (26. 1. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (27. 1. 2019)]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Canada.svg|15px|Canmore Pojedinačno (7. 2. 2019)]]<br />PU ![[Datoteka:Flag of the United States.svg|15px|Salt Lake City, UT - Soldier Hollow Sprint (14. 2. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of the United States.svg|15px|Salt Lake City, UT - Soldier Hollow Masovni start (16. 2. 2019)]]<br />PO |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (8. 3. 2019)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (10. 3. 2019)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (12. 3. 2019)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Masovni start (17. 3. 2019)]]<br />'''MS''' ![[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (21. 3. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (23. 3. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Masovni start (24. 3. 2019)]]<br />MS ! colspan=10| bodovi |- |bgcolor=lightblue|15 |bgcolor=lightblue|17 |bgcolor=lightgreen|7 |bgcolor=lightgreen|6 |bgcolor=lightblue|12 |bgcolor=lightblue|20 |bgcolor=lightblue|23 |bgcolor=lightblue|15 |bgcolor=lightgreen|5 |bgcolor=lightgreen|10 |bgcolor=lightblue|36 |bgcolor=lightgreen|6 |bgcolor=lightblue|17 |bgcolor=lightgreen|8 |bgcolor=lightgreen|7 ||- ||- ||- |bgcolor=lightblue|26 |bgcolor=lightblue|33 ||62 |bgcolor=lightblue|24 ||71 ||- |bgcolor=lightblue|13 |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''492''' |- |colspan=38 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|Sezona 2019/2020]]''' |- ![[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (1. 12. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (5. 12. 2019)]]<br />PU ![[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (13. 12. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (15. 12. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Le Grand-Bornand, Sprint (20. 12. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Le Grand-Bornand, Potjera (21. 12. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Le Grand-Bornand, Masovni start (22. 12. 2019)]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (9. 1. 2020)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (12. 1. 2020)]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (15. 1. 2020)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Potjera (19. 1. 2020)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Pojedinačno (24. 1. 2020)]]<br />PU ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Masovni start (26. 1. 2020)]]<br />MS |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (14. 2. 2020)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (16. 2. 2020)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Pojedinačno (18. 2. 2020)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (23. 2. 2020)]]<br />'''MS''' ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (5. 3. 2020]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Masovni start (8. 3. 2020]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (13. 3. 2020)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Potjera (14. 3. 2020)]]<br />PO ! colspan=10| bodovi |- ||56 ||45 |bgcolor=lightblue|33 |bgcolor=lightblue|26 |bgcolor=lightgreen|7 |bgcolor=lightgreen|8 |bgcolor=lightblue|21 |bgcolor=lightblue|13 |bgcolor=lightgreen|7 ||49 |bgcolor=lightblue|22 ||{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} |bgcolor=lightblue|18 ||52 ||49 |bgcolor=lightblue|30 ||- ||70 |bgcolor=lightblue|25 ||- ||- |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''242''' |- |colspan=38 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|Sezona 2020/2021]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Pojedinačno (28. 11. 2020)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (29. 11. 2020)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (3. 12. 2020)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Potjera (6. 12. 2020)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (11. 12. 2020)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (13. 12. 2020)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (18. 12. 2020)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (19. 12. 2020)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Masovni start (20. 12. 2020)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (7. 1. 2021)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (9. 1. 2021)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (14. 1. 2021)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (17. 1. 2021)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Pojedinačno (21. 1. 2021)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (23. 1. 2021)]]<br />MS |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Sprint (13. 2. 2021)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Potjera (14. 2. 2021)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Pojedinačno (16. 2. 2021)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Masovni start (21. 2. 2021)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (6. 3. 2021]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (7. 3. 2021]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (12. 3. 2021]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (13. 3. 2021]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (18. 3. 2021)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (20. 3. 2021)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Masovni start (21. 3. 2021)]]<br />MS ! colspan=10| bodovi |- |bgcolor=lightblue|23 |bgcolor=lightblue|15 ||65 || |bgcolor=lightblue|17 |bgcolor=lightblue|12 ||47 ||{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || || || || || ||42 || ||75 || || || ||95 || |bgcolor=lightblue|40 |bgcolor=lightblue|21 |bgcolor=lightblue|18 |bgcolor=lightblue|20 || |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''45''' |- |colspan=28 bgcolor=F0FFFF|'''Legenda''' |- |colspan=28|<span style="background-color: gold">'''1'''</span> <span style="background-color: silver">'''2'''</span> <span style="background-color: #CC9966">'''3'''</span> <span style="background-color: lightgreen>'''4-10'''</span> <span style="background-color: lightblue>'''11-40'''</span> <span style="background-color: white>'''ispod 40'''</span> <span style="background-color: white><small>''' – '''</small></span> – nije nastupila |- |colspan=38 bgcolor=lightblue| '''SP''' – Sprint '''PU''' – Pojedinačno '''PO''' – Potjera '''MS''' – Masovni start |} ==== Pobjede==== ==== Postolja ==== =====Pojedinačno===== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! Sezona!! Lokacija!! Takmičenje !! Plasman |- | [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] ||style="text-align: left;"| {{ZD|FRA}} [[Annecy]], [[Francuska]] || Masovni start ||bgcolor=silver| 2 |} =====Štafeta===== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! Sezona!! Lokacija!! Takmičenja !! Plasman |- | [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] ||align="left"| {{ZD|NJE}} [[Ruhpolding]], [[Njemačka]] || Štafeta ||bgcolor=silver| 2 |} == Nagrade == {{Sekcija}} == Privatni život == Od 2018. je udata za bjeloruskog sportskog tehničara Artema .Leščanka == Napomene == {{napspisak}} ==Reference== {{Commons category|Iryna Kryuko}} {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== *[https://www.olympic.org/iryna-kryuko Irina Krjuko] na veb-sajtu [[Međunarodni olimpijski komitet|Međunarodnog olimpijskog komiteta]] *[https://www.olympedia.org/athletes/136768 Irina Krjuko] na veb-sajtu Olympedia *[https://biathlonresults.com/?IBUId=BTBLR23007199101 Irina Krjuko] na veb-sajtu IBU-a {{Biatlon portal}} * {{Sport365|483}} {{Olimpijske pobjednice u biatlonu-štafeta}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Leščanka, Irina}} [[Kategorija:Rođeni 1991.]] [[Kategorija:Biografije, Sjano]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] [[Kategorija:Aktivni biatlonci]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Bjelorusija)]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 674ts0f32njl6pckvxl0hcpocyjbznv 3824151 3824114 2026-04-04T16:52:24Z AnToni 2325 /* Svjetska prvenstva */ 3824151 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Irina Leščanka | slika = Iryna Kryuko 2018.jpg | veličina_slike = 220px | opis_slike = Krjuko na ZOI 2018. | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1991|7|30}} | mjesto_rođenja = [[Sjano]], [[SSSR]]<ref name=r1>[http://www.noc.by/olympic-games/team/chempiony-olimpijskih/krivko-irina/ КРИВКО Ирина Валерьевна]. noc.by</ref> | država = {{ZID|Bjelorusija}} | trener = Vasili Leščenko<ref name=r2>[https://www.biathlon.com.ua/profile.php?id=2861 Ирина Кривко]. biathlon.com.ua</ref> <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|2018]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022]]) | medalje OI = '''1''' | zlato OI = 1 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''7''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|2012]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|2015]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016.|2016]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|2017]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021]]) | medalje SP = | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]]) | pobjede SK = | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| * '''15.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''21.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''18.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''16.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''7.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18]]) }} | pobjede u dis = | kraj karijere = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = [[IBU kup 2010/2011.|2010/11.]] | pobjede EK = | plasman EK = '''18''' ([[IBU kup 2013/2014.|2013/14.]] | status = aktivna | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaZlato|[[Zimske olimpijske igre 2018.|ZOI 2018.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – ženska štafeta)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaTakmičenje|[[Juniorsko svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetsko juniorsko prvenstvo]]}} {{MedaljaSrebro|[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u biatlonu 2009.|Canmore 2009.]]|štafeta 3 × 6 km}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u biatlonu 2010.|Torsby 2010.]]|štafeta 3 × 6 km}} {{MedaljaBronza|[[Svjetsko juniorsko prvenstvo u biatlonu 2012.|Kontiolahti 2012.]]|potjera 10 km}} {{MedaljaTakmičenje|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu|Evropsko prvenstvo]]}} {{MedaljaZlato|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2014.|Nové Město 2014.]]|štafeat 4 x 6 km}} {{MedaljaSrebro|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2019.|Raubichi 2019.]]|potjera 10 km}} {{MedaljaBronza|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2014.|Nové Město 2014.]]|pojedinačno 15 km}} {{MedaljaBronza|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2019.|Raubichi 2019.]]|pojedinačno 15 km}} {{MedaljaBronza|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu 2020.|Raubichi 2020.]]|sprint 7,5 km}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 1 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Juniorsko svjetsko prvenstvo u biatlonu|Juniorska prvenstva]]| 3 | 0 | 1 | [[Evropsko prvenstvo u biatlonu|Evropsko prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} }} '''Irina Leščanka''' ({{lang-be|Ірына Валер’еўна Лешчанка}}) rođena kao Irina Krjuko ({{lang-be|Ірына Крыўко}}; {{lang-ru|Ирина Валерьевна Кривко}}; rođena 30. jula 1991) bjeloruska je [[biatlon]]ka i [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu#Štafeta (4 × 6 km)|olimpijska prvakinja]] u štafeti 4×6&nbsp;km na [[ZOI 2018.|Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] Roditelji Krjukove su se razveli ubrzo nakon njenog rođenja, stoga je njena majka odgajala nju i njenog mlađeg brata sama. Irina se igrom slučajeva počela baviti biatlonom sa 11 godina – nakon što im je kuća izgorjela u požaru, njena prodica se preselila u spavaonicu pored trening baze za biatlon. Njen brat [[Viktar Krjuko]] ju je slijedio i također postalo međunarodni biatlonski takmičar. Irina je debitovala na međunarodnim takmičenjima na Svjetskom juniorskom prvenstvu 2009, gdje je osvojila četvrto mjesto u pojedinačnom takmičenju. Seniorskoj reprezentaciji se priključila u 2011.<ref name=r1/> == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2018}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – 15 km|36]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – 7,5 km|17]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – potjera (žene)|17]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – masovni start (žene)|26]] | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (žene)|1]] | |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|41]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|60]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – potjera (žene)|20]] | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | |} Krjuko je nastupila dva puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]] i to u [[Južna Koreja|južnokorejskom]] [[Pjongčang]]u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|2018]], kada je osvojila zlatnu medalju u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (žene)|štafeti]] sa [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzino]], [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]] i na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|ZOI 2022]]: === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2012}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – 15 km|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}]] | | | | | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2015}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 15 km|19]] | | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – štafeta (žene)|6]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2016}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 15 km|64]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – 7,5 km|66]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (žene)|18]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2016 – štafeta (mješovito)|9]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2017}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - 15 km|14]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - 7,5 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - potjera (žene)|45]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - masovni start (žene)|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 – štafeta (žene)|11]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|62]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|33]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – masovni start (žene)|24]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (žene)|11]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|30]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|52]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 7,5 km|75]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (žene)|4]] | | |} {{clear}} Nastupila je na sedam Svjetskih prvenstava od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 201.]] Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji bilo joj je četrnaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017.|SP 2017.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2017 - 15 km|utrci na 15&nbsp;km]] kada je bila sa jednim promašajem i 3:24&nbsp;minute zaostatka iza pobjednice [[Laura Dahlmeier|Laure Dahlmeier]]. U štafeti joj je najbolji rezultat bilo četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (žene)|štafeti]] sa [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]], [[Hana Sola|Hanom Solom]] i [[Jelena Kručinkina|Jelenom Kručinkinom]]. === Svjetski kup === ==== Ukupni plasman ==== {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="19" | Plasman u Svjetskom kupu |-&nbsp;km ! [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|2011/12.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|2012/13.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|2013/14.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] |- | 98||90|| - ||54||54||38||20||15||26||45 |} {{clear}} ==== Pojedinačni rezultati ==== {| class=wikitable style="text-align: center" |colspan=29 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|Sezona 2011/2012]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (01. 12. 2011)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (03. 12. 2011)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (04. 12. 2011)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (09. 12. 2011)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (10. 12. 2011)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (16. 12. 2011)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint Potjera (17. 12. 2011)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (06. 1. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (08. 1. 2012)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Pojedinačno (11. 1. 2012)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (13. 1. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (15. 1. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (19. 1. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (22. 1. 2012)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (02. 2. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (04. 2. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Masovni start (05. 2. 2012)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (10. 2. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Potjera (11. 2. 2012)]]<br />PO |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|MŚ – Ruhpolding Sprint (03. 3. 2012)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|MŚ – Ruhpolding Potjera (04. 3. 2012)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|MŚ – Ruhpolding Pojedinačno (07. 3. 2012)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|MŚ – Ruhpolding Masovni start (11. 3. 2012)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Sprint (16. 3. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Potjera (17. 3. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Masovni start (18. 3. 2012)]]<br />MS ! colspan=3| bodovi |- ||- ||- ||- ||- ||- ||46 |bgcolor=lightblue|40 ||66 ||- ||- ||59 ||51 ||81 ||- ||56 ||49 ||- ||61 ||- ||- ||- ||<small>{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}</small> ||- ||50 ||46 ||- |colspan=3 bgcolor=f9f9f9|'''1''' |- |colspan=29 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2012/2013.|Sezona 2012/2013]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (29.11. 2012)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (01. 12. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (02. 12. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (07. 12. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (08. 12. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Sprint (14. 12. 2012)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Potjera (15. 12. 2012)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Masovni start (16. 12. 2012)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (05. 1. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (06. 1. 2013)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (11. 1. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (13. 1. 2013)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (17. 1. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (19. 1. 2013)]]<br />PO |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|MŚ – Nové Město na Moravě Sprint (09. 2. 2013)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|MŚ – Nové Město na Moravě Potjera (10. 2. 2013)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|MŚ – Nové Město na Moravě Pojedinačno (13. 2. 2013)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|MŚ – Nové Město na Moravě Masovni start (17. 2. 2013)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (01. 3. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (02. 3. 2013)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Masovni start (03. 2. 2013)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Sochi Pojedinačno (07. 3. 2013)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Sochi Sprint (09. 3. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Sprint (14. 3. 2013)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Potjera (16. 3. 2013)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Masovni start (17. 3. 2013)]]<br />MS ! colspan=3| bodovi |- ||66 ||68 ||- ||42 ||53 ||52 ||53 ||- |bgcolor=lightblue|34 ||53 ||68 ||- ||<small>{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}</small> ||- ||- ||- ||- ||- ||72 ||- ||- ||63 ||<small>{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}</small> ||79 ||- ||- |colspan=3 bgcolor=f9f9f9|'''7''' |- |colspan=29 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2013/2014.|Sezona 2014/2015]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (04. 12. 2014)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (06. 12. 2014)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (07. 12. 2014)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (12. 12. 2014)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (14. 12. 2014)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Sprint (18. 12. 2014)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Potjera (20. 12. 2014)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Masovni start (21. 12. 2014)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (09. 1. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (11. 1. 2015)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (16. 1. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (18. 1. 2015)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (23. 1. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (24. 1. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (07. 2. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (08. 2. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Pojedinačno (12. 2. 2015)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (14. 2. 2015)]]<br />SP |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|MŚ – Kontiolahti Sprint (07. 3. 2015)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|MŚ – Kontiolahti Potjera (08. 3. 2015)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|MŚ – Kontiolahti Pojedinačno (11. 3. 2015)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|MŚ – Kontiolahti Masovni start (15. 3. 2015)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Sprint (20. 3. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Potjera (21. 3. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Masovni start (22. 3. 2014)]]<br />MS ! colspan=10| bodovi |- ||- ||- ||- ||81 ||- ||71 ||- ||- |bgcolor=lightblue|28 ||- ||<small>{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}</small> ||- ||43 ||<small>{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}</small> |bgcolor=lightblue|14 |bgcolor=lightgreen|10 ||58 ||51 ||- ||- |bgcolor=lightblue|19 ||- |bgcolor=lightblue|34 ||48 ||- |colspan="10" bgcolor="f9f9f9"|'''100''' |- |colspan=29 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|Sezona 2015/2016]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (3. 12. 2015)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (5. 12. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (6. 12. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (11. 12. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (12. 12. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Sprint (18. 12. 2015)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Potjera (19. 12. 2015)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia (bordered).svg|15px|Pokljuka Masovni start (20. 12. 2015)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (8. 1. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Potjera (9. 1. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|RuhpoldingMasovni start (10. 1. 2016)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Pojedinačno (14. 1. 2016)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (16. 1. 2016)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (21. 1. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (23. 1. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Canada.svg|15px|Canmore Sprint (5. 2. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Canada.svg|15px|Canmore Masovni start (6. 2. 2016)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of United States.svg|15px|Presque Isle Sprint (11. 2. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of United States.svg|15px|Presque Isle Potjera (12. 2. 2016)]]<br />PO |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|MŚ – Oslo/Holmenkollen Sprint (5. 3. 2016)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|MŚ – Oslo/Holmenkollen Potjera (6. 3. 2016)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|MŚ – Oslo/Holmenkollen Pojedinačno (9. 3. 2016)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|MŚ – Oslo/Holmenkollen Masovni start (13. 3. 2016)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Sprint (17. 3. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia (bordered).svg|15px|Chanty-Mansyjsk Potjera (19. 3. 2016)]]<br />PO ! colspan=10| bodovi |- |bgcolor=lightblue|22 ||87 ||- ||62 ||- ||43 |bgcolor=lightblue|31 ||- ||45 ||43 ||- ||53 ||- ||57 ||43 ||- ||- |bgcolor=lightblue|13 |bgcolor=lightblue|34 ||66 ||- ||64 ||- ||38 |bgcolor=lightblue|23 |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''85''' |- |colspan=34 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|Sezona 2016/2017]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (30.11. 2016)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (3. 12. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (4. 12. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Sprint (9. 12. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Potjera (10. 12. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nove Mesto na Morave Sprint (16. 12. 2016]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nove Mesto na Morave Potjera (17. 12. 2016]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nove Mesto na Morave Masovni start (18. 12. 2016]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (6. 1. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (7. 1. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (8. 1. 2017)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (14. 1. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Potjera (15. 1. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Pojedinačno (20. 1. 2017)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (21. 1. 2017)]]<br />MS |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (10. 2. 2017)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (12. 2. 2017)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Pojedinačno (15. 2. 2017)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD| [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Masovni start (19. 2. 2017)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of South Korea.svg|15px|Pjongczang Sprint (2. 3. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of South Korea.svg|15px|Pjongczang Potjera (4. 3. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Finland (bordered).svg|15px|Kontiolahti Sprint (10. 3. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland (bordered).svg|15px|Kontiolahti Potjera (11. 3. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (17. 3. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (18. 3. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Masovni start (19. 3. 2017)]]<br />MS ! colspan=34| bodovi |- ||46 |bgcolor=lightblue|11 |bgcolor=lightblue|15 |bgcolor=lightblue|33 |bgcolor=lightblue|18 |bgcolor=lightblue|36 |bgcolor=lightblue|38 ||- |bgcolor=lightblue|22 ||41 ||- ||44 ||- ||78 ||- |bgcolor=lightblue|36 ||45 |bgcolor=lightblue|14 ||- |bgcolor=lightblue|19 |bgcolor=lightblue|26 ||69 ||- ||69 ||- ||- |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''185''' |- |colspan=34 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|Sezona 2017/2018]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (29.11. 2017)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (01. 12. 2016)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (3. 12. 2016)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (08. 12. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (09. 12. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Annecy Sprint (14. 12. 2017)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Annecy Potjera (16. 12. 2017)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Annecy Masovni start (17. 12. 2017)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (04. 1. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (06. 1. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Pojedinačno (11. 1. 2018)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (14. 1. 2018)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Bieg Sprint (18. 1. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (20. 1. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (21. 1. 2018)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (09. 3. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Potjera (11. 3. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (15. 3. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (19. 3. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia.svg|15px|Tyumen Sprint (23. 3. 2018)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Russia.svg|15px|Tyumen Potjera (24. 3. 2018)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Russia.svg|15px|Tyumen Masovni start (25. 3. 2018)]]<br />MS ! colspan=10| bodovi |- |bgcolor=lightblue|38 ||53 |bgcolor=lightblue|22 |bgcolor=lightblue|35 |bgcolor=lightgreen|9 |bgcolor=lightblue|13 |bgcolor=lightblue|19 || |bgcolor=lightblue|17 |bgcolor=lightblue|20 |bgcolor=lightblue|11 |bgcolor=lightblue|14 ||83 ||- |bgcolor=lightblue|12 |bgcolor=lightblue|15 |bgcolor=lightgreen|8 ||- ||- |bgcolor=lightblue|27 ||{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} |bgcolor=lightblue|24 |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''383''' |- |colspan=38 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|Sezona 2018/2019]]''' |- ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Pojedinačno (6. 12. 2018)]]<br />PU ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Sprint (8. 12. 2018)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Potjera (9. 12. 2018)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (13. 12. 2018)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (15. 12. 2018)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (21. 12. 2018]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (22. 12. 2018]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Masovni start (23. 12. 2018]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (10. 1. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (12. 1. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (17. 1. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Masovni start (20. 1. 2019)]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (24. 1. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (26. 1. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (27. 1. 2019)]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Canada.svg|15px|Canmore Pojedinačno (7. 2. 2019)]]<br />PU ![[Datoteka:Flag of the United States.svg|15px|Salt Lake City, UT - Soldier Hollow Sprint (14. 2. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of the United States.svg|15px|Salt Lake City, UT - Soldier Hollow Masovni start (16. 2. 2019)]]<br />PO |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (8. 3. 2019)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (10. 3. 2019)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (12. 3. 2019)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Masovni start (17. 3. 2019)]]<br />'''MS''' ![[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Sprint (21. 3. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Potjera (23. 3. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Norway.svg|15px|Oslo/Holmenkollen Masovni start (24. 3. 2019)]]<br />MS ! colspan=10| bodovi |- |bgcolor=lightblue|15 |bgcolor=lightblue|17 |bgcolor=lightgreen|7 |bgcolor=lightgreen|6 |bgcolor=lightblue|12 |bgcolor=lightblue|20 |bgcolor=lightblue|23 |bgcolor=lightblue|15 |bgcolor=lightgreen|5 |bgcolor=lightgreen|10 |bgcolor=lightblue|36 |bgcolor=lightgreen|6 |bgcolor=lightblue|17 |bgcolor=lightgreen|8 |bgcolor=lightgreen|7 ||- ||- ||- |bgcolor=lightblue|26 |bgcolor=lightblue|33 ||62 |bgcolor=lightblue|24 ||71 ||- |bgcolor=lightblue|13 |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''492''' |- |colspan=38 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|Sezona 2019/2020]]''' |- ![[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (1. 12. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Pojedinačno (5. 12. 2019)]]<br />PU ![[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (13. 12. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (15. 12. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Le Grand-Bornand, Sprint (20. 12. 2019)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Le Grand-Bornand, Potjera (21. 12. 2019)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of France.svg|15px|Le Grand-Bornand, Masovni start (22. 12. 2019)]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (9. 1. 2020)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (12. 1. 2020)]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Sprint (15. 1. 2020)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Ruhpolding Potjera (19. 1. 2020)]]<br />PO ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Pojedinačno (24. 1. 2020)]]<br />PU ![[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Masovni start (26. 1. 2020)]]<br />MS |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Sprint (14. 2. 2020)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Potjera (16. 2. 2020)]]<br />'''PO''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Pojedinačno (18. 2. 2020)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (23. 2. 2020)]]<br />'''MS''' ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (5. 3. 2020]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Masovni start (8. 3. 2020]]<br />MS ![[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (13. 3. 2020)]]<br />SP ![[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Potjera (14. 3. 2020)]]<br />PO ! colspan=10| bodovi |- ||56 ||45 |bgcolor=lightblue|33 |bgcolor=lightblue|26 |bgcolor=lightgreen|7 |bgcolor=lightgreen|8 |bgcolor=lightblue|21 |bgcolor=lightblue|13 |bgcolor=lightgreen|7 ||49 |bgcolor=lightblue|22 ||{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} |bgcolor=lightblue|18 ||52 ||49 |bgcolor=lightblue|30 ||- ||70 |bgcolor=lightblue|25 ||- ||- |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''242''' |- |colspan=38 bgcolor=F0FFFF|'''[[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|Sezona 2020/2021]]''' |- ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Pojedinačno (28. 11. 2020)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (29. 11. 2020)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Sprint (3. 12. 2020)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Finland.svg|15px|Kontiolahti Potjera (6. 12. 2020)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (11. 12. 2020)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (13. 12. 2020)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Sprint (18. 12. 2020)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Potjera (19. 12. 2020)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Austria.svg|15px|Hochfilzen Masovni start (20. 12. 2020)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (7. 1. 2021)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Potjera (9. 1. 2021)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Sprint (14. 1. 2021)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Germany.svg|15px|Oberhof Masovni start (17. 1. 2021)]]<br />MS ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Pojedinačno (21. 1. 2021)]]<br />PU ! [[Datoteka:Flag of Italy.svg|15px|Antholz-Anterselva Masovni start (23. 1. 2021)]]<br />MS |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Sprint (13. 2. 2021)]]<br />'''SP''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Potjera (14. 2. 2021)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Pojedinačno (16. 2. 2021)]]<br />'''PU''' |bgcolor=FFEBAD|[[Datoteka:Flag of Slovenia.svg|15px|Pokljuka Masovni start (21. 2. 2021)]]<br />'''MS''' ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (6. 3. 2021]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (7. 3. 2021]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Sprint (12. 3. 2021]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of the Czech Republic.svg|15px|Nové Město na Moravě Potjera (13. 3. 2021]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Sprint (18. 3. 2021)]]<br />SP ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Potjera (20. 3. 2021)]]<br />PO ! [[Datoteka:Flag of Sweden.svg|15px|Östersund Masovni start (21. 3. 2021)]]<br />MS ! colspan=10| bodovi |- |bgcolor=lightblue|23 |bgcolor=lightblue|15 ||65 || |bgcolor=lightblue|17 |bgcolor=lightblue|12 ||47 ||{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || || || || || ||42 || ||75 || || || ||95 || |bgcolor=lightblue|40 |bgcolor=lightblue|21 |bgcolor=lightblue|18 |bgcolor=lightblue|20 || |colspan=10 bgcolor=f9f9f9|'''45''' |- |colspan=28 bgcolor=F0FFFF|'''Legenda''' |- |colspan=28|<span style="background-color: gold">'''1'''</span> <span style="background-color: silver">'''2'''</span> <span style="background-color: #CC9966">'''3'''</span> <span style="background-color: lightgreen>'''4-10'''</span> <span style="background-color: lightblue>'''11-40'''</span> <span style="background-color: white>'''ispod 40'''</span> <span style="background-color: white><small>''' – '''</small></span> – nije nastupila |- |colspan=38 bgcolor=lightblue| '''SP''' – Sprint '''PU''' – Pojedinačno '''PO''' – Potjera '''MS''' – Masovni start |} ==== Pobjede==== ==== Postolja ==== =====Pojedinačno===== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! Sezona!! Lokacija!! Takmičenje !! Plasman |- | [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] ||style="text-align: left;"| {{ZD|FRA}} [[Annecy]], [[Francuska]] || Masovni start ||bgcolor=silver| 2 |} =====Štafeta===== {| class="wikitable sortable" style="text-align: center;" |- ! Sezona!! Lokacija!! Takmičenja !! Plasman |- | [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|2014/15.]] ||align="left"| {{ZD|NJE}} [[Ruhpolding]], [[Njemačka]] || Štafeta ||bgcolor=silver| 2 |} == Nagrade == {{Sekcija}} == Privatni život == Od 2018. je udata za bjeloruskog sportskog tehničara Artema .Leščanka == Napomene == {{napspisak}} ==Reference== {{Commons category|Iryna Kryuko}} {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== *[https://www.olympic.org/iryna-kryuko Irina Krjuko] na veb-sajtu [[Međunarodni olimpijski komitet|Međunarodnog olimpijskog komiteta]] *[https://www.olympedia.org/athletes/136768 Irina Krjuko] na veb-sajtu Olympedia *[https://biathlonresults.com/?IBUId=BTBLR23007199101 Irina Krjuko] na veb-sajtu IBU-a {{Biatlon portal}} * {{Sport365|483}} {{Olimpijske pobjednice u biatlonu-štafeta}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Leščanka, Irina}} [[Kategorija:Rođeni 1991.]] [[Kategorija:Biografije, Sjano]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] [[Kategorija:Aktivni biatlonci]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Bjelorusija)]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 4xbzvb3rco42bv5gjvwzrw5z5eu5j35 0 473898 3824152 3809846 2026-04-04T16:59:09Z AnToni 2325 /* Svjetska prvenstva */ 3824152 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Dinara Alimbekava | slika = Dzinara Alimbekava 2018.jpg | veličina_slike = 220px | opis_slike = Alimbekava na ZOI 2018. | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1996|01|05}} | mjesto_rođenja = [[Abaj]], [[Kazahstan]] | država = {{ZID|Bjelorusija}} | trener = [[Aleh Rišankou]],<br />[[Reinhard Gösweiner]] <!-- B I A T L O N --> <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''2''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|2018]], [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022]]) | medalje OI = '''1''' | zlato OI = 1 <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''3''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021]]) | medalje SP = | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = ([[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]]) | pobjede SK = '''1''' | pobjede SK štafeta= | plasman SK = {{plainlist| * '''7.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''9.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''5.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''6.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''11.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21]]) * {{Tooltip|U25|Mlađi od 25 godina}}: '''1.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21]]) }} | pobjede u dis = {{plainlist| * '''1''' – sprint }} | kraj karijere = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = [[IBU kup 2011/2012.|2011/12.]] | pobjede EK = '''1''' | plasman EK = '''26''' ([[IBU kup 2016/2017.|2016/17.]] | status = aktivna | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaZlato|[[Zimske olimpijske igre 2018.|ZOI 2018.]]|[[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – ženska štafeta)|štafeta]]}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaTakmičenje|[[Evropsko prvenstvo u biatlonu|Evropsko prvenstvo]]}} {{MedaljaBrojač | [[ZOI|Olimpijske igre]]| 1 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Juniorsko svjetsko prvenstvo u biatlonu|Juniorska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 | [[Evropsko prvenstvo u biatlonu|Evropsko prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} }} '''Dinara Talgatauna Alimbekava''' ({{lang-be|Дзінара Талгатаўна Алімбекава}}; rođena 5. januara 1996) bjeloruska je [[biatlon]]ka i [[Spisak olimpijskih pobjednika u biatlonu#Štafeta (4 × 6 km)|olimpijska prvakinja]] u štafeti 4×6&nbsp;km na [[ZOI 2018.|Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2018}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – 15 km|56]] | | | | style="background:#f7f6a8;"| [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (žene)|1]] | |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|5]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|15]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – potjera (žene)|19]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – masovni start (žene)|12]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (mješovito)|6]] |} Alimbekava je nastupila dva puta na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Zimskim olimpijskim igrama]] i to u [[Južna Koreja|južnokorejskom]] [[Pjongčang]]u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.|2018]], osvojila je zlatnu medalju u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (žene)|štafeti]] sa [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzino]], [[Irina Krjuko|Irinom Krjuko]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|85]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|35]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (žene)|11]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|72]] | | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|13]] | | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 15 km|17]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 7,5 km|40]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (žene)|21]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – masovni start (žene)|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (žene)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (mješovito)|14]] | |} {{clear}} Nastupila je na tri Svjetska prvenstava od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|SP 2019.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]] Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji bilo joj je trinaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|SP 2019.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|utrci na 7,5&nbsp;km]] kada je bez promašaja i 45&nbsp;s zaostatka iza pobjednice [[Anastasija Kuzmina|Anastasije Kuzmine]]. U štafeti joj je najbolji rezultat bilo četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (žene)|štafeti]] sa [[Irina Krjuko|Irinom Krjuko]], [[Hana Sola|Hanom Solom]] i [[Jelena Kručinkina|Jelenom Kručinkinom]]. === Svjetski kup === ==== Ukupni plasman ==== {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="19" | Plasman u Svjetskom kupu |-&nbsp;km ! [[Svjetski kup u biatlonu 2015/2016.|2015/16.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2016/2017.|2016/17.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2017/2018.|2017/18.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] |- | - ||-||74||54||76||7 |} {{clear}} == Napomene == {{napspisak}} ==Reference== {{Commonscat|Dzinara Alimbekava}} {{Refspisak}} ==Vanjski linkovi== {{Biatlon portal}} * {{Sport365|544}} {{Olimpijske pobjednice u biatlonu-štafeta}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Alimbekava, Dinara}} [[Kategorija:Rođeni 1996.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Biografije, Abaj]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Aktivni biatlonci]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Osvajači zlatne medalje na Olimpijskim igrama (Bjelorusija)]] [[Kategorija:Osvajači medalja na Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] 2uhyjaxrx41skcdgt32pulhly67v10w 0 479197 3824192 3711707 2026-04-05T02:41:30Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824192 wikitext text/x-wiki '''Alex Kinter''' (rođen [[21. juli|21. jula]] [[1989.|1989]].) nagrađivani je režiser, snimatelj i pripovjedač s iskustvom u komercijalnoj video produkciji, filmu, muzičkim spotovima i digitalnoj fotografiji.<ref name="Alex Kinter">{{Cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm4026889/|title=Alex Kinter|website=IMDb|access-date=22. 6. 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.latinpost.com/articles/149992/20210419/latino-director-and-cinematographer-receives-international-awards-for-poolside-short.htm|title=Latino Director and Cinematographer Receives International Awards for "Poolside" Short|last=Hamilton|first=Ernest|date=19. 4. 2021|website=Latin Post - Latin news, immigration, politics, culture|language=en|access-date=22. 6. 2021}}</ref> == Rani život == Alex je rođen 21. jula 1989. godine u Caliju u Kolumbiji, a sa majkom se u dobi od 5 godina preselio na Floridu. Njegov otac bio je regionalni menadžer u lancu prodavnica nameštaja. Porodica se preselila u Teksas zbog promjene očevog radnog mjesta.<ref name="Poolside">{{Cite web|url=https://filmfreeway.com/poolside-film|title=Poolside|website=FilmFreeway|language=en|access-date=22. 6. 2021}}</ref> Od malena ga je zanimao akcijski sport i umjetnost, a bavio se grafikom, računalima i web razvojem.<ref name="noragouma.com">{{Cite web|url=https://www.noragouma.com/interview-dallas-la-based-director-alex-kinter/|title=Interview with Dallas & LA based director Alex Kinter -|date=19. 9. 2016|language=en-US|access-date=22. 6. 2021}}</ref> Fotografijom se bavio tokom svoje mlađe godine i rano je počeo sa osvjetljenjem i kompozicijom.<ref name="Poolside"/><ref name="Stories">{{Cite web|url=http://voyagedallas.com/interview/meet-alex-kinter-kinter-media-uptown/|title=Meet Alex Kinter of Kinter Media in Uptown - Voyage Dallas Magazine {{!}} Dallas City Guide|last=Stories|first=Local|website=voyagedallas.com|language=en-US|access-date=22. 6. 2021|archive-date=23. 4. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423140434/http://voyagedallas.com/interview/meet-alex-kinter-kinter-media-uptown/|url-status=dead}}</ref> == Obrazovanje == U periodu od 2007. do 2009. godine, Kinter je studirao na Teksaškom univerzitetu A&M-Commerce Art Direction sa maloljetnicom na fotografiji. Te godine pohađao je i srednju školu Wylie.<ref>{{Cite web|url=https://alumnius.net/texas_am_university--9495-year-2012|title=Alumni US {{!}} Texas A&M University-Commerce (2012)|website=alumnius.net|access-date=22. 6. 2021}}</ref> 2009. godine upisao je Collin County Community College. U periodu 2010-2011. Alex je pohađao Richland College. Kinter je 2013. godine ušao u REDucation Hollywood (Digital Imaging & Post Processing). Sertifikat za tehničara za digitalne slike i naknadnu obradu dobio je od RED Digital Cinema Education.<ref name="Stories"/> == Karijera == 2012. godine Alex Kinter započeo je svoju karijeru u fotografiji i kinematografiji.<ref name="admin">{{Cite web|url=http://www.cnfmag.com/celebs-profile/alex-kinter/|title=Alex Kinter|last=admin|date=13. 10. 2016|website=Celebs & Fashion Mag|language=en|access-date=22. 6. 2021|archive-date=28. 4. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210428132833/http://www.cnfmag.com/celebs-profile/alex-kinter/|url-status=dead}}</ref> Nekoliko je godina surađivao s voditeljem zabave Paulom Salfenom u emisijama The Drew Pearson Show, Sports Plus, Inside Entertainment i štampanim izdanjima Envy Magazine, 944 Magazine, ScoreBoard Monthly.<ref>{{Cite web|url=http://www.playbuzz.com/christmartin10/success-stories-alex-kinter|title=SUCCESS STORIES: ALEX KINTER|date=29. 10. 2018|website=Playbuzz|language=en|access-date=22. 6. 2021}}</ref> Tada je pokrenuo kompaniju za medijsku produkciju Solarity Studios koja je radila sa AT&T, Dallas Cowboys, Hublot i [[Mercedes-Benz]]. itd.<ref name="noragouma.com"/><ref>{{Cite web|url=http://www.nobbys.info/2016/10/solarity-studios-showbiz-feature.html|title=Solarity Studios - A ShowBiz feature|last=Nobby|access-date=22. 6. 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://hipntrendy.com/|title=Hip N Trendy - World Of Fashion Unveiled|last=Trendy|first=Hip N.|website=hipntrendy.com|language=en|access-date=22. 6. 2021}}</ref> 2016. glumio je u muzičkom spotu Davida Leeja (Bringin 'Hippie Back).<ref>{{Citation|title=David Lee: Bringin' Hippie Back (Video 2016) - IMDb|url=http://www.imdb.com/title/tt6326648/mediaindex/|access-date=22. 6. 2021}}</ref> U periodu 2020.-2021., Alex Kinter dobio je 20 nagrada američkih i međunarodnih filmskih festivala za svoj kratki film The Poolside u kojem glumi Anney Beyer. Film je režirao i producirao Kinter 2020.<ref name="Stories"/><ref name="admin"/><ref>{{Cite web|url=https://www.prdistribution.com/news/short-indie-film-poolside-racks-up-awards-at-prestigious-international-film-festivals/8483272|title=Short Indie Film “Poolside” Racks Up Awards at Prestigious International Film Festivals|website=www.prdistribution.com|access-date=22. 6. 2021|archive-date=24. 4. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210424233312/https://www.prdistribution.com/news/short-indie-film-poolside-racks-up-awards-at-prestigious-international-film-festivals/8483272|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.sbwire.com/press-releases/kinter-media-announces-the-release-of-dallas-short-film-poolside-this-fall-2019-1248046.htm|title=Kinter Media Announces the Release of Dallas Short Film "Poolside" This Fall 2019|last=Monday|first=Source: Kinter Media Posted|last2=July 22|date=22. 7. 2019|website=SBWire|language=en|access-date=22. 6. 2021|last3=Permalink|first3=2019 at 10:10 AM CDT-|archive-date=23. 4. 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423065137/http://www.sbwire.com/press-releases/kinter-media-announces-the-release-of-dallas-short-film-poolside-this-fall-2019-1248046.htm|url-status=dead}}</ref> == Proizvodnja == === Direktor === * 2021: Poolside<ref name="Alex Kinter"/> * 2020: Alone at the Pool * 2016: Lunazul * 2016: Mercedes Benz * 2016: Lowe’s Home Improvement * 2016: MRoads * 2016: Play to Win by Parrish Tha Great<ref>{{Cite web|url=https://www.digitaljournal.com/pr/global-virtual-desktop-infrastructure-market-estimated-to-show-significant-growth-between-2020-2027|title=Press Releases Archive|website=Digital Journal|language=en-US|access-date=22. 6. 2021}}</ref> * 2015: SmartPond<ref>{{Cite web|url=https://worldwidetweets.com/diy-%D1%95t%D0%B5%D1%80-b%D1%83-%D1%95t%D0%B5%D1%80-guide-t%D0%BE-build-a-%D1%80%D0%BEnd/|website=worldwidetweets.com|access-date=22. 6. 2021}}{{Mrtav link}}</ref> * 2015: Biosteel with Sean Lee<ref>{{Cite web|url=https://worldwidetweets.com/5-things-y%D0%BEu-might-not-know-ab%D0%BEut-lb-s%D0%B5%D0%B0n-l%D0%B5%D0%B5/|website=worldwidetweets.com|access-date=22. 6. 2021|title=Arhivirana kopija|archive-date=20. 9. 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920144632/https://worldwidetweets.com/5-things-y%D0%BEu-might-not-know-ab%D0%BEut-lb-s%D0%B5%D0%B0n-l%D0%B5%D0%B5/|url-status=dead}}</ref> * 2014: Hublot - Cowboys === Kinematograf === * 2021: Poolside * 2018: Alone at the Pool * 2016: Lowe’s Home Improvement * 2015: Drew Pearson Live * 2015: Sonic, Americas Drive * 2014: NatGeo Wild live event * 2013: Shawty Wassup by Yung Nation * 2013: The Drew Pearson Show<ref name="Alex Kinter"/> == Reference == <references /> [[Kategorija:Rođeni 1989.]] sdel6ddekv3nliaobcrvr91a1il5vpa 0 481945 3824205 3759218 2026-04-05T06:22:32Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 3 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824205 wikitext text/x-wiki {{Nogometaš | imenogometaša = Andrijana Trišić | nadimak = ''Njanja'' | slika = | datumrođenja = {{Datum rođenja i godine|1994|09|02}} | rodnigrad = [[Bajina Bašta]] | rodnadržava = [[Savezna Republika Jugoslavija|SR Jugoslavija]] | visina = 165 cm | težina = 55 kg | pozicija = napadačica | omladinskegodine = 2001 — 2009 | omladinskipogoni = [[ОFК Kosmos|Kosmos]] | trenutniklub = [[SFK 2000 Sarajevo]] | brojnadresu = 22 | godine1 = 2013–2014 | klubovi1 = [[ŽFK Požarevac|Požarevac]] | nastupi(golovi)1 = | godine2 = 2014–2020 | klubovi2 = [[ŽFK Crvena Zvezda|Crvena Zvezda]] | nastupi(golovi)2 = 61 (0) | godine3 = 2021–2021 | klubovi3 = [[ŽFK Požarevac|Požarevac]] | nastupi(golovi)3 = 10 (2) | godine4 = 2021– | klubovi4 = [[ŽFK Sloga Zemun|Sloga]] | nastupi(golovi)4 = | reprezentacija = da | nacionalnegodine1 = 2012–2013 | nacionalneekipe1 = [[Srbijanska nogometna ženska reprezentacija|Srbija U-19]] | nacionalninastupi(golovi)1 = 2 (2) | nacionalnegodine2 = 2018– | nacionalneekipe2 = [[Ženska futsal reprezentacija Srbije|Srbija]] | nacionalninastupi(golovi)2 = 6 (5) | nacionalnegodine3 = 2019– | nacionalneekipe3 = [[Srbijanska nogometna ženska reprezentacija|Srbija]] | nacionalninastupi(golovi)3 = | zadnjiuređaj = 15. septembar 2021 }} '''Andrijana Trišić''' ([[Bajina Bašta]], 2. septembar 1994) jest magistrica i profesorica fizičkog vaspitanja i sporta, licencirani nogometni sudija i [[Srbija|srpska]] [[Ženski nogomet|nogometašica]]. Igra za ženski nogometni klub [[SFK 2000 Sarajevo]], sa kojim se takmiči u [[Premijer ženska liga BiH|Premijer ženskoj ligi BiH]]. Članica je [[Ženska nogometna reprezentacije Srbije|ženske nogometne reprezentacije Srbije]] i [[Ženska futsal reprezentacija Srbije|ženske futsal reprezentacije Srbije]]. == Obrazovanje == Osnovnu školu "Rajak Pavićević" završila je u Bajinoj Bašti 2009. godine. Nakon završene srednje škole upisala se na [[Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja u Beogradu|Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja]] u [[Beograd]]u, gdje 27. 9. 2018. godine uspješno brani završni rad na temu: ''Status stopala fudbalerki seniorskog tima ŽFK Požarevac'' i stiče zvanje ''diplomirani profesor fizičkog vaspitanja i sporta''.<ref>{{Cite web |url=http://www.dif.bg.ac.rs/sr/zavrsni-radovi/zakazane-odbrane/5168-termin-odbrane-zavrnog-rada-oas-andrijana-trii |title=Odbrana završnog rada — Osnovne studije |access-date=13. 9. 2021 |archive-date=14. 7. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210714202345/http://www.dif.bg.ac.rs/sr/zavrsni-radovi/zakazane-odbrane/5168-termin-odbrane-zavrnog-rada-oas-andrijana-trii |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.dif.bg.ac.rs/mat/god/god24_2017_18_oas.pdf |title=Godišnjak 2019 — broj 24: Spisak diplomiranih profesora fizičkog vaspitanja i sporta u školskoj 2017/2018. godini |access-date=13. 9. 2021 |archive-date=24. 7. 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200724013445/http://www.dif.bg.ac.rs/mat/god/god24_2017_18_oas.pdf |url-status=dead }}</ref> Mentor njenog rada je bio vanredni profesor dr Dejan Ilić. Po završetku master akademskih studija, 16. 7. 2020. godine, uspješno brani završni rad na temu: ''Nasilje nad fudbalskim sudijama Prve beogradske lige od strane publike i aktera fudbalske utakmice'' i stiče zvanje ''diplomirani profesora fizičkog vaspitanja i sporta - master''. Mentor njenog rada je vanredna profesorka dr Sandra Radenović.<ref>{{Cite web |url=http://www.dif.bg.ac.rs/%D1%81%D1%80/zavrsni-radovi/zakazane-odbrane/6414-termin-odbrane-zavrnog-rada-mas-andrijana-trii |title=Odbrana završnog rada — Master studije |access-date=13. 9. 2021 |archive-date=23. 12. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211223212906/http://www.dif.bg.ac.rs/%D1%81%D1%80/zavrsni-radovi/zakazane-odbrane/6414-termin-odbrane-zavrnog-rada-mas-andrijana-trii |url-status=dead }}</ref> == Sportska karijera == Od najranije dobi zainteresirala se za igranje nogometa, uglavnom s dječacima svojih godina u rodnoj Bajinoj Bašti. Igrala je utakmice i turnire u sportskom centru Bora Milutinović. Na jednom takmičenju, koje je održano u [[Guča|Guči]], proglašena je najboljom igračicom, a izviđač koji je prisustvovao utakmicama u potrazi za talentovanim nogometašicama bio je impresioniran njenom igrom, pa je ubrzo dobila poziv za učešće na kampu u Karatašu. === Mlađa karijera === Prve nogometne korake napravila je u [[OFK Kosmos]] iz Bajine Bašte, kada je trener kluba bio [[Srđan Sladojević]]. Od [[Darko Stojanović|Darka Stojanovića]], trenera [[ŽFK LASK]] iz [[Lazarevac]]a, dobila je poziv 2006. godine da se pridruži timu, pa je u tom periodu igrala za oba tima. Nakon završene osnovne škole, pridružila se [[ŽFK Mašinac PZP|ŽFK Mašinac]], s kojim igra na [[UEFA Liga prvaka za žene]] 2009-2010. Nakon druge godine srednje škole, dobila je poziv od [[ŽFK Napredak Kruševac|ŽFK Napredak]] iz [[Kruševac|Kruševca]], za koji je nastupala do 2013. godine.<ref>[https://www.soccerpunter.com/players/154989-Andrijana-Trisi%C4%87 Andrijana Trišić profil na SoccerPunter]</ref> === Viša karijera === Od 2013. godine igra za [[ŽFK Crvena zvezda]], sa kojim se takmiči u [[Superliga Srbije u ženskom nogometu|Superligi Srbije u ženskom nogometu]]. Igra na poziciji vezne igračice. Otišla je, kao pozajmljena igračica, na dvije godine u [[ŽFK Požarevac]], za koji je igrala sezonu i po, a od 24. marta 2014. godine postala je standardna nogometašica Crvene zvezde. Odigrala je ukupno 61 meč u crveno-bijelom dresu, a prema tom parametru nalazi se na spisku prvih 15 igrača sa najviše nastupa u klubu. Na terenu je u prosjeku provodila 80 minuta po utakmici. Ostvarila je 54 osvojene i 33 izgubljene lopte. Poslala je 15 hitaca prema protivničkoj mreži, od kojih je deset ušlo u gol. Nije uspjela ući na listu strijelaca, ali je upisala osam asistencija. Zabilježila je ukupno 610 dodavanja sa stopom uspjeha od 82%. Njene nastupe za ŽNK Crvena zvezda profesionalna nogometna javnost ocijenila je prosječnom ocjenom 8.<ref>{{Cite web |url=http://www.mojacrvenazvezda.net/210859/2019/11/19/crveno-bele-vucice-u-novinarskim-kandzama-10/ |title=U kandžama novinara — broj 10 |access-date=13. 9. 2021 |archive-date=14. 12. 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191214121047/http://www.mojacrvenazvezda.net/210859/2019/11/19/crveno-bele-vucice-u-novinarskim-kandzama-10/ |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.czbg.net/2020/03/04/crveno-bele-vucice-u-novinarskim-kandzama-13/ U kandžama novinara — broj 13]</ref> Od početka januara 2021. godine nastupa za [[ŽFK Požarevac]].<ref>{{Cite web |url=https://boom93.com/info/sport-info/superligasa-iz-pozarevca-pojacao-reprezentativac-srbije/ |title=Superligaša iz Požarevca pojačala preprezentativka Srbije |access-date=14. 9. 2021 |archive-date=14. 9. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210914123414/https://boom93.com/info/sport-info/superligasa-iz-pozarevca-pojacao-reprezentativac-srbije/ |url-status=dead }}</ref> Igra na poziciji vezne igračice. Tokom nogometne sezone 2020/2021 igrala je deset puta za tim i postigla dva gola; dobila je jedan žuti karton, a njene nastupe sportska je javnost ocijenila prosječnom ocjenom 7,5.<ref>[https://www.facebook.com/103997231649390/photos/a.104957778220002/173686948013751/ Goleada za prvo mesto]</ref> Njeni pasovi sa sredine terena prema zoni napada značajno su rezultirali pogotkom napadačica. Svojim nastupima pomogla je klubu da bude visoko rangiran na kraju sezone, pa će ŽNK Požarevac nastaviti igrati u [[Superliga Srbije u ženskom fudbalu|Superligi Srbije u ženskom fudbalu]] i tokom sezone 2021/2022. Od početka septembra 2021. godine nastupa za [[ŽFK Sloga Zemun|ŽFK Sloga]]. Igra na poziciji napadačice. === Reprezentacija === Kao omladinka igrala je za žensku nogometnu reprezentaciju Srbije u prvom kolu kvalifikacija za [[Evropsko prvenstvo u nogometu za žene|Evropsko prvenstvo za žene]] 2012-2013, kada je u dvije utakmice postigla dva gola.<ref>[https://www.b92.net/sport/fudbal/vesti.php?yyyy=2012&mm=10&dd=20&nav_id=653889 Žene se bore protiv Letonki]</ref> Nalazi na spisku igračica koje je selektor [[Predrag Grozdanović]] objavio 14. februara 2020. godine, prije kvalifikacione utakmice protiv Sjeverne Makedonije u okviru kvalifikacija za Evropsko prvenstvo u fudbalu za žene 2021, Grupa G.<ref>[https://fss.rs/zenska-a-selekcija-predrag-grozdanovic-pozvao-23-igracice-za-duele-protiv-severne-makedonije-i-belorusije/ Sastav ženske nogometne reprezentacije Srbije]</ref> Za futsal se zainteresovala tokom studija. Nastupa za ženski futsal tim SIND, sa kojim igra na međunarodnim sportskim studentskim turnirima pod nazivom UNIADA. Od maja 2018. godine, na poziv selektora [[Dejan Majes|Dejana Majesa]], nastupa za žensku futsal reprezentaciju Srbije.<ref>[https://fss.rs/selekcije/futsal-zenska-a-selekcija/ Futsal ženska A selekcija Srbije]</ref> Nastupala je kada je ženska futsal reprezentacija Srbije igrala kvalifikacije za Futsal Euro 2019, i tada je postigla dva gola. Nastupala je kada je ženska futsal reprezentacija Srbije osvojila Kup četiri nacije u konkurenciji reprezentacije Slovenije, Slovačke i Češke.<ref>[https://www.uefa.com/womensfutsaleuro/teams/2609643--serbia/ UEFA Women's Futsal Euro 2019]</ref> Igrala je međunarodne prijateljske utakmice protiv futsal timova Ukrajine i Mađarske.<ref>[https://fss.rs/ukrajinke-opravdale-ulogu-favorita-zenska-futsal-selekcija-porazena-u-prvoj-od-dve-provere/ FSS: Dva snažna testa ženske futsal ekipe protiv Ukrajine]</ref><ref>[https://fss.rs/futsal-a-zene-prijateljska-madjarice-srecnije-u-neizvesnoj-zavrsnici/ FSS: Mađarice srećnije u neizvesnom kraju]</ref> Nastupala je početkom maja 2021. godine, kada je ženska futsal reprezentacija Srbije igrala kvalifikacije za [[Futsal Euro 2022]] i tada je protiv selekcije Litvanije postigla tri gola.<ref>[https://www.facebook.com/103997231649390/photos/a.104957778220002/154802576568855/ Spisak igračica ženske futsal reprezentacije Srbije za kvalifikacije UEFA za Evropsko prvenstvo 2020]</ref> <ref>[https://www.uefa.com/womensfutsaleuro/match/2029929/ UEFA: Izveštaj sa utakmice protiv Ukrajine]</ref> <ref>[https://fss.rs/zenska-futsal-a-savladana-i-litvanija-ali-slovacka-sa-tri-pobede-izborila-plasman-u-glavnu-rundu-kvalifikacija/ FSS: Savladana i Litvanija, ali je Slovačka sa tri pobjede izborila plasman u glavni krug kvalifikacija]</ref> == Zanimljivosti == Imala je ozbiljnu ozljedu koljena i morala je nositi gips od prepona do nožnih prstiju kada je bila prisiljena napraviti pauzu od šest mjeseci. Uz pomoć trenera Dejana Timotijevića i sportskog doktora Vladimira, brzo je povratila mišićni tonus i snagu, pa je nastavila da trenira i igra nogomet. U utakmici protiv [[ŽNK Mačva Šabac]] postigla je gol iz kornera za [[ŽNK Mašinac PZP|ŽNK Mašinac]]. Sa tek napunjenih 15 godina bila je najmlađa igračica UEFA ženske lige prvaka 2009-2010. Početkom septembra 2020. godine imala je povredu koljena, a nakon uspješne operacije i brzog oporavka nastavila je ponovo igrati nogomet od januara 2021. godine.<ref>{{Cite web |url=http://www.mojacrvenazvezda.net/229686/2021/01/09/andrijana-trisic-napustila-zfk-crvena-zvezda/ |title=Andrijana Trišić napustila ŽNK Crvena zvezda |access-date=14. 9. 2021 |archive-date=23. 9. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210923155322/http://www.mojacrvenazvezda.net/229686/2021/01/09/andrijana-trisic-napustila-zfk-crvena-zvezda/ |url-status=dead }}</ref> Kao uzor mladim nogometašicama, učestvovala je u akciji [[Fudbalski savez Srbije|fudbalskog saveza Srbije]] pod sloganom: ''Fudbal je za svakoga! Fudbal je za devojčice!'' sa ciljem popularizacije nogometa među mlađom ženskom populacijom u Srbiji.<ref>[https://www.facebook.com/103997231649390/photos/a.104957778220002/186471236735322/ Andrijana Trišić: Nogomet je za svakoga! Nogomet je za djevojčice!]</ref> == Sudijska karijera == Nakon dobijanja sudijske licence postaje nogometni sudija. Za takmičarsku sezonu 2017/2018 nalazi se na spisku sudija prve beogradske lige, treća kategorija.<ref>{{Cite web |url=http://ufsbeograda.com/wp-content/uploads/2017/07/liste_sudija_17-18.pdf |title=Fudbalski savez Beograda, Organizacija fudbalskih sudija Beograda: Spisak sudija Prve beogradske lige 'A', 'B' i 'C' za takmičarsku sezonu 2017/2018; strana 7, redni broj 81 |access-date=14. 9. 2021 |archive-date=13. 9. 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210913221237/http://ufsbeograda.com/wp-content/uploads/2017/07/liste_sudija_17-18.pdf |url-status=dead }}</ref> Za takmičarsku sezonu 2018/2019, nalazi se na spisku sudija Super i Prve lige Srbije za žene.<ref>[https://fss.rs/wp-content/uploads/2019/08/van_br_15_2018.pdf Spisak sudija Super i Prve lige Srbije za žene za takmičarsku sezonu 2018/2019; strana 30, serijski broj 15.]</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == *[http://futsalsrbija.com/2019/05/31/fss-u-kikindi-zasluzena-pobeda-srbije-nad-ceskom/?fbclid=IwAR1-AHrrEt6dIXn1jy1IV9iIj1AXK00dTZ29LpVR4vS7evPwcAQTk2Lf3Zg Kup četiri nacije] *[https://arhiva.vesti-online.com/Sport/Fudbal/710191/Sa-diplomom-na-prvi-ispit Intervju za Vesti] *[https://www.dnevno.rs/sport/zvezda-zenskog-fudbala-otkrila-istinu-o-kojoj-se-cuti-u-srbiji-foto/ Intervju za Dnevno] *[http://sportindeks.rs/profil-andrijana-trisic-fsfv/ Andrijana Trišić, intervju za Sport indeks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210913010453/http://sportindeks.rs/profil-andrijana-trisic-fsfv/ |date=13. 9. 2021 }} *[http://www.mojacrvenazvezda.net/218287/2020/04/01/andrijana-trisic-radim-na-sebi-i-iznova-sebi-postavljam-nove-standarde/ Portal Moja Crvena Zvezda: Vladimir Vorih u intervjuu sa Andijanom Trišić] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200520170203/http://www.mojacrvenazvezda.net/218287/2020/04/01/andrijana-trisic-radim-na-sebi-i-iznova-sebi-postavljam-nove-standarde/ |date=20. 5. 2020 }} {{DEFAULTSORT:Trišić, Andrijana}} [[Kategorija:Rođeni 1994.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Srbijanske nogometašice]] [[Kategorija:Biografije, Bajina Bašta]] 2705vm8lvqlcdg8eg0dmxu4ixjy89lh 0 489590 3824084 3820870 2026-04-04T13:05:48Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824084 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – 15 km (žene) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kina}}, [[Peking]] | datum = 7. februar 2022. | broj_učesnika = 89 | broj_zemalja = 29 | broj_ekipa = | godina = 2022 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Denise Herrmann]] | zlato_NOK = GER | srebro = [[Anaïs Chevalier-Bouchet]] | srebro_NOK = FRA | bronza = [[Marte Olsbu Røiseland]] | bronza_NOK = NOR | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – 15 km|2018.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2026 – 15 km|2026.]] }} {{Biatlon na ZOI 2022.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.}} '''Takmičenje u utrci ba 15&nbsp;km''' na [[Zimske olimpijske igre 2022.|Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] u [[Peking]]u održalo se u biatlonskom kompleksu [[Centar za nordijsko skijanje i biatlon Kuyangshu]] u gradu [[Zhangjiakou]], [[Kineski okruzi|okrugu]] [[Chongli]], koji se nalazi u [[Kina Koreja|kineskoj]] [[Kineske pokrajine|pokrajine]] [[Hebei]] 7. februara 2022.<ref>{{cite web| url = https://www.beijing2022.cn/en/competitionzones/zhangjiakou.htm| title = Beijing 2022 Olympic Winter Games Bid Committee/Zhangjiakou City| last = | first = | date = | website = beijing2022cn| publisher = | access-date = 24. 11. 2021| language = en| archive-date = 24. 11. 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20211124193052/https://www.beijing2022.cn/en/competitionzones/zhangjiakou.htm| url-status = dead}}</ref> s početkom u 17:00 sati po lokalnom vremenu (10:00 [[Srednjoevropsko vrijeme|CET]]). ==Pravila takmičenja== Disciplina [[Biatlon#Discipline|15 km]] je disciplina u [[biatlon]]u, koja se za žene održava na kružnoj stazi od 15 kilometara. Trči se 5 krugova po 3,5&nbsp;km. Takmičarke počinju trku pojedinačno, a startuju u intervalu od 30 sekundi. U toku trke gađa se četiri puta: poslije prvog i trećeg kruga iz ležećeg, a poslije drugog i četvrtog iz stojećeg položaja,ukupno 20 meta. Svaki promašaj donosi dodatnu minutu. == Zemlje učesnice == {{Div col|4}} * {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|BEL|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim|3}} * {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|DEN|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim|3}} * {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|KOR|2022|Zimskim|"}} * {{ZastavaMOK|KAZ|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|LAT|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|LTU|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|MDA|2022|Zimskim|2}} * {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|ROU|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|SLO|2022|Zimskim|2}} * {{ZastavaMOK|SUI|2022|Zimskim|3}} * {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim|4}} {{Div col end}} == Rezultati == Start utrke bio je u 17:00.<ref>{{Cite web|url=https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2122/BT/SWRL/OG__/SWIN/C73A_v1.pdf|title=Final results|website=Ibu.blob.core.windows.net|access-date=19. 2. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220207105631/https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2122/BT/SWRL/OG__/SWIN/C73A_v1.pdf|date=7. 2. 2022|archive-date=7. 2. 2022|url-status=live}}</ref> {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Ime !! Država !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{Gold1}} || 8 || align=left|[[Denise Herrmann]] || align=left| {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim}}|| 44:12.7 || 1 (0+0+1+0) || |- | {{Silver2}} || 12 || align=left|[[Anaïs Chevalier-Bouchet]] || align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim}}|| 44:22.1 || 1 (0+0+0+1) || {{sort|+0:09.4|+9.4}} |- | {{Bronze3}} || 1 || align=left|[[Marte Olsbu Røiseland]] || align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim}}|| 44:28.0 || 2 (1+0+0+1) || {{sort|+0:15.3|+15.3}} |- | 4 || 36 || align=left|[[Vanessa Voigt]] || align=left| {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim}}|| 44:29.3 || 1 (1+0+0+0) || {{sort|+0:16.6|+16.6}} |- | 5 || 30 || align=left|[[Dinara Alimbekava]] || align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim}}|| 44:44.4 || 1 (0+0+0+1) || {{sort|+0:31.7|+31.7}} |- | 6 || 15 || align=left|[[Markéta Davidová]] || align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim}}|| 44:44.6 || 1 (0+0+0+1) || {{sort|+0:31.9|+31.9}} |- | 7 || 16 || align=left|[[Deedra Irwin]] || align=left| {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim}}|| 45:14.1 || 1 (0+0+0+1) || +1:01.4 |- | 8 || 22 || align=left|[[Ingrid Landmark Tandrevold]] || align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim}}|| 45:15.4 || 1 (0+1+0+0) || +1:02.7 |- | 9 || 74 || align=left|[[Kristina Rezcova]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim}}|| 45:25.8 || 2 (0+0+2+0) || +1:13.1 |- | 10 || 32 || align=left|[[Julija Džima]] || align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim}}|| 45:34.4 || 2 (0+1+0+1) || +1:21.7 |- | 11 || 21 || align=left|[[Irina Petrenko]] || align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim}}|| 45:42.2 || 0 (0+0+0+0) || +1:29.5 |- | 12 || 13 || align=left|[[Mona Brorsson]] || align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim}}|| 45:43.1 || 1 (1+0+0+0) || +1:30.4 |- | 13 || 28 || align=left|[[Elvira Öberg]] || align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim}}|| 45:55.2 || 3 (0+1+2+0) || +1:42.5 |- | 14 || 80 || align=left|[[Vanessa Hinz]] || align=left| {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim}}|| 46:07.4 || 1 (0+1+0+0) || +1:54.7 |- | 15 || 34 || align=left|[[Linn Persson]] || align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim}}|| 46:22.3 || 2 (0+0+1+1) || +2:09.6 |- | 16 || 17 || align=left|[[Hanna Öberg]] || align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim}}|| 46:35.8 || 3 (0+2+0+1) || +2:23.1 |- | 17 || 11 || align=left|[[Lisa Theresa Hauser]] || align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim}}|| 46:36.0 || 3 (0+1+1+1) || +2:23.3 |- | 18 || 4 || align=left|[[Dorothea Wierer]] || align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim}}|| 46:45.0 || 3 (0+1+0+2) || +2:32.3 |- | 19 || 65 || align=left|[[Lucie Charvátová]] || align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim}}|| 46:46.6 || 2 (0+1+0+1) || +2:33.9 |- | 20 || 26 || align=left|[[Monika Hojnisz-Staręga]] || align=left| {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim}}|| 46:55.3 || 2 (0+0+1+1) || +2:42.6 |- | 21 || 45 || align=left|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]] || align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim}}|| 47:09.1 || 4 (0+0+1+3) || +2:56.4 |-7 | 22 || 19 || align=left|[[Tiril Eckhoff]] || align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim}}|| 47:10.2 || 5 (0+2+0+3) || +2:57.5 |- | 23 || 38 || align=left|[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim}}|| 47:59.3 || 3 (0+1+1+1) || +3:46.6 |- | 24 || 41 || align=left|[[Lena Häcki]] || align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2022|Zimskim}}|| 48:03.3 || 4 (0+2+1+1) || +3:50.6 |- | 25 || 71 || align=left|[[Franziska Preuß]] || align=left| {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim}}|| 48:04.2 || 4 (0+2+0+2) || +3:51.5 |- | 26 || 54 || align=left|[[Katharina Innerhofer]] || align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim}}|| 48:10.0 || 4 (0+2+0+2) || +3:57.3 |- | 27 || 3 || align=left|[[Fuyuko Tachizaki]] || align=left| {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim}}|| 48:17.5 || 3 (1+1+0+1) || +4:04.8 |- | 27 || 23 || align=left|[[Jessica Jislová]] || align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim}}|| 48:17.5 || 2 (0+1+0+1) || +4:04.8 |- | 29 || 2 || align=left|[[Polona Klemenčič]] || align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2022|Zimskim}}|| 48:18.8 || 2 (0+2+0+0) || +4:06.1 |- | 30 || 10 || align=left|[[Anaïs Bescond]] || align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim}}|| 48:26.0 || 4 (2+1+0+1) || +4:13.3 |- | 31 || 20 || align=left|[[Julia Schwaiger]] || align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim}}|| 48:42.2 || 3 (2+1+0+0) || +4:29.5 |- | 32 || 18 || align=left|[[Mari Eder]] || align=left| {{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim}}|| 48:42.9 || 3 (1+0+1+1) || +4:30.2 |- | 33 || 25 || align=left|[[Megan Bankes]] || align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim}}|| 48:47.2 || 2 (0+0+0+2) || +4:34.5 |- | 34 || 50 || align=left|[[Tereza Voborníková]] || align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim}}|| 48:51.6 || 2 (0+0+1+1) || +4:38.9 |- | 35 || 58 || align=left|[[Chu Yuanmeng]] || align=left| {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim}}|| 48:58.8 || 2 (0+0+0+2) || +4:46.1 |- | 36 || 43 || align=left|[[Kamila Żuk]] || align=left| {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim}}|| 49:02.7 || 3 (0+2+1+0) || +4:50.0 |- | 37 || 56 || align=left|[[Alina Stremous]] || align=left| {{ZastavaMOK|MDA|2022|Zimskim}}|| 49:07.5 || 4 (1+2+0+1) || +4:54.8 |- | 38 || 53 || align=left|[[Emilie Kalkenberg]] || align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim}}|| 49:08.8 || 4 (3+0+0+1) || +4:56.1 |- | 39 || 59 || align=left|[[Clare Egan]] || align=left| {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim}}|| 49:08.9 || 5 (1+0+3+1) || +4:56.2 |- | 40 || 24 || align=left|[[Justine Braisaz-Bouchet]] || align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim}}|| 49:10.1 || 5 (0+2+2+1) || +4:57.4 |- | 41 || 14 || align=left|[[Irina Leščanka]] || align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim}}|| 49:10.3 || 4 (1+1+1+1) || +4:57.6 |- | 42 || 6 || align=left|[[Paulína Fialková]] || align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim}}|| 49:10.7 || 4 (0+2+1+1) || +4:58.0 |- | 43 || 5 || align=left|[[Tuuli Tomingas]] || align=left| {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim}}|| 49:20.3 || 4 (0+1+1+2) || +5:07.6 |- | 44 || 44 || align=left|[[Galina Višnjevska-Šeporenko]] || align=left| {{ZastavaMOK|KAZ|2022|Zimskim}}|| 49:32.3 || 1 (0+1+0+0) || +5:19.6 |- | 45 || 51 || align=left|[[Lotte Lie]] || align=left| {{ZastavaMOK|BEL|2022|Zimskim}}|| 49:36.9 || 4 (1+2+0+1) || +5:24.2 |- | 46 || 49 || align=left|[[Ivona Fialková]] || align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim}}|| 49:54.2 || 6 (0+4+1+1) || +5:41.5 |- | 47 || 73 || align=left|[[Meng Fanqi]] || align=left| {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim}}|| 49:56.5 || 2 (0+0+0+2) || +5:43.8 |- | 48 || 35 || align=left|[[Jelena Kručinkina]] || align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim}}|| 49:56.8 || 4 (0+3+0+1) || +5:44.1 |- | 49 || 33 || align=left|[[Federica Sanfilippo]] || align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim}}|| 50:09.3 || 5 (0+2+1+2) || +5:56.6 |- | 50 || 81 || align=left|[[Marija Zdravkova]] || align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim}}|| 50:13.1 || 1 (0+1+0+0) || +6:00.4 |- | 51 || 48 || align=left|[[Nastassia Kinnunen]] || align=left| {{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim}}|| 50:13.5 || 4 (0+1+2+1) || +6:00.8 |- | 52 || 52 || align=left|[[Milena Todorova]] || align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim}}|| 50:14.9 || 5 (0+2+0+3) || +6:02.2 |- | 53 || 55 || align=left|[[Ukaleq Slettemark]] || align=left| {{ZastavaMOK|DEN|2022|Zimskim}}|| 50:27.4 || 0 (0+0+0+0) || +6:14.7 |- | 54 || 27 || align=left|[[Hanna Sola]] || align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim}}|| 50:35.9 || 7 (3+2+1+1) || +6:23.2 |- | 55 || 88 || align=left|[[Kinga Zbylut]] || align=left| {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim}}|| 50:54.7|| 3 (0+1+1+1) || +6:42.0 |- | 56 || 57 || align=left|[[Natalija Uškina]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROU|2022|Zimskim}}|| 51:04.1 || 2 (0+1+1+0) || +6:51.4 |- | 57 || 83 || align=left|[[Joanne Reid]] || align=left| {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim}}|| 51:06.3 || 5 (0+3+0+2) || +6:53.6 |- | 58 || 9 || align=left|[[Baiba Bendika]] || align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2022|Zimskim}}|| 51:10.3 || 6 (1+3+0+2) || +6:57.6 |- | 59 || 37 || align=left|[[Tang Jialin]] || align=left| {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim}}|| 51:16.0 || 4 (1+1+1+1) || +7:03.3 |- | 60 || 75 || align=left|[[Michela Carrara]] || align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim}}|| 51:29.1 || 5 (1+2+1+1) || +7:16.4 |- | 61 || 60 || align=left|[[Gabrielė Leščinskaitė]] || align=left| {{ZastavaMOK|LTU|2022|Zimskim}}|| 51:39.2 || 4 (1+1+0+2) || +7:26.5 |- | 62 || 77 || align=left|[[Selina Gasparin]] || align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2022|Zimskim}}|| 51:43.8 || 7 (1+2+2+2) || +7:31.1 |- | 63 || 67 || align=left|[[Susan Dunklee]] || align=left| {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim}}|| 51:46.0 || 4 (1+1+0+2) || +7:33.3 |- | 64 || 46 || align=left|[[Živa Klemenčič]] || align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2022|Zimskim}}|| 51:51.6 || 4 (0+1+0+3) || +7:38.9 |- | 65 || 63 || align=left|[[Asuka Hachisuka]] || align=left| {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim}}|| 51:58.0 || 4 (0+1+0+3) || +7:45.3 |- | 66 || 68 || align=left|[[Johanna Talihärm]] || align=left| {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim}}|| 51:59.5 || 3 (0+1+1+1) || +7:46.8 |- | 67 || 47 || align=left|[[Emma Lunder]] || align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim}}|| 52:02.4 || 7 (0+2+3+2) || +7:49.7 |- | 68 || 78 || align=left|[[Henrieta Horvátová]] || align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim}}|| 52:16.1 || 3 (0+1+1+1) || +8:03.4 |- | 69 || 7 || align=left|[[Amy Baserga]] || align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2022|Zimskim}}|| 52:25.1 || 5 (2+2+1+0) || +8:12.4 |- | 70 || 85 || align=left|[[Emily Dickson]] || align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim}}|| 52:26.1 || 5 (2+1+0+2) || +8:13.4 |- | 71 || 86 || align=left|[[Yurie Tanaka]] || align=left| {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim}}|| 52:26.3 || 4 (2+1+0+1) || +8:13.6 |- | 72 || 61 || align=left|[[Ala Hiljenko]] || align=left| {{ZastavaMOK|MDA|2022|Zimskim}}|| 52:28.3 || 2 (0+1+0+1) || +8:15.6 |- | 73 || 40 || align=left|[[Jekaterina Avakumova]] || align=left| {{ZastavaMOK|KOR|2022|Zimskim}}|| 52:31.4 || 6 (3+0+2+1) || +8:18.7 |- | 74 || 39 || align=left|[[Sari Furuya|Sari Maeda]] || align=left| {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim}}|| 52:45.0 || 7 (2+1+0+4) || +8:32.3 |- | 75 || 72 || align=left|[[Anna Juppe]] || align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim}}|| 52:49.7|| 8 (1+3+1+3) || +8:37.0 |- | 76 || 31 || align=left|[[Lisa Vittozzi]] || align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim}}|| 52:57.1 || 8 (5+1+2+0) || +8:44.4 |- | 77 || 84 || align=left|[[Jevgenija Burtasova]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim}}|| 53:20.3 || 6 (1+0+2+3) || +9:07.6 |- | 78 || 29 || align=left|[[Uljana Nigmatulina]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim}}|| 53:42.1 || 10 (1+2+3+4) || +9:29.4 |- | 79 || 42 || align=left|[[Regina Oja]] || align=left| {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim}}|| 53:53.7 || 7 (4+0+2+1) || +9:41.0 |- | 80 || 64 || align=left|[[Sarah Beaudry]] || align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim}}|| 53:55.0 || 5 (3+1+1+0) || +9:42.3 |- | 81 || 82 || align=left|[[Ding Yuhuan]] || align=left| {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim}}|| 54:14.6 || 5 (2+1+0+2) || +10:01.9 |- | 82 || 89 || align=left|[[Susan Külm]] || align=left| {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim}}|| 54:17.0 || 6 (2+2+1+1) || +10:04.3 |- | 83 || 87 || align=left|[[Veronika Machyniaková]] || align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim}}|| 55:21.7|| 5 (1+2+0+2) || +11:09.0 |- | 84 || 70 || align=left|[[Kim Seon-su]] || align=left| {{ZastavaMOK|KOR|2022|Zimskim}}|| 56:37.5 || 6 (3+0+3+0) || +12:24.8 |- | 85 || 69 || align=left|[[Anna Mąka (biatlonka)|Anna Mąka]] || align=left| {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim}}|| 58:18.3 || 9 (2+2+2+3) || +14:05.6 |- | 86 || 76 || align=left|[[Danijela Kadeva]] || align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim}}|| 59:30.4 || 8 (4+1+2+1) || +15:17.7 |- | rowspan=3|{{hs|87}} || 62 || align=left|[[Valentina Semerenko]] || align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim}}|| {{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || {{hs|20}} (0+1+ + ) || {{hs|+99}} |- | 66 || align=left|[[Suvi Minkkinen]] || align=left| {{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim}}|| colspan=3 rowspan=2|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}} |- | 79 || align=left|[[Darija Blaško]] || align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim}} |} == Osvojene medalje == {{ZOI osvojene medalje u biatlonu 15 km (žene)}} == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{reference}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2022 Winter Olympics}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] tgor4y1tqih2rmd3949qzmbzwhsqwle 0 489610 3824095 3822541 2026-04-04T13:28:11Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824095 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – 7,5 km (žene) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kina}}, [[Peking]] | datum = 11. februar 2022. | broj_učesnika = 89 | broj_zemalja = 29 | broj_ekipa = | godina = 2022 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Marte Olsbu Røiseland]] | zlato_NOK = NOR | srebro = [[Elvira Öberg]] | srebro_NOK = SWE | bronza = [[Dorothea Wierer]] | bronza_NOK = ITA | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – 7,5 km|2018.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2026 – 7,5 km|2026]] }} {{Biatlon na ZOI 2022.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.}} '''Takmičenje u [[Biatlon#Discipline|sprintu]] u ženskoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2022.|Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] u [[Peking]]u održalo se u biatlonskom kompleksu [[Centar za nordijsko skijanje i biatlon Kuyangshu]] u gradu [[Zhangjiakou]], [[Kineski okruzi|okrugu]] [[Chongli]], koji se nalazi u [[Kina|kineskoj]] [[Kineske pokrajine|pokrajine]] [[Hebei]] 11. februara 2022.<ref>{{cite web| url = https://www.beijing2022.cn/en/competitionzones/zhangjiakou.htm| title = Beijing 2022 Olympic Winter Games Bid Committee/Zhangjiakou City| last = | first = | date = | website = beijing2022cn| publisher = | access-date = 24. 11. 2021| language = en| archive-date = 24. 11. 2021| archive-url = https://web.archive.org/web/20211124193052/https://www.beijing2022.cn/en/competitionzones/zhangjiakou.htm| url-status = dead}}</ref> s početkom u 17:00 sati po lokalnom vremenu (10:00 [[Srednjoevropsko vrijeme|CET]]).<ref>{{Cite web|url=https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2122/BT/SWRL/OG__/SWSP/C73B_v1.pdf|title=Final results|website=Ibu.blob.core.windows.net|access-date=19. 2. 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211201846/https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2122/BT/SWRL/OG__/SWSP/C73B_v1.pdf|date=11. 2. 2022|archive-date=11. 2. 2022|url-status=live}}</ref> ==Pravila takmičenja== [[Biatlon#Discipline|Sprint]] je disciplina u [[biatlon]]u, koja se za žene održava na kružnoj stazi od 7,5 kilometara. Trče se 3 kruga po 2,5&nbsp;km. Takmičarke počinju trku pojedinačno u vremenskim razmacima (obično 30 sekundi). U toku trke gađa se dva puta: poslije prvog kruga iz ležećeg, a poslije drugog iz stojećeg položaja, ukupno 10 meta. Svaki promašaj donosi kazneni krug trčanja od 150 metara. Prvih 60 prvoplasiranih na kraju takmičenja plasiraju se za disciplinu [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 — potjera (žene)|potjera]]. == Zemlje učesnice == Učestvovale su 89 takmičarki iz 29 zemalja. <!-- {| class="wikitable" |- valign="top" | width="33%" | * {{ZD|AND}} [[Andora na ZOI 2014.|Andora]] <small>(1)</small> * {{ZD|AUS}} [[Australija na ZOI 2014.|Australija]] <small>(1)</small> * {{ZD|AUT}} [[Austrija na ZOI 2014.|Austrija]] <small>(2)</small> * {{ZD|BJE}} [[Bjelorusija na ZOI 2014.|Bjelorusija]] <small>(4)</small> * {{ZD|BIH}} [[Bosna i Hercegovina na ZOI 2014.|Bosna i Hercegovina]] <small>(1)</small> * {{ZD|BRA}} [[Brazil na ZOI 2014.|Brazil]] <small>(1)</small> * {{ZD|BUG}} [[Bugarska na ZOI 2014.|Bugarska]] <small>(4)</small> * {{ZD|ČEŠ}} [[Češka na ZOI 2014.|Češka]] <small>(4)</small> * {{ZD|EST}} [[Estonija na ZOI 2014.|Estonija]] <small>(4)</small> * {{ZD|FIN}} [[Finska na ZOI 2014.|Finska]] <small>(2)</small> * {{ZD|FRA}} [[Francuska na ZOI 2014.|Francuska]] <small>(4)</small> | width="33%" | * {{ZD|ITA}} [[Italija na ZOI 2014.|Italija]] <small>(4)</small> * {{ZD|JAP}} [[Japan na ZOI 2014.|Japan]] <small>(4)</small> * {{ZD|JKO}} [[Južna Koreja na ZOI 2014.|Južna Koreja]] <small>(1)</small> * {{ZD|KAN}} [[Kanada na ZOI 2014.|Kanada]] <small>(4)</small> * {{ZD|KAZ}} [[Kazahstan na ZOI 2014.|Kazahstan]] <small>(4)</small> * {{ZD|KIN}} [[Kina na ZOI 2014.|Kina]] <small>(4)</small> * {{ZD|LAT}} [[Latvija na ZOI 2014.|Latvija]] <small>(1)</small> * {{ZD|LIT}} [[Litvanija na ZOI 2014.|Litvanija]] <small>(1)</small> * {{ZD|MAĐ}} [[Mađarska na ZOI 2014.|Mađarska]] <small>(1)</small> * {{ZD|MOL}} [[Moldavija na ZOI 2014.|Moldavija]] <small>(1)</small> | width="33%" | * {{ZD|NOR}} [[Norveška na ZOI 2014.|Norveška]] <small>(4)</small> * {{ZD|NJE}} [[Njemačka na ZOI 2014.|Njemačka]] <small>(4)</small> * {{ZD|POLJ}} [[Poljska na ZOI 2014.|Poljska]] <small>(4)</small> * {{ZD|RUM}} [[Rumunija na ZOI 2014.|Rumunija]] <small>(1)</small> * {{ZD|RUS}} [[Rusija na ZOI 2014.|Rusija]] <small>(4)</small> * {{ZD|SLK}} [[Slovačka na ZOI 2014.|Slovačka]] <small>(4)</small> * {{ZD|SLO}} [[Slovenija na ZOI 2014.|Slovenija]] <small>(1)</small> * {{ZD|ŠPA}} [[Španija na ZOI 2014.|Španija]] <small>(1)</small> * {{ZD|ŠVI}} [[Švicarska na ZOI 2014.|Švicarska]] <small>(2)</small> * {{ZD|UKR}} [[Ukrajina na ZOI 2014.|Ukrajina]] <small>(4)</small> * {{ZD|UK}} [[Velika Britanija na ZOI 2014.|Velika Britanija]] <small>(1)</small> |} --> == Rezultati == {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Ime !! Država !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold1}} || 5 || align=left|[[Marte Olsbu Røiseland]] || align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim}} || 20:44.3 || 0 (0+0) || |- | {{silver2}} || 45 || align=left|[[Elvira Öberg]] || align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim}} || 21:15.2 || 0 (0+0) || {{sort|+0:30.9|+30.9}} |- | {{bronze3}} || 22 || align=left|[[Dorothea Wierer]] || align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim}} || 21:21.5 || 0 (0+0) || {{sort|+0:37.2|+37.2}} |- | 4 || 33 || align=left|[[Lisa Hauser]] || align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim}} || 21:31.6 || 0 (0+0) || {{sort|+0:47.3|+47.3}} |- | 5 || 30 || align=left|[[Ingrid Landmark Tandrevold]] || align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim}} || 21:44.5 || 0 (0+0) || +1:00.2 |- | 6 || 7 || align=left|[[Kristina Rezcova]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim}} || 21:49.3 || 2 (1+1) || +1:05.0 |- | 7 || 35 || align=left|[[Anna Magnusson]] || align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim}} || 21:50.2 || 0 (0+0) || +1:05.9 |- | 8 || 57 || align=left|[[Julija Džima]] || align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim}} || 21:51.8 || 1 (0+1) || +1:07.5 |- | 9 || 55 || align=left|[[Anaïs Bescond]] || align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim}} || 21:53.1 || 1 (1+0) || +1:08.8 |- | 10 || 4 || align=left|[[Alina Stremous]] || align=left| {{ZastavaMOK|MDA|2022|Zimskim}} || 21:59.5 || 0 (0+0) || +1:15.2 |- | 11 || 1 || align=left|[[Tiril Eckhoff]] || align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim}} || 22:00.4 || 2 (1+1) || +1:16.1 |- | 12 || 49 || align=left|[[Linn Persson]] || align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim}} || 22:03.9 || 1 (0+1) || +1:19.6 |- | 13 || 36 || align=left|[[Uljana Nigmatulina]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim}} || 22:11.8 || 2 (2+0) || +1:27.5 |- | 14 || 18 || align=left|[[Paulína Fialková]] || align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim}} || 22:12.0 || 1 (0+1) || +1:27.7 |- | 15 || 24 || align=left|[[Dinara Alimbekava]] || align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim}} || 22:12.8 || 1 (0+1) || +1:28.5 |- | 16 || 27 || align=left|[[Monika Hojnisz-Staręga]] || align=left| {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim}} || 22:12.9 || 1 (1+0) || +1:28.6 |- | 17 || 6 || align=left|[[Milena Todorova]] || align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim}} || 22:15.4 || 1 (1+0) || +1:31.1 |- | 18 || 38 || align=left|[[Vanessa Voigt]] || align=left| {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim}} || 22:15.7 || 0 (0+0) || +1:31.4 |- | 19 || 52 || align=left|[[Hanna Öberg]] || align=left| {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim}} || 22:19.1 || 3 (1+2) || +1:34.8 |- | 20 || 43 || align=left|[[Irina Kazakevič]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim}} || 22:23.7 || 1 (0+1) || +1:39.4 |- | 21 || 3 || align=left|[[Katharina Innerhofer]] || align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim}} || 22:26.4 || 2 (0+2) || +1:42.1 |- | 22 || 9 || align=left|[[Denise Herrmann]] || align=left| {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim}} || 22:29.4 || 2 (1+1) || +1:45.1 |- | 23 || 40 || align=left|[[Lena Häcki]] || align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2022|Zimskim}} || 22:30.3 || 2 (1+1) || +1:46.0 |- | 24 || 70 || align=left|[[Anastasija Merkušina]] || align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim}} || 22:31.6 || 1 (1+0) || +1:47.3 |- | 25 || 56 || align=left|[[Lucie Charvátová]] || align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim}} || 22:35.6 || 1 (0+1) || +1:51.3 |- | 26 || 16 || align=left|[[Hana Sola]] || align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim}} || 22:36.4 || 4 (1+3) || +1:52.1 |- | 27 || 65 || align=left|[[Susan Dunklee]] || align=left| {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim}} || 22:39.5 || 0 (0+0) || +1:55.2 |- | 28 || 8 || align=left|[[Mari Eder]] || align=left| {{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim}} || 22:39.8 || 2 (0+2) || +1:55.5 |- | 29 || 28 || align=left|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]] || align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim}} || 22:40.3 || 3 (1+2) || +1:56.0 |- | 30 || 73 || align=left|[[Franziska Preuß]] || align=left| {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim}} || 22:41.4 || 2 (0+2) || +1:57.1 |- | 31 || 26 || align=left|[[Jessica Jislová]] || align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim}} || 22:42.7 || 1 (1+0) || +1:58.4 |- | 32 || 47 || align=left|[[Emma Lunder]] || align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim}} || 22:47.6 || 1 (0+1) || +2:03.3 |- | 33 || 29 || align=left|[[Tuuli Tomingas]] || align=left| {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim}} || 22:49.2 || 2 (1+1) || +2:04.9 |- | 34 || 81 || align=left|[[Joanne Reid]] || align=left| {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim}} || 22:54.9 || 2 (0+2) || +2:10.6 |- | 35 || 44 || align=left|[[Tang Jialin]] || align=left| {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim}} || 23:03.5 || 1 (1+0) || +2:19.2 |- | 36 || 25 || align=left|[[Lisa Vittozzi]] || align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim}} || 23:09.1 || 4 (4+0) || +2:24.8 |- | 37 || 60 || align=left|[[Deedra Irwin]] || align=left| {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim}} || 23:10.1 || 2 (0+2) || +2:25.8 |- | 38 || 59 || align=left|[[Ida Lien]] || align=left| {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim}} || 23:10.3 || 4 (1+3) || +2:26.0 |- | 39 || 21 || align=left|[[Fuyuko Tachizaki]] || align=left| {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim}} || 23:10.8 || 1 (0+1) || +2:26.5 |- | 40 || 15 || align=left|[[Irina Petrenko]] || align=left| {{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim}} || 23:11.7 || 2 (2+0) || +2:27.4 |- | 41 || 19 || align=left|[[Markéta Davidová]] || align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim}} || 23:11.8 || 4 (2+2) || +2:27.5 |- | 41 || 37 || align=left|[[Ivona Fialková]] || align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim}} || 23:11.8 || 4 (1+3) || +2:27.5 |- | 43 || 63 || align=left|[[Johanna Talihärm]] || align=left| {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim}} || 23:13.3 || 0 (0+0) || +2:29.0 |- | 44 || 87 || align=left|[[Susan Külm]] || align=left| {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim}} || 23:15.3 || 1 (0+1) || +2:31.0 |- | 45 || 79 || align=left|[[Julia Schwaiger]] || align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim}} || 23:16.2 || 2 (1+1) || +2:31.9 |- | 46 || 10 || align=left|[[Clare Egan]] || align=left| {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim}} || 23:16.4 || 3 (1+2) || +2:32.1 |- | 47 || 67 || align=left|[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim}} || 23:17.6 || 3 (0+3) || +2:33.3 |- | 48 || 2 || align=left|[[Justine Braisaz-Bouchet]] || align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim}} || 23:18.4 || 3 (1+2) || +2:34.1 |- | 49 || 31 || align=left|[[Jekaterina Avakumova]] || align=left| {{ZastavaMOK|KOR|2022|Zimskim}} || 23:19.4 || 2 (2+0) || +2:35.1 |- | 50 || 62 || align=left|[[Baiba Bendika]] || align=left| {{ZastavaMOK|LAT|2022|Zimskim}} || 23:20.7 || 3 (1+2) || +2:36.4 |- | 51 || 58 || align=left|[[Suvi Minkkinen]] || align=left| {{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim}} || 23:21.7 || 1 (0+1) || +2:37.4 |- | 52 || 12 || align=left|[[Galina Višnjevska-Šeporenko]] || align=left| {{ZastavaMOK|KAZ|2022|Zimskim}} || 23:22.6 || 1 (1+0) || +2:38.3 |- | 53 || 41 || align=left|[[Kamila Żuk]] || align=left| {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim}} || 23:22.9 || 1 (1+0) || +2:38.6 |- | 54 || 17 || align=left|[[Amy Baserga]] || align=left| {{ZastavaMOK|SUI|2022|Zimskim}} || 23:24.2 || 2 (2+0) || +2:39.9 |- | 55 || 83 || align=left|[[Vanessa Hinz]] || align=left| {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim}} || 23:24.3 || 3 (1+2) || +2:40.0 |- | 56 || 77 || align=left|[[Regina Oja]] || align=left| {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim}} || 23:24.4 || 2 (1+1) || +2:40.1 |- | 57 || 78 || align=left|[[Samuela Comola]] || align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim}} || 23:30.7 || 1 (1+0) || +2:46.4 |- | 58 || 68 || align=left|[[Tereza Voborníková]] || align=left| {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim}} || 23:30.9 || 2 (2+0) || +2:46.6 |- | 59 || 23 || align=left|[[Polona Klemenčič]] || align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2022|Zimskim}} || 23:31.2 || 2 (1+1) || +2:46.9 |- | 60 || 14 || align=left|[[Irina Leščanka]] || align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim}} || 23:32.5 || 3 (2+1) || +2:48.2 |- | 61 || 46 || align=left|[[Chu Yuanmeng]] || align=left| {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim}} || 23:32.6 || 2 (1+1) || +2:48.3 |- | 62 || 64 || align=left|[[Meng Fanqi]] || align=left| {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim}} || 23:33.7 || 1 (1+0) || +2:49.4 |- | 63 || 53 || align=left|[[Gabrielė Leščinskaitė]] || align=left| {{ZastavaMOK|LTU|2022|Zimskim}} || 23:37.1 || 0 (0+0) || +2:52.8 |- | 64 || 11 || align=left|[[Lotte Lie]] || align=left| {{ZastavaMOK|BEL|2022|Zimskim}} || 23:41.1 || 3 (3+0) || +2:56.8 |- | 65 || 34 || align=left|[[Ukaleq Slettemark]] || align=left| {{ZastavaMOK|DEN|2022|Zimskim}} || 23:54.6 || 0 (0+0) || +3:10.3 |- | 66 || 89 || align=left|[[Anna Mąka (biatlonka)|Anna Mąka]] || align=left| {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim}} || 23:55.4 || 3 (1+2) || +3:11.1 |- | 67 || 50 || align=left|[[Sari Maeda]] || align=left| {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim}} || 23:58.9 || 3 (1+2) || +3:14.6 |- | 68 || 13 || align=left|[[Anaïs Chevalier-Bouchet]] || align=left| {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim}} || 24:02.0 || 4 (1+3) || +3:17.7 |- | 69 || 75 || align=left|[[Kinga Zbylut]] || align=left| {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim}} || 24:05.1 || 2 (1+1) || +3:20.8 |- | 70 || 71 || align=left|[[Jelena Kručinkina]] || align=left| {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim}} || 24:10.1 || 4 (1+3) || +3:25.8 |- | 71 || 32 || align=left|[[Natalija Uškina]] || align=left| {{ZastavaMOK|ROU|2022|Zimskim}} || 24:14.3 || 2 (1+1) || +3:30.0 |- | 72 || 76 || align=left|[[Henrieta Horvátová]] || align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim}} || 24:20.7 || 1 (1+0) || +3:36.4 |- | 73 || 82 || align=left|[[Erika Jänkä]] || align=left| {{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim}} || 24:20.9 || 0 (0+0) || +3:36.6 |- | 74 || 85 || align=left|[[Yurie Tanaka]] || align=left| {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim}} || 24:21.5 || 1 (0+1) || +3:37.2 |- | 75 || 69 || align=left|[[Nastassia Kinnunen]] || align=left| {{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim}} || 24:30.0 || 3 (1+2) || +3:45.7 |- | 76 || 88 || align=left|[[Ding Yuhuan]] || align=left| {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim}} || 24:33.1 || 2 (1+1) || +3:48.8 |- | 77 || 20 || align=left|[[Megan Bankes]] || align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim}} || 24:35.4 || 3 (1+2) || +3:51.1 |- | 78 || 66 || align=left|[[Marija Zdravkova]] || align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim}} || 24:39.1 || 1 (0+1) || +3:54.8 |- | 79 || 54 || align=left|[[Živa Klemenčič]] || align=left| {{ZastavaMOK|SLO|2022|Zimskim}} || 24:43.6 || 3 (3+0) || +3:59.3 |- | 80 || 80 || align=left|[[Sarah Beaudry]] || align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim}} || 24:45.9 || 2 (1+1) || +4:01.6 |- | 81 || 72 || align=left|[[Emily Dickson]] || align=left| {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim}} || 24:50.3 || 3 (2+1) || +4:06.0 |- | 82 || 39 || align=left|[[Federica Sanfilippo]] || align=left| {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim}} || 24:57.1 || 5 (3+2) || +4:12.8 |- | 83 || 42 || align=left|[[Kim Seon-su]] || align=left| {{ZastavaMOK|KOR|2022|Zimskim}} || 25:18.2 || 1 (1+0) || +4:33.9 |- | 84 || 86 || align=left|[[Danijela Kadeva]] || align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim}} || 25:26.4 || 1 (1+0) || +4:42.1 |- | 85 || 48 || align=left|[[Dunja Zdouc]] || align=left| {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim}} || 25:32.1 || 2 (0+2) || +4:47.8 |- | 86 || 51 || align=left|[[Ala Hiljenko]] || align=left| {{ZastavaMOK|MDA|2022|Zimskim}} || 26:04.6 || 4 (2+2) || +5:20.3 |- | 87 || 74 || align=left|[[Asuka Hachisuka]] || align=left| {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim}} || 26:06.7 || 4 (4+0) || +5:22.4 |- | 88 || 84 || align=left|[[Veronika Machyniaková]] || align=left| {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim}} || 26:13.2 || 3 (2+1) || +5:28.9 |- | 89 || 61 || align=left|[[Lora Hristova]] || align=left| {{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim}} || 26:27.7 || 4 (3+1) || +5:43.4 |} == Osvojene medalje == {|{{Bilans medaljaOI |Sport = Biatlon (ž){{efn|name=BIM|U tabeli je prikazan pregled osvojenih medalja u ženskoj konkurenciji u biatlonu na Olimpijskim igrama od [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 1992.|1992.]]}}{{efn|name=Doping|Odlukom IBU-a od 15. 2. 2020. zbog dokazanog dopinga Olge Viljuhine i Svjetlane Sljepcove oduzete su sve osvojene medalje.{{cite web| url = https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| title= IBU Anti-Doping Hearing Panel renders verdicts on Sleptsova and Ustyugov| date = 15. 2. 2020| website = de.biathlonworld.com| access-date = 16. 2. 2020| language= en| archive-date = 16. 2. 2020| archive-url = https://web.archive.org/web/20200216170440/https://de.biathlonworld.com/news/detail/ibu-anti-doping-hearing-panel-renders-verdicts-on-sleptsova-and-ustyugov| url-status = dead}}}} |Broj = 9 |Logo = Olympic_rings.svg }} |- bgcolor="#FFFFFF" | 1. {{Bilans medalja/RedOI|GER|2|4|1|7}} | 2. {{Bilans medalja/RedOI|SVK|2|0|0|2}} | rowspan="2"|3. {{Bilans medalja/RedOI|NOR|1|1|0|2}} {{Bilans medalja/RedOI|RUS|1|1|0|2}} {{PCT|6}} |- bgcolor="#FFFFFF" | rowspan="2"| 5. {{Bilans medalja/RedOI|FRA|1|0|1|2}} {{Bilans medalja/RedOI|EUN|1|0|1|2}} | 7. {{Bilans medalja/RedOI|CAN|1|0|0|1}} | 8. {{Bilans medalja/RedOI|SWE|0|2|1|3}} | 9. {{Bilans medalja/RedOI|BLR|0|1|0|1}} | 10. {{Bilans medalja/RedOI|UKR|0|0|3|3}} | rowspan="2"| 11. {{Bilans medalja/RedOI|CZE|0|0|1|1}} {{Bilans medalja/RedOI|ITA|0|0|1|1}} {{Bilans medalja/RedU|9|9|9|27}} |} |}<noinclude> == Napomene == {{refspisak|grupa=lower-alpha}} == Reference == {{Biatlon portal}} {{refspisak}} == Vanjski linkovi == [[Kategorija:Šabloni biatlona na ZOI]] [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018.]] gmnns8f6f4lqlt3uluiomwv5o1in7xz 0 494873 3824078 3647618 2026-04-04T12:50:16Z Palapa 383 /* Muzički primjeri */ 3824078 wikitext text/x-wiki {{Infokutija album | | naziv = Apsolutno tvoj / Pada snijeg | vrsta = Singl ploča | izvođač_gen = [[Mirzino jato]] | slika = | pozadina = salmon | objavljen = 1979. | snimljen = 1979. | žanr = [[Pop-muzika]], [[disco]] | Dužina = | izdavač =[[Produkcija gramofonskih ploča Radio-televizije Beograd|PGP RTB]] | producent = [[Nikola Borota]] | Kritike = | prethodni_album = | ovaj_album = '''''Apsolutno tvoj / Pada snijeg'''''<br/>(1979) | sljedeći_album = ''[[Normalna stvar / Bez rezultata]]''<br/>(1979) }} '''Apsolutno tvoj / Pada snijeg''' jeste debitantska [[Muzički singl|singl ploča]] [[Sarajevo|sarajevske]] [[Pop-muzika|pop]], [[disco]] grupe [[Mirzino jato]], koju je objavila [[beograd]]ska izdavačka kuća [[Produkcija gramofonskih ploča Radio-televizije Beograd|PGP RTB]] 1979. Muziku i aranžmane za obje pjesme napisao je [[Rok-muzika|rok]] gitarist [[Zele Lipovača|Sead "Zele" Lipovača]]. Tekst za naslovnu pjesmu ''"Apsolutno tvoj"'' napisala je [[Marina Tucaković]], a za pjesmu ''"Pada snijeg"'' [[Duško Trifunović]]. Naslovna pjesma komponirana je u pop i disco stilu po uzoru na [[Njemačka|njemačku]] disco grupu [[Boney M]]. Na B strani je pjesma ''"Pada snijeg"'' komponirana u laganijem tempu u odnosu na naslovnu pjesmu. Pjevački trio koji sačinjava ovaj muzički sastav zanimljiv je po dubokom [[Bariton (glas)|baritonu]] [[Mirza Alijagić|Mirze Alijagića]] (zaštitnog znaka grupe Mirzino jato) uz pjevačku pratnju Zumrete Midžić (poznate kao [[Zuzi Zu]]) i [[Gordana Ivandić|Gordane Ivandić]] (sestre [[Goran Ivandić|Gorana "Ipeta" Ivandića]]). Singl ploča ''"Apsolutno tvoj / Pada snijeg"'' postigla je veliki uspjeh kod tadašnje jugoslavenske publike, a grupa Mirzino jato započela je uspješnu muzičku karijeru istovremeno obogaćujući [[Sarajevska škola pop roka|sarajevsku školu pop roka]] s kraja 1970-ih i 1980-ih.<ref>{{Cite web|url= https://www.discogs.com/release/3872384-Mirzino-Jato-Apsolutno-Tvoj-Pada-Sneg|title= ''Mirzino jato - Apsolutno tvoj / Pada snijeg''|work= discogs.com|access-date= 10. 12. 2022}}</ref> == Muzički primjeri == * [https://www.youtube.com/watch?v=SDScYL4Hkb8, youtube "Apsolutno tvoj"] * [https://www.youtube.com/watch?v=AgUGbqkS3Ms, youtube "Pada snijeg"] == Reference == {{refspisak}} [[Kategorija:Singlovi iz 1979.]] [[Kategorija:Singlovi Mirzinog jata]] [[Kategorija:Singlovi u izdanju PGP RTB-a]] etlxrymo5ubmhtzze0ywo7sczl7t1sj 0 500035 3824080 3678248 2026-04-04T12:51:21Z Palapa 383 /* Reference */ 3824080 wikitext text/x-wiki {{Infokutija album | naziv = Štap / Nepoznata pjesma | vrsta = Studijski album | pozadina = studio | izvođač_gen = [[Teška industrija (grupa)|Teške industrije]] | slika = | objavljen = 1976 | snimljen = 1976 | mjesto = [[Zagreb]] | studio = | žanr = [[Rok-muzika]], [[kantri]] | trajanje = 6:10 | izdavač = [[Jugoton]] | producent = [[Nikola Borota]]-Radovan | prethodni_album = [[Život je maskenbal / Našem putu kraja nema]] <br /> (1976) | ovaj_album = '''''Štap / Nepoznata pjesma'''''<br />(1976) | sljedeći_album = ''[[Alaj mi je večeras po volji / Ja i ti i ljubav naša]]''<br />(1977) }} '''Štap / Nepoznata pjesma''' peta je [[Muzički singl|singl ploča]] [[Sarajevo|sarajevske]] [[progresivni rok|progresivne rok]] grupe [[Teška industrija (grupa)|Teška industrija]]. Objavljena je 1976. godine u izdanju [[zagreb]]ačke diskografske kuće [[Jugoton]]. Muziku i aranžmane za obje pjesme napisao je nekadašnji vođa ovog muzičkog sastava [[Gabor Lenđel]], a tekstove sarajevski pjesnik [[Duško Trifunović]]. Na A-strani je pjesma " Štap" komponirana u stilu američke [[kantri]] muzike. Na B-strani je rok pjesma "Nepoznata pjesma" u kojoj se svojim prepoznatljivim dubokim pjevačkim glasom posebno istakao [[Seid Memić Vajta]] kao i [[Vedad Hadžiabdić]] na [[Električna gitara|električnoj gitari]], uz čvrstu i kvalitetnu pratnju [[Ivica Propadalo|Ivice Propadala]] na [[Bas-gitara|bas-gitari]] i [[Senad Begović|Senada Begovića]] na [[bubnjevi]]ma. Nakon ove singl ploče grupu Teška industrija napustili su Vajta i bubnjar Begović. Dizajn za omot uradio je Miroslav Radišić, a dizajn [[Ivan Ivezić]]. Producent je bio [[Nikola Borota]]-Radovan.<ref>{{Cite web|url= https://www.discogs.com/release/3177279-Te%C5%A1ka-Industrija-%C5%A0tap-Nepoznata-Pjesma|title= Teška industrija - Štap / Nepoznata pjesma''|work=discogs.com|access-date= 15. 7. 2023}}</ref> * == Članovi grupe == * [[Vedad Hadžiabdić]]: vokal, [[električna gitara]]: * [[Ivica Propadalo]]: [[bas-gitara]] * [[Seid Memić Vajta]]: [[vokal]] * [[Gabor Lenđel]]: [[sintisajzer]] * [[Senad Begović]]: [[bubnjevi]] == Reference == {{refspisak}} == Vanjski linkovi i muzički primjeri == * [https://www.youtube.com/watch?v=eshlVJbMVH0, "Štap"] * [https://www.youtube.com/watch?v=-FXJQ3Z9nnE, "Nepoznata pjesma"] [[Kategorija:Singlovi Teške industrije]] [[Kategorija:Singlovi iz 1976.]] [[Kategorija:Singlovi u izdanju Jugotona]] dnrei4bqsygb0ffvc4og1nehnt6dhiz 2 500884 3824085 3823893 2026-04-04T13:13:58Z Tulum387 155909 3824085 wikitext text/x-wiki '''Nacionalni konvent''' (francuski: ''Convention nationale'', [kɔ̃vɑ̃sjɔ̃ nɑsjɔnal]) bila je [[Konstituanta|ustavotvorna skupština]] [[Kraljevina Francuska|Kraljevine Francuske]] tokom jednog dana i [[Prva Francuska Republika|francuske Prve Republike]] tokom njene prve tri godine za vrijeme [[Francuska revolucija|Francuske revolucije]], nakon dvogodišnje [[Nacionalna ustavotvorna skupština|Nacionalne ustavotvorne skupštine]] i jednogodišnje [[Zakonodavna skupština Francuske|Zakonodavne skupštine]]. Stvoren je nakon ustanka 10. avgusta 1792. Bila je to prva francuska vlada ustrojena kao [[Republika|republička]], čime je u potpunosti napušten prethodni [[Monarhija|monarhijski sistem]]. Konvent je zasjedao kao jednodomna skupština od 20. septembra 1792. do 26. oktobra 1795. (4. [[Brimer|brimera]] IV prema kalendaru kojeg je Konvent usvojio). Konvent je nastao kada je Zakonodavna skupština odredila privremenu suspenziju kralja [[Luj XVI, kralj Francuske|Luja XVI]] i sazivanje Nacionalnog konventa radi izrade novog ustava bez monarhije. Druga velika novina bila je odluka da poslanici tog konventa treba da budu birani od svih Francuza koji su stariji od 21 godine, koji imaju prebivalište godinu dana i žive od svog rada. Nacionalni konvent je, dakle, bila prva francuska skupština izabrana [[Opšto pravo glasa za muškarce|opštim pravom glasa bez klasnih razlika]].<ref>Anchel, Robert (1911). "Convention, The National". In Chisholm, Hugh (ed.). ''Encyclopædia Britannica''. Vol. 7 (11. edicija). Cambridge University Press. str. 46.</ref> Iako je Konvent trajao do 1795, vlast je efektivno bila birana od strane Konventa i koncentrisana u malom Komitetu javnog spasa od aprila 1793. Osam mjeseci od jeseni 1793. do proljeća 1794, kada su [[Maximilien Robespierre]] i njegovi saveznici dominirali [[Komitet javnog spasa|Komitetom javnog spasa]], predstavljaju najradikalniju i najkrvaviju fazu Francuske revolucije, poznatu kao [[Jakobinska diktatura|Vladavina terora]]. Nakon pada Robespierrea, Konvent je trajao još godinu dana dok nije napisan novi ustav, uvodeći [[Francuski direktorijum]]. == Izbori == Indirektni izbori održani su od 2. do 10. septembra 1792. nakon izbora izbornih kolegijuma od strane primarnih skupština 26. avgusta.<ref>"[https://web.archive.org/web/20181222095403/http://www.archivespasdecalais.fr/Anniversaires/Du-2-au-10-septembre-1792-election-des-deputes-a-la-Convention-nationale Du 2 au 10 septembre 1792: élection des députés à la Convention nationale]". [http://www.archivespasdecalais.fr/Anniversaires/Du-2-au-10-septembre-1792-election-des-deputes-a-la-Convention-nationale Original] arhiviran 22. decembra 2018. Pristupljeno 2. 4. 2026. (jezik: ''francuski'')</ref> Uprkos uvođenju opšteg muškog prava glasa, izlaznost je bila niska,<ref>Thompson, J. M. (1959). ''The French Revolution''. Oxford: Basil Blackwell.</ref>^[<ref>Konvent je, dakle, bio izabran od strane male manjine stanovništva, ali one koja je bila najodlučnija. To objašnjava dvosmislenost riječi "narodni" kada se primjenjuje na ovaj period: Francuska revolucija u "narodnom" smislu zasigurno nije bila narodna u smislu učešća naroda u javnim poslovima. Ali ako se riječ "narodni" shvati tako da je revolucionarna politika bila formirana pod pritiskom sans-kilotskog pokreta i organizovanih manjina, i da je od njih dobila egalitarni impuls, onda da, Revolucija je zaista ušla u svoju "narodnu" fazu.</ref>^] iako je došlo do povećanja u poređenju sa izborima 1791/92. glasalo je 11,9% znatno većeg biračkog tijela, u poređenju sa 10,2% znatno manjeg biračkog tijela 1791. Niska izlaznost bila je djelimično uzrokovana strahom od odmazde; u Parizu je Maximilien Robespierre predsjedavao izborima i, u saradnji sa radikalnom štampom, uspio da isključi svakog kandidata sa rojalističkim simpatijama.<ref>Jordan, David P. (1989). ''The Revolutionary Career of Maximilien Robespierre''. University of Chicago Press. str. 119. ISBN <bdi>978-0-226-41037-1</bdi>.</ref> U cijeloj Francuskoj, samo jedanaest primarnih skupština željelo je zadržati monarhiju. Sve izborne skupštine su prešutno glasale za "republiku", iako je samo Pariz koristio tu riječ.<ref>Thompson, J. M. (1959). ''The French Revolution''. Oxford: Basil Blackwell.</ref> Dana 20. septembra Konvent je održao svoju prvu sjednicu u "Sali sto Švicaraca"; sljedećeg dana prešla je u Salu Manjež, koja je imala malo prostora za javnost i lošu akustiku.<ref>{{Cite web|url=https://www.antoine-saint-just.fr/lieux/tuileries.html|title=Saint-Just: lieux de mémoire|website=www.antoine-saint-just.fr|access-date=2. 4. 2026}}</ref> Od 10. maja 1793. sastajali su se u Sali mašina, ogromnoj dvorani u kojoj su poslanici bili "razbacani". Sala mašina je imala galerije za publiku koja je često uticala na rasprave prekidima ili aplauzom.<ref>{{Cite web|url=https://history.hanover.edu/texts/natcon.html|title=National Convention|website=history.hanover.edu|access-date=2. 4. 2026}}</ref> Članovi Konventa dolazili su iz svih slojeva društva, ali najbrojniji su bili advokati. U Nacionalnoj ustavotvornoj skupštini sjedilo je 75 članova, a 183 u Zakonodavnoj skupštini. Ukupan broj poslanika bio je 749, ne računajući 33 iz francuskih kolonija, od kojih je samo dio stigao na vrijeme u Pariz. Thomas Paine i Anacharsis Cloots imenovani su u Konvent od strane Žirondinaca. Pored toga, novoformirani departmani pripojeni Francuskoj od 1782. do 1789. imali su pravo slati delegacije. Prema sopstvenim pravilima, Konvent je birao svog predsjednika svake dvije sedmice, a odlazeći predsjednik bio je podoban za ponovni izbor nakon isteka tog perioda. Obično su se sjednice održavale ujutro, ali su se često održavale i večernje sjednice, koje su se produžavale do kasno u noć. Ponekad, u izuzetnim okolnostima, Konvent se proglašavao u stalnom zasjedanju, zasjedavši više dana bez prekida. Za zakonodavne i administrativne svrhe Konvent je koristio komitete, sa ovlaštenjima manje ili šire proširenim i regulisanim uzastopnim zakonima. Najpoznatiji od tih komiteta uključuju Komitet javnog spasa i Komitet opšte bezbjednosti. == Politička podjela == Nacionalni konvent bio je sastavljen od tri glavne frakcije: Montanjari (Planina), Marais (Ravnica) i Žirondinci (Brisotini). Historičari se ne slažu u potpunosti oko sastava Konventa, ali trenutni konsenzu je da je Planina bila najveća frakciaj sa oko 302-309 poslanika. Žirondinci su imali između 178 i 227 poslanika, dok je Ravnica brojala između 153 i 250 poslanika. Ove tri frakcije, Planina je bila najjedinstvenja, dok je Ravnica bila najmanje usaglašena. Više od 94% članova Planine glasalo je isto o ključnim pitanjima; nasuprot njima, Žirondinci i Ravnica bili su znatno podijeljeniji. Samo oko 70% Žirondinaca i 58% članova Ravnice glasalo je isto o tim pitanjima. == Žirondinski konvent == === Žirondinci i Montanjari === Žirondinci su bili konzervativniji od Montanjara, iako su i dalje bili demokrate. Žirondinci su dobili ime po Žirondi, oblasti u Francuskoj iz koje su mnogi poslanici ove frakcije bili izabrani (iako su mnogi Žirondinci zapravo poticali iz Pariza). Također su bili poznati kao Brisotini, po svom najistaknutijem govorniku, Jacquesu Pierreu Brissotu. Montanjari su svoju podršku dobijali od Pariške komune i narodnih društava kao što su Jakobinski klub i Kordelijeri; ime su dobili po visokim klupama (tribinama) na kojima su sjedili dok je Konvent zasjedao. === Ravnica === Ravnica je bila treća frakcija u Konventu. Ime je dobila po svom mjestu u sali Konventa. Na početku su podržavali Žirondince, međutim kako je vrijeme prolazilo i Montanjari počeli da zagovaraju pogubljenje Luja XVI, Ravnica je počela da staje na njihovu stranu. === Suđenje kralju i pogubljenje === Jednoglasna odluka Konventa o proglašenju Francuske republike 21. septembra 1792. ostavila je otvorenim pitanje sudbine bivšeg kralja. Zbog toga je formirana komisija koja je trebala da ispita dokaze protiv njega, dok je Zakonodavni odbor Konventa razmatrao pravne aspekte mogućeg budućeg suđenja. Većina Montanjara bila je za presudu i pogubljenje, dok su Žirondinci bili podijeljeni po pitanju Lujeve sudbine: neki su smatrali da kralj ima nepovredivost, drugi su podržavali pomilovanje, a treći su zagovarali blažu kaznu ili progonstvo. Dana 13. novembra, Robespierre je izjavio da ustav koji je Luj prekršio, uprkos tome što mu garantuje nepovredivost, ne može biti korišten u njegovu odbranu. Robespierre je u tom periodu bio bolestan i malo je učestvovao osim što je podržavao vođu Montanjara, Louisa Antoinea de Saint-Justa, koji je održao svoj prvi veliki govor, iznoseći argumente protiv kraljeve nepovredivosti. Dana 20. novembra mišljenje se naglo okrenulo protiv Luja nakon otkrića tajnog skladišta sa 726 dokumenata, koji su sadržali njegovu ličnu prepisku sa bankarima i ministrima. Na suđenju, kralj je tvrdio da ne priznaje dokumente koji su očigledno bili potpisani njegovim rukom. === Kriza i pad Žirondinaca === Vojni neuspjesi u ratu protiv Prve koalicije, prelazak Charlesa Françoisa Dumourieza na stranu neprijatelja, kao i pobuna u Vendéeu (koja je počela u martu 1793), iskorišteni su od strane Montanjara i sanskilota da prikažu Žirondince kao slabe. Montanjari su predlagali oštre mjere, ali su Žirondinci oklijevali da ih prihvate. Na kraju su bili primorani da pristanu na formiranje Revolucionarnog tribunala i Komiteta javnog spasa, koje su predložili Montanjari. Društvene i ekonomske teškoće dodatno su pojačavale napetosti između ovih grupa. Konačni obračun, revolucija od 31. maja do 2. juna 1793. godine, bio je izazvan suđenjem Jean-Paul Maratu i hapšenjem sekcijskih aktivista. Dana 25. maja, Pariška komuna marširala je ka Konventu zahtevajući oslobađanje uhapšenih aktivista. == Montanjarski Konvent == === Revoluciona(rna) vlada === Parižani su 5. septembra pokušali ponoviti pobunu od 2. juna. Naoružane sekcije ponovo su opkolile Konvent kako bi zahtijevale formiranje unutrašnje revolucionarne vojske, hapšenje osumnjičenih i čistku u odborima. To je vjerovatno ključni dan o formiranju revolucionarne vlade: Konvent je popustio, ali je zadržao kontrolu nad događajima. Istog dana je na agendu stavljen "teror", a već sutradan u Komitet javne bezbjednosti izabrani su Collot d'Herbois i Billaud-Varenne. Dana 9. septembra formirana je revoluciona vojska, a 11. je donešen maksimum za žito i stočnu hranu, što je značilo opštu kontrolu cijena, ali i plata. Dana 14. septembra reorganizovan je Revolucioni tribunal, a 17. je usvojen zakon o osumnjičenima, a 20. septembra lokalnim revolucionarnim komitetima povjeren je zadatak sastavljanja njihovih spiskova. === Raspad frakcija === Još u septembru 1793. među revolucionarima postojala su dva jasno različita krila. Prvo krilo predstavljali su tzv. hebertisti, iako sam Jacques Hébert nikada nije bio zvanični vođa stranke koja je zagovarala rat do istrebljenja i usvojila program enragésa, navodno zato što su ga sans-culotti podržavali. Hebertisti su ranije stajali uz Montanjare dok god su mogli da se nadaju da će preko njih kontrolisati Konvent. Dominirali su u Klubu kordeljera, popunjavali Bouchotteove kancelarije i uglavnom su mogli voditi Komunu sa sobom. Drugo krilo činili su dantonisti, koji su nastali kao odgovor na sve veću centralizaciju revolucionarne vlade i diktaturu odbora. Dantoniste su uglavnom predvodili poslanici Konventa (a ne sans-culotti), uključujući Georgesa Dantona, Charlesa Delacroixa i Camillea Desmoulinsa. Na kraju, Komitet je potkopao sopstvenu podršku uklanjanjem i dantonista i hebertista, iako su obje grupe ranije podržavale Komitet. Primoravajući Konvent da dozvoli hapšenje žirondinaca i dantonista, Komitet je vjerovao da je uništio svoju glavnu opoziciju. Međutim, suđenja su pokazala nepoštovanje Komiteta prema članovima Konventa, od kojih su neki bili pogubljeni. Mnogi članovi Konventa koji su do sredine 1794. podržavali Komitet više ga nisu podržavali. Komitet je djelovao kao posrednik između Konventa i sans-culottesa iz kojih su obje strane crpile moć. Pogubljenjem hebertista i otuđivanjem sans-culottea, Komitet je postao nepotreban Skupštini. - - - Stanko Luka Karaman (8. decembar 1889 – 17. maj 1959) bio je jugoslovenski prirodnjak srpskog porijekla, istraživač amfipodnih i izopodnih rakova. Bio je biolog, zoolog, ihtiolog i muzeolog, koji je odigrao ključnu ulogu u razvoju prirodnih nauka i muzejske djelatnosti u Makedoniji. Osnivač je Prirodnjačkog muzeja i Zoološkog vrta u Skoplju i jedan od inicijatora uređenja gradskog parka uz rijeku Vardar. Biografija Stanko Karaman rođen je 8. decembra 1889. godine u Sarajevu, kao sin biologa i direktora srednje škole, Luke Karamana i njegove supruge Anke Miladinov, porijeklom iz Splita. Srednju školu završio je u Sarajevu 1912, nakon čega je započeo studij prirodnih nauka u Zagrebu i Napulju. Nakon prekida tokom Prvog svjetskog rata, studije je nastavio u Zagrebu, gdje je diplomirao 1920. godine, a doktorirao u januaru 1921. disertacijom o filogeniji šarana (Cyprinidae). Naučna aktivnost i dolazak u Makedoniju Nakon doktorata radio je kao asistent u Nacionalnom zoološkom muzeju i Zoološkom institutu u Zagrebu (1919–1924). Dva istraživačka putovanja u Makedoniju usmjerila su njegov daljnji naučni rad na to područje. Godine 1924. dolazi u Makedoniju i objavljuje monumentalnu studiju Pisces Macedoniae, prvi sistematski naučni rad o slatkovodnim ribama u zemlji. Tokom istraživanja identifikovao je i opisao 16 novih vrsta i podvrsta. Tokom karijere objavio je više od 100 naučnih radova (prema nekim izvorima 108), baveći se taksonomijom i ekologijom riba, vodozemaca, gmizavaca, šišmiša, te posebno slatkovodnih rakova iz redova Amphipoda i Isopoda. Opisao je oko 60 novih vrsta riba i oko 150 novih taksona slatkovodnih rakova, uglavnom endemskih. Bio je među prvim istraživačima slatkovodne podzemne faune i pećinskih ekosistema na Balkanu, te se smatra jednim od osnivača ove oblasti. Istraživanja vezana za malariju Godine 1924. imenovan je za parazitologa u Institutu za tropske bolesti u Skoplju. Istraživao je komarce i helmintijaze, te proveo šest mjeseci proučavajući područja pogođena malarijom. U radu Anopheles u Makedoniji i njihovo suzbijanje identifikovao je pet vrsta malarijskih komaraca i predložio mjere suzbijanja, uključujući biološke metode poput korištenja malih riba za uništavanje larvi. Također je proučavao žarišta malarije u Dalmaciji i metode njenog suzbijanja. Institucionalne i muzejske aktivnosti Godine 1926. osnovao je Muzej Južne Srbije (kasnije Makedonski muzej prirodne historije) u Skoplju, a 1928. i Zoološki vrt u Skoplju. Bio je dugogodišnji direktor muzeja, gdje je kao jedini naučni radnik organizirao prikupljanje i obradu materijala, te sarađivao s evropskim naučnicima. U isto vrijeme uređivao je i gradski park uz rijeku Vardar, pretvorivši zapušteno područje u park engleskog stila površine oko 120 hektara (današnji Gradski park). Kasniji život Početkom Drugog svjetskog rata 1941. godine napustio je Skoplje i boravio u Kragujevcu i Smederevu, gdje je do 1945. vodio Biološki institut. Nakon rata radio je u Splitu, a od 1950. do 1952. bio je šef Biološkog instituta Jugoslavenske akademije nauka i umjetnosti u Dubrovniku. Godine 1952. vratio se u Skoplje i nastavio rad u Prirodnjačkom muzeju. Penzionisao se 1957, ali je ostao aktivan u nauci do smrti 17. maja 1959. godine. Časopisi i urednički rad Bio je urednik Biltena Skopskog naučnog društva“ (1937–1941) te inicijator ili saradnik u pokretanju više naučnih publikacija, uključujući: Acta Musei Macedonici scientiarum naturalium Fragmenta Balcanica Izdanija Folia Balcanica Ove publikacije bile su ključne za razvoj nauke u Makedoniji i na Balkanu. Porodica Bio je oženjen biologinjom Zorom Karaman, s kojom je imao dva sina i kćerku. Njegov sin Gordan S. Karaman bio je također poznati biolog i karcinolog, univerzitetski profesor i autor brojnih naučnih radova. Počasti i priznanja Makedonska pošta je 2009. godine izdala je poštansku marku s njegovim likom, u znak priznanja za njegov doprinos nauci i muzejskoj djelatnosti. Nasljeđe u nauci Nekoliko vrsta nazvano je po njemu, kao što su Delamarella karamani (Harpacticoida), Stygophalangium karamani (Arachnida) i Macedonethes stankoi (Isopoda). Naziv karamani u nekim taksonima odnosi se i na njegovog sina Gordana S. Karamana. Stanko Luka Karaman (8. decembar 1889 – 17. maj 1959) bio je jugoslovenski prirodnjak srpskog porijekla, istraživač amfipodnih i izopodnih rakova. Bio je biolog, zoolog, ihtiolog i muzeolog, koji je odigrao važnu ulogu u razvoju prirodnih nauka i muzejske djelatnosti u Makedoniji. Osnivač je Prirodnjačkog muzeja i Zoološkog vrta u Skoplju i jedan od inicijatora uređenja gradskog parka uz rijeku Vardar. Biografija i obrazovanje Stanko Karaman rođen je 8. decembra 1889. godine u Sarajevu, kao sin biologa i direktora srednje škole, Luke Karamana i njegove supruge Anke Miladinov, porijeklom iz Splita. Srednju školu završio je u Sarajevu 1912, nakon čega je započeo studij prirodnih nauka u Zagrebu i Napulju. Nakon prekida tokom Prvog svjetskog rata, studije je nastavio u Zagrebu, gdje je diplomirao 1920. godine, a doktorirao u januaru 1921. disertacijom o filogeniji šarana (Cyprinidae). Naučni rad i istraživanja Nakon doktorata radio je kao asistent u Nacionalnom zoološkom muzeju i Zoološkom institutu u Zagrebu (1919–1924). Dva istraživačka putovanja u Makedoniju usmjerila su njegov daljnji naučni rad na to područje. Godine 1924. dolazi u Makedoniju i objavljuje monumentalnu studiju Pisces Macedoniae, prvi sistematski naučni rad o slatkovodnim ribama u zemlji. Tokom istraživanja identifikovao je i opisao 16 novih vrsta i podvrsta. Tokom karijere objavio je više od 100 naučnih radova (prema nekim izvorima 108), baveći se taksonomijom i ekologijom riba, vodozemaca, gmizavaca, šišmiša, te posebno slatkovodnih rakova iz redova Amphipoda i Isopoda. Opisao je oko 60 novih vrsta riba i oko 150 novih taksona slatkovodnih rakova, uglavnom endemskih. Bio je među prvim istraživačima slatkovodne podzemne faune i pećinskih ekosistema na Balkanu, te se smatra jednim od osnivača ove oblasti. Istraživanja vezana za malariju Godine 1924. imenovan je za parazitologa u Institutu za tropske bolesti u Skoplju. Istraživao je komarce i helmintijaze, te proveo šest mjeseci proučavajući područja pogođena malarijom. U radu Anopheles u Makedoniji i njihovo suzbijanje identifikovao je pet vrsta malarijskih komaraca i predložio mjere suzbijanja, uključujući biološke metode poput korištenja malih riba za uništavanje larvi. Također je proučavao žarišta malarije u Dalmaciji i metode njenog suzbijanja. Institucionalni rad i kasniji život Godine 1926. osnovao je Muzej Južne Srbije (kasnije Makedonski muzej prirodne historije) u Skoplju, a 1928. i Zoološki vrt u Skoplju. Bio je dugogodišnji direktor muzeja, gdje je kao jedini naučni radnik organizirao prikupljanje i obradu materijala, te sarađivao s evropskim naučnicima. U isto vrijeme uređivao je i gradski park uz rijeku Vardar, pretvorivši zapušteno područje u park engleskog stila površine oko 120 hektara (današnji Gradski park). Početkom Drugog svjetskog rata 1941. godine napustio je Skoplje i boravio u Kragujevcu i Smederevu, gdje je do 1945. vodio Biološki institut. Nakon rata radio je u Splitu, a od 1950. do 1952. bio je šef Biološkog instituta Jugoslavenske akademije nauka i umjetnosti u Dubrovniku. Godine 1952. vratio se u Skoplje i nastavio rad u Prirodnjačkom muzeju. Penzionisao se 1957, ali je ostao aktivan u nauci do smrti 17. maja 1959. godine. Publikacije, porodica i nasljeđe Bio je urednik Biltena Skopskog naučnog društva (1937–1941) te inicijator ili saradnik u pokretanju više naučnih publikacija, uključujući: Acta Musei Macedonici scientiarum naturalium Fragmenta Balcanica Izdanija Folia Balcanica Ove publikacije bile su ključne za razvoj nauke u Makedoniji i na Balkanu. Bio je oženjen biologinjom Zorom Karaman, s kojom je imao dva sina i kćerku. Njegov sin Gordan S. Karaman bio je također poznati biolog i karcinolog, univerzitetski profesor i autor brojnih naučnih radova. Makedonska pošta je 2009. godine izdala poštansku marku s njegovim likom, u znak priznanja za njegov doprinos nauci i muzejskoj djelatnosti. Nekoliko vrsta nazvano je po njemu, kao što su Delamarella karamani (Harpacticoida), Stygophalangium karamani (Arachnida) i Macedonethes stankoi (Isopoda). Naziv karamani u nekim taksonima odnosi se i na njegovog sina Gordana S. Karamana. Bosna i Hercegovina se po prvi put na FIFA Svjetskim prvenstvima pojavila 2014. godine u Brazilu, što j ujedno i prvi put da se ista selekcija našla na nekom velikom međunarodnom takmičenju. Budući da FIFA priznaje Srbiju kao zvaničnog nasljednika Jugoslavije, bosanskohercegovački igrači imali su važne uloge u historiji Svjetskog prvenstva i prije nezavisnosti 1992. godine. == Bosanskohercegovački igrači u jugoslovenskoj fudbalskoj reprezentaciji == Jugoslavija je u periodu između 1930. i 1990. na Svjetskim prvenstvima učestvovala ukupno 8 puta. Dok su u ranim izdanjima prvenstva uglavnom bili zastupljeni srbijanski igrači, sastavi su vremenom postajali sve raznovrsniji. Nekoliko bosanskohercegovačkih igrača bili su dio početnog sastava, ekipe koja je 1974. prošla grupnu fazu neporažena ispred Brazila. Napadač Dušan Bajević postigao je tri pogotka u jednoj od najvećih pobjeda u historiji Svjetskog prvenstva: Jugoslavija je pobijedila Zair sa 9:0. Odbrambeni igrač Josip Katalinski je također bio strijelac. Za reprezentaciju Jugoslavije te godine nastupili su i defanzivac Enver Hadžiabdić i golman Enver Marić. Kreativni vezni igrač Safet Sušić, kojeg mnogi smatraju najboljim bosanskohercegovačkim igračem svih vremena, bio je dio jugoslovenske fudbalske reprezentacije na SP u dva navrata: 1982. i 1990. godine. Tim koji je stigao do četvrtfinala 1990. predvodio je kapiten Zlatko Vujović, igrač bosansko-hrvatskog porijekla. == Nastupi na SP == Nakon što je Bosna i Hercegovina stekla nezavisnost od Jugoslavije 1. marta 1992. godine, ubrzo je formirana nacionalna fudbalska reprezentacija koja nije mogla učestvovati u kvalifikacijama za Svjetsko prvenstvo 1994. jer svez još uvijek nije bio član FIFA-e. Tokom kvalifikacija za SP 1998, prvu domaću utakmicu BiH je odigrala protiv Hrvatske u Bolonji. Meč se igrao na neutralnom terenu zbog renoviranja stadiona Asim Ferhatović Hase u Sarajevu. BiH je zauzela treće mjesto u kvalifikacijama za SP 2006, pri čemu je ostvarila dva remija protiv Španije. Tokom kvalifikacija za SP 2010, BiH je prvi put stigla do baraža za neko veliko takmičenje, gdje je na kraju izgubila ukupnim rezultatom 2:0 od Portugala. Bosna i Hercegovina se po prvi put kao nezavisna država plasirala na Svjetsko prvenstvo u fudbalu 2014. godine, nakon što je osvojila prvo mjesto u Grupi G. {| class="wikitable" style="text-align:center;" !Godina !Faza !Mjesto !OU !P !N !I !POG !PRG !Sastav |- |{{ZD|URU}} 1930 – {{ZD|ITA}} 1990 | colspan="9" |Dio Jugoslavije |- |{{ZD|SAD}} 1994 | colspan="9" |Nisu učestvovali |- |{{ZD|FRA}} 1998 | colspan="9" |Nisu se kvalifikovali |- |{{ZD|JKO}} {{ZD|JAP}} 2002 | colspan="9" |Nisu se kvalifikovali |- |{{ZD|NJE}} 2006 | colspan="9" |Nisu se kvalifikovali |- |{{ZD|JAR}} 2010 | colspan="9" |Nisu se kvalifikovali |- |{{ZD|BRA}} 2014 |Grupna faza |20 |3 |1 |0 |2 |4 |4 |Sastav |- |{{ZD|RUS}} 2018 | colspan="9" |Nisu se kvalifikovali |- |{{ZD|KAT}} 2022 | colspan="9" |Nisu se kvalifikovali |- |{{ZD|KAN}} {{ZD|MEX}} {{ZD|SAD}} 2026 |Grupna faza |TBD |– |– |– |– |– |– | |} {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! Godina !! OU !! P !! N !! I !! POG !! PRG !! Mjesto |- | 1998 || 8 || 3 || 0 || 5 || 9 || 14 || 4 |- | 2002 || 8 || 2 || 2 || 4 || 12 || 12 || 4 |- | 2006 || 10 || 4 || 4 || 2 || 12 || 9 || 3 |- | 2010 || 12 || 6 || 1 || 5 || 25 || 15 || 2 (baraž) |- | 2014 || 10 || 8 || 1 || 1 || 30 || 6 || 1 |- | 2018 || 10 || 5 || 2 || 3 || 24 || 13 || 3 |- | 2022 || 8 || 1 || 4 || 3 || 9 || 12 || 4 |- | 2026 || 8 || 5 || 2 || 1 || 17 || 7 || 2 |} {{Nogometaš | imenogometaša = Aleksandar Stanković | slika = | punoime = | nadimak = | datumrođenja = {{datum rođenja i godine|2005|8|3|}} | rodnigrad = [[Milan]] | rodnadržava = [[Italija]] | datumsmrti = | gradsmrti = | državasmrti = | visina = 1,85 m | pozicija = [[Vezni igrač (nogomet)#Defanzivni vezni|Defanzivni vezni]] | trenutniklub = [[Club Brugge]] | brojnadresu = 25 }} '''Aleksandar Stanković''' (rođen 3. avgusta 2005) srbijanski je profesionalni fudbaler koji igra na pozicijama defanzivnog veznog ili centralnog beka. Trenutno nastupa za Club Brugge, koji se takmiči u prvog belgijskoj ligi i srbijansku fudbalsku reprezentaciju. Sin je nekadašnjeg reprezentativca Srbije i bivšeg fudbalera milanskog Intera, Dejana Stankovića. == Klupska karijera == === Inter Milan === Stanković je prvi put uvršten na spisak prve ekipe Intera 1. oktobra 2022, kada je bio na klupi za rezervne igrače u utakmici Serije A protiv AS Rome na stadionu San Siro. Iako nije ulazio u igru, bio je dio ekipe koja je osvojila Kup Italije 2022-23, pri čemu je njegova ekipa u finalu savladala Fiorentinu rezultatom 2:1. === Posudba u Luzern === U FC Luzern Stanković je prešao 3. jula 2024, na jednogodišnju posudbu uz opciju trajnog otkupa, kao i klauzulu o povratnom otkupu u korist matičnog Intera. Prvi pogodak za klub postigao je 26. oktobra iste godine, na utakmici u kojoj je Yverdon-Sport slavio rezultatom 3:2. === Club Brugge === Krajem jula 2025, Stanković je zvanično prešao u Club Brugge, potpisavši sa tim belgijskim prvoligašem ugovor do 2029. godine. Inter Milan je zadržao klauzulu o povratnom otkupu koja im omogućava da Stankovića vrate za 22 miliona eura 2026, odnosno za 25 miliona eura 2027. godine. Mjesec dana kasnije, 27. avgusta, postigao je svoj prvi pogodak za klub u pobjedi od 6:0 protiv Rangers FC u drugoj utakmici kvalifikacija za Ligu prvaka. == Reprezentativna karijera == Poziv srbijanske U15 reprezentacije dobio je u februaru 2020. Nastupao je za U16 i U17 selekcije, a prvi put kapitensku traku za omladinsku selekciju nosio je u maju 2021. Stanković je bio kapiten generacije koja je došla do polufinala Evropskog U17 prvenstva 2022. godine. Prvi poziv za U18 srbijansku reprezentaciju dobio je u septembru 2022, kada je kao kapiten nastupio u minimalnom porazu protiv italijanske selekcije. Četiri dana kasnije, protiv iste ekipe, postigao je prvi pogodak u pobjedi Srbije od 2:1. == Stil igre == Dok je predvodio U17 selekciju Srbije do polufinala Evropskog prvenstva za igrače do 17 godina, UEFA je na svojoj stranici opisala Stankovića kao igrača čiji su prekidi "prijetnja svakom protivniku", te kao kombinaciju "finoće i borbenosti u veznom redu, što jasno pokazuje zašto nosi kapitensku traku". == Privatni život == Njegov brat Filip je golman koji nastupa za ekipu Venecije. Braća su sinovi bivšeg veznog igrača milanskog Intera i reprezentacije Srbije, Dejana Stankovića. Njegova majka Ana je Slovenka, a porodica provodi vrijeme u Ljubljani. Njegov amidža po majci bivši je slovenački profesionalni fudbaler Milenko Ačimovič. Dana 11. oktobra 2025, Stanković je debitovao za seniorsku reprezentaciju Srbije u porazu kod kuće (0:1) od reprezentacije Albanije u utakmici kvalifikacija za Svjetsko prvenstvo 2026. == Nagrade i postignuća == * Kup Italije: 2022-2023. * Superkup Italije 2023. == Reference == Okruzi u Rusiji, Sedmi kongres SKJ, Rezolucije Vijeća sigurnosti UN-a i ostale Rezolucije, hemijski spojevi, aviokompanije, Spisak muzeja u gradovima sa više od 100.000 stanovnika, [en:List of freeware], List of free PC games, Platonski ugljikovodik, Prank call, Meralgia paraesthetica, Myokymia, Hemifacial spasm, Miloš Krasić, Nogometne pozicije, Nogometne formacije '''Doživotni predsjednik''' je titula koja se dodjeljuje ili koju sami predsjednici preuzimaju kako bi sebi obezbijedili neograničen mandat i produžili mandat do smrti ili penzionisanja. Ovaj položaj im omogućava formalnu zaštitu od mogućeg poraza na izborima, uključujući i od progona zbog službenih ili drugih zločina (zbog kojih bi mogli odgovarati gubitkom vlasti), putem formalnog predsjedničkog imuniteta. Ponekad titula nosiocu daje pravo da imenuje ili predloži nasljednika. Termin se često koristi za političke lidere koji nastoje legitimizovati svoju apsolutnu vlast, a koji u praksi vladaju kao monarsi. Doživotni predsjednik de facto se može smatrati autokratom i često je sinonim za diktatora. Korištenje titule „doživotni predsjednik“ umjesto tradicionalno autokratskog naslova, poput monarha, podrazumijeva subverziju liberalne demokratije od strane nosioca vlasti. U nekim slučajevima, doživotni predsjednik može uspostaviti samoproklamovanu monarhiju, kao što je učinio Henri Christophe na Haitiju. Među značajnim historijskim ličnostima koje su koristile strategiju doživotnog ili neograničenog mandata izdvajaju se Julije Cezar, rimski vojni vođa i državnik koji je 45. godine p. n. e. proglasio sebe "dictator perpetuusom" (doživotnim diktatorom) u Rimskoj Republici i Napoleon Bonaparte, francuski vojni lider i državnik, koji je 1802. godine proglašen prvim doživotnim konzulom , prije nego što je 1804. godine postao car Francuske. Mnogi lideri koji su se proglasili doživotnim predsjednicima zapravo nisu uspjeli da služe do kraja života. Većina je smijenjena prije smrti, dok su neki ubijeni dok su vršili dužnost. Međutim, neki su uspjeli da vladaju do svoje prirodne smrti, poput José Gaspara Rodrígueza de Francia (Paragvaj), Alexandra Pétiona i Françoisa Duvaliera (Haiti), Rafaela Carrere (Gvatemala), Saparmurrata Niyazova (Turkmenistan) i Josipa Broza Tita (Jugoslavija). Neki lideri nisu uspjeli da dobiju status doživotnog predsjednika; primjer za to je Mobutu Sese Seko iz Zaira, koji je 1972. godine pokušao da osigura takav mandat. Neki dugogodišnji autokratski predsjednici pogrešno se smatraju doživotnim predsjednicima. Oni nikada zvanično nisu dobili doživotni mandat i povremeno su učestvovali na izborima na kojima su ponovno birani. U većini slučajeva, to su bili fiktivni izbori koji su im garantovali nastavak vlasti. Doživotni predsjednici se mogu smatrati monarskim vladarima de facto. U prošlosti su neka državna uređenja imala karakter monarhija (npr. Vatikan), gdje je vladar biran od strane skupštine. Politolozi često imaju teškoće da razlikuju državu koju vodi doživotni predsjednik od monarhije, posebno kada se radi o nasljednoj ili porodičnoj diktaturi. {| class="wikitable" |+Doživotni predsjednici po državama !Država !Predsjednik !Zvanična titula !Titula na bosanskom jeziku !Bilješke |- |{{ZID|Njemačka|Nazi}} |Adolf Hitler |''Führer und Reichskanzler'' |Vođa i kancelar |Referendum o šefu države Trećeg Rajha održan je 19. avgusta 1934, nakon smrti predsjednika Paula von Hindenburga, kako bi se formalno spojile funkcije predsjednika i kancelara, a koje je nakon referenduma preuzeo Adolf Hitler. Glasanje koje je proteklo pod represivnim uslovima bez slobodne opozicije, rezultovalo je time da je 89,93% glasova podržalo Hitlerovu vlast. Referendumi u nacističkoj Njemačkoj služili su više kao propagandni instrument za demonstraciju jedinstva između režima i narodne zajednice nego kao stvarno demokratsko odlučivanje. |- |{{ZID|Argentina}} |Juan Carlos Onganía |''Presidente de facto de la Nación Argentina'' |de facto predsjednik Argentine |Doživotni predsjednik tokom prve faze civilno-vojne diktature poznate kao "Argentinska revolucija", od 29. juna 1966. do 8. juna 1970. |- |{{ZID|Bolivija}} |Simón Bolívar |''El Libertador'' |Oslobodilac |Prvi predsjednik Kolumbije. Zvanično titulu "El Libertador de Venezuela" dobio od vlasti u Caracasu 14. oktobra 1813. kao priznanje za njegovo vođstvo u oslobađanju teritorije od španske vlasti. Ova titula mu nije dodijeljena samoinicijativno, već kao formalno priznanje od lokalnih vlasti. Kasnije je titula potvrđena i od strane Kongresa Velike Kolumbije 1819, čime je postala zvanično priznati epitet za njegove zasluge u oslobađanju više južnoameričkih zemalja. Danas se "El Libertador" smatra historijski i državno priznatim nazivom koji simbolizuje njegovu ulogu u borbi za nezavisnost. |- | |José María Linares Lizarazu |''Presidente de la República de Bolivia'' |13. predsjednik Bolivije |Zvanično nosio titulu predsjednika Bolivije, obavljajući je od 9. septembra 1857. do 14. januara 1861. Tokom vlasti prvo je bio privremeni predsjednik (pro tempore), a od 31. marta 1858. sebe je proglasio diktatorom, ostavši na vlasti sve do svog svrgavanja 1861. godine. |- | |Manuel Isidoro Belzu Humérez |''Presidente de la República de Bolivia'' |11. predsjednik Bolivije |Bolivijski vojni oficir i 11. predsednik Bolivije od 1848. do 1855. Tokom njegove vlasti usvojeni su aktuelna nacionalna himna i zastava, a vlada je imala populistički karakter, podržavajući siromašno i domorodačko stanovništvo. Došao je na vlast vojnom silom, porazivši José Miguela de Velasca, a kasnije je legitimizirao položaj na izborima. Nakon penzionisanja njegov zet Jorge Córdova preuzeo je funkciju predsjednika, dok je Belzu kasnije ubijen 1865. u pokušaju da se vrati na vlast. |- | | | | | |- | | | | | |- | | | | | |} '''Primjeri doživotnih predsjednika po državama:''' * * '''Argentina:''' Juan Carlos Onganía * '''Bolivija:''' Simón Bolívar, Antonio José de Sucre, Andrés de Santa Cruz, Manuel Isidoro Belzu, José María Linares, Mariano Melgarejo, Germán Busch * '''Brazil:''' Getúlio Vargas * '''Centralnoafrička Republika:''' Jean-Bedel Bokassa, André Kolingba * '''Ciskei:''' Lennox Sebe * '''Sjeverna Koreja:''' Kim Il-sung („Večni predsjednik“), Kim Jong-il, Kim Jong-un * '''Španija:''' Francisco Franco („Caudillo“) * '''Ekvador:''' Diego Noboa * '''Francuska:''' Napoleon Bonaparte („Prvi konzul doživotno“), Philippe Pétain * '''Gana:''' Kwame Nkrumah * '''Gvatemala:''' Rafael Carrera * '''Ekvatorijalna Gvineja:''' Francisco Macías Nguema * '''Haiti:''' Toussaint Louverture, Jean-Jacques Dessalines, Henri Christophe, André Rigaud, Alexandre Pétion, Jean-Pierre Boyer, Jean-Baptiste Riché, Faustin Soulouque, Fabre Geffrard, Sylvain Salnave, François Duvalier, Jean-Claude Duvalier * '''Indonezija:''' Soekarno, Soeharto * '''Italija:''' Benito Mussolini * '''Iran:''' Rouhollah Khomeini, Ali Khamenei, Mojtaba Khamenei * '''Irak:''' Saddam Hussein * '''Libija:''' Mouammar Kadhafi * '''Malawi:''' Hastings Banda * '''Meksiko:''' Antonio López de Santa Anna * '''Uganda:''' Idi Amin Dada * '''Paragvaj:''' José Gaspar Rodríguez de Francia, Carlos Antonio López, Francisco Solano López * '''Peru:''' Simón Bolívar, Andrés de Santa Cruz, Felipe Santiago Salaverry, Manuel Ignacio de Vivanco * '''Samoa:''' Tupua Tamasese Mea’ole, Malietoa Tanumafili II * '''Tunis:''' Habib Bourguiba * '''Turkmenistan:''' Saparmurrat Niyazov * '''Jugoslavija:''' Josip Broz Tito * '''Zair:''' Mobutu Sese Seko '''Najduže vladavine doživotnih predsjednika:''' * Kim Il-sung – 45 godina, 9 mjeseci, 29 dana * Malietoa Tanumafili II – 45 godina, 4 mjeseca, 10 dana * Mouammar Kadhafi – 41 godina, 11 mjeseci, 22 dana * Francisco Franco – 39 godina, 1 mjesec, 19 dana * Ali Khamenei – 36 godina, 8 mjeseci, 24 dana * Soeharto – 30 godina, 1 mjesec, 15 dana * Mobutu Sese Seko – 25 godina, 6 mjeseci, 19 dana * Jean-Pierre Boyer – 24 godine, 11 mjeseci, 12 dana * Saddam Hussein – 23 godine, 8 mjeseci, 24 dana * Hastings Banda – 23 godine, 1 mjesec, 2 dana Ol Doinyo Lengai '''Transliteracija''' (grč. ''trans'' – "preko"; ''lit(t)era'' – "slovo") je proces prevođenja teksta iz jednog pisma u drugo, pri čemu se zadržava fonetska ili grafička ekvivalencija slova, a ne njihov značenjski sadržaj. Transliteracija se razlikuje od prevoda, jer se radi samo o prilagođavanju pisma, a ne jezika, zbog čega se u terminologiji često koristi i izraz ''preslovljavanje''. Ovaj postupak pretvaranja slova iz jednog sistema pisma u odgovarajuća slova drugog sistema pisma ne predstavlja direktno izvorne glasove, već zamjenjuje znakove njihovim ekvivalentom u drugom pismu. Zbog čestih dijakritičkih znakova koji su nerijetko potrebni, transliteracija se uglavnom primjenjuje u naučnim i stručno-tehničkim kontekstima. U bosanskom jeziku koriste se i latinica i ćirilica, pri čemu je latinica dominantna u javnoj upotrebi i svakodnevnom životu. Transliteracija se u domaćoj upotrebi koristi za prevođenje tekstova sa ćirilice na latinicu (i vice versa), prilagođavanje imena, geografskih pojmova i stručnih termina iz stranih jezika, kao i računarske i tipografske potrebe, gdje se različita pisma moraju prikazati konzistentno.<ref>Primjer: Ako baza podataka sadrži imena u oba pisma, pretraživanje po latinici bez transliteracije možda neće pronaći rezultate napisane ćirilicom. Transliteracija standardizuje prikaz i omogućava preciznije pretraživanje.</ref> '''Transliteracija''' (grč. ''trans'' – "preko"; ''lit(t)era'' – "slovo") je proces prevođenja teksta iz jednog pisma u drugo tako da se svako slovo ili znak zamjenjuje odgovarajućim znakom drugog pisma, bez mijenjanja značenja riječi. Cilj transliteracije je grafička ekvivalencija znakova, a ne reprodukcija izgovora. Zbog toga se transliteracija razlikuje od prevoda, jer se radi isključivo o prilagođavanju pisma, a ne jezika. U terminologiji se često koristi i izraz ''preslovljavanje''. Zbog čestih dijakritičkih znakova koji su nerijetko potrebni, transliteracija se uglavnom primjenjuje u naučnim, lingvističkim i stručno-tehničkim kontekstima. == Upotreba u bosanskom jeziku i primjeri == === Upotreba === U bosanskom jeziku koriste se i latinica i ćirilica, pri čemu je latinica dominantna u javnoj upotrebi i svakodnevnom životu. Transliteracija se primjenjuje u nekoliko svrha: # Prevođenje tekstova između pisama – npr. sa ćirilice na latinicu i obratno. # Prilagođavanje imena, geografskih pojmova i stručnih termina iz stranih jezika. # Računarske i tipografske potrebe, gdje se različita pisma moraju prikazati dosljedno radi čitljivosti, pretraživanja i obrade podataka. === Primjeri === {| class="wikitable" !Latinica !Ćirilica |- |Bosna i Hercegovina |Босна и Херцеговина |- |Sarajevo |Сарајево |- |Banja Luka |Бања Лука |- |Mostar |Мостар |- |Ćilim |Ћилим |} Islamic marital practices, Marriage in Islam, Islamsko bračno pravo Štuko dekoracija u islamskoj arhitekturi odnosi se na rezbareni ili oblikovani štuk i gipsani malter. Pojmovi štuko i malter u ovom kontekstu koriste se gotovo naizmjenično kako bi označili većinu vrsta ovakvih dekoracija s nešto različitim sastavima. Ova dekoracija se uglavnom koristila za prekrivanje zidova i površina, a glavni motivi bili su oni koji prevladavaju u islamskoj umjetnosti: geometrijski, arabeska, biljni, kaligrafski, kao i trodimenzionalni muqarnas. Gipsani malter bio je iznimno važan u islamskoj arhitektonskoj dekoraciji jer je relativno suha klima u velikom dijelu islamskog svijeta olakšavala korištenje ovog jeftinog i svestranog materijala u raznim prostorima. Štuko dekoracija već se koristila u drevna vremena u regiji Irana i u grčko-rimskom mediteranskom području. U islamskoj arhitekturi, štuko dekoracija pojavila se tokom omejadske dinastije (kasni 7-8. vijek) i doživjela daljnje inovacije i širenje tokom 9. vijeka pod Abasidima u Iraku, nakon čega se dalje širila islamskim svijetom i uključivala u regionalne arhitektonske stilove. Primjeri historijske rezbarene štuko dekracije nalaze se u Egiptu, Iranu, Afganistanu i Indiji, među ostalim područjima. Često se koristila u "maurskoj" ili zapadnoj islamskoj arhitekturi na Pirinejskom poluotoku (Al-Andalus) i dijelovima Sjeverne Afrike (Magrib), barem od razdoblja Taifa i lmoravida (11-12. vijek). Na Pirinejskom poluotoku dosegnula je kreativni vrhuna u maurskoj arhitekturi tokom dinastije Nasrid, koja je izgradila Alhambru. Mudejar arhitetura također je u širokoj mjeri koristila takav dekorativni stil. Španjolski izraz yesería ponekad se koristi u kontekstu islamske i mudejar arhitekture u Španiji. Italijanska saveznička vojska, odnosno Vojska Juga, nazivi su koji se primjenjuju na različite jedinice bivše Kraljevske italijanske vojske u razdoblju kada su se borile uz Saveznike tokom Drugog svjetskog rata od oktobra 1943. pa nadalje. U ovom razdoblju, prosaveznička Kraljevska italijanska mornarica i Kraljevsko italijansko ratno zrakoplovstvo bili su poznati pod nazivom Italijanska saveznička mornarica i Italijansko savezničko zrakoplovstvo. Od septembra 1943. italijanske snage naklonjene Silama Osovine postale su Nacionalna republikanska vojska novoosnovane Italijanske Socijalne Republike. Italijanska saveznička vojska nastala je kao rezultat savezničkog primirja s Italijom 8. septembra 1943; kralj Victor Emmanuel III smijenio je Benita Mussolinija s mjesta predsjednika vlade u julu 1943, nakon savezničke italije na južnu Italiju, te je umjesto njega imenovao maršala Italije, Pietra Badoglia, koji je potom stao na stranu Saveznika u borbi protiv snaga Socijalne Republike i njihovih njemačkih saveznika u sjevernoj Italiji. Italijanska saveznička vojska brojala je zmeđu 266.000 i 326.000 vojnika u Italijanskoj kampanji, od čega je 20.000 (kasnije broj povećan na 50.000, iako neki izvori navode broj i do 99.000) bilo u svojstvu borbenih jedinica, a između 150.000 i 190.000 činilo je pomoćne i logističke jedinice, uz 66.000 pripadnika zaduženih za kontrolu prometa i odbranu infrastrukture. Općenito gledano, Italijanska saveznička vojska činila je osminu borbenih snaga i četvrtinu ukupne sile 15. armijske skupine savezničkih snaga. == I motorizovana grupa == Prva formacija Savezničke vojske bila je I motorizovana grupa, formirana 27. novembra 1943. u San Pietro Vernoticu kod Brindisija. Jedinice I motorizovane grupe činili su bivši članovi 58. pješačke divizije Legnano i 18. pješačke divizije Messina. Dio vojnika koji su se pridružili jedinici uspio je izbjeći zarobljavanje i borbu na strani njemačkih snaga. Jedinica se sastojala od 295 oficira i 5387 vojnika, te je osnovana kako bi sa Saveznicima učestvovala u borbama protiv Njemačke i Italijanske Socijalne Republike. Komandant jedinice bio je oficir Vincenzno Dapino, koji je grupu vodio u njenom prvom vojnom zadatku u bici kod San Pietro Infine u decembru 1943. Ova akcija uveliko je doprinijela da Saveznici vrate povjerenje prema italijanskim vojnicima koji su se borili na njihovoj strani. Jedinica je pretrpila velike gubitke, te je ocijenjeno da je zadovoljila u izvršavanju njoj povjerenih zadataka. Nakon službe u sastavu američke Pete armije i reorganizacije, komandu nad I motorizovanom grupom preuzeo je general Umberto Utili, a jedinica je premještena u sastav Poljskog II korpusa na krajnjem lijevom krilu britanske Osme armije. Početkom 1944. jedinica je reorganizovana i proširena u Italijanski oslobodilački korpus. == Italijanski oslobodilački korpus == Dana 18. aprila 1944, I motorizovana grupa (koja je tada brojala 16.000 ljudi) preuzela je naziv Italijanski oslobodilački korpus, te biva podijeljena u dvije brigade. Oslobodilački korpus ojačan je 184. pješačkom divizijom Nembo, koja je brojala 6000 vojnika, a njom je komandovao general Umberto Utili. Početkom 1944, jedinica od 5000 italijanskih vojnika borila se na Gustavovoj liniji kod Monte Casina i pokazala se uspješnom u borbi. Italijani su ponovo pretrpili velike gubitke. == Italijanska saveznička vojska od kraja 1944. do 1945. == Nakon bitke kod Filottrana u julu 1944, italijanska vlada predložila je proširenje svojih vojnih kontingenata u okviru savezničkih snaga. Prijedlog je prihvaćen, te je u septembru 1944. oslobodilački korpus povučen sa fronta i prve linije radi opremanja britanskom opremom, uključujući britanske uniforme ''Battledress'' i kacige tipa ''Brodie''. Dana 24. septembra 1944, Korpus je raspušten, a njegovo osoblje i jedinice iskorištene su za formiranje prvih borbenih grupa. "Legnano" i "Folgore". Ubrzo su osnovane još četiri borbene grupe: "Cremona", "Friuli", "Mantova" i "Piceno". Te su grupe bile veličinom jednake slabijim divizijama. Predviđeni sastav svake iznosio je 432 oficira, 8578 podoficira i vojnika, 116 poljskih topova, 170 minobacača, 502 laka mitaljeza i 1277 motornih vozila. Borbene grupe dobile su nazive prema starim divizijama Kraljevske vojske, te su djelimično slijedile sistem numeriranja starih pukovnija. Ove su grupe funkcionisale u okviru američkih i britanskih jedinica na Gotskoj liniji. Borbeni raspored Italijanske savezničke vojske u aprilu 1945. bio je sljedeći: Načelnik stožera Vrhovne komande oružanih snaga bio je maršal Giovanni Messe, dok je načelnik stožera Kopnene vojske bio general-pukovnik Paolo Berardi. Svaki pješački puk imao je tri pješačka bataljona, četu minobacača naoružanu britanskim ML 3-inčnim minobacačima i protivtenkovsku četu naoružanu britanskim topovima QF 6pdr. Artiljerijski pukovi sastojali su se od četiri artiljerijska odreda s britanskim topovima QF 25pdr, jednog protivtenkovskog odreda s britanskim topovima QF 17pdr, te jednog protivzračnog odreda naoružanog britanskim verzijama topova Bofors 40 mm. Borbena grupa "Cremona", s vojnicima iz 44. pješadijske divizije "Cremona", pridodana Britanskom V korpusu – general-major Clemente Primieri. * 21. pješadijski puk "Cremona" * 22. pješadijski puk "Cremona" * 7. artiljerijski puk * CXLIV inženjerijski bataljon == Inhibitori enzima == Inhibicija enzimske reakcije, ili jednostavno inhibicija enzima, predstavlja sprečavanje aktivnosti enzima djelovanjem molekula nazvanih inhibitori enzima. Inhibitor enzima je molekula koja se veže za enzim i smanjuje njegovu aktivnost. Spoznaja da blokiranje aktivnosti određenih enzima može uništiti patogene organizme ili ispraviti metaboličke poremećaje dovela je do razvoja brojnih lijekova koji djeluju upravo kao inhibitori enzima. Osim u medicini, koriste se i kao pesticidi. Važno je naglasiti da nisu sve molekule koje se vežu za enzim inhibitori: aktivatori enzima povećavaju enzimsku aktivnost, dok se supstrati vežu za enzim i u okviru normalnog katalitičkog ciklusa pretvaraju u proizvode. === Način djelovanja === Inhibitor može spriječiti vezivanje supstrata za aktivno mjesto enzima ili ometati katalitički proces. Prema načinu vezivanja, inhibitori se dijele na: * '''Reverzibilne''' * '''Ireverzibilne''' Ireverzibilni inhibitori obično reagiraju s enzimom i hemijski ga mijenjaju, često stvaranjem kovalentne veze. Na taj način trajno mijenjaju ključne aminokiselinske ostatke potrebne za enzimsku aktivnost. Reverzibilni inhibitori se, nasuprot tome, vežu nekovalentnim interakcijama i njihovo djelovanje zavisi od toga da li se vežu za slobodan enzim, kompleks enzim–supstrat ili za oba oblika. Mnogi lijekovi su upravo inhibitori enzima, zbog čega je njihovo otkrivanje i optimizacija jedno od najvažnijih područja istraživanja u biohemiji i farmakologiji. Medicinski inhibitori procjenjuju se prema svojoj specifičnosti (minimalno vezivanje za druge proteine) i potentnosti, koja se izražava konstantom disocijacije. Visoka specifičnost i potentnost obično znače manje neželjenih efekata i nižu toksičnost. === Prirodni inhibitori === Inhibitori enzima postoje i u prirodi te imaju važnu ulogu u regulaciji metabolizma. U metaboličkim putevima često dolazi do negativne povratne sprege, gdje krajnji proizvod inhibira enzim ranije u lancu reakcija, čime se održava ćelijska homeostaza. Neki ćelijski proteini specifično se vežu za enzime (npr. proteaze ili nukleaze) i blokiraju njihovu aktivnost kako bi zaštitili ćeliju. Prirodni inhibitori mogu biti i otrovi koji služe za odbranu od predatora ili za savladavanje plijena. ---- == Vrste reverzibilne inhibicije == === 1. Konkurentna inhibicija === Kod konkurentne inhibicije inhibitor se veže za aktivno mjesto enzima i takmiči se sa supstratom. Budući da je često slične građe kao supstrat, zauzima njegovo mjesto i sprječava normalno vezivanje. * Povećava vrijednost '''Km''' * Ne utiče na '''Vmax''' === 2. Nekonkurentna inhibicija === Inhibitor se veže za drugo mjesto na enzimu (ne na aktivno mjesto), pa se može vezati istovremeno sa supstratom. * Smanjuje '''Vmax''' * Ne mijenja '''Km''' === 3. Parcijalna (djelimična) inhibicija === Slična je nekonkurentnoj, ali kompleks enzim–inhibitor–supstrat zadržava određeni stepen katalitičke aktivnosti. * Smanjuje '''Vmax''' * '''Km''' ostaje nepromijenjen === 4. Mješovita inhibicija === Ima osobine konkurentne i nekonkurentne inhibicije. Inhibitor se može vezati i za slobodan enzim i za kompleks enzim–supstrat. * Smanjuje '''Vmax''' * Mijenja '''Km''' ---- == Inhibitori samoubice == Inhibitori samoubice (suicidalni inhibitori) su molekule koje se tokom reakcije ugrađuju u enzim i trajno ga deaktiviraju. Primjer je acetilsalicilna kiselina (aspirin), koja inhibira enzim ciklooksigenazu i time smanjuje sintezu prostaglandina odgovornih za bol i upalu. Također, cijanid inhibira enzim citohrom c oksidazu, blokirajući ćelijsko disanje. Kvalifikacije za Svjetsko prvenstvo u košarci 2027. godine odredit će 31 reprezentaciju koja će učestvovati na FIBA Svjetskom košarkaškom prvenstvu 2027, dok domaćin, Katar, automatski ostvaruje plasman na prvenstvo. == Raspored kvalifikacijskih prozora == Slično kao i tokom kvalifikacija za FIBA Svjetsko prvenstvo 2019. i SP 2023, utakmice će se igrati u šest kvalifikacijskih prozora tokom perioda od 15 mjeseci u svim regijama FIBA-e. U kvalifikacijskom procesu učestvovat će 80 nacionalnih reprezentacija. Raspored šest kvalifikacijskih prozora je sljedeći: {| class="wikitable" !Prozor !Datum |- align="center" |1 |24. novembar – 2. decembar 2025. |- align="center" |2 |23. februar – 3. mart 2026. |- align="center" |3 |29. juni – 7. juli 2026. |- align="center" |4 |24. avgust – 1 septembar 2026. |- align="center" |5 |23. novembar – 1 decembar 2026. |- align="center" |6 |22. februar – 2. mart 2027. |} == Kvalifikovane reprezentacije == {| class="wikitable sortable" ! rowspan="2" |Reprezentacija ! rowspan="2" |Način kvalifikacije ! rowspan="2" |Datum kvalifikacije ! colspan="4" data-sort-type="number" |Nastup(i) ! rowspan="2" |Prethodni najbolji rezultat{{efn|'''Bold''' text indicates they hosted that edition.}} ! rowspan="2" |FIBA rank{{efn|World ranking at start of tournament.}} |- !{{Tooltip|Ukupno|Uključujući ovo izdanje}} !{{abbr|Prvi|Prvi nastup}} !{{abbr|Zadnji|Zadnji nastup}} !{{abbr|Niz|Aktuelni niz uzastopnih nastupa}} |- |{{ZD|Katar}} [[Košarkaška reprezentacija Katara|Katar]] | align="center" |Domaćin | align="center" |28. april 2023. | align="center" |{{abbr|2|Katar zadnji put nastupao 2006.}} | colspan="2" align="center" |[[Svjetsko prvenstvo u košarci 2006.|2006]] | align="center" |1 |{{sort|21|21. mjesto}} ([[Svjetsko prvenstvo u košarci 2006.|2006]]) | align="center" |– |} == Format == Format kvalifikacija za FIBA SP 2027 ostao je nepromijenjen, sa šest kvalifikacionih prozora tokom period od 15 mjeseci u 4 regije: Afrika, Amerika, Azija (uključujući Okeaniju) i Evropa. Kvalifikacije će se održavati od novembra 2025. do marta 2027, a 80 reprezentacija takmičiće se za mjesto na SP. Put ka SP 2027. počeo je u februaru 2024. početkom evropskih pretkvalifikacija koje su trajale do avgusta 2024. Žrijeb za kvalifikacije održan je 13. maja 2025. u Dohi. {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan="2" |FIBA zona ! colspan="2" |Turnir kvalifikacija ! colspan="3" |SP automatski plasman |- !Divizija A <small>najbolje rangirani timovi</small> !Divizija B <small>maksimalan mogući broj učesnika</small> ! !Plasman domaćinima ! |- | align="left" |[[:en:FIBA_Africa|FIBA Afrika]] |16 |2 |5 |0 |'''5''' |- | align="left" |[[:en:FIBA_Americas|FIBA Amerika]] |16 |2 |7 |0 |'''7''' |- | align="left" |[[:en:FIBA_Asia|FIBA Azija]] [[:en:FIBA_Oceania|FIBA Okeanija]] |16 |17 |7 |1 |'''8''' |- | align="left" |[[:en:FIBA_Europe|FIBA Evropa]] |32 |13 |12 |0 |'''12''' |- !Ukupno !80 !114 !31 !1 !32 |} Dana 28. februara 2026. godine, vrhovni vođa Islamske Republike Iran, Ali Khamenei, ubijen je tokom izraelsko-američkih zračnih napada na Iran u području Teherana. Iranska vlada smrt je službeno potvrdila 1. marta 2026. Operacija je izvedena tokom intenzivnih vojnih sukoba između Izraela i Irana. Napad je proveden uz saradnju sa CIA-om, koja je prikupljala obavještajne podatke o lokacijama gdje se nalaze iranski visokorangirani dužnosnici. Prema dostupim satelitskim snimcima, Khameneijeva rezidencija u Teheranu teško je oštećena tokom napada. Nakon inicijalnih izraelskih izvješća da je Khamenei ubijen u operaciji, američki predsjednik Donald Trump i izraelski premijer Benjain Netanyahu ponovili su da je Khamenei mrtav. Poslije potvrde iranskih državnih medija o njegovoj smrti, vlada je proglasila 40 dana žalosti i 7 dana državnih praznika. Novinska agencija Fars New Agency objavila je da su u napadima također poginuli Khameneijeva kćerka, zet, unuka i snaha. Smrt vođe Irana bila je razlog slavlja za mnoge iranske civile. U brojnim državama organizovani su protestni skupovi, a na pojedinim mjestima došlo je i do izbijanja nereda povodom njegove smrti. Prema neimenovanim izvorima iz američke administracije, sličan plan za atentat tokom Dvanaestodnevnog rata bio je odbijen od strane predsjednika Trumpa 15. juna 2025. godine. == Pripreme == Prema izvještajima ''The Telegrapha'' i ''The Washington Posta'', saudijski prijestolonasljednik Mohammed bin Salman obavio je više telefonskih poziva s američkim predsjednikom Trumpom, pozivajući ga da napadne Iran, navodeći da bi "Iran postao jači i opasniji ako Washington ne izvrši udar odmah". Princ Khalid bin Salman, brat prijestolonasljednika Mohammeda i saudijski ministar odbrane, navodno je na sastanku s američkim zvaničnicima upozorio na rizike od neizvršavanja napada na Iran. Nakon Dvanaestodnevnog rata u junu 2025. godine, Khamenei se sve više povlačio u osamu, a bunker u njegovom kompleksu bio je toliko dubok da je liftu trebalo više od pet minuta da stigne do njega, zbog čega su prilike za udar bile veoma rijetke. Mjesecima prije napada, CIA je pratila lokacije i obrasce kretanja Khameneija, te je saznala da će se održati sastanak visokih zvaničnika kojem će on prisustvovati. Prema pisanju ''Reutersa'', Sjedinjene Države i Izrael pripremili su pokretanje napada u trenutku kada se Khamenei sastao sa svojim višim savjetnicima, od kojih je najmanje pet poginulo zajedno s njim. Izraelski zvaničnici izjavili su da je Khamenei viđen iznad zemlje u svojoj upadljivoj službenoj rezidenciji neposredno prije atentata. Istovremeno, napadi su izvedeni na još najmanje dvije lokacije u gradu kako bi se osigurao uspjeh operacije. == Zračni napadi == Dana 28. februara 2026, više mjesta u Iranu pogođeno je raketama SAD-a i Izraela u sklopu vone operacije s ciljem sprječavanja nuklearnih i raketnih programa u toj zemlji, kao i pokretanju smjene režima. Napad je izvršen u 8:10 po lokalnom vremenu i opisan je kao "masivni, izuzetni smion dnevni napad" koji je "odmah pogodio visoke dužnosnike". Udar na Khameneijevu rezidenciju bio je jedinstven jer je izvršen tokom dana, s time da su izraelski avioni bacili 30 bombi na to mjesto. Udari su bili usmjereni na strateške objekte i važne iranske dužnosnike, uključujući Khameneijevu rezidenciju, koja je bila među onim najteže pogođenim izraelskim udarima u Teheranu; satelitski snimci sugerišu da je zgrada teško oštećena. Dana 28. februara 2026. godine, Izrael i Sjedinjene Američke Države pokrenuli su zajednički napad na nekoliko lokacija u Iranu. Operacija, kojoj je Izrael dao kodno ime Lavlja rika, a Ministarstvo odbrane SAD-a Operacija Epski bijes, ciljala je ključne zvaničnike, vojne zapovjednike i objekte. Napad je uključivao i atentat na vrhovnog vođu Alija Khameneija. Tokom 2024, vojna eskalacija između Izraela i Irana kulminirala je u dva navrata razmjenom vatre, a 2025. godine vodili su dvanaestodnevni rat koji je također uključivao američke napade s ciljem uništavanja iranskih nuklearnih postrojenja. U sedmicama prije napada 2026. godine, Iran i SAD bili su uključeni u indirektne nuklearne pregovore uz posredovanje Omana, a druga runda pregovora bila je zakazana u Ženevi. Napadu je prethodilo najveće gomilanje američke vojske na Bliskom istoku još od invazije na Irak 2003. godine. Napad je započeo udarima u gradovima Teheranu, Isfahanu, Komu, Karadži i Kermanšahu. Ubijeno je nekoliko zvaničnika iranske vlade, uključujući sekretara Vrhovnog savjeta nacionalne bezbjednosti Alija Shamkhanija, kao i Khameneija; preneseno je da su neki iranski civili slavili smrt dotičnog, čije je sjedište uništeno. Dok su primijećene eksplozije, izraelski ministar odbrane Israel Katz potvrdio je napad IDF-a. Trump je u videu postavljenom na Truth Socialu objavio da su Sjedinjene Države pokrenule udare na Iran zajedno s Izraelom. U znak odmazde, Iran je lansirao desetine svojih dronova i balističkih projektila širom Perzijskog zaliva, pored ciljanja Izraela kao i američkih vojnih baza u Jordanu, Kuvajtu, Bahreinu, Kataru, Iraku, Saudijskoj Arabiji i Ujedinjenim Arapskim Emiratima. Iran je navodno pokrenuo i napade na objekte civilne avijacije, uključujući međunarodne aerodrome u Kuvajtu i UAE. Uzvratni udari usmrtili su jednog civila u Izraelu i četvoro u Siriji. Nadalje, Huti sa sjedištem u Jemenu objavili su da će nastaviti svoje napade u Crvenom moru. Eskalacija u Perzijskom zalivu rezultovala je zastojem u globalnoj isporuci nafte. Trump je izjavio da je cilj operacije uništiti iranske raketne i vojnu infrastrukturu, spriječiti Iran u nabavci nuklearnog oružja i, u konačnici, srušiti režim. Ujedinjene nacije i nekoliko neuključenih zemalja osudili su početne udare zbog narušavanja stabilnosti Bliskog istoka, dok su drugi osudili iranske uzvratne udare na druge nacije u regionu. Kritičari operacije su je također nazvali nezakonitom prema domaćem i međunarodnom pravu. == Pozadina == Povlačenje Sjedinjenih Država iz Zajedničkog sveobuhvatnog akcionog plana 2018. godine dovelo je do ponovnog uvođenja sankcija Iranu i zaokreta ka upotrebi sile umjesto diplomatije u odnosima između SAD-a i njihovih saveznika sa Iranom. Trumpova administracija usvojila je strategiju "maksimalnog pritiska". Ponovno uvođenje američkih sankcija ozbiljno je uticalo na iransku ekonomiju. Iranski rijal pao je za 20%. Međunarodne banke koje su trgovale sa Iranom platile su visoke kazne. Sve velike evropske kompanije odustale su od poslovanja sa Iranom iz straha od američke kazne. Sankcije su gurnule milione Iranaca u siromaštvo i smanjile njihovu kupovnu moć u pogledu uvoznih osnovnih dobara, kao što su hrana i lijekovi, istovremeno podstičući inflaciju, nezaposlenost i propadanje infrastrukture. Tenzije između Irana, Sjedinjenih Država i Izraela porasle su od napada na Izrael 7. oktobra i početka rata u Gazi 2023. godine, u kojem je Izrael oslabio milicije koje podržava Iran širom Bliskog istoka, uključujući Hamas u Gazi, Hezbolah u Libanu i druge. Izrael i Iran razmijenili su udare u aprilu i oktobru 2024. godine, te su bili uključeni u kratki rat 2025. godine koji je također obuhvatio američki zračni napad s ciljem uništavanja iranskih nuklearnih postrojenja. === Antivladini protesti u Iranu i prvobitno raspoređivanje američkih snaga === Počevši od kraja decembra 2025. godine, u Iranu su izbili masovni antivladini protesti širom zemlje, prvenstveno podstaknuti ekonomskom krizom, kolapsom rijala i rastom cijena. Protesti, koji su uključivali pozive na promjenu režima, postali su najveći po razmjerama od revolucije 1979. godine, proširivši se na više od 100 gradova širom zemlje. Iranska vlada je odgovorila nasilnom represijom, uključujući masakre nad demonstrantima, pri čemu su se najsmrtonosniji incidenti dogodili 8. i 10. januara 2026. Novinska agencija aktivista za ljudska prava sa sjedištem u SAD-u procijenila je broj poginulih na 7.000, iranska vlada je saopštila da je broj mrtvih 3.117, dok su Donald Trump i drugi naveli da broj poginulih odgovara brojci od 32.000 ljudi. AP News je izvijestio da je vladina prekomjerna upotreba nasilja izazvala očaj u iranskoj javnosti i pobudila nadu kod nekih građana u američki napad. Nekoliko naučnika je tvrdilo da se iranska vlada sada suočava sa krhkim stanjem koje bi moglo dovesti do njenog pada. Dana 13. januara 2026. godine, američki predsjednik Donald Trump izrazio je podršku demonstrantima, a kasnije, 23. januara, Trump je najavio da američka "armada" kreće ka Bliskom istoku, uključujući nosače aviona USS Abraham Lincoln i USS Gerald R. Ford, te nekoliko razarača sa vođenim projektilima. Američki i evropski zvaničnici izjavili su da je Washington postavio Iranu tri ključna zahtjeva: trajni prekid svakog obogaćivanja uranijumom, stroga ograničenja iranskog programa balističkih raketa i potpunu obustavu podrške regionalnim proxy grupama kao što su Hamas, Hezbolah i Huti. Planiranje predložene serije napada također je započelo u koordinaciji sa izraelskim obavještajnim agencijama. === Nuklearni pregovori i jačanje američkog vojnog prisustva === Dana 6. februara 2026. godine, Iran i SAD su održali indirektne nuklearne pregovore u glavnom gradu Omana, Muskatu. Iran je naglasio da napredak zavisi od konsultacija u matičnim prijestonicama. Druga runda razgovora zakazana je u Ženevi. Između 15. i 20. februara, Iran je povećao izvoz nafte na trostruko veći nivo od uobičajenog i smanjio zalihe nafte. Neposredno prije početka udara, 27. februara 2026. godine, ministar vanjskih poslova Omana Badr Al-Busaidi izjavio je da je postignut "iskorak" i da je Iran pristao na to da uslov koji se tiče obogaćivanja uranijumom, kao i na potpunu verifikaciju od strane Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA); nadalje, Iran je pristao da nepovratno spusti nivo trenutno obogaćenog uranijuma na "najniži mogući nivo". Al-Busaidi je rekao da je mir "nadohvat ruke". Početkom februara 2026. godine, SAD su također rasporedile drugi nosač aviona, USS Gerald R. Ford, na Bliski istok kako bi pojačale pritisak na Iran. Dana 11. februara 2026. godine, 47. godišnjica revolucije iz 1979. obilježena je provladinim skupovima i snažnom antiameričkom retorikom. Trump je 13. februara 2026. izjavio da bi promjena režima u Iranu bila "najbolja stvar koja bi se mogla desiti". Dan kasnije, 14. februara, američki zvaničnici su rekli Reutersu da se američka vojska priprema za opsežnu kampanju koja uključuje višesedmične, kontinuirane operacije protiv Irana koje bi mogle ciljati državnu i sigurnosnu infrastrukturu. Do 19. februara, američko vojno gomilanje opisano je kao najveće na Bliskom istoku još od invazije na Irak 2003. godine. Tokom govora o stanju nacije 24. februara 2026. godine, Trump je optužio Iran za obnavljanje napora u izradi nuklearnog oružja, osuđujući te navodne ambicije kao "zlokobne" i tvrdeći da je Iran također razvio sve naprednije raketne sposobnosti koje bi mogle ugroziti SAD, Evropu i američke baze u inostranstvu. Upozorio je da su SAD spremne djelovati ako bude potrebno. Grupa osam (Gang of Eight), koju čini osam lidera u Kongresu SAD-a koji se obično obavještavaju o povjerljivim obavještajnim pitanjima, bila je upoznata s napadom prije njegovog početka. Također, u to vrijeme, Bloomberg News je tvrdio da NATO letjelice za rano upozoravanje i kontrolu (AWACS) nadziru Iran s aerodroma Konya. Do kraja februara, zvaničnici Trumpove administracije iznijeli su brojne nedokazane tvrdnje da je Iran ponovo pokrenuo svoj nuklearni program, da ima dovoljno materijala za izradu bombe u roku od nekoliko dana i da razvija rakete dugog dometa koje bi uskoro mogle pogoditi Sjedinjene Države. Ove izjave osporili su američki i evropski vladini zvaničnici, međunarodne grupe za praćenje naoružanja i američke obavještajne agencije. Odbrambena obavještajna agencija (DIA) ranije je zaključila da će proći najmanje decenija prije nego što Iran stekne tehničke vještine za proizvodnju raketa koje mogu dosegnuti Sjedinjene Države; Ministarstvo odbrane Sjedinjenih Država procijenilo je da je iranski nuklearni program unazađen za dvije godine nakon ranijih udara na iranska nuklearna postrojenja u junu 2025. godine. Međutim, 27. februara je objavljeno da je IAEA otkrila da je Iran sakrio visoko obogaćeni uranijum u podzemnom objektu koji nije oštećen u prethodnoj rundi napada, a IAEA je saopštila da ne može biti sigurna da je iranski nuklearni program "isključivo mirnodopski". Prije napada, JD Vance, potpredsjednik Sjedinjenih Država, branio je udar na Iran. Na pitanje da li bi podržao promjenu režima u Iranu, uprkos ranijim kritikama rata u Iraku, rekao je da život "ima svakakve lude obrte". ''The Washington Post'' je izvijestio da je odluka američkog predsjednika Donalda Trumpa da napadne Iran uslijedila nakon što su saudijski prijestolonasljednik Mohammed bin Salman i izraelska vlada više puta lobirali kod njega da povuče taj potez. ''The Guardian'' je nekoliko dana prije napada izvijestio da će odluka zavisiti od rezultata sastanka u Ženevi, na kojem će SAD predvoditi Steve Witkoff i Jared Kushner. Charles Wald, penzionisani general vazduhoplovstva i zamjenik komandanta Evropske komande SAD-a koji sada radi u Jevrejskom institutu za nacionalnu sigurnost Amerike (JINSA), izjavio je da bi dovođenje nosača aviona klase ''Gerald R. Ford'' na Bliski istok pomoglo u odbrani Izraela od Irana. Također je naveo da, ako pregovori SAD-a i Irana ne završe dobro, "biće duplo gore nego kada Obama nije uradio ništa u Siriji povodom hemijskog oružja". Prema jednom američkom izvoru, Trump je odobrio udar nakon što su SAD primile obavještajne podatke da Iran planira preventivno lansiranje raketa. Prije napada, Khamenei je u svom govoru upućenom sljedbenicima početkom februara, koji je objavila web stranica vrhovnog vođe Irana, upozorio Sjedinjene Države da će, "ako ovaj put započnu rat, to biti regionalni rat". == Sukob == Evo tačnog prijevoda navedenog teksta na ijekavicu: '''Početni izraelski i američki udari''' '''Udari lansirani sa američkih brodova''' U udarima je korištena kombinacija američkih projektila, dronova i izraelskih borbenih aviona. Po prvi put su u borbi upotrijebljeni jeftini jurišni dronovi za jednokratnu upotrebu jedinice ''Task Force Scorpion Strike''. Američki ratni brodovi lansirali su projektile ''Tomahawk'', dok je vojska SAD-a koristila lansere ''HIMARS''. Takođe je korišteno neobjavljeno dalekometno oružje koje se ispaljuje izvan dometa neprijateljske odbrane (''standoff weapons''). Izviješteno je o eksplozijama dok je ministar odbrane Israel Katz potvrdio izraelski napad. ''The Times of Israel'' je prenio da je Katz udare nazvao "preventivnim napadom" s namjerom da se "uklone prijetnje državi Izrael". Među ciljevima je bio i okrug u Teheranu u kojem inače boravi iranski vrhovni vođa Ali Khamenei; tu se nalaze i predsjednička palata i Vijeće nacionalne bezbjednosti. Potvrđeno je da je sedam projektila pogodilo ovo područje. Američki zvaničnici potvrdili su da su udari koordinisani sa SAD-om. Izraelsko vazduhoplovstvo (IAF) saopštilo je da je pogodilo 500 vojnih ciljeva u zapadnom i centralnom Iranu, uključujući protivzračnu odbranu i raketne lansere, koristeći približno 200 borbenih aviona, što je najveći borbeni nalet u njegovoj istoriji. Izrael je početne udare nazvao kodnim imenom "Operacija Postanak" (hebrejski: ''מטס בראשית''). Izrael je potom proglasio vanredno stanje, navodeći da očekuje iranski napad. Sirene su se oglasile u Izraelu dok je vlada upozoravala građane da ostanu u zaštićenim zonama. Američki ambasador u Izraelu Mike Huckabee podstakao je američke državljane u Izraelu da odmah preduzmu mjere nakon što čuju sirenu, a američki predsjednik Donald Trump upozorio je da bi moglo biti gubitaka američkih života. Izraelsko ministarstvo zdravlja premjestilo je svoje bolnice pod zemlju. Prema izvještaju ''Iran Internationala'', portparol izraelske vojske na perzijskom jeziku, potpukovnik Kamal Penhasi, uputio je hitno upozorenje iranskim civilima koji žive u blizini vojne industrije i infrastrukture da se odmah evakuišu, navodeći: "Vaše prisustvo u ovim područjima dovodi vaš život u opasnost." Prema riječima jednog američkog zvaničnika, desetine američkih udara izveli su avioni stacionirani širom Bliskog istoka sa jednog ili više nosača aviona. ''Reuters'' je izvijestio da su udari izvedeni iz vazduha i sa mora. Izraelski vojni zvaničnici izjavili su da je njihovim udarima prethodilo višemjesečno planiranje, što im je omogućilo da precizno odrede ciljeve, postignu "taktičko iznenađenje" i dobiju podršku SAD-a. Izrael je kasnije saopštio da je u početnim udarima korišteno preko 1.200 bombi u roku od 24 sata. Prema izvještajima, ciljana su i iranska mornarička plovila. Agencija ''Fars'' i ''CNN'' izvijestili su o novim eksplozijama u drugim gradovima u Iranu, uključujući Kom, Kermanšah, Isfahan i Karadž. U Teheranu je javljeno da su se raketni udari dogodili u Univerzitetskoj ulici, u oblasti Džomhuri i u sjevernoj oblasti Sejed Handan. Komunikacijske usluge širom Teherana ometene su nakon napada, a ''Netblocks'' je izvijestio o gotovo potpunom mraku na internetu. Prema ''BBC''-ju, tokom udara pogođeni su ured vrhovnog vođe Alija Khameneija i predsjednički ured Masouda Pezeshkiana u Teheranu. ''Channel 12'', pozivajući se na neimenovane izraelske izvore, naveo je da Izrael procjenjuje kako postoje "sve veće indicije" da je Khamenei vjerovatno ubijen u izraelskom udaru ili da je "u najmanju ruku povrijeđen". ''Reuters'' je citirao neimenovanog izraelskog zvaničnika koji je izjavio da je Khameneijevo tijelo pronađeno, čime je potvrđena smrt. Portparol iračkih Snaga narodne mobilizacije rekao je da su dvojica njihovih boraca ubijena, dok su još trojica ranjena tokom udara u Džurf al-Sakharu, južno od Bagdada. Prema ''Iran Internationalu'', koji citira Iransku studentsku novinsku agenciju, hiljade pripadnika IRGC-a, uključujući nekoliko visokih zvaničnika, ubijeno je ili ranjeno prilikom napada na nekoliko vojnih baza. Izviješteno je da je pogođen i lučki grad Bušehr; međutim, nije jasno da li je nuklearni reaktor pretrpio bilo kakvu štetu. ''CNN'' je izvijestio da je vrijeme napada simbolički značajno u judaizmu jer je izveden uoči predstojećeg praznika Purima 2. marta. ==== Initial Israeli and American strikes ==== [[/wiki/File:U.S._Forces_Launch_Operation_Epic_Fury.webm|lijevo|mini|250x250piksel|Napadi s američkih brodova]] Zračni napadi na Iran počeli su oko 9:45 ujutro po iranskom vremenu (1:15 ujutro po istočnoameričkom vremenu) u subotu, 28. februara; subota je prvi dan sedmice u Iranu i redovan radni dan. U udarima je korištena kombinacija američkih projektila, dronova i izraelskih borbenih aviona. Po prvi put su u borbi upotrijebljeni jeftini jurišni dronovi za jednokratnu upotrebu jedinice ''Task Force Scorpion Strike''. Američki ratni brodovi lansirali su projektile ''Tomahawk'', dok je vojska SAD-a koristila lansere ''HIMARS''. Također je korišteno neobjavljeno dalekometno oružje koje se ispaljuje izvan dometa neprijateljske odbrane (engl: ''standoff'' ''oružje''). Eksplozije su prijavljene kada je ministar odbrane Israel Katz potvrdio izraelski napad. ''The Times of Israel'' je prenio da je Katz udare nazvao "preventivnim napadom" s namjerom da se "uklone prijetnje državi Izrael". Među ciljevima je bio i okrug u Teheranu u kojem inače boravi iranski vrhovni vođa Ali Khamenei; tu se nalaze i predsjednička palata i Vijeće nacionalne bezbjednosti. Potvrđeno je da je sedam projektila pogodilo ovo područje. Američki zvaničnici potvrdili su da su udari koordinisani sa SAD-om. Izraelsko vazduhoplovstvo (IAF) saopštilo je da je pogodilo 500 vojnih ciljeva u zapadnom i centralnom Iranu, uključujući protivzračnu odbranu i raketne lansere, koristeći približno 200 borbenih aviona, što je najveći borbeni nalet u njegovoj historiji. Izrael je početne udare nazvao kodnim imenom "Operacija Postanak" . Izrael je potom proglasio vanredno stanje, navodeći da očekuje iranski napad. Sirene su se oglasile u Izraelu dok je vlada upozoravala građane da ostanu u zaštićenim zonama. Američki ambasador u Izraelu Mike Huckabee podstakao je američke državljane u Izraelu da odmah preduzmu mjere nakon što čuju sirene, a američki predsjednik Donald Trump upozorio je da bi moglo biti "gubitaka američkih života". Izraelsko ministarstvo zdravlja premjestilo je svoje bolnice pod zemlju. Prema izvještaju ''Iran Internationala'', portparol izraelske vojske na perzijskom jeziku, potpukovnik Kamal Penhasi, uputio je hitno upozorenje iranskim civilima koji žive u blizini vojne industrije i infrastrukture da se odmah evakuišu, navodeći: "Vaše prisustvo u ovim područjima dovodi vaš život u opasnost." Prema riječima jednog američkog zvaničnika, desetine američkih udara izveli su avioni stacionirani širom Bliskog istoka sa jednog ili više nosača aviona. ''Reuters'' je izvijestio da su udari izvedeni iz vazduha i sa mora. Izraelski vojni zvaničnici izjavili su da je njihovim udarima prethodilo višemjesečno planiranje, što im je omogućilo da precizno odrede ciljeve, postignu "taktičko iznenađenje" i dobiju podršku SAD-a. Izrael je kasnije saopštio da je u početnim udarima korišteno preko 1.200 bombi u razmaku od 24 sata. Prema izvještajima, ciljana su i iranska mornarička plovila. Agencija ''Fars'' i ''CNN'' izvijestili su o novim eksplozijama u drugim gradovima u Iranu, uključujući Kom, Kermanšah, Isfahan i Karadž. U Teheranu je javljeno da su se raketni udari dogodili u Univerzitetskoj ulici, u oblasti Džomhuri i u sjevernoj oblasti Sejed Handan. Komunikacijske usluge širom Teherana ometene su nakon napada, a ''Netblocks'' je izvijestio o gotovo potpunom mraku na internetu. Prema ''BBC''-ju, tokom udara pogođeni su ured vrhovnog vođe Alija Khameneija i predsjednički ured Masouda Pezeshkiana u Teheranu. ''Channel 12'', pozivajući se na neimenovane izraelske izvore, naveo je da Izrael procjenjuje kako postoje "sve veće indicije" da je Khamenei vjerovatno ubijen u izraelskom udaru ili da je "u najmanju ruku povrijeđen". ''Reuters'' je citirao neimenovanog izraelskog zvaničnika koji je izjavio da je Khameneijevo tijelo pronađeno, čime je potvrđena smrt. Portparol iračkih Snaga narodne mobilizacije rekao je da su dvojica njihovih boraca ubijena, dok su još trojica ranjena tokom udara u Džurf al-Sakharu, južno od Bagdada. Prema ''Iran Internationalu'', koji citira Iransku studentsku novinsku agenciju, hiljade pripadnika IRGC-a, uključujući nekoliko visokih zvaničnika, ubijeno je ili ranjeno prilikom napada na nekoliko vojnih baza. Izviješteno je da je pogođen i lučki grad Bušehr; međutim, nije jasno da li je nuklearni reaktor pretrpio bilo kakvu štetu. ''CNN'' je izvijestio da je vrijeme napada simbolički značajno u judaizmu jer je izveden uoči predstojećeg praznika Purima 2. marta. === Izjave američkih i izraelskih lidera o njihovim ciljevima === Dana 28. februara u 2:30 ujutro po istočnoameričkom vremenu, američki predsjednik Donald Trump objavio je osmominutnu video izjavu, rekavši da je svrha američkih udara u Iranu efektivna promjena režima. Trump je izjavio da iranske "prijeteće aktivnosti" ugrožavaju SAD i njihove saveznike. Naveo je iransku talačku krizu, podršku proxy grupama kao što su Hamas i Hezbolah, ubijanje demonstranata i navodnu težnju za nuklearnim oružjem. Naveo je da u sukobu "životi hrabrih američkih heroja mogu biti izgubljeni i da možemo imati žrtve. To se često dešava u ratu". Pozvao je pripadnike IRGC-a da "polože oružje i dobiju potpuni imunitet ili se, u suprotnom, suoče sa sigurnom smrću". Obraćajući se iranskoj javnosti, rekao je: "Kada završimo, preuzmite svoju vladu. Biće vaša da je uzmete. Ovo će vjerovatno biti vaša jedina prilika generacijama." Dodao je: "Dugi niz godina tražili ste pomoć Amerike, ali je nikada niste dobili... Pa da vidimo kako ćete odgovoriti. Amerika vas podržava nadmoćnom snagom i razornom silom", zaključivši: "Sada je vrijeme da preuzmete kontrolu nad svojom sudbinom... Ovo je trenutak za akciju. Ne dozvolite da prođe." Ubrzo nakon toga, Benjamin Netanyahu objavio je video izjavu u kojoj je rekao da su Izrael i Sjedinjene Države pokrenuli udare protiv Irana "kako bi uklonili egzistencijalnu prijetnju" koju predstavlja ono što je nazvao "terorističkim režimom u Iranu". Netanyahu je optužio iransko rukovodstvo za decenije neprijateljstva, rekavši da "već 47 godina ajatolahov režim uzvikuje 'Smrt Izraelu' i 'Smrt Americi'", te ga je opisao kao "ubilački teroristički režim" kojem se "ne smije dozvoliti da se naoruža nuklearnim oružjem". Rekao je da će zajednička američko-izraelska akcija "stvoriti uslove da hrabri iranski narod uzme sudbinu u svoje ruke" i pozvao je narod Irana da "zbaci jaram tiranije". Evo tačnog prijevoda na ijekavicu: === Iranski odgovor i raketni napadi na ratištu u Perzijskom zalivu === Iran je ciljao više američkih vojnih baza širom regije Perzijskog zaliva. Bahrein je aktivirao sirene za zračnu opasnost kako bi upozorio na iranski napad na američke vojne baze unutar države, dok su arapski mediji javili da su u glavnom gradu Manami uočeni dim i eksplozije. Bahrein je kasnije potvrdio udare i naveo da je meta bilo sjedište Pete flote SAD-a. Eksplozije su također prijavljene na Međunarodnom aerodromu u Kuvajtu i u Abu Dhabiju u Ujedinjenim Arapskim Emiratima. Nakon napada projektilima i dronovima na Kuvajt, tamošnje Ministarstvo vanjskih poslova pozvalo je na raport Mohammada Toutounchija, ambasadora Irana u Kuvajtu. Prema izvještaju CNN-a, IRGC je saopštio da je Iran ciljao četiri američke baze na Bliskom istoku: zračnu bazu Al Udeid u Kataru, zračnu bazu Ali Al Salem u Kuvajtu (u kojoj su bili italijanski vojnici), zračnu bazu Al Dhafra u UAE i sjedište Pete flote američke mornarice u Bahreinu, a objavljen je i video snimak na kojem se vidi kako se uzdiže dim iz pravca baze u Bahreinu. Saudijska Arabija je potvrdila da je bilo iranskih napada na Rijad i njenu Istočnu provinciju. Tvrdila je da je uspješno presrela iranske napade usmjerene na ta područja i navela da će Kraljevina "preduzeti sve neophodne mjere" da se odbrani, "uključujući opciju odgovora na agresiju". Dodatni izvještaji navode da su UAE, nakon uspješnog presretanja određenog broja iranskih projektila, izjavili da je jedan civil azijske nacionalnosti poginuo od krhotina presretača koje su pale na stambeno područje. Katar je saopštio da je presreo najmanje dva talasa raketnih napada, navodeći da nije bilo prijavljenih žrtava niti materijalne štete. Devetospratnica je pogođena projektilima u sjevernom Izraelu, pri čemu je povrijeđena jedna osoba. Udari su također prijavljeni u Haifi i Tel Avivu. Izvještaji tvrde da su projektili iz Irana pogodili jordanske teritorije i glavni grad Aman. Jordan je saopštio da su njegove oružane snage oborile dva iranska balistička projektila koji su ciljali njegovu teritoriju i da je obradio 54 prijave o padu krhotina koje su izazvale materijalnu štetu, ali bez žrtava. U Siriji su krhotine iranskog balističkog projektila pale na stambenu zgradu u gradu Suwayda, usmrtivši najmanje četiri civila. Stambene četvrti Dubaija u blizini Dubai Marine i Dubai Palme pogođene su udarima, što je uzrokovalo požar u hotelu ''Fairmont The Palm'' i četiri povrede, kao i u stambenoj zgradi na periferiji Dohe. Lokalni izvori kažu da je Iran koristio dronove ''Shahed'', koji su jedno od najsmrtonosnijih oružja koje koristi režim, kao i njegove proxy grupe poput Hamasa i Hezbolaha. UAE su saopštili da su presreli "novi talas" iranskih projektila i da su "fragmenti od presretanja" pali u Abu Dhabiju i Dubaiju, uzrokujući štetu na hotelu ''Burj Al Arab''. Udari na Međunarodni aerodrom Kuvajt izazvali su nekoliko nedefinisanih povreda. U Bahreinu je tokom večeri prijavljeno da je toranj u stambenoj četvrti pogođen iranskim dronom. U regiji Kurdistan u Iraku, iranski zračni napadi ciljali su infrastrukturu koja ugošćuje američko vojno i civilno osoblje, uključujući Međunarodni aerodrom Erbil i Generalni konzulat SAD-a u Erbilu. Međutim, prema izvještajima lokalnih medija, većina projektila i dronova je presretnuta. Kasnije tokom dana, Izrael je saopštio da je započeo novi talas napada na iransku zračnu odbranu i raketne lansere u centralnom Iranu. === 1. mart === ==== Američki napadi ==== Dana 1. marta, Izrael je izvršio još jedan talas udara na iranske ciljeve u sklopu svoje tekuće kampanje, ciljajući sami centar prijestonice. Iranski mediji izvijestili su o snažnim eksplozijama. Trump je u objavi na mreži ''Truth Social'' naveo: "Iran je upravo izjavio da će danas udariti veoma jako, jače nego što su ikada ranije. Bolje im je da to ne čine, jer ako to urade, udarićemo ih snagom kakva nikada ranije nije viđena!" Najviši iranski zvaničnik za bezbjednost, Ali Larijani, najavio je formiranje privremenog rukovodećeg vijeća i optužio SAD i Izrael za pokušaj rasparčavanja Irana. Upozorio je "secesionističke grupe" na teške posljedice ako preduzmu bilo kakve akcije. Predsjednik iranskog parlamenta, Mohammad Baqer Qalibaf, zaprijetio je Trumpu i Netanyahuu, rekavši da su prešli crvenu liniju i da će "platiti za to". Revolucionarni sud u Teheranu je bombardovan, a njegova zgrada je uništena. ==== Iranska odmazda ==== Ujutro 1. marta, izvještaji su potvrdili da je Iran lansirao projektile i dronove na Izrael, UAE, Katar, Kuvajt, Bahrein, Jordan i Saudijsku Arabiju. Kasniji izvještaji zabilježili su da su iz Irana ispaljeni projektili na sjedište Pete flote u Bahreinu. Svjedoci su vidjeli dim od presretanja projektila iznad Dubaija i tamne oblake koji se uzdižu iz luke Jebel Ali. == Žrtve == === Ubistvo Alija Khameneija === Neposredno prije ponoći u Iranu 28. februara, neimenovani izraelski zvaničnik izjavio je da je Khamenei ubijen u zračnim udarima, te da su obavještajni izvori pronašli i identifikovali njegovo tijelo. Netanyahu je takođe naveo da postoje naznake o njegovoj pogibiji, iako je iransko ministarstvo vanjskih poslova to osporilo. Izraelski zvaničnici tvrde da je tijelo pronađeno u ruševinama. Nekoliko sati ranije, iranski ministar vanjskih poslova Abbas Araghchi tvrdio je da su Khamenei i predsjednik Pezeshkian "koliko ona zna" živi. Donald Trump je na mreži ''Truth Social'' napisao: "Khamenei, jedan od najzlijih ljudi u istoriji, je mrtav [...] Nije uspio izbjeći našu obavještajnu službu i visoko sofisticirane sisteme praćenja." Agencija ''Fars'' javila je da su u udarima poginuli i Khameneijeva kćerka, zet, unuka i snaha. Rano ujutro 1. marta, iranski državni mediji potvrdili su smrt i proglasili 40 dana žalosti. === Vojska i zvaničnici === Izraelski i regionalni izvori navode da su vjerovatno ubijeni ministar odbrane Aziz Nasirzadeh i komandant IRGC-a Mohammad Pakpour. IDF je kasnije potvrdio smrt sedam bezbjednosnih lidera, uključujući Alija Shamkhanija. Potvrđeno je i da je 1. marta ubijen načelnik generalštaba Abdolrahim Mousavi. CENTCOM je saopštio da SAD nemaju gubitaka i da su neutralisale stotine iranskih napada. U Iraku su dva člana Snaga narodne mobilizacije poginula, dok su tri povrijeđena u izraelskom napadu. Kasniji izvještaj ''The New York Timesa'' naveo je brojku od troje mrtvih. Centralna komanda Sjedinjenih Američkih Država (CENTCOM) saopštila je da nije pretrpjela gubitke, uz napomenu da lakša oštećenja na njihovim objektima nisu omela operacije, te da su neutralisali nekoliko stotina iranskih napada dronovima i projektilima. ''CBS News'' je izvijestio da su "obavještajni i vojni izvori rekli za ''CBS News'' u subotu naveče [28. februara 2026.]“ da je 40 iranskih zvaničnika ubijeno u udarima, ali da "nije jasno da li su se ti zvaničnici nalazili na jednoj ili na više lokacija". === Civili === Oko 17:30 po srednjoevropskom vremenu prvog dana udara, Crveni polumjesec je izvijestio da je u Iranu poginuo 201 civil, dok je 747 povrijeđeno. Dodatne žrtve su zabilježene nakon iranskih uzvratnih napada. Prvi povezani iranski vazdušni udar ciljao je zgradu u Izraelu, pri čemu je povrijeđen jedan izraelski civil. Magen David Adom (izraelska hitna pomoć) izvijestila je da je u početnim iranskim napadima povrijeđeno 89 osoba, od kojih troje direktno, a ostali indirektno. Kasniji direktan pogodak u Tel Avivu usmrtio je jednu ženu i povrijedio još 20 osoba, od kojih jednu teško. Četiri osobe su poginule u Siriji od iranskog projektila. Jedan muškarac u UAE poginuo je u iranskom uzvratnom napadu, a prijavljene su i četiri povrede tokom udara na stambena područja u Dubaiju. Dva studenta su poginula u napadu u Teheranu. === Vazdušni udar na školu u Minabu === Prema izvorima u iranskoj vladi, osnovna škola za djevojčice pogođena je u izraelskim i američkim napadima na Minab. Izvještaji navode da je u udaru poginulo 108 učenica, dok ih je 92 ranjeno. ''The Washington Post'' je izvijestio da nema nezavisne potvrde o broju poginulih, dok su profili iranske opozicije na internetu naveli da je udar bio posljedica neuspješnog lansiranja rakete IRGC-a (Iranske revolucionarne garde). Portparol iranskog ministarstva vanjskih poslova nazvao je ovaj napad zločinom. == Uticaj == '''Vanredno stanje u Izraelu''' Izrael je proglasio vanredno stanje na teritoriji cijele države, navodeći da su napadi na Iran bili najveći koje je do sada izveo. Israel Katz je u saopćenju naveo: "Na osnovu ovlaštenja iz člana 9C(b)(1) Zakona o civilnoj odbrani iz 5711–1951. godine, i nakon što sam se uvjerio da postoji velika vjerovatnoća napada na civilno stanovništvo, proglašavam posebno stanje na unutrašnjem frontu na cijeloj teritoriji države.“ ''The New York Times'' je izvijestio da su škole i radna mjesta u Izraelu zatvoreni, a javna okupljanja otkazana. '''Ponovni prekid interneta u Iranu''' Usred obnovljenog "gotovo potpunog" prekida interneta u Iranu, NetBlocks je saopćio da je internet povezanost pala na 4% uobičajenog nivoa. '''Zatvaranje zračnog prostora''' Zračni prostor Irana bio je uglavnom bez civilnih letjelica nakon napada, dok su države regije zatvorile svoje zračne prostore. Bahrein, Irak, Izrael, Kuvajt, Katar, Sirija i Ujedinjeni Arapski Emirati zatvorili su svoje zračne prostore nakon napada, a više putničkih aviona preusmjereno je na druge destinacije. Međunarodne aviokompanije, među kojima su Air India, Biman Bangladesh Airlines, British Airways, Cathay Pacific Airways, IndiGo, Lufthansa, Virgin Atlantic i Wizz Air obustavile su letove prema Bliskom istoku na različite vremenske periode zbog sukoba, kao i regionalne kompanije, uključujući Kuwait Airways i Qatar Airways. '''Zatvaranje Hormuškog moreuza''' Prema izvještaju agencije ''Reuters'', pozivajući se na zvaničnika ''Operacije'' ''Aspides'', Islamska revolucionarna garda zatvorila je Hormuški moreuz za pomorski saobraćaj, prema obavještenjima emitovanim putem pomorskog VHF radija. Zvaničnik Evropske unije naveo je da brodovi primaju poruke u kojima se ističe da "nijednom brodu nije dozvoljen prolaz kroz Hormuški moreuz". == Reakcije == === Iran === Ministarstvo vanjskih poslova Irana obećalo je odgovor nakon što su iranske snage izvele napade na američke baze širom Perzijski zaljev. Vrhovno vijeće za nacionalnu sigurnost Irana saopćilo je da je zemlja bila meta "brutalne zračne operacije" koju su izvele Sjedinjene Američke Države i Izrael, navodeći da se "ovo ponovo dogodilo tokom pregovora, a neprijatelj zamišlja da će se otporni iranski narod predati njihovim sitnim zahtjevima kroz ove kukavičke poteze." Iranski ministar vanjskih poslova Abbas Araghchi napade je nazvao "potpuno ničim izazvanim, nezakonitim i nelegitimnim" === Civili === Reakcije na napade unutar Irana bile su uglavnom pozitivne, iako mjestimično podijeljene. The Daily Telegraph i Iran International objavili su snimke na kojima se vidi dio građana kako slavi napade, izražavajući nadu da će oni dovesti do kraja vladajućeg režima. Na snimcima su se mogli vidjeti građani kako se smiju i slave, dok su pojedini uzvikivali "Smrt Khameneiju" i "Smrt vilajetu". Prema izvještajima, u više iranskih gradova zabilježeni su vatrometi u znak slavlja, dok su studenti uzvikivali "Volim Trumpa". Istovremeno su The New York Times, Reuters, Al Jazeera i Radio Free Europe/Radio Liberty objavili fotografije provladinih skupova na kojima su demonstranti nosili zastave Islamske Republike i portrete Alija Khameneija, protestvujući protiv američkog i izraelskog napada. Dio građana krivio je režim za izbijanje rata, dok su drugi izražavali zabrinutost da bi mogao opstati. U područjima pogođenim napadima zabilježena je i određena panika. Nakon što su se pojavile vijesti o smrti Alija Khameneija, brojni građani izašli su na ulice slaveći u atmosferi "radosti, šoka i nevjerice", iako su sigurnosne snage raspoređene kako bi spriječile moguće nemire, uz obnovljeni prekid interneta. Uprkos tome, društvenim mrežama kružili su snimci slavlja iz gradova Karadž, Kazvin, Širaz, Kermanšah, Isfahan i Sanandadž. Pojavili su se i snimci na kojima se vidi kako sigurnosne snage pucaju na okupljene građane. === Dijaspora i opozicija === Poslije američko-izraelskih zračnih udara na Iran, Iranci u dijaspori širom svijeta izrazili su podršku promjeni režima. Održani su skupovi podrške na kojima su učesnici mahali antirežimskim simbolima. Iranski opozicioni lider u egzilu Reza Pahlavi, koji živi u Sjedinjenim Američkim Državama, usklađen je s Izraelom i SAD-om, te je pripremio prijelaznu vladu spremnu da preuzme vlast u slučaju pada Islamske Republike. Pozvao je građane unutar Irana da se pripreme za nastavak protesta dok se Islamska Republika "urušava", te apelirao na vojsku i sigurnosne snage da stanu uz narod. Američku akciju opisao je kao "humanitarnu intervenciju", pozivajući predsjednika Donald Trump da izbjegne civilne žrtve. Pahlavi je predstavio inicijativu "Iran Prosperity Project", povezanu s organizacijom National Union for Democracy in Iran, koja predviđa plan upravljanja tokom prvih 180 dana nakon mogućeg kolapsa Islamske Republike, uključujući mjere ekonomske stabilizacije i institucionalne obnove. Maryam Rajavi, liderica Nacionalnog vijeća otpora Irana sa sjedištem u Francuskoj i Albaniji, političkog krila organizacije People's Mojahedin Organization of Iran, najavila je formiranje paralelne prijelazne vlade, te odbacila i Islamsku Republiku i projekat Iran Prosperity Project. === Sjedinjene Američke Države === Predsjednik Donald Trump potvrdio je da je američka vojska započela "velike borbene operacije" u Iranu, opisujući ih kao "opsežnu i kontinuiranu operaciju s ciljem sprječavanja da ova radikalna diktatura prijeti Americi". U videu objavljenom na platformi Truth Social naveo je da je cilj "zaštititi američki narod eliminacijom neposrednih prijetnji iranskog režima". Dodao je da će pregovori s Iranom biti lakši nakon atentata na Alija Khameneija. Reakcije američkih zakonodavaca bile su podijeljene. Republikanski senator Lindsey Graham podržao je akciju, kao i senator John Thune, te demokratski senator John Fetterman. Protiv su se izjasnili, između ostalih, republikanka Marjorie Taylor Greene i demokratski zastupnik Jim Himes. Senator Tim Kaine pozvao je na ograničavanje predsjedničkih ovlasti za pokretanje rata bez saglasnosti Kongresa, uz podršku senatora Randa Paula, Chucka Schumera, te vođe manjine u Predstavničkom domu Hakeema Jeffriesa i senatora Andyja Kima. === Izrael === Premijer Benjamin Netanyahu izjavio je da je cilj napada "uklanjanje egzistencijalne prijetnje koju predstavlja teroristički režim u Iranu", dodajući da će "zajednička akcija stvoriti uslove da hrabri iranski narod preuzme svoju sudbinu u svoje ruke". Ministar vanjskih poslova Gideon Sa'ar izjavio je da je vojna akcija protiv Irana bila hitno potrebna "uprkos značajnim rizicima", navodeći da bi odgađanje "omogućilo iranskom režimu da dostigne nivo imuniteta za svoj nuklearni program i započne masovnu proizvodnju balističkih projektila dugog dometa". === Međunarodne reakcije === ==== Međunarodne organizacije ==== * Ujedinjene nacije: Generalni sekretar António Guterres osudio je napade, navodeći da "upotreba sile od strane Sjedinjenih Država i Izraela protiv Irana, te naknadna iranska odmazda širom regije, podrivaju međunarodni mir i sigurnost." * Evropska unija: Predsjednica Komisije Ursula von der Leyen i predsjednik Vijeća Antonio Costa nazvali su sukob "veoma zabrinjavajućim" i pozvali na suzdržanost. * NATO: Portparol alijanse izjavio je da pomno prate situaciju, dok je visoki zvaničnik za ''Stars and Stripes'' rekao da je budnost protivraketne odbrane povećana kako bi se zaštitile države članice u slučaju širenja iranskih napada. '''Locardov princip''' u forenzici kaže da će počinilac krivičnog djela nešto donijeti na mjesto zločina i nešto odnijeti sa njega, te da se oba elementa mogu koristiti kao forenzički dokaz. Dr. Edmond Locard (1877–1966) bio je pionir forenzičke nauke, poznat i kao "Sherlock Holmes iz Lyona". Osnovni princip forenzike formulisao je riječima: "Svaki kontakt ostavlja trag". To se općenito tumači na način da pri kontaktu između dva predmeta dolazi do razmjene materijala. Paul L. Kirk princip je izrazio ovako:<blockquote>Gdje god da kroči, šta god da dotakne, šta god da ostavi, čak i nesvjesno, služit će kao nijemi svjedok protiv njega. Ne samo njegovi otisci prstiju ili stopala, već i njegova kosa, vlakna s njegove odjeće, staklo koje razbije, trag alata koji ostavi, boja koju ogrebe, krv ili sperma koju ostavi ili pokupi. Sve to i još mnogo toga nijemo svjedoči protiv njega. To je dokaz koji ne zaboravlja. Ne zbunjuje ga uzbuđenje trenutka. Ne izostaje kao što izostaju ljudski svjedoci. To je činjenični dokaz. Materijalni dokaz ne može pogriješiti, ne može lagati, ne može izostati u potpunosti. Samo ljudski propust da ga pronađe, prouči i razumije može umanjiti njegovu vrijednost.</blockquote> Ustavni sud Bosne i Hercegovine je najviša institucija za tumačenje i zaštitu Ustava Bosne i Hercegovine. Kao nezavisan i samostalan organ, Sud ima ključnu ulogu u očuvanju ustavnog poretka, rješavanju ustavnih sporova između različitih nivoa vlasti, kao i u zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda zagarantovanih Ustavom i međunarodnim pravnim instrumentima. Odluke Ustavnog suda su konačne, obavezujuće i neposredno izvršive na cijeloj teritoriji Bosne i Hercegovine. Pored osnovne funkcije zaštite ustavnosti, Ustavni sud u određenim vrstama postupaka ostvaruje neposrednu vezu sa sudskom i zakonodavnom vlašću. U okviru svoje apelacione nadležnosti odlučuje o žalbama protiv odluka vrhovnih sudova entiteta, čime u tim predmetima djeluje kao posljednja sudska instanca u državi. Istovremeno, Sud ima isključivu nadležnost za odlučivanje o svim sporovima koji proizlaze iz Ustava Bosne i Hercegovine, uključujući sporove između entiteta, između Bosne i Hercegovine i jednog ili oba entiteta, kao i sporove između institucija Bosne i Hercegovine. Ustavno sudstvo u Bosni i Hercegovini ima dugu tradiciju koja potiče iz perioda bivše Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije. Ustavom iz 1963. godine uspostavljen je sistem ustavnih sudova, što je tada predstavljalo izuzetak među socijalističkim državama. Pored saveznog ustavnog suda, ustavni sudovi postojali su i na nivou republika, kao i u autonomnim pokrajinama Kosovu i Vojvodini. Ustavni sud Bosne i Hercegovine prvi put je konstituiran 15. februara 1964. godine, a njegov kontinuitet je potvrđen i Ustavom iz 1974. godine. U tom periodu Sud je prvenstveno bio nadležan za apstraktnu kontrolu ustavnosti i zakonitosti, rješavanje sporova između društveno-političkih zajednica, te sukoba nadležnosti između sudova i drugih organa vlasti. Savremeni Ustavni sud Bosne i Hercegovine uspostavljen je Ustavom Bosne i Hercegovine, koji je stupio na snagu 14. decembra 1995. godine kao Aneks IV Općeg okvirnog sporazuma za mir. Evropska konvencija o zaštiti ljudskih prava i osnovnih sloboda proglašena je direktno primjenjivom i ima pravnu snagu iznad svih domaćih zakona. Sud je započeo s radom nakon izbora i imenovanja sudija, održavanjem prve sjednice u maju 1997. godine. == Nadležnosti == Nadležnosti Ustavnog suda Bosne i Hercegovine propisane su Ustavom Bosne i Hercegovine i obuhvataju više oblasti ustavnosudske zaštite. Sud odlučuje o ustavnim sporovima između entiteta, između Bosne i Hercegovine i jednog ili oba entiteta, kao i između institucija Bosne i Hercegovine. Također, Ustavni sud vrši apstraktnu kontrolu ustavnosti, ocjenjujući da li su zakoni i drugi propisi entiteta u skladu s Ustavom Bosne i Hercegovine. U okviru apelacione nadležnosti, Sud razmatra ustavne žalbe protiv odluka redovnih sudova, uključujući i presude vrhovnih sudova entiteta, čime osigurava zaštitu prava i sloboda zagarantovanih Ustavom i Evropskom konvencijom o ljudskim pravima. Ustavni sud je nadležan i za odlučivanje po prethodnim pitanjima koja mu upute drugi sudovi, kada je potrebno ocijeniti ustavnost ili zakonitost propisa od čije primjene zavisi ishod konkretnog sudskog postupka. Također, Sud odlučuje u postupcima zaštite vitalnog nacionalnog interesa, kada su u Domu naroda Parlamentarne skupštine Bosne i Hercegovine iscrpljeni svi ustavni mehanizmi odlučivanja. == Sastav i izbor sudija == Ustavni sud Bosne i Hercegovine čini devet sudija. Četvero sudija bira Predstavnički dom Parlamenta Federacije Bosne i Hercegovine, a dvoje Narodna skupština Republike Srpske, dok troje sudija imenuje predsjednik Evropskog suda za ljudska prava, uz konsultacije s Predsjedništvom Bosne i Hercegovine. Sudije koje imenuje predsjednik Evropskog suda za ljudska prava ne mogu biti državljani Bosne i Hercegovine niti državljani susjednih država. Za sudije Ustavnog suda mogu biti imenovani istaknuti pravnici visokog profesionalnog i moralnog ugleda. Sudije prvog saziva imenovane su na mandat od pet godina, dok sudije kasnijih saziva obavljaju dužnost do navršene 70. godine života, osim u slučaju ostavke ili razrješenja. == Organizacija i rad Suda == Sudije Ustavnog suda između sebe tajnim glasanjem biraju predsjednika i tri potpredsjednika. Rukovodstvo Suda bira se po principu rotacije, a mandat predsjednika traje tri godine. Rad Suda uređen je posebnim pravilima koja regulišu unutrašnju organizaciju, postupke odlučivanja i druga pitanja od značaja za funkcionisanje Suda. Ustavni sud odlučuje u plenarnoj sjednici i vijećima, u skladu sa pravilima Suda. Većina svih sudija čini kvorum za rad i odlučivanje. Odluke se donose većinom glasova svih sudija, osim u slučajevima kada je pravilima propisan drugačiji način odlučivanja. == Imunitet i razrješenje sudija == Sudije Ustavnog suda uživaju imunitet u obavljanju svoje funkcije, u skladu s aktima koje donosi Sud. Funkcija sudije nespojiva je s članstvom u političkim strankama, obavljanjem zakonodavne, izvršne ili druge sudske funkcije, kao i s drugim djelatnostima koje mogu ugroziti nezavisnost i nepristranost sudije. Sudija može biti razriješen dužnosti prije isteka mandata u slučaju ostavke, krivične osude na zatvorsku kaznu, trajnog gubitka sposobnosti za obavljanje funkcije ili obavljanja nespojivih javnih ili profesionalnih dužnosti. Odluku o razrješenju donose ostale sudije konsenzusom. == Odlučivanje i objavljivanje odluka == Odluke Ustavnog suda Bosne i Hercegovine su konačne i obavezujuće. Objavljuju se u ''Službenom glasniku Bosne i Hercegovine'', kao i u službenim glasilima entiteta i Brčko distrikta Bosne i Hercegovine. == Sjedište == Sjedište Ustavnog suda Bosne i Hercegovine nalazi se u Sarajevu. Sjednice se u pravilu održavaju u sjedištu Suda, ali Sud može odlučiti da se sjednica održi i na drugom mjestu. '''Intratekalno''' (lat. ''intra'' – "unutar nečega", grč. ''theka'' ''–'' "kapsula" ili "ovojnica"; skraćeno ''i.'' ''th'') medicinski je termin koji označava lokalizaciju unutar prostora ispunjenog [[Likvor|likvorom]] između arahnoidee i pie mater, tzv. subarahnoidalnog prostora. Intratekalna injekcija predstavlja poseban oblik parenteralne primjene lijekova. Na taj način se, putem lumbalne punkcije, naprimjer u sklopu hemoterapije, mogu primjenjivati lijekovu poput antibiotika (kod moždanog apscesa), anestezioloških postupaka (spinalna anestezija) ili analgetske terapije. Također je moguće kontinuirano davanje lijekova u likvorski prostor pomoću pumpe za doziranje lijekova. == Dijagnostički značaj == Intratekalna proizvodnja antitijela označava stvaranje antitijela u likvoru i ima dijagnostički značaj kod nekih bolesti centralnog nervnog sistema, poput multiple skleroze i nekih infekcija ili upalnih stanja mozga i kičmene moždine. == Intratekalna primjena lijekova == Intratekalna primjena lijekova predstavlja poseban oblik parenteralne terapije kod kojeg se lijek direktno ubrizgava u likvorski prostor, najčešće putem lumbalne punkcije ili pomoću intratekalnog katetera povezanog s vanjskom ili implantabilnom pumpom. Ova metoda omogućava direktno djelovanje lijeka na CNS i zaobilazi krvno-moždanu barijeru, koja često onemogućava prolazak lijekova primijenjenih oralno ili intravenski. Lijekovi koji se daju intratekalno moraju biti posebno pripremljeni, bez konzervansa i potencijalno štetnih pomoćnih supstanci, zbog osjetljivosti nervnog tkiva. == Primjena intratekalne terapije == === Anestezija i terapija bola === Intratekalna primjena anestetika i analgetika koristi se u obliku: * jednokratne doze (npr. spinalna anestezija) * kontinuirane infuzije pomoću katetera i pumpe Najčešće se koristi kombinacija lokalnog anestetika i dodatnih lijekova radi produženja i pojačavanja analgezije. ==== Alfa-adrenergički agonisti ==== Lijekovi poput '''klonidina''' i '''deksmedetomidina''' mogu produžiti trajanje anestezije i analgezije, ali nose povećan rizik od hipotenzije. ==== Opioidi ==== * '''Lipofilni opioidi''' (fentanil, sufentanil) – kratkotrajna analgezija * '''Hidrofilni opioidi''' (morfij, diamorfin, hidromorfon) – dugotrajna analgezija (do 24 sata) Potrebna je pažnja zbog rizika od hipoventilacije, naročito kod viših doza. Ostale moguće nuspojave uključuju mučninu, povraćanje, svrab i zadržavanje mokraće. ==== Atipični analgetici ==== * '''Zikonotid''', neopioidni analgetik za teške hronične bolove. ---- === Liječenje infekcija === Intratekalna primjena se koristi kod teških infekcija centralnog nervnog sistema, posebno nakon neurohirurških zahvata. * '''Antibiotici''' – npr. kod moždanog apscesa * '''Antifungalni lijekovi''' – '''amfotericin B''' za gljivične infekcije CNS-a ---- === Hemoterapija === Intratekalna hemoterapija koristi se za liječenje malignih oboljenja CNS-a. Trenutno su odobrena četiri lijeka: * metotreksat * citarabin * hidrokortizon * tiotepa '''Primjena vinka-alkaloida (npr. vinkristina) intratekalno gotovo je uvijek smrtonosna i strogo je zabranjena.''' ---- === Baklofen === '''Intratekalni baklofen''' koristi se kod teške spastičnosti, naročito kod cerebralne paralize. Lijek se primjenjuje pomoću implantabilne pumpe. Iako efikasan, ovaj način terapije nosi rizik od infekcija i potencijalno opasnih kvarova pumpe. ---- === Antisens terapija === Intratekalna primjena '''antisens oligonukleotida''' koristi se u liječenju neurodegenerativnih bolesti uzrokovanih mutacijom jednog proteina. Primjer je liječenje '''spinalne mišićne atrofije''' lijekom ''nusinersen''. ---- === Terapija mezenhimalnim matičnim ćelijama === Eksperimentalna terapija hroničnih povreda kičmene moždine uključuje intratekalnu primjenu mezenhimalnih matičnih ćelija, najčešće iz masnog tkiva ili koštane srži. Cilj je smanjenje upale, sprječavanje glijalnog ožiljka i poticanje regeneracije aksona. Istraživanja na životinjama i kliničke studije pokazale su poboljšanje motoričke kontrole i osjeta ispod mjesta povrede. ---- == Intratekalna pseudodostava == Intratekalna pseudodostava je tehnika u kojoj je lijek zatvoren u poroznoj kapsuli koja je u kontaktu s likvorom. Lijek se ne oslobađa direktno u likvor, već djeluje unutar kapsule, čime se postiže lokalni efekat uz smanjenje sistemskih nuspojava. ---- == Vidi također == * Intratekalna pumpa * Lumbalna punkcija * Spinalna anestezija * Theca * Thekalna vreća * Historija neuraksijalne anestezije Peterhof (gradsko naselje), Moždane ovojnice == Ivan Raos == '''Ivan Raos''' (Medov Dolac kraj Imotskoga, 1. siječnja 1921. – Split, 7. srpnja 1987.) bio je hrvatski književnik – pjesnik, prozaik i dramatičar – jedan od najplodnijih modernih hrvatskih pisaca. Njegovo stvaralaštvo obilježavaju zavičajnost, autobiografizam, oslonjenost na usmenu književnost te izražena društvena i nacionalna angažiranost. ---- == Djetinjstvo == Ivan Raos rođen je 1921. godine u Medovu Dolcu kraj Imotskoga. Djetinjstvo provedeno u ruralnoj sredini Imotske krajine snažno je obilježilo njegovo književno stvaralaštvo. Svijet zavičaja, seoski običaji, usmena književnost, pučka mudrost i svakodnevni život ruralne zajednice trajno su prisutni u njegovim djelima, osobito u autobiografskom romanu ''Vječno nasmijano nebo'' (1957), prvom dijelu trilogije ''Vječno žalosni smijeh''. ---- == Školovanje i mladost == Nakon osnovnog obrazovanja Raos odlazi u Split, gdje završava klasičnu gimnaziju. Školovanje u splitskom sjemeništu i proces intelektualnog, umjetničkog i osobnog sazrijevanja tematizira u romanu ''Žalosni Gospin vrt'' (1962). Mladenačko razdoblje, provedeno u socijalno obilježenom ambijentu splitskog geta, prikazano je u romanu ''Smijeh izgubljenih djevojaka'' (1965), trećem dijelu autobiografske trilogije, s naglašenom socijalnom dimenzijom. ---- == Početci književnog rada == Književno djelovanje započeo je početkom 1940-ih godina. Prvu pjesničku zbirku ''Utjeha noći'' objavio je 1942. godine zajedno s Petrom Meštrovićem. Slijedile su zbirke pjesama u prozi ''Grold Taquart'' i ''Pjesan Nikodemova'' (1943). U tom se razdoblju okušava u različitim pjesničkim i proznim formama, uključujući pjesme u prozi i prozne pjesme. ---- == Radni vijek i profesionalni put == Do 1948. obavljao je različite poslove, među ostalim kao pipničar, perač posuđa, učitelj i novinar. Te se godine zaposlio u Nakladnom zavodu Hrvatske, gdje je radio kao akviziter, lektor, korektor i tehnički urednik. U toj je ustanovi ostao do 1967., kada postaje slobodni književnik. ---- == Zrelo književno stvaralaštvo == Najveći dio Raosova opusa čini proza, u kojoj realističke postupke nadopunjuje modernističkim elementima, monološkom ispovijesti, pripovijedanjem u prvom licu i iskoracima prema fantastici. Zbirka novela ''Guadamada i druge neobične priče'' (1956) smatra se pretečom hrvatske fantastične proze. U kasnijim novelama i pripovijetkama, poput zbirki ''Izabrat ćeš gore'' (1964) i ''60 pripovijedaka'' (1980), prevladava usmeno kazivanje i monološki oblik pripovijedanja. Roman ''Volio sam kiše i konjanike'' (1956) oblikovan je kao ispovijest svećenika na samrti, dok je ''Korak u stranu'' povjeravanje pripovjedača nepoznatom sugovorniku. Ta su djela, zajedno s romanom ''Tamo negdje neke oči'', objedinjena u knjizi ''Na početku kraj'' (1969). ---- == Autobiografska trilogija ''Vječno žalosni smijeh'' == Autobiografska trilogija ''Vječno žalosni smijeh'' jedno je od središnjih mjesta Raosova opusa. Prvi dio, ''Vječno nasmijano nebo'' (1957), donosi kronološki poredane epizode djetinjstva u Medovu Dolcu, ispripovijedane iz perspektive infantilnog pripovjedača te predstavlja bogatu riznicu usmenih oblika, običaja i svakodnevice ruralne zajednice. Drugi dio, ''Žalosni Gospin vrt'' (1962), tematizira školovanje u splitskom sjemeništu i proces sazrijevanja, dok treći dio, ''Smijeh izgubljenih djevojaka'' (1965), prikazuje mladenaštvo provedeno u Splitu s naglašenim socijalnim aspektima. ---- == Prosjaci i sinovi == Roman ''Prosjaci i sinovi'' (1971) Raosovo je najpoznatije djelo. Riječ je o pikarskom romanu koji kroz nizanje doživljaja prosjaka, skitnica i narodnih lukavaca donosi socijalno-povijesni prikaz Imotske krajine, Dalmatinske zagore i južne Hrvatske. U romanu su prisutni usmeni žanrovi, pučka mudrost, poganska mitološka tradicija i kršćanski duhovni motivi. Djelo je izazvalo burne reakcije tadašnje javnosti, a poslužilo je i kao predložak za istoimenu televizijsku seriju u režiji Antuna Vrdoljaka. ---- == Kasniji rad i posljednja djela == U kasnijem razdoblju Raos piše roman ''Zloduh vlasti'', u kojem se bavi temom moći i njezina utjecaja na pojedinca i društvo. Roman je dovršio 1986., a objavljen je posmrtno 1997. Također se okušao u popularnim književnim žanrovima, uključujući kriminalističke romane ''Crna limuzina 58526'' (1960) i ''Mrtvaci ne poziraju'' (1961), objavljene pod pseudonimima, kao i pučki roman ''Župnik na kamenu'' (1975) te povijesnu fikciju ''Kraljičin vitez'' (1976). ---- == Dramski rad == Raos je autor niza dramskih tekstova. Među najznačajnijima su drama s tezom ''Dvije kristalne čaše'' (1953) i herojska tragedija u tri dijela ''Autodafe moga oca'' (1957), kao i drame ''I plovi bijeli oblak'' (1954) i ''Navik on živi ki zgine pošteno'' (1971). ---- == Svjetonazor i značaj == Ivan Raos bio je izrazito neovisan pisac, kritičan prema društvenim i političkim poredcima. U svojim je djelima otvoreno i bez uljepšavanja pisao o socijalnoj bijedi, povijesnim traumama i sudbini hrvatskoga naroda. Njegovo stvaralaštvo snažno je obilježeno kršćanskom etikom i duhovnošću, zbog čega su njegova djela često bila osporavana, a ponekad i zabranjivana. '''Mark Andreas Sheppard''' (rođen 30. maja 1964) je engleski glumac i muzičar. Poznat je po ulozi demona (kralja pakla) Crowleya u seriji Supernatural, kao i po ulogama; advokata Roma Lampkin u rebootu Battlestar Galactice, Interpolovom detektivu Jamesu Sterlingu u seriji Leverag, te sitnog kriminalca lorda Bagera u seriji Firely. Takođe glumi Whilloughbyja Kiplinga u Doom Patrolu. {{Infokutija osoba | ime = Mark Sheppard | slika = Mark Sheppard (54103647172).jpg | opis = Sheppard 2024. godine | ime_pri_rođenju = Mark Andreas Sheppard | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1964|05|30}} | mjesto_rođenja = London, [[Engleska]] | datum_smrti = | mjesto_smrti = | zanimanje = {{Flatlist| * Glumac * muzičar }} | godine_aktivnosti = 1976–sada | supružnik = {{Plainlist| * {{Brak|Sarah Louise Fudge|2015}} * {{Brak|Jessica Sheppard|2004|2014|razlog=razvod}} }} | partner = | djeca = 3 | potpis = }} == Djetinjstvo == Rođen je u Londonu, Engleska. Otac mu je glumac W. Morgan Sheppard, a majka Regina Lisa (djevojačko Scherer) Sheppard. Irskog je i njemačkog porijekla. Fredrik Bajer (21. april 1837, Vester Egede kod Næstveda – 22. januar 1922, Kopenhagen) bio je danski oficir, političar, parlamentarac, pisac, nastavnik i jedan od najznačajnijih skandinavskih pacifista. Za svoj izuzetan doprinos međunarodnom mirovnom pokretu i zalaganje za mirno rješavanje međunarodnih sukoba, naročito kroz rad u Bureau International Permanent de la Paix (Stalni međunarodni mirovni biro), čiji je bio prvi predsjednik, dobio je Nobelovu nagradu za mir 1908. godine, zajedno sa švedskim mirovnim aktivistom Klasom Pontusom Arnoldsonom. == Rani život i obrazovanje == Fredrik Bajer rođen je u porodici evangelističkog sveštenika Alfreda Bajera (1807–1880) i Cecilije Luiz Krone (1815–1900). Bio je najstariji od četvoro djece. U crkvenim knjigama njegovo ime je prvobitno bilo zabilježeno kao ''Fredrik Beÿer''. Od 1848. do 1854. pohađao je Akademiju u Sorøu, ali je neposredno prije mature napustio školovanje kako bi započeo vojnu karijeru. Upisao je Vojnu akademiju u Kopenhagenu, koju je završio 1856. godine. Nakon toga je raspoređen u konjicu sa činom potporučnika. == Vojna služba i preokret ka pacifizmu == Bajer je učestvovao u Prusko-austrijskom, odnosno Njemačko-danskom ratu 1864. godine kao poručnik, u kojem je stekao čin natporučnika. Iskustvo rata snažno je uticalo na njegovo političko i moralno opredjeljenje, te je 1865. godine napustio vojnu službu i odlučio da se posveti mirovnom radu. Nastanio se u Kopenhagenu, gdje je radio kao učitelj, prevodilac, pisac i publicista, izdržavajući sebe i porodicu. == Politička karijera i društveni angažman == Godine 1867. Bajer se pridružio Međunarodnoj ligi za mir Frédérica Passyja i aktivno radio na širenju mirovnih ideja u Skandinaviji. Od 1872. do 1895. bio je poslanik u danskom parlamentu (Folketingu) kao predstavnik ljevičarskih liberala (''Det forenede Venstre''). U parlamentarnom radu posebno se zalagao za: * ravnopravnost žena i politička prava žena * socijalne reforme * uvođenje proporcionalnog izbornog sistema * slobodnu trgovinu i smanjenje carinskih barijera * zamjenu stalne vojske narodnim milicijama * neutralnost Danske i jaču saradnju skandinavskih zemalja Zajedno sa suprugom Matildom Bajer, istaknutom feministkinjom i pacifistkinjom, 1871. godine suosnovao je Dansko žensko udruženje, dok je Matilda bila njegova prva predsjednica. == Mirovni pokret i međunarodni rad == Godine 1882. Bajer je osnovao Savez za neutralnost Danske, koji je 1885. prerastao u Dansko mirovno udruženje, čiji je predsjednik bio od 1884. do 1892. Bio je učesnik prvog skandinavskog mirovnog kongresa 1885. godine, kao i gotovo svih svjetskih mirovnih kongresa od 1889. godine nadalje. Na Mirovnom kongresu u Rimu, 13. novembra 1891, bio je jedan od osnivača Bureau International Permanent de la Paix, sa sjedištem u Bernu. Izabran je za prvog predsjednika ove organizacije i tu funkciju obavljao je do 1907. godine, nakon čega je postao njen počasni predsjednik. Autor je obimnog publicističkog i književnog opusa posvećenog arbitraži, međunarodnom pravu i liberalnom pacifizmu. Bio je i osnivač Nordijskog društva slobodnih država i urednik njegovog lista ''Folkevennen''. == Nobelova nagrada i posljednje godine == Za napore u mirovnom rješavanju pitanja norveško-švedske unije i dugogodišnji međunarodni mirovni angažman, Bajer je 1908. godine dobio Nobelovu nagradu za mir, koju je podijelio sa Klasom Pontusom Arnoldsonom. U govoru prilikom dodjele nagrade kritički se osvrnuo na slabu organizovanost mirovnih pokreta. Izbijanje Prvog svjetskog rata 1914. godine duboko ga je razočaralo i navelo da se povuče iz aktivnog mirovnog rada. Preminuo je 1922. godine u Kopenhagenu. == Naslijeđe == Fredrik Bajer sahranjen je na groblju Bispebjerg u Kopenhagenu. Njegova lična arhiva i rukopisi čuvaju se u Kraljevskoj biblioteci u Kopenhagenu, dok se dio njegove prepiske nalazi u Kraljevskoj biblioteci u Stokholmu. Danske mirovne i ženske organizacije podigle su mu 1923. godine spomenik (rad vajara Einara Utzon-Franka), koji se danas nalazi u Amorparku, u blizini Trga Fredrika Bajera, nazvanog po njemu 1935. godine. Njegovi portreti i skulpture nalaze se u više muzeja i zbirki. Bajerove Životne uspomene objavljene su 1909. godine. '''Kontroverza''' je stanje dugotrajne javne rasprave ili polemike, obično u vezi s pitanjem oko kojem postoje suprotstavljena mišljenja ili gledišta. Riječ potiče iz latinskog jezika (''controversia''), nastale od ''controversus'', što znači okrenut u suprotnom smjeru, a označavala je i retoričku vježbu koja se praktikovala u starom Rimu. == Pravni aspekt == U teoriji prava, kontroverza se razlikuje od sudskog predmeta. Dok sudski predmeti obuhvataju sve vrste postupaka, uključujući krivične i građanske, kontroverza predstavlja isključivo građanskopravni postupak. Naprimjer, Klauzula o slučaju ili kontroverzi iz 3. člana Ustava Sjedinjenih Američkih Država (Odjeljak 2, Stav 1) propisuje da se "sudska vlast proteže... na kontroverze u kojima su SAD stranka". Ova klauzula tumači se kao zahtjev da savezni sudovi SAD-a ne mogu razmatrati predmete koji ne predstavljaju stvarnu kontroverzu, odnosno stvarni spor između suprotstavljenih strana koje su podobne za sudsko rješavanje. Osim što se definiše obim nadležnosti saveznog sudstva, ova odredba također zabranjuje sudovima izdavanje savjetodavnh mišljenja, kao i razmatranje predmeta koji su preuranjeni (kada kontroverza još nije nastala) ili bespredmetni (kada je kontroverza već riješena). == Benfordov zakon == <blockquote>''Glavni članak: Benfordov zakon o kontroverzi''</blockquote>Benfordov zakon o kontroverzi, kako ga je 1980. godine formulisao astrofizičar i autor naučne fantastike Gregory Bentford, glasi: strast je obrnuto proporcionalna količini dostupnih stvarnih informacija. Drugim riječima, ovaj zakon tvrdi da što je manje činjeničnih informacija dostupno o nekoj temi, to se oko te teme može razviti veći stepen kontroverze, dok s povećanjem količine dostupnih činjenica nivo kontroverze opada. Tako su, naprimjer, kontroverze u fizici uglavnom ograničene na oblasti u kojima eksperimenti još uvijek nisu mogući, dok su kontroverze u politici gotovo neizbježne, jer zajednice često moraju donositi odluke o smjerovima djelovanja na osnovu nedovoljnih informacija. == Psihološke osnove == Kontroverze se često smatraju posljedicom nedostatka povjerenja među stranama u sporu, što implicira i Benfordov zakon kontroverze, koji govori isključivo o nedostatku informacija (strast je obrnuto proporcionalna količini dostupnih stvarnih informacija). Naprimjer, u analizama političke kontroverze oko antropogenih klimatskih promjena, koja je naročito izražena u Sjedinjenim Američkim Državama, predloženo je da se protivljenje naučnom konsenzusu javlja zbog nedovoljne informisanosti o toj temi. Međutim, istraživanje provedeno na uzorku od 1.540 odraslih osoba u SAD-u pokazalo je da nivo naučne pismenosti korelira sa jačinom stava o klimatskim promjenama, ali ne i s tim na kojoj se strani debate ispitanici nalaze. Zagonetna pojava da dvije osobe, izložene istim činjenicama, mogu doći do potpuno različitih zaključaka često se objašnjava pojmom ograničene racionalnosti, naročito u radovima Daniela Kahnemana. Prema ovom pristupu, većina prosudbi donosi se pomoću brzodjelujućih heuristika koje su učinkovite u svakodnevnim situacijama, ali nisu pogodne za donošenje odluka o složenim pitanjima poput klimatskih promjena. Posebno je istaknuto da je usidravanje (''anchoring'') relevantno u kontroverzama o klimatskim promjenama, jer je utvrđeno da su pojedinci skloniji vjerovanju u klimatske promjene ako je vanjska temperatura viša, ako su prethodno podstaknuti da razmišljaju o toplini ili ako im se prilikom razmatranja budućih porasta temperature predoče više temperaturne vrijednosti. U drugim kontroverzama, poput one vezane za HPV vakcinu, ista evidencija dovodila je do donošenja radikalno različitih zaključaka. Kahan i saradnici objasnili su ovaj fenomen pomoću kognitivnih pristrasnosti, naročito pristrasne asimilacije i heuristike vjerodostojnosti. Slični efekti u rezonovanju uočeni su i u nenaučnim kontroverzama, kao što je rasprava o kontroli oružja u Sjedinjenim Američkim Državama. Kao i kod drugih kontroverzi, često se pretpostavlja da bi izlaganje empirijskim činjenicama bilo dovoljno da se rasprava konačno razriješi. Međutim, računarske simulacije kulturnih zajednica pokazale su da se uvjerenja unutar izolovanih podgrupa polariziraju, zasnovano na pogrešnom uvjerenju zajednice da ima nesmetan pristup "temeljnoj istini". Takvo povjerenje u sposobnost grupe da dođe do istine može se objasniti uspjehom zaključivanja zasnovanog na mudrosti mase, ali u odsustvu stvarnog pristupa temeljnoj istini, kao što je bio slučaj u ovom modelu, ovaj metod ne uspijeva. Bayesova teorija odlučivanja omogućava da se ovi neuspjesi racionalnosti opišu kao dio statistički optimizovanog sistema donošenja odluka. Eksperimenti i računarski modeli u oblasti multisenzorne integracije pokazali su da se senzorne informacije iz različitih čula integrišu na statistički optimalan način. Pored toga, čini se da vrste zaključivanja kojima se različiti senzorski ulazi pripisuju jednom izvoru podrazumijevaju Bayesovo zaključivanje o uzročnom porijeklu senzornih podražaja. Stoga se čini neurobiološki vjerovatnim da mozak implementira postupke donošenja odluka koji su bliski optimalnim u smislu Bayesovog zaključivanja. Brocas i Carrillo predložili su model donošenja odluka zasnovan na bučnim (nesigurnim) senzornim ulazima, u kojem se uvjerenja o stanju svijeta ažuriraju pomoću Bayesovog ažuriranja, a odluke se donose kada uvjerenja pređu određeni prag. Oni pokazuju da ovaj model, kada je opimizovan za jednokoračno donošenje odluka, dovodi do usidravanja uvjerenja i polarizacije stavova, upravo onako kako je opisano u kontekstu kontroverzi o globalnom zagrijavanju. Uprkos identičnim dokazima koji se predočavaju, prethodna uvjerenja (ili informacije koje su prve predstavljene) imaju presudan utjecaj na formirana uvjerenja. Dodatno, preferencije aktera (odnosno nagrade koje smatraju vrijednim) također utiču na promjenu uvjerenja, što objašnjava pristrasnu asimilaciju (poznatu i kao potvrdnu pristrasnost – ''confirmation bias''). Ovaj model omogućava da se nastanak kontroverzi posmatra kao posljedica sistema donošenja odluka optimizovanog za jednokoračne odluke, a ne kao rezultat ograničenog rasuđivanja u okviru Kahnemanove ograničene racionalnosti. '''Suverenitet''' se generalno definiše kao vrhovni i nezavisni kontrolni i zakonodavni autoritet nad određenom teritorijom, uključujući i pravo na donošenje zakona. On se izražava kroz sposobnost vršenja vlasti i regulisanja pravnog poretka. Suverenitet obuhvata unutrašnju hijerarhiju unutar države, kao i vanjsku autonomiju, koja označava sposobnost države da djeluje samostalno u međunarodnim odnosima. U okviru svake države, suverenitet pripada osobi, tijelu ili instituciji koja posjeduje konačnu vlast nad građanima i ovlaštenje da mijenja postojeće zakone. U političkoj teoriji, pojam suvereniteta označava vrhovnu legitimnu vlast nad određenom političkom cjelinom. Prema međunarodnom pravu, sve suverene države smatraju se jednakima, a nijedna država nema pravo da se miješa u unutrašnje poslove druge suverene države. Dok Član 2(7) Povelje Ujedinjenih nacija eksplicitno priznaje suverenitet država i uspostavlja princip nemiješanja u unutrašnje poslove suverenih država, ovlasti Vijeća sigurnosti UN-a prema Poglavlju VII predviđaju upotrebu sile protiv države kada je to neophodno za očuvanje ili uspostavu međunarodnog mira. Osim toga, nedavno usvojena Deklaracija o odgovornosti za zaštitu (R2P) ovlašćuje Ujedinjene nacije da intervenišu kako bi "spriječile humanitarnu katastrofu" u državi čija vlada ne može ili ne želi djelovati. Općenito se smatra da država ima suverenitet nad teritorijom kada je dosljedno vršila državnu vlast na toj teritoriji bez prigovora drugih država. De jure suverenitet odnosi se na zakonsko pravo države da to čini, dok de facto suverenitet označava stvarnu sposobnost države da provodi vlast. Pitanje de jure i de facto suvereniteta postaje posebno značajno kada se očekivanje da oba oblika suvereniteta koegzistiraju na istom mjestu i u isto vrijeme ne ispuni, ili kada se nadležnosti nalaze u različitim organizacijama. == Etimologija == Naziv potiče od nepotvrđene latinske riječi superanus (izvedenica od latinskog super - nad), što znači vladar ili poglavar. == Koncepti == Pojam suvereniteta imao je kroz historiju višestruke kontradiktorne komponente, različite definicije i raznovrsne, nekonzistentne primjene. Trenutni koncept državnog suvereniteta obuhvata četiri osnovna aspekta: teritoriju, stanovništvo, vlast i priznanje. Prema Stephenu D. Krasneru, pojam suvereniteta može se razumjeti i na četiri različita načina: * '''Domaći suverenitet''' – stvarna kontrola nad državom koju vrši vlast organizovana unutar ove države. * '''Suverenitet''' '''međuzavisnosti''' – stvarna kontrola kretanja preko granica države. * '''Međunarodni pravni suverenitet''' – formalno priznanje od strane drugih suverenih država. * '''Vestfalski suverenitet''' – u državi ne postoji druga vlast osim domaće suverene (takve druge vlasti mogu biti, npr. političke organizacije ili bilo koji drugi vanjski agent). Često se ova četiri aspekta pojavljuju zajedno, ali to nije nužno – oni ne utiču jedan na drugog, a postoje i historijski primjeri država koje nisu bile suverene u jednom aspektu, dok su istovremeno imale suverenitet u nekom drugom aspektu. Prema Immanuelu Wallersteinu, još jedna fundamentalna osobina suvereniteta je da predstavlja zahtjev koji mora biti priznat da bi imao smisla:<blockquote>Suverenitet je hipotetska razmjena u kojoj dvije potencijalne (ili stvarne) sukobljene strane, poštujući de facto stvarnost moći, razmjenjuju takva priznanja kao svoju najmanje skupu strategiju.</blockquote>Postoje još dva dodatna aspekta suvereniteta koja zaslužuju razmatranje: empirijski i pravni suverenitet. Empirijski suverenitet odnosi se na legitimnost onoga ko upravlja državom i legitimnost načina na koji vrši svoju vlast. Primjeri uključuju situacije u Evropi gdje su plemići imali pravo na privatna ovlaštenja, dok je ustav Katalonije priznao takva prava, što predstavlja empirijski suverenitet. Prema Davidu Samuelu, ovo je važan aspekt države jer mora postojati određena osoba ili grupa pojedinaca koja djeluje u ime naroda države. Pravni suverenitet naglašava važnost priznavanja prava države od strane drugih država da slobodno vrši svoju vlast uz minimalno miješanje. Naprimjer, Jackson, Rosberg i Jones objašnjavaju kako su suverenitet i opstanak afričkih država više zavisili od pravnog priznanja nego od materijalne pomoći. Douglass North ističe da institucije traže strukturu, a ova dva oblika suvereniteta mogu biti metoda za uspostavljanje takve strukture. U određenom periodu, Ujedinjene nacije su pridavale veliki značaj pravnom suverenitetu i često su nastojale da ojačaju njegov princip. U novije vrijeme, UN se okreće uspostavljanju empirijskog suvereniteta. Michael Barnett navodi da je to uglavnom posljedica perioda posle Hladnog ata, jer su UN smatrale da države treba da uspostave mir unutar svojih teritorija kako bi osigurale mirne međudržavne odnose. Teoretičari su primijetili da je u tom periodu pažnja često bila usmjerena na to kako jače unutrašnje strukture doprinose miru među državama. Naprimjer, Zaum tvrdi da je mnogim slabim i siromašnim državama koje su pogođene Hladnim ratom pružena pomoć kako bi razvile nedostatne kapacitete suvereniteta kroz ovaj pod-aspekt tzv. "empirijske državnosti". == Historija == === Klasični period === Rimski pravnik Ulpijan je primijetio sljedeće: * "Narod je prenio sav svoj imperium i moć na cara." (''Cum lege regia, quae de imperio eius lata est, populus ei et in eum omne suum imperium et potestatem conferat'' – Digest I.4.1) * "Zakoni ne obavezuju cara." (''Princeps legibus solutus est'' – Digest I.3.31) * "Odluka cara ima pravnu snagu." (''Quod principi placuit legis habet vigorem'' – Digest I.4.1) Ulpijan je ovom izjavom izrazio ideju da car vrši relativno apsolutnu formu suvereniteta koja proizilazi iz volje naroda, iako sam pojam suverenitet nije izričito koristio. === Srednji vijek === Ulpijanove izjave bile su poznate u srednjovjekovnoj Evropi; suverenitet je u to vrijeme bio važan koncept. Srednjovjekovni monarsi nisu bili suvereni, ili barem ne u punom smislu te riječi, jer su bili ograničeni i dijelili su vlast sa feudalnom aristokratijom. Osim toga, obje strane bile su snažno ograničene običajima. Suverenitet je u srednjem vijeku postojao kao de jure pravo plemstva i kraljevskih porodica. === Reformacija === Suverenitet se ponovo pojavio kao pojam pred kraj 16. stoljeća, u vrijeme kada su graanski ratovi stvorili potrebu za snažnijom centralnom vlasti, dok su monarsi počeli koncentrisati moć u svoje ruke na štetu plemstva, a moderna nacionalna država počela je da se oblikuje. Jean Bodin, djelimično kao reakciju na haos francuskih vjerskih ratova, razvio je teorije suvereniteta koje su zagovarale snažnu centralnu vlast u oblku apsolutne monarhije. U svom djelu iz 1576. godine, ''Les Six Livres de la République'' (''Šest knjiga o Republici''), Bodin tvrdi da je suverenitet svojstven prirodi države i mora biti: * Apsolutan: po ovom pitanju, naveo je da suverena vlast mora biti ograničena obavezama i uslovima, ali da mora moći donositi zakone bez pristanka svojih podanika, ne smije biti vezana zakonima svojih prethodnika i, što je o njemu logično, ne može biti obavezana vlastitim zakonima. * Vječan: suverenitet se ne može privremeno delegirati, npr. snažnom vođi u vanrednim okolnostima ili državnom službeniku. Bodin je smatrao da suverenitet mora biti vječan, jer svako ko ima moć da postavi vremensko ograničenje vlasti mora biti iznad same vlasti, što bi bilo nemoguće ako je vlast apsolurna. Ovo djelo često se smatra prvim evropskim tekstom koji teorijski razrađuje pojam državnog suvereniteta. ---- --------- ---- ------ '''Cezarov građanski rat''' (49–45. p.n.e.) vodio se u kasnoj fazi Rimske Republike između dviju suprotstavljenih strana predvođenih Julijem Cezarom i Pompejem. Glavni povod sukoba bile su političke napetosti oko Cezarove uloge u Republici nakon što je trebao završiti svoje guvernersko razdoblje u Galiji i vratiti se u Rim. Prije izbijanja građanskog rata, Julije Cezar proveo je gotovo deset godina vodeći vojne pohode i osvajanja u Galiji, čime je stekao ogromnu moć i slavu, ali i izazvao zabrinutost među rimskim političarima. Krajem 50. godine prije nove ere, političke napetosti između njega i njegovog bivšeg saveznika Pompeja počele su se nagomilavati, jer ni Cezar ni Pompej nisu bili spremni na kompromis. Ova sve veća napetost kulminirala je kada je Pompej, uz podršku svojih političkih saveznika, uspio uvjeriti Senat da izda naredbu prema kojoj se Cezar mora odreći svojih vojnih zapovjedništava i povući iz svojih provincija. Umjesto da posluša ovu odluku, Cezar je odlučio da se ne povuče i prešao je granicu prema Italiji, čime je praktično otvorio put prema Rimu i označio početak građanskog rata. Građanski rat proširio se na različite dijelove Rimskog svijeta, uključujući Italiju, Iliriju, Grčku, Egipat, sjevernu Afriku i Hispaniju. Ključni događaji odigrali su se u Grčkoj 48. godine prije nove ere. Tamo je Pompej inicijalno pobijedio Cezara u bici kod Dyrrhachiuma, no kasnije je Cezar nadjačao Pompejeve snage u odlučujućoj bici kod Farsala, nakon koje se Pompejeva vojska raspala. Nakon poraza, mnogi istaknuti Pompejevi sljedbenici, poznati kao Pompejci, predali su se, među njima i Marka Junija Bruta te Cicerona. Međutim, neki od njih nastavili su borbu, među kojima su bili Katon Mlađi i Metel Scipion. Sam Pompej pobjegao je u Egipat, gdje je ubrzo nakon dolaska ubijen. Nakon što je konsolidirao vlast u Grčkoj i Egiptu, Julije Cezar vodio je vojnu ekspediciju u Malu Aziju prije nego što se okrenuo prema Sjevernoj Africi. Tamo je 46. godine prije nove ere u bici kod Tapsa porazio Metela Scipiona, jednog od preostalih vođa Pompejevih snaga. Nakon Cezarove pobjede, Katon Mlađi i Metel Scipion odlučili su okončati vlastite živote, odbivši predati se. Sljedeće godine, 45. prije nove ere, Cezar je prešao u Španiju, gdje se u bici kod Munde suočio s posljednjim preostalim Pompejcevima pod vodstvom njegovog bivšeg poručnika Tita Labijena. Njegova pobjeda u ovoj bici praktično je eliminirala svaku organiziranu vojnu opoziciju. Nakon tih uspjeha, Senat je 44. godine prije nove ere proglasio Cezara diktatorom perpetuo, što je značilo da ima neograničenu vlast „za uvijek“. Njegova koncentracija moći izazvala je snažno nezadovoljstvo u senatskim redovima, te je ubrzo ubijen u atentatu koji su izveli grupa senatora, među kojima je bio i Markus Junije Brutus. Građanski rat koji je prethodio ovim događajima smatra se jednom od ključnih prekretnica u povijesti Rima. Mnogi povjesničari ga vide kao neposredni uzrok kraja Rimske Republike, jer je doveo do polarizacije političkih snaga i prekida u normalnom funkcioniranju republikanske vlade. Cezarova sveobuhvatna vojna i politička pobjeda stvorila je vakuum moći koji je trajao nakon njegove smrti. Tijekom sljedećih godina njegov nasljednik Oktavijan postupno je preuzeo potpunu kontrolu nad Rimom, što je na kraju rezultiralo uspostavom Rimskog Carstva, a Oktavijan je postao prvi rimski car pod imenom August. == Pozadina == Dodatne informacije: Prvi trijumvirat i Galski ratovi Glavno pitanje koje se postavljalo u periodu prije rata bilo je kako Cezar, koji je bio u Galiji gotovo deset godina prije 49. godine prije nove ere, ponovo biti integriran u političko tkivo Rima nakon što je akumulirao ogromnu moć i bogatstvo u Galiji. Počevši od 58. godine prije nove ere, godinu dana nakon svog konzulstva 59. godine, Cezar je obavljao prokonzulstvo Cisalpinske Galije zajedno s Ilirikom prema odredbama ''lex Vatinia'' i Transalpske Galije, po nalogu Senata.  Cezar se udružio s Krasom i Pompejem u takozvanom Prvom trijumviratu tokom svog konzulstva.  Savez trojice muškaraca "izazvao je oštro restrukturiranje saveza i poravnanja" s privremenom koristi za njih, ali dugoročnom štetom, jer su se aristokratske grupe ujedinile u opoziciji.  Kratkoročne koristi za njih trojicu proizašle su iz njihovih vlastitih ciljeva: ratifikacije Pompejevog istočnog naselja i agrarnih mjera koje su uključivale Pompeja i Krasa. Politički savez između njih trojice počeo se raspadati sredinom 50-ih godina prije nove ere, ali je stavljen na čekanje ponovnim pregovorima i zajedničkim konzulstvom Pompeja i Krasa 55. godine prije nove ere.  Njihovo zajedničko konzulstvo dodijelilo je konzulima nove provincijske komande, pri čemu je Pompej dobio Hispaniju dok je Kras otišao u Siriju da se bori protiv Parta; Cezar je, sa svoje strane, obnovio svoj prokonzulski mandat u Galiji. Nakon Krasovog odlaska iz Rima krajem 55. godine prije nove ere i nakon njegove smrti u bitci 53. godine prije nove ere, savez se počeo jasnije raspadati. Smrću Krasa i Julije (Cezarove kćeri i Pompejeve supruge) 54. godine prije nove ere, ravnoteža moći između Pompeja i Cezara se urušila i "sukob između [njih dvojice] se stoga mogao činiti neizbježnim".  Od 61. godine prije nove ere, glavna politička linija razdora u Rimu uravnotežila je utjecaj Pompeja, što je dovelo do njegovog traženja saveznika izvan jezgre senatorske aristokracije, tj. Krasa i Cezara; ali porast anarhičnog političkog nasilja od 55. do 52. godine prije nove ere konačno je prisilio Senat da se udruži s Pompejem kako bi uspostavio red.  Slom reda 53. i 52. godine prije nove ere bio je izuzetno uznemirujući: ljudi poput Publija Klodija Pulhera i Tita Anija Mila bili su "u suštini nezavisni agenti" koji su vodili velike nasilne ulične bande u vrlo nestabilnom političkom okruženju.  To je dovelo do Pompejevog isključivog konzulstva 52. godine prije nove ere, kada je preuzeo isključivu kontrolu nad gradom bez sazivanja izborne skupštine. Politička agitacija za oduzimanje Cezarove komande i oduzimanje legija već je započela u proljeće 51. pne.: M. Klaudije Marcel je te godine tvrdio da osvajanje Alezije i pobjeda nad Vercingetoriksom znače da je Cezarova ''provincija'' (tj. zadatak) u Galiji završena i da je stoga njegova komanda istekla.  Također je tvrdio da Cezarova očekivana želja da se kandiduje za drugi konzulat ''u odsustvu'' više nije opravdana nakon njegove pobjede.  Bez obzira na to, Senat je odbacio Marcelov prijedlog, kao i njegov kasniji prijedlog da se Cezarov mandat u Galiji proglasi završenim 1. marta 50. pne.  U to vrijeme, Pompej je također odigrao ključnu ulogu u odbacivanju predloženih prijedloga. Nakon ljeta 50. godine, "pozicije su se učvrstile i događaji su nepovratno napredovali prema kataklizmi", a Pompej je sada odbijao Cezarovu kandidaturu za drugo konzulstvo sve dok se nije odrekao svoje vojske i provincija.  Senat je u cjelini bio relativno miran, snažno podržavajući prijedlog Cezarovog saveznika C. Scribonija Curia , koji je tada bio tribun plebsa , da i Pompej i Cezar predaju svoje vojske i komande.  Prijedlog je usvojen u Senatu sa 370 glasova za i 22 protiv 1. decembra 50. godine prije nove ere,  Pompej i konzul su ga odbacili. Konzul, C. Claudije Marcello, tada je iskoristio glasine da se Cezar sprema napasti Italiju i zadužio Pompeja da brani grad i Republiku. Jedan od razloga zašto je Cezar odlučio krenuti u rat bio je taj što bi bio procesuiran zbog pravnih nepravilnosti tokom svog konzulstva 59. godine prije nove ere i kršenja raznih zakona koje je Pompej donio krajem 50-ih, što bi imalo za posljedicu sramotno progonstvo.  Međutim, teorija o krivičnom gonjenju koja proizlazi iz djela Svetonija i Polija nalazi se na "vrlo sumnjivoj teritoriji"  i "krajnje sumnjiva".  Ne postoje dokazi iz perioda 50-49. godine prije nove ere da je iko ozbiljno planirao suditi Cezaru.  Cezarov izbor da se bori u građanskom ratu bio je motiviran uglavnom njegovim spoticanjem u nastojanjima da postigne drugo konzulstvo i trijumf, u kojem bi neuspjeh u tome ugrozio njegovu političku budućnost.  Štaviše, rat 49. godine prije nove ere bio je povoljan za Cezara, koji je nastavio vojne pripreme dok su Pompej i republikanci jedva počeli s pripremama. Čak i u davna vremena, uzroci rata bili su zagonetni i zbunjujući, a specifični motivi "nigdje se nisu mogli pronaći".  Postojali su razni izgovori, poput Cezarove tvrdnje da brani prava tribuna nakon što su pobjegli iz grada, što je bila "previše očigledna prevara".  Cezarovo vlastito objašnjenje bilo je da će zaštititi svoja lična ''dostojanstva'' ; i Cezara i Pompeja je pokretao ponos, pri čemu je Cezar odbijao da se "pokorno pokori hvalisanju konzervativaca, a kamoli maltretiranju Pompeja", kako Gruen kaže, a Pompej je slično odbijao da prihvati Cezarove prijedloge, iznesene kao da su direktive.  Postojala je mala svjesna želja za ratom do posljednjih sedmica 50. godine prije nove ere, ali " ''boni'' su se zarobili... u politički škripac iz kojeg nisu mogli izaći dostojanstveno osim agresivnim samopotvrđivanjem", dok Cezar nije mogao "dopustiti da se [njegov status i ugled] sruše kroz pokornost". == Građanski rat == U mjesecima koji su prethodili januaru 49. godine prije nove ere, i Cezar i anticezarijevci, sastavljeni od Pompeja, Katona i drugih, izgledali su kao da vjeruju da će druga strana popustiti ili, ako to ne uspije, ponuditi prihvatljive uslove.  Povjerenje između njih dvojice je narušeno u posljednjih nekoliko godina, a ponovljeni ciklusi prepirki na ivici sukoba umanjili su šanse za kompromis. Dana 1. januara 49. godine prije nove ere, Cezar je izjavio da bi bio spreman dati ostavku ako bi to učinili i drugi komandanti, ali, Gruenovim riječima, "ne bi tolerisao nikakvu nejednakost u svojim [Cezarovim i Pompejevim] snagama",  izgledajući kao da prijeti ratom ako se njegovi uslovi ne ispune.  Cezarovi predstavnici u gradu sastali su se sa senatskim vođama sa pomirljivijom porukom, pri čemu je Cezar bio spreman odreći se Transalpske Galije ako bi mu se dozvolilo da zadrži dvije legije i pravo da se kandiduje za konzula bez odricanja od svog ''imperijuma'' (i, time, prava na trijumf), ali Katon je odbacio ove uslove, izjavivši da neće pristati ni na šta osim ako se to javno ne predstavi Senatu. Senat je bio uvjeren uoči rata (7. januara 49. p.n.e.) - dok su Pompej i Cezar nastavili okupljati trupe - da zahtijeva od Cezara da se odrekne svog položaja ili da bude proglašen neprijateljem države.  Nekoliko dana kasnije, Senat je također oduzeo Cezaru dozvolu da se kandiduje na izborima u odsustvu i imenovao nasljednika Cezarovog prokonzula u Galiji; dok su procezarijanski tribuni stavili veto na ove prijedloge, Senat ih je ignorisao i pokrenuo senatus ''consultum ultimum'' , ovlastivši magistrate da poduzmu sve mjere potrebne za osiguranje sigurnosti države.  Kao odgovor, nekoliko tih procezarijanskih tribuna, dramatizirajući svoju tešku situaciju, pobjeglo je iz grada u Cezarov logor. === Početak rata === ==== Prelazak Rubikona ==== Vidi također: Prelazak Rubikona Desetog ili 11. januara, Cezar je prešao Rubikon ,  malu rijeku koja označava granicu između provincije Cisalpinske Galije na sjeveru i same Italije na jugu. Svetonije tvrdi da je , prelazeći Rubikon , Cezar uzviknuo ''alea iacta est'' ("kocka je bačena"), iako Plutarh tvrdi da je Cezar govorio na grčkom citirajući pjesnika Menandra sa ''anerriphtho kubos'' ("ἀνερρίφθω κύβος", "neka se kocka baci");  Cezarovi komentari uopće ne spominju Rubikon.  Ovo je označilo formalni početak neprijateljstava, a Cezar je "nesumnjivo bio pobunjenik". S obje strane, obični vojnici slijedili su svoje vođe: "galske legije su slušale svog zaštitnika i dobročinitelja [koji] je zaslužio res ''publica'' ... drugi su slijedili Pompeja i konzule [koji] su predstavljali ''res publica'' ".  Cezar se pobrinuo da se obrati svojim ljudima: prema vlastitom iskazu, govorio je o nepravdama koje su mu nanijeli njegovi politički neprijatelji, kako ga je Pompej izdao, i uglavnom se fokusirao na to kako su prava tribuna zgažena ignoriranjem tribunskih veta Senata, paradirajući tribune koji su pobjegli iz grada pred trupama prerušeni u svoje prerušavanja. U ''senatus consultum ultimum'' , Cezar je tvrdio da je to nepotrebno i da bi trebalo biti ograničeno samo na okolnosti u kojima je Rim bio pod direktnom prijetnjom. Za većinu Rimljana, izbor strane bio je težak. Samo mali broj ljudi bio je posvećen jednoj ili drugoj strani na početku neprijateljstava. Na primjer, Gaj Klaudije Marcel, koji je kao konzul 50. godine prije nove ere zadužio Pompeja za odbranu grada, izabrao je neutralnost.  Tada mladi Marko Junije Brut , čijeg je oca Pompej podmuklo ubio tokom Brutovog djetinjstva, čija je majka bila Cezarova ljubavnica i koji je odrastao u kući Katona Mlađeg , odlučio je napustiti grad,  postavivši položaj u Kilikiji, a odatle u Pompejev logor.  Cezarov najpouzdaniji poručnik u Galiji, Tit Labijen, također je prebjegao od Cezara Pompeju, moguće zbog Cezarovog gomilanja vojnih slava ili ranije odanosti Pompeju. ==== Marš na Rim ==== Cezarov tajming je bio dalekovid: Italija je bila potpuno nespremna za invaziju.  Cezar je osvojio Ariminum (današnji Rimini ) bez otpora, budući da su se njegovi ljudi već infiltrirali u grad; u brzom slijedu je osvojio još tri grada.  Vijest o Cezarovom upadu u Italiju stigla je do Rima oko 17. januara.  Kao odgovor, Pompej je "izdao edikt u kojem je proglasio stanje građanskog rata, naredio svim senatorima da ga slijede, [i] izjavio da će svakoga ko ostane smatrati Cezarovim pristalicom".  Pompej i njegovi saveznici napustili su grad zajedno s mnogim neopredijeljenim senatorima, bojeći se krvavih odmazdi prethodnih građanskih ratova; drugi senatori su jednostavno napustili Rim i otišli u svoje seoske vile, nadajući se da će ostati neprimjetni. Krajem januara, Cezar i Pompej su pregovarali, a Cezar je predložio da se njih dvojica vrate u svoje provincije (što bi od Pompeja zahtijevalo da otputuje u Španiju) i zatim raspuste svoje snage. Pompej je prihvatio te uslove pod uslovom da se odmah povuku iz Italije i podnesu spor na arbitražu Senata, što je Cezar odbio jer bi ga to stavilo na milost i nemilost neprijateljski raspoloženih senatora, a istovremeno bi se odreklo svih prednosti svoje iznenadne invazije.  Cezar je nastavio napredovati. Nakon susreta s pet kohorti pod komandom Kvinta Minucija Terma kod Iguvija, Termove snage su dezertirale. Cezar je brzo zauzeo Picenum, područje iz kojeg je Pompejeva porodica porijeklom. Iako su se Cezarove trupe jednom sukobile s lokalnim snagama, srećom po njega, stanovništvo nije bilo neprijateljski raspoloženo: njegove trupe su se suzdržavale od pljačke, a njegovi protivnici su imali "malo popularnosti u narodu".  U februaru 49. godine prije nove ere, Cezar je primio pojačanje i zauzeo Askulum kada je lokalni garnizon dezertirao. Tek kada je stigao u Korfinijum, naišao je na ozbiljan otpor predvođen Lucijem Domicijem Ahenobarbom , kojeg je Senat nedavno imenovao za guvernera Galije.  Pompej je pozvao Ahenobarba da se povuče na jug i pridruži mu se, ali Ahenobarb je odgovorio zahtjevima za podršku; bez obzira na to, Cezar se pripremio za opsadu.  Nakon što je Ahenobarb primio pismo od Pompeja u kojem mu je odbijena podrška, tvrdio je da pomoć stiže, ali je uhvaćen u planiranju ličnog bijega; kao odgovor, njegovi ljudi su ga uhapsili i poslali izaslanike da se predaju Cezaru nakon kratke sedmodnevne opsade.  Među predatima bilo je pedesetak senatora i konjanika, a svima im je Cezar dozvolio da odu. Kada su korfinijumski lokalni magistrati predali oko šest miliona sestercija koje je Ahenobarb donio da plati svojim ljudima, Cezar ih je vratio ljudima i zatražio od njih da polože zakletvu vjernosti, što su oni i učinili. Cezarovo napredovanje niz jadransku obalu bilo je iznenađujuće blago i disciplinovano: njegovi vojnici nisu pljačkali sela kao što su to činili tokom Društvenog rata nekoliko decenija ranije. Niti se Cezar osvetio svojim političkim neprijateljima kao što su to učinili Sula i Marius. Politika milosti bila je također vrlo praktična: Cezarova mirnoća spriječila je stanovništvo Italije da se okrene protiv njega.  U isto vrijeme, Pompej je planirao pobjeći na istok u Grčku gdje bi mogao okupiti ogromnu vojsku iz istočnih provincija. Stoga je pobjegao u Brundisium (današnji Brindisi ), rekvirirajući trgovačke brodove za putovanje Jadranom. Cezar je progonio Pompeja do Brundizija, stigavši ​​9. marta sa šest legija. Do tada je većina Pompejevih snaga otišla, a zaštitnica od dvije legije čekala je transport. Dok je Cezar pokušavao blokirati luku zemljanim radovima i ponovo otvoriti pregovore, zemljani radovi nisu bili uspješni i Pompej je odbio pregovarati, pobjegavši ​​na istok sa gotovo svim svojim ljudima i svim brodovima u regiji. === Španija i Afrika === Dodatne informacije: Opsada Masilije , bitka kod Ilerde , bitka kod Utike (49. pne) i bitka kod rijeke Bagradas (49. pne) Nakon ovog neuspjeha i iskoristivši Pompejev bijeg na istok, Cezar je marširao na zapad prema Hispaniji . Dok je bio u Italiji, sazvao je sastanak preostalog Senata 1. aprila; odaziv je bio slab. Tamo je Cezar ponovio svoje pritužbe i zatražio da se pošalju senatorski izaslanici da pregovaraju s Pompejem; iako je prijedlog usvojen, niko se nije dobrovoljno javio. Sazvan je i sastanak concilium ''plebis'' ; iako je Cezar svakom građaninu obećao poklon od 300 sestercija i garanciju opskrbe žitom, prijem je bio prigušen.  Kada je jedan od tribuna, Lucije Cecilije Metel, uložio veto protiv Cezarovog pokušaja opljačkanja državne blagajne , Cezar je prijetio Metelovom životu sve dok nije popustio.  Neki naučnici smatraju da ovaj događaj pokazuje neiskrenost Cezarovog zagovaranja prava tribuna na početku građanskog rata.  U napadu je zaplijenjeno oko 15 hiljada zlatnih poluga, 30 hiljada srebrnih poluga i 30 miliona sestercija.  Taj događaj je bio dovoljno neugodan da je izostavljen iz Cezarovih ''Komentara'' o građanskom ratu. Ostavivši Marka Antonija na čelu Italije, a pretora Lepida u Rimu, Cezar se uputio na zapad prema Španiji, ogorčen zbog neugodnih epizoda pred Senatom i Metelom.  Usput je započeo opsadu Masilije kada mu je grad zabranio ulazak i došao je pod komandu spomenutog Domicija Ahenobarba. Ostavivši opsadu, Cezar je nastavio prema Španiji s malom tjelohraniteljicom i 900 njemačkih pomoćnih konjanika.  Stigao je u junu 49. i kod Ilerde porazio je pompejevu vojsku pod komandom legata Lucija Afranija i Marka Petreja . Pompejev preostali legat u Španiji, Marko Terencije Varon, predao se ubrzo nakon toga, stavljajući cijelu Španiju pod Cezarovu kontrolu. Istovremeno s Cezarovom invazijom na Španiju, poslao je svog poručnika Curia da napadne Siciliju i Afriku uz pomoć Gaja Kaninija Rebilusa , gdje su njegove snage odlučno poražene u bici na rijeci Bagradas u augustu 49. godine prije nove ere. Curion je poginuo u bici. Vrativši se u Rim u decembru 49. godine prije nove ere, Cezar je ostavio Kvinta Kasija Longina da komanduje Španijom  i dao ga je pretoru Marku Emiliju Lepidu da ga imenuje diktatorom .  Kao diktator, proveo je izbore za konzulstvo 48. godine prije nove ere prije nego što je iskoristio diktatorske ovlasti za donošenje zakona kojima se iz progonstva povlače oni koje su Pompejevi sudovi osudili 52. godine prije nove ere, izuzev Tita Anija Mila , i vraćaju politička prava djeci žrtava Sulanovih proskripcija.  Održavanje diktature bio bi jedini način da izbjegne odustajanje od svog ''imperijuma'' , legija, ''provincija'' i prava na trijumf dok je unutar ''pomerijuma'' .  Kandidujući se na istim izborima koje je proveo, osvojio je drugi mandat kao konzul, a Publije Servilije Vatija Isaurikus mu je bio kolega. Dao je ostavku na diktaturu nakon jedanaest dana.  Cezar je zatim nastavio progon Pompeja preko Jadrana === Makedonska kampanja === Glavni članak: Cezarova invazija na Makedoniju Dodatne informacije: Bitka kod Dyrrhachiuma (48. p.n.e.) , Opsada Gomphija i Bitka kod Farsala Po dolasku u Brundizij, Cezar nije imao dovoljno transportnih brodova da preveze cijelu svoju snagu, što je značilo da bi bila potrebna višestruka putovanja preko Jadrana; to je zakomplicirala pompejska flota stacionirana na istočnoj strani Jadrana pod komandom Marka Kalpurnija Bibula .  Isplovljavajući 4. januara 48. godine prije nove ere - u stvarnosti, zbog odstupanja od rimskog kalendara , kasna jesen  - Cezar je iznenadio Pompejce, Pompejeve trupe raspršene po zimovnicima, a Bibulova flota nije bila spremna.  Bibulova flota, međutim, brzo je stupila u akciju i zarobila neke od Cezarovih transportnih brodova dok su se vraćali u Brundizij, ostavljajući Cezara nasukanog sa oko sedam legija i malo hrane.  Cezar je zatim krenuo prema Apoloniji uz malo lokalnog otpora, što mu je omogućilo da osigura bazu i neke zalihe hrane; vidjevši da je glavna pompejska baza za snabdijevanje bila u Draču, Cezar je napredovao prema njoj, ali se povukao kada je Pompej stigao prvi sa nadmoćnijim snagama. Nakon što je 10. aprila primio ostatak svoje vojske iz Italije pod komandom Marka Antonija, Cezar je ponovo krenuo prema Draču, što je dovelo do bitke kod Drača . Nakon pokušaja zaobilaženja pompejskih branilaca, Cezar je pokušao zauzeti vitalno pompejsko logističko središte Drač, ali nije uspio nakon što ga je Pompej okupirao i okolna uzvišenja.  Kao odgovor, Cezar je opsjedao Pompejev logor i izgradio ophodnju oko njega, sve dok, nakon višemjesečnih okršaja, Pompej nije uspio probiti Cezarove utvrđene linije i prisiliti Cezara na strateško povlačenje prema Tesaliji. Nakon pobjede, nastojeći poštedjeti Italiju od invazije, spriječiti Cezara da porazi snage Scipiona Nasike koje su stigle iz Sirije, i pod pritiskom svojih previše samouvjerenih saveznika koji su ga optuživali za produženje rata kako bi proširio svoju komandu,  Pompej je nastojao uvesti Cezara u odlučujuću bitku.  Nakon susreta sa sirijskim pojačanjima Scipiona Nasike, Pompej je početkom augusta poveo svoje snage za Cezarom, tražeći povoljno tlo za bitku.  Nakon nekoliko dana konjičkih okršaja, Cezar je uspio namamiti Pompeja s brda i prisiliti ga na bitku na ravnici Farsala .  Tokom bitke, bočni manevar koji je predvodio Labijen nije uspio protiv rezervne linije Cezarovih trupa, što je dovelo do sloma pompejske pješadije protiv Cezarovih veterana.  Ubrzo nakon bitke i negdje u oktobru, Cezar je po drugi put imenovan diktatorom , na cijelu godinu. Pompej, očajavajući zbog poraza, pobjegao je sa svojim savjetnicima u Mitilinu, a odatle u Kilikiju gdje je održao ratno vijeće; u isto vrijeme, Katonove pristalice su se pregrupirale na Korkiri i odatle otišle u Libiju.  Drugi, uključujući Marka Junija Bruta, tražili su Cezarovo pomilovanje, putujući preko močvara do Larise gdje ga je Cezar potom ljubazno dočekao u svom logoru.  Pompejevo ratno vijeće odlučilo je pobjeći u Egipat,  koji mu je prethodne godine pružio vojnu pomoć. === Egipatska dinastička borba === Dodatne informacije: Aleksandrijski rat i Kleopatra Kada je Pompej stigao u Egipat , dočekala ga je gostoljubiva delegacija sastavljena od nekoliko Egipćana i dva rimska oficira koji su služili s njim godinama ranije. Ubrzo nakon ulaska u njihov brod, ubijen je pred svojom ženom i prijateljima na palubi.  Cezar je energično progonio Pompeja jer su ga njegova vještina i mreža klijenata činili najvećom prijetnjom; putujući prvo u Aziju, a zatim na Kipar i Egipat,  stigao je tri dana nakon Pompejevog ubistva.  Tamo mu je predstavljena Pompejeva glava, zajedno s njegovim pečatnim prstenom; Cezar je zaplakao kada je vidio prsten i odmaknuo se od glave: "njegovo gađenje i tuga su možda bili iskreni, jer se od početka ponosio svojom milosti". Egipat je do tada bio upleten u ponovljene građanske ratove, u kojima je često arbitrirao Rim – dijelom i zahvaljujući ogromnom mitu koje su egipatski monarsi davali rimskim vođama – što je narušilo nezavisnost kraljevstva.  Dok je bio u Egiptu, Cezar se počeo uplitati u dinastički spor između Ptolomeja XIII i Kleopatre , koji su u testamentu (registrovanom u Rimu) posljednjeg egipatskog kralja ( Ptolomeja XII Auleta ) proglašeni suvladarima.  Do 48. godine prije nove ere, odnosi između dva suvladara su se narušili, a njih dvojica su se međusobno pratili vojskama na suprotnim stranama Nila. Cezar je zahtijevao isplatu od deset miliona denara velikog duga koji mu je obećao prethodni kralj; zahtjev gotovo sigurno motiviran "ogromnim finansijskim obavezama" potrebnim za isplatu njegovih trupa; također je izjavio da će arbitrirati u sporu oko nasljeđivanja između Ptolomeja XIII i Kleopatre.  Kao odgovor, Potin (eunuh regent Ptolomeja XIII) je očigledno pozvao vojsku u grad i opsjedao Cezarovu okupaciju kraljevske četvrti; Cezar je pozvao pojačanje iz rimske Azije. Dok je bio pod opsadom Aleksandrije , Cezar je upoznao Kleopatru i postao njen ljubavnik kada se ona krišom sakrila u kraljevsku četvrt. Otprilike u to vrijeme, Cezar je također donio svoju odluku o dinastičkom sporu: uslovi testamenta bili su jasni i oboje bi morali biti suvladari. Ptolomej XIII je bio impresioniran, vjerovatno već svjestan Cezarove i Kleopatrine veze.  Nakon nekoliko mjeseci opsade, Cezarove snage su zamijetile snage pod Mitridatom iz Pergama iz Sirije, dovodeći Egipćane u bitku s Cezarovim snagama gdje su Egipćani bili potpuno poraženi. Ptolomej XIII je pobjegao, ali se utopio kada se njegov brod prevrnuo. Nakon pobjede, Cezar je dao rimsku provinciju Kipar Egiptu, vjerovatno osigurao isplatu svog finansijskog zahtjeva i povjerio Kleopatri (zajedno s novim suvladarom Ptolemejem XIV Filopatorom , Kleopatrinim mlađim bratom) vlast nad Egiptom.  Iako Cezarov ''Aleksandrijski rat'' implicira da je odmah napustio Egipat, on je zapravo ostao oko tri mjeseca krstareći s Kleopatrom duž Nila, uglavnom da se odmori, a možda i djelimično da jasno pokaže podršku Rima Kleopatrinom novom režimu. Vijesti o krizi u Aziji nagovorile su Cezara da napusti Egipat sredinom 47. godine prije nove ere, u koje vrijeme izvori sugeriraju da je Kleopatra već bila trudna. Ostavio je za sobom tri legije pod komandom sina jednog od svojih oslobođenika kako bi osigurao Kleopatrinu vlast.  Kleopatra je vjerovatno rodila dijete, koje je nazvala "Ptolomej Cezar", a koje su Aleksandrijci zvali "Cezarion", krajem juna.  Cezar je vjerovao da je dijete njegovo, jer je dozvolio korištenje imena. === Rat protiv Farnaka === Dodatne informacije: Bitka kod Nikopolja (48. pne) , bitka kod Zele i Farnak II od Ponta Svjestan građanskog rata, Farnak II je želio povratiti očeve zemlje izgubljene tokom Trećeg mitridatovog rata i odmah je napao velike dijelove Kapadokije, Armenije, istočnog Ponta i Male Kolhide.  Rimski izvori ga prikazuju okrutno, naređujući kastraciju svih zarobljenih Rimljana; ovi napadi su bili neosporni nakon što je Pompej ispraznio istok za trupe sve dok se Cezarov legat Gnej Domicije Kalvin nije bezuspješno borio s njim u blizini Nikopolja u decembru 48. godine prije nove ere s neiskusnom vojskom. Cezar se iz Egipta kretao na sjever duž istočne mediteranske obale, krećući se direktno prema Farnakovoj invaziji, nastojeći zaštititi svoj ugled, koji bi znatno pretrpio ako strana invazija ostane nekažnjena.  Farnak je pokušao pregovarati s Cezarom, koji je odbio sve pregovore, podsjećajući ga na njegov tretman rimskih zarobljenika. Cezar je od njega zahtijevao da se odmah povuče sa svih okupiranih teritorija, vrati im plijen i oslobodi sve zarobljenike. Kada su Rimljani stigli blizu grada Zele na vrhu brda, Farnak je pokrenuo sveopći napad dok su se Rimljani ukopavali. Napad je izazvao zbunjenost među Cezarovim snagama, ali su se one brzo oporavile i potisnule Farnakove snage nizbrdo. Nakon proboja na Cezarovoj desnoj strani, Farnakova vojska je poražena. Pobjegao je natrag u svoje kraljevstvo, ali je odmah ubijen.  Cijela kampanja je trajala samo nekoliko sedmica. Cezarova pobjeda bila je toliko brza da je u pismu prijatelju u Rimu, našalio se " ''Veni, vidi, vici'' " ("Dođoh, vidjeh, pobijedih"), oznaka koja se ponavljala na transparentima koji su nošeni tokom njegovog pontskog trijumfa; također je ismijavao Pompeja što je stekao ime boreći se protiv tako slabih neprijatelja. === Kratak povratak u Rim i pobuna === Međutim, u Rimu, tokom ovih egipatskih i pontskih kampanja, politika se nastavila. Publije Kornelije Dolabela služio je kao jedan od tribuna 47. godine prije nove ere.  Tokom svog mandata, predložio je ukidanje svih dugova i odustajanje od plaćanja stanarine. To je navelo Antonija, koji je služio kao Cezarov ''magister equitum'' u diktaturi, da interveniše protiv prijedloga.  Kada je Antonije otišao u Kampaniju da se pozabavi pobunom u Cezarovoj Devetoj i Desetoj legiji, u Rimu se ponovo rasplamsalo nasilje u porodici, što je navelo Senat da pozove na ''senatus consultum ultimum,'' ali nedostatak prisutnih magistrata sa ''imperijumom'' značio je da niko nije mogao da ga sprovede; tek nakon nekog vremena Antonije se vratio, uspostavljajući red uz ozbiljne gubitke života, nanoseći ozbiljan udarac svojoj popularnosti. Istovremeno, Katon je predvodio svoje snage iz Cirenaike preko pustinje do Afrike (današnji Tunis), povezujući se s Metelom Scipionom; oni su, zajedno s Labijenom, naveli jednog od Cezarovih guvernera u Hispaniji Ulterior na prebjeg . Cezar se vratio u Italiju i Rim krajem 47. godine prije nove ere, sastajući se u Brundisijumu s Ciceronom i pomilujući ga, koji je izgubio nadu u Pompejevu pobjedu nakon Pompejeve smrti.  Po povratku, jasno je stavio do znanja da je izgubio povjerenje u Antonija, ali iznenađujuće ne i u Dolabelu. Cezar je izabrao sufektne magistrate za 47. godinu i magistrate za novu godinu (46. godine prije nove ere); svoje ljude je rasporedio u svećeničke kolegije i sufektne magistrate, proširivši broj pretora s osam na deset, kako bi ih nagradio za njihovu odanost.  Što se njega tiče, odbio je nastaviti diktaturu, umjesto toga preuzevši konzulat s Lepidom kao kolegom. Pobunjenici u Kampaniji nisu se smirili Cezarovim povratkom. Cezar je poslao jednog od svojih poručnika, budućeg historičara Gaja Salustija Krispa (također imenovanog za pretora 46. godine prije nove ere), da pregovara s ljudima, ali Salustija je zamalo ubila rulja.  Cezar je zatim lično otišao pred trupe, koje su se tada približavale Rimu pod oružjem; odmah ih je otpustio, obećao da će dobiti svoju zemlju i penzijske bonuse te ih nazvao ''kviritima'' (građanima).  Njegovi ljudi, šokirani njihovim ležernim otpuštanjem, molili su Cezara da ih vrati u službu; glumeći nevoljkost, dozvolio je da ga nagovore i napravio je bilješke kako bi vođe pobune doveo u izložene i opasne položaje u predstojećoj kampanji. Dok je bio u Italiji, konfiskovao je i prodao po tržišnoj cijeni imovinu Pompeja i protivnika koji su sada mrtvi ili još uvijek nepomilovani, prije nego što je posudio još sredstava.  Dolabelline prijedloge za otpis duga rješavao je odbijajući ih prihvatiti, tvrdeći da bi ga njegovi veliki dugovi učinili glavnim korisnikom takvog plana.  Odluka o prodaji konfiskovane imovine po tržišnoj cijeni razočarala je neke od Cezarovih saveznika, ali je također ukazivala na njegove teške finansijske probleme. === Afrička kampanja === Dodatne informacije: Bitka kod Ruspine i Bitka kod Tapsusa Cezar je naredio svojim ljudima da se okupe u Lilibeju na Siciliji krajem decembra. U ovaj štab je postavio maloljetnog člana porodice Scipio - izvjesnog Scipio Salvita ili Salucija - zbog mita da se nijedan Scipio ne može pobijediti u Africi.  Tamo je okupio šest legija i krenuo prema Africi 25. decembra 47. godine prije nove ere.  Tranzit je poremećen olujom i jakim vjetrovima; samo oko 3.500 legionara i 150 konjanika iskrcalo se s njim u blizini neprijateljske luke Hadrumentum .  Apokrifno se zna da je prilikom iskrcavanja Cezar pao na plažu, ali je uspio uspješno nasmijati loš znak kada je zgrabio dvije šake pijeska, uzvikujući "Uhvatio sam te, Afriko!". ==== Ruspina ==== Na početku kampanje, Cezarove snage su bile znatno nadbrojane: Metel Scipion je predvodio deset legija (vjerovatno slabih poput Cezarovih legija) i velike kontingente savezničke konjice pod kraljem Jubom I od Numidije , koji je također predvodio oko 120 ratnih slonova.  Zahvaljujući iznenađenju, Cezar je imao potrebno vrijeme da pronađe i reorganizuje svoje raštrkane snage, a također je poslao naredbe Siciliji da se vrati s pojačanjima.  Pošto su Pompejci već stekli većinu dostupnih zaliha hrane, Cezar je bio prisiljen da se brzo kreće. Zaobišao je Hadrumentum nakon što je odbio da se preda i uspostavio baze u Ruspini, gdje je predvodio veliku grupu za sakupljanje hrane koja se potom upustila u sukob sa snagama pod Labijenom.  Cezarove neiskusne trupe su se veći dio dana kolebale pod napadom numidske konjice prije nego što su se povukle nakon kontranapada, što je rezultiralo strateškim porazom, jer je Cezar bio spriječen da sakuplja hranu. S oskudnim zalihama, Cezar je utvrdio svoj logor u Ruspini dok se Metel Scipion pridružio Labijenovim snagama samo tri milje od Cezarove pozicije. Njihov saveznik, kralj Juba, također se pomaknuo da se poveže s njima, ali je bio prisiljen da se premjesti na zapad kada je njegovo kraljevstvo napao njegov rival, Boko II iz Mauretanije, sa snagama koje je predvodio rimski plaćenik Publije Sittije , koji je pobjegao iz Rima nakon sloma druge Katilinarove zavjere .  Ovo je bila sreća za Cezara, koji to nije organizovao.  Scipionove snage su patile od endemskog dezerterstva; međutim, Cezar je zauzeo defanzivni pristup sve dok mu nisu stigle dvije legije, 800 galskih konjanika i značajne zalihe hrane, nakon čega je ponovo preuzeo ofanzivu. Nakon nekoliko okršaja između Cezara i Metela Scipiona oko nekih brda na periferiji grada i pompejskog izvora vode u Uziti, Metel Scipion je dobio pojačanje od Jubine savezničke konjice i teške pješadije. Nakon još borbi za terenske prednosti oko Uzite, Cezarove snage su pojačale veteranske legije koje su se pobunile u Kampaniji.  S obzirom na to da mu je ponestalo zaliha i da su šanse za zauzimanje Uzite bile male, Cezar je odlučio da se povuče, zauzevši neke zalihe hrane prije nego što je nastavio i opsjedao Taps. ==== Tapsus i povratak ==== Time je Cezar prisilio Pompejce da se formiraju za bitku. S obzirom na to da je dobar teren sužavao front, ograničavajući Metulovu brojčanu prednost, Cezar je krenuo da se obrati svojim ljudima, koji su spontano napali protivničke linije, iznenadili ih i brzo ih porazili.  Plutarh, međutim, izvještava da je Cezar osjetio nadolazeći epileptični napad i da je odveden na odmor, što je dovelo do konfuznog napada.  U svakom slučaju, Metulove Scipionove snage su bile poražene, s izuzetno nejednakim žrtvama: oko 10.000 mrtvih Pompejaca za oko 50 žrtava.  Metel Scipion i ostatak pompejskog vođstva uspjeli su, međutim, pobjeći, iako je većina završila mrtva u roku od nekoliko sedmica, bilo od samoubistva ili pogubljenja nakon zarobljavanja: Metel Scipion pokušao je pobjeći morem, ali je izvršio samoubistvo kada su ga presreli cezarovi brodovi; Juba i pompejski oficir po imenu Marko Petreje dogovorili su pakt o samoubistvu u borbi jedan na jedan.  Labijen je uspio pobjeći i otići u Hispaniju, gdje se pridružio Gneju i Sekstu Pompeju. Tokom kampanje pred Tapsom, Katon Mlađi je držao grad Utiku i nije prisustvovao bitci; kada je obaviješten o porazu, konsultovao se sa svojim vojnicima, kojih je bilo samo tri stotine i bili su beznadežno brojčano nadjačani.  Nakon večere, Katon je uzeo mač i zario se u stomak; na buku je pozvan doktor, ali Katon je rastrgao konce i "počeo čupati vlastitu utrobu", umirući prije nego što ga je iko mogao zaustaviti. Cezar je bio razočaran što neće moći pomilovati Katona, koji je počinio samoubistvo prvenstveno "iz želje da izbjegne milost svog neprijatelja".  Zatim je ostao u Africi kako bi riješio poslove u regiji, podvrgavajući zajednice koje su podržavale Pompeja kaznenim kaznama. Također je imao kratku aferu s Eunojom , suprugom kralja Boguda od Mauretanije.  U junu 46. napustio je Afriku i otišao u Rim, prvo se zaustavivši na Sardiniji,  a zatim se vratio u grad krajem jula. === Druga španska kampanja i njen kraj === Nakon Cezarovog povratka u Rim, proslavio je četiri trijumfa: nad Galijom, Egiptom, Azijom i Afrikom. Pobjeda nad drugim Rimljanima u Africi "taktično je smatrana" pobjedom nad Jubinom Numidijom.  Proslave su počele 21. septembra i trajale su do 2. oktobra, uz raskošne parade zarobljenika i opljačkanog blaga.  Cezar je, kao trijumfator, također proslavio ovu priliku dajući sebi pravo da mu prethode sedamdeset dva liktora - daleko više od uobičajenih dvanaest konzula i uobičajenih dvadeset četiri diktatora - simbolizirajući da je tri puta držao diktaturu.  Održavane su i masovne igre i javni banketi; Cezar je također dao ogromne donacije svojim ljudima, ekvivalentne više od šesnaest godina plate, a još više za centurione i oficire. Glavni izvor za kampanju u Španiji poznat je kao ''Španski rat'' (ili ''Bellum Hispaniense'' ) i vjerovatno ga je napisao jedan od Cezarovih oficira, "ali je daleko najmanje zadovoljavajuća od knjiga dodanih njegovim ''Komentarima'' ".  Elizabeth Rawson, u knjizi ''Cambridge Antique History'' , opisuje "nespretnog pripovjedača".  Druge kritike usmjerene su na pisanje: njegov "poluobrazovani latinski", njegov status "najnepismenije i najrazdražujuće knjige u klasičnoj književnosti", sa "vrlo jadnim stilom" i "lošim imitacijama Cezarove lucidnosti". ==== Rana kampanja ==== Cezar je, međutim, otišao u Španiju u novembru 46. godine prije nove ere, kako bi tamo svladao opoziciju.  Njegovo imenovanje Kvinta Kasija Longina nakon prve kampanje u Španiji dovelo je do pobune: Kasijeva pohlepa i... "neugodan" temperament doveli su do toga da su mnogi provincijalci i trupe otvoreno prešli na stranu Pompeja, dijelom okupljeni od strane Pompejevih sinova Gneja i Seksta .  Pompejcima su se pridružile i druge izbjeglice iz Tapsa, uključujući Labijena. Nakon što je primio loše vijesti s poluotoka, otišao je s jednom iskusnom legijom, jer su mnogi njegovi veterani bili otpušteni, i stavio Italiju u ruke svog novog ''magistra viteštva'' Lepida .  Predvodio je ukupno osam legija, što je izazvalo strahove da bi ga mogla poraziti zastrašujuća snaga Gneja Pompeja od više od trinaest legija i dodatnih pomoćnih trupa.  Španska kampanja bila je prepuna zločina, Cezar je svoje neprijatelje tretirao kao pobunjenike; Cezarovi ljudi su ukrašavali svoja utvrđenja odrubljenim glavama i masakrirali neprijateljske vojnike. Cezar je prvo stigao u Španiju i oslobodio Uliju od opsade. Zatim je marširao protiv Kordube, u kojoj je bio garnizon Seksta Pompeja, koji je zatražio pojačanje od svog brata Gneja.  Gnej je isprva odbio bitku na Labijenov savjet, prisiljavajući Cezara na zimsku opsadu grada, koja je na kraju otkazana nakon malog napretka; Cezar je zatim krenuo u opsadu Ategue, praćen Gnejevom vojskom.  Međutim, značajna dezerterstva su počela uzimati danak pompejskim snagama: Ategua se predala 19. februara 45. godine prije nove ere, čak i nakon što je njen pompejski komandant masakrirao osumnjičene prebjege i njihove porodice na zidinama.  Gnejeve Pompejeve snage su se nakon toga povukle iz Ategue, a Cezar ih je slijedio. ==== Munda ==== Dodatne informacije: Bitka kod Munde i Bitka kod Laura Dezerterstva su prisilila Gneja Pompeja da pruži bitku na grebenu blizu Munde.  Cezar, tražeći odlučujući ishod, dao je bitku, poslavši svoje ljude da marširaju uz greben kako bi se sukobili s Pompejcima u ogorčenoj borbi; Cezarove snage su se pokolebale, a Cezar je požurio u prve linije kako bi lično okupio svoje ljude. Kada je Cezarova Deseta legija (s njegove desne strane) probila pompejansku liniju, Labijen je poveo legiju da popuni prazninu. Međutim, bok je već bio razbijen od strane cezarove konjice, koja je cijelu pompejansku vojsku natjerala u bijeg.  Borbe su bile dovoljno žestoke da Plutarh prenosi da je Cezar rekao svojim prijateljima "često se borio za pobjedu, ali sada prvo za svoj život".  Svetonije tvrdi da je Cezar u očaju razmišljao o samoubistvu.  Cezar je pretrpio oko hiljadu mrtvih, "visok postotak od vojske koja je vjerovatno brojala mnogo više od 25.000-30.000 ljudi". Labijen je ubijen na bojnom polju; Gnej Pompej je pobjegao, ali je ubrzo nakon toga zarobljen i pogubljen.  Dok je Sekst Pompej uspio pobjeći u skrivanje, a s druge strane Mediterana u Siriji došlo je do male pobune pod Kvintom Cecilijem Basom koja je potrajala,  građanski rat je bio završen. ==== Povratak ==== Pobjeda je potaknula Senat u Rimu da proglasi pedeset dana zahvalnosti, da Cezaru titulu "Oslobodilac" i posveti hram Slobodi.  U narednim mjesecima ulizički Senat dodijelio je daljnje počasti, uključujući pravo sjedenja na posebnoj stolici između konzula u Senatu, postavljanje Cezarove statue od slonovače na Kapitolu blizu kraljeva i u hramu Kvirinu.  Mjesec njegovog rođenja, ''Quinctilis'' , preimenovan je u njegovu čast (na kraju je postao moderni juli); osnovan je hram njegovoj milosti, dobio je trajno ime ''Imperator'' i titulu ''parens patriae'' (otac svoje zemlje). Cezar se vratio u Rim preko južne Galije i Narbona Marcija .  Tokom povratka, osnovao je niz kolonija za svoje veterane, nagradio svoje vojnike i pristalice te dodijelio latinska prava raznim galskim gradovima.  Također se sastao i pomirio s Markom Antonijem.  Dok je bio u Cisalpinskoj Galiji, obećao je i Marku Juniju Brutu pretorsko mjesto za 44. godinu prije nove ere i moguće konzulstvo 41. godine. Ušao je u Rim otprilike godinu dana nakon što ga je napustio u oktobru 45. godine prije nove ere, kako bi proslavio trijumf nad sugrađanima, ostavljajući pomalo loš utisak.  Također je dozvolio dvojici svojih legata, Kvintu Pediju i Kvintu Fabiju Maksimu , da također održe trijumfe.  Nijedna od ovih proslava nije bila popularna kod kritičara u Senatu.  Ni Cezarovo obezvređivanje konzulstva i drugih funkcija u ime političkih usluga nije bilo popularno: na primjer, posljednjeg dana u godini, konzul je umro, što je navelo Cezara da sazove izbore kako bi jednog od svojih saveznika, Gaja Kaninija Rebilusa , postavio za konzula na nekoliko sati poslijepodne, što je navelo Ciceron da piše prijatelju "kad bi to mogao vidjeti, plakao bi". Cezar je, sa svoje strane, po povratku počeo planirati ambicioznu kampanju u Dakiju i Partiju . == Posljedice == Vidi također: Atentat na Julija Cezara Cezarovo imenovanje za diktaturu tokom građanskog rata , prvo privremeno - a zatim trajno početkom 44. godine prije nove ere  - zajedno s njegovom de facto i vjerovatno neodređenom polubožanskom monarhijskom vlašću,  dovelo je do zavjere koja je uspješno završila njegovim atentatom na Martovske ide 44. godine prije nove ere, tri dana prije nego što je Cezar otišao na istok u Partiju.  Među zavjerenicima bilo je mnogo cezarskih oficira koji su pružili izvrsnu službu tokom građanskih ratova, kao i ljudi koje je Cezar pomilovao. Neki naučnici, poput Ericha Gruena , smatraju Cezarov građanski rat kao podsticajni događaj za slom republike. Iz ove perspektive, građanski rat – izazvan pogrešnom procjenom, a ne namjerom – uzrokovao je slom republike pokretanjem dugoročnog poremećaja funkcionisanja republikanske političke kulture.  Drugi građanski rat smatraju simptomom sloma republike, bilo u smislu otuđenja republike od različitih interesnih grupa (prema Peteru Bruntu ) ili u smislu produžene političke "krize bez alternative" gdje republikanske institucije nisu bile u stanju da sprovedu potrebne reforme iznutra, a istovremeno su bile takvog statusa da se nijedna alternativa nije ozbiljno razmatrala (prema Christianu Meieru ). '''Antarktička ledena ploča''' kontinentalni je glečer koji pokriva 98% antarktičkog kontinenta, sa površinom od 14 miliona kvadratnih kilometara (5,4 miliona kvadratnih milja) i prosječnom debljinom od preko 2 kilometra (1, 2 milje). To je najveći od dva postojeća ledena pokrivača na Zemlji, sa 26,5 miliona kubnih kilometara (6,4 miliona kubnih milja) leda, što je ekvivalentno 61% ukupne slatke vode na Zemlji. Njegova površina je gotovo neprekidna, a jedine oblasti bez leda na kontinentu su suhe doline, nunataci (vrhovi planina iznad leda) u antarktičkim planinskim lancima i rijetki priobalni stjenski izdanci. Često se, zbog velikih razlika u masi glečera, protoku leda i topografiji između njih, dijeli na Antarktičko poluostrvo, Istočnu antarktičku ledenu ploču i Zapadnu antarktičku ledenu ploču. Pošto je Istočna antarktička ledena ploča više od 10 puta veća od Zapadne i nalazi se na većoj nadmorskoj visini, manje je podložna klimatskim promjenama od Zapadne. U 20. vijeku, Istočna ploča bila je jedna od rijetki mjesta na Zemlji gdje je primjećeno blago hlađenje umjesto zagrijavanja, dok je Zapadna od 1950-ih do 2000. bilježila zagrijevanje od preko 0,1 °C po deceniji, sa prosječnim trendom zagijavanja od >0,05 °C po deceniji od 1957. preko cijelog kontinenta. Početkom 2020-ih i dalje postoji neto dobitak mase u Istočnoj ploči, zbog povećanih padavina koje su se zaledile na ledenoj ploči), dok je gubitak leda iz Zapadne ploče, posebno sa glečera Thwaites i Pine Island, mnogo veći. Do 2100. godine, samo gubitak leda iz Antarktika mogao bi podići globalni nivo mora za oko 11 cm (5 inča). Zapadna antarktička ledena ploča (WAIS) nalazi se duboko ispod nivoa mora, što je čini podložnom nestabilnostima morskih ledenih ploča – ovaj proces je teško precizno predvidjeti u modelima. Ako do nestabilnosti dođe prije 2100. godine, porast nivoa mora izazvan Antarktikom mogao bi se povećati za dodatne desetine centimetara, posebno pri velikom globalnom zatopljenju. Topljenje leda takođe stvara velike količine svježe otopljene vode – oko 1100–1500 milijardi tona godišnje. Ova voda razblažuje slanu antarktičku dubinsku vodu, slabi donju cirkulacionu ćeliju Južnog okeana i može doprinijeti njenom eventualnom kolapsu, iako će se to vjerovatno odvijati postepeno, tokom stoljeća. Paleoklimatska istraživanja i poboljšano modeliranje pokazuju da je vrlo vjerovatno da će Zapadna antarktička ledena ploča nestati čak i ako globalno zagrijavanje više ne bude napredovalo, te da bi nju moglo spasiti jedino smanjenje zagrijavanja za 2 °C ispod nivoa do 2020. godine. Smatra se da bi potpuno nestajanje ploče trajalo između 2 i 13 hiljada godina, iako nekoliko vijekova visokih emisija može skratiti ovaj period na oko 500 godina. Ako se ploča sruši, ali planinski ledeni vrhovi ostanu, nivo mora bi poratao za 3,3 m, a ako se i oni otope – za 4,3 m. Izostatičko podizanje tla moglo bi dodatno povećati niv mora za oko 1 m tokom narednih hiljadu godina. S druge strane, Istočna antarktička ledena ploča je veoma stabilna. Trenutno zagrijavanje može povećati nivo mora samo za oko 0,5–0,9 m, što je mali dio od ukupno 53,3 m leda u cijeloj ploči. Pri zagrijavanju od oko 3 °C, osjetljive oblasti poput Wilkes i Aurora bazena mogle bi se srušiti tokom narednih 2000 godina, što bi podiglo nivo mora za ukupno 6,4 m. Potpuno topljenje i nestanak cjelokupne ploče zahtijevalo bi globalno zagrijavanje između 5 °C i 10 °C. == Geografija == ''Više informacija: [[Geografija Antarktika]]'' Antarktička ledena ploča pokriva površinu od gotovo 14 miliona km² i sadrži 26,5 miliona km³ leda. Kubni kilometar leda teži približno 0,92 gigatona, što znači da pokrivač teži oko 24.380.000 gigatona. To je ekvivalentno oko 61% sve slatke vode na Zemlji. Jedini drugi postojeći ledeni pokrivač je Grenlandski ledeni pokrivač u Arktiku. Antarktička ledena ploča podijeljena je Transantarktičkim planinama na dvije nejednake sekcije: Istočnu antarktičku ledenu ploču (EAIS) i manju Zapadnu antarktičku ledenu ploču (WAIS). Neki glaciolozi smatraju da ploča nad relativno malim Antarktičkim poluostrvom (takođe u Zapadnom Antarktiku) predstavlja treću ledenu ploču zbog vrlo različitih drenažnih bazena od WAIS-a. Prosječna debljina ovih ledenih ploča je oko 2 km. Čak su i Transantarktičke planine uglavnom prekrivene ledom, s izuzetkom nekih vrhova i suhih pustinja McMurdo. Neke priobalne oblasti takođe imaju tijene koje nisu prekrivene ledom. '''Drugo izdanje''' takmičenja u [[Skijaški skokovi|skijaškim skokovima]], [[Turneja 4 skakaonice|Turneje 4 skakaonice]], održano je 31. decembra u [[Oberstdorf|Oberstdorfu]], 1. januara u [[Garmisch-Partenkirchen|Garmisch-Partenkirchenu]], a 3. januara skokovi u [[Innsbruck|Innsbrucku]]. Skokovi u [[Bischofshofen|Bischofshofenu]] održani su 6. januara. Ukupni pobjednik bio je [[Norvežani|Norvežanin]] [[Olaf B. Bjørnstad]], koji je pobijedio u tri od četiri takmičenja. Titulu je branio [[Austrijanci|Austrijanac]] [[Josef Bradl]], koji je važio za glavnog favorita, pobjedivši tek na zadnjim skokovima u Bischofshofenu, zauzevši treće mjesto u ukupnom poretku. Bila je to prva turneja koja je koristila tradicionalni redoslijed takmičenja: Oberstdorf u decembru, novogdišnje takmičenje u Garmisch-Partenkirchenu, zatim Innsbruck, te finale u Bischofshofenu na Bogojavljanje. == Oberstdorf == * '''Datum''': 31. decembar 1953. * '''Država''': {{ZID|Njemačka}} * '''Skakaonica''': [[Schattenberg (skakaonica)|Schattenberg]]<ref>[http://www.fis-ski.com/de/606/612.html?sector=JP&raceid=848 Zvanični FIS rezultati {{Simboli jezika|de|njemački}} {{Simboli jezika|en|engleski}} {{Simboli jezika|fr|francuski}}]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| width="100%" | valign="top" width="50%" | {| class="wikitable" style="text-align:center" width="100%" |- ! width="10%" | Plasman ! width="45%" | Ime ! width="15%" | Bodovi ! width="15%" | 1. serija ! width="15%" | 2. serija |- bgcolor="#F7F6A8" | {{0}}1. | align="left" | {{ZD|FIN}} [[Olaf B. Bjørnstad]] | 222,0 || || |- bgcolor="#DCE5E5" | {{0}}2. | align="left" | {{ZD|AUT}} [[Josef Bradll]] | 220,5 || || |- bgcolor="#FFDAB9" | {{0}}3. | align="left" | {{ZD|FIN}} [[Aulis Kallakorpi]] | 216,0 || || |- | {{0}}4. | align="left" | {{ZD|NOR}} [[Arne Ellingsen]] | 215,5 || || |- | {{0}}5. | align="left" | {{ZD|JUG}} [[Albin Rogelj]] | 207,0 || || |- | {{0}}6. | align="left" | {{ZD|FIN}} [[Eino Kirjonen]] | 206,0 || || |- | {{0}}7. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Franz Dengg]] | 204,0 || || |- | {{0}}8. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Franz Eder]] | 202,0 || || |- | 9. | align="left" | {{ZD|ŠVE}} [[Arne Nilsson]] | 201,0 || || |- | 9. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Toni Brutscher]] | 201,0 || || |} | valign="top" width="50%" | {| class="wikitable" style="text-align:center" width="100%" |- ! width="10%" | Plasman ! width="45%" | Ime ! ! width="15%" | Bodovi ! width="15%" | 1. serija ! width="15%" | 2. serija |- | 11. | align="left" | {{ZD|ŠVE}} Toivo Lauren | | 200,0 || || |- | 12. | align="left" | {{ZD|NJE}} Josef "Sepp" Kleisl | | 197,0 || || |- | 13. | align="left" | {{ZD|AUT}} Albin Plank | | 196,0 || || |- | 14. | align="left" | {{ZD|AUT}} Ferdl Kerber | | 194,0 || || |- | 16. | align="left" | {{ZD|NJE}} Max Bolkart | | 190,0 || || |- | 17. | align="left" | {{ZD|NJE}} Josef "Sepp" Weiler | | 189,5 || || |- | 18. | align="left" | {{ZD|AUT}} Lois Leodolter | | 188,5 || || |- | 19. | align="left" | {{ZD|KAN}} Jeremy Baig | | 188,5 || || |- | 20. | align="left" | {{ZD|AUT}} Walter Steinegger | | 188,0 || || |- | 21. | align="left" | {{ZD|NOR}} Arnfin Bergman | | 187,5 || || |- | 24. | align="left" | {{ZD|NJE}} Helmut Böck | | 178,0 || || |} |} == Garmisch-Partenkirchen== * '''Datum''': 1. januar 1953. * '''Država''': {{ZID|Njemačka}} * '''Skakaonica''': [[Velika olimpijska skakaonica (Garmisch-Partenkirchen)|Velika olimpijska]]<ref>[http://www.fis-ski.com/de/606/612.html?sector=JP&raceid=848 Zvanični FIS rezultati {{Simboli jezika|de|njemački}} {{Simboli jezika|en|engleski}} {{Simboli jezika|fr|francuski}}]{{Mrtav link|datum=Oktobar 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> {| width="100%" | valign="top" width="50%" | {| class="wikitable" style="text-align:center" width="100%" |- ! width="10%" | Plasman ! width="45%" | Ime ! width="15%" | Bodovi ! width="15%" | 1. serija ! width="15%" | 2. serija |- bgcolor="#F7F6A8" | {{0}}1. | align="left" | {{ZD|NOR}} [[Olaf B. Bjørnstad]] | 226 || || |- bgcolor="#DCE5E5" | {{0}}2. | align="left" | {{ZD|AUT}} [[Josef Bradl]] | 220,5 || 77,0&nbsp;m || 81,5&nbsp;m |- bgcolor="#FFDAB9" | {{0}}3. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Toni Brutscher]] | 219,5 || 78,0&nbsp;m || 79,5&nbsp;m |- | {{0}}4. | align="left" | {{ZD|NOR}} [[Halvor Næs]] | 218,5 || 78,5&nbsp;m || 77,0&nbsp;m |- | {{0}}5. | align="left" | {{ZD|ŠVE}} [[Toivo Lauren]] | 215,0 || 77,0&nbsp;m || 79,5&nbsp;m |- | {{0}}6. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Sepp Weiler]] | 212,5 || 74,0&nbsp;m || 78,0&nbsp;m |- | {{0}}7. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Sepp Hohenleitner]] | 209,5 || 73,0&nbsp;m || 78,5&nbsp;m |- | {{0}}8. | align="left" | {{ZD|NOR}} [[Erling Kroken]] | 209,0 || 73,0&nbsp;m || 78,0&nbsp;m |- | {{0}}9. | align="left" | {{ZD|AUT}} [[Walter Steinegger]] | 204,5 || 72,0&nbsp;m || 77,0&nbsp;m |- | 10. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Franz Dengg]] | 198,0 || 71,0&nbsp;m || 75,0&nbsp;m |- | 11. | align="left" | {{ZD|ŠVE}} [[Arne Nilsson]] | 197,0 || || |- | 12. | align="left" | {{ZD|AUT}} [[Ferdl Kerber]] | 188,0 || 71,5&nbsp;m || 71,0&nbsp;m |- | 13. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Heini Klopfer]] | 182,0 || || |} | valign="top" width="50%" | {| class="wikitable" style="text-align:center" width="100%" |- ! width="10%" | Plasman ! width="45%" | Ime ! width="15%" | Bodovi ! width="15%" | 1. serija ! width="15%" | 2. serija |- | rowspan="2" | 14. | align="left" | {{ZD|ŠVE}} [[Harry Bergqvist]] | 180,5 || 74,5&nbsp;m || 78,0&nbsp;m |- | align="left" | {{ZD|AUT}} [[Albin Plank]] | 180,5 || 62,0&nbsp;m || 69,0&nbsp;m |- | 16. | align="left" | {{ZD|AUT}} [[Rudolf Dietrich|Rudi Dietrich]] | 180,0 || 67,0&nbsp;m || 73,0&nbsp;m |- | 17. | align="left" | {{ZD|ŠVE}} [[Karl Holmström]] | 178,5 || || |- | 18. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Robert Engel]] | 176,0 || || |- | 19. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Toni Eisgruber]] | 175,5 || || |- | 20. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Willi Fischer (ski-skakač)|Willi Fischer]] | 174,0 || || |- | 21. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Hans Karg]] | 170,0 || || |- | 22. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Friedl Brandner]] | 166,0 || || |- | 23. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Hermann Anwander]] | 161,0 || || |- | 24. | align="left" | {{ZD|AUT}} [[Fritz Ruepp]] | 156,0 || || |- | 25. | align="left" | {{ZD|NJE}} [[Willy Gotthold]] | 148,5 || || |} |} Papinska konklava 2025. Papinska konklava održana je 7. i 8. maja 2025, kako bi se izabrao novi papa, nasljednik Pape Franje, koji je umro 21. aprila 2025. Od 135 podobnih kardinala sa pravom glasa, prisustvovali su svi osim dvojice. Na četvrtom glasanju, konklava je izabrala kardinala Roberta Francisa Prevosta, prefekta Dikasterija za biskupe i predsjednika Papinske komisije za Latinsku Ameriku. Nakon prihvatanja izbora, uzeo je ime Lav XIV. == Izborni proces == Proces izbora pape započeo je 21. aprila 2025, kratko nakon smrti Pape Franje. Kao i na papinskoj konklavi 2013, dekan i prodekan Kardinalskog zbora bili su stariji od 80 godina i nisu mogli sudjelovati. Najstariji kardinal mlađi od 80 godina, Pietro Parolin, predsjedavao je konklavom. === Vrijeme i procedura === Prema Universi Dominici gregis, apostolskoj konstituciji Ivana Pavla II. iz 1996, odnosno modifikovanom motopropriju Normas nonnullas Benedikta XVI. iz 2013, kardinali su imali najmanje 15 dana za sazivanje konklave nakon što je Stolica postala upražnjena. Oni su imali diskreciono pravo da započnu konklavu ranije ili najkasnije 20 dana nakon što mjesto pape postane upražnjeno. Dana 28. aprila 2025, dva dana nakon Franjine sahrane, peta generalna kongregacija kardinala odredila je 7. maj 2025. za početak konklave. === Kardinali elektori === Kardinali stariji od 80 godina nisu mogli sudjelovati u izboru novog pape. Dana 21. aprila 2025. bilo je ukupno 252 kardinala, a 135 njih je bilo mlađe od 80 godina, samim time s pravom glasa. Od tih 135 kardinala s pravom glasa, 80% je imenovao papa Franjo. Od proglašavanja Romano Pontifici eligendo i Universi Dominici gregis 1975. godine, maksimalni broj kardinala elektora je određen na 120. Konklava 2025. bila je prva konklava u kojoj je ovaj broj premašen na dan kada je Stolica postala upražnjena. Prema kanonskom pravu, svaki kardinal mlađi od 80 godina koji se nije odrekao ili izgubio pravo glasa imao je pravo biranja na konklavi. Papa koji je izabrao više od 120 kardinala elektora, kao što je to učinio Papa Franjo, u praksi poništava ograničenje iz 1975. Dana 30. aprila 2025, generalna kongregacija kardinala potvrdila je da svi prisutni kardinali elektori mogu glasati na konklavi koja započinje 7. maja. Nepodobni kardinali su ipak mogli prisustvovati generalnim kongregacijama i učestvovati u raspravama koje su prethodile konklavi. Iako kardinali imaju ovlasi da biraju bilo kog katolika koji je kršten, posljednji put kada je jedan "nekardinal" bio izabran bilo je na papinskoj konklavi 1378. godine. === Neučestvovanje === Nakon što je rekao da će pokušati učestvovati u konklavi, kardinal Giovanni Angelo Becciu iz Italije, koji se odrekao svojih kardinalskih prava zbog finansijskog skandala, izjavio je da će poštovati želju Pape Franje i suzdržati se od učešća. Zdravstveni problemi spriječili su kardinale Antonija Cañizaresa Lloveru iz Španije i Johna Njuea iz Kenije da učestvuju u konklavi, čime je broj učesnika smanjen na 133. Za izbor pape bila su potrebna 89 glasa, odnosno dvotrećinska većina. Ovo je bio najveći broj kardinala koji su ikada učestvovali u jednoj konklavi. == Nagađanja == Franjina hospitalizacija u februaru i martu 2025. potaknula je spekulacije o predstojećoj konklavi. Zbog velikog međunarodnog širenja članstva u Kardinalskom zboru pod Papom Franjom, broj kardinala porastao je na 252, sa preko 140 neevropskih kardinala koji su izabrani za vrijeme njegovog pontifikata, neki posmatrači sugerisali su da je moguć izbor neevropskog pape. Prvobitno je planirano da konklava 2025. ima 135 elektora iz 71 zemlje, dok je konklava 2013. i 2005. imala 115 elektora iz 48, odnosno 52 zemlje. Neki od kardinala učesnika nisu govorili talijanski, radni jezik Rimske kurije. Vodeći se talijanskom izrekom "debeo papa, mršav papa", neki komentatori predviđali su da će Franjin nasljednik biti konzervativniji, zbog zabrinutosti oko uplitanja u proces izbora, koje je zabranio Ivan Pavao II, te neprijateljskog preuzimanja od strane ultrakonzervativnih političara i katolika. Što se tiče 3. i 4. generalne kongregacije, među kardinalima je navodno postojala želja za desetogodišnjim papom, nekim u kasnim sedamdesetim, s iskustvom u Rimskoj kuriji, ko bi bio više fokusiran na unutrašnje poslove. Neki su smatrali da je mlađi papa vjerovatniji izbor, dok su drugi smatrali da su kardinali poput Pierbattista Pizzaballa i Roberta Prevosta premladi. Mnogi kardinali su izrazili nadu za kratkom konklavom kao 2005. i 2013. godine. S obzirom na složenost i heterogenost ove konklave, u poređenju s onom koja je Papu Franju izabrala za dva dana 2013, kardinal Rainer Woelki očekivao je da će konklava 2025 potrajati duže; kardinali Louis Raphaël I Sako i Gregorio Rosa Chávez očekivali su kraću dvodnevnu ili trodnevnu konklavu, za koju je potonji napomenuo da će trajati "maksimalno tri dana". ---- ---- ---- ---- ----'''Starlingov princip''' navodi da kretanje tečnosti kroz polupropusni krvni sud, poput kapilara ili malh venula, zavisi od [[Pritisak|hidrostatskog pritiska]] i koloidnog osmotskog pritiska (onkotskog), s obje strane polupropusne barijere koja propušta filtrat, usporavajući izlazak većih molekula, poput proteina, iz krvotoka. Pošto svi krvni sudovi dopuštaju određeni stepen curenja proteina, pravi balans preko membrane ne može se postići, te dolazi do kontinuiranog protoka vode sa malim rastvorima. Svojstva molekulske filtracije zida kapilara leže u nedavno otkrivenom endokapilarnom sloju, a ne u dimenzijama pora kroz ili između endotelskih ćelija. Ovaj vlaknasti matriksni endokapilarni sloj naziva se endotelni glikokaliks. Starlingova jednačina opisuje ovaj odnos u matematičkom obliku i može se primijeniti na mnoge biološke i nebiološke polupropusne membrane. == Jednačina == Starlingova jednačina primijenjena na zid krvnog suda glasi: : <math>\ J_v = L_\mathrm{p} S ( [P_\mathrm{c} - P_\mathrm{i}] - \sigma[\pi_\mathrm{p} - \pi_\mathrm{g}] )</math> gdje je: * <math> J_v </math> volumen filtracije rastvarača kroz endotel po sekundi. * <math> [P_\mathrm{c} - P_\mathrm{i}] - \sigma[\pi_\mathrm{p} - \pi_\mathrm{g}] </math> ukupna pokretačka sila. ** <math> P_c </math> kapilarni [[hidrostatski pritisak]] ** <math> P_i </math> intersticijski hidrostatski pritisak ** <math> \pi_p </math> onkotski pritisak plazmatskih proteina. ** <math> \pi_g </math> subglikokaliksni onkotski pritisak, koji se mijenja obrnuto proporcionalno sa <math> J_v </math> i tako stabilizuje <math> J_v </math>. ** <math> L_p </math> hidraulička propusnost membrane ** <math> S </math> površina za filtraciju, određena pukotinama u "tight junction" ljepilu koje povezuje endotelske ćelije na njihovim ivicama. ** <math> \sigma </math> Stavermanov refleksni koeficijent, koji zavisi od stanja endotelnog glikokaliksa iznad pukotina između spojeva. Pritisci se uobičajeno mjere u '''milimetrima živinog stuba (mmHg)''', a koeficijent filtracije u '''mililitrima po minuti po milimetru živinog stuba (ml·min⁻¹·mmHg⁻¹)'''. Brzina kojom se tečnost filtrira kroz vaskularni endotel (transendotelna filtracija) određena je zbirom dvije sile koje guraju van, '''kapilarnog pritiska (P_c)''' i '''koloidnog osmotskog pritiska ispod endotelnog glikokaliksa (π_g)''', te dvije sile koje apsorbuju, '''onkotskog pritiska plazmatskih proteina (π_p)''' i '''intersticijskog pritiska (P_i)'''. '''Starlingova jednačina''' je prva od dvije '''Kedem–Katchalski jednačine''', koje primjenjuju termodinamiku van ravnoteže na teoriju osmotskog pritiska kroz membrane koje su barem djelomično propusne za rastvor odgovoran za razliku osmotskog pritiska. Druga Kedem–Katchalski jednačina objašnjava '''transendotelni transport rastvora (J_s)'''. Danas se zna da '''prosječni kolodni osmotski pritisak intersticijske tečnosti nema značajan uticaj na J_v'''. Razlika kolodnog osmotskog pritiska koja se suprotstavlja filtraciji sada se definiše kao '''π' minus subglikokaliksni π_g'''. '''Subglikokaliksni prostor''' je vrlo mala, ali životno važna mikrodomena ukupnog intersticijskog prostora. Koncentracija rastvorljivih proteina u toj mikrodomeni, koja određuje π_g, približno je nula dok postoji adekvatna filtracija koja ih ispira iz interendotelnih pukotina. Iz tog razloga je '''J_v mnogo manji nego što je ranije izračunato i strogo je regulisan'''. Svaki privremeni porast plazmatskog kolodnog osmotskog pritiska ili pad kapilarnog hidrostatskog pritiska dovoljan da izazove obrnuti (negativni) J_v dovodi do neometane difuzije intersticijskih proteina u subglikokaliksni prostor, smanjujući razliku kolodnog osmotskog pritiska koja je pokretala apsorpciju tečnosti u kapilaru. Ovisnost π_g o lokalnom J_v nazvana je '''Model Glikokaliksa''' ili '''Michel-Weinbaum model''', u čast dvojice naučnika koji su nezavisno opisali filtracijsku funkciju glikokaliksa. '''Michel-Weinbaum model''' objašnjava kako većina kontinuiranih kapilara održava stanje stabilne filtracije duž cijele dužine većinu vremena. Privremeni poremećaji Starlingovih sila brzo se vraćaju u stanje stabilne filtracije. '''Koeficijent filtracije''' Glavni članak: Koeficijent filtracije U nekim tekstovima, proizvod '''hidrauličke propusnosti''' i '''površine membrane''' naziva se '''filtracijski koeficijent K_fc'''.[potrebna citacija] '''Refleksni koeficijent''' '''Stavermanov refleksni koeficijent, σ''', je bezdimenzionalna konstanta koja je specifična za propusnost membrane za određeni rastvor.[4] '''Starlingova jednačina''', napisana bez σ, opisuje protok rastvarača kroz membranu koja je nepropusna za rastvore sadržane u otopini.[5] '''σ_n''' koriguje djelomičnu propusnost polupropusne membrane za rastvor n.[5] Gdje je '''σ blizu 1''', plazmatska membrana je manje propusna za označene čestice (npr. veće molekule poput albumina i drugih plazmatskih proteina), koje mogu prolaziti kroz endotelni sloj, iz područja više koncentracije u područje niže koncentracije, sporije, dok voda i manji rastvori prolaze kroz glikokaliksni filter u ekstravaskularni prostor.[5] '''Glomerulski kapilari''' imaju refleksni koeficijent blizu 1, jer normalno nijedan protein ne prelazi u glomerulski filtrat. Suprotno tome, '''hepatijski sinusoidni kapilari''' nemaju refleksni koeficijent jer su potpuno propusni za proteine. Intersticijska tečnost jetre unutar '''Space of Disse''' ima isti kolodni osmotski pritisak kao plazma, pa se sinteza albumina u hepatocitima može regulisati. '''Približne vrijednosti''' Ispod su tipične vrijednosti za varijable u '''Starlingovoj jednačini''', koje regulišu neto '''J_v''' na oko 0,1 ml po sekundi, 5–6 ml po minuti ili oko 8 litara dnevno. {| class="wikitable" !Lokacija !P_c (mmHg)[6] !P_i (mmHg)[6] !σπ_c (mmHg)[6] !σπ_g (mmHg)[6] |- |Arteriolarni kraj kapilara | +35 |−2 | +28 |zavisi od lokalnog J_v |- |Venula | +15 |−2 | +28 |zavisi od lokalnog J_v |} '''Specifični organi''' '''Bubrezi''' Glomerulski kapilari imaju kontinuirani sloj glikokaliksa u zdravlju, a ukupna transendotelna stopa filtracije rastvarača ('''J_v''') prema bubrežnim tubulima je obično oko 125 ml/min (oko 180 litara/dan). Glomerulski kapilarni '''J_v''' je poznatiji kao '''glomerulska filtracija (GFR)'''. '''Pluća''' Starlingova jednačina može opisati kretanje tečnosti iz plućnih kapilara u alveolarni prostor zraka.[7][8] '''Klinički značaj''' Woodcock i Woodcock su 2012. pokazali da revidirana Starlingova jednačina ('''steady-state Starling principle''') pruža naučno objašnjenje kliničkih opažanja u vezi sa intravenskom terapijom tečnošću.[9] Tradicionalno učenje o filtraciji i apsorpciji tečnosti unutar jedne kapilare je zamijenjeno konceptom vitalne cirkulacije '''ekstracelularne intersticijske tečnosti''' koja teče paralelno sa cirkulacijom krvi. Infuzija intravenskih tečnosti koja povećava '''plazmatski kolodni osmotski pritisak''' (kolodna terapija) ima mnogo manji uticaj na plazmatski volumen nego što se prvobitno očekivalo, djelimično zato što početno smanjena stopa filtracije omogućava porast koncentracije proteina u subglikokaliks prostoru, vraćajući razliku kolodnog osmotskog pritiska i transendotelnog protoka rastvarača na nivo stabilne ravnoteže unutar jednog sata. Prevencija i liječenje edema (prekomjerne intersticijske tečnosti) zavisi od '''normalizacije P_c''' i optimizacije protoka limfe. '''Istorija''' Starlingova jednačina je dobila ime po britanskom fiziologu '''Ernestu Starlingu''', koji je također poznat po '''Frank–Starlingovom zakonu srca'''.[10] Starling se može pripisati i zaslugom za identifikaciju da je “apsorpcija izotoničnih rastvora soli (iz ekstravaskularnog prostora) od strane krvnih žila određena osmotskim pritiskom serumskih proteina” još 1896. godine.[10] '''Vidi također''' '''Shéyaa Bin Abraham-Joseph''' (rođen 22. oktobra 1992.), poznatiji kao '''21 Savage''', britanski je reper sa adresom u Atlanti, Georgia. Rođen u Londonu, odrastao je u Sjedinjenim Američkim Državama. Muzičku karijeru započeo je 2013. godine, izbacivši tri mixtapea koji su naišli na regionalno priznanje. Probio se zajednički EP-jm sa producentom Metro Boominom, pod nazivom Savage Mode (2016), koji je zauzeo 23. mjesto na Billboard 200 listi. Glavni singlovi ''"X"'' (sa Futureom) i ''"No Heart"'' našli su se u top 40 na Billboard Hot 100 listi. Kasnije iste godine dodatno je zapažen kao gost na Drakeovom singlu ''"Sneakin'"''. U januaru 2017. godine potpisao je ugovor sa Epic Records. Njegov prvi studijski album, Issa Album (2017), dostigao je drugo mjesto na Billboard 200 listi, dok je glavni singl ''"Bank Account"'' dosegao 12. mjesto na Billboard Hot 100. Iste godine objavio je i zajednički album Without Warning (2017.) sa Metro Boominom i reperom Offsetom, te je i gostovao na Post Maloneovom singlu ''"Rockstar"'', koji je zauzeo prvo mjesto na Billboard Hot 100 i dobio dvije nominacije na 61. dodjeli Grammy nagrada za pjesmu godine i najbolju rep pjesmu. Njegov drugi album, I Am > I Was (2018), bio je prvi koji je debitovao na prvom mjestu Billboard 200, a singl ''"A Lot"'' (sa J. Coleom) osvojio je Grammy za najbolju rep pjesmu. Godine 2020. on i Metro Boomin objavili su nastavak EP-a, Savage Mode II, koji je također debitovao na prvom mjestu Billboard 200 i donio top 10 singlove ''"Runnin"'' i ''"Mr. Right Now"'' (sa Drakeom). Godine 2022. gostovao je na Drakeovom singlu "Jimmy Cooks", što je bila njegova prva pjesma koja je debitovala na prvom mjestu Hot 100. Kasnije te godine, sa Drakeom je izdao zajednički album "Her Loss", koji je također zauzeo prvo mjesto Billboard 200, čime je postao njegov treći projekat na vrhu liste. Njegov treći solo album, American Dream iz 2024, bio je njegov četvrti uzaspni album na prvom mjestu i donio top 10 pjesme na Billboard Hot 100: Redrum i Nee-Nah. 21 Savage uhapšen je od strane američke imigracione službe (ICE), 3. februara 2019. Zvaničnici su otkrili da je britanski državljanin koji je u SAD ušao u julu 2005. nezakonio ostao nakon isteka H-4 vize 2006. godine. Dobio je kauciju 12. februara i pušten je narednog dana, dok je čekao ishod ubrzanog deportacionog ročišta, koje je prvobitno bilo zakazano za 9. april, ali je kasnije odgođeno na neodređeno vrijeme. Advokati 21 Savagea tvrdil su da je on legalno boravio u SAD godinama prije isteka H-4 vize 2005. godine. Godine 2023, 21 Savage posteao je legalni stalni stanovnik SAD-a i dobio je zelenu kartu. Godine 2022. 21 Savage je gostovao na Drakeovom singlu ''"Jimmy Cooks"'', što je bila njegova prva pjesma koja je debitovala na prvom mjestu Hot 100. Kasnije iste godine zajedno sa Drakeom izdao je zajednički album '''Her Loss''', koji je također zauzeo prvo mjesto Billboard 200, čime je postao njegov treći projekat na vrhu liste. Njegov treći solo album, '''American Dream''' (2024), bio je njegov četvrti uzastopni album na prvom mjestu i donio top 10 singlove na Billboard Hot 100: ''"Redrum"'' i ''"Née-Nah"''. Što se tiče imigracionog statusa, 21 Savage je uhapšen od strane američke imigracione službe (ICE) 3. februara 2019. Zvaničnici su otkrili da je britanski državljanin koji je u SAD ušao u julu 2005. i nezakonito ostao nakon isteka H-4 vize 2006. Dobio je kauciju 12. februara i pušten je narednog dana, dok je čekao ishod ubrzanog deportacionog ročišta, prvobitno zakazanog za 9. april, ali kasnije odgođenog na neodređeno vrijeme. Njegovi advokati tvrdili su da je legalno boravio u SAD godinama prije isteka H-4 vize. Godine 2023. 21 Savage je postao legalni stalni stanovnik SAD-a i dobio zelenu kartu. <references /> '''Operacija Južno koplje''' predstavlja vojnu i nadzornu kampanju Sjedinjenih Američkih Država, čiji je deklarirani cilj "otkrivanje, ometanje i razgradnja transnacionalnih kriminalnih i nezakonitih pomorskih mreža", prema navodima administracije američkog predsjednika Donalda Trumpa. Pojedini analitičari smatraju da operacija predstavlja hibrid borbe protiv terorizma i rata protiv droge, dok drugi tvrde da je među implicitnim ciljevima bilo i uklanjanje Nicolása Madura s vlasti u Venecueli. == Početak kampanje == Usred zabrinutosti Trumpove administracije zbog krijumčarenja droge u SAD, kao i pojačanih napetosti između SAD-a i Venecuele tokom venecuelanske krize, Sjedinjene Američke Države su sredinom augusta 2025. započele raspoređivanje vojnih snaga u Karipskom moru. U septembru su počeli zračni napadi na plovila za koja američka administracija tvrdi da su pod kontrolom narkoterorističkih mreža koje krijumčare drogu u SAD. Do kraja novembra, nakon što je Kartel Sunca proglašen stranom terorističkom organizacijom i posebno označenom globalnom terorističkom organizacijom, operacija je ušla u novu fazu. U decembru je administracija SAD-a proglasila vladu Nicolása Madura stranom terorističkom organizacijom i započela ukrcavanje na sankcionirane tankera se sirovom naftom, te njhovu pljenidbu. Krajem decembra izveden je prvi američki napad na kopneni cilj unutar Venecuele. Dana 3. januara 2026. američke snage bombardovale su ciljeve u Caracasu i drugim lokacijama, te su zarobile Nicolása Madura i prebacile ga izvan zemlje. == Formalno imenovanje i flota == Operacija je službeno imenovana 13. novembra 2025. od strane Petea Hegsetha, američkog ministra obrane, kao proširenje operacije istog naziva koju je najavila Ratna mornarica SAD 28. januara 2025. godine. Operacija koristi '''hibridnu flotu plovila''' opremljenih robotskim i autonomnim sistemima radi otkrivanja i borbe protiv navodnih mreža krijumčarenja droge u zapadnoj hemisferi. == Porijeklo i historija == Ratna mornarica SAD-a najavila je operaciju u januaru 2025. koristeći Četvrtu flotu, fokusirajući se na integraciju „robotskih i autonomnih sistema s tradicionalnim pomorskim snagama“.[33][34] Prema ''Miami Heraldu'', Foster Edwards, direktor Hibridne flote, opisao je Southern Spear kao značajan korak u razvoju hibridne flote, s ciljem operacionalizacije kombinacije robotskih i autonomnih sistema radi nadzora ilegalnog krijumčarenja, te razvoja novih tehnika i procedura za integraciju ovih sistema u pomorsko okruženje.[33] Operacija je koristila '''besposadna plovila kompanije Saildrone''' za praćenje ilegalnih aktivnosti u Karipskom i Tihom okeanu,[35][36] dok su besposadni čamci za rizične misije već do juna 2025. korišteni za prikupljanje obavještajnih podataka.[37] U oktobru 2025., '''Zapovjedništvo Južnih snaga SAD-a (USSOUTHCOM)''' formiralo je zajedničku operativnu grupu sa sjedištem u štabu II marinske ekspedicione snage (II MEF), s ciljem suzbijanja djelovanja narkokartela u regiji.[39][40] Jedinica je kasnije poznata kao Zajednička operativna grupa '''Southern Spear''', a njene aktivnosti koordinirane su s Četvrtom flotom.[33][41] U novembru 2025., nakon planiranja raspoređivanja robotskih površinskih plovila, manjih presretačkih čamaca i bespilotnih zračnih letjelica, Pete Hegseth je službeno predstavio Zajedničku operativnu grupu. Operacija je obuhvatala kopnene, zračne i logističke snage radi koordinacije i jačanja protunarkotičkih aktivnosti širom zapadne hemisfere.[38] Sjedište grupe je u '''Pomorskoj bazi Mayport na Floridi''', a operacije su započele kasnije u novembru.[33] ''The New York Times'' opisao je predsjedavajućeg Združenog generalštaba SAD-a, Dana Cainea, kao „glavnog arhitekta“ operacije.[16] == Terorističke i druge oznake == Tri dana nakon predstavljanja operacije, Marco Rubio, američki državni sekretar, najavio je da će SAD proglasiti '''Kartel Sunca''', za koji tvrde da ga vodi Nicolás Maduro, Stranom terorističkom organizacijom.[43][44] Rubio je naveo da su karteli „odgovorni za terorističko nasilje širom hemisfere i za krijumčarenje droge u SAD i Evropu“. Maduro je negirao optužbe.[43] ''Miami Herald'' je naveo da bi ova odluka efektivno označila Madura i visoke zvaničnike, uključujući ministra unutrašnjih poslova Diosdado Cabella i ministra odbrane Vladimira Padrina Lópeza, kao teroriste.[45] SAD su 16. decembra 2025. proglasile '''Gulf Clan (Clan del Golfo)''' stranom terorističkom organizacijom.[46][47] Dana 15. decembra 2025., Trump je potpisao izvršnu naredbu kojom se '''fentanil proglašava oružjem masovnog uništenja'''.[48] Dva dana kasnije, najavio je da će Madurovu administraciju proglasiti Stranom terorističkom organizacijom.[49] == Kampanja i operacije == Sredinom augusta 2025. SAD su počele raspoređivati trupe u Karipskom moru.[50] Do kraja novembra, SAD su imale najveće vojne prisustvo u regiji od Kubanske raketne krize 1962.[51] Američke snage su napadale i potapale plovila navodno korištena za krijumčarenje droge u Karipskom moru i Istočnom Pacifiku.[52] U roku nekoliko dana od predstavljanja operacije, zajedničke operacije SAD-a i Dominikanske Republike rezultirale su zapljenom čamaca za krijumčarenje kokaina.[1][54] # novembra, nekoliko '''B-52 Stratofortress''' bombardera letjelo je u blizini obale Venezuele radi demonstracije bombarderskog napada.[51] # decembra SAD počinju zaplijenu i presretanje tankera sa venezuelanskom naftom, a 17. decembra Trump naredio “blokadu” sankcioniranih tankera.[29][57][58][59] Prvi napad na kopneni cilj u Venecueli izveden je 26. decembra 2025. – pomorski objekt navodno korišten za ukrcaj droga pogođen je dron napadom CIA-e, bez žrtava.[60][61] # januara 2026., eksplozije i nisko leteći avioni prijavljeni su u Caracasu i drugim dijelovima zemlje, a Maduro je zarobljen u '''Operaciji Absolute Resolve'''.[62] == Učešće saveznih država i logistička podrška == === Saveznici SAD-a === Osim Trinidad i Tobaga, CNN je 19. novembra naveo da su '''Dominikanska Republika, El Salvador, Gvajana, Panama i Portoriko''' pružili podršku, dok su '''Argentina, Ekvador i Paragvaj''' iskazali političku podršku.[1] '''Dominikanska Republika''': Zajedničke akcije s američkim agencijama rezultirale su zapljenom velike količine kokaina.[63][64] 26. novembra, predsjednik Luis Abinader odobrio je privremenu upotrebu zračne baze San Isidro i međunarodnog aerodroma Las Americas za američke protunarkotičke operacije.[65][66] Do sredine decembra, SAD su premjestile specijalizovane vojne resurse u Portoriko i Dominikansku Republiku za podršku ciljanim kopnenim napadima, zapljeni tankera i provedbi embarga.[67][68][69][70] '''El Salvador''': Prema izvještaju ''The New York Timesa'', SAD su sredinom oktobra počele operirati iz El Salvadora s tri aviona – AC-130J Ghostrider, P-8A Poseidon i C-40 Clipper – što je vjerovatno prvi put da je strana država omogućila SAD-u korištenje aviona za moguće vojne napade u regiji.[2][71] '''Trinidad i Tobago''': Razarač Gravely stigao je 26. oktobra 2025. za četverodnevnu obuku s američkim marinama.[72][73] Dodatne vježbe najavljene su u novembru.[74][75] U novembru instaliran je radar za zračni nadzor, a u decembru su odobreni američki vojni avioni za logističke operacije i rotacije osoblja.[76][77][78] === Saveznici Venezuele === '''Maduro''' je tražio vojnu podršku od Rusije, Kine i Irana radi obrane protiv SAD-a.[79][80] '''Kuba''' je obezbijedila sigurnosne i kontraobavještajne snage, dok '''Kina''' i '''Iran''' pružaju ograničenu pomoć zbog vlastitih problema.[13][80][82] # oktobra, '''ruski transportni avion Il-76''' s Pantsir-S1 i Buk-M2E sistemima sletio je u Venezuelu za vojnu podršku.[79][80][83] U decembru 2025., Maduro je pozvao kolumbijsko društvo, uključujući vojsku, da brani zemlju od američke agresije. Predsjednik Kolumbije, Gustavo Petro, odbacio je zahtjev i naglasio da Maduro nije narkokartelski lider.[84][85] == Analiza == Neki analitičari smatraju da operacija predstavlja hibrid borbe protiv terorizma i rata protiv droge.[86][87][88] Pino Arlacchi, bivši direktor UN-ove Agencije za droge i kriminal, tvrdi da prikazivanje Venezuele kao “države droge” predstavlja geopolitički motivisanu kampanju SAD-a i ističe da je saradnja venecuelanske vlade u borbi protiv droge među najboljima u Južnoj Americi.[89][90] Članak Savjeta za međunarodne odnose (CFR) iz decembra 2025. tvrdi da opseg i intenzitet operacije ukazuju da su ciljevi Trumpove administracije širi od borbe protiv droge, uključujući i plan za uklanjanje Madura.[91] == Reakcije == Prema ''Foreign Policy'', anketa među Latinoamerikancima širom Amerike (uključujući SAD i Kanadu) iz oktobra 2025. pokazala je „prilično visok nivo podrške“ američkoj vojnoj intervenciji u Venezueli s ciljem uklanjanja Madura i njegove vlade, pri čemu su Latinoamerikanci bili skloniji podržati takav scenario od samih američkih ispitanika.[92][93] Sezona šumskih požara u 2025. obuhvata šumske požare na više kontinenata. U nastavku slijedi spisak šumskih požara iz cijelog svijeta u 2025. godini. == Afrika == * Požar na Stolnoj planini 2025. godine == Azija == * Šumski požar u Ofunatu * Šumski požari u Južnoj Koreji 2025. godine * Požari na Zapadnoj obali u Izraelu 2025. godine * Šumski požari u Siriji 2025. godine * Šumski požari u Turskoj 2025. godine * Šumski požari u Rusiji 2025. godine 8qsf4cztccr1547int7vhaqd7u28m96 3 514976 3824148 3822214 2026-04-04T16:50:17Z KWiki 9400 /* Živ-živ :-) */ odgovor 3824148 wikitext text/x-wiki * [[Razgovor s korisnikom:Mhare/Flow]] == Čaršija == Zamolio bih te da reagiraš jer AnToni radi što želi bez validnog objašnjenja, uopće ne komunicira sa mnom samo briše i uklanja. Ne dozvoljava mi radit. [https://bs.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:%C4%8Car%C5%A1ija Pogledaj čaršiju]. == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|razgovor]]) 13:17, 29 maj 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|razgovor]]) 14:28, 16 juli 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Živ-živ :-) == Pa živ si! :-) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 15:08, 24 juli 2025 (CEST) :Spajaš li ti ovo na Wikipodacima? ;-) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 18:50, 4 april 2026 (CEST) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 14:44, 19 novembar 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Vandal == Možete li [https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Razgovor_s_korisnikom:Wanwa&action=history ovdje] zablokirati vandala? [[Korisnik:Wanwa|Wanwa]] ([[Razgovor s korisnikom:Wanwa|razgovor]]) 04:34, 17 mart 2026 (CET) == Napomena == Harise, ako si smeo s uma, samo da te napomenem da u člancima o datumu i godini treba ubacivati rođenje i smrt svake osobe koja ima članak, ako si to ostavio za kasnije, zanemari ovu poruku. Pozdrav, [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:44, 24 mart 2026 (CET) == Članak Aleksa Đukanović == pozdrav @[[Korisnik:Mhare|Mhare]] Molim te pregledaj i odobri, napravio sam par izmjena na gramatici. Možeš li da povežeš ovaj članak sa njegovim jezičnim verzijama na srp, hr, njem, engl, ruskom? Na onoj ikonici za više jezike piše da nema članka na drugim verzijama... hvala unaprijed. [[Korisnik:Vogoje2|Vogoje2]] ([[Razgovor s korisnikom:Vogoje2|razgovor]]) 02:27, 2 april 2026 (CEST) 91xhauzzczoi76heyzhaulqkd2idcle 3824149 3824148 2026-04-04T16:51:05Z Mhare 481 /* Živ-živ :-) */ odgovor 3824149 wikitext text/x-wiki * [[Razgovor s korisnikom:Mhare/Flow]] == Čaršija == Zamolio bih te da reagiraš jer AnToni radi što želi bez validnog objašnjenja, uopće ne komunicira sa mnom samo briše i uklanja. Ne dozvoljava mi radit. [https://bs.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:%C4%8Car%C5%A1ija Pogledaj čaršiju]. == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|razgovor]]) 13:17, 29 maj 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|razgovor]]) 14:28, 16 juli 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Živ-živ :-) == Pa živ si! :-) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 15:08, 24 juli 2025 (CEST) :Spajaš li ti ovo na Wikipodacima? ;-) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 18:50, 4 april 2026 (CEST) ::Djesi Kwiki! :) ::Uglavnom da, osim ako mi je nešto promaklo, ali naknadno ih sve spojim. [[Korisnik:Mhare|Haris]] ([[Razgovor s korisnikom:Mhare|razgovor]]) 18:51, 4 april 2026 (CEST) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 14:44, 19 novembar 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Vandal == Možete li [https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Razgovor_s_korisnikom:Wanwa&action=history ovdje] zablokirati vandala? [[Korisnik:Wanwa|Wanwa]] ([[Razgovor s korisnikom:Wanwa|razgovor]]) 04:34, 17 mart 2026 (CET) == Napomena == Harise, ako si smeo s uma, samo da te napomenem da u člancima o datumu i godini treba ubacivati rođenje i smrt svake osobe koja ima članak, ako si to ostavio za kasnije, zanemari ovu poruku. Pozdrav, [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:44, 24 mart 2026 (CET) == Članak Aleksa Đukanović == pozdrav @[[Korisnik:Mhare|Mhare]] Molim te pregledaj i odobri, napravio sam par izmjena na gramatici. Možeš li da povežeš ovaj članak sa njegovim jezičnim verzijama na srp, hr, njem, engl, ruskom? Na onoj ikonici za više jezike piše da nema članka na drugim verzijama... hvala unaprijed. [[Korisnik:Vogoje2|Vogoje2]] ([[Razgovor s korisnikom:Vogoje2|razgovor]]) 02:27, 2 april 2026 (CEST) 27s6g304q1bybnh1ijxw4tko31iq6u2 3824220 3824149 2026-04-05T11:46:49Z Vogoje2 170692 /* Članak o nagradi Naji Naaman */ novi odlomak 3824220 wikitext text/x-wiki * [[Razgovor s korisnikom:Mhare/Flow]] == Čaršija == Zamolio bih te da reagiraš jer AnToni radi što želi bez validnog objašnjenja, uopće ne komunicira sa mnom samo briše i uklanja. Ne dozvoljava mi radit. [https://bs.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:%C4%8Car%C5%A1ija Pogledaj čaršiju]. == Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! == Hi everyone, We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there. The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]''). If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''. [[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|razgovor]]) 13:17, 29 maj 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Growth features - Mentorship and Community updates == ​Hi everyone, Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page). You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''. CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''. We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed. If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|razgovor]]) 14:28, 16 juli 2025 (CEST) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=28802724 --> == Živ-živ :-) == Pa živ si! :-) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 15:08, 24 juli 2025 (CEST) :Spajaš li ti ovo na Wikipodacima? ;-) [[Korisnik:KWiki|KWiki]] ([[Razgovor s korisnikom:KWiki|razgovor]]) 18:50, 4 april 2026 (CEST) ::Djesi Kwiki! :) ::Uglavnom da, osim ako mi je nešto promaklo, ali naknadno ih sve spojim. [[Korisnik:Mhare|Haris]] ([[Razgovor s korisnikom:Mhare|razgovor]]) 18:51, 4 april 2026 (CEST) == Invitation for a session "Tools and features for Users with Extended Rights" == Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you. The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session. The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''. If you have any questions, please contact me. --[[Korisnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Razgovor s korisnikom:MediaWiki message delivery|razgovor]]) 14:44, 19 novembar 2025 (CET) (on behalf of the CEE Hub) <!-- Message sent by User:TRistovski-CEEhub@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&oldid=29165186 --> == Vandal == Možete li [https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Razgovor_s_korisnikom:Wanwa&action=history ovdje] zablokirati vandala? [[Korisnik:Wanwa|Wanwa]] ([[Razgovor s korisnikom:Wanwa|razgovor]]) 04:34, 17 mart 2026 (CET) == Napomena == Harise, ako si smeo s uma, samo da te napomenem da u člancima o datumu i godini treba ubacivati rođenje i smrt svake osobe koja ima članak, ako si to ostavio za kasnije, zanemari ovu poruku. Pozdrav, [[Korisnik:Panasko|Panasko]] ([[Razgovor s korisnikom:Panasko|razgovor]]) 14:44, 24 mart 2026 (CET) == Članak Aleksa Đukanović == pozdrav @[[Korisnik:Mhare|Mhare]] Molim te pregledaj i odobri, napravio sam par izmjena na gramatici. Možeš li da povežeš ovaj članak sa njegovim jezičnim verzijama na srp, hr, njem, engl, ruskom? Na onoj ikonici za više jezike piše da nema članka na drugim verzijama... hvala unaprijed. [[Korisnik:Vogoje2|Vogoje2]] ([[Razgovor s korisnikom:Vogoje2|razgovor]]) 02:27, 2 april 2026 (CEST) == Članak o nagradi Naji Naaman == pozdrav @[[Korisnik:Mhare|Mhare]] Možeš li pregledati ovaj članak i povezati ga sa viki člancima na drugim jezicima [[Međunarodna nagrada za književnost Naji Naaman]] [[Korisnik:Vogoje2|Vogoje2]] ([[Razgovor s korisnikom:Vogoje2|razgovor]]) 13:46, 5 april 2026 (CEST) 0bc6mdkz5n26hsxmqfivwkzg9rnarmg 0 529503 3824199 3800098 2026-04-05T04:55:47Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 0 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824199 wikitext text/x-wiki {{Standardi}}{{Čišćenje}}{{Kategorizacija}}{{Preuređivanje}} '''Amila Ramović''' (rođena 1977, [[Sarajevo]]) bosanskohercegovačka je kustosica i muzikologinja. Profesorica je na [[Univerzitet u Sarajevu|Univerzitetu u Sarajevu]]. Bila je izvršna direktorica fondacije [[Ars Aevi]]. === Obrazovanje === Odrasla je u Sarajevu, SR Bosna i Hercegovina. Srednju školu, [[Prva gimnazija (Sarajevo)|Prvu gimnaziju]] i Srednju muzičku školu završila je (1992-1995). Iskustva umjetničkog života iz ratnog Sarajeva postat će kasnije kontinuirani predmet njenog profesionalnog interesa.<ref>{{Cite web|url=https://www.archivum.org/events/art-as-memory-records-of-artistic-practices-during-the-siege-of-sarajevo-1992-1995|title=Art as Memory: Records of Artistic Practices During the Siege of Sarajevo 1992–1995|website=Blinken OSA Archivum|language=en|access-date=21. 12. 2025}}</ref> Studirala je [[Muzička akademija u Sarajevu|Muzičku akademiju]] Univerziteta u Sarajevu. Doktorirala je 2015. pod mentorstvom hrvatskog muzikologa akademika [[Nikša Gligo|Nikše Gliga]] s temom ,,Zvuk kao materijal u savremenoj umjetnosti".<ref>{{Cite web|url=https://plus.cobiss.net/cobiss/bh/bs/data/cobib/22321926|title=Zvuk kao oblikovni materijal u savremenoj umjetnosti. Doktorska disertacija - Amila Ramović}}</ref> === Karijera === Karijeru je započela kao dio tima Projekta Ars Aevi za Muzej savremene umjetnosti Sarajevo od 2000.. Bila je izvršna izvršna direktorica Fondacije Ars Aevi od 2005. do 2017. Fondacija je bila fokusirana na stvaranje uslova za izgradnju budućeg Muzeja savremene umjetnosti Ars Aevi po arhitektonskim projektima Renza Piana. Tokom tog perioda bila je angažirana na postavci, zaštiti i promociji Kolekcije Ars Aevi u sarajevskom Art Depou. Organizirala je desetine izložbi i projekata iz oblasti savremene umjetnosti u BiH i inostranstvu, među kojima izložbe Michelangela Pistoletta, Grupe Irwin, Daniela Burena, Josepha Kosutha, Jannisa Kounellisa, Josepha Beuysa, [[Jusuf Hadžifejzović|Jusufa Hadžifejzovića]], [[Bizhana Bassirija]], Maje Bajević, Prvog paviljona Bosne i Hercegovine na Venecijanskom bijenalu 2003 godine<ref>{{Cite web|url=https://www.slobodnaevropa.org/a/705070.html|title=Muzej moderne umjetnosti u Sarajevu}}</ref>, te izložbe 16 bh. umjetnika Artefacts: Bosna i Hercegovina na [[Venecijansko bijenale|Venecijanskom bijenalu]] 1992-2013 u Domu mladih u Sarajevu (2015). ==== Venecijansko bijenale ==== Bila je koordinatorica u projektu predstavljanja prvog bosanskohercehovačkog paviljona na [[Venecijansko bijenale|Venecijanskom bijenalu]], 2003. u produkciji Ars Aevi na kojem su predstavljena četiri bh. umjetnika za četiri bijenala koja je BiH „propustila“ od svoje nezavisnosti, Maja Bajević, [[Jusuf Hadžifejzović]], [[Edin Numankadić]], [[Nebojša Šerić Shoba]]. Bila je kustosica samostalne izložbe [[Braco Dimitrijević|Brace Dimitrijevića]] Future Post History<ref>{{Cite web|url=https://www.alaintruong.com/archives/2009/05/27/13876295.html|title=“Braco Dimitrijević: Future Post History&quot; @ Ca’ Pesaro Museum &amp; Ca’ Farsetti palace, Venezia|last=Truong|first=Alain|website=Alain.R.Truong|language=fr|access-date=21. 12. 2025}}</ref> na Venecijanskom bijenalu u Muzeju moderne umjetnosti Ca' Pesaro (2009) u produkciji Ars Aevi. Izložba je kasnije predstavljena u Vijećnici u Sarajevu (2010). ==== Saradnja s bosanskohercegovačkim umjetnicima ==== U saradnji s grupom Sing Sing (Anur, Juriša Boras, [[Damir Nikšić]], Kurt&Plasto, Shoba) kurirala je samostalne izložbe [[Anur Hadžiomerspahić|Anura Hadžiomerspahića]] i [[Nebojše Šerića Shobe]] u Centru za savremenu umjetnost Spazio Gerra u Italiji (2010).<ref>{{Cite news|title=Muzej moderne umjetnosti u Sarajevu|url=https://www.slobodnaevropa.org/a/705070.html|newspaper=Radio Slobodna Evropa|date=25. 9. 2007|access-date=21. 12. 2025|language=sh|first=Budo|last=Vukobrat}}</ref> Kurirala je veliku retrospektivnu izložba grupe Sing Sing ,,Fašizam je opijum za mase" postavljene u sarajevskoj Vijećnici (2011) i te u Muzeju moderne i savremene umjetnosti u Saint Etienneu] u Francuskoj (2012). Prema konceptu [[Amile Buturović]], kurirala je izložbu Memories in Stone (Azra Akšamija, Amila Buturović, Velibor Božović, Addis Fejzić) u [[Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine|Zemaljskom muzeju Bosne i Hercegovine]] (2018). Kurirala je samostalnu izložbu [[Bojan Stojčić|Bojana Stojčića]] Viva la Transicion! u [[Umjetnička galerija Bosne i Hercegovine|Umjetničkoj galeriji Bosne i Hercegovine]] 2020. 2021. producirala je i kurirala prvu veliku monografsku samostalnu izložbu [[Selma Selman|Selme Selman]] u Umjetničkoj galeriji Bosne i Hercegovine.<ref>{{Cite web|url=https://www.e-flux.com/announcements/406664/selma-selman|title=Selma Selman - Announcements|website=e-flux|language=en|access-date=21. 12. 2025}}</ref> Održala je predavanja i radionice u mnogim institutcijama savremene umjetnosti, poput [[Tate Modern]], [[Schirn Kunsthalle]], [[Gropius Bau]].<ref>{{Cite web|url=https://www.schirn.de/en/beteiligte/amila-ramovic-en/|title=Speaker Amila Ramović|website=SCHIRN KUNSTHALLE FRANKFURT|language=en|access-date=21. 12. 2025}}</ref><ref>{{Citation|title=Amila Ramović talk - Art Is... at Tate Modern 9th April 2016|url=https://vimeo.com/164249594|date=26. 4. 2016|accessdate=21. 12. 2025|first=Freelands|last=Foundation}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.berlinerfestspiele.de/en/gropius-bau/programm/2018/veranstaltungen/museum-als-schule---schule-als-museum|title=Museum as School - School as Museum|website=www.berlinerfestspiele.de|language=en|access-date=21. 12. 2025}}</ref> ==== Projekti u oblasti muzike ==== U projektu Sarajevo Sonic Studio koji je realizirala s kompozitorima: Heiner Goebbels, Peter_Ablinger, Philippe Manoury, Vinko Globokar,<ref>{{Cite journal|last=Ramovic|first=Amila|date=1. 1. 2018|title=Respecting the Differences, Composing the Distances: Heiner Goebbels’ Works as Landscapes with Sonic Paradoxes|url=https://www.academia.edu/40032294/Respecting_the_Differences_Composing_the_Distances_Heiner_Goebbels_Works_as_Landscapes_with_Sonic_Paradoxes|journal=Clash! Generationen – Kulturen – Identitäten in der Gegenwartsmusik (=Veröffentlichungen des Instituts für Neue Musik und Musikerziehung Darmstadt), Ed. Jorn-Peter Hiekel}}</ref> kurirala je izložbu Petera Ablingera Fonorealizmi (2014) u Hanikahu u Sarajevu. Bila izvršna direktorica Sarajevo Chamber Music Festivala u saradnji s Manhattan Quartetom (2012-2017). Predaje teoriju savremene muzike na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Sarajevu. ==== Ostali projekti ==== Nakon saradnje u programu film.factory u Sarajevu 2015-2016, sarađivala je s rediteljem Tarr Bélom Tarrom na produkciji njegove samostalne izložbe Till the End of the World<ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/660904849/belatarr-broch-eng-def|title=Client Challenge|website=www.scribd.com|}}</ref> Eye Filmmuseum] u Amsterdamu gdje je bila dio kustoskog tima (2018), a zatim i monumentalnog instalativno-performativnog projekta Missing People<ref>{{Cite web|url=https://www.berlinale.de/en/2020/topics/bela-tarr.html|title=On Béla Tarr’s latest work Missing People|website=www.berlinale.de|language=en|access-date=21. 12. 2025}}</ref> koji je za Wiener Festwochen ostvaren s učešćem 250 bečkih beskućnika (2019).<ref>{{Cite web|url=http://www.prae.hu/article/11115-tarr-bela-utolso-utani-szava/|title=Tarr Béla utolsó utáni szava / Missing People (Hiányzó emberek) Tarr Béla mozgó csendélete a Bécsi Ünnepi Heteken / PRAE.HU - a művészeti portál|website=PRAE.HU - a művészeti portál|language=hu|access-date=21. 12. 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://evrovizion.ifa.de/en/https://evrovizion.ifa.de/en/people/amila-ramovic|title=Amila Ramović {{!}} Evrovizion|website=evrovizion.ifa.de|language=en|access-date=21. 12. 2025}}{{Mrtav link}}</ref> S [[Damir Uzunović|Damirom Uzunovićem]] i [[Aleksandar Hemon|Aleksandrom Hemonom]], suosnivačica je i koodirektorica Bookstan Festivala Bookstan No East, No West (2016-2018).<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=dPgnsY3Uh7M|title=John Freeman in Conversation with Amila Ramović}}</ref> === Priznanja === Dodijeljeno joj je priznanje Honorary Fellow of Arts_University_Plymouth Plymouth College or Art u Velikoj Britaniji.<ref>{{Cite web|url=https://www.aup.ac.uk/people/dr-amila-ramovi%C4%87|title=Dr Amila Ramovic: Curator, Art Producer, Professor & Honorary Fellow (2019)}}</ref> Godine 2022. Primila je AMUS-ovu nagradu “Vlado Milošević” za muzikologiju i muzičku publicistiku.<ref>{{Cite web|url=https://www.unsa.ba/novosti/prof-dr-amila-ramovic-25-godina-muzikoloskog-drustva-fbih-kao-stabilne-platforme-znanja-o|title=25 godina Muzikološkog društva FBiH kao stabilne platforme znanja o muzici u BiH}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == {{Normativna kontrola}} svem1m9077d9qzg5huwuze0s46eg04f 0 530427 3824075 3804999 2026-04-04T12:35:41Z Tulum387 155909 3824075 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | ime = Arc'teryx | slika = Arc'teryx logo.png | veličina_slike = | alt_slike = | tekst = | slika2 = | veličina_slike2 = | alt_slike2 = | tekst2 = | poslovno_ime = | izvorno_ime = | prijašnje_ime = Rock Solid | vrsta = [[Podružnica]] | berzni_naziv = | ISIN = | industrija = Tehnička oprema | žanr = | sudbina = | prethodnik = | nasljednik = | osnovano = 1989. kao Rock Solid<br>1991. kao Arc'teryx | ukinuto = | osnivač = Dave Lane (Rock Solid)<br>Jeremy Guard (Arc'teryx) | sjedište = | broj_lokacija = 80+ radnji, 3000+ maloprodajnih objekata | poslužuje = | ključne_osobe = | proizvodi = | zaštitni_znak = | produkcija = | servisi = | prihod = | operativni_prihod = | neto_dobit = | APM = | ukupne_aktive = | kapital = | vlasnik = | članovi = | zaposleni = 1200 | matična = Amer Sports | divizije = | podružnice = PRO, LEAF, Veilance | slogan = | omjer_kapitala = | rejting = | veb-sajt = arcteryx.com | dodatak = }} '''Arc'teryx''' je kanadska kompanija specijalizirana za izradu [[Odjeća|odjeće]] i opreme, sa sjedištem u [[Sjeverni Vancouver|Sjevernom Vancouveru]], [[Britanska Kolumbija]]. Fokusira se na tehničku opremu za [[Planinarstvo|planinarenje]] i [[Alpinizam|alpinističke sportove]], uključujući i prateći [[asesoar]]. Naziv kompanije i [[logo]]tip referenciraju [[Archaeopteryx]]a, [[Prelazni fosil|prelaznog fosila]] između ranog i modernog [[Dinosauri|dinosaura]] ([[Ptice|pticu]]). Arc'teryx je poznat po svojim vodootpornim [[Gore-Tex]] shell [[jakna]]ma, pletenim proizvodima i pernatim jaknama.<ref>Gallagher, Jacob (17. januar 2022). "[https://www.wsj.com/articles/why-are-all-these-people-showering-in-their-arcteryx-jackets-11642422998 Why Are All These People Showering in Their Arc'teryx Jackets?]". ''Wall Street Journal''. ISSN 0099-9660.</ref><ref name=":0">Gallagher, Jacob (2. januar 2021). "[https://www.wsj.com/articles/gorpcore-how-arcteryx-parkas-and-salomon-hiking-boots-became-high-fashion-11609563600 Gorpcore: How Arc'teryx Parkas and Salomon Hiking Boots Became High Fashion]". ''Wall Street Journal''. ISSN 0099-9660. Pristupljeno 17. 1. 2026.</ref> Kompanija je osnovana 1989. pod imenom Rock Solid, a 1991. rebrandirala se u Arc'teryx kako bi proizvodila odjeću za vanjske aktivnosti i penjačku opremu. [[Salomon Grupa]] je kupila Arc'teryx 2001, dok je firmu 2005. preuzeo Amer Sports. Arc'teryx ima tri podlinije: Veilance, luksuzni streetwear brend, LEAF, koji proizvodi tehničku opremu za [[Policija|policijske]] i [[Vojska|vojne]] snage, te PRO za skijaške patrole. Kompanija ima značajan uticaj na modne pokrete ''[[gorpcore]]'' i ''[[normcore]]'', čije su odrednice nošenje [[Minimalizam|minimalističke]], tehničke odjeće u urbanim sredinama.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|title=Gorpcore trend peaks again as extreme outdoor wear hits pub and park|url=https://www.theguardian.com/fashion/2021/nov/26/gorpcore-trend-rises-as-extreme-outdoor-wear-hits-pub-and-park|newspaper=The Guardian|date=26. novembar 2021|access-date=17. 1. 2026|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Karen|last=Dacre}}</ref> Brend je kolokvijalno poznat pod nadimkom ''dead bird'' (mrtva ptica).<ref>{{Cite web|url=https://gripped.com/201304/inside-arcteryx/|title=Inside Arc’teryx » Outdoor & Climbing Gear {{!}} Gripped Climbing Magazine|last=Magazine|first=Gripped|date=16. april 2015|website=Gripped Magazine|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> == Historijat == Kompanija Rock Solid, koju je osnovao suosnivač Dave Lane, prvu liniju proizvoda bazirala je na penjačkoj opremi.<ref>{{Cite web|url=https://www.inverse.com/input/style/arcteryx-jacket-atom-lt-tiktok-trend-jil-sander-palace-collab-waterproof-insulated-jackets|title=Beyond the TikTok trend: How Arc’teryx became the It-brand of fashion|last=Servantes|first=Ian|date=18. februar 2022|website=Input|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gq.com/story/arcteryx-profile|title=Inside Arc’teryx’s Explosive Growth—and Its Quest to Keep Its Soul|last=Hunt|first=Joshua|date=29. februar 2024|website=GQ|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Dave Lane je 50% udjela u Rock Solidu prodao Blairu Murdochu i Timu Duholkeu, a preostalih 50% Jeremyju Guardu, koji 1991. mijenja ime kompanije u današnji naziv. Ime i logotip referiraju se na Archaeopteryx, prelaznog fosila koji povezuje rane sa modernim dinosaurima (pticama).<ref>{{Cite web|url=https://arcteryx.com/us/en/help/arc-naming|title=Arc'teryx Naming Scheme {{!}} Customer Support Centre|website=arcteryx.com|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Guard je odabrao ovo ime kako bi predstavljalo ideju ubrzane [[Evolucija|evolucije]], karakteristične za [[Geološka vremenska skala|geološku vremensku skalu]] fosila. On je bio predsjednik i glavni direktor kompanije od 1991. do 2001.. Koristeći tehnologiju toplinskog laminiranja (termolaminacije), partneri su dizajnirali i plasirali [[penjački pojas]] Vapor, koji je postao najpopularniji proizvod kompanije. 1993, nakon niza preseljenja i povećanja broja zaposlenih, Arc'teryx je predstavio [[ruksak]] Bora, koristeći istu Vapor tehnologiju, a tri godine nakon toga počinje izrada tehničke odjeće sa gore-tex materijalima, nakon što je kompanija dobila licencu od firme [[W. L. Gore & Associates]]. Arc'teryx je 1999. preselio sjedište u Burnaby u Britanskoj Kolumbiji, a potom 2005. u Sjeverni Vancouver. Godine 2001. kompaniju Arc'teryx kupila je grupa Salomon, francuska podružnica njemačke kompanije [[Adidas]],<ref>{{Cite web|url=https://www.bizjournals.com/portland/stories/2002/11/11/story3.html|title=Arc'Teryx a perfect fit for adidas' Salomon business - Portland Business Journal|date=11. 11. 2002|website=www.bizjournals.com|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> a 2005. je prodana finskoj kompaniji Amer Sports.<ref>Crane, Leah, ''"[http://www.twsbiz.com/twbiz/features/article/0,21214,1091755,00.html Salomon Sold to Amer Sports]"'' [https://web.archive.org/web/20070310215958/http://www.twsbiz.com/twbiz/features/article/0%2C21214%2C1091755%2C00.html Arhivirano] 10. marta 2007, Wayback Machine, Transworld Business Magazine</ref> Godine 2019, kineski proizvođač Anta Sports kupuje kontrolni udio od 56% u Ameru.<ref>Baigorri, Manuel (7. decembar 2022). "[https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-12-07/anta-sports-is-said-to-weigh-ipo-of-wilson-racket-maker-amer Anta Sports Weighs IPO of Wilson Racket Maker Amer]". ''Bloomberg.com''. Pristupljeno 17. januara 2026.</ref> Kako se linija odjeće širila, Arc'teryx je započeo proizvodnju na međunarodnim tržištima, posebno u Kini, Filipinima, Vijetnamu, Bangladešu, El Salvadoru, Laosu i Grčkoj.<ref>{{Cite web|url=https://arcteryx.com/ca/en/explore/supply-chain-partners|title=Supply Chain Partners {{!}} Arc'teryx Canada|website=arcteryx.com|language=en-CA|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Od ranih 2020-ih Arc'teryx počinje sarađivati i izrađivati kolekcije s [[Luksuzna roba|luksuznim]] modnim brendovima i dizajnerima, čime se pozicionira i među kupcima izvan outdoor zajednice. U sklopu marketinške kampanje, Arc’teryx je u Tibetu organizovao vatromet pod nazivom ''The Rising Dragon'', što je izazvalo [[Kontroverza|kontroverze]] zbog mogućih negativnih uticaja na [[Okolina|okoliš]] u području [[Shigatse]]a.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2025/09/22/world/fireworks-himalayas-outrage-arcteryx-apology-intl-hnk|title=Fireworks in Himalayas spark outrage, forcing outdoor brand Arc’teryx to apologize|last=Zheng|first=Chris Lau, Kloe|date=22. 9. 2025|website=CNN|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite news|title=Arc’teryx fireworks display in Tibet prompts environmental outcry|url=https://www.theguardian.com/world/2025/sep/22/arcteryx-fireworks-display-tibet-environmental-outcry|newspaper=The Guardian|date=22. 9. 2025|access-date=17. 1. 2026|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Helen|last=Davidson}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.artnews.com/art-news/news/cai-guo-qiang-fireworks-show-tibet-1234753145/|title=Cai Guo-Qiang Under Fire for Controversial Pyrotechnic Show in Tibet|last=Battaglia|first=Andy|date=22. 9. 2025|website=ARTnews.com|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c1eddw19042o|title=Arc'teryx: Outdoor brand apologises for 'dragon' fireworks in Himalayas|date=22. 9. 2025|website=www.bbc.com|language=en-GB|access-date=17. 1. 2026}}</ref> == Linije == Njihova odjeća, asesoar i oprema organizovani su u različite linije proizvoda i kolekcije, a sve su usmjerene na različite aspekte planinskih aktivnosti, uz dvije iznimke: * '''Veilance''': njihova luksuzna formalna streetwear linija predstavljena 2009, brendirana kao Arc'teryx Veilance.<ref>{{Cite web|url=https://veilance.com/us/en/about/10-years|title=10 Years of Performance Evolution {{!}} Veilance|website=Arc'teryx Equipment|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref> * '''PRO''': njihova linija opreme namijenjena profesionalcima, poput pripadnika [[Skijaška patrola|skijaških patrola]], te službi za [[Potraga i spašavanje|potragu i spašavanje]]. * '''LEAF''' (''Law Enforcement & Armed Forces''): linija namijenjena vojnom i policijskom tržištu.<ref>{{Cite web|url=https://www.complex.com/style/a/christina-cheng/arcteryx-leaf-products-law-enforcement-armed-forces|title=Arc'teryx Takes You Through the Process of Making its LEAF Collection (Video)|date=21. 1. 2014|website=Complex|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref> == Supkultura == Arc’teryx se među [[Mladost|mladima]] smatra [[Statusni simbol|statusnim simbolom]] visoke klase, "tek nešto ispod brendova [[Stone Island]] i [[Moncler]]".<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/early-majority-fashions-first-degrowth-brand|title=Early Majority: Fashion's first degrowth brand|last=Webb|first=Bella|date=4. 5. 2022|website=Vogue|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.si.com/edge/2015/01/22/tech-talk-high-arcteryx-launches-footwear-line|title=Tech Talk: High-end outdoor brand Arc’teryx launches footwear line|date=22. 1. 2015|website=SI|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> ''Financial Times'' je 2022. istakao da jednu od najvećih demografskih skupina brenda čine urbani stanovnici, a godinu prije ''Fast Company'' označio je Arc'teryx za kultni brend,<ref>{{Cite news|title=In this brutal winter, escape mentally with the cult brand Arc'teryx's first-ever surf film|url=https://www.fastcompany.com/90606548/in-this-brutal-winter-escape-mentally-with-the-cult-brand-arcteryxs-first-ever-surf-film|newspaper=Fast Company|date=19. 2. 2021|access-date=17. 1. 2026|language=en-US|first=Jeff|last=Beer}}</ref> dok ''The New York Times'' navodi da ga nose "i planinari i hypebeastovi".<ref>{{Cite news|title=Jil Sander Ski Wear, Coming to a City Block Near You (Published 2021)|url=https://www.nytimes.com/2021/11/07/style/jil-sander-ski-wear-coming-to-a-city-block-near-you.html|date=7. 11. 2021|access-date=17. 1. 2026|language=en}}</ref> Kompanija ima snažan uticaj na modne pokrete gorpcore i normcore, stilove koji podrazumijevaju nošenje minimalističke outdoor odjeće u urbanom okruženju, zajedno sa brendovima poput [[Mammut]]a, [[REI|REI-ja]], [[Marmot]]a i [[Patagonia|Patagonije]].<ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/style/fashion/gorpcore-how-arcteryx-parkas-and-salomon-hiking-boots-became-high-fashion-11609563600|title=Gorpcore: How Arc’teryx Parkas and Salomon Hiking Boots Became High Fashion|last=Gallagher|first=Jacob|date=2. 1 2021|website=The Wall Street Journal|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Tokom 2022., na [[Društveni mediji|društvenoj mreži]] [[TikTok]] pojavio se [[trend]] u kojem su se pojedinci [[tuš]]irali potpuno odjeveni, noseći Arc'teryx jakne, dok je u pozadini svirala pjesma "Arc'teryx" britanskog [[Rap|rep]] izvođača YT-ja. Brend je postao nezaobilazan dio mode [[Generacija Z|Generacije Z]] i [[Zilenijalci|zilenijalaca]], posebno u SAD-u i Kanadi.<ref>{{Cite journal|date=23. 3. 2021|title=How functional outdoor clothing became fashion's next big thing|url=https://www.rte.ie/brainstorm/2021/0323/1205581-gorpcore-functional-outdoor-clothing-canada-goose-north-face-arcteryx/|journal=|language=en}}</ref> Prema [[The New York Times]]u i [[GQ|GQ-u]], luksuzne modne kuće minimalističke estetike sarađuju s Arc'teryxom na izradi kapsulnih kolekcija. == Također pogledajte == * [[Moncler]], [[Stone Island]] i [[Canada Goose]] * [[Ulična moda]] * [[Spisak matičnih kompanija u outdoor industriji]] * [[Obalne planine]] i [[Kanadska arktička tundra]] == Reference == [[Kategorija:Kompanije u Sjevernoj Americi|Kanada]] [[Kategorija:Ekonomija Kanade]] rz3liyqnnvy9v23jqo1bin486mq4uhr 3824079 3824075 2026-04-04T12:50:47Z Tulum387 155909 /* Historijat */ 3824079 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | ime = Arc'teryx | slika = Arc'teryx logo.png | veličina_slike = | alt_slike = | tekst = | slika2 = | veličina_slike2 = | alt_slike2 = | tekst2 = | poslovno_ime = | izvorno_ime = | prijašnje_ime = Rock Solid | vrsta = [[Podružnica]] | berzni_naziv = | ISIN = | industrija = Tehnička oprema | žanr = | sudbina = | prethodnik = | nasljednik = | osnovano = 1989. kao Rock Solid<br>1991. kao Arc'teryx | ukinuto = | osnivač = Dave Lane (Rock Solid)<br>Jeremy Guard (Arc'teryx) | sjedište = | broj_lokacija = 80+ radnji, 3000+ maloprodajnih objekata | poslužuje = | ključne_osobe = | proizvodi = | zaštitni_znak = | produkcija = | servisi = | prihod = | operativni_prihod = | neto_dobit = | APM = | ukupne_aktive = | kapital = | vlasnik = | članovi = | zaposleni = 1200 | matična = Amer Sports | divizije = | podružnice = PRO, LEAF, Veilance | slogan = | omjer_kapitala = | rejting = | veb-sajt = arcteryx.com | dodatak = }} '''Arc'teryx''' je kanadska kompanija specijalizirana za izradu [[Odjeća|odjeće]] i opreme, sa sjedištem u [[Sjeverni Vancouver|Sjevernom Vancouveru]], [[Britanska Kolumbija]]. Fokusira se na tehničku opremu za [[Planinarstvo|planinarenje]] i [[Alpinizam|alpinističke sportove]], uključujući i prateći [[asesoar]]. Naziv kompanije i [[logo]]tip referenciraju [[Archaeopteryx]]a, [[Prelazni fosil|prelaznog fosila]] između ranog i modernog [[Dinosauri|dinosaura]] ([[Ptice|pticu]]). Arc'teryx je poznat po svojim vodootpornim [[Gore-Tex]] shell [[jakna]]ma, pletenim proizvodima i pernatim jaknama.<ref>Gallagher, Jacob (17. januar 2022). "[https://www.wsj.com/articles/why-are-all-these-people-showering-in-their-arcteryx-jackets-11642422998 Why Are All These People Showering in Their Arc'teryx Jackets?]". ''Wall Street Journal''. ISSN 0099-9660.</ref><ref name=":0">Gallagher, Jacob (2. januar 2021). "[https://www.wsj.com/articles/gorpcore-how-arcteryx-parkas-and-salomon-hiking-boots-became-high-fashion-11609563600 Gorpcore: How Arc'teryx Parkas and Salomon Hiking Boots Became High Fashion]". ''Wall Street Journal''. ISSN 0099-9660. Pristupljeno 17. 1. 2026.</ref> Kompanija je osnovana 1989. pod imenom Rock Solid, a 1991. rebrandirala se u Arc'teryx kako bi proizvodila odjeću za vanjske aktivnosti i penjačku opremu. [[Salomon Grupa]] je kupila Arc'teryx 2001, dok je firmu 2005. preuzeo Amer Sports. Arc'teryx ima tri podlinije: Veilance, luksuzni streetwear brend, LEAF, koji proizvodi tehničku opremu za [[Policija|policijske]] i [[Vojska|vojne]] snage, te PRO za skijaške patrole. Kompanija ima značajan uticaj na modne pokrete ''[[gorpcore]]'' i ''[[normcore]]'', čije su odrednice nošenje [[Minimalizam|minimalističke]], tehničke odjeće u urbanim sredinama.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|title=Gorpcore trend peaks again as extreme outdoor wear hits pub and park|url=https://www.theguardian.com/fashion/2021/nov/26/gorpcore-trend-rises-as-extreme-outdoor-wear-hits-pub-and-park|newspaper=The Guardian|date=26. novembar 2021|access-date=17. 1. 2026|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Karen|last=Dacre}}</ref> Brend je kolokvijalno poznat pod nadimkom ''dead bird'' (mrtva ptica).<ref>{{Cite web|url=https://gripped.com/201304/inside-arcteryx/|title=Inside Arc’teryx » Outdoor & Climbing Gear {{!}} Gripped Climbing Magazine|last=Magazine|first=Gripped|date=16. april 2015|website=Gripped Magazine|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> == Historijat == Kompanija Rock Solid, koju je osnovao suosnivač Dave Lane, prvu liniju proizvoda bazirala je na penjačkoj opremi.<ref>{{Cite web|url=https://www.inverse.com/input/style/arcteryx-jacket-atom-lt-tiktok-trend-jil-sander-palace-collab-waterproof-insulated-jackets|title=Beyond the TikTok trend: How Arc’teryx became the It-brand of fashion|last=Servantes|first=Ian|date=18. februar 2022|website=Input|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gq.com/story/arcteryx-profile|title=Inside Arc’teryx’s Explosive Growth—and Its Quest to Keep Its Soul|last=Hunt|first=Joshua|date=29. februar 2024|website=GQ|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Dave Lane je 50% udjela u Rock Solidu prodao Blairu Murdochu i Timu Duholkeu, a preostalih 50% Jeremyju Guardu, koji 1991. mijenja ime kompanije u današnji naziv. Ime i logotip referiraju se na Archaeopteryx, prelaznog fosila koji povezuje rane sa modernim dinosaurima (pticama).<ref>{{Cite web|url=https://arcteryx.com/us/en/help/arc-naming|title=Arc'teryx Naming Scheme {{!}} Customer Support Centre|website=arcteryx.com|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Guard je odabrao ovo ime kako bi predstavljalo ideju ubrzane [[Evolucija|evolucije]], karakteristične za [[Geološka vremenska skala|geološku vremensku skalu]] fosila. On je bio predsjednik i glavni direktor kompanije od 1991. do 2001. Koristeći tehnologiju toplinskog laminiranja (termolaminacije), partneri su dizajnirali i plasirali [[penjački pojas]] Vapor, koji je postao najpopularniji proizvod kompanije. Godine 1993, nakon niza preseljenja i povećanja broja zaposlenih, Arc'teryx je predstavio [[ruksak]] Bora, koristeći istu Vapor tehnologiju, a tri godine nakon toga počinje izrada tehničke odjeće sa gore-tex materijalima, nakon što je kompanija dobila licencu od firme [[W. L. Gore & Associates]]. Arc'teryx je 1999. preselio sjedište u Burnaby u Britanskoj Kolumbiji, a potom 2005. u Sjeverni Vancouver. Godine 2001. kompaniju Arc'teryx kupila je grupa Salomon, francuska podružnica njemačke kompanije [[Adidas]],<ref>{{Cite web|url=https://www.bizjournals.com/portland/stories/2002/11/11/story3.html|title=Arc'Teryx a perfect fit for adidas' Salomon business - Portland Business Journal|date=11. 11. 2002|website=www.bizjournals.com|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> a 2005. je prodana finskoj kompaniji Amer Sports.<ref>Crane, Leah, ''"[http://www.twsbiz.com/twbiz/features/article/0,21214,1091755,00.html Salomon Sold to Amer Sports]"'' [https://web.archive.org/web/20070310215958/http://www.twsbiz.com/twbiz/features/article/0%2C21214%2C1091755%2C00.html Arhivirano] 10. marta 2007, Wayback Machine, Transworld Business Magazine</ref> Godine 2019, kineski proizvođač Anta Sports kupuje kontrolni udio od 56% u Ameru.<ref>Baigorri, Manuel (7. decembar 2022). "[https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-12-07/anta-sports-is-said-to-weigh-ipo-of-wilson-racket-maker-amer Anta Sports Weighs IPO of Wilson Racket Maker Amer]". ''Bloomberg.com''. Pristupljeno 17. januara 2026.</ref> Kako se linija odjeće širila, Arc'teryx je započeo proizvodnju na međunarodnim tržištima, posebno u Kini, Filipinima, Vijetnamu, Bangladešu, El Salvadoru, Laosu i Grčkoj.<ref>{{Cite web|url=https://arcteryx.com/ca/en/explore/supply-chain-partners|title=Supply Chain Partners {{!}} Arc'teryx Canada|website=arcteryx.com|language=en-CA|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Od ranih 2020-ih Arc'teryx počinje sarađivati i izrađivati kolekcije s [[Luksuzna roba|luksuznim]] modnim brendovima i dizajnerima, čime se pozicionira i među kupcima izvan outdoor zajednice. U sklopu marketinške kampanje, Arc’teryx je u Tibetu organizovao vatromet pod nazivom ''The Rising Dragon'', što je izazvalo [[Kontroverza|kontroverze]] zbog mogućih negativnih uticaja na [[Okolina|okoliš]] u području [[Shigatse]]a.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2025/09/22/world/fireworks-himalayas-outrage-arcteryx-apology-intl-hnk|title=Fireworks in Himalayas spark outrage, forcing outdoor brand Arc’teryx to apologize|last=Zheng|first=Chris Lau, Kloe|date=22. 9. 2025|website=CNN|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite news|title=Arc’teryx fireworks display in Tibet prompts environmental outcry|url=https://www.theguardian.com/world/2025/sep/22/arcteryx-fireworks-display-tibet-environmental-outcry|newspaper=The Guardian|date=22. 9. 2025|access-date=17. 1. 2026|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Helen|last=Davidson}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.artnews.com/art-news/news/cai-guo-qiang-fireworks-show-tibet-1234753145/|title=Cai Guo-Qiang Under Fire for Controversial Pyrotechnic Show in Tibet|last=Battaglia|first=Andy|date=22. 9. 2025|website=ARTnews.com|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c1eddw19042o|title=Arc'teryx: Outdoor brand apologises for 'dragon' fireworks in Himalayas|date=22. 9. 2025|website=www.bbc.com|language=en-GB|access-date=17. 1. 2026}}</ref> == Linije == Njihova odjeća, asesoar i oprema organizovani su u različite linije proizvoda i kolekcije, a sve su usmjerene na različite aspekte planinskih aktivnosti, uz dvije iznimke: * '''Veilance''': njihova luksuzna formalna streetwear linija predstavljena 2009, brendirana kao Arc'teryx Veilance.<ref>{{Cite web|url=https://veilance.com/us/en/about/10-years|title=10 Years of Performance Evolution {{!}} Veilance|website=Arc'teryx Equipment|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref> * '''PRO''': njihova linija opreme namijenjena profesionalcima, poput pripadnika [[Skijaška patrola|skijaških patrola]], te službi za [[Potraga i spašavanje|potragu i spašavanje]]. * '''LEAF''' (''Law Enforcement & Armed Forces''): linija namijenjena vojnom i policijskom tržištu.<ref>{{Cite web|url=https://www.complex.com/style/a/christina-cheng/arcteryx-leaf-products-law-enforcement-armed-forces|title=Arc'teryx Takes You Through the Process of Making its LEAF Collection (Video)|date=21. 1. 2014|website=Complex|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref> == Supkultura == Arc’teryx se među [[Mladost|mladima]] smatra [[Statusni simbol|statusnim simbolom]] visoke klase, "tek nešto ispod brendova [[Stone Island]] i [[Moncler]]".<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/early-majority-fashions-first-degrowth-brand|title=Early Majority: Fashion's first degrowth brand|last=Webb|first=Bella|date=4. 5. 2022|website=Vogue|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.si.com/edge/2015/01/22/tech-talk-high-arcteryx-launches-footwear-line|title=Tech Talk: High-end outdoor brand Arc’teryx launches footwear line|date=22. 1. 2015|website=SI|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> ''Financial Times'' je 2022. istakao da jednu od najvećih demografskih skupina brenda čine urbani stanovnici, a godinu prije ''Fast Company'' označio je Arc'teryx za kultni brend,<ref>{{Cite news|title=In this brutal winter, escape mentally with the cult brand Arc'teryx's first-ever surf film|url=https://www.fastcompany.com/90606548/in-this-brutal-winter-escape-mentally-with-the-cult-brand-arcteryxs-first-ever-surf-film|newspaper=Fast Company|date=19. 2. 2021|access-date=17. 1. 2026|language=en-US|first=Jeff|last=Beer}}</ref> dok ''The New York Times'' navodi da ga nose "i planinari i hypebeastovi".<ref>{{Cite news|title=Jil Sander Ski Wear, Coming to a City Block Near You (Published 2021)|url=https://www.nytimes.com/2021/11/07/style/jil-sander-ski-wear-coming-to-a-city-block-near-you.html|date=7. 11. 2021|access-date=17. 1. 2026|language=en}}</ref> Kompanija ima snažan uticaj na modne pokrete gorpcore i normcore, stilove koji podrazumijevaju nošenje minimalističke outdoor odjeće u urbanom okruženju, zajedno sa brendovima poput [[Mammut]]a, [[REI|REI-ja]], [[Marmot]]a i [[Patagonia|Patagonije]].<ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/style/fashion/gorpcore-how-arcteryx-parkas-and-salomon-hiking-boots-became-high-fashion-11609563600|title=Gorpcore: How Arc’teryx Parkas and Salomon Hiking Boots Became High Fashion|last=Gallagher|first=Jacob|date=2. 1 2021|website=The Wall Street Journal|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Tokom 2022., na [[Društveni mediji|društvenoj mreži]] [[TikTok]] pojavio se [[trend]] u kojem su se pojedinci [[tuš]]irali potpuno odjeveni, noseći Arc'teryx jakne, dok je u pozadini svirala pjesma "Arc'teryx" britanskog [[Rap|rep]] izvođača YT-ja. Brend je postao nezaobilazan dio mode [[Generacija Z|Generacije Z]] i [[Zilenijalci|zilenijalaca]], posebno u SAD-u i Kanadi.<ref>{{Cite journal|date=23. 3. 2021|title=How functional outdoor clothing became fashion's next big thing|url=https://www.rte.ie/brainstorm/2021/0323/1205581-gorpcore-functional-outdoor-clothing-canada-goose-north-face-arcteryx/|journal=|language=en}}</ref> Prema [[The New York Times]]u i [[GQ|GQ-u]], luksuzne modne kuće minimalističke estetike sarađuju s Arc'teryxom na izradi kapsulnih kolekcija. == Također pogledajte == * [[Moncler]], [[Stone Island]] i [[Canada Goose]] * [[Ulična moda]] * [[Spisak matičnih kompanija u outdoor industriji]] * [[Obalne planine]] i [[Kanadska arktička tundra]] == Reference == [[Kategorija:Kompanije u Sjevernoj Americi|Kanada]] [[Kategorija:Ekonomija Kanade]] mvm16c337argv27pqps6rpldrvys2rx 3824081 3824079 2026-04-04T12:51:36Z Tulum387 155909 3824081 wikitext text/x-wiki {{Infokutija kompanija | ime = Arc'teryx | slika = Arc'teryx logo.png | veličina_slike = | alt_slike = | tekst = | slika2 = | veličina_slike2 = | alt_slike2 = | tekst2 = | poslovno_ime = | izvorno_ime = | prijašnje_ime = Rock Solid | vrsta = [[Podružnica]] | berzni_naziv = | ISIN = | industrija = Tehnička oprema | žanr = | sudbina = | prethodnik = | nasljednik = | osnovano = 1989. kao Rock Solid<br>1991. kao Arc'teryx | ukinuto = | osnivač = Dave Lane (Rock Solid)<br>Jeremy Guard (Arc'teryx) | sjedište = | broj_lokacija = 80+ radnji, 3000+ maloprodajnih objekata | poslužuje = | ključne_osobe = | proizvodi = | zaštitni_znak = | produkcija = | servisi = | prihod = | operativni_prihod = | neto_dobit = | APM = | ukupne_aktive = | kapital = | vlasnik = | članovi = | zaposleni = 1200 | matična = Amer Sports | divizije = | podružnice = PRO, LEAF, Veilance | slogan = | omjer_kapitala = | rejting = | veb-sajt = arcteryx.com | dodatak = }} '''Arc'teryx''' je kanadska kompanija specijalizirana za izradu [[Odjeća|odjeće]] i opreme, sa sjedištem u [[Sjeverni Vancouver|Sjevernom Vancouveru]], [[Britanska Kolumbija]]. Fokusira se na tehničku opremu za [[Planinarstvo|planinarenje]] i [[Alpinizam|alpinističke sportove]], uključujući i prateći [[asesoar]]. Naziv kompanije i [[logo]]tip referenciraju [[Archaeopteryx]]a, [[Prelazni fosil|prelaznog fosila]] između ranog i modernog [[Dinosauri|dinosaura]] ([[Ptice|pticu]]). Arc'teryx je poznat po svojim vodootpornim [[Gore-Tex]] shell [[jakna]]ma, pletenim proizvodima i pernatim jaknama.<ref>Gallagher, Jacob (17. januar 2022). "[https://www.wsj.com/articles/why-are-all-these-people-showering-in-their-arcteryx-jackets-11642422998 Why Are All These People Showering in Their Arc'teryx Jackets?]". ''Wall Street Journal''. ISSN 0099-9660.</ref><ref name=":0">Gallagher, Jacob (2. januar 2021). "[https://www.wsj.com/articles/gorpcore-how-arcteryx-parkas-and-salomon-hiking-boots-became-high-fashion-11609563600 Gorpcore: How Arc'teryx Parkas and Salomon Hiking Boots Became High Fashion]". ''Wall Street Journal''. ISSN 0099-9660. Pristupljeno 17. 1. 2026.</ref> Kompanija je osnovana 1989. pod imenom Rock Solid, a 1991. rebrandirala se u Arc'teryx kako bi proizvodila odjeću za vanjske aktivnosti i penjačku opremu. [[Salomon Grupa]] je kupila Arc'teryx 2001, dok je firmu 2005. preuzeo Amer Sports. Arc'teryx ima tri podlinije: Veilance, luksuzni streetwear brend, LEAF, koji proizvodi tehničku opremu za [[Policija|policijske]] i [[Vojska|vojne]] snage, te PRO za skijaške patrole. Kompanija ima značajan uticaj na modne pokrete ''[[gorpcore]]'' i ''[[normcore]]'', čije su odrednice nošenje [[Minimalizam|minimalističke]], tehničke odjeće u urbanim sredinama.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|title=Gorpcore trend peaks again as extreme outdoor wear hits pub and park|url=https://www.theguardian.com/fashion/2021/nov/26/gorpcore-trend-rises-as-extreme-outdoor-wear-hits-pub-and-park|newspaper=The Guardian|date=26. novembar 2021|access-date=17. 1. 2026|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Karen|last=Dacre}}</ref> Brend je kolokvijalno poznat pod nadimkom ''dead bird'' (mrtva ptica).<ref>{{Cite web|url=https://gripped.com/201304/inside-arcteryx/|title=Inside Arc’teryx » Outdoor & Climbing Gear {{!}} Gripped Climbing Magazine|last=Magazine|first=Gripped|date=16. april 2015|website=Gripped Magazine|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> == Historijat == Kompanija Rock Solid, koju je osnovao suosnivač Dave Lane, prvu liniju proizvoda bazirala je na penjačkoj opremi.<ref>{{Cite web|url=https://www.inverse.com/input/style/arcteryx-jacket-atom-lt-tiktok-trend-jil-sander-palace-collab-waterproof-insulated-jackets|title=Beyond the TikTok trend: How Arc’teryx became the It-brand of fashion|last=Servantes|first=Ian|date=18. februar 2022|website=Input|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.gq.com/story/arcteryx-profile|title=Inside Arc’teryx’s Explosive Growth—and Its Quest to Keep Its Soul|last=Hunt|first=Joshua|date=29. februar 2024|website=GQ|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Dave Lane je 50% udjela u Rock Solidu prodao Blairu Murdochu i Timu Duholkeu, a preostalih 50% Jeremyju Guardu, koji 1991. mijenja ime kompanije u današnji naziv. Ime i logotip referiraju se na Archaeopteryx, prelaznog fosila koji povezuje rane sa modernim dinosaurima (pticama).<ref>{{Cite web|url=https://arcteryx.com/us/en/help/arc-naming|title=Arc'teryx Naming Scheme {{!}} Customer Support Centre|website=arcteryx.com|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Guard je odabrao ovo ime kako bi predstavljalo ideju ubrzane [[Evolucija|evolucije]], karakteristične za [[Geološka vremenska skala|geološku vremensku skalu]] fosila. On je bio predsjednik i glavni direktor kompanije od 1991. do 2001. Koristeći tehnologiju toplinskog laminiranja (termolaminacije), partneri su dizajnirali i plasirali [[penjački pojas]] Vapor, koji je postao najpopularniji proizvod kompanije. Godine 1993, nakon niza preseljenja i povećanja broja zaposlenih, Arc'teryx je predstavio [[ruksak]] Bora, koristeći istu Vapor tehnologiju, a tri godine nakon toga počinje izrada tehničke odjeće sa gore-tex materijalima, nakon što je kompanija dobila licencu od firme [[W. L. Gore & Associates]]. Arc'teryx je 1999. preselio sjedište u Burnaby u Britanskoj Kolumbiji, a potom 2005. u Sjeverni Vancouver. Godine 2001. kompaniju Arc'teryx kupila je grupa Salomon, francuska podružnica njemačke kompanije [[Adidas]],<ref>{{Cite web|url=https://www.bizjournals.com/portland/stories/2002/11/11/story3.html|title=Arc'Teryx a perfect fit for adidas' Salomon business - Portland Business Journal|date=11. 11. 2002|website=www.bizjournals.com|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> a 2005. je prodana finskoj kompaniji Amer Sports.<ref>Crane, Leah, ''"[http://www.twsbiz.com/twbiz/features/article/0,21214,1091755,00.html Salomon Sold to Amer Sports]"'' [https://web.archive.org/web/20070310215958/http://www.twsbiz.com/twbiz/features/article/0%2C21214%2C1091755%2C00.html Arhivirano] 10. marta 2007, Wayback Machine, Transworld Business Magazine</ref> Godine 2019, kineski proizvođač Anta Sports kupuje kontrolni udio od 56% u Ameru.<ref>Baigorri, Manuel (7. decembar 2022). "[https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-12-07/anta-sports-is-said-to-weigh-ipo-of-wilson-racket-maker-amer Anta Sports Weighs IPO of Wilson Racket Maker Amer]". ''Bloomberg.com''. Pristupljeno 17. januara 2026.</ref> Kako se linija odjeće širila, Arc'teryx je započeo proizvodnju na međunarodnim tržištima, posebno u Kini, Filipinima, Vijetnamu, Bangladešu, El Salvadoru, Laosu i Grčkoj.<ref>{{Cite web|url=https://arcteryx.com/ca/en/explore/supply-chain-partners|title=Supply Chain Partners {{!}} Arc'teryx Canada|website=arcteryx.com|language=en-CA|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Od ranih 2020-ih Arc'teryx počinje sarađivati i izrađivati kolekcije s [[Luksuzna roba|luksuznim]] modnim brendovima i dizajnerima, čime se pozicionira i među kupcima izvan outdoor zajednice. U sklopu marketinške kampanje, Arc’teryx je u Tibetu organizovao vatromet pod nazivom ''The Rising Dragon'', što je izazvalo [[Kontroverza|kontroverze]] zbog mogućih negativnih uticaja na [[Okolina|okoliš]] u području [[Shigatse]]a.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/2025/09/22/world/fireworks-himalayas-outrage-arcteryx-apology-intl-hnk|title=Fireworks in Himalayas spark outrage, forcing outdoor brand Arc’teryx to apologize|last=Zheng|first=Chris Lau, Kloe|date=22. 9. 2025|website=CNN|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite news|title=Arc’teryx fireworks display in Tibet prompts environmental outcry|url=https://www.theguardian.com/world/2025/sep/22/arcteryx-fireworks-display-tibet-environmental-outcry|newspaper=The Guardian|date=22. 9. 2025|access-date=17. 1. 2026|issn=0261-3077|language=en-GB|first=Helen|last=Davidson}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.artnews.com/art-news/news/cai-guo-qiang-fireworks-show-tibet-1234753145/|title=Cai Guo-Qiang Under Fire for Controversial Pyrotechnic Show in Tibet|last=Battaglia|first=Andy|date=22. 9. 2025|website=ARTnews.com|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c1eddw19042o|title=Arc'teryx: Outdoor brand apologises for 'dragon' fireworks in Himalayas|date=22. 9. 2025|website=www.bbc.com|language=en-GB|access-date=17. 1. 2026}}</ref> == Linije == Njihova odjeća, asesoar i oprema organizovani su u različite linije proizvoda i kolekcije, a sve su usmjerene na različite aspekte planinskih aktivnosti, uz dvije iznimke: * '''Veilance''': njihova luksuzna formalna streetwear linija predstavljena 2009, brendirana kao Arc'teryx Veilance.<ref>{{Cite web|url=https://veilance.com/us/en/about/10-years|title=10 Years of Performance Evolution {{!}} Veilance|website=Arc'teryx Equipment|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref> * '''PRO''': njihova linija opreme namijenjena profesionalcima, poput pripadnika [[Skijaška patrola|skijaških patrola]], te službi za [[Potraga i spašavanje|potragu i spašavanje]]. * '''LEAF''' (''Law Enforcement & Armed Forces''): linija namijenjena vojnom i policijskom tržištu.<ref>{{Cite web|url=https://www.complex.com/style/a/christina-cheng/arcteryx-leaf-products-law-enforcement-armed-forces|title=Arc'teryx Takes You Through the Process of Making its LEAF Collection (Video)|date=21. 1. 2014|website=Complex|language=en|access-date=17. 1. 2026}}</ref> == Supkultura == Arc’teryx se među [[Mladost|mladima]] smatra [[Statusni simbol|statusnim simbolom]] visoke klase, "tek nešto ispod brendova [[Stone Island]] i [[Moncler]]".<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.com/article/early-majority-fashions-first-degrowth-brand|title=Early Majority: Fashion's first degrowth brand|last=Webb|first=Bella|date=4. 5. 2022|website=Vogue|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.si.com/edge/2015/01/22/tech-talk-high-arcteryx-launches-footwear-line|title=Tech Talk: High-end outdoor brand Arc’teryx launches footwear line|date=22. 1. 2015|website=SI|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> ''Financial Times'' je 2022. istakao da jednu od najvećih demografskih skupina brenda čine urbani stanovnici, a godinu prije ''Fast Company'' označio je Arc'teryx za kultni brend,<ref>{{Cite news|title=In this brutal winter, escape mentally with the cult brand Arc'teryx's first-ever surf film|url=https://www.fastcompany.com/90606548/in-this-brutal-winter-escape-mentally-with-the-cult-brand-arcteryxs-first-ever-surf-film|newspaper=Fast Company|date=19. 2. 2021|access-date=17. 1. 2026|language=en-US|first=Jeff|last=Beer}}</ref> dok ''The New York Times'' navodi da ga nose "i planinari i hypebeastovi".<ref>{{Cite news|title=Jil Sander Ski Wear, Coming to a City Block Near You (Published 2021)|url=https://www.nytimes.com/2021/11/07/style/jil-sander-ski-wear-coming-to-a-city-block-near-you.html|date=7. 11. 2021|access-date=17. 1. 2026|language=en}}</ref> Kompanija ima snažan uticaj na modne pokrete gorpcore i normcore, stilove koji podrazumijevaju nošenje minimalističke outdoor odjeće u urbanom okruženju, zajedno sa brendovima poput [[Mammut]]a, [[REI|REI-ja]], [[Marmot]]a i [[Patagonia|Patagonije]].<ref>{{Cite web|url=https://www.wsj.com/style/fashion/gorpcore-how-arcteryx-parkas-and-salomon-hiking-boots-became-high-fashion-11609563600|title=Gorpcore: How Arc’teryx Parkas and Salomon Hiking Boots Became High Fashion|last=Gallagher|first=Jacob|date=2. 1. 2021|website=The Wall Street Journal|language=en-US|access-date=17. 1. 2026}}</ref> Tokom 2022., na [[Društveni mediji|društvenoj mreži]] [[TikTok]] pojavio se [[trend]] u kojem su se pojedinci [[tuš]]irali potpuno odjeveni, noseći Arc'teryx jakne, dok je u pozadini svirala pjesma "Arc'teryx" britanskog [[Rap|rep]] izvođača YT-ja. Brend je postao nezaobilazan dio mode [[Generacija Z|Generacije Z]] i [[Zilenijalci|zilenijalaca]], posebno u SAD-u i Kanadi.<ref>{{Cite journal|date=23. 3. 2021|title=How functional outdoor clothing became fashion's next big thing|url=https://www.rte.ie/brainstorm/2021/0323/1205581-gorpcore-functional-outdoor-clothing-canada-goose-north-face-arcteryx/|journal=|language=en}}</ref> Prema [[The New York Times]]u i [[GQ|GQ-u]], luksuzne modne kuće minimalističke estetike sarađuju s Arc'teryxom na izradi kapsulnih kolekcija. == Također pogledajte == * [[Moncler]], [[Stone Island]] i [[Canada Goose]] * [[Ulična moda]] * [[Spisak matičnih kompanija u outdoor industriji]] * [[Obalne planine]] i [[Kanadska arktička tundra]] == Reference == [[Kategorija:Kompanije u Sjevernoj Americi|Kanada]] [[Kategorija:Ekonomija Kanade]] mhsohkrmkx5fea5n8m5rtqs4athcijr 0 530736 3824194 3804940 2026-04-05T03:22:30Z InternetArchiveBot 118070 Rescuing 1 sources and submitting 0 for archiving.) #IABot (v2.0.9.5 3824194 wikitext text/x-wiki {{Infokutija TV-epizoda | naslov = All in the Family | serija = [[Lovci na natprirodno (serija)|Lovci na natprirodno]] | slika = <!-- Samo naziv datoteke. Prefiks "Datoteka:" i veličina u pikselima nisu potrebni. --> | veličina_slike = <!-- Sirov broj. Sufiks "px" nije potreban. --> | alt = | opis_slike = | sezona = 11 | br_serijala = | epizoda = 21 | režiser = [[Thomas J. Wright]] | scenarist = * Eugenie Ross-Leming * Brad Buckner | priča = | TV-scenarij = | narator = | voditelj = | producent = | muzika = | kinematografija = | montaža = James Pickel | produkcijski_kod = 4X6271 | premijera = 11. maj 2016. | trajanje = 41 minute | nagrade = | gostujuće_uloge = * [[Rob Benedict]] as Chuck Shurley/God * [[Curtis Armstrong]] as Metatron * [[Emily Swallow]] as Amara/The Darkness * [[Osric Chau]] as Kevin Tran * [[Keith Szarabajka]] as Donatello Redfield | spisak_sezona = | prethodna_epizoda = [[Don't Call Me Shurley (Lovci na natprirodno)|Don't Call Me Shurley]] | sljedeća_epizoda = [[We Happy Few (Lovci na natprirodno)|We Happy Few]] | spisak_epizoda = }} "'''All in the Family'''" je dvadeset prva epizoda 11. sezone horor serije [[Lovci na natprirodno (serija)|Lovci na natprirodno]]. S ovom epizodom serija ima 239. epizoda. Emitirana je 11. maja 2016. na [[The CW]]. Naziv epizode je referenca na emisiju All in the Family. == Sinopsis == Sam i Dean surađuju s Chuckom (Bogom) i Metatronom kako bi spasili Lucifera i Castiela od Amare. Dok Amara šalje Deanu vizije, Chuck planira obračun s Amarom, što navodi braću na to da surađuju s novim poslanikom Donatellom Redfieldom, da spase Castiela. == Produkcija == Scenarij su napisali [[Eugenie Ross-Leming]] i [[Brad Buckner]], a režirao ju je [[Thomas J. Wright]]. == Recepcija == {{Recenzije albuma | rec1 = ''IGN'' | rec1ocjena = 8.3<ref name="ign.com">{{cite web|last=Fowler|first=Matt|title=Supernatural: "All in the Family" Review|url=http://www.ign.com/articles/2016/05/12/supernatural-all-in-the-family-review|accessdate=11. 5. 2015|date=12. 5. 2016|work=[[IGN]]}}</ref> | rec2 = ''TV Fanatic'' | rec2ocjena = 4.2<ref name="tvfanatic.com">{{cite web|url=http://www.tvfanatic.com/2016/05/supernatural-season-11-episode-21-review-all-in-the-family/|title=Supernatural Season 11 Episode 21 Review: All in the Family|work=TV Fanatic|date=12. 5. 2016}}</ref> | rec3 = [[Dem of Geek]] | rec3ocjena = {{rating|5|5}}<ref name="denofgeek.com">{{cite web|url=http://www.denofgeek.com/us/tv/supernatural/255332/supernatural-all-in-the-family-review|title=Supernatural: All in the Family Review|work=TV Fanatic|date=12. 5. 2016}}</ref> }} Epizodu je pogledalo 1,75 miliona gledatelja, što je povećana gledanost od 13% u odnosu na prošlu epizodu koju je gledalo 1,54 miliona gledatelja. Serija je bila drugi najgledaniji program tog dana, odma iza serije [[Arrow (serija)|Arrow]]. Epizoda je dobila pohvalne kritike. Matt Fowler iz IGN-a dao je epizodi 8,3 od 10 s komentarom "Epizoda je na kraju ipak dobro prošla... Još jednom Chuck je morao pucnuti prstima i spasiti naše heroje na kraju svega..."<ref name="ign.com"/> Sean McKenna iz TV Fanatica dao je ocjenu 4,2 od 5 zvjezdica.<ref name="tvfanatic.com"/> Bridget LaMonica iz Den of Geek dala je 5 od 5 zvjezdica s komentarom "Bože, Lucifer i Amara! Epizoda je tačno počela od dijela kada je prošla završila, a Sam i Dean su u šoku gledali bivšeg poslanika Chucka.."<ref name="denofgeek.com"/> Samantha Highfill iz EW komentarisala je "Još od priče o apokalipsi u 4. i 5. sezoni nadala sam se i molila da će serija da se vrati na to da korsiti religiju za pripovijedanje svoje priče. I može se reći da ova sezona koristi to bilo od koje druge, s obzirom na pojavljivanje Boga u sezoni..."<ref>{{cite magazine|url=http://www.ew.com/recap/supernatural-season-11-episode-21|title=Supernatural 'All in the Family' Recap: The Winchesters learn the truth about God (and his plan)|magazine=[[Entertainment Weekly|EW]]}}</ref> MaryAnn Sleasman iz TV.com je komentarisala "...Da nije ova epizoda emitovana u sklopu ovoga 'Don't Call Me Shurley', 'All in the Family' mogla bi biti jedna od jačih epizoda sezone. Nemojte pogrešno shvatiti, epizoda nije loša bila ali u poređenju s prošlom epizodom kojom je prethodila bila je po malo dosadna."<ref>{{cite web|url=http://www.tv.com/shows/supernatural/community/post/supernatural-season-11-episode-21-all-in-the-family-review-146299647388/|title=Supernatural "All in the Family" Review: This Is Team Free Will|work=[[TV.com]]|access-date=29. 1. 2026|archive-date=13. 5. 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160513123246/http://www.tv.com/shows/supernatural/community/post/supernatural-season-11-episode-21-all-in-the-family-review-146299647388/|url-status=dead}}</ref> == Reference == {{Reflist}} == Vanjski linkovi == * {{imdb title|id=tt5547522|title=All in the Family}} {{Kurzivni čvor}} {{Lovci na natprirodno (serija) |stanje=collapsed}} [[Kategorija:Epizode serije Lovci na natprirodno]] [[Kategorija:Epizode 11. sezone serije Lovci na natprirodno]] 62ck74fqr97jgwe6jrph93ll3wll29m 0 531085 3824094 3811661 2026-04-04T13:27:06Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824094 wikitext text/x-wiki {{Infokutija olimpijski događaj | disciplina = Biatlon – štafeta (žene) | slika = Biathlon pictogram.svg | veličina_slike = 80px | opis_slike = | mjesto = {{ZID|Kina}}, [[Peking]] | datum = 16. februar 2022. | broj_učesnika = 80 | broj_zemalja = 20 | broj_ekipa = 20 | godina = 2022 | vrsta = Zimskim | zlato = [[Linn Persson]]<br>[[Mona Brorsson]]<br>[[Hanna Öberg]]<br>[[Elvira Öberg]] | zlato_NOK = SWE | srebro = [[Irina Kazakevič]]<br>[[Kristina Rezcova]]<br>[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]]<br>[[Uljana Nigmatulina]] | srebro_NOK = ROK | bronza = [[Vanessa Voigt]]<br>[[Vanessa Hinz]]<br>[[Franziska Preuß]]<br>[[Denise Herrmann]] | bronza_NOK = GER | prijašnji = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2018 – štafeta (žene)|2018.]] | sljedeći = [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2026 – štafeta (žene)|2026.]] }} {{Biatlon na ZOI 2022.}} {{Glavni|Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.}} '''Takmičenje u štafetnoj trci u ženskoj konkurenciji''' na [[Zimske olimpijske igre 2022.|Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] u [[Peking]]u održalo se u biatlonskom kompleksu [[Centar za nordijsko skijanje i biatlon Kuyangshu]] u gradu [[Zhangjiakou]], [[Kineski okruzi|okrugu]] [[Chongli]], koji se nalazi u [[Kina Koreja|kineskoj]] [[Kineske pokrajine|pokrajine]] [[Hebei]] 16. februara 2022. s početkom u 15:45 sati po lokalnom vremenu. ==Pravila takmičenja== == Zemlje učesnice == <!-- {{Div col|4}} * {{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|BEL|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim|3}} * {{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|DEN|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim|3}} * {{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|KOR|2022|Zimskim|"}} * {{ZastavaMOK|KAZ|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|LAT|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|LTU|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|MDA|2022|Zimskim|2}} * {{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|ROU|2022|Zimskim|1}} * {{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|SLO|2022|Zimskim|2}} * {{ZastavaMOK|SUI|2022|Zimskim|3}} * {{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim|4}} * {{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim|4}} {{Div col end}} --> == Rezultati == Start utrke bio je u 15:45. {|class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" ! Plasman !! Startni broj !! Država !! Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold1}} || 3 || align=left|{{ZastavaMOK|SWE|2022|Zimskim}}<br>[[Linn Persson]]<br>[[Mona Brorsson]]<br>[[Hanna Öberg]]<br>[[Elvira Öberg]] || '''1:11:03.9'''<br>17:24.9<br>17:45.9<br>17:58.4<br>17:54.7 || '''0+6'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+0<br>0+1 0+3<br>0+0 0+1 || — |- | {{silver2}} || 2 || align=left|{{ZastavaMOK|ROK|2022|Zimskim}}<br>[[Irina Kazakevič]]<br>[[Kristina Rezcova]]<br>[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]]<br>[[Uljana Nigmatulina]] || '''1:11:15.9'''<br>17:41.3<br>17:02.5<br>18:38.9<br>17:53.2 || '''1+7'''<br>0+1 0+1<br>0+1 0+0<br>0+0 1+3<br>0+0 0+1 || {{sort|+0:12.0|+12.0}} |- | {{bronze3}} || 5 || align=left|{{ZastavaMOK|GER|2022|Zimskim}}<br>[[Vanessa Voigt]]<br>[[Vanessa Hinz]]<br>[[Franziska Preuß]]<br>[[Denise Herrmann]] || '''1:11:41.3'''<br>17:24.4<br>18:05.3<br>18:16.5<br>17:55.1 || '''0+6'''<br>0+0 0+0<br>0+0 0+2<br>0+0 0+2<br>0+1 0+1 || {{sort|+0:37.4|+37.4}} |- | 4 || 4 || align=left|{{ZastavaMOK|NOR|2022|Zimskim}}<br>[[Karoline Offigstad Knotten]]<br>[[Tiril Eckhoff]]<br>[[Ida Lien]]<br>[[Marte Olsbu Røiseland]] || '''1:11:54.6'''<br>17:38.0<br>18:59.2<br>17:47.5<br>17:29.9 || '''2+8'''<br>0+0 0+0<br>0+2 2+3<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1 || {{sort|+0:50.7|+50.7}} |- | 5 || 7 || align=left|{{ZastavaMOK|ITA|2022|Zimskim}}<br>[[Lisa Vittozzi]]<br>[[Dorothea Wierer]]<br>[[Samuela Comola]]<br>[[Federica Sanfilippo]] || '''1:12:37.0'''<br>17:25.9<br>17:28.6<br>18:22.1<br>19:20.4 || '''0+5'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+0<br>0+0 0+1<br>0+0 0+2 || +1:33.1 |- | 6 || 1 || align=left|{{ZastavaMOK|FRA|2022|Zimskim}}<br>[[Anaïs Bescond]]<br>[[Anaïs Chevalier-Bouchet]]<br>[[Justine Braisaz-Bouchet]]<br>[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]] || '''1:13:16.9'''<br>17:36.9<br>18:53.4<br>17:55.1<br>18:51.5 || '''2+10'''<br>0+0 0+1<br>1+3 0+1<br>0+2 0+0<br>0+0 1+3 || +2:13.0 |- | 7 || 9 || align=left|{{ZastavaMOK|UKR|2022|Zimskim}}<br>[[Irina Petrenko]]<br>[[Julija Džima]]<br>[[Anastasija Merkušina]]<br>[[Olena Bilosjuk]] || '''1:14:04.1'''<br>17:46.1<br>19:06.1<br>18:09.5<br>19:02.4 || '''1+6'''<br>0+0 0+0<br>1+3 0+3<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0 || +3:00.2 |- | 8 || 8 || align=left|{{ZastavaMOK|CZE|2022|Zimskim}}<br>[[Eva Puskarčíková]]<br>[[Markéta Davidová]]<br>[[Jessica Jislová]]<br>[[Lucie Charvátová]] || '''1:14:06.0'''<br>18:20.2<br>17:40.7<br>18:49.8<br>19:15.3 || '''1+8'''<br>0+0 0+2<br>0+0 0+1<br>0+1 0+1<br>0+0 1+3 || +3:02.1 |- | 9 || 14 || align=left|{{ZastavaMOK|AUT|2022|Zimskim}}<br>[[Dunja Zdouc]]<br>[[Lisa Theresa Hauser]]<br>[[Anna Juppe]]<br>[[Katharina Innerhofer]] || '''1:15:07.6'''<br>18:13.0<br>18:12.3<br>19:51.3<br>18:51.0 || '''3+7'''<br>0+0 0+0<br>0+1 0+0<br>2+3 0+0<br>0+0 1+3 || +4:03.7 |- | 10 || 16 || align=left|{{ZastavaMOK|CAN|2022|Zimskim}}<br>[[Emma Lunder]]<br>[[Megan Bankes]]<br>[[Emily Dickson]]<br>[[Sarah Beaudry]] || '''1:15:34.3'''<br>17:45.8<br>18:29.7<br>19:39.3<br>19:39.5 || '''0+8'''<br>0+1 0+1<br>0+0 0+3<br>0+1 0+2<br>0+0 0+0 || +4:30.4 |- | 11 || 10 || align=left|{{ZastavaMOK|USA|2022|Zimskim}}<br>[[Susan Dunklee]]<br>[[Clare Egan]]<br>[[Deedra Irwin]]<br>[[Joanne Reid]] || '''1:15:51.3'''<br>18:44.8<br>19:04.1<br>19:17.1<br>18:45.3 || '''2+9'''<br>0+0 0+0<br>0+2 1+3<br>0+0 1+3<br>0+0 0+1 || +4:47.4 |- | 12 || 18 || align=left|{{ZastavaMOK|CHN|2022|Zimskim}}<br>[[Tang Jialin]]<br>[[Chu Yuanmeng]]<br>[[Ding Yuhuan]]<br>[[Meng Fanqi]] || '''1:16:11.5'''<br>18:05.2<br>18:37.9<br>19:44.2<br>19:44.2 || '''1+5'''<br>0+0 0+1<br>0+0 0+1<br>0+0 1+3<br>0+0 0+0 || +5:07.6 |- | 13 || 6 || align=left|{{ZastavaMOK|BLR|2022|Zimskim}}<br>[[Irina Leščanka]]<br>[[Dinara Alimbekava]]<br>[[Jelena Kručinkina]]<br>[[Hana Sola]] || '''1:16:34.4'''<br>17:51.9<br>18:59.9<br>20:47.7<br>18:54.9 || '''5+16'''<br>0+0 0+2<br>0+0 1+3<br>0+3 3+3<br>0+2 1+3 || +5:30.5 |- | 14 || 15 || align=left|{{ZastavaMOK|POL|2022|Zimskim}}<br>[[Monika Hojnisz-Staręga]]<br>[[Kamila Żuk]]<br>[[Kinga Zbylut]]<br>[[Anna Mąka (biatlonka)|Anna Mąka]] || '''1:17:12.1'''<br>18:06.0<br>20:04.3<br>19:33.1<br>19:28.7 || '''1+10'''<br>0+2 0+1<br>1+3 0+1<br>0+0 0+3<br>0+0 0+0 || +6:08.2 |- | 15 || 12 || align=left|{{ZastavaMOK|EST|2022|Zimskim}}<br>[[Regina Oja]]<br>[[Tuuli Tomingas]]<br>[[Susan Külm]]<br>[[Johanna Talihärm]] || '''{{sort|94|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}}}'''<br>18:18.9<br>19:36.8<br>18:42.6<br>{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || valign=top|{{hs|9}}<br>0+1 0+3<br>0+2 2+3<br>0+1 0+0<br>3+3{{nbsp|7}} || rowspan=6|{{hs|+9}} |- | 16 || 13 || align=left|{{ZastavaMOK|FIN|2022|Zimskim}}<br>[[Suvi Minkkinen]]<br>[[Mari Eder]]<br>[[Erika Jänkä]]<br>[[Nastassia Kinnunen]] || '''{{sort|95|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}}}'''<br>19:15.2<br>17:39.3<br>21:11.6<br>{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || valign=top|{{hs|9}}<br>0+0 0+0<br>0+0 0+0<br>0+1 2+3<br>0+2{{nbsp|7}} |- | 17 || 17 || align=left|{{ZastavaMOK|JPN|2022|Zimskim}}<br>[[Fuyuko Tachizaki]]<br>[[Sari Maeda]]<br>[[Asuka Hachisuka]]<br>[[Yurie Tanaka]] || '''{{sort|96|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}}}'''<br>17:55.9<br>19:01.8<br>21:16.4<br>{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || valign=top|{{hs|9}}<br>0+1 0+2<br>0+0 0+3<br>0+0 2+3<br>0+3{{nbsp|7}} |- | 18 || 20 || align=left|{{ZastavaMOK|BUL|2022|Zimskim}}<br>[[Milena Todorova]]<br>[[Marija Zdravkova]]<br>[[Lora Hristova]]<br>[[Daniela Kadeva]] || valign=top|'''{{sort|97|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}}}'''<br>17:36.7<br>21:04.7<br>{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || valign=top|{{hs|9}}<br>0+1 0+1<br>0+0 1+3<br>0+1 0+1 |- | 19 || 19 || align=left|{{ZastavaMOK|SVK|2022|Zimskim}}<br>[[Ivona Fialková]]<br>[[Henrieta Horvátová]]<br>[[Veronika Machyniaková]]<br>[[Paulína Fialková]] || valign=top|'''{{sort|98|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}}}'''<br>17:43.0<br>20:10.2<br>{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}} || valign=top|{{hs|9}}<br>0+1 0+2<br>0+3 0+2<br>2+3 0+1 |- | {{hs|20}} || 11 || align=left|{{ZastavaMOK|SUI|2022|Zimskim}}<br>[[Irene Cadurisch]]<br>[[Lena Häcki]]<br>[[Selina Gasparin]]<br>[[Amy Baserga]] || valign=top|'''{{sort|99|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}}}'''<br>{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}} || valign=top|{{hs|9}}<br>0+2 0+1 |} == Osvojene medalje == == Napomene == {{napspisak}} == Reference == {{reference}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} {{Commonscat|Biathlon at the 2022|Zimskim Olympics}} [[Kategorija:Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] 3hbxtd8ffeswndc3e96zh8fcxi6sgzk 0 532804 3824074 3822294 2026-04-04T12:00:02Z Palapa 383 3824074 wikitext text/x-wiki {{Infokutija svemirski let|image=Artemis II Launch (NHQ20260401 admin 0025).jpg|image_caption=NASA-ina raketa Space Launch System (SLS) i svemirska letjelica Orion lansirani su na probnom letu Artemis II, u srijedu, 1. aprila 2026. godine, iz lansirnog kompleksa 39B u NASA-inom svemirskom centru Kennedy na Floridi. Komandant Reid Wiseman, pilot Victor Glover i specijalista misije Christina Koch iz NASA-e, te specijalista misije Jeremy Hansen iz CSA (Kanadske svemirske agencije), letjet će oko Mjeseca i vratiti se na Zemlju tokom svoje misije koja traje otprilike 10 dana. Lansiranje iz lansirnog kompleksa 39B dogodilo se u 18:35 EDT. Autor fotografije: (NASA/John Kraus)|COSPAR_ID=|SATCAT=|spacecraft=[[Orion (svemirska letjelica)#Spisak letjelica|CM-003]] ''Integrity''{{r|twitter1}}|spacecraft_type=[[Orion (svemirska letjelica)|Orion MPCV]]|manufacturer=|landing_mass=|dimensions=|power=<!-- [[watt]]s -->|članovi posade={{Unbulleted list | [[Reid Wiseman]] | [[Victor J. Glover|Victor Glover]] | [[Christina Koch]] | [[Jeremy Hansen]] }}|launch_date={{Abbr|NET|ne prije}} 1. april 2026, 02:41:00&nbsp;[[UTC]] (February 6, 21:41:00&nbsp;[[Eastern Standard Time|EST]])<ref>{{Cite web |title=Artemis II Mission Availability PDF |url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/2026/01/artemis-ii-mission-availability.pdf?emrc=51eb50 |access-date=10. 1. 2026 |website=nasa.gov |language=en}}</ref>|launch_rocket=[[Space Launch System]] Block 1|launch_site=[[Kennedy Space Center]], [[Kennedy Space Center Launch Complex 39B|LC-39B]]<ref name="HEOC">{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=mart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11. 2. 2017 |access-date=21. 7. 2012 |publisher=NASA Advisory Council}} {{PD-notice}}</ref>|recovery_by=[[U.S. Navy]] ([[amfibijski transportni dok klase San Antonio]])|landing_date={{Abbr|NET|ne prije}} mart, 2026|landing_site=Tihi okean ''(planirano)''|interplanetary={{Infokutija svemirski let/IP | vrsta = prelet | objekt = [[Mjesec]] | udaljenost = {{cvt|6400|mi|km}} (planirano){{r|NASA-20180827}} }}|insignia=Artemis II patch.svg|insignia_caption=Artemis II oznaka misije|crew_photo=Artemis_2_Crew_Portrait.jpg|crew_photo_caption=Službeni portret posade, [[u kretanju kazaljke na satu]] sa lijeva: [[Christina Koch|Koch]], [[Victor J. Glover|Glover]], [[Jeremy Hansen|Hansen]] i [[Reid Wiseman|Wiseman]]}} [[Datoteka:Artemis II Orion Solar Array Wings Installed (jsc2025e016293).jpg|mini|[[Orionova svemirska letjelica]] ''Integrity'' i njen [[Evropski_servisni_modul]] za misiju Artemis II koji se pripremaju u martu 2025.]] '''Artemis II'''<ref>{{Cite web|url=https://www.nasa.gov/mission/artemis-ii/|title=Artemis II: NASA’s First Crewed Lunar Flyby in 50 Years - NASA|language=en-US|access-date=31. 3. 2026}}</ref> je planirana [[Svemirski letovi|svemirska]] misija na Mjesec u okviru [[Artemis program|programa Artemis]], kojim upravlja [[NASA]]. Namijenjen je da bude drugi let Space Launch System-aa (SLS), i ujedno je prva misija s ljudskom posadom [[Orion (svemirska letjelica)|svemirske letjelice Orion]] i prva misija s ljudskom posadom u blizini [[Mjesec (satelit)|Mjeseca]] od Apolla 17 1972. godine. Lansiranje je učinjeno 1. aprila 2026. godine u 22:35:12 po [[Koordinirano svjetsko vrijeme|UTC]]<ref>{{Cite web|url=https://www.nasa.gov/news-release/liftoff-nasa-launches-astronauts-on-historic-artemis-moon-mission/|title=Liftoff! NASA Launches Astronauts on Historic Artemis Moon Mission - NASA|language=en-US|access-date=2. 4. 2026}}</ref> Desetodnevna misija će nositi astronaute NASA-e Reida Wisemana, Victora Glovera i Christinu Koch, zajedno s Jeremyjem Hansenom iz [[Kanadska svemirska agencija|Kanadske svemirske agencije]], na [[Putanja slobodnog povratka|putanji slobodnog povratka]] oko Mjeseca i nazad na Zemlju. Artemis II je prvobitno nazvan '''Istraživačka misija-2''' ('''EM-2''') i prvobitno je bio namijenjen podršci sada otkazanoj [[Misija preusmjeravanja asteroida|misiji preusmjeravanja asteroida]]. Njeni ciljevi su revidirani nakon uspostavljanja programa Artemis. [[Datoteka:Illustration_of_Orion_over_lunar_surface_with_Earthrise_(32125696615)_(cropped).jpg|mini|Umjetnički prikaz svemirske letjelice Orion u lunarnoj orbiti. Artemis II neće ući u orbitu, već će izvršiti prelet pored Mjeseca na svojoj putanji slobodnog povratka.|lijevo]] [[Datoteka:Artemis_II_Core_Stage_Move_to_VAB_High_Bay_2_(KSC-20241211-PH-KLS01_0054).jpg|mini|Osnovna faza SLS-a za Artemis II podignuta je u visoki skladišni prostor 2 zgrade za montažu vozila ubrzo nakon početka operacija slaganja u decembru 2024.]] [[Datoteka:Artemis_II_prime_and_backup_crew.jpg|mini|Rezervna (stoje lijevo) i glavna posada Artemide II nakon konferencije za novinare u decembru 2024.]] {{Spaceflight crew|crew=Osnovna posada|ref=|terminology=Astronaut|position1=Komandant|crew1_up=[[Reid Wiseman]]|flights1_up=Drugi|agency1_up=[[NASA]]|position2=Pilot|crew2_up=[[Victor J. Glover|Victor Glover]]|flights2_up=Drugi|agency2_up=NASA|position3=Specijalist misije 1|crew3_up=[[Christina Koch]]|flights3_up=Drugi|agency3_up=NASA|position4=Specijalist misije 2|crew4_up=[[Jeremy Hansen]]|flights4_up=Prvi|agency4_up=[[Canadian Space Agency|CSA]]}}{{Spaceflight crew|crew=prime|ref=|terminology=Astronaut|position1=Commander|crew1_up=[[Reid Wiseman]]|flights1_up=Second|agency1_up=[[NASA]]|position2=Pilot|crew2_up=[[Victor J. Glover|Victor Glover]]|flights2_up=Second|agency2_up=NASA|position3=Mission Specialist 1|crew3_up=[[Christina Koch]]|flights3_up=Second|agency3_up=NASA|position4=Mission Specialist 2|crew4_up=[[Jeremy Hansen]]|flights4_up=First|agency4_up=[[Canadian Space Agency|CSA]]}}{{Spaceflight crew|crew=backup|terminology=Astronaut|position1=Mission Specialist|crew1_up=[[Andre Douglas]]|flights1_up=<!-- First -->|agency1_up=NASA|position2=Mission Specialist|crew2_up=[[Jenni Gibbons]]|flights2_up=<!-- First -->|agency2_up=CSA}}Posadu Artemis II činit će četiri astronauta: komandant Reid Wiseman, pilot Victor Glover i specijalista misije Christina Koch, svi iz NASA-e, zajedno sa specijalistom misije Jeremyjem Hansenom iz [[Kanadska svemirska agencija|Kanadske svemirske agencije]].<ref name="Artemis Crew">{{Cite web|url=http://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis|title=NASA Names Astronauts to Next Moon Mission, First Crew Under Artemis|last=O'Shea|first=Claire|date=3. 4. 2023|publisher=[[NASA]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230722041405/https://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis/|archive-date=22. 7. 2023|url-status=live|access-date=9. 8. 2023}}<cite class="citation web cs1" id="CITEREFO'Shea2023"><span class="cx-segment" data-segmentid="609">[http://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis "NASA Names Astronauts to Next Moon Mission, First Crew Under Artemis"]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="610">[[NASA]]. </span><span class="cx-segment" data-segmentid="612">[https://web.archive.org/web/20230722041405/https://www.nasa.gov/press-release/nasa-names-astronauts-to-next-moon-mission-first-crew-under-artemis/ Archived] from the original on July 22, 2023<span class="reference-accessdate">. </span></span><span class="cx-segment" data-segmentid="613"><span class="reference-accessdate">Retrieved <span class="nowrap">August 9,</span> 2023</span>.</span></cite></ref> 22. novembra 2023. godine, Jenni Gibbons je imenovana za Hansenovu rezervu,<ref>{{Cite news|last=Nassar|first=Hana Mae|date=22. 11. 2023|title=Canadian astronauts receive new assignments|url=https://vancouver.citynews.ca/2023/11/22/canadian-astronauts-gibbons-kutryk/|archive-url=https://web.archive.org/web/20231122161422/https://vancouver.citynews.ca/2023/11/22/canadian-astronauts-gibbons-kutryk/|archive-date=22. 11. 2023|access-date=22. 11. 2023|work=citynews.ca|location=Vancouver}}</ref> a 3. jula 2024. godine, Andre Douglas je imenovan za rezervu za tri NASA-ina astronauta. {{R|Space.com1}} == Reference == * {{Refspisak|refs=<ref name="americaspace1">{{Cite web | author1= A. Longo | title= NASA Accelerates Artemis 2 by Two Months | url= https://www.americaspace.com/2025/03/22/nasa-accelerates-artemis-2-by-two-months/ | website= AmericaSpace | date= 22. 3. 2025 | access-date= 28. 3. 2025 }} </ref> * <ref name="arstech1">{{Cite web | author1= E. Berger | title= NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon | url= https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ | website= Ars Technica | date= 23. 9. 2025 | access-date= 24. 9. 2025 }} </ref> * <ref name="twitter4">{{cite tweet | author1= E. Berger | user= SciGuySpace | title= Based upon information from a couple of people, as of last night NASA is still working toward the Feb. 5-11 launch window for Artemis II. A big tell will be whether NASA rolls the rocket to the pad about 10 days from now. | number= 2008895848839520633 }} </ref> * <ref name="youtube1">{{YouTube | id= KsSKP8SP2KA | title= Core Stage for NASA's Artemis II Mission Arrives at Kennedy Space Center's Vehicle Assembly Building }} </ref>}} == Vanjski linkovi == * [https://www.nasa.gov/artemis-ii Artemis II], u NASA-i * [https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to Pregled misije], u NASA-i * [https://go.nasa.gov/artemisnames Artemis II "Pošaljite svoje ime u svemir"], u NASA-i {{Budući svemirski letovi}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:2026. u Sjedinjenim Američkim Državama]] [[Kategorija:Misije na Mjesec]] rqj7l540dciiwmh5plmpsrxlpx2jome 0 532807 3824102 3823681 2026-04-04T13:35:10Z AnToni 2325 /* Rezultati */ 3824102 wikitext text/x-wiki {{Infokutija SP u biatlonu | disciplina = pojedinačno | godina = 2021 | slika = | veličina_slike = | opis_slike = | mjesto = [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuka]], {{ZID|Slovenija}} | datum = 16. februar 2021. | broj_učesnika = 97 | broj_zemalja = 30 | broj_ekipa = | zlato = Markéta Davidová | zlato_NOK = CZE | srebro = Hanna Öberg | srebro_NOK = SWE | bronza = Ingrid Landmark Tandrevold | bronza_NOK = NOR | godina_p = 2020 | spol = žene | godina_s = 2023 }} {{Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021}} {{Glavni|Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.}} '''[[Biatlon#Discipline|Pojedinačna utrka]] na 15&nbsp;km''' na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|Svjetskom prvenstvu u biatlonu 2021.]] u ženskoj konkurenciji održala se 16. februara 2021. na [[Slovenija|slovenskoj]] gradu [[Biatlonski stadion Pokljuka|Pokljuki]].<ref>{{Cite web|url=/www.pokljuka2021.si/en/world-championships-2021/programme/_|title=Programme|access-date=31. 3. 2021|website=pokljuka2021.si|language=en}}</ref> == Rezultati == Početak utrke je bio u 10:05.<ref>[https://ibu.blob.core.windows.net/docs/2021/BT/SWRL/CH__/SWIN/C73A_v1.pdf Final results]</ref> {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:90%" !Plasman !! Startni<br>broj !! Ime !! Država !!Vrijeme !! Promašaji !! Zaostatak |- | {{gold1}} || 39 || align=left|[[Markéta Davidová]] || align=left|{{flagcountry|CZE}} || 0 (0+0+0+0) || 42:27.7 || |- | {{silver2}} || 22 || align=left|[[Hanna Öberg]] || align=left|{{flagcountry|SWE}} || 1 (0+0+1+0) || 42:55.6 || {{sort|+0:27.9|+27.9}} |- | {{bronze3}} || 56 || align=left|[[Ingrid Landmark Tandrevold]] || align=left|{{flagcountry|NOR}} || 1 (0+1+0+0) || 43:31.7 || +1:04.0 |- | 4 || 25 || align=left|[[Lisa Hauser]] || align=left|{{flagcountry|AUT}} || 2 (0+0+0+2) || 44:19.9 || +1:52.2 |- | 5 || 93 || align=left|[[Svjetlana Mironova (biatlonka)|Svjetlana Mironova]] || align=left| [[Ruski biatlonski savez|RBU]] || 2 (0+0+1+1) || 44:33.5 || +2:05.8 |- | 6 || 67 || align=left|[[Selina Gasparin]] || align=left|{{flagcountry|SUI}} || 2 (1+0+0+1) || 44:37.3 || +2:09.6 |- | 7 || 12 || align=left|[[Franziska Preuß]] || align=left|{{flagcountry|GER}} || 2 (0+1+0+1) || 44:42.1 || +2:14.4 |- | 8 || 97 || align=left|[[Irene Cadurisch]] || align=left|{{flagcountry|SUI}} || 1 (0+0+0+1) || 44:42.9 || +2:15.2 |- | 9 || 10 || align=left|[[Dorothea Wierer]] || align=left|{{flagcountry|ITA}} || 2 (0+0+1+1) || 44:47.9 || +2:20.2 |- | 10 || 47 || align=left|[[Julia Schwaiger]] || align=left|{{flagcountry|AUT}} || 1 (0+1+0+0) || 44:48.5 || +2:20.8 |- | 11 || 21 || align=left|[[Ida Lien]] || align=left|{{flagcountry|NOR}} || 2 (0+0+0+2) || 44:52.0 || +2:24.3 |- | 12 || 8 || align=left|[[Lena Häcki]] || align=left|{{flagcountry|SUI}} || 2 (1+1+0+0) || 44:52.3 || +2:24.6 |- | 13 || 90 || align=left|[[Anastasija Merkušina]] || align=left|{{flagcountry|UKR}} || 1 (1+0+0+0) || 44:55.7 || +2:28.0 |- | 14 || 73 || align=left|[[Larisa Kuklina]] || align=left| [[Ruski biatlonski savez|RBU|RBU]] || 1 (1+0+0+0) || 44:56.0 || +2:28.3 |- | 15 || 33 || align=left|[[Denise Herrmann]] || align=left|{{flagcountry|GER}} || 2 (1+1+0+0) || 44:57.4 || +2:29.7 |- | 16 || 11 || align=left|[[Monika Hojnisz|Monika Hojnisz-Staręga]] || align=left|{{flagcountry|POL}} || 2 (1+0+0+1) || 45:00.6 || +2:32.9 |- | 17 || 14 || align=left|[[Dinara Alimbekava]] || align=left|{{flagcountry|BLR}} || 2 (0+0+1+1) || 45:05.4 || +2:37.7 |- | 18 || 59 || align=left|[[Anaïs Bescond]] || align=left|{{flagcountry|FRA}} || 2 (0+1+0+1) || 45:16.6 || +2:48.9 |- | 19 || 75 || align=left|[[Elisa Gasparin]] || align=left|{{flagcountry|SUI}} || 1 (0+0+0+1) || 45:27.5 || +2:59.8 |- | 20 || 36 || align=left|[[Marte Olsbu Røiseland]] || align=left|{{flagcountry|NOR}} || 3 (0+0+1+2) || 45:29.1 || +3:01.4 |- | 21 || 7 || align=left|[[Linn Persson]] || align=left|{{flagcountry|SWE}} || 2 (0+2+0+0) || 45:34.2 || +3:06.5 |- | 22 || 30 || align=left|[[Emma Lunder]] || align=left|{{flagcountry|CAN}} || 2 (1+0+0+1) || 45:45.1 || +3:17.4 |- | 23 || 45 || align=left|[[Tiril Eckhoff]] || align=left|{{flagcountry|NOR}} || 4 (1+1+2+0) || 45:46.5 || +3:18.8 |- | 24 || 20 || align=left|[[Uljana Kajiševa]] || align=left| [[Ruski biatlonski savez|RBU]] || 2 (1+0+0+1) || 45:49.5 || +3:21.8 |- | 25 || 49 || align=left|[[Galina Višnjevska-Šeporenko]] || align=left|{{flagcountry|KAZ}} || 0 (0+0+0+0) || 46:00.8 || +3:33.1 |- | 26 || 41 || align=left|[[Jelena Kručinkina]] || align=left|{{flagcountry|BLR}} || 3 (0+1+0+2) || 46:01.1 || +3:33.4 |- | 27 || 5 || align=left|[[Anaïs Chevalier|Anaïs Chevalier-Bouchet]] || align=left|{{flagcountry|FRA}} || 2 (1+0+1+0) || 46:01.2 || +3:33.5 |- | 28 || 23 || align=left|[[Jekaterina Avakumova]] || align=left|{{flagcountry|KOR}} || 1 (0+1+0+0) || 46:04.8 || +3:37.1 |- | 29 || 48 || align=left|[[Tatjana Akimova]] || align=left| [[Ruski biatlonski savez|RBU]] || 2 (1+1+0+0) || 46:06.6 || +3:38.9 |- | 30 || 6 || align=left|[[Johanna Talihärm]] || align=left|{{flagcountry|EST}} || 2 (1+1+0+0) || 46:09.4 || +3:41.7 |- | 31 || 46 || align=left|[[Michela Carrara]] || align=left|{{flagcountry|ITA}} || 2 (1+1+0+0) || 46:13.4 || +3:45.7 |- | 32 || 64 || align=left|[[Julija Džima]] || align=left|{{flagcountry|UKR}} || 4 (0+3+0+1) || 46:34.1 || +4:06.4 |- | 33 || 29 || align=left|[[Vanessa Hinz]] || align=left|{{flagcountry|GER}} || 3 (0+1+1+1) || 46:44.6 || +4:16.9 |- | 34 || 34 || align=left|[[Maren Hammerschmidt]] || align=left|{{flagcountry|GER}} || 2 (1+0+0+1) || 46:48.4 || +4:20.7 |- | 35 || 27 || align=left|[[Elvira Öberg]] || align=left|{{flagcountry|SWE}} || 4 (2+1+1+0) || 46:49.4 || +4:21.7 |- | 36 || 58 || align=left|[[Lotte Lie]] || align=left|{{flagcountry|BEL}} || 1 (1+0+0+0) || 46:51.0 || +4:23.3 |- | 37 || 40 || align=left|[[Eva Puskarčíková]] || align=left|{{flagcountry|CZE}} || 1 (1+0+0+0) || 46:52.5 || +4:24.8 |- | 38 || 1 || align=left|[[Lisa Vittozzi]] || align=left|{{flagcountry|ITA}} || 4 (2+1+1+0) || 46:55.7 || +4:28.0 |- | 39 || 32 || align=left|[[Clare Egan]] || align=left|{{flagcountry|USA}} || 3 (0+0+0+3) || 46:55.8 || +4:28.1 |- | 40 || 68 || align=left|[[Joanne Reid]] || align=left|{{flagcountry|USA}} || 4 (1+3+0+0) || 46:59.8 || +4:32.1 |- | 41 || 71 || align=left|[[Vita Semerenko]] || align=left|{{flagcountry|UKR}} || 2 (0+1+0+1) || 47:06.8 || +4:39.1 |- | 42 || 3 || align=left|[[Dunja Zdouc]] || align=left|{{flagcountry|AUT}} || 3 (0+1+1+1) || 47:07.8 || +4:40.1 |- | 43 || 2 || align=left|[[Olena Pidhrušna]] || align=left|{{flagcountry|UKR}} || 4 (1+2+0+1) || 47:22.7 || +4:55.0 |- | 44 || 19 || align=left|[[Mari Eder]] || align=left|{{flagcountry|FIN}} || 4 (0+3+0+1) || 47:25.2 || +4:57.5 |- | 45 || 31 || align=left|[[Jelisaveta Belčenko]] || align=left|{{flagcountry|KAZ}} || 2 (1+0+1+0) || 47:31.5 || +5:03.8 |- | 46 || 82 || align=left|[[Katharina Innerhofer]] || align=left|{{flagcountry|AUT}} || 5 (0+2+0+3) || 47:32.2 || +5:04.5 |- | 47 || 57 || align=left|[[Sari Maeda]] || align=left|{{flagcountry|JPN}} || 3 (0+1+1+1) || 47:36.4 || +5:08.7 |- | 48 || 13 || align=left|[[Lucie Charvátová]] || align=left|{{flagcountry|CZE}} || 5 (0+2+1+2) || 47:36.6 || +5:08.9 |- | 49 || 50 || align=left|[[Johanna Skottheim]] || align=left|{{flagcountry|SWE}} || 2 (0+0+0+2) || 47:39.0 || +5:11.3 |- | 50 || 9 || align=left|[[Paulína Fialková]] || align=left|{{flagcountry|SVK}} || 5 (2+3+0+0) || 47:40.1 || +5:12.4 |- | 51 || 95 || align=left|[[Sarah Beaudry]] || align=left|{{flagcountry|CAN}} || 2 (0+0+0+2) || 47:53.9 || +5:26.2 |- | 52 || 17 || align=left|[[Baiba Bendika]] || align=left|{{flagcountry|LAT}} || 5 (2+1+1+1) || 47:55.3 || +5:27.6 |- | 53 || 37 || align=left|[[Daniela Kadeva]] || align=left|{{flagcountry|BUL}} || 2 (1+1+0+0) || 48:09.2 || +5:41.5 |- | 54 || 15 || align=left|[[Milena Todorova]] || align=left|{{flagcountry|BUL}} || 6 (1+3+1+1) || 48:16.1 || +5:48.4 |- | 55 || 92 || align=left|[[Živa Klemenčič]] || align=left|{{flagcountry|SLO}} || 3 (0+2+0+1) || 48:21.7 || +5:54.0 |- | 56 || 85 || align=left|[[Irina Kručinkina]] || align=left|{{flagcountry|BLR}} || 4 (0+2+1+1) || 48:27.6 || +5:59.9 |- | 57 || 51 || align=left|[[Suvi Minkkinen]] || align=left|{{flagcountry|FIN}} || 3 (0+1+0+2) || 48:30.4 || +6:02.7 |- | 58 || 44 || align=left|[[Gabrielė Leščinskaitė]] || align=left|{{flagcountry|LTU}} || 2 (1+1+0+0) || 48:32.0 || +6:04.3 |- | 59 || 43 || align=left|[[Kamila Żuk]] || align=left|{{flagcountry|POL}} || 5 (1+1+1+2) || 48:32.5 || +6:04.8 |- | 60 || 35 || align=left|[[Elena Chirkova]] || align=left|{{flagcountry|ROU}} || 2 (1+0+1+0) || 48:40.6 || +6:12.9 |- | 61 || 24 || align=left|[[Fuyuko Tachizaki]] || align=left|{{flagcountry|JPN}} || 4 (1+0+2+1) || 48:40.9 || +6:13.2 |- | 62 || 72 || align=left|[[Regina Oja]] || align=left|{{flagcountry|EST}} || 3 (0+1+2+0) || 48:44.5 || +6:16.8 |- | 63 || 16 || align=left|[[Justine Braisaz]] || align=left|{{flagcountry|FRA}} || 6 (2+1+0+3) || 48:47.0 || +6:19.3 |- | 64 || 87 || align=left|[[Jessica Jislová]] || align=left|{{flagcountry|CZE}} || 3 (1+0+0+2) || 49:03.5 || +6:35.8 |- | 65 || 52 || align=left|[[Ukaleq Slettemark]] || align=left|{{flagcountry|GRL}} || 3 (0+1+0+2) || 49:10.9 || +6:43.2 |- | 66 || 65 || align=left|[[Ana Frolina]] || align=left|{{flagcountry|KOR}} || 5 (2+0+3+0) || 49:18.2 || +6:50.5 |- | 67 || 66 || align=left|[[Sanita Buliņa]] || align=left|{{flagcountry|LAT}} || 3 (0+1+1+1) || 49:21.4 || +6:53.7 |- | 68 || 84 || align=left|[[Anna Mąka (biatlonka)|Anna Mąka]] || align=left|{{flagcountry|POL}} || 5 (1+1+1+2) || 49:23.2 || +6:55.5 |- | 69 || 28 || align=left|[[Natalija Kočergina]] || align=left|{{flagcountry|LTU}} || 4 (1+3+0+0) || 49:24.5 || +6:56.8 |- | 70 || 4 || align=left|[[Hana Sola]] || align=left|{{flagcountry|BLR}} || 7 (1+3+1+2) || 49:25.4 || +6:57.7 |- | 71 || 83 || align=left|[[Nadia Moser]] || align=left|{{flagcountry|CAN}} || 4 (1+1+1+1) || 49:26.3 || +6:58.6 |- | 72 || 26 || align=left|[[Alina Stremous]] || align=left|{{flagcountry|MDA}} || 5 (2+1+2+0) || 49:28.3 || +7:00.6 |- | 73 || 94 || align=left|[[Chloe Levins]] || align=left|{{flagcountry|USA}} || 2 (0+1+1+0) || 49:43.9 || +7:16.2 |- | 74 || 89 || align=left|[[Yurie Tanaka]] || align=left|{{flagcountry|JPN}} || 4 (0+1+1+2) || 49:45.6 || +7:17.9 |- | 75 || 53 || align=left|[[Tuuli Tomingas]] || align=left|{{flagcountry|EST}} || 4 (1+0+1+2) || 49:47.1 || +7:19.4 |- | 76 || 86 || align=left|[[Ljudmila Ahatova]] || align=left|{{flagcountry|KAZ}} || 3 (1+1+1+0) || 50:19.9 || +7:52.2 |- | 77 || 62 || align=left|[[Susan Dunklee]] || align=left|{{flagcountry|USA}} || 5 (0+1+0+4) || 50:27.2 || +7:59.5 |- | 78 || 77 || align=left|[[Marija Zdravkova]] || align=left|{{flagcountry|BUL}} || 2 (0+0+0+2) || 50:46.3 || +8:18.6 |- | 79 || 55 || align=left|[[Ivona Fialková]] || align=left|{{flagcountry|SVK}} || 7 (2+3+1+1) || 50:50.3 || +8:22.6 |- | 80 || 69 || align=left|[[Rieke De Maeyer]] || align=left|{{flagcountry|BEL}} || 3 (1+2+0+0) || 51:14.6 || +8:46.9 |- | 81 || 98 || align=left|[[Erika Jänkä]] || align=left|{{flagcountry|FIN}} || 3 (0+3+0+0) || 51:16.1 || +8:48.4 |- | 82 || 76 || align=left|[[Lea Einfalt]] || align=left|{{flagcountry|SLO}} || 5 (2+1+1+1) || 51:34.4 || +9:06.7 |- | 83 || 91 || align=left|[[Federica Sanfilippo]] || align=left|{{flagcountry|ITA}} || 8 (2+1+3+2) || 52:31.1 || +10:03.4 |- | 84 || 63 || align=left|[[Polona Klemenčič]] || align=left|{{flagcountry|SLO}} || 7 (0+2+2+3) || 52:42.5 || +10:14.8 |- | 85 || 79 || align=left|[[Irene Lardschneider]] || align=left|{{flagcountry|ITA}} || 6 (2+2+0+2) || 53:10.0 || +10:42.3 |- | 86 || 78 || align=left|[[Annija Keita Sabule]] || align=left|{{flagcountry|LAT}} || 3 (0+2+1+0) || 53:32.1 || +11:04.4 |- | 87 || 88 || align=left|[[Anika Kožica]] || align=left|{{flagcountry|CRO}} || 5 (1+2+1+1) || 53:45.3 || +11:17.6 |- | 88 || 60 || align=left|[[Megan Bankes]] || align=left|{{flagcountry|CAN}} || 8 (1+3+1+3) || 53:48.8 || +11:21.1 |- | 89 || 74 || align=left|[[Veronika Machyniaková]] || align=left|{{flagcountry|SVK}} || 5 (1+1+1+2) || 54:07.2 || +11:39.5 |- | 90 || 38 || align=left|[[Jillian Colebourn]] || align=left|{{flagcountry|AUS}} || 6 (1+2+1+2) || 54:21.1 || +11:53.4 |- | 91 || 70 || align=left|[[Ana Cotrus]] || align=left|{{flagcountry|ROU}} || 9 (2+2+3+2) || 55:38.7 || +13:11.0 |- | 92 || 81 || align=left|[[Mun Ji-hee]] || align=left|{{flagcountry|KOR}} || 8 (1+1+3+3) || 56:01.6 || +13:33.9 |- | 93 || 42 || align=left|[[Nika Blaženić]] || align=left|{{flagcountry|CRO}} || 8 (1+1+3+3) || 56:52.5 || +14:24.8 |- | rowspan=5|{{hs|99}} || 18 || align=left|[[Julia Simon (biatlonka)|Julia Simon]] || align=left|{{flagcountry|FRA}} || 7 (2+1+3+1) || colspan=2 rowspan=4|{{sort|98|{{Tooltip|NZ|Nije završio/la}}}} |- | 61 || align=left|[[Ala Hiljenko]] || align=left|{{flagcountry|MDA}} || {{sort|20|(1+2+0)}} |- | 80 || align=left|[[Venla Lehtonen]] || align=left|{{flagcountry|FIN}} || {{sort|20|(1+2)}} |- | 96 || align=left|[[Kinga Zbylut]] || align=left|{{flagcountry|POL}} || {{sort|20|(2+2+2)}} |- | 54 || align=left|[[Amanda Lightfoot]] || align=left|{{flagcountry|UK}} || colspan=3|{{sort|99|{{Tooltip|NS|Nije startovao/la}}}} |} ==Reference== {{reference}}{{Biatlon portal}} [[Kategorija:Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.]] s7cc1rlzqmscu7sikelusmm2zvx9nj8 0 532810 3824215 3822311 2026-04-05T10:47:45Z Vogoje2 170692 3824215 wikitext text/x-wiki '''Aleksa Đukanović''' ([[Beograd]], [[Savezna Republika Jugoslavija|SR Jugoslavija]], 4. januara 1998) jest srbijanski književnik, književni i pozorišni kritičar, urednik i publicist. Dobitnik je više književnih priznanja, među kojima su dvije nagrade [[Srpsko prosvjetno i kulturno društvo "Prosvjeta"|SPKD ''Prosvjete'']] i Međunarodna nagrada za književnost ''Naji Naaman''.<ref>{{Cite web|url=https://sinhro.rs/2023/06/aleksi-dukanovicu-nagrada-nadzi-naman-za-2023/|title=Aleksi Đukanoviću nagrada „Nadži Naman“ za 2023.|website=Sinhro.rs|date=2. 6. 2023|access-date=31. 3. 2026}}</ref><ref name="ArtAnima"/> Autor je više knjiga objavljenih u [[Srbija|Srbiji]] i [[Hrvatska|Hrvatskoj]].<ref name="SinhroNadzi">{{Cite web|url=https://sinhro.rs/2023/06/aleksi-dukanovicu-nagrada-nadzi-naman-za-2023/|title=Aleksi Đukanoviću nagrada „Nadži Naman“ za 2023.|website=Sinhro.rs|date=2. 6. 2023|access-date=31. 3. 2026}}</ref> == Biografija == U [[Beograd]]u je završio osnovno i srednje obrazovanje te studije iz oblasti pravnih i ekonomskih nauka i državne uprave. Član je Društva književnika Vojvodine. Bio je urednik u književnim časopisima ''Sizif'' i ''Književni esnaf''. Prozu i poeziju objavljuje od 2019. godine.<ref name="Booke"/><ref>{{Cite web|url=https://strane.ba/aleksa-dukanovic-ginter/|title=Aleksa Đukanović: Ginter|website=Strane|language=hr|access-date=31. 3. 2026}}</ref> Piše na više standardnih varijanata iz skupine BHSC jezika, uključujući srpski, hrvatski i bosanski. Tokom 2025. godine hrvatski izdavač ''Shura Publikacije'' iz [[Opatija|Opatije]] objavio je njegove ''Izabrane novele'' u dva sveska, dok je beogradski izdavač ''Presing'' iste godine objavio knjigu ''Izabrane priče 2015–2025: Laboratorijum''.<ref>{{Cite web|url=https://www.presing.org/aleksa-djukanovic-laboratorijum/|title=Aleksa Đukanović – Laboratorijum|website=Presing|access-date=31. 3. 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sinhro.rs/2023/07/novele-alekse-dukanovica-u-izdanju-presinga/|title=Novele Alekse Đukanovića u izdanju Presinga|website=Sinhro.rs|date=4. 7. 2023|access-date=31. 3. 2026}}</ref> Objavljivao je prozu, eseje i književnu kritiku u listovima i časopisima kao što su ''Danas'', ''Politika'', ''NIN'', ''Večernje novosti'' i ''Književna republika''. Živi i radi u [[Zemun]]u.<ref name="Booke">{{Cite web|url=https://booke.hr/aleksa-dukanovic-stari-vucjak-na-koncu-svoje-balade-poslednja-bdenja-miroslava-krleze/|title=Aleksa Đukanović, Stari vučjak na koncu svoje balade (Poslednja bdenja Miroslava Krleže) – Književni časopis|website=Književni portal|access-date=31. 3. 2026}}</ref> == Bibliografija == * ''[[Europa in extremis]]'', eseji i pjesme (Beograd, 2021) * ''[[Pali inkvizitor]]'', kraća novela (Beograd, 2021) * ''[[Knjiga eseja]]'', kulturološki eseji (Beograd, 2021) * ''[[Novele]]'', sabrane novele (Beograd, 2023) * ''[[Lirika, Eseji, Dnevnici]]'', pjesme, eseji i članci, te odlomci iz dnevničke proze (Beograd, 2023) * ''[[Štrausov solilokvij]]'', pripovijetke (Beograd, 2024) * ''[[Izabrane novele 1]]'', novele i novelete (Opatija, 2025) * ''[[Izabrane novele 2]]'', novele i novelete (Opatija, 2025) * ''[[Laboratorijum]]'', izabrane pripovijetke 2015–2025. (Beograd, 2025) == Nagrade == * 2021 — Književna nagrada ''Zvonimir Šubić'' koju dodjeljuje [[Srpsko prosvjetno i kulturno društvo "Prosvjeta"|SPKD ''Prosvjeta'']] (BiH) <ref>{{Cite web|url=https://www.glassrpske.com/lat/kultura/pozoriste/aleksi-djukanovicu-iz-beograda-prva-nagrada-za-najbolju-pricu/386392|title=Aleksi Đukanoviću iz Beograda prva nagrada za najbolju priču|website=Glas Srpske|date=20. 11. 2021|access-date=31. 3. 2026}}</ref> * 2022 — Nagrada ''Boško Milovanović'' koju dodjeljuje [[Srpsko prosvjetno i kulturno društvo "Prosvjeta"|SPKD ''Prosvjeta'']] (BiH)<ref name="ArtAnima">{{Cite web|url=https://www.art-anima.com/aleksa-djukanovic/|title=Aleksa Đukanović - biografija|website=Art-Anima|date=19. 10. 2022|access-date=31. 3. 2026}}</ref> * 2023 — [[Međunarodna nagrada za književnost Naji Naaman|Međunarodna nagrada za književnost ''Naji Naaman'']] (Liban)<ref>{{Cite web|url=https://www.politika.rs/sr/clanak/556373/Pisci-iz-Srbije-nagradeni-u-Libanu|title=Pisci iz Srbije nagrađeni u Libanu|last=R.|first=K.|website=Politika Online|access-date=31. 3. 2026}}</ref> * 2025 — Nacionalna nagrada za umjetnost ''Franz Kafka Italia'' (Italija)<ref name="KafkaItalia"/> * 2025 — Nacionalna počasna nagrada za umjetnost ''Franz Kafka Italia'' (Italija)<ref name="KafkaItalia">{{Cite web|url=https://franzkafkaitalia.it/archivio-rassegne/|title=Archivio Rassegne « Premio Franz Kafka Italia|website=Franz Kafka Italia|language=it|access-date=31. 3. 2026}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Đukanović, Aleksa}} [[Kategorija:Biografije, Beograd]] [[Kategorija:Srbijanski pisci]] [[Kategorija:Srbijanski književni kritičari]] [[Kategorija:Srbijanski publicisti]] [[Kategorija:Rođeni 1998.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] dnh7tr3ydrgvwgi0l9t9kq9pzf8dsso 0 532902 3824076 2026-04-04T12:48:38Z Palapa 383 Nova stranica: Nikola Borota Radovan je kompozitor i producent zabavne muzike (Mostar, 17. XII 1948).<ref>{{Cite web|url=https://rme.rilm.org/articles/ljm00356/1.0/ljm00356|title=RILM Music Encyclopedias|website=rme.rilm.org|language=en-US|access-date=2026-04-04}}</ref> Bio je vođa grupe Kamen na kamen. Sredinom sedamdesetih godina bio je zastupnik ideje o »folk-šlageru«, koji je spoj melodijsko-ritmičkih elemenata folklora sa festivalskom zabavnom muzikom. Autor je rodoljubnih i revol... 3824076 wikitext text/x-wiki Nikola Borota Radovan je kompozitor i producent zabavne muzike (Mostar, 17. XII 1948).<ref>{{Cite web|url=https://rme.rilm.org/articles/ljm00356/1.0/ljm00356|title=RILM Music Encyclopedias|website=rme.rilm.org|language=en-US|access-date=2026-04-04}}</ref> Bio je vođa grupe Kamen na kamen. Sredinom sedamdesetih godina bio je zastupnik ideje o »folk-šlageru«, koji je spoj melodijsko-ritmičkih elemenata folklora sa festivalskom zabavnom muzikom. Autor je rodoljubnih i revolucionarnih pjesama (albumi AVNOJ i OOUR). Živi na Novom Zelandu, i radi kao Kompozitor, muzičar, producent, voditelj, poduzetnik i edukator.<ref>{{Cite web|url=https://www.discogs.com/artist/2361038-Nikola-Borota|title=Nikola Borota|website=Discogs|language=en|access-date=2026-04-04}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * {{Cite journal|last=Jelena|first=Jovanović|date=2014-01-01|title=Folklore motives in the early compositions of Nikola Borota - Radovan|url=http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/1450-9814/2014/1450-98141416173J.pdf|journal=Muzikologija|language=en|volume=2014|issue=16|pages=173–192|doi=10.2298/muz1416173j|issn=1450-9814}} {{Normativna kontrola}} mpu2ag7cbhgypb34xjo0q75yejytr6a 3824077 3824076 2026-04-04T12:49:09Z Palapa 383 3824077 wikitext text/x-wiki Nikola Borota Radovan je kompozitor i producent zabavne muzike (Mostar, 17. XII 1948).<ref>{{Cite web|url=https://rme.rilm.org/articles/ljm00356/1.0/ljm00356|title=RILM Music Encyclopedias|website=rme.rilm.org|language=en-US|access-date=2026-04-04}}</ref> Bio je vođa grupe Kamen na kamen. Sredinom sedamdesetih godina bio je zastupnik ideje o »folk-šlageru«, koji je spoj melodijsko-ritmičkih elemenata folklora sa festivalskom zabavnom muzikom. Autor je rodoljubnih i revolucionarnih pjesama (albumi AVNOJ i OOUR). Živi na Novom Zelandu, i radi kao kompozitor, muzičar, producent, voditelj, poduzetnik i edukator.<ref>{{Cite web|url=https://www.discogs.com/artist/2361038-Nikola-Borota|title=Nikola Borota|website=Discogs|language=en|access-date=2026-04-04}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * {{Cite journal|last=Jelena|first=Jovanović|date=2014-01-01|title=Folklore motives in the early compositions of Nikola Borota - Radovan|url=http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/1450-9814/2014/1450-98141416173J.pdf|journal=Muzikologija|language=en|volume=2014|issue=16|pages=173–192|doi=10.2298/muz1416173j|issn=1450-9814}} {{Normativna kontrola}} jg9wguq9x4gzqe1ao02zzlrdrstrzgm 3824166 3824077 2026-04-04T20:00:41Z Palapa 383 3824166 wikitext text/x-wiki Nikola Borota Radovan je kompozitor i producent zabavne muzike (Mostar, 17. 12. 1948).<ref>{{Cite web|url=https://rme.rilm.org/articles/ljm00356/1.0/ljm00356|title=RILM Music Encyclopedias|website=rme.rilm.org|language=en-US|access-date=2026-04-04}}</ref> Bio je vođa grupe Kamen na kamen. Sredinom sedamdesetih godina bio je zastupnik ideje o »folk-šlageru«, koji je spoj melodijsko-ritmičkih elemenata folklora sa festivalskom zabavnom muzikom. Autor je rodoljubnih i revolucionarnih pjesama (albumi AVNOJ i OOUR). Živi na Novom Zelandu, i radi kao kompozitor, muzičar, producent, voditelj, poduzetnik i edukator.<ref>{{Cite web|url=https://www.discogs.com/artist/2361038-Nikola-Borota|title=Nikola Borota|website=Discogs|language=en|access-date=2026-04-04}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} == Vanjski linkovi == * {{Cite journal|last=Jelena|first=Jovanović|date=2014-01-01|title=Folklore motives in the early compositions of Nikola Borota - Radovan|url=http://www.doiserbia.nb.rs/img/doi/1450-9814/2014/1450-98141416173J.pdf|journal=Muzikologija|language=en|volume=2014|issue=16|pages=173–192|doi=10.2298/muz1416173j|issn=1450-9814}} {{Normativna kontrola}} g8hmm04ju5sflh9atbl0feum8nqei6q 0 532903 3824086 2026-04-04T13:18:24Z AnToni 2325 Nova stranica: {{Infokutija biatlonac | ime = Jelena Kručinkina | slika = Kručinkina_N._–_Biathlon_2023_Nove_Mesto_8612.jpg | puno ime = | država = {{ZID|Rusija}} <small>(do 2018.)</small><br />{{ZID|Bjelorusija}}<small>(od 2018.)</small> | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1995|03|28}} | mjesto rođenja = [[Smolni]], [[Mordovija]] | država rođenja = [[Rusija]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država sm... 3824086 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Jelena Kručinkina | slika = Kručinkina_N._–_Biathlon_2023_Nove_Mesto_8612.jpg | puno ime = | država = {{ZID|Rusija}} <small>(do 2018.)</small><br />{{ZID|Bjelorusija}}<small>(od 2018.)</small> | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1995|03|28}} | mjesto rođenja = [[Smolni]], [[Mordovija]] | država rođenja = [[Rusija]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = Ahveniston Ampumahiihtäjä | trener = Erik Kulstad, Aku Moilanen | visina = 171 | težina = 63 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''1''' ( [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = | nastup OI NS = | medalje OI NS = | zlato OI NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''3''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2018.|2018/19.]] | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| * '''30.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''29.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''28.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''27.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''42.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = <!-- [[IBU kup 2010/2011.|2010/11.]] --> | pobjede EK = | plasman EK = <!-- '''70.''' ([[IBU kup 2015/2016.|2015/16.]]) --> | kraj karijere = | status = neaktivna <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} |ažurirano = 4. 4. 2026. }} '''Jelena Kručinkina''' rođena 28. marta 1995. u [[Smolni]]ju, [[Mordovija]], [[Rusija]] kao '''Jelena Jurjevna Kručinkina''' ({{jez-be|Алена Кручынкіна}}, {{jez-ru|Елена Юрьевна Кручинкина}}) je nekadašnja ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|48]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|70]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | |} Jelena Kručinkina je nastupila jednom na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igarama]] i to na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|ZOI 2022.]]. <!-- Najbolji plasman u pojedinačnoj konkurenciji ostvarila je na ZOI 2014. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – 7,5 km|utrci na 7,5&nbsp;km]] osvojanjem 33-eg mjesta, kada je s jednim promašajem zaostala 1:22.9&nbsp;min iza pobjednice [[Slovačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|slovačke biatlonke]] [[Anastasiya Kuzmina|Anastasiye Kuzmine]]. U štafetnim utrkama je osvojila deveto mjesto na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2014 – štafeta (mješovito)|mješovitoj štafeti]] s [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]], [[Vladimir Čepelin|Vladimirom Čepelin]] i [[Jevgenij Abramenko|Jevgenijom Abramenkom]], kada su sa zaostatkom od 1:03.9&nbsp;min bili iza pobjedničke [[Norveška na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|norveške]] štafete u sastavu: [[Tora Berger]], [[Tiril Eckhoff]], [[Ole Einar Bjørndalen]] i [[Emil Hegle Svendsen]] --> === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|46]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|44]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (žene)|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (mješovito)|13]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|77]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|lap]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|14]] | |} Nastupila je na tri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|SP 2019.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]], ali nije osvojale medalje. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji joj je jedanaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|SP 2015.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 7,5 km|utrci na 7,5&nbsp;km]] je s dva promašaja i 1:10.6&nbsp;min zaostatka bila iza pobjednice [[Marie Dorin Habert]]. U ekipnim utrkama najbolji joj je rezultat četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="4" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2021/2022.|2021/22.]] |- |65||49||30||61 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] <!-- imala je 10. decembra 2010. u [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezoni 2010/11.]] u [[Austrija|austrijskom]] [[Hochfilzen]]u u utrci na 7,5&nbsp;km kada je osvojila 55-o mjesto s tri promašaja i zaostatkom od 2:58.9&nbsp;min iza pobjednice, slovačke biatlonke [[Anastasiya Kuzmina|Anastasiye Kuzmine]]. Najbolji nastup u karijeri joj je sedmo mjesto u utrci sprinta na 7,5&nbsp;km u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u njemačkom [[Oberhof]]u 6. januara 2012, a u štafeti dva druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u italijanskom [[Antholz]]u 21. januara 2012, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|sezoni 2014/15.]] u austrijskom [[Hochfilzen]]u 13. decembra 2014, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Nadežda Pisareva|Nadeždom Pisarevom]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Bjeloruska prvenstva === {{sekcija}} == Prestanak karijere == {{sekcija}} == Privatni život == Njena sestra blizankinja [[Irina Kručinkina|Irina]] je nekadašnja bjeloruska biatlonka. == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} <!-- * {{Sport365|93}} --> * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Kručinkina, Jelena}} [[Kategorija:Rođeni 1995.]] [[Kategorija:Biografije, Smolni]] [[Kategorija:Ruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] o68mgornfi8wurb9nue7avyj7m40htk 3824092 3824086 2026-04-04T13:25:59Z AnToni 2325 JEMA 3824092 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Jelena Kručinkina | slika = 2020-01-11_IBU_World_Cup_Biathlon_Oberhof_1X7A4861_by_Stepro.jpg | puno ime = | država = {{ZID|Rusija}} <small>(do 2018.)</small><br />{{ZID|Bjelorusija}}<small>(od 2018.)</small> | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1995|03|28}} | mjesto rođenja = [[Smolni]], [[Mordovija]] | država rođenja = [[Rusija]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = Ahveniston Ampumahiihtäjä | trener = Erik Kulstad, Aku Moilanen | visina = 171 | težina = 63 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''1''' ( [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = | nastup OI NS = | medalje OI NS = | zlato OI NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''3''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2018.|2018/19.]] | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| * '''30.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''29.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''28.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''27.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''42.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = <!-- [[IBU kup 2010/2011.|2010/11.]] --> | pobjede EK = | plasman EK = <!-- '''70.''' ([[IBU kup 2015/2016.|2015/16.]]) --> | kraj karijere = | status = neaktivna <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} |ažurirano = 4. 4. 2026. }} '''Jelena Kručinkina''' rođena 28. marta 1995. u [[Smolni]]ju, [[Mordovija]], [[Rusija]] kao '''Jelena Jurjevna Kručinkina''' ({{jez-be|Алена Кручынкіна}}, {{jez-ru|Елена Юрьевна Кручинкина}}) je nekadašnja ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|48]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|70]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | |} Jelena Kručinkina je nastupila jednom na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igarama]] i to na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|ZOI 2022]]. Najbolji plasman u pojedinačnoj konkurenciji ostvarila je na ZOI 2022. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|utrci na 15&nbsp;km]] osvojanjem 48-og mjesta, kada je s četiri promašaja zaostala 5:44.1&nbsp;min iza pobjednice [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|njemačke biatlonke]] [[Denise Herrmann]]. U štafetnim utrkama je osvojila 13-o mjesto na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Irina Leščanka|Irinom Leščankom]], [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]] i [[Hana Sola|Hanom Solom]], kada su sa zaostatkom od 5:30.5&nbsp;min bili iza pobjedničke [[Švedska na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|švedske]] štafete u sastavu: [[Linn Persson]], [[Mona Brorsson]], [[Hanna Öberg]] i [[Emil Hegle Elvira Öberg]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|46]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|44]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (žene)|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (mješovito)|13]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|77]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|lap]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|14]] | |} Nastupila je na tri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|SP 2019.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]], ali nije osvojale medalje. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji joj je jedanaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|SP 2015.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 7,5 km|utrci na 7,5&nbsp;km]] je s dva promašaja i 1:10.6&nbsp;min zaostatka bila iza pobjednice [[Marie Dorin Habert]]. U ekipnim utrkama najbolji joj je rezultat četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="4" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2021/2022.|2021/22.]] |- |65||49||30||61 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] <!-- imala je 10. decembra 2010. u [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezoni 2010/11.]] u [[Austrija|austrijskom]] [[Hochfilzen]]u u utrci na 7,5&nbsp;km kada je osvojila 55-o mjesto s tri promašaja i zaostatkom od 2:58.9&nbsp;min iza pobjednice, slovačke biatlonke [[Anastasiya Kuzmina|Anastasiye Kuzmine]]. Najbolji nastup u karijeri joj je sedmo mjesto u utrci sprinta na 7,5&nbsp;km u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u njemačkom [[Oberhof]]u 6. januara 2012, a u štafeti dva druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u italijanskom [[Antholz]]u 21. januara 2012, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|sezoni 2014/15.]] u austrijskom [[Hochfilzen]]u 13. decembra 2014, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Nadežda Pisareva|Nadeždom Pisarevom]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Bjeloruska prvenstva === {{sekcija}} == Prestanak karijere == {{sekcija}} == Privatni život == Njena sestra blizankinja [[Irina Kručinkina|Irina]] je nekadašnja bjeloruska biatlonka. == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} <!-- * {{Sport365|93}} --> * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Kručinkina, Jelena}} [[Kategorija:Rođeni 1995.]] [[Kategorija:Biografije, Smolni]] [[Kategorija:Ruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 3kaq5c3czj1q5x1ztvn1vbyw72cmd8y 3824093 3824092 2026-04-04T13:26:58Z AnToni 2325 /* Svjetska prvenstva */ 3824093 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Jelena Kručinkina | slika = 2020-01-11_IBU_World_Cup_Biathlon_Oberhof_1X7A4861_by_Stepro.jpg | puno ime = | država = {{ZID|Rusija}} <small>(do 2018.)</small><br />{{ZID|Bjelorusija}}<small>(od 2018.)</small> | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1995|03|28}} | mjesto rođenja = [[Smolni]], [[Mordovija]] | država rođenja = [[Rusija]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = Ahveniston Ampumahiihtäjä | trener = Erik Kulstad, Aku Moilanen | visina = 171 | težina = 63 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''1''' ( [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = | nastup OI NS = | medalje OI NS = | zlato OI NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''3''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2018.|2018/19.]] | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| * '''30.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''29.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''28.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''27.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''42.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = <!-- [[IBU kup 2010/2011.|2010/11.]] --> | pobjede EK = | plasman EK = <!-- '''70.''' ([[IBU kup 2015/2016.|2015/16.]]) --> | kraj karijere = | status = neaktivna <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} |ažurirano = 4. 4. 2026. }} '''Jelena Kručinkina''' rođena 28. marta 1995. u [[Smolni]]ju, [[Mordovija]], [[Rusija]] kao '''Jelena Jurjevna Kručinkina''' ({{jez-be|Алена Кручынкіна}}, {{jez-ru|Елена Юрьевна Кручинкина}}) je nekadašnja ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|48]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|70]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | |} Jelena Kručinkina je nastupila jednom na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igarama]] i to na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|ZOI 2022]]. Najbolji plasman u pojedinačnoj konkurenciji ostvarila je na ZOI 2022. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|utrci na 15&nbsp;km]] osvojanjem 48-og mjesta, kada je s četiri promašaja zaostala 5:44.1&nbsp;min iza pobjednice [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|njemačke biatlonke]] [[Denise Herrmann]]. U štafetnim utrkama je osvojila 13-o mjesto na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Irina Leščanka|Irinom Leščankom]], [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]] i [[Hana Sola|Hanom Solom]], kada su sa zaostatkom od 5:30.5&nbsp;min bili iza pobjedničke [[Švedska na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|švedske]] štafete u sastavu: [[Linn Persson]], [[Mona Brorsson]], [[Hanna Öberg]] i [[Emil Hegle Elvira Öberg]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|46]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|44]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (žene)|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (mješovito)|13]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|77]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 15 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (žene)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (žene)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (mješovito)|14]] | |} Nastupila je na tri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|SP 2019.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]], ali nije osvojale medalje. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji joj je jedanaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|SP 2015.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 7,5 km|utrci na 7,5&nbsp;km]] je s dva promašaja i 1:10.6&nbsp;min zaostatka bila iza pobjednice [[Marie Dorin Habert]]. U ekipnim utrkama najbolji joj je rezultat četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="4" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2021/2022.|2021/22.]] |- |65||49||30||61 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] <!-- imala je 10. decembra 2010. u [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezoni 2010/11.]] u [[Austrija|austrijskom]] [[Hochfilzen]]u u utrci na 7,5&nbsp;km kada je osvojila 55-o mjesto s tri promašaja i zaostatkom od 2:58.9&nbsp;min iza pobjednice, slovačke biatlonke [[Anastasiya Kuzmina|Anastasiye Kuzmine]]. Najbolji nastup u karijeri joj je sedmo mjesto u utrci sprinta na 7,5&nbsp;km u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u njemačkom [[Oberhof]]u 6. januara 2012, a u štafeti dva druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u italijanskom [[Antholz]]u 21. januara 2012, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|sezoni 2014/15.]] u austrijskom [[Hochfilzen]]u 13. decembra 2014, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Nadežda Pisareva|Nadeždom Pisarevom]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Bjeloruska prvenstva === {{sekcija}} == Prestanak karijere == {{sekcija}} == Privatni život == Njena sestra blizankinja [[Irina Kručinkina|Irina]] je nekadašnja bjeloruska biatlonka. == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} <!-- * {{Sport365|93}} --> * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Kručinkina, Jelena}} [[Kategorija:Rođeni 1995.]] [[Kategorija:Biografije, Smolni]] [[Kategorija:Ruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] 2ijyg3sx7s8lb1lk5fszo5utu4xe69h 3824107 3824093 2026-04-04T13:42:41Z AnToni 2325 3824107 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Jelena Kručinkina | slika = 2020-01-11_IBU_World_Cup_Biathlon_Oberhof_1X7A4861_by_Stepro.jpg | puno ime = Jelena Jurjevna Kručinkina | država = {{ZID|Rusija}} <small>(do 2018.)</small><br />{{ZID|Bjelorusija}}<small>(od 2018.)</small> | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1995|03|28}} | mjesto rođenja = [[Smolni]], [[Mordovija]] | država rođenja = [[Rusija]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 168 | težina = 55 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''1''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = | nastup OI NS = | medalje OI NS = | zlato OI NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''3''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| * '''30.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''29.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''28.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''27.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''42.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = <!-- [[IBU kup 2010/2011.|2010/11.]] --> | pobjede EK = | plasman EK = <!-- '''70.''' ([[IBU kup 2015/2016.|2015/16.]]) --> | kraj karijere = | status = neaktivna <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} |ažurirano = 4. 4. 2026. }} '''Jelena Kručinkina''' rođena 28. marta 1995. u [[Smolni]]ju, [[Mordovija]], [[Rusija]] kao '''Jelena Jurjevna Kručinkina''' ({{jez-be|Алена Кручынкіна}}, {{jez-ru|Елена Юрьевна Кручинкина}}) je nekadašnja ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|48]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|70]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | |} Jelena Kručinkina je nastupila jednom na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igarama]] i to na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|ZOI 2022]]. Najbolji plasman u pojedinačnoj konkurenciji ostvarila je na ZOI 2022. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|utrci na 15&nbsp;km]] osvojanjem 48-og mjesta, kada je s četiri promašaja zaostala 5:44.1&nbsp;min iza pobjednice [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|njemačke biatlonke]] [[Denise Herrmann]]. U štafetnim utrkama je osvojila 13-o mjesto na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Irina Leščanka|Irinom Leščankom]], [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]] i [[Hana Sola|Hanom Solom]], kada su sa zaostatkom od 5:30.5&nbsp;min bili iza pobjedničke [[Švedska na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|švedske]] štafete u sastavu: [[Linn Persson]], [[Mona Brorsson]], [[Hanna Öberg]] i [[Emil Hegle Elvira Öberg]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|46]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|44]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (žene)|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (mješovito)|13]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|77]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 15 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (žene)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (žene)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (mješovito)|14]] | |} Nastupila je na tri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|SP 2019.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]], ali nije osvojale medalje. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji joj je jedanaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|SP 2015.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 7,5 km|utrci na 7,5&nbsp;km]] je s dva promašaja i 1:10.6&nbsp;min zaostatka bila iza pobjednice [[Marie Dorin Habert]]. U ekipnim utrkama najbolji joj je rezultat četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="4" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2021/2022.|2021/22.]] |- |65||49||30||61 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] <!-- imala je 10. decembra 2010. u [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezoni 2010/11.]] u [[Austrija|austrijskom]] [[Hochfilzen]]u u utrci na 7,5&nbsp;km kada je osvojila 55-o mjesto s tri promašaja i zaostatkom od 2:58.9&nbsp;min iza pobjednice, slovačke biatlonke [[Anastasiya Kuzmina|Anastasiye Kuzmine]]. Najbolji nastup u karijeri joj je sedmo mjesto u utrci sprinta na 7,5&nbsp;km u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u njemačkom [[Oberhof]]u 6. januara 2012, a u štafeti dva druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u italijanskom [[Antholz]]u 21. januara 2012, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|sezoni 2014/15.]] u austrijskom [[Hochfilzen]]u 13. decembra 2014, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Nadežda Pisareva|Nadeždom Pisarevom]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Bjeloruska prvenstva === {{sekcija}} == Prestanak karijere == {{sekcija}} == Privatni život == Njena sestra blizankinja [[Irina Kručinkina|Irina]] je nekadašnja bjeloruska biatlonka. == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} <!-- * {{Sport365|93}} --> * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Kručinkina, Jelena}} [[Kategorija:Rođeni 1995.]] [[Kategorija:Biografije, Smolni]] [[Kategorija:Ruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] nxcu4dvdqvjt6akv2uhlrrucuw686ti 3824108 3824107 2026-04-04T13:43:04Z AnToni 2325 3824108 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Jelena Kručinkina | slika = 2020-01-11_IBU_World_Cup_Biathlon_Oberhof_1X7A4861_by_Stepro.jpg | puno ime = Jelena Jurjevna Kručinkina | država = {{ZID|Rusija}} <small>(do 2018.)</small><br />{{ZID|Bjelorusija}} <small>(od 2018.)</small> | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1995|03|28}} | mjesto rođenja = [[Smolni]], [[Mordovija]] | država rođenja = [[Rusija]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 168 | težina = 55 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''1''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = | nastup OI NS = | medalje OI NS = | zlato OI NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''3''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| * '''30.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''29.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''28.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''27.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''42.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = <!-- [[IBU kup 2010/2011.|2010/11.]] --> | pobjede EK = | plasman EK = <!-- '''70.''' ([[IBU kup 2015/2016.|2015/16.]]) --> | kraj karijere = | status = neaktivna <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} |ažurirano = 4. 4. 2026. }} '''Jelena Kručinkina''' rođena 28. marta 1995. u [[Smolni]]ju, [[Mordovija]], [[Rusija]] kao '''Jelena Jurjevna Kručinkina''' ({{jez-be|Алена Кручынкіна}}, {{jez-ru|Елена Юрьевна Кручинкина}}) je nekadašnja ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|48]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|70]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | |} Jelena Kručinkina je nastupila jednom na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igarama]] i to na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|ZOI 2022]]. Najbolji plasman u pojedinačnoj konkurenciji ostvarila je na ZOI 2022. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|utrci na 15&nbsp;km]] osvojanjem 48-og mjesta, kada je s četiri promašaja zaostala 5:44.1&nbsp;min iza pobjednice [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|njemačke biatlonke]] [[Denise Herrmann]]. U štafetnim utrkama je osvojila 13-o mjesto na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Irina Leščanka|Irinom Leščankom]], [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]] i [[Hana Sola|Hanom Solom]], kada su sa zaostatkom od 5:30.5&nbsp;min bili iza pobjedničke [[Švedska na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|švedske]] štafete u sastavu: [[Linn Persson]], [[Mona Brorsson]], [[Hanna Öberg]] i [[Emil Hegle Elvira Öberg]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|46]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|44]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (žene)|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (mješovito)|13]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|77]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 15 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (žene)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (žene)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (mješovito)|14]] | |} Nastupila je na tri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|SP 2019.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]], ali nije osvojale medalje. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji joj je jedanaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|SP 2015.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 7,5 km|utrci na 7,5&nbsp;km]] je s dva promašaja i 1:10.6&nbsp;min zaostatka bila iza pobjednice [[Marie Dorin Habert]]. U ekipnim utrkama najbolji joj je rezultat četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="4" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2021/2022.|2021/22.]] |- |65||49||30||61 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] <!-- imala je 10. decembra 2010. u [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezoni 2010/11.]] u [[Austrija|austrijskom]] [[Hochfilzen]]u u utrci na 7,5&nbsp;km kada je osvojila 55-o mjesto s tri promašaja i zaostatkom od 2:58.9&nbsp;min iza pobjednice, slovačke biatlonke [[Anastasiya Kuzmina|Anastasiye Kuzmine]]. Najbolji nastup u karijeri joj je sedmo mjesto u utrci sprinta na 7,5&nbsp;km u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u njemačkom [[Oberhof]]u 6. januara 2012, a u štafeti dva druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u italijanskom [[Antholz]]u 21. januara 2012, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|sezoni 2014/15.]] u austrijskom [[Hochfilzen]]u 13. decembra 2014, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Nadežda Pisareva|Nadeždom Pisarevom]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Bjeloruska prvenstva === {{sekcija}} == Prestanak karijere == {{sekcija}} == Privatni život == Njena sestra blizankinja [[Irina Kručinkina|Irina]] je nekadašnja bjeloruska biatlonka. == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} <!-- * {{Sport365|93}} --> * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Kručinkina, Jelena}} [[Kategorija:Rođeni 1995.]] [[Kategorija:Biografije, Smolni]] [[Kategorija:Ruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] i5363g6n9u7eambash30wk49atnyqrp 3824112 3824108 2026-04-04T13:52:16Z AnToni 2325 /* Karijera */ 3824112 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Jelena Kručinkina | slika = 2020-01-11_IBU_World_Cup_Biathlon_Oberhof_1X7A4861_by_Stepro.jpg | puno ime = Jelena Jurjevna Kručinkina | država = {{ZID|Rusija}} <small>(do 2018.)</small><br />{{ZID|Bjelorusija}} <small>(od 2018.)</small> | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1995|03|28}} | mjesto rođenja = [[Smolni]], [[Mordovija]] | država rođenja = [[Rusija]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 168 | težina = 55 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''1''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = | nastup OI NS = | medalje OI NS = | zlato OI NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''3''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| * '''30.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''29.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''28.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''27.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''42.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = <!-- [[IBU kup 2010/2011.|2010/11.]] --> | pobjede EK = | plasman EK = <!-- '''70.''' ([[IBU kup 2015/2016.|2015/16.]]) --> | kraj karijere = | status = neaktivna <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} |ažurirano = 4. 4. 2026. }} '''Jelena Kručinkina''' rođena 28. marta 1995. u [[Smolni]]ju, [[Mordovija]], [[Rusija]] kao '''Jelena Jurjevna Kručinkina''' ({{jez-be|Алена Кручынкіна}}, {{jez-ru|Елена Юрьевна Кручинкина}}) je nekadašnja ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|48]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|70]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | |} Jelena Kručinkina je nastupila jednom na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igarama]] i to na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|ZOI 2022]]. Najbolji plasman u pojedinačnoj konkurenciji ostvarila je na ZOI 2022. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|utrci na 15&nbsp;km]] osvojanjem 48-og mjesta, kada je s četiri promašaja zaostala 5:44.1&nbsp;min iza pobjednice [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|njemačke biatlonke]] [[Denise Herrmann]]. U štafetnim utrkama je osvojila 13-o mjesto na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Irina Leščanka|Irinom Leščankom]], [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]] i [[Hana Sola|Hanom Solom]], kada su sa zaostatkom od 5:30.5&nbsp;min bili iza pobjedničke [[Švedska na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|švedske]] štafete u sastavu: [[Linn Persson]], [[Mona Brorsson]], [[Hanna Öberg]] i [[Elvira Öberg]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|46]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|44]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (žene)|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (mješovito)|13]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|77]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 15 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (žene)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (žene)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (mješovito)|14]] | |} Nastupila je na tri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|SP 2019.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021.]], ali nije osvojale medalje. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji joj je jedanaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|SP 2015.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 7,5 km|utrci na 7,5&nbsp;km]] je s dva promašaja i 1:10.6&nbsp;min zaostatka bila iza pobjednice [[Marie Dorin Habert]]. U ekipnim utrkama najbolji joj je rezultat četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="4" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2021/2022.|2021/22.]] |- |65||49||30||61 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] <!-- imala je 10. decembra 2010. u [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezoni 2010/11.]] u [[Austrija|austrijskom]] [[Hochfilzen]]u u utrci na 7,5&nbsp;km kada je osvojila 55-o mjesto s tri promašaja i zaostatkom od 2:58.9&nbsp;min iza pobjednice, slovačke biatlonke [[Anastasiya Kuzmina|Anastasiye Kuzmine]]. Najbolji nastup u karijeri joj je sedmo mjesto u utrci sprinta na 7,5&nbsp;km u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u njemačkom [[Oberhof]]u 6. januara 2012, a u štafeti dva druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u italijanskom [[Antholz]]u 21. januara 2012, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|sezoni 2014/15.]] u austrijskom [[Hochfilzen]]u 13. decembra 2014, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Nadežda Pisareva|Nadeždom Pisarevom]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Bjeloruska prvenstva === {{sekcija}} == Prestanak karijere == {{sekcija}} == Privatni život == Njena sestra blizankinja [[Irina Kručinkina|Irina]] je nekadašnja bjeloruska biatlonka. == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} <!-- * {{Sport365|93}} --> * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Kručinkina, Jelena}} [[Kategorija:Rođeni 1995.]] [[Kategorija:Biografije, Smolni]] [[Kategorija:Ruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] rdsfgoaldzu3wwxavjsw5ltdmxyvgiv 3824113 3824112 2026-04-04T13:52:50Z AnToni 2325 /* Svjetska prvenstva */ 3824113 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biatlonac | ime = Jelena Kručinkina | slika = 2020-01-11_IBU_World_Cup_Biathlon_Oberhof_1X7A4861_by_Stepro.jpg | puno ime = Jelena Jurjevna Kručinkina | država = {{ZID|Rusija}} <small>(do 2018.)</small><br />{{ZID|Bjelorusija}} <small>(od 2018.)</small> | datum rođenja = {{Datum rođenja i godine|1995|03|28}} | mjesto rođenja = [[Smolni]], [[Mordovija]] | država rođenja = [[Rusija]] | datum smrti = | mjesto smrti = | država smrti = | zanimanje = | klub = | trener = | visina = 168 | težina = 55 <!-- Olimpijske igre --> | nastup OI = '''1''' ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|2022.]]) | medalje OI = '''0''' | zlato OI = | nastup OI NS = | medalje OI NS = | zlato OI NS = <!-- Svjetska prvenstva --> | nastup SP = '''3''' ([[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|2019]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020.|2020]], [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|2021.]]) | medalje SP = '''0''' | zlato SP = <!-- Svjetski kup --> | nastup SK = [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] | pobjede SK = '''0''' | pobjede SK štafeta= 0 | plasman SK = {{plainlist| * '''30.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}}: '''29.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Spr.|Sprint}}: '''28.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Pot.|Potjera}}: '''27.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) * {{Tooltip|Mas.|Masovni start}}: '''42.''' ([[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]]) }} | pobjede u dis = <!-- Evropski kup --> | nastup EK = <!-- [[IBU kup 2010/2011.|2010/11.]] --> | pobjede EK = | plasman EK = <!-- '''70.''' ([[IBU kup 2015/2016.|2015/16.]]) --> | kraj karijere = | status = neaktivna <!-- medalje --> | medalje = {{MedaljaTakmičenje|OI}} {{MedaljaTakmičenje|SPB}} {{MedaljaBrojač | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|Olimpijske igre]]| 0 | 0 | 0 | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]]| 0 | 0 | 0 }} |ažurirano = 4. 4. 2026. }} '''Jelena Kručinkina''' rođena 28. marta 1995. u [[Smolni]]ju, [[Mordovija]], [[Rusija]] kao '''Jelena Jurjevna Kručinkina''' ({{jez-be|Алена Кручынкіна}}, {{jez-ru|Елена Юрьевна Кручинкина}}) je nekadašnja ruska i od 2018. bjeloruska [[biatlon]]ka. == Karijera == === Olimpijske igre === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Olimpijske igre !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} |- |align=left | {{NaziviOI|Z|2022}} ([[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|Biatlon]]) | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|48]] | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 7,5 km|70]] | | | [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|13]] | |} Jelena Kručinkina je nastupila jednom na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama|olimpijskim igarama]] i to na [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|ZOI 2022]]. Najbolji plasman u pojedinačnoj konkurenciji ostvarila je na ZOI 2022. u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – 15 km|utrci na 15&nbsp;km]] osvojanjem 48-og mjesta, kada je s četiri promašaja zaostala 5:44.1&nbsp;min iza pobjednice [[Njemačka na Zimskim olimpijskim igrama 2014.|njemačke biatlonke]] [[Denise Herrmann]]. U štafetnim utrkama je osvojila 13-o mjesto na istim igrama u [[Biatlon na Zimskim olimpijskim igrama 2022 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Irina Leščanka|Irinom Leščankom]], [[Dinara Alimbekava|Dinarom Alimbekavom]] i [[Hana Sola|Hanom Solom]], kada su sa zaostatkom od 5:30.5&nbsp;min bili iza pobjedničke [[Švedska na Zimskim olimpijskim igrama 2022.|švedske]] štafete u sastavu: [[Linn Persson]], [[Mona Brorsson]], [[Hanna Öberg]] i [[Elvira Öberg]]. === Svjetska prvenstva === {| class="wikitable" style="float:right; text-align:center; font-size:75%" |- ! Svjetsko prvenstvo !! {{Tooltip|Poj.|Pojedinačna utrka}} !! {{Tooltip|Spr.|Sprint}} !! {{Tooltip|Pot.|Potjera}} !! {{Tooltip|Mas.|Masovni start}} !! {{Tooltip|Šta.|Štafeta}} !! {{Tooltip|MŠ.|Mješovita štafeta}} !! {{Tooltip|PŠ.|Pojedinačna štafeta}} |- |align="left" | {{NaziviSPB|2019}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 15 km|46]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – 7,5 km|36]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – potjera (žene)|44]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (žene)|11]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019 – štafeta (mješovito)|13]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2020}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 15 km|77]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – potjera (žene)|{{Tooltip|KRU|Pretečen/a za jedan krug}}]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (žene)|13]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2020 – štafeta (mješovito)|12]] | |- |align="left" | {{NaziviSPB|2021}} | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 15 km|26]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – 7,5 km|49]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – potjera (žene)|49]] | | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (žene)|4]] | [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021 – štafeta (mješovito)|14]] | |} Nastupila je na tri [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu|Svjetska prvenstva]] od [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2019.|SP 2019.]] do [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2021.|SP 2021]], ali nije osvajale medalje. <!-- Najbolji rezultat u pojedinačnoj konkurenciji joj je jedanaesto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015.|SP 2015.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2015 – 7,5 km|utrci na 7,5&nbsp;km]] je s dva promašaja i 1:10.6&nbsp;min zaostatka bila iza pobjednice [[Marie Dorin Habert]]. U ekipnim utrkama najbolji joj je rezultat četvrto mjesto na [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012.|SP 2012.]] u [[Svjetsko prvenstvo u biatlonu 2012 – štafeta (žene)|štafeti]] s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Svjetski kup === {| class="wikitable" style="float:left; text-align:center; font-size:75%" |- !colspan="4" | Plasman u Svjetskom kupu |- ! [[Svjetski kup u biatlonu 2018/2019.|2018/19.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2019/2020.|2019/20.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2020/2021.|2020/21.]] !! [[Svjetski kup u biatlonu 2021/2022.|2021/22.]] |- |65||49||30||61 |} Prvi nastup u [[Svjetski kup u biatlonu|Svjetskom kupu]] <!-- imala je 10. decembra 2010. u [[Svjetski kup u biatlonu 2010/2011.|sezoni 2010/11.]] u [[Austrija|austrijskom]] [[Hochfilzen]]u u utrci na 7,5&nbsp;km kada je osvojila 55-o mjesto s tri promašaja i zaostatkom od 2:58.9&nbsp;min iza pobjednice, slovačke biatlonke [[Anastasiya Kuzmina|Anastasiye Kuzmine]]. Najbolji nastup u karijeri joj je sedmo mjesto u utrci sprinta na 7,5&nbsp;km u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u njemačkom [[Oberhof]]u 6. januara 2012, a u štafeti dva druga mjesta: u [[Svjetski kup u biatlonu 2011/2012.|sezoni 2011/12.]] u italijanskom [[Antholz]]u 21. januara 2012, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Ljudmila Kalinčik|Ljudmilom Kalinčik]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]; te u [[Svjetski kup u biatlonu 2014/2015.|sezoni 2014/15.]] u austrijskom [[Hochfilzen]]u 13. decembra 2014, s [[Nadzeja Skardzina|Nadzejom Skardzinom]], [[Nadežda Pisareva|Nadeždom Pisarevom]] i [[Darja Domračeva|Darjom Domračevom]]. --> === Bjeloruska prvenstva === {{sekcija}} == Prestanak karijere == {{sekcija}} == Privatni život == Njena sestra blizankinja [[Irina Kručinkina|Irina]] je nekadašnja bjeloruska biatlonka. == Napomene == {{napspisak}} == Vanjski linkovi == {{Biatlon portal}} * {{Commonscat-inline}} <!-- * {{Sport365|93}} --> * [http://biathlonresults.com/ Zvanična banka podataka IBU-a] == Reference == {{refspisak}} {{DEFAULTSORT:Kručinkina, Jelena}} [[Kategorija:Rođeni 1995.]] [[Kategorija:Biografije, Smolni]] [[Kategorija:Ruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski biatlonci]] [[Kategorija:Bjeloruski olimpijci u biatlonu]] [[Kategorija:Biatlonci na Zimskim olimpijskim igrama 2022.]] [[Kategorija:Živi ljudi]] qz6g7cjafj2ulqkimt5kfztz8r386t3 1 532904 3824087 2026-04-04T13:19:14Z AnToni 2325 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824087 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} fci8p87e6q3j6y6ghnr470z98om38r9 3824088 3824087 2026-04-04T13:19:46Z AnToni 2325 3824088 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = [[User:AnToni|AnToni]] | tema = sport | tema2 = žene | tema3 = Rusija | država = Bjelorusija | država2 = | država3 = }} bbxkqzhiqr98jrzv23x07w4xkzonfcq 3824089 3824088 2026-04-04T13:20:20Z AnToni 2325 3824089 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = [[User:AnToni|AnToni]] | tema = sport | tema2 = žene | tema3 = | država = Bjelorusija | država2 = Rusija | država3 = }} 1fvl1l9pvydfhis87z2retj1hsqqrv3 14 532905 3824090 2026-04-04T13:20:45Z AnToni 2325 Nova stranica: [[Kategorija:Članci projekta CEE proljeće 2026. po državama|Bjelorusija]] 3824090 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Članci projekta CEE proljeće 2026. po državama|Bjelorusija]] fysf9tx2yy4c5igy8njwftipshddw9k 10 532906 3824110 2026-04-04T13:48:06Z KWiki 9400 Nova stranica: {{Navkutija |ime = Psihologija |tijeloklasa = hlist |naslov = [[Psihologija]] |naslovstil = background:#BFD7FF; |grupastil = background:#CFE1FF; |iznadstil = background:#DFEBFF; |ispodstil = background:#DFEBFF; |iznad = * [[Historija psihologije|Historija]] * [[Filozofija psihologije|Filozofija]] * [[Psiholog]] |grupa1 = [[Osnovna nauka (psihologija)|Osnovna]] |podaci1 = <!--Abecedno:--> * [[Abnormalna psihologija|Abnormalna]] * [[Afektivna neuronauka]] * [[Afektivna nauka]... 3824110 wikitext text/x-wiki {{Navkutija |ime = Psihologija |tijeloklasa = hlist |naslov = [[Psihologija]] |naslovstil = background:#BFD7FF; |grupastil = background:#CFE1FF; |iznadstil = background:#DFEBFF; |ispodstil = background:#DFEBFF; |iznad = * [[Historija psihologije|Historija]] * [[Filozofija psihologije|Filozofija]] * [[Psiholog]] |grupa1 = [[Osnovna nauka (psihologija)|Osnovna]] |podaci1 = <!--Abecedno:--> * [[Abnormalna psihologija|Abnormalna]] * [[Afektivna neuronauka]] * [[Afektivna nauka]] * [[Bihevioralna genetika]] * [[Bihevioralna neuronauka]] * [[Biheviorizam]] * [[Diferencijalna psihologija|Diferencijalna]] * [[Ekološka psihologija|Ekološka]] * [[Eksperimentalna psihologija|Eksperimentalna]] * [[Evolucijska psihologija|Evolucijska]] * [[Geštalt-psihologija|Geštalt]] * [[Ljudska inteligencija|Inteligencija]] * [[Kognitivna psihologija|Kognitivna]] / [[Kognitivizam (psihologija)|Kognitivizam]] * [[Kognitivna neuronauka]] ** [[Socijalna kognitivna neuronauka|socijalna]] * [[Komparativna psihologija|Komparativna]] * [[Kulturna psihologija|Kulturna]] * [[Kvantitativna psihologija|Kvantitativna]] * [[Matematička psihologija|Matematička]] * [[Međukulturna psihologija|Međukulturna]] * [[Moralna psihologija|Moralna]] * [[Neuropsihologija]] * [[Percepcija]] * [[Psihofiziologija]] * [[Psiholingvistika]] * [[Psihologija ličnosti]] * [[Razvojna psihologija|Razvojna]] * [[Socijalna psihologija|Socijalna]] * [[Teorijska psihologija|Teorijska]] |grupa2 = [[Primijenjena psihologija|Primijenjena]] |podaci2 = <!--Abecedno:--> * [[Anomalistička psihologija|Anomalistička]] * [[Avijacijska psihologija|Avijacijska]] * [[Psihobiografija|Biografija poznatih osoba]] * [[Psihologija boja|Boja]] * [[Ergonomija]] * [[Feministička psihologija|Feministička]] * [[Forenzička psihologija|Forenzička]] * [[Fotopsihologija|Fotografija]] * [[Psihohistorija|Historija]] * [[Psihologija hrane|Hrana]] * [[Humanistička psihologija|Humanistička]] * [[Industrijska i organizacijska psihologija|Industrijska i organizacijska]] * [[Klinička psihologija|Klinička]] * [[Psihologija koučinga|Koučing]] * [[Kritička psihologija|Kritička]] * [[Psihologija mase|Masa]] * [[Medicinska psihologija|Medicinska]] * [[Psihologija medija|Mediji]] * [[Psihologija mira|Mir i rat]] * [[Psihologija mode|Moda]] * [[Muzička psihologija|Muzička]] * [[Pedagoška psihologija|Pedagoška]] * [[Politička psihologija|Politička]] * [[Potrošačko ponašanje|Potrošač]] * [[Pozitivna psihologija|Pozitivna]] * [[Pravna psihologija|Pravna]] * [[Primijenjena bihevioralna analiza]] * [[Psihometrija]] * [[Psihoterapija]] * [[Psihologija religije|Religija]] * [[Saobraćajna psihologija|Saobraćajna]] * [[Psihološko savjetovanje|Savjetovanje]] * [[Psihologija sistema|Sistemi]] * [[Spolne razlike u psihologiji|Spolne razlike]] * [[Sportska psihologija|Sport i vježbanje]] * [[Suicidologija]] * [[Svemirska psihologija|Svemirska]] * [[Školska psihologija|Školska]] * [[Psihološko testiranje|Testiranje]] * [[Psihologija umjetnosti|Umjetnost]] * [[Vojna psihologija|Vojna]] * [[Psihologija zajednice|Zajednica]] * [[Psihologija zdravlja na radu|Zdravlje na radu]] * [[Zdravstvena psihologija|Zdravstvena]] |grupa3 = [[Spisak istraživačkih metoda u psihologiji|Metodologije]] |podaci3 = <!--Abecedno:--> * [[Analiza sadržaja]] * [[Arhivsko istraživanje]] * [[Bihevioralna epigenetika]] * [[Eksperimentalna psihologija|Eksperimenti]] ** [[Eksperimenti na ljudima|na ljudima]] * [[Intervju (istraživanje)|Intervjui]] * [[Kvalitativno psihološko istraživanje|Kvalitativno istraživanje]] * [[Kvantitativno psihološko istraživanje|Kvantitativno istraživanje]] * [[Neurosnimanje]] * [[Opservacija]] * [[Psihofizika]] <!-- * [[Self-report inventory]] --> * [[Metodologija ankete|Statističke ankete]] * [[Studija slučaja]] * [[Testiranje na životinjama]] |grupa4 = Pojmovi |podaci4 = * [[Emocija|Emocije]] * [[Inteligencija]] * [[Kompetencija (psihologija)|Kompetencija]] * [[Maslowljeva hijerarhija potreba]] * [[Mentalno stanje]] * [[Osjećanje|Osjećanja]] * [[Ponašanje]] * [[Spoznaja]] * [[Svjesnost]] * [[Teorija upravljanja strahom]] * [[Um]] |grupa5 = [[Spisak psihologa|Psiholozi]] |podaci5 = <!-- Prema godini rođenja --> *[[Wilhelm Wundt]]<!-- 1832. --> *[[William James]]<!-- 1842. --> *[[Ivan Pavlov]]<!-- 1849. --> *[[Sigmund Freud]]<!-- 1856. --> *[[Edward Thorndike]]<!-- 1874. --> *[[Carl Gustav Jung]]<!-- 1875. --> *[[John B. Watson]]<!-- 1878. --> *[[Clark L. Hull]]<!-- 1884. --> *[[Kurt Lewin]]<!-- 1890. --> *[[Jean Piaget]]<!-- 1896. --> *[[Gordon Allport]]<!-- 1897. --> *[[J. P. Guilford]]<!-- 1897. --> *[[Carl Rogers]]<!-- 1902. --> *[[Erik Erikson]]<!-- 1902. --> *[[B. F. Skinner]]<!-- 1904. --> *[[Donald O. Hebb]]<!-- 1904. --> *[[Ernest Hilgard]]<!-- 1904. --> *[[Harry Harlow]]<!-- 1905. --> *[[Raymond Cattell]]<!-- 1905. --> *[[Abraham Maslow]]<!-- 1908. --> *[[Neal E. Miller]]<!-- 1909. --> *[[Jerome Bruner]]<!-- 1915. --> *[[Donald T. Campbell]]<!-- 1916. --> *[[Hans Eysenck]]<!-- 1916. --> *[[Herbert A. Simon]]<!-- 1916. --> *[[David McClelland]]<!-- 1917. --> *[[Leon Festinger]]<!-- 1919. --> *[[George Armitage Miller|George A. Miller]]<!-- 1920. --> *[[Richard Lazarus]]<!-- 1922. --> *[[Stanley Schachter]]<!-- 1922. --> *[[Robert Zajonc]]<!-- 1923. --> *[[Albert Bandura]]<!-- 1925. --> *[[Roger Brown (psiholog)|Roger Brown]]<!-- 1925. --> *[[Endel Tulving]]<!-- 1927. --> *[[Lawrence Kohlberg]]<!-- 1927. --> *[[Noam Chomsky]]<!-- 1928. --> *[[Ulric Neisser]]<!-- 1928. --> *[[Jerome Kagan]]<!-- 1929. --> *[[Walter Mischel]]<!-- 1930. --> *[[Elliot Aronson]]<!-- 1932. --> *[[Daniel Kahneman]]<!-- 1934. --> *[[Paul Ekman]]<!-- 1934. --> *[[Michael Posner (psiholog)|Michael Posner]]<!-- 1936. --> *[[Amos Tversky]]<!-- 1937. --> *[[Bruce McEwen]]<!-- 1938. --> *[[Larry Squire]]<!-- 1941. --> *[[Richard E. Nisbett]]<!-- 1941. --> *[[Martin Seligman]]<!-- 1942. --> *[[Ed Diener]]<!-- 1946. --> *[[Shelley E. Taylor]]<!-- 1946. --> *[[John Robert Anderson (psiholog)|John Anderson]]<!-- 1947. --> *[[Ronald C. Kessler]]<!-- 1947. --> *[[Joseph E. LeDoux]]<!-- 1949. --> *[[Richard Davidson]]<!-- 1951. --> *[[Susan Fiske]]<!-- 1952. --> *[[Roy Baumeister]]<!-- 1953. --> |grupa6 = [[:Kategorija:Spiskovi vezani za psihologiju|Spiskovi]] |podaci6 = * [[Spisak grana psihologije|Discipline]] * [[Hronologija psihologije|Hronologija]] * [[Spisak istraživačkih metoda u psihologiji|Istraživačke metode]] * [[Opći prikaz psihologije|Opći prikaz]] * [[Spisak psiholoških organizacija|Organizacije]] * [[Spisak psihologa|Psiholozi]] * [[Spisak psihoterapija|Psihoterapije]] * [[Spisak psiholoških škola|Škole misli]] * [[Indeks članaka o psihologiji|Teme]] * [[Opći prikaz psihološkog savjetovanja|Teme u psihološkom savjetovanju]] |ispod = * {{ikona|kategorija}} [[:Kategorija:Psihologija|Kategorija]] * {{ikona|portal}} [[Portal:Psihologija|Portal]] <noinclude> [[Kategorija:Šabloni za psihologiju]] }}</noinclude> 5w3iub60cjbhjioj5vgjmhlrp8e43re 3824117 3824110 2026-04-04T14:31:31Z KWiki 9400 3824117 wikitext text/x-wiki {{Navkutija |ime = Psihologija |tijeloklasa = hlist |naslov = [[Psihologija]] |naslovstil = background:#BFD7FF; |grupastil = background:#CFE1FF; |iznadstil = background:#DFEBFF; |ispodstil = background:#DFEBFF; |iznad = * [[Historija psihologije|Historija]] * [[Filozofija psihologije|Filozofija]] * [[Psiholog]] |grupa1 = [[Osnovna nauka (psihologija)|Osnovna]] |podaci1 = <!--Abecedno:--> * [[Abnormalna psihologija|Abnormalna]] * [[Afektivna neuronauka]] * [[Afektivna nauka]] * [[Bihevioralna genetika]] * [[Bihevioralna neuronauka]] * [[Biheviorizam]] * [[Diferencijalna psihologija|Diferencijalna]] * [[Ekološka psihologija|Ekološka]] * [[Eksperimentalna psihologija|Eksperimentalna]] * [[Evolucijska psihologija|Evolucijska]] * [[Geštalt-psihologija|Geštalt]] * [[Ljudska inteligencija|Inteligencija]] * [[Kognitivna psihologija|Kognitivna]] / [[Kognitivizam (psihologija)|Kognitivizam]] * [[Kognitivna neuronauka]] ** [[Socijalna kognitivna neuronauka|socijalna]] * [[Komparativna psihologija|Komparativna]] * [[Kulturna psihologija|Kulturna]] * [[Kvantitativna psihologija|Kvantitativna]] * [[Matematička psihologija|Matematička]] * [[Međukulturna psihologija|Međukulturna]] * [[Moralna psihologija|Moralna]] * [[Neuropsihologija]] * [[Percepcija]] * [[Psihofiziologija]] * [[Psiholingvistika]] * [[Psihologija ličnosti]] * [[Razvojna psihologija|Razvojna]] * [[Socijalna psihologija|Socijalna]] * [[Teorijska psihologija|Teorijska]] |grupa2 = [[Primijenjena psihologija|Primijenjena]] |podaci2 = <!--Abecedno:--> * [[Anomalistička psihologija|Anomalistička]] * [[Avijacijska psihologija|Avijacijska]] * [[Psihobiografija|Biografija poznatih osoba]] * [[Psihologija boja|Boja]] * [[Ergonomija]] * [[Feministička psihologija|Feministička]] * [[Forenzička psihologija|Forenzička]] * [[Fotopsihologija|Fotografija]] * [[Psihohistorija|Historija]] * [[Psihologija hrane|Hrana]] * [[Humanistička psihologija|Humanistička]] * [[Industrijska i organizacijska psihologija|Industrijska i organizacijska]] * [[Klinička psihologija|Klinička]] * [[Psihologija koučinga|Koučing]] * [[Kritička psihologija|Kritička]] * [[Psihologija mase|Masa]] * [[Medicinska psihologija|Medicinska]] * [[Psihologija medija|Mediji]] * [[Psihologija mira|Mir i rat]] * [[Psihologija mode|Moda]] * [[Muzička psihologija|Muzička]] * [[Pedagoška psihologija|Pedagoška]] * [[Politička psihologija|Politička]] * [[Potrošačko ponašanje|Potrošač]] * [[Pozitivna psihologija|Pozitivna]] * [[Pravna psihologija|Pravna]] * [[Primijenjena bihevioralna analiza]] * [[Psihometrija]] * [[Psihoterapija]] * [[Psihologija religije|Religija]] * [[Saobraćajna psihologija|Saobraćajna]] * [[Psihološko savjetovanje|Savjetovanje]] * [[Psihologija sistema|Sistemi]] * [[Spolne razlike u psihologiji|Spolne razlike]] * [[Sportska psihologija|Sport i vježbanje]] * [[Suicidologija]] * [[Svemirska psihologija|Svemirska]] * [[Školska psihologija|Školska]] * [[Psihološko testiranje|Testiranje]] * [[Psihologija umjetnosti|Umjetnost]] * [[Vojna psihologija|Vojna]] * [[Psihologija zajednice|Zajednica]] * [[Psihologija zdravlja na radu|Zdravlje na radu]] * [[Zdravstvena psihologija|Zdravstvena]] |grupa3 = [[Spisak istraživačkih metoda u psihologiji|Metodologije]] |podaci3 = <!--Abecedno:--> * [[Analiza sadržaja]] * [[Arhivsko istraživanje]] * [[Bihevioralna epigenetika]] * [[Eksperimentalna psihologija|Eksperimenti]] ** [[Eksperimenti na ljudima|na ljudima]] * [[Intervju (istraživanje)|Intervjui]] * [[Kvalitativno psihološko istraživanje|Kvalitativno istraživanje]] * [[Kvantitativno psihološko istraživanje|Kvantitativno istraživanje]] * [[Neurosnimanje]] * [[Opservacija]] * [[Psihofizika]] <!-- * [[Self-report inventory]] --> * [[Metodologija ankete|Statističke ankete]] * [[Studija slučaja]] * [[Testiranje na životinjama]] |grupa4 = Pojmovi |podaci4 = * [[Emocija|Emocije]] * [[Inteligencija]] * [[Kompetencija (psihologija)|Kompetencija]] * [[Maslowljeva hijerarhija potreba]] * [[Mentalno stanje]] * [[Osjećanje|Osjećanja]] * [[Ponašanje]] * [[Spoznaja]] * [[Svjesnost]] * [[Teorija upravljanja strahom]] * [[Um]] |grupa5 = [[Spisak psihologa|Psiholozi]] |podaci5 = <!-- Prema godini rođenja --> *[[Wilhelm Wundt]]<!-- 1832. --> *[[William James]]<!-- 1842. --> *[[Ivan Pavlov]]<!-- 1849. --> *[[Sigmund Freud]]<!-- 1856. --> *[[Edward Thorndike]]<!-- 1874. --> *[[Carl Gustav Jung]]<!-- 1875. --> *[[John B. Watson]]<!-- 1878. --> *[[Clark L. Hull]]<!-- 1884. --> *[[Kurt Lewin]]<!-- 1890. --> *[[Jean Piaget]]<!-- 1896. --> *[[Gordon Allport]]<!-- 1897. --> *[[J. P. Guilford]]<!-- 1897. --> *[[Carl Rogers]]<!-- 1902. --> *[[Erik Erikson]]<!-- 1902. --> *[[B. F. Skinner]]<!-- 1904. --> *[[Donald O. Hebb]]<!-- 1904. --> *[[Ernest Hilgard]]<!-- 1904. --> *[[Harry Harlow]]<!-- 1905. --> *[[Raymond Cattell]]<!-- 1905. --> *[[Abraham Maslow]]<!-- 1908. --> *[[Neal E. Miller]]<!-- 1909. --> *[[Jerome Bruner]]<!-- 1915. --> *[[Donald T. Campbell]]<!-- 1916. --> *[[Hans Eysenck]]<!-- 1916. --> *[[Herbert A. Simon]]<!-- 1916. --> *[[David McClelland]]<!-- 1917. --> *[[Leon Festinger]]<!-- 1919. --> *[[George Armitage Miller|George A. Miller]]<!-- 1920. --> *[[Richard Lazarus]]<!-- 1922. --> *[[Stanley Schachter]]<!-- 1922. --> *[[Robert Zajonc]]<!-- 1923. --> *[[Albert Bandura]]<!-- 1925. --> *[[Roger Brown (psiholog)|Roger Brown]]<!-- 1925. --> *[[Endel Tulving]]<!-- 1927. --> *[[Lawrence Kohlberg]]<!-- 1927. --> *[[Noam Chomsky]]<!-- 1928. --> *[[Ulric Neisser]]<!-- 1928. --> *[[Jerome Kagan]]<!-- 1929. --> *[[Walter Mischel]]<!-- 1930. --> *[[Elliot Aronson]]<!-- 1932. --> *[[Daniel Kahneman]]<!-- 1934. --> *[[Paul Ekman]]<!-- 1934. --> *[[Michael Posner (psiholog)|Michael Posner]]<!-- 1936. --> *[[Amos Tversky]]<!-- 1937. --> *[[Bruce McEwen]]<!-- 1938. --> *[[Larry Squire]]<!-- 1941. --> *[[Richard E. Nisbett]]<!-- 1941. --> *[[Martin Seligman]]<!-- 1942. --> *[[Ed Diener]]<!-- 1946. --> *[[Shelley E. Taylor]]<!-- 1946. --> *[[John Robert Anderson (psiholog)|John Anderson]]<!-- 1947. --> *[[Ronald C. Kessler]]<!-- 1947. --> *[[Joseph E. LeDoux]]<!-- 1949. --> *[[Richard Davidson]]<!-- 1951. --> *[[Susan Fiske]]<!-- 1952. --> *[[Roy Baumeister]]<!-- 1953. --> |grupa6 = [[:Kategorija:Spiskovi vezani za psihologiju|Spiskovi]] |podaci6 = * [[Spisak grana psihologije|Discipline]] * [[Hronologija psihologije|Hronologija]] * [[Spisak istraživačkih metoda u psihologiji|Istraživačke metode]] * [[Opći prikaz psihologije|Opći prikaz]] * [[Spisak psiholoških organizacija|Organizacije]] * [[Spisak psihologa|Psiholozi]] * [[Spisak psihoterapija|Psihoterapije]] * [[Spisak psiholoških škola|Škole misli]] * [[Indeks članaka o psihologiji|Teme]] * [[Opći prikaz psihološkog savjetovanja|Teme u psihološkom savjetovanju]] |ispod = * {{ikona|kategorija}} [[:Kategorija:Psihologija|Kategorija]] * {{ikona|portal}} [[Portal:Psihologija|Portal]] <noinclude>[[Kategorija:Šabloni za psihologiju]]</noinclude> }} raytw7360rgf6hgy0hcujn4k4i5qxw4 14 532907 3824119 2026-04-04T14:51:00Z KWiki 9400 Nova stranica: [[Kategorija:Šabloni društva i društvenih nauka|Psihologija]] [[Kategorija:Psihologija|τ]] 3824119 wikitext text/x-wiki [[Kategorija:Šabloni društva i društvenih nauka|Psihologija]] [[Kategorija:Psihologija|τ]] ga027x51ywb4ifxm08hm665652ubt76 0 532908 3824121 2026-04-04T16:20:58Z Exsiler 178345 Nova stranica: [[slika:Acyl-CoA2.svg|thumb|right|Opća hemijska struktura acil-CoA, gdje je R [[bočni lanac]] karboksilne kiseline]] '''Acil-CoA''' je grupa [[koenzim]]a, baziranih na [[koenzim A|CoA]], koji metaboliziraju [[karboksilne kiseline]]. [[Masni acil-CoA]] su podložni [[beta-oksidacija| beta-oksidaciji]], formirajući, na kraju, [[acetil-CoA]]. Acetil-CoA ulazi u [[ciklus limunske kiseline]], na kraju formirajući nekoliko ekvivalenata [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. Na taj nač... 3824121 wikitext text/x-wiki [[slika:Acyl-CoA2.svg|thumb|right|Opća hemijska struktura acil-CoA, gdje je R [[bočni lanac]] karboksilne kiseline]] '''Acil-CoA''' je grupa [[koenzim]]a, baziranih na [[koenzim A|CoA]], koji metaboliziraju [[karboksilne kiseline]]. [[Masni acil-CoA]] su podložni [[beta-oksidacija| beta-oksidaciji]], formirajući, na kraju, [[acetil-CoA]]. Acetil-CoA ulazi u [[ciklus limunske kiseline]], na kraju formirajući nekoliko ekvivalenata [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. Na taj način, [[masti]] se pretvaraju u ATP, uobičajeni biohemijski nosač [[energija|energije]]. ==Funkcije== ===Aktivacija masnih kiselina=== [[Masti]] se razgrađuju konverzijom u acil-CoA. Ova konverzija je jedan od odgovora na visoke energetske potrebe kao što je vježbanje.<ref name=":0">{{Citation|last1=Talley|first1=Jacob T.|title=Biochemistry, Fatty Acid Oxidation|date=2020|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556002/|work=StatPearls|place=Treasure Island (FL)|publisher=StatPearls Publishing|pmid=32310462|access-date=2021-02-23|last2=Mohiuddin|first2=Shamim S.}}</ref> Oksidativna razgradnja masnih kiselina je dvostepeni proces, kataliziran [[acil-CoA sintetaz<| acil-CoA sintetaza|acil-CoA sintetazom]],<ref>{{Cite journal |last1=Grevengoed |first1=Trisha J. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |date=2014-07-17 |title=Acyl-CoA Metabolism and Partitioning |journal=Annual Review of Nutrition |language=en |volume=34 |issue=1 |pages=1–30 |doi=10.1146/annurev-nutr-071813-105541 |issn=0199-9885 |pmc=5881898 |pmid=24819326}}</ref> [[Masne kiseline]] pretvaraju se u svoj acil-[[ fosfat]], prekursor acil-CoA. Potonja konverzija se odvija putem acil-CoA sintaze. :acyl-P + HS-CoA → acyl-S-CoA + P_i + H⁺ Koriste se tri tipa acil-CoA [[sintaza]], ovisno o dužini lanca masne kiseline.<ref>{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-803550-4.00015-X |chapter=Lipid Metabolism |title=Medical Biochemistry |pages=325–365 |year=2017 |last1=Blanco |first1=Antonio |last2=Blanco |first2=Gustavo |isbn=978-0-12-803550-4 }}</ref> Naprimjer, supstrati za acil-CoA sintazu srednjeg lanca su masne kiseline sa 4-11 ugljikovih atoma.<ref name="Bhagavan et al 2015">{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-416687-5.00016-6 |chapter=Lipids I: Fatty Acids and Eicosanoids |title=Essentials of Medical Biochemistry |pages=269–297 |year=2015 |last1=Bhagavan |first1=N.V. |last2=Ha |first2=Chung-Eun |isbn=978-0-12-416687-5 }}</ref> [[Enzim]] acil-CoA tioesteraza kida acil-CoA i formira slobodnu masnu kiselinu i koenzim A.<ref name="Bhagavan et al 2015" /> === Beta-oksidacija acil-CoA === Drugi korak razgradnje masnih kiselina je [[beta-oksidacija]]. Beta oksidacija se odvija u [[mitohondrija[[ma. <ref name=":1">{{Cite web|title=Fatty acid beta oxidation {{!}} Abcam|url=https://www.abcam.com/en-us/technical-resources/pathways/fatty-acid-oxidation|access-date=2021-02-23|website=www.abcam.com}}</ref> Nakon formiranja u citosolu, acil-CoA se transportuje u mitohondrije, mjesto beta oksidacije. Transport acil-CoA u mitohondrije zahtijeva [[karnitin palmitoiltransferaza I|karnitin palmitoiltransferaza 1]] (CPT1), koja pretvara acil-CoA u acilkarnitin, koji se transportuje u mitohondrijski matriks.<ref name=":0" /> Jednom kada se nađe u matriksu, acilkarnitin se pretvara nazad u acil-CoA pomoću CPT2.<ref name=":1" /> Beta oksidacija može početi sada kada se Acil-CoA nalazi u mitohondrijama. Beta oksidacija acil-CoA se odvija u četiri koraka. 1. [[Acil-CoA dehidrogenaza]] katalizira dehidrogenaciju acil-CoA, stvarajući dvostruku vezu između alfa i beta ugljika.<ref name=":2">{{Cite web|date=2016-02-26|title=6.11: Fatty Acid Oxidation|url=https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Biochemistry/Book%3A_Biochemistry_Free_and_Easy_(Ahern_and_Rajagopal)/06%3A_Metabolism_I_-_Oxidative_Reductive_Processes/6.11%3A_Fatty_Acid_Oxidation|access-date=2021-02-23|website=Biology LibreTexts|language=en}}</ref> [[Flavin adenin-dinukleotid|FAD]] je akceptor [[vodik]]a, što daje FADH2.ref name=":3">{{Cite web|date=2017-06-03|title=Beta Oxidation|url=https://biologydictionary.net/beta-oxidation/|access-date=2021-02-23|website=Biology Dictionary|language=en-US}}</ref> 2. [[Enoil-CoA hidraza]] katalizira adiciju vode preko novostvorene dvostruke veze kako bi se stvorio alkohol.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> 3. [[3-hidroksiacil-CoA dehidrogenaza]] oksidira alkoholnu grupu u keton.<ref name=":1" /> NADH se proizvodi iz [[nikotinamid adenin dinukleotida|NAD+]].<ref name=":2" /> 4. [[HADHB|tiolaza]] cijepa između [[alfa ugljika]] i ketona kako bi oslobodila jedan molekul [[Acetil-CoA]] i Acil-CoA koji je sada 2 ugljika kraći.<ref name=":2" /> Ovaj proces u četiri koraka se ponavlja sve dok acil-CoA ne ukloni sve ugljike iz lanca, ostavljajući samo Acetil-CoA. Tokom jednog ciklusa beta oksidacije, Acyl-CoA stvara jedan molekul Acetil-CoA, FADH2 i NADH.<ref name=":3" /> Acetil-CoA se zatim koristi u [[ciklusu limunske kiseline]] dok se FADH2 i NADH šalju u [[lanac transporta elektrona]]. Svi ovi međuprodukti na kraju osiguravaju energiju za tijelo jer se na kraju pretvaraju u [[Adenozin trifosfat|ATP]]. [[Datoteka:Proces beta oksidacije.png|alt=Proces beta oksidacije aktiviranog molekula Acil-CoA.|thumb|Primjer beta oksidacije korištenjem stearinske kiseline]] Beta oksidacija, kao i alfa-oksidacija, također se odvija u [[peroksisomu]].<ref name=":0" /> Peroksisom se bavi beta oksidacijom masnih kiselina koje imaju više od 20 ugljika u svom lancu jer peroksisom sadrži [[acil-CoA sintetazu vrlo dugog lanca|Acil-CoA sintetaze vrlo dugog lanca]].<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Reddy|first1=Janardan K|last2=Hashimoto|first2=Takashi|date=2001-07-01|title=PEROXISOMAL β-OXIDATION AND PEROXISOME PROLIFERATOR–ACTIVATED RECEPTOR α: An Adaptive Metabolic System|url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.nutr.21.1.193|journal=Annual Review of Nutrition|volume=21|issue=1|pages=193–230|doi=10.1146/annurev.nutr.21.1.193|pmid=11375435|issn=0199-9885|url-access=subscription}}</ref> Ovi enzimi su bolje opremljeni za oksidaciju Acyl-CoA s dugim lancima koje [[mitohondrije]] ne mogu obraditi. ==== Primjer korištenja stearinske kiseline ==== Beta-oksidacija uklanja dva atoma ugljika odjednom, tako da će pri oksidaciji [[masne kiseline]] s 18 ugljika, kao što je [[Stearinska kiselina|stearinska]], biti potrebno osam ciklusa da bi se Acyl-CoA potpuno razgradio.<ref name=":5"/> Ovo će proizvesti devet acetil-CoA koji imaju po dva ugljika, osam FADH2 i osam [[NADH]]. ==Klinički značaj== [[Srčani mišić]] prvenstveno metabolizira [[masti]] za energiju, a identificiran je [[metabolizam]] Acyl-CoA<ref>{{cite journal |last1=Goldenberg |first1=Joseph R. |last2=Carley |first2=Andrew N. |last3=Ji |first3=Ruiping |last4=Zhang |first4=Xiaokan |last5=Fasano |first5=Matt |last6=Schulze |first6=P. Christian |last7=Lewandowski |first7=E. Douglas |title=Preservation of Acyl-CoA Attenuates Pathological and Metabolic Cardiac Remodeling Through Selective Lipid Trafficking |journal=Circulation |volume=139 |issue=24 |pages=2765–2777 |date=26 March 2019 |doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.119.039610 |pmid=30909726 |pmc=6557671}} *{{lay source |template=cite news |author=Marti Leitch |title=Scientists find metabolic target to prevent, treat heart failure at earliest stage |url=https://news.osu.edu/scientists-find-metabolic-target-to-prevent-treat-heart-failure-at-earliest-stage |date=March 26, 2019 |work=Ohio State News}}</ref> > kao ključna molekula u ranoj fazi zatajenja srčanog mišića. Sadržaj acil-CoA u ćelijama [[korelacija|korelira]] sa [[rezistencija na insulin|insulinskom rezistencijom]], što ukazuje na to da može posredovati u lipotoksičnosti u tkivima koja nisu masna. <ref>{{cite journal |last1=Li |first1=Lei O. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |title=Acyl-CoA synthesis, lipid metabolism and lipotoxicity |journal=Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids |date=March 2010 |volume=1801 |issue=3 |pages=246–251 |doi=10.1016/j.bbalip.2009.09.024 |pmid=19818872 |pmc=2824076 }}</ref> Acil-CoA: diacilglicerol aciltransferaza (DGAT) ima važnu ulogu u metabolizmu energije zbog ključnog enzima u biosintezi triglicerida. Sintetska uloga DGAT-a je u masnom tkivu poput [[jetra|jetre]] i [[crijeva]], mjestima gdje su [[endogen]]i nivoi njegove aktivnosti i sinteze triglicerida visoki i relativno jasni. Također, bilo kakve promjene u nivoima aktivnosti mogu uzrokovati promjene u sistemskoj osjetljivosti na insulin i energetskoj [[homeostaza|homeostazi]].<ref>{{cite journal |last1=Yu |first1=Yi-Hao |last2=Ginsberg |first2=Henry |title=The role of acyl-CoA:diacylglycerol acyltransferase (DGAT) in energy metabolism |journal=Annals of Medicine |date=8 July 2009 |volume=36 |issue=4 |pages=252–261 |doi=10.1080/07853890410028429 |pmid=15224651 |s2cid=9174481 |doi-access=free }}</ref> Rijetka bolest koja se naziva multipli deficit acil-CoA dehidrogenaze (MADD)<ref name="Rashmi et al 2017">{{cite journal |last1=Rashmi |first1=S. |last2=Gayathri |first2=N. |last3=Kumar |first3=M. Veerendra |last4=Sumanth |first4=S. |last5=Subasree |first5=R. |last6=Pooja |first6=M. |title=Multiple Acyl CoA dehydrogenase deficiency: Uncommon yet treatable disorder |journal=Neurology India |date=1 January 2017 |volume=65 |issue=1 |pages=177–8 |doi=10.4103/0028-3886.198186 |pmid=28084266 |doi-access=free | url=https://neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2017;volume=65;issue=1;spage=177;epage=178;aulast=Pooja|url-access=subscription }}</ref> je poremećaj metabolizma masnih kiselina. Acil-CoA je važan jer ovaj enzim pomaže u stvaranju Acil-CoA iz slobodnih masnih kiselina, što aktivira metabolizam masne kiseline. Ova kompromitovana oksidacija masnih kiselina dovodi do mnogih različitih simptoma, uključujući teške simptome poput kardiomiopatije i bolesti jetre, te blage simptome poput epizodne metaboličke dekompozicije, slabosti mišića i respiratornog zatajenja. MADD je genetski poremećaj uzrokovan mutacijom u genima ETFA, ETFB i ETFDH. MADD je poznat kao "autosomno recesivni poremećaj"<ref name="Rashmi et al 2017"/> jer da bi neko dobio ovaj poremećaj, mora primiti ovaj recesivni gen od oba roditelja. ==Također pogledajte== * [[Acetil-CoA]] * [[Beta oksidacija]] * [[Koenzim A]] * [[Acil-CoA dehidrogenaza]] * [[Metabolizam masnih kiselina]] * [[Acil-CoA esteri masnih kiselina]] ==Reference== {{Reflist}} ==Vanjski linkovi== * {{MeshName|Acyl+Coenzyme+A}} {{Međuprodukti metabolizma masnih kiselina}} [[Kategorija:Metabolizam]] [[Kategorija:Masne kiseline]] i1temn2tct8sfbk44cpekbulvxmahec 3824123 3824121 2026-04-04T16:25:05Z Exsiler 178345 /* Beta-oksidacija acil-CoA */ 3824123 wikitext text/x-wiki [[slika:Acyl-CoA2.svg|thumb|right|Opća hemijska struktura acil-CoA, gdje je R [[bočni lanac]] karboksilne kiseline]] '''Acil-CoA''' je grupa [[koenzim]]a, baziranih na [[koenzim A|CoA]], koji metaboliziraju [[karboksilne kiseline]]. [[Masni acil-CoA]] su podložni [[beta-oksidacija| beta-oksidaciji]], formirajući, na kraju, [[acetil-CoA]]. Acetil-CoA ulazi u [[ciklus limunske kiseline]], na kraju formirajući nekoliko ekvivalenata [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. Na taj način, [[masti]] se pretvaraju u ATP, uobičajeni biohemijski nosač [[energija|energije]]. ==Funkcije== ===Aktivacija masnih kiselina=== [[Masti]] se razgrađuju konverzijom u acil-CoA. Ova konverzija je jedan od odgovora na visoke energetske potrebe kao što je vježbanje.<ref name=":0">{{Citation|last1=Talley|first1=Jacob T.|title=Biochemistry, Fatty Acid Oxidation|date=2020|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556002/|work=StatPearls|place=Treasure Island (FL)|publisher=StatPearls Publishing|pmid=32310462|access-date=2021-02-23|last2=Mohiuddin|first2=Shamim S.}}</ref> Oksidativna razgradnja masnih kiselina je dvostepeni proces, kataliziran [[acil-CoA sintetaz<| acil-CoA sintetaza|acil-CoA sintetazom]],<ref>{{Cite journal |last1=Grevengoed |first1=Trisha J. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |date=2014-07-17 |title=Acyl-CoA Metabolism and Partitioning |journal=Annual Review of Nutrition |language=en |volume=34 |issue=1 |pages=1–30 |doi=10.1146/annurev-nutr-071813-105541 |issn=0199-9885 |pmc=5881898 |pmid=24819326}}</ref> [[Masne kiseline]] pretvaraju se u svoj acil-[[ fosfat]], prekursor acil-CoA. Potonja konverzija se odvija putem acil-CoA sintaze. :acyl-P + HS-CoA → acyl-S-CoA + P_i + H⁺ Koriste se tri tipa acil-CoA [[sintaza]], ovisno o dužini lanca masne kiseline.<ref>{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-803550-4.00015-X |chapter=Lipid Metabolism |title=Medical Biochemistry |pages=325–365 |year=2017 |last1=Blanco |first1=Antonio |last2=Blanco |first2=Gustavo |isbn=978-0-12-803550-4 }}</ref> Naprimjer, supstrati za acil-CoA sintazu srednjeg lanca su masne kiseline sa 4-11 ugljikovih atoma.<ref name="Bhagavan et al 2015">{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-416687-5.00016-6 |chapter=Lipids I: Fatty Acids and Eicosanoids |title=Essentials of Medical Biochemistry |pages=269–297 |year=2015 |last1=Bhagavan |first1=N.V. |last2=Ha |first2=Chung-Eun |isbn=978-0-12-416687-5 }}</ref> [[Enzim]] acil-CoA tioesteraza kida acil-CoA i formira slobodnu masnu kiselinu i koenzim A.<ref name="Bhagavan et al 2015" /> === Beta-oksidacija acil-CoA === Drugi korak razgradnje masnih kiselina je [[beta-oksidacija]]. Beta oksidacija se odvija u [[mitohondrija]]ma. <ref name=":1">{{Cite web|title=Fatty acid beta oxidation {{!}} Abcam|url=https://www.abcam.com/en-us/technical-resources/pathways/fatty-acid-oxidation|access-date=2021-02-23|website=www.abcam.com}}</ref> Nakon formiranja u citosolu, acil-CoA se transportuje u mitohondrije, mjesto beta oksidacije. Transport acil-CoA u mitohondrije zahtijeva [[karnitin palmitoiltransferaza I|karnitin palmitoiltransferaza 1]] (CPT1), koja pretvara acil-CoA u acilkarnitin, koji se transportuje u mitohondrijski matriks.<ref name=":0"/> Jednom kada se nađe u matriksu, acilkarnitin se pretvara nazad u acil-CoA pomoću CPT2.<ref name=":1"/> Beta oksidacija može početi sada kada se Acil-CoA nalazi u mitohondrijama. Beta oksidacija acil-CoA se odvija u četiri koraka. 1. [[Acil-CoA dehidrogenaza]] katalizira dehidrogenaciju acil-CoA, stvarajući dvostruku vezu između alfa i beta ugljika.<ref name=":2">{{Cite web|date=2016-02-26|title=6.11: Fatty Acid Oxidation|url=https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Biochemistry/Book%3A_Biochemistry_Free_and_Easy_(Ahern_and_Rajagopal)/06%3A_Metabolism_I_-_Oxidative_Reductive_Processes/6.11%3A_Fatty_Acid_Oxidation|access-date=2021-02-23|website=Biology LibreTexts|language=en}}</ref> [[Flavin adenin-dinukleotid|FAD]] je akceptor [[vodik]]a, što daje FADH2.ref name=":3">{{Cite web|date=2017-06-03|title=Beta Oxidation|url=https://biologydictionary.net/beta-oxidation/|access-date=2021-02-23|website=Biology Dictionary|language=en-US}}</ref> 2. [[Enoil-CoA hidraza]] katalizira adiciju vode preko novostvorene dvostruke veze kako bi se stvorio alkohol.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> 3. [[3-hidroksiacil-CoA dehidrogenaza]] oksidira alkoholnu grupu u keton.<ref name=":1" /> NADH se proizvodi iz [[nikotinamid adenin dinukleotida|NAD+]].<ref name=":2"/> 4. [[HADHB|tiolaza]] cijepa između [[alfa ugljika]] i ketona kako bi oslobodila jedan molekul [[Acetil-CoA]] i Acil-CoA koji je sada 2 ugljika kraći.<ref name=":2"/> Ovaj proces u četiri koraka se ponavlja sve dok acil-CoA ne ukloni sve ugljike iz lanca, ostavljajući samo Acetil-CoA. Tokom jednog ciklusa beta oksidacije, Acyl-CoA stvara jedan molekul Acetil-CoA, FADH2 i NADH.<ref name=":3"/> Acetil-CoA se zatim koristi u [[ciklusu limunske kiseline]] dok se FADH2 i NADH šalju u [[lanac transporta elektrona]]. Svi ovi međuprodukti na kraju osiguravaju energiju za tijelo jer se na kraju pretvaraju u [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. [[Datoteka:Proces beta oksidacije.png|alt=Proces beta oksidacije aktiviranog molekula Acil-CoA.|thumb|Primjer beta oksidacije korištenjem stearinske kiseline]] Beta oksidacija, kao i alfa-oksidacija, također se odvija u [[peroksisom]]u.<ref name=":0"/> Peroksisom se bavi beta oksidacijom masnih kiselina koje imaju više od 20 ugljika u svom lancu jer peroksisom sadrži [[acil-CoA sintetazs vrlo dugog lanca|Acil-CoA sintetaze vrlo dugog lanca]].<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Reddy|first1=Janardan K|last2=Hashimoto|first2=Takashi|date=2001-07-01|title=PEROXISOMAL β-OXIDATION AND PEROXISOME PROLIFERATOR–ACTIVATED RECEPTOR α: An Adaptive Metabolic System|url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.nutr.21.1.193|journal=Annual Review of Nutrition|volume=21|issue=1|pages=193–230|doi=10.1146/annurev.nutr.21.1.193|pmid=11375435|issn=0199-9885|url-access=subscription}}</ref> Ovi enzimi su bolje opremljeni za oksidaciju Acyl-CoA s dugim lancima koje [[mitohondrije]] ne mogu obraditi. ==== Primjer korištenja stearinske kiseline ==== Beta-oksidacija uklanja dva atoma ugljika odjednom, tako da će pri oksidaciji [[masne kiseline]] s 18 ugljika, kao što je [[Stearinska kiselina|stearinska]], biti potrebno osam ciklusa da bi se Acyl-CoA potpuno razgradio.<ref name=":5"/> Ovo će proizvesti devet acetil-CoA koji imaju po dva ugljika, osam FADH2 i osam [[NADH]]. ==Klinički značaj== [[Srčani mišić]] prvenstveno metabolizira [[masti]] za energiju, a identificiran je [[metabolizam]] Acyl-CoA<ref>{{cite journal |last1=Goldenberg |first1=Joseph R. |last2=Carley |first2=Andrew N. |last3=Ji |first3=Ruiping |last4=Zhang |first4=Xiaokan |last5=Fasano |first5=Matt |last6=Schulze |first6=P. Christian |last7=Lewandowski |first7=E. Douglas |title=Preservation of Acyl-CoA Attenuates Pathological and Metabolic Cardiac Remodeling Through Selective Lipid Trafficking |journal=Circulation |volume=139 |issue=24 |pages=2765–2777 |date=26 March 2019 |doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.119.039610 |pmid=30909726 |pmc=6557671}} *{{lay source |template=cite news |author=Marti Leitch |title=Scientists find metabolic target to prevent, treat heart failure at earliest stage |url=https://news.osu.edu/scientists-find-metabolic-target-to-prevent-treat-heart-failure-at-earliest-stage |date=March 26, 2019 |work=Ohio State News}}</ref> > kao ključna molekula u ranoj fazi zatajenja srčanog mišića. Sadržaj acil-CoA u ćelijama [[korelacija|korelira]] sa [[rezistencija na insulin|insulinskom rezistencijom]], što ukazuje na to da može posredovati u lipotoksičnosti u tkivima koja nisu masna. <ref>{{cite journal |last1=Li |first1=Lei O. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |title=Acyl-CoA synthesis, lipid metabolism and lipotoxicity |journal=Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids |date=March 2010 |volume=1801 |issue=3 |pages=246–251 |doi=10.1016/j.bbalip.2009.09.024 |pmid=19818872 |pmc=2824076 }}</ref> Acil-CoA: diacilglicerol aciltransferaza (DGAT) ima važnu ulogu u metabolizmu energije zbog ključnog enzima u biosintezi triglicerida. Sintetska uloga DGAT-a je u masnom tkivu poput [[jetra|jetre]] i [[crijeva]], mjestima gdje su [[endogen]]i nivoi njegove aktivnosti i sinteze triglicerida visoki i relativno jasni. Također, bilo kakve promjene u nivoima aktivnosti mogu uzrokovati promjene u sistemskoj osjetljivosti na insulin i energetskoj [[homeostaza|homeostazi]].<ref>{{cite journal |last1=Yu |first1=Yi-Hao |last2=Ginsberg |first2=Henry |title=The role of acyl-CoA:diacylglycerol acyltransferase (DGAT) in energy metabolism |journal=Annals of Medicine |date=8 July 2009 |volume=36 |issue=4 |pages=252–261 |doi=10.1080/07853890410028429 |pmid=15224651 |s2cid=9174481 |doi-access=free }}</ref> Rijetka bolest koja se naziva multipli deficit acil-CoA dehidrogenaze (MADD)<ref name="Rashmi et al 2017">{{cite journal |last1=Rashmi |first1=S. |last2=Gayathri |first2=N. |last3=Kumar |first3=M. Veerendra |last4=Sumanth |first4=S. |last5=Subasree |first5=R. |last6=Pooja |first6=M. |title=Multiple Acyl CoA dehydrogenase deficiency: Uncommon yet treatable disorder |journal=Neurology India |date=1 January 2017 |volume=65 |issue=1 |pages=177–8 |doi=10.4103/0028-3886.198186 |pmid=28084266 |doi-access=free | url=https://neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2017;volume=65;issue=1;spage=177;epage=178;aulast=Pooja|url-access=subscription }}</ref> je poremećaj metabolizma masnih kiselina. Acil-CoA je važan jer ovaj enzim pomaže u stvaranju Acil-CoA iz slobodnih masnih kiselina, što aktivira metabolizam masne kiseline. Ova kompromitovana oksidacija masnih kiselina dovodi do mnogih različitih simptoma, uključujući teške simptome poput kardiomiopatije i bolesti jetre, te blage simptome poput epizodne metaboličke dekompozicije, slabosti mišića i respiratornog zatajenja. MADD je genetski poremećaj uzrokovan mutacijom u genima ETFA, ETFB i ETFDH. MADD je poznat kao "autosomno recesivni poremećaj"<ref name="Rashmi et al 2017"/> jer da bi neko dobio ovaj poremećaj, mora primiti ovaj recesivni gen od oba roditelja. ==Također pogledajte== * [[Acetil-CoA]] * [[Beta oksidacija]] * [[Koenzim A]] * [[Acil-CoA dehidrogenaza]] * [[Metabolizam masnih kiselina]] * [[Acil-CoA esteri masnih kiselina]] ==Reference== {{Reflist}} ==Vanjski linkovi== * {{MeshName|Acyl+Coenzyme+A}} {{Međuprodukti metabolizma masnih kiselina}} [[Kategorija:Metabolizam]] [[Kategorija:Masne kiseline]] os0mtwm49v2d783bnlop12urjspg7a6 3824124 3824123 2026-04-04T16:26:00Z Exsiler 178345 /* Beta-oksidacija acil-CoA */ 3824124 wikitext text/x-wiki [[slika:Acyl-CoA2.svg|thumb|right|Opća hemijska struktura acil-CoA, gdje je R [[bočni lanac]] karboksilne kiseline]] '''Acil-CoA''' je grupa [[koenzim]]a, baziranih na [[koenzim A|CoA]], koji metaboliziraju [[karboksilne kiseline]]. [[Masni acil-CoA]] su podložni [[beta-oksidacija| beta-oksidaciji]], formirajući, na kraju, [[acetil-CoA]]. Acetil-CoA ulazi u [[ciklus limunske kiseline]], na kraju formirajući nekoliko ekvivalenata [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. Na taj način, [[masti]] se pretvaraju u ATP, uobičajeni biohemijski nosač [[energija|energije]]. ==Funkcije== ===Aktivacija masnih kiselina=== [[Masti]] se razgrađuju konverzijom u acil-CoA. Ova konverzija je jedan od odgovora na visoke energetske potrebe kao što je vježbanje.<ref name=":0">{{Citation|last1=Talley|first1=Jacob T.|title=Biochemistry, Fatty Acid Oxidation|date=2020|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556002/|work=StatPearls|place=Treasure Island (FL)|publisher=StatPearls Publishing|pmid=32310462|access-date=2021-02-23|last2=Mohiuddin|first2=Shamim S.}}</ref> Oksidativna razgradnja masnih kiselina je dvostepeni proces, kataliziran [[acil-CoA sintetaz<| acil-CoA sintetaza|acil-CoA sintetazom]],<ref>{{Cite journal |last1=Grevengoed |first1=Trisha J. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |date=2014-07-17 |title=Acyl-CoA Metabolism and Partitioning |journal=Annual Review of Nutrition |language=en |volume=34 |issue=1 |pages=1–30 |doi=10.1146/annurev-nutr-071813-105541 |issn=0199-9885 |pmc=5881898 |pmid=24819326}}</ref> [[Masne kiseline]] pretvaraju se u svoj acil-[[ fosfat]], prekursor acil-CoA. Potonja konverzija se odvija putem acil-CoA sintaze. :acyl-P + HS-CoA → acyl-S-CoA + P_i + H⁺ Koriste se tri tipa acil-CoA [[sintaza]], ovisno o dužini lanca masne kiseline.<ref>{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-803550-4.00015-X |chapter=Lipid Metabolism |title=Medical Biochemistry |pages=325–365 |year=2017 |last1=Blanco |first1=Antonio |last2=Blanco |first2=Gustavo |isbn=978-0-12-803550-4 }}</ref> Naprimjer, supstrati za acil-CoA sintazu srednjeg lanca su masne kiseline sa 4-11 ugljikovih atoma.<ref name="Bhagavan et al 2015">{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-416687-5.00016-6 |chapter=Lipids I: Fatty Acids and Eicosanoids |title=Essentials of Medical Biochemistry |pages=269–297 |year=2015 |last1=Bhagavan |first1=N.V. |last2=Ha |first2=Chung-Eun |isbn=978-0-12-416687-5 }}</ref> [[Enzim]] acil-CoA tioesteraza kida acil-CoA i formira slobodnu masnu kiselinu i koenzim A.<ref name="Bhagavan et al 2015" /> === Beta-oksidacija acil-CoA === Drugi korak razgradnje masnih kiselina je [[beta-oksidacija]]. Beta oksidacija se odvija u [[mitohondrija]]ma. <ref name=":1">{{Cite web|title=Fatty acid beta oxidation {{!}} Abcam|url=https://www.abcam.com/en-us/technical-resources/pathways/fatty-acid-oxidation|access-date=2021-02-23|website=www.abcam.com}}</ref> Nakon formiranja u citosolu, acil-CoA se transportuje u mitohondrije, mjesto beta oksidacije. Transport acil-CoA u mitohondrije zahtijeva [[karnitin-palmitoiltransferaza I|karnitin-palmitoiltransferaza 1]] (CPT1), koja pretvara acil-CoA u acilkarnitin, koji se transportuje u mitohondrijski matriks.<ref name=":0"/> Jednom kada se nađe u matriksu, acilkarnitin se pretvara nazad u acil-CoA pomoću CPT2.<ref name=":1"/> Beta oksidacija može početi sada kada se Acil-CoA nalazi u mitohondrijama. Beta oksidacija acil-CoA se odvija u četiri koraka. 1. [[Acil-CoA dehidrogenaza]] katalizira dehidrogenaciju acil-CoA, stvarajući dvostruku vezu između alfa i beta ugljika.<ref name=":2">{{Cite web|date=2016-02-26|title=6.11: Fatty Acid Oxidation|url=https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Biochemistry/Book%3A_Biochemistry_Free_and_Easy_(Ahern_and_Rajagopal)/06%3A_Metabolism_I_-_Oxidative_Reductive_Processes/6.11%3A_Fatty_Acid_Oxidation|access-date=2021-02-23|website=Biology LibreTexts|language=en}}</ref> [[Flavin adenin-dinukleotid|FAD]] je akceptor [[vodik]]a, što daje FADH2.ref name=":3">{{Cite web|date=2017-06-03|title=Beta Oxidation|url=https://biologydictionary.net/beta-oxidation/|access-date=2021-02-23|website=Biology Dictionary|language=en-US}}</ref> 2. [[Enoil-CoA hidraza]] katalizira adiciju vode preko novostvorene dvostruke veze kako bi se stvorio alkohol.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> 3. [[3-hidroksiacil-CoA dehidrogenaza]] oksidira alkoholnu grupu u keton.<ref name=":1" /> NADH se proizvodi iz [[nikotinamid adenin dinukleotida|NAD+]].<ref name=":2"/> 4. [[HADHB|tiolaza]] cijepa između [[alfa ugljika]] i ketona kako bi oslobodila jedan molekul [[Acetil-CoA]] i Acil-CoA koji je sada 2 ugljika kraći.<ref name=":2"/> Ovaj proces u četiri koraka se ponavlja sve dok acil-CoA ne ukloni sve ugljike iz lanca, ostavljajući samo Acetil-CoA. Tokom jednog ciklusa beta oksidacije, Acyl-CoA stvara jedan molekul Acetil-CoA, FADH2 i NADH.<ref name=":3"/> Acetil-CoA se zatim koristi u [[ciklusu limunske kiseline]] dok se FADH2 i NADH šalju u [[lanac transporta elektrona]]. Svi ovi međuprodukti na kraju osiguravaju energiju za tijelo jer se na kraju pretvaraju u [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. [[Datoteka:Proces beta oksidacije.png|alt=Proces beta oksidacije aktiviranog molekula Acil-CoA.|thumb|Primjer beta oksidacije korištenjem stearinske kiseline]] Beta oksidacija, kao i alfa-oksidacija, također se odvija u [[peroksisom]]u.<ref name=":0"/> Peroksisom se bavi beta oksidacijom masnih kiselina koje imaju više od 20 ugljika u svom lancu jer peroksisom sadrži [[acil-CoA sintetazs vrlo dugog lanca|Acil-CoA sintetaze vrlo dugog lanca]].<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Reddy|first1=Janardan K|last2=Hashimoto|first2=Takashi|date=2001-07-01|title=PEROXISOMAL β-OXIDATION AND PEROXISOME PROLIFERATOR–ACTIVATED RECEPTOR α: An Adaptive Metabolic System|url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.nutr.21.1.193|journal=Annual Review of Nutrition|volume=21|issue=1|pages=193–230|doi=10.1146/annurev.nutr.21.1.193|pmid=11375435|issn=0199-9885|url-access=subscription}}</ref> Ovi enzimi su bolje opremljeni za oksidaciju Acyl-CoA s dugim lancima koje [[mitohondrije]] ne mogu obraditi. ==== Primjer korištenja stearinske kiseline ==== Beta-oksidacija uklanja dva atoma ugljika odjednom, tako da će pri oksidaciji [[masne kiseline]] s 18 ugljika, kao što je [[Stearinska kiselina|stearinska]], biti potrebno osam ciklusa da bi se Acyl-CoA potpuno razgradio.<ref name=":5"/> Ovo će proizvesti devet acetil-CoA koji imaju po dva ugljika, osam FADH2 i osam [[NADH]]. ==Klinički značaj== [[Srčani mišić]] prvenstveno metabolizira [[masti]] za energiju, a identificiran je [[metabolizam]] Acyl-CoA<ref>{{cite journal |last1=Goldenberg |first1=Joseph R. |last2=Carley |first2=Andrew N. |last3=Ji |first3=Ruiping |last4=Zhang |first4=Xiaokan |last5=Fasano |first5=Matt |last6=Schulze |first6=P. Christian |last7=Lewandowski |first7=E. Douglas |title=Preservation of Acyl-CoA Attenuates Pathological and Metabolic Cardiac Remodeling Through Selective Lipid Trafficking |journal=Circulation |volume=139 |issue=24 |pages=2765–2777 |date=26 March 2019 |doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.119.039610 |pmid=30909726 |pmc=6557671}} *{{lay source |template=cite news |author=Marti Leitch |title=Scientists find metabolic target to prevent, treat heart failure at earliest stage |url=https://news.osu.edu/scientists-find-metabolic-target-to-prevent-treat-heart-failure-at-earliest-stage |date=March 26, 2019 |work=Ohio State News}}</ref> > kao ključna molekula u ranoj fazi zatajenja srčanog mišića. Sadržaj acil-CoA u ćelijama [[korelacija|korelira]] sa [[rezistencija na insulin|insulinskom rezistencijom]], što ukazuje na to da može posredovati u lipotoksičnosti u tkivima koja nisu masna. <ref>{{cite journal |last1=Li |first1=Lei O. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |title=Acyl-CoA synthesis, lipid metabolism and lipotoxicity |journal=Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids |date=March 2010 |volume=1801 |issue=3 |pages=246–251 |doi=10.1016/j.bbalip.2009.09.024 |pmid=19818872 |pmc=2824076 }}</ref> Acil-CoA: diacilglicerol aciltransferaza (DGAT) ima važnu ulogu u metabolizmu energije zbog ključnog enzima u biosintezi triglicerida. Sintetska uloga DGAT-a je u masnom tkivu poput [[jetra|jetre]] i [[crijeva]], mjestima gdje su [[endogen]]i nivoi njegove aktivnosti i sinteze triglicerida visoki i relativno jasni. Također, bilo kakve promjene u nivoima aktivnosti mogu uzrokovati promjene u sistemskoj osjetljivosti na insulin i energetskoj [[homeostaza|homeostazi]].<ref>{{cite journal |last1=Yu |first1=Yi-Hao |last2=Ginsberg |first2=Henry |title=The role of acyl-CoA:diacylglycerol acyltransferase (DGAT) in energy metabolism |journal=Annals of Medicine |date=8 July 2009 |volume=36 |issue=4 |pages=252–261 |doi=10.1080/07853890410028429 |pmid=15224651 |s2cid=9174481 |doi-access=free }}</ref> Rijetka bolest koja se naziva multipli deficit acil-CoA dehidrogenaze (MADD)<ref name="Rashmi et al 2017">{{cite journal |last1=Rashmi |first1=S. |last2=Gayathri |first2=N. |last3=Kumar |first3=M. Veerendra |last4=Sumanth |first4=S. |last5=Subasree |first5=R. |last6=Pooja |first6=M. |title=Multiple Acyl CoA dehydrogenase deficiency: Uncommon yet treatable disorder |journal=Neurology India |date=1 January 2017 |volume=65 |issue=1 |pages=177–8 |doi=10.4103/0028-3886.198186 |pmid=28084266 |doi-access=free | url=https://neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2017;volume=65;issue=1;spage=177;epage=178;aulast=Pooja|url-access=subscription }}</ref> je poremećaj metabolizma masnih kiselina. Acil-CoA je važan jer ovaj enzim pomaže u stvaranju Acil-CoA iz slobodnih masnih kiselina, što aktivira metabolizam masne kiseline. Ova kompromitovana oksidacija masnih kiselina dovodi do mnogih različitih simptoma, uključujući teške simptome poput kardiomiopatije i bolesti jetre, te blage simptome poput epizodne metaboličke dekompozicije, slabosti mišića i respiratornog zatajenja. MADD je genetski poremećaj uzrokovan mutacijom u genima ETFA, ETFB i ETFDH. MADD je poznat kao "autosomno recesivni poremećaj"<ref name="Rashmi et al 2017"/> jer da bi neko dobio ovaj poremećaj, mora primiti ovaj recesivni gen od oba roditelja. ==Također pogledajte== * [[Acetil-CoA]] * [[Beta oksidacija]] * [[Koenzim A]] * [[Acil-CoA dehidrogenaza]] * [[Metabolizam masnih kiselina]] * [[Acil-CoA esteri masnih kiselina]] ==Reference== {{Reflist}} ==Vanjski linkovi== * {{MeshName|Acyl+Coenzyme+A}} {{Međuprodukti metabolizma masnih kiselina}} [[Kategorija:Metabolizam]] [[Kategorija:Masne kiseline]] j0d0zx6q7gsysu861jpxy6oaqqctxbk 3824127 3824124 2026-04-04T16:28:54Z Exsiler 178345 /* Beta-oksidacija acil-CoA */ 3824127 wikitext text/x-wiki [[slika:Acyl-CoA2.svg|thumb|right|Opća hemijska struktura acil-CoA, gdje je R [[bočni lanac]] karboksilne kiseline]] '''Acil-CoA''' je grupa [[koenzim]]a, baziranih na [[koenzim A|CoA]], koji metaboliziraju [[karboksilne kiseline]]. [[Masni acil-CoA]] su podložni [[beta-oksidacija| beta-oksidaciji]], formirajući, na kraju, [[acetil-CoA]]. Acetil-CoA ulazi u [[ciklus limunske kiseline]], na kraju formirajući nekoliko ekvivalenata [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. Na taj način, [[masti]] se pretvaraju u ATP, uobičajeni biohemijski nosač [[energija|energije]]. ==Funkcije== ===Aktivacija masnih kiselina=== [[Masti]] se razgrađuju konverzijom u acil-CoA. Ova konverzija je jedan od odgovora na visoke energetske potrebe kao što je vježbanje.<ref name=":0">{{Citation|last1=Talley|first1=Jacob T.|title=Biochemistry, Fatty Acid Oxidation|date=2020|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556002/|work=StatPearls|place=Treasure Island (FL)|publisher=StatPearls Publishing|pmid=32310462|access-date=2021-02-23|last2=Mohiuddin|first2=Shamim S.}}</ref> Oksidativna razgradnja masnih kiselina je dvostepeni proces, kataliziran [[acil-CoA sintetaz<| acil-CoA sintetaza|acil-CoA sintetazom]],<ref>{{Cite journal |last1=Grevengoed |first1=Trisha J. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |date=2014-07-17 |title=Acyl-CoA Metabolism and Partitioning |journal=Annual Review of Nutrition |language=en |volume=34 |issue=1 |pages=1–30 |doi=10.1146/annurev-nutr-071813-105541 |issn=0199-9885 |pmc=5881898 |pmid=24819326}}</ref> [[Masne kiseline]] pretvaraju se u svoj acil-[[ fosfat]], prekursor acil-CoA. Potonja konverzija se odvija putem acil-CoA sintaze. :acyl-P + HS-CoA → acyl-S-CoA + P_i + H⁺ Koriste se tri tipa acil-CoA [[sintaza]], ovisno o dužini lanca masne kiseline.<ref>{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-803550-4.00015-X |chapter=Lipid Metabolism |title=Medical Biochemistry |pages=325–365 |year=2017 |last1=Blanco |first1=Antonio |last2=Blanco |first2=Gustavo |isbn=978-0-12-803550-4 }}</ref> Naprimjer, supstrati za acil-CoA sintazu srednjeg lanca su masne kiseline sa 4-11 ugljikovih atoma.<ref name="Bhagavan et al 2015">{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-416687-5.00016-6 |chapter=Lipids I: Fatty Acids and Eicosanoids |title=Essentials of Medical Biochemistry |pages=269–297 |year=2015 |last1=Bhagavan |first1=N.V. |last2=Ha |first2=Chung-Eun |isbn=978-0-12-416687-5 }}</ref> [[Enzim]] acil-CoA tioesteraza kida acil-CoA i formira slobodnu masnu kiselinu i koenzim A.<ref name="Bhagavan et al 2015" /> === Beta-oksidacija acil-CoA === Drugi korak razgradnje masnih kiselina je [[beta-oksidacija]]. Beta oksidacija se odvija u [[mitohondrija]]ma. <ref name=":1">{{Cite web|title=Fatty acid beta oxidation {{!}} Abcam|url=https://www.abcam.com/en-us/technical-resources/pathways/fatty-acid-oxidation|access-date=2021-02-23|website=www.abcam.com}}</ref> Nakon formiranja u citosolu, acil-CoA se transportuje u mitohondrije, mjesto beta oksidacije. Transport acil-CoA u mitohondrije zahtijeva [[karnitin-palmitoiltransferaza I|karnitin-palmitoiltransferaza 1]] (CPT1), koja pretvara acil-CoA u acilkarnitin, koji se transportuje u mitohondrijski matriks.<ref name=":0"/> Jednom kada se nađe u matriksu, acilkarnitin se pretvara nazad u acil-CoA pomoću CPT2.<ref name=":1"/> Beta oksidacija može početi sada kada se Acil-CoA nalazi u mitohondrijama. Beta oksidacija acil-CoA se odvija u četiri koraka. 1. [[Acil-CoA dehidrogenaza]] katalizira dehidrogenaciju acil-CoA, stvarajući dvostruku vezu između alfa i beta ugljika.<ref name=":2">{{Cite web|date=2016-02-26|title=6.11: Fatty Acid Oxidation|url=https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Biochemistry/Book%3A_Biochemistry_Free_and_Easy_(Ahern_and_Rajagopal)/06%3A_Metabolism_I_-_Oxidative_Reductive_Processes/6.11%3A_Fatty_Acid_Oxidation|access-date=2021-02-23|website=Biology LibreTexts|language=en}}</ref> [[Flavin adenin-dinukleotid|FAD]] je akceptor [[vodik]]a, što daje FADH2.<ref name=":3">{{Cite web|date=2017-06-03|title=Beta Oxidation|url=https://biologydictionary.net/beta-oxidation/|access-date=2021-02-23|website=Biology Dictionary|language=en-US}}</ref> 2. [[Enoil-CoA hidraza]] katalizira adiciju vode preko novostvorene dvostruke veze kako bi se stvorio alkohol.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> 3. [[3-hidroksiacil-CoA dehidrogenaza]] oksidira alkoholnu grupu u keton.<ref name=":1" /> NADH se proizvodi iz [[nikotinamid adenin dinukleotida|NAD+]].<ref name=":2"/> 4. [[HADHB|tiolaza]] cijepa između [[alfa ugljika]] i ketona kako bi oslobodila jedan molekul [[Acetil-CoA]] i Acil-CoA koji je sada 2 ugljika kraći.<ref name=":2"/> Ovaj proces u četiri koraka se ponavlja sve dok acil-CoA ne ukloni sve ugljike iz lanca, ostavljajući samo Acetil-CoA. Tokom jednog ciklusa beta oksidacije, Acyl-CoA stvara jedan molekul Acetil-CoA, FADH2 i NADH.<ref name=":3"/> Acetil-CoA se zatim koristi u [[ciklusu limunske kiseline]] dok se FADH2 i NADH šalju u [[lanac transporta elektrona]]. Svi ovi međuprodukti na kraju osiguravaju energiju za tijelo jer se na kraju pretvaraju u [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. [[Datoteka:Proces beta oksidacije.png|alt=Proces beta oksidacije aktiviranog molekula Acil-CoA.|thumb|Primjer beta oksidacije korištenjem stearinske kiseline]] Beta oksidacija, kao i alfa-oksidacija, također se odvija u [[peroksisom]]u.<ref name=":0"/> Peroksisom se bavi beta oksidacijom masnih kiselina koje imaju više od 20 ugljika u svom lancu jer peroksisom sadrži [[acil-CoA sintetazs vrlo dugog lanca|Acil-CoA sintetaze vrlo dugog lanca]].<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Reddy|first1=Janardan K|last2=Hashimoto|first2=Takashi|date=2001-07-01|title=PEROXISOMAL β-OXIDATION AND PEROXISOME PROLIFERATOR–ACTIVATED RECEPTOR α: An Adaptive Metabolic System|url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.nutr.21.1.193|journal=Annual Review of Nutrition|volume=21|issue=1|pages=193–230|doi=10.1146/annurev.nutr.21.1.193|pmid=11375435|issn=0199-9885|url-access=subscription}}</ref> Ovi enzimi su bolje opremljeni za oksidaciju Acyl-CoA s dugim lancima koje [[mitohondrije]] ne mogu obraditi. ==== Primjer korištenja stearinske kiseline ==== Beta-oksidacija uklanja dva atoma ugljika odjednom, tako da će pri oksidaciji [[masne kiseline]] s 18 ugljika, kao što je [[Stearinska kiselina|stearinska]], biti potrebno osam ciklusa da bi se Acyl-CoA potpuno razgradio.<ref name=":5"/> Ovo će proizvesti devet acetil-CoA koji imaju po dva ugljika, osam FADH2 i osam [[NADH]]. ==Klinički značaj== [[Srčani mišić]] prvenstveno metabolizira [[masti]] za energiju, a identificiran je [[metabolizam]] Acyl-CoA<ref>{{cite journal |last1=Goldenberg |first1=Joseph R. |last2=Carley |first2=Andrew N. |last3=Ji |first3=Ruiping |last4=Zhang |first4=Xiaokan |last5=Fasano |first5=Matt |last6=Schulze |first6=P. Christian |last7=Lewandowski |first7=E. Douglas |title=Preservation of Acyl-CoA Attenuates Pathological and Metabolic Cardiac Remodeling Through Selective Lipid Trafficking |journal=Circulation |volume=139 |issue=24 |pages=2765–2777 |date=26 March 2019 |doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.119.039610 |pmid=30909726 |pmc=6557671}} *{{lay source |template=cite news |author=Marti Leitch |title=Scientists find metabolic target to prevent, treat heart failure at earliest stage |url=https://news.osu.edu/scientists-find-metabolic-target-to-prevent-treat-heart-failure-at-earliest-stage |date=March 26, 2019 |work=Ohio State News}}</ref> > kao ključna molekula u ranoj fazi zatajenja srčanog mišića. Sadržaj acil-CoA u ćelijama [[korelacija|korelira]] sa [[rezistencija na insulin|insulinskom rezistencijom]], što ukazuje na to da može posredovati u lipotoksičnosti u tkivima koja nisu masna. <ref>{{cite journal |last1=Li |first1=Lei O. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |title=Acyl-CoA synthesis, lipid metabolism and lipotoxicity |journal=Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids |date=March 2010 |volume=1801 |issue=3 |pages=246–251 |doi=10.1016/j.bbalip.2009.09.024 |pmid=19818872 |pmc=2824076 }}</ref> Acil-CoA: diacilglicerol aciltransferaza (DGAT) ima važnu ulogu u metabolizmu energije zbog ključnog enzima u biosintezi triglicerida. Sintetska uloga DGAT-a je u masnom tkivu poput [[jetra|jetre]] i [[crijeva]], mjestima gdje su [[endogen]]i nivoi njegove aktivnosti i sinteze triglicerida visoki i relativno jasni. Također, bilo kakve promjene u nivoima aktivnosti mogu uzrokovati promjene u sistemskoj osjetljivosti na insulin i energetskoj [[homeostaza|homeostazi]].<ref>{{cite journal |last1=Yu |first1=Yi-Hao |last2=Ginsberg |first2=Henry |title=The role of acyl-CoA:diacylglycerol acyltransferase (DGAT) in energy metabolism |journal=Annals of Medicine |date=8 July 2009 |volume=36 |issue=4 |pages=252–261 |doi=10.1080/07853890410028429 |pmid=15224651 |s2cid=9174481 |doi-access=free }}</ref> Rijetka bolest koja se naziva multipli deficit acil-CoA dehidrogenaze (MADD)<ref name="Rashmi et al 2017">{{cite journal |last1=Rashmi |first1=S. |last2=Gayathri |first2=N. |last3=Kumar |first3=M. Veerendra |last4=Sumanth |first4=S. |last5=Subasree |first5=R. |last6=Pooja |first6=M. |title=Multiple Acyl CoA dehydrogenase deficiency: Uncommon yet treatable disorder |journal=Neurology India |date=1 January 2017 |volume=65 |issue=1 |pages=177–8 |doi=10.4103/0028-3886.198186 |pmid=28084266 |doi-access=free | url=https://neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2017;volume=65;issue=1;spage=177;epage=178;aulast=Pooja|url-access=subscription }}</ref> je poremećaj metabolizma masnih kiselina. Acil-CoA je važan jer ovaj enzim pomaže u stvaranju Acil-CoA iz slobodnih masnih kiselina, što aktivira metabolizam masne kiseline. Ova kompromitovana oksidacija masnih kiselina dovodi do mnogih različitih simptoma, uključujući teške simptome poput kardiomiopatije i bolesti jetre, te blage simptome poput epizodne metaboličke dekompozicije, slabosti mišića i respiratornog zatajenja. MADD je genetski poremećaj uzrokovan mutacijom u genima ETFA, ETFB i ETFDH. MADD je poznat kao "autosomno recesivni poremećaj"<ref name="Rashmi et al 2017"/> jer da bi neko dobio ovaj poremećaj, mora primiti ovaj recesivni gen od oba roditelja. ==Također pogledajte== * [[Acetil-CoA]] * [[Beta oksidacija]] * [[Koenzim A]] * [[Acil-CoA dehidrogenaza]] * [[Metabolizam masnih kiselina]] * [[Acil-CoA esteri masnih kiselina]] ==Reference== {{Reflist}} ==Vanjski linkovi== * {{MeshName|Acyl+Coenzyme+A}} {{Međuprodukti metabolizma masnih kiselina}} [[Kategorija:Metabolizam]] [[Kategorija:Masne kiseline]] 2t6de2asru2iyebv4qkid9oshpgil84 3824130 3824127 2026-04-04T16:31:41Z Exsiler 178345 /* Beta-oksidacija acil-CoA */ 3824130 wikitext text/x-wiki [[slika:Acyl-CoA2.svg|thumb|right|Opća hemijska struktura acil-CoA, gdje je R [[bočni lanac]] karboksilne kiseline]] '''Acil-CoA''' je grupa [[koenzim]]a, baziranih na [[koenzim A|CoA]], koji metaboliziraju [[karboksilne kiseline]]. [[Masni acil-CoA]] su podložni [[beta-oksidacija| beta-oksidaciji]], formirajući, na kraju, [[acetil-CoA]]. Acetil-CoA ulazi u [[ciklus limunske kiseline]], na kraju formirajući nekoliko ekvivalenata [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. Na taj način, [[masti]] se pretvaraju u ATP, uobičajeni biohemijski nosač [[energija|energije]]. ==Funkcije== ===Aktivacija masnih kiselina=== [[Masti]] se razgrađuju konverzijom u acil-CoA. Ova konverzija je jedan od odgovora na visoke energetske potrebe kao što je vježbanje.<ref name=":0">{{Citation|last1=Talley|first1=Jacob T.|title=Biochemistry, Fatty Acid Oxidation|date=2020|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556002/|work=StatPearls|place=Treasure Island (FL)|publisher=StatPearls Publishing|pmid=32310462|access-date=2021-02-23|last2=Mohiuddin|first2=Shamim S.}}</ref> Oksidativna razgradnja masnih kiselina je dvostepeni proces, kataliziran [[acil-CoA sintetaz<| acil-CoA sintetaza|acil-CoA sintetazom]],<ref>{{Cite journal |last1=Grevengoed |first1=Trisha J. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |date=2014-07-17 |title=Acyl-CoA Metabolism and Partitioning |journal=Annual Review of Nutrition |language=en |volume=34 |issue=1 |pages=1–30 |doi=10.1146/annurev-nutr-071813-105541 |issn=0199-9885 |pmc=5881898 |pmid=24819326}}</ref> [[Masne kiseline]] pretvaraju se u svoj acil-[[ fosfat]], prekursor acil-CoA. Potonja konverzija se odvija putem acil-CoA sintaze. :acyl-P + HS-CoA → acyl-S-CoA + P_i + H⁺ Koriste se tri tipa acil-CoA [[sintaza]], ovisno o dužini lanca masne kiseline.<ref>{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-803550-4.00015-X |chapter=Lipid Metabolism |title=Medical Biochemistry |pages=325–365 |year=2017 |last1=Blanco |first1=Antonio |last2=Blanco |first2=Gustavo |isbn=978-0-12-803550-4 }}</ref> Naprimjer, supstrati za acil-CoA sintazu srednjeg lanca su masne kiseline sa 4-11 ugljikovih atoma.<ref name="Bhagavan et al 2015">{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-416687-5.00016-6 |chapter=Lipids I: Fatty Acids and Eicosanoids |title=Essentials of Medical Biochemistry |pages=269–297 |year=2015 |last1=Bhagavan |first1=N.V. |last2=Ha |first2=Chung-Eun |isbn=978-0-12-416687-5 }}</ref> [[Enzim]] acil-CoA tioesteraza kida acil-CoA i formira slobodnu masnu kiselinu i koenzim A.<ref name="Bhagavan et al 2015" /> === Beta-oksidacija acil-CoA === Drugi korak razgradnje masnih kiselina je [[beta-oksidacija]]. Beta oksidacija se odvija u [[mitohondrija]]ma. <ref name=":1">{{Cite web|title=Fatty acid beta oxidation {{!}} Abcam|url=https://www.abcam.com/en-us/technical-resources/pathways/fatty-acid-oxidation|access-date=2021-02-23|website=www.abcam.com}}</ref> Nakon formiranja u citosolu, acil-CoA se transportuje u mitohondrije, mjesto beta oksidacije. Transport acil-CoA u mitohondrije zahtijeva [[karnitin-palmitoiltransferaza I|karnitin-palmitoiltransferaza 1]] (CPT1), koja pretvara acil-CoA u acilkarnitin, koji se transportuje u mitohondrijski matriks.<ref name=":0"/> Jednom kada se nađe u matriksu, acilkarnitin se pretvara nazad u acil-CoA pomoću CPT2.<ref name=":1"/> Beta oksidacija može početi sada kada se Acil-CoA nalazi u mitohondrijama. Beta oksidacija acil-CoA se odvija u četiri koraka. 1. [[Acil-CoA dehidrogenaza]] katalizira dehidrogenaciju acil-CoA, stvarajući dvostruku vezu između alfa i beta ugljika.<ref name=":2">{{Cite web|date=2016-02-26|title=6.11: Fatty Acid Oxidation|url=https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Biochemistry/Book%3A_Biochemistry_Free_and_Easy_(Ahern_and_Rajagopal)/06%3A_Metabolism_I_-_Oxidative_Reductive_Processes/6.11%3A_Fatty_Acid_Oxidation|access-date=2021-02-23|website=Biology LibreTexts|language=en}}</ref> [[Flavin adenin-dinukleotid|FAD]] je akceptor [[vodik]]a, što daje FADH2.<ref name=":3">{{Cite web|date=2017-06-03|title=Beta Oxidation|url=https://biologydictionary.net/beta-oxidation/|access-date=2021-02-23|website=Biology Dictionary|language=en-US}}</ref> 2. [[Enoil-CoA hidraza]] katalizira adiciju vode preko novostvorene dvostruke veze kako bi se stvorio alkohol.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> 3. [[3-hidroksiacil-CoA dehidrogenaza]] oksidira alkoholnu grupu u keton.<ref name=":1" /> NADH se proizvodi iz [[nikotinamid adenin dinukleotida|NAD+]].<ref name=":2"/> 4. [[HADHB|tiolaza]] cijepa između [[alfa ugljika]] i ketona kako bi oslobodila jedan molekul [[Acetil-CoA]] i Acil-CoA koji je sada 2 ugljika kraći.<ref name=":2"/> Ovaj proces u četiri koraka se ponavlja sve dok acil-CoA ne ukloni sve ugljike iz lanca, ostavljajući samo Acetil-CoA. Tokom jednog ciklusa beta oksidacije, Acyl-CoA stvara jedan molekul Acetil-CoA, FADH2 i NADH.<ref name=":3"/> Acetil-CoA se zatim koristi u [[ciklus limunske kiseline|ciklusu limunske kiseline]] dok se FADH2 i NADH šalju u [[lanac transporta elektrona]]. Svi ovi međuprodukti na kraju osiguravaju energiju za tijelo jer se na kraju pretvaraju u [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. [[Datoteka:Proces beta oksidacije.png|alt=Proces beta oksidacije aktiviranog molekula Acil-CoA.|thumb|Primjer beta oksidacije korištenjem stearinske kiseline]] Beta oksidacija, kao i alfa-oksidacija, također se odvija u [[peroksisom]]u.<ref name=":0"/> Peroksisom se bavi beta oksidacijom masnih kiselina koje imaju više od 20 ugljika u svom lancu jer peroksisom sadrži [[acil-CoA sintetazs vrlo dugog lanca|Acil-CoA sintetaze vrlo dugog lanca]].<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Reddy|first1=Janardan K|last2=Hashimoto|first2=Takashi|date=2001-07-01|title=PEROXISOMAL β-OXIDATION AND PEROXISOME PROLIFERATOR–ACTIVATED RECEPTOR α: An Adaptive Metabolic System|url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.nutr.21.1.193|journal=Annual Review of Nutrition|volume=21|issue=1|pages=193–230|doi=10.1146/annurev.nutr.21.1.193|pmid=11375435|issn=0199-9885|url-access=subscription}}</ref> Ovi enzimi su bolje opremljeni za oksidaciju Acyl-CoA s dugim lancima koje [[mitohondrije]] ne mogu obraditi. ==== Primjer korištenja stearinske kiseline ==== Beta-oksidacija uklanja dva atoma ugljika odjednom, tako da će pri oksidaciji [[masne kiseline]] s 18 ugljika, kao što je [[Stearinska kiselina|stearinska]], biti potrebno osam ciklusa da bi se Acyl-CoA potpuno razgradio.<ref name=":5"/> Ovo će proizvesti devet acetil-CoA koji imaju po dva ugljika, osam FADH2 i osam [[NADH]]. ==Klinički značaj== [[Srčani mišić]] prvenstveno metabolizira [[masti]] za energiju, a identificiran je [[metabolizam]] Acyl-CoA<ref>{{cite journal |last1=Goldenberg |first1=Joseph R. |last2=Carley |first2=Andrew N. |last3=Ji |first3=Ruiping |last4=Zhang |first4=Xiaokan |last5=Fasano |first5=Matt |last6=Schulze |first6=P. Christian |last7=Lewandowski |first7=E. Douglas |title=Preservation of Acyl-CoA Attenuates Pathological and Metabolic Cardiac Remodeling Through Selective Lipid Trafficking |journal=Circulation |volume=139 |issue=24 |pages=2765–2777 |date=26 March 2019 |doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.119.039610 |pmid=30909726 |pmc=6557671}} *{{lay source |template=cite news |author=Marti Leitch |title=Scientists find metabolic target to prevent, treat heart failure at earliest stage |url=https://news.osu.edu/scientists-find-metabolic-target-to-prevent-treat-heart-failure-at-earliest-stage |date=March 26, 2019 |work=Ohio State News}}</ref> > kao ključna molekula u ranoj fazi zatajenja srčanog mišića. Sadržaj acil-CoA u ćelijama [[korelacija|korelira]] sa [[rezistencija na insulin|insulinskom rezistencijom]], što ukazuje na to da može posredovati u lipotoksičnosti u tkivima koja nisu masna. <ref>{{cite journal |last1=Li |first1=Lei O. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |title=Acyl-CoA synthesis, lipid metabolism and lipotoxicity |journal=Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids |date=March 2010 |volume=1801 |issue=3 |pages=246–251 |doi=10.1016/j.bbalip.2009.09.024 |pmid=19818872 |pmc=2824076 }}</ref> Acil-CoA: diacilglicerol aciltransferaza (DGAT) ima važnu ulogu u metabolizmu energije zbog ključnog enzima u biosintezi triglicerida. Sintetska uloga DGAT-a je u masnom tkivu poput [[jetra|jetre]] i [[crijeva]], mjestima gdje su [[endogen]]i nivoi njegove aktivnosti i sinteze triglicerida visoki i relativno jasni. Također, bilo kakve promjene u nivoima aktivnosti mogu uzrokovati promjene u sistemskoj osjetljivosti na insulin i energetskoj [[homeostaza|homeostazi]].<ref>{{cite journal |last1=Yu |first1=Yi-Hao |last2=Ginsberg |first2=Henry |title=The role of acyl-CoA:diacylglycerol acyltransferase (DGAT) in energy metabolism |journal=Annals of Medicine |date=8 July 2009 |volume=36 |issue=4 |pages=252–261 |doi=10.1080/07853890410028429 |pmid=15224651 |s2cid=9174481 |doi-access=free }}</ref> Rijetka bolest koja se naziva multipli deficit acil-CoA dehidrogenaze (MADD)<ref name="Rashmi et al 2017">{{cite journal |last1=Rashmi |first1=S. |last2=Gayathri |first2=N. |last3=Kumar |first3=M. Veerendra |last4=Sumanth |first4=S. |last5=Subasree |first5=R. |last6=Pooja |first6=M. |title=Multiple Acyl CoA dehydrogenase deficiency: Uncommon yet treatable disorder |journal=Neurology India |date=1 January 2017 |volume=65 |issue=1 |pages=177–8 |doi=10.4103/0028-3886.198186 |pmid=28084266 |doi-access=free | url=https://neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2017;volume=65;issue=1;spage=177;epage=178;aulast=Pooja|url-access=subscription }}</ref> je poremećaj metabolizma masnih kiselina. Acil-CoA je važan jer ovaj enzim pomaže u stvaranju Acil-CoA iz slobodnih masnih kiselina, što aktivira metabolizam masne kiseline. Ova kompromitovana oksidacija masnih kiselina dovodi do mnogih različitih simptoma, uključujući teške simptome poput kardiomiopatije i bolesti jetre, te blage simptome poput epizodne metaboličke dekompozicije, slabosti mišića i respiratornog zatajenja. MADD je genetski poremećaj uzrokovan mutacijom u genima ETFA, ETFB i ETFDH. MADD je poznat kao "autosomno recesivni poremećaj"<ref name="Rashmi et al 2017"/> jer da bi neko dobio ovaj poremećaj, mora primiti ovaj recesivni gen od oba roditelja. ==Također pogledajte== * [[Acetil-CoA]] * [[Beta oksidacija]] * [[Koenzim A]] * [[Acil-CoA dehidrogenaza]] * [[Metabolizam masnih kiselina]] * [[Acil-CoA esteri masnih kiselina]] ==Reference== {{Reflist}} ==Vanjski linkovi== * {{MeshName|Acyl+Coenzyme+A}} {{Međuprodukti metabolizma masnih kiselina}} [[Kategorija:Metabolizam]] [[Kategorija:Masne kiseline]] al5azp55eunq3amxc2epzyn3g6oqtne 3824133 3824130 2026-04-04T16:40:18Z Exsiler 178345 /* Beta-oksidacija acil-CoA */ 3824133 wikitext text/x-wiki [[slika:Acyl-CoA2.svg|thumb|right|Opća hemijska struktura acil-CoA, gdje je R [[bočni lanac]] karboksilne kiseline]] '''Acil-CoA''' je grupa [[koenzim]]a, baziranih na [[koenzim A|CoA]], koji metaboliziraju [[karboksilne kiseline]]. [[Masni acil-CoA]] su podložni [[beta-oksidacija| beta-oksidaciji]], formirajući, na kraju, [[acetil-CoA]]. Acetil-CoA ulazi u [[ciklus limunske kiseline]], na kraju formirajući nekoliko ekvivalenata [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. Na taj način, [[masti]] se pretvaraju u ATP, uobičajeni biohemijski nosač [[energija|energije]]. ==Funkcije== ===Aktivacija masnih kiselina=== [[Masti]] se razgrađuju konverzijom u acil-CoA. Ova konverzija je jedan od odgovora na visoke energetske potrebe kao što je vježbanje.<ref name=":0">{{Citation|last1=Talley|first1=Jacob T.|title=Biochemistry, Fatty Acid Oxidation|date=2020|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556002/|work=StatPearls|place=Treasure Island (FL)|publisher=StatPearls Publishing|pmid=32310462|access-date=2021-02-23|last2=Mohiuddin|first2=Shamim S.}}</ref> Oksidativna razgradnja masnih kiselina je dvostepeni proces, kataliziran [[acil-CoA sintetaz<| acil-CoA sintetaza|acil-CoA sintetazom]],<ref>{{Cite journal |last1=Grevengoed |first1=Trisha J. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |date=2014-07-17 |title=Acyl-CoA Metabolism and Partitioning |journal=Annual Review of Nutrition |language=en |volume=34 |issue=1 |pages=1–30 |doi=10.1146/annurev-nutr-071813-105541 |issn=0199-9885 |pmc=5881898 |pmid=24819326}}</ref> [[Masne kiseline]] pretvaraju se u svoj acil-[[ fosfat]], prekursor acil-CoA. Potonja konverzija se odvija putem acil-CoA sintaze. :acyl-P + HS-CoA → acyl-S-CoA + P_i + H⁺ Koriste se tri tipa acil-CoA [[sintaza]], ovisno o dužini lanca masne kiseline.<ref>{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-803550-4.00015-X |chapter=Lipid Metabolism |title=Medical Biochemistry |pages=325–365 |year=2017 |last1=Blanco |first1=Antonio |last2=Blanco |first2=Gustavo |isbn=978-0-12-803550-4 }}</ref> Naprimjer, supstrati za acil-CoA sintazu srednjeg lanca su masne kiseline sa 4-11 ugljikovih atoma.<ref name="Bhagavan et al 2015">{{cite book |doi=10.1016/B978-0-12-416687-5.00016-6 |chapter=Lipids I: Fatty Acids and Eicosanoids |title=Essentials of Medical Biochemistry |pages=269–297 |year=2015 |last1=Bhagavan |first1=N.V. |last2=Ha |first2=Chung-Eun |isbn=978-0-12-416687-5 }}</ref> [[Enzim]] acil-CoA tioesteraza kida acil-CoA i formira slobodnu masnu kiselinu i koenzim A.<ref name="Bhagavan et al 2015" /> === Beta-oksidacija acil-CoA === Drugi korak razgradnje masnih kiselina je [[beta-oksidacija]]. Beta oksidacija se odvija u [[mitohondrija]]ma. <ref name=":1">{{Cite web|title=Fatty acid beta oxidation {{!}} Abcam|url=https://www.abcam.com/en-us/technical-resources/pathways/fatty-acid-oxidation|access-date=2021-02-23|website=www.abcam.com}}</ref> Nakon formiranja u citosolu, acil-CoA se transportuje u mitohondrije, mjesto beta oksidacije. Transport acil-CoA u mitohondrije zahtijeva [[karnitin-palmitoiltransferaza I|karnitin-palmitoiltransferaza 1]] (CPT1), koja pretvara acil-CoA u acilkarnitin, koji se transportuje u mitohondrijski matriks.<ref name=":0"/> Jednom kada se nađe u matriksu, acilkarnitin se pretvara nazad u acil-CoA pomoću CPT2.<ref name=":1"/> Beta oksidacija može početi sada kada se Acil-CoA nalazi u mitohondrijama. Beta oksidacija acil-CoA se odvija u četiri koraka. 1. [[Acil-CoA dehidrogenaza]] katalizira dehidrogenaciju acil-CoA, stvarajući dvostruku vezu između alfa i beta ugljika.<ref name=":2">{{Cite web|date=2016-02-26|title=6.11: Fatty Acid Oxidation|url=https://bio.libretexts.org/Bookshelves/Biochemistry/Book%3A_Biochemistry_Free_and_Easy_(Ahern_and_Rajagopal)/06%3A_Metabolism_I_-_Oxidative_Reductive_Processes/6.11%3A_Fatty_Acid_Oxidation|access-date=2021-02-23|website=Biology LibreTexts|language=en}}</ref> [[Flavin adenin-dinukleotid|FAD]] je akceptor [[vodik]]a, što daje FADH2.<ref name=":3">{{Cite web|date=2017-06-03|title=Beta Oxidation|url=https://biologydictionary.net/beta-oxidation/|access-date=2021-02-23|website=Biology Dictionary|language=en-US}}</ref> 2. [[Enoil-CoA hidraza]] katalizira adiciju vode preko novostvorene dvostruke veze kako bi se stvorio alkohol.<ref name=":1"/><ref name=":2"/> 3. [[3-hidroksiacil-CoA dehidrogenaza]] oksidira alkoholnu grupu u keton.<ref name=":1" /> NADH se proizvodi iz [[nikotinamid adenin dinukleotida|NAD+]].<ref name=":2"/> 4. [[HADHB|tiolaza]] cijepa između [[alfa ugljika]] i ketona kako bi oslobodila jedan molekul [[Acetil-CoA]] i Acil-CoA koji je sada 2 ugljika kraći.<ref name=":2"/> Ovaj proces u četiri koraka se ponavlja sve dok acil-CoA ne ukloni sve ugljike iz lanca, ostavljajući samo Acetil-CoA. Tokom jednog ciklusa beta oksidacije, Acyl-CoA stvara jedan molekul Acetil-CoA, FADH2 i NADH.<ref name=":3"/> Acetil-CoA se zatim koristi u [[ciklus limunske kiseline|ciklusu limunske kiseline]] dok se FADH2 i NADH šalju u [[lanac transporta elektrona]]. Svi ovi međuprodukti na kraju osiguravaju energiju za tijelo jer se na kraju pretvaraju u [[Adenozin-trifosfat|ATP]]. [[Datoteka:Beta_Oxidation_Process.png|alt=Proces beta oksidacije aktiviranog molekula Acil-CoA.|thumb|280px|Primjer beta oksidacije korištenjem stearinske kiseline]] Beta oksidacija, kao i alfa-oksidacija, također se odvija u [[peroksisom]]u.<ref name=":0"/> Peroksisom se bavi beta oksidacijom masnih kiselina koje imaju više od 20 ugljika u svom lancu jer peroksisom sadrži [[acil-CoA sintetazs vrlo dugog lanca|Acil-CoA sintetaze vrlo dugog lanca]].<ref name=":5">{{Cite journal|last1=Reddy|first1=Janardan K|last2=Hashimoto|first2=Takashi|date=2001-07-01|title=PEROXISOMAL β-OXIDATION AND PEROXISOME PROLIFERATOR–ACTIVATED RECEPTOR α: An Adaptive Metabolic System|url=https://www.annualreviews.org/doi/10.1146/annurev.nutr.21.1.193|journal=Annual Review of Nutrition|volume=21|issue=1|pages=193–230|doi=10.1146/annurev.nutr.21.1.193|pmid=11375435|issn=0199-9885|url-access=subscription}}</ref> Ovi enzimi su bolje opremljeni za oksidaciju Acyl-CoA s dugim lancima koje [[mitohondrije]] ne mogu obraditi. ==== Primjer korištenja stearinske kiseline ==== Beta-oksidacija uklanja dva atoma ugljika odjednom, tako da će pri oksidaciji [[masne kiseline]] s 18 ugljika, kao što je [[Stearinska kiselina|stearinska]], biti potrebno osam ciklusa da bi se Acyl-CoA potpuno razgradio.<ref name=":5"/> Ovo će proizvesti devet acetil-CoA koji imaju po dva ugljika, osam FADH2 i osam [[NADH]]. ==Klinički značaj== [[Srčani mišić]] prvenstveno metabolizira [[masti]] za energiju, a identificiran je [[metabolizam]] Acyl-CoA<ref>{{cite journal |last1=Goldenberg |first1=Joseph R. |last2=Carley |first2=Andrew N. |last3=Ji |first3=Ruiping |last4=Zhang |first4=Xiaokan |last5=Fasano |first5=Matt |last6=Schulze |first6=P. Christian |last7=Lewandowski |first7=E. Douglas |title=Preservation of Acyl-CoA Attenuates Pathological and Metabolic Cardiac Remodeling Through Selective Lipid Trafficking |journal=Circulation |volume=139 |issue=24 |pages=2765–2777 |date=26 March 2019 |doi=10.1161/CIRCULATIONAHA.119.039610 |pmid=30909726 |pmc=6557671}} *{{lay source |template=cite news |author=Marti Leitch |title=Scientists find metabolic target to prevent, treat heart failure at earliest stage |url=https://news.osu.edu/scientists-find-metabolic-target-to-prevent-treat-heart-failure-at-earliest-stage |date=March 26, 2019 |work=Ohio State News}}</ref> > kao ključna molekula u ranoj fazi zatajenja srčanog mišića. Sadržaj acil-CoA u ćelijama [[korelacija|korelira]] sa [[rezistencija na insulin|insulinskom rezistencijom]], što ukazuje na to da može posredovati u lipotoksičnosti u tkivima koja nisu masna. <ref>{{cite journal |last1=Li |first1=Lei O. |last2=Klett |first2=Eric L. |last3=Coleman |first3=Rosalind A. |title=Acyl-CoA synthesis, lipid metabolism and lipotoxicity |journal=Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular and Cell Biology of Lipids |date=March 2010 |volume=1801 |issue=3 |pages=246–251 |doi=10.1016/j.bbalip.2009.09.024 |pmid=19818872 |pmc=2824076 }}</ref> Acil-CoA: diacilglicerol aciltransferaza (DGAT) ima važnu ulogu u metabolizmu energije zbog ključnog enzima u biosintezi triglicerida. Sintetska uloga DGAT-a je u masnom tkivu poput [[jetra|jetre]] i [[crijeva]], mjestima gdje su [[endogen]]i nivoi njegove aktivnosti i sinteze triglicerida visoki i relativno jasni. Također, bilo kakve promjene u nivoima aktivnosti mogu uzrokovati promjene u sistemskoj osjetljivosti na insulin i energetskoj [[homeostaza|homeostazi]].<ref>{{cite journal |last1=Yu |first1=Yi-Hao |last2=Ginsberg |first2=Henry |title=The role of acyl-CoA:diacylglycerol acyltransferase (DGAT) in energy metabolism |journal=Annals of Medicine |date=8 July 2009 |volume=36 |issue=4 |pages=252–261 |doi=10.1080/07853890410028429 |pmid=15224651 |s2cid=9174481 |doi-access=free }}</ref> Rijetka bolest koja se naziva multipli deficit acil-CoA dehidrogenaze (MADD)<ref name="Rashmi et al 2017">{{cite journal |last1=Rashmi |first1=S. |last2=Gayathri |first2=N. |last3=Kumar |first3=M. Veerendra |last4=Sumanth |first4=S. |last5=Subasree |first5=R. |last6=Pooja |first6=M. |title=Multiple Acyl CoA dehydrogenase deficiency: Uncommon yet treatable disorder |journal=Neurology India |date=1 January 2017 |volume=65 |issue=1 |pages=177–8 |doi=10.4103/0028-3886.198186 |pmid=28084266 |doi-access=free | url=https://neurologyindia.com/article.asp?issn=0028-3886;year=2017;volume=65;issue=1;spage=177;epage=178;aulast=Pooja|url-access=subscription }}</ref> je poremećaj metabolizma masnih kiselina. Acil-CoA je važan jer ovaj enzim pomaže u stvaranju Acil-CoA iz slobodnih masnih kiselina, što aktivira metabolizam masne kiseline. Ova kompromitovana oksidacija masnih kiselina dovodi do mnogih različitih simptoma, uključujući teške simptome poput kardiomiopatije i bolesti jetre, te blage simptome poput epizodne metaboličke dekompozicije, slabosti mišića i respiratornog zatajenja. MADD je genetski poremećaj uzrokovan mutacijom u genima ETFA, ETFB i ETFDH. MADD je poznat kao "autosomno recesivni poremećaj"<ref name="Rashmi et al 2017"/> jer da bi neko dobio ovaj poremećaj, mora primiti ovaj recesivni gen od oba roditelja. ==Također pogledajte== * [[Acetil-CoA]] * [[Beta oksidacija]] * [[Koenzim A]] * [[Acil-CoA dehidrogenaza]] * [[Metabolizam masnih kiselina]] * [[Acil-CoA esteri masnih kiselina]] ==Reference== {{Reflist}} ==Vanjski linkovi== * {{MeshName|Acyl+Coenzyme+A}} {{Međuprodukti metabolizma masnih kiselina}} [[Kategorija:Metabolizam]] [[Kategorija:Masne kiseline]] 522uu31bmzl0785bbi0l0lpjzzfk0d2 0 532909 3824122 2026-04-04T16:24:38Z Mhare 481 + 3824122 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Lela Karagianni | slika = LELA-1.jpg | opis = Lela Karagianni 1916. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1898|6|24}} | mjesto_rođenja = [[Limni]], [[Eubeja]], [[Kraljevina Grčka]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1944|9|8|1898|6|24}} | mjesto_smrti = kod [[Atina|Atene]], [[Kraljevina Grčka]] }} '''Lela Karagianni''' ({{jez-el|Λέλα Καραγιάννη}}; [[Limni]], [[24. juni]] [[1898]] – kod [[Atina|Atene]], [[8. septembar]] [[1944]]) bila je [[Grčka|grčka]] pripadnica pokreta otpora u vrijeme [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Osnovala je i finansirala organizaciju ''Bouboulina'', jednu od mreža otpora u okupiranoj Grčkoj, koja je pomagala britanskim državljanima pri bijegu u [[Egipat]], bavila se sabotažama protiv okupacijskih vlasti i prikupljala obavještajne podatke za druge pripadnike pokreta otpora i [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|Saveznike]].<ref name="WarMuseumPerson">{{cite web |title=Lela Karagianni |url=https://militarytourism.warmuseum.gr/en/attractions/lela-karagianni |website=War Museum |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref> [[Datoteka:Lela Karagianni house.jpg|mini|desno|Kuća Lele Karagianni u Ateni, sjedište organizacije ''Bouboulina''.]] [[Datoteka:Lela Karagianni -House.JPG|mini|desno|Spomen-ploča na kući Lele Karagianni.]] == Djelovanje u otporu == Tokom [[Sile Osovine|osovinske]] okupacije Grčke Karagianni je od svoje kuće u Ateni napravila važno uporište ilegalnog rada. Organizacija ''Bouboulina'', kojom je rukovodila, dobila je ime po [[Laskarina Bouboulina|Laskarini Bouboulini]], heroini [[Grčki rat za nezavisnost|Grčkog rata za nezavisnost]] i Karagianninoj prabaki.<ref name="WarMuseumPerson"/> Glavni zadatak mreže bio je pomaganje britanskim državljanima u bijegu prema Egiptu, ali je njeno djelovanje obuhvatalo i sabotaže te uspostavljanje obavještajne mreže koja je informacije prosljeđivala drugim grupama otpora i Saveznicima.<ref name="WarMuseumPerson"/> Karagianni je, prema podacima [[Jevrejski muzej Grčke|Jevrejskog muzeja Grčke]], učestvovala i u skrivanju progonjenih [[Jevreji|Jevreja]]. Među sigurnim kućama za jevrejsku djecu i porodice tokom okupacije nalazila se i njena kuća.<ref name="JewishMuseum">{{cite web |title=Hidden Children in Occupied Greece |url=https://jewishmuseum.gr/en/psifiaki-ekthesi/hidden-children-in-occupied-greece/ |website=Jewish Museum of Greece |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Hapšenje i smrt == Djelovanje organizacije ''Bouboulina'' prijavljeno je okupacijskim vlastima, nakon čega je Karagianni uhapšena zajedno s petero svoje djece i teško mučena u pritvorskom centru u atinskoj ulici Merlin.<ref name="WarMuseumPerson"/> Poslije toga prebačena je u koncentracioni logor [[Haidari]], gdje je ostala do pogubljenja.<ref name="WarMuseumPerson"/> Strijeljana je 8. septembra 1944. zajedno s još 59 pripadnika otpora, otprilike mjesec prije oslobođenja Atene.<ref name="WarMuseumPerson">{{cite web |title=Lela Karagianni |url=https://militarytourism.warmuseum.gr/en/attractions/lela-karagianni |website=War Museum |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="WarMuseumHouse">{{cite web |title=Lela Karagianni's House |url=https://militarytourism.warmuseum.gr/en/attractions/lela-karagiannis-house |website=War Museum |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Sjećanje == Kuća porodice Karagianni, iz koje je djelovala organizacija ''Bouboulina'', danas pripada Gradu Ateni i od 1995. proglašena je historijskim spomenikom.<ref name="WarMuseumHouse"/> Na pročelju kuće postavljena je spomen-ploča, a ulica u kojoj se nalazi nosi ime Lele Karagianni.<ref name="WarMuseumHouse"/> Njena mramorna bista, rad kiparice Loukije Georgianti, postavljena je početkom 1960-ih u Ateni.<ref name="WarMuseumPerson"/> {{DEFAULTSORT:Karagianni, Lela}} [[Kategorija:Rođeni 1898.]] [[Kategorija:Umrli 1944.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, Limni]] euj5pin2ukagz66mmjhtchvmeci188n 3824202 3824122 2026-04-05T05:23:03Z Tulum387 155909 Atena → Atina 3824202 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Lela Karagianni | slika = LELA-1.jpg | opis = Lela Karagianni 1916. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1898|6|24}} | mjesto_rođenja = [[Limni]], [[Eubeja]], [[Kraljevina Grčka]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1944|9|8|1898|6|24}} | mjesto_smrti = kod [[Atina|Atene]], [[Kraljevina Grčka]] }} '''Lela Karagianni''' ({{jez-el|Λέλα Καραγιάννη}}; [[Limni]], [[24. juni]] [[1898]] – kod [[Atina|Atine]], [[8. septembar]] [[1944]]) bila je [[Grčka|grčka]] pripadnica pokreta otpora u vrijeme [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Osnovala je i finansirala organizaciju ''Bouboulina'', jednu od mreža otpora u okupiranoj Grčkoj, koja je pomagala britanskim državljanima pri bijegu u [[Egipat]], bavila se sabotažama protiv okupacijskih vlasti i prikupljala obavještajne podatke za druge pripadnike pokreta otpora i [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|Saveznike]].<ref name="WarMuseumPerson">{{cite web |title=Lela Karagianni |url=https://militarytourism.warmuseum.gr/en/attractions/lela-karagianni |website=War Museum |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref> [[Datoteka:Lela Karagianni house.jpg|mini|desno|Kuća Lele Karagianni u Atini, sjedište organizacije ''Bouboulina''.]] [[Datoteka:Lela Karagianni -House.JPG|mini|desno|Spomen-ploča na kući Lele Karagianni.]] == Djelovanje u otporu == Tokom [[Sile Osovine|osovinske]] okupacije Grčke Karagianni je od svoje kuće u Atini napravila važno uporište ilegalnog rada. Organizacija ''Bouboulina'', kojom je rukovodila, dobila je ime po [[Laskarina Bouboulina|Laskarini Bouboulini]], heroini [[Grčki rat za nezavisnost|Grčkog rata za nezavisnost]] i Karagianninoj prabaki.<ref name="WarMuseumPerson"/> Glavni zadatak mreže bio je pomaganje britanskim državljanima u bijegu prema Egiptu, ali je njeno djelovanje obuhvatalo i sabotaže te uspostavljanje obavještajne mreže koja je informacije prosljeđivala drugim grupama otpora i Saveznicima.<ref name="WarMuseumPerson"/> Karagianni je, prema podacima [[Jevrejski muzej Grčke|Jevrejskog muzeja Grčke]], učestvovala i u skrivanju progonjenih [[Jevreji|Jevreja]]. Među sigurnim kućama za jevrejsku djecu i porodice tokom okupacije nalazila se i njena kuća.<ref name="JewishMuseum">{{cite web |title=Hidden Children in Occupied Greece |url=https://jewishmuseum.gr/en/psifiaki-ekthesi/hidden-children-in-occupied-greece/ |website=Jewish Museum of Greece |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Hapšenje i smrt == Djelovanje organizacije ''Bouboulina'' prijavljeno je okupacijskim vlastima, nakon čega je Karagianni uhapšena zajedno s petero svoje djece i teško mučena u pritvorskom centru u atinskoj ulici Merlin.<ref name="WarMuseumPerson"/> Poslije toga prebačena je u koncentracioni logor [[Haidari]], gdje je ostala do pogubljenja.<ref name="WarMuseumPerson"/> Strijeljana je 8. septembra 1944. zajedno s još 59 pripadnika otpora, otprilike mjesec prije oslobođenja Atine.<ref name="WarMuseumPerson">{{cite web |title=Lela Karagianni |url=https://militarytourism.warmuseum.gr/en/attractions/lela-karagianni |website=War Museum |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="WarMuseumHouse">{{cite web |title=Lela Karagianni's House |url=https://militarytourism.warmuseum.gr/en/attractions/lela-karagiannis-house |website=War Museum |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Sjećanje == Kuća porodice Karagianni, iz koje je djelovala organizacija ''Bouboulina'', danas pripada Gradu Atini i od 1995. proglašena je historijskim spomenikom.<ref name="WarMuseumHouse"/> Na pročelju kuće postavljena je spomen-ploča, a ulica u kojoj se nalazi nosi ime Lele Karagianni.<ref name="WarMuseumHouse"/> Njena mramorna bista, rad kiparice Loukije Georgianti, postavljena je početkom 1960-ih u Atini.<ref name="WarMuseumPerson"/> {{DEFAULTSORT:Karagianni, Lela}} [[Kategorija:Rođeni 1898.]] [[Kategorija:Umrli 1944.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, Limni]] mra33ixezeqq2qrznk4cr3vmzab2tf3 3824214 3824202 2026-04-05T10:22:58Z AnToni 2325 3824214 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Lela Karagianni | slika = LELA-1.jpg | opis = Lela Karagianni 1916. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1898|6|24}} | mjesto_rođenja = [[Limni]], [[Eubeja]], [[Kraljevina Grčka]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1944|9|8|1898|6|24}} | mjesto_smrti = kod [[Atina|Atene]], [[Kraljevina Grčka]] }} '''Lela Karagianni''' ({{jez-el|Λέλα Καραγιάννη}}; [[Limni]], [[24. juni]] [[1898]] – kod [[Atina|Atine]], [[8. septembar]] [[1944]]) bila je [[Grčka|grčka]] pripadnica pokreta otpora u vrijeme [[Drugi svjetski rat|Drugog svjetskog rata]]. Osnovala je i finansirala organizaciju ''Bouboulina'', jednu od mreža otpora u okupiranoj Grčkoj, koja je pomagala britanskim državljanima pri bijegu u [[Egipat]], bavila se sabotažama protiv okupacijskih vlasti i prikupljala obavještajne podatke za druge pripadnike pokreta otpora i [[Saveznici u Drugom svjetskom ratu|Saveznike]].<ref name="WarMuseumPerson">{{cite web |title=Lela Karagianni |url=https://militarytourism.warmuseum.gr/en/attractions/lela-karagianni |website=War Museum |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref> [[Datoteka:Lela Karagianni house.jpg|mini|desno|Kuća Lele Karagianni u Atini, sjedište organizacije ''Bouboulina''.]] [[Datoteka:Lela Karagianni -House.JPG|mini|desno|Spomen-ploča na kući Lele Karagianni.]] == Djelovanje u otporu == Tokom [[Sile Osovine|osovinske]] okupacije Grčke Karagianni je od svoje kuće u Atini napravila važno uporište ilegalnog rada. Organizacija ''Bouboulina'', kojom je rukovodila, dobila je ime po [[Laskarina Bouboulina|Laskarini Bouboulini]], heroini [[Grčki rat za nezavisnost|Grčkog rata za nezavisnost]] i Karagianninoj prabaki.<ref name="WarMuseumPerson"/> Glavni zadatak mreže bio je pomaganje britanskim državljanima u bijegu prema Egiptu, ali je njeno djelovanje obuhvatalo i sabotaže te uspostavljanje obavještajne mreže koja je informacije prosljeđivala drugim grupama otpora i Saveznicima.<ref name="WarMuseumPerson"/> Karagianni je, prema podacima [[Jevrejski muzej Grčke|Jevrejskog muzeja Grčke]], učestvovala i u skrivanju progonjenih [[Jevreji|Jevreja]]. Među sigurnim kućama za jevrejsku djecu i porodice tokom okupacije nalazila se i njena kuća.<ref name="JewishMuseum">{{cite web |title=Hidden Children in Occupied Greece |url=https://jewishmuseum.gr/en/psifiaki-ekthesi/hidden-children-in-occupied-greece/ |website=Jewish Museum of Greece |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Hapšenje i smrt == Djelovanje organizacije ''Bouboulina'' prijavljeno je okupacijskim vlastima, nakon čega je Karagianni uhapšena zajedno s petero svoje djece i teško mučena u pritvorskom centru u atinskoj ulici Merlin.<ref name="WarMuseumPerson"/> Poslije toga prebačena je u koncentracioni logor [[Koncentacioni logor Haidari|Haidari]], gdje je ostala do pogubljenja.<ref name="WarMuseumPerson"/> Strijeljana je 8. septembra 1944. zajedno s još 59 pripadnika otpora, otprilike mjesec prije oslobođenja Atine.<ref name="WarMuseumPerson">{{cite web |title=Lela Karagianni |url=https://militarytourism.warmuseum.gr/en/attractions/lela-karagianni |website=War Museum |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="WarMuseumHouse">{{cite web |title=Lela Karagianni's House |url=https://militarytourism.warmuseum.gr/en/attractions/lela-karagiannis-house |website=War Museum |language=en |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Sjećanje == Kuća porodice Karagianni, iz koje je djelovala organizacija ''Bouboulina'', danas pripada Gradu Atini i od 1995. proglašena je historijskim spomenikom.<ref name="WarMuseumHouse"/> Na pročelju kuće postavljena je spomen-ploča, a ulica u kojoj se nalazi nosi ime Lele Karagianni.<ref name="WarMuseumHouse"/> Njena mramorna bista, rad kiparice Loukije Georgianti, postavljena je početkom 1960-ih u Atini.<ref name="WarMuseumPerson"/> {{DEFAULTSORT:Karagianni, Lela}} [[Kategorija:Rođeni 1898.]] [[Kategorija:Umrli 1944.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, Limni]] 3i3mvf1jp67y1gsezjf78n8z4v1ikkg 0 532910 3824125 2026-04-04T16:26:33Z Mhare 481 + 3824125 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Aspazija | slika = Aspasia painting.jpg | opis = Prikaz Aspazije na kasnijoj historijskoj slici | datum_rođenja = oko [[470. p. n. e.]] | mjesto_rođenja = [[Milet]] | datum_smrti = oko [[400. p. n. e.]] | mjesto_smrti = }} '''Aspazija''' ({{jez-grc|Ἀσπασία}}, oko [[470. p. n. e.]] – oko [[400. p. n. e.]]) bila je žena porijeklom iz [[Milet]]a koja je živjela u [[Atena|Ateni]] u [[5. stoljeće p. n. e.|5. stoljeću p. n. e.]] i ostala upamćena po svojoj vezi s državnikom [[Periklo|Periklom]] te po mjestu koje zauzima u antičkoj književnoj, filozofskoj i političkoj tradiciji.<ref name="Britannica">{{cite web |title=Aspasia |url=https://www.britannica.com/biography/Aspasia |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="OCD">{{cite web |title=Aspasia |url=https://academic.oup.com/edited-volume/61673/chapter/548511142 |website=Oxford Classical Dictionary |access-date=2. 4. 2026}}</ref> [[Datoteka:Aspasia.jpg|mini|desno|Aspazija na kasnijem umjetničkom prikazu.]] == Život == Prema antičkoj tradiciji, Aspazija je rođena u [[Jonska Grčka|jonskom]] gradu Miletu na zapadnoj obali [[Mala Azija|Male Azije]] i kao strankinja je došla u Atenu, gdje je kasnije živjela s Periklom od približno 445. godine p. n. e. do njegove smrti 429. godine p. n. e.<ref name="Britannica"/><ref name="OCD"/> Budući da po atinskom zakonu oba roditelja djeteta moraju biti atinski građani da bi dijete steklo puno građansko pravo, njihov sin Periklo Mlađi isprva nije imao građanski status, ali mu je on kasnije ipak priznat.<ref name="Britannica"/> Aspazijin društveni položaj u antičkim izvorima nije jednoznačno prikazan. U komediografiji i kasnijoj tradiciji često se spominje kao ''hetaira'', dok savremeni historičari upozoravaju da je dio takve slike oblikovan političkom satirom i neprijateljskom književnom predajom.<ref name="Britannica"/><ref name="AspasiaWomen">{{cite web |title=Aspasia of Miletus (470 BCE–400 BCE) |url=https://historyofwomenphilosophers.org/project/directory-of-women-philosophers/aspasia-of-miletus-470-bce-400-bce/ |website=History of Women Philosophers and Scientists |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == U antičkoj književnosti i filozofskoj tradiciji == Aspazija se pojavljuje u više antičkih tekstova, iako nijedan njen vlastiti spis nije sačuvan. [[Platon]] je u dijalogu ''Meneksen'' prikazuje kao osobu povezanu s retorikom, a antička predaja joj pripisuje i razgovore sa [[Sokrat]]om.<ref name="OCD"/><ref name="SEP_Socrates">{{cite web |title=Socrates |url=https://plato.stanford.edu/entries/socrates/ |website=Stanford Encyclopedia of Philosophy |access-date=2. 4. 2026}}</ref> U kasnijoj recepciji često je opisivana kao obrazovana i rječita žena koja je djelovala u Periklovom intelektualnom krugu.<ref name="Britannica"/><ref name="AspasiaWomen"/> Istovremeno, njena bliskost s Periklom učinila ju je i metom političkih napada. Komediografi i protivnici Periklove politike koristili su je kao predmet poruge, pa su joj pripisivani i utjecaji na državničke odluke, uključujući i pitanja vanjske politike i rata.<ref name="OCD"/> Takve tvrdnje historiografija danas tretira oprezno, jer ih je teško odvojiti od propagande i književne konvencije.<ref name="Britannica"/> == Historijski značaj == Aspazija je jedna od rijetkih žena iz klasične Atene o kojoj je sačuvana šira antička predaja. Zbog toga zauzima važno mjesto u istraživanjima [[antička Grčka|antičke Grčke]], posebno u proučavanju položaja žena, [[retorika|retorike]], intelektualne historije i političke kulture atinskog zlatnog doba.<ref name="AspasiaWomen"/><ref name="OCD"/> {{DEFAULTSORT:Aspazija}} [[Kategorija:Biografije, Grčka]] [[Kategorija:Rođeni 470. p. n. e.]] [[Kategorija:Umrli 400. p. n. e.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} 21j7hvffhaq4nf3yv51h4myxjkbck8m 0 532911 3824126 2026-04-04T16:28:40Z Mhare 481 + 3824126 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Christina Onassis | slika = Christina Onassis 1978.jpg | opis = Christina Onassis 1978. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1950|12|11}} | mjesto_rođenja = [[Manhattan]], [[New York]], [[Sjedinjene Američke Države]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1988|11|19|1950|12|11}} | mjesto_smrti = [[Tortuguitas]], [[Argentina]] }} '''Christina Onassis''' ({{jez-el|Χριστίνα Ωνάση}}; [[Manhattan]], [[11. decembar]] [[1950]] – [[Tortuguitas]], [[19. novembar]] [[1988]]) bila je grčko-argentinska poslovna žena i javna ličnost, najpoznatija kao kći brodovlasnika [[Aristotle Onassis|Aristotela Onassisa]] i nasljednica porodičnog bogatstva porodice Onassis.<ref name="LAT1988">{{cite web |title=Christina Onassis Dies; Investigation Ordered |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-11-20-mn-495-story.html |website=Los Angeles Times |date=20. 11. 1988 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="WP1988">{{cite web |title=Christina Onassis Dies in Argentina |url=https://www.washingtonpost.com/archive/local/1988/11/20/christina-onassis-dies-in-argentina/71dfce2d-0905-4075-9359-6148e701e658/ |website=The Washington Post |date=20. 11. 1988 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> [[Datoteka:Christina O.jpg|mini|desno|Jahta ''Christina O'', povezana s porodicom Onassis.]] == Porodica i rano razdoblje == Rođena je kao jedina kći Aristotela Onassisa i Athine Livanos. Imala je starijeg brata [[Alexander Onassis|Alexandera Onassisa]]. Djetinjstvo i mladost provela je između [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenih Američkih Država]], [[Grčka|Grčke]], [[Francuska|Francuske]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenog Kraljevstva]], u porodici koja je u to vrijeme bila među najpoznatijima u svjetskom poslovnom i društvenom životu.<ref name="LAT1988"/><ref name="OnassisFoundation">{{cite web |title=Onassis Foundation |url=https://www.onassis.org/ |website=Onassis Foundation |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Njena porodična historija bila je obilježena nizom teških gubitaka. Brat Alexander poginuo je 1973. u avionskoj nesreći, majka Athina Livanos umrla je 1974, a otac Aristotel Onassis 1975. godine.<ref name="LAT1988"/><ref name="BritannicaAristotle">{{cite web |title=Aristotle Socrates Onassis |url=https://www.britannica.com/money/Aristotle-Socrates-Onassis |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Nakon očeve smrti Christina je postala ključna nasljednica porodične imovine i preuzela istaknutu ulogu u poslovnom naslijeđu porodice Onassis.<ref name="ABCJewels">{{cite web |title=Onassis diamonds fetch $14m |url=https://www.abc.net.au/news/2008-06-12/onassis-diamonds-fetch-14m/2468602 |website=ABC News |date=12. 6. 2008 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Javna slika i privatni život == Christina Onassis dugo je bila predmet pojačane pažnje svjetskih medija, kako zbog ogromnog nasljedstva tako i zbog privatnog života. U javnosti je često predstavljana kao simbol bogatstva i glamura, ali i lične nesreće, jer su se vijesti o porodičnim tragedijama, zdravstvenim problemima i njenim brakovima redovno pojavljivale u međunarodnoj štampi.<ref name="LAT1988"/><ref name="WP1988"/> Udavala se četiri puta. Iz braka s Thierryjem Rousselom dobila je kćerku [[Athina Onassis|Athinu Onassis]], koja je poslije njene smrti postala nasljednica većeg dijela njenog bogatstva.<ref name="ABC2003">{{cite web |title=Onassis Heiress Turns 18, Inherits Billions |url=https://abcnews.go.com/GMA/story?id=125862&page=1 |website=ABC News |date=29. 1. 2003 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Guardian2006">{{cite web |title=Legal row taints special day for Onassis heiress Athina |url=https://www.theguardian.com/world/2006/jan/28/topstories3.mainsection |website=The Guardian |date=28. 1. 2006 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Uloga u naslijeđu porodice Onassis == Nakon smrti Aristotela Onassisa Christina je bila povezana i s [[Alexander S. Onassis Foundation|Fondacijom Alexander S. Onassis]], ustanovom osnovanom u spomen na njenog brata. Bila je prva predsjednica fondacije sve do svoje smrti 1988. godine.<ref name="Fundit">{{cite web |title=Onassis Foundation |url=https://fundit.fr/en/institutions/onassis-foundation |website=FUNDIT |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Njena javna uloga bila je posebna i zbog toga što je predstavljala posljednju generaciju uže porodice osnivača dinastije Onassis koja je neposredno upravljala naslijeđenim bogatstvom. Kasnije su ime i naslijeđe porodice ostali vezani uglavnom za fondaciju i za njenu kćerku Athinu.<ref name="ABC2003"/><ref name="Guardian2003">{{cite web |title=The last Onassis inherits billions - and the legacy of a tragic family |url=https://www.theguardian.com/world/2003/jan/29/helenasmith.jonhenley |website=The Guardian |date=29. 1. 2003 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Smrt == Christina Onassis umrla je 19. novembra 1988. u mjestu Tortuguitas u Argentini, u 37. godini života. Prve vijesti govorile su o srčanom udaru, a njena smrt izazvala je veliki međunarodni interes i dodatne istrage zbog izuzetne pažnje koju je javnost pridavala porodici Onassis.<ref name="LAT1988"/><ref name="WP1988"/> Sahranjena je na porodičnom ostrvu [[Skorpios]].<ref name="LAT1988"/> Christina Onassis ostala je jedna od najpoznatijih nasljednica 20. stoljeća. U javnom pamćenju njeno ime povezuje se s bogatstvom porodice Onassis, ali i s pričom o tragičnom rasapu jedne od najpoznatijih svjetskih poslovnih dinastija.<ref name="Guardian2003"/><ref name="ABCJewels"/> {{DEFAULTSORT:Onassis, Christina}} [[Kategorija:Rođeni 1950.]] [[Kategorija:Umrli 1988.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, Manhattan]] ltsjgjkns9oy4biaaptd7igjz14yiub 3824150 3824126 2026-04-04T16:51:32Z KWiki 9400 [[Kategorija:Biografije, Manhattan]] uklonjena; [[Kategorija:Biografije, New York]] dodata (uz pomoć [[Wikipedia:HotCat|HotCat]]a) 3824150 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Christina Onassis | slika = Christina Onassis 1978.jpg | opis = Christina Onassis 1978. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1950|12|11}} | mjesto_rođenja = [[Manhattan]], [[New York]], [[Sjedinjene Američke Države]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|1988|11|19|1950|12|11}} | mjesto_smrti = [[Tortuguitas]], [[Argentina]] }} '''Christina Onassis''' ({{jez-el|Χριστίνα Ωνάση}}; [[Manhattan]], [[11. decembar]] [[1950]] – [[Tortuguitas]], [[19. novembar]] [[1988]]) bila je grčko-argentinska poslovna žena i javna ličnost, najpoznatija kao kći brodovlasnika [[Aristotle Onassis|Aristotela Onassisa]] i nasljednica porodičnog bogatstva porodice Onassis.<ref name="LAT1988">{{cite web |title=Christina Onassis Dies; Investigation Ordered |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-11-20-mn-495-story.html |website=Los Angeles Times |date=20. 11. 1988 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="WP1988">{{cite web |title=Christina Onassis Dies in Argentina |url=https://www.washingtonpost.com/archive/local/1988/11/20/christina-onassis-dies-in-argentina/71dfce2d-0905-4075-9359-6148e701e658/ |website=The Washington Post |date=20. 11. 1988 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> [[Datoteka:Christina O.jpg|mini|desno|Jahta ''Christina O'', povezana s porodicom Onassis.]] == Porodica i rano razdoblje == Rođena je kao jedina kći Aristotela Onassisa i Athine Livanos. Imala je starijeg brata [[Alexander Onassis|Alexandera Onassisa]]. Djetinjstvo i mladost provela je između [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenih Američkih Država]], [[Grčka|Grčke]], [[Francuska|Francuske]] i [[Ujedinjeno Kraljevstvo|Ujedinjenog Kraljevstva]], u porodici koja je u to vrijeme bila među najpoznatijima u svjetskom poslovnom i društvenom životu.<ref name="LAT1988"/><ref name="OnassisFoundation">{{cite web |title=Onassis Foundation |url=https://www.onassis.org/ |website=Onassis Foundation |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Njena porodična historija bila je obilježena nizom teških gubitaka. Brat Alexander poginuo je 1973. u avionskoj nesreći, majka Athina Livanos umrla je 1974, a otac Aristotel Onassis 1975. godine.<ref name="LAT1988"/><ref name="BritannicaAristotle">{{cite web |title=Aristotle Socrates Onassis |url=https://www.britannica.com/money/Aristotle-Socrates-Onassis |website=Encyclopaedia Britannica |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Nakon očeve smrti Christina je postala ključna nasljednica porodične imovine i preuzela istaknutu ulogu u poslovnom naslijeđu porodice Onassis.<ref name="ABCJewels">{{cite web |title=Onassis diamonds fetch $14m |url=https://www.abc.net.au/news/2008-06-12/onassis-diamonds-fetch-14m/2468602 |website=ABC News |date=12. 6. 2008 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Javna slika i privatni život == Christina Onassis dugo je bila predmet pojačane pažnje svjetskih medija, kako zbog ogromnog nasljedstva tako i zbog privatnog života. U javnosti je često predstavljana kao simbol bogatstva i glamura, ali i lične nesreće, jer su se vijesti o porodičnim tragedijama, zdravstvenim problemima i njenim brakovima redovno pojavljivale u međunarodnoj štampi.<ref name="LAT1988"/><ref name="WP1988"/> Udavala se četiri puta. Iz braka s Thierryjem Rousselom dobila je kćerku [[Athina Onassis|Athinu Onassis]], koja je poslije njene smrti postala nasljednica većeg dijela njenog bogatstva.<ref name="ABC2003">{{cite web |title=Onassis Heiress Turns 18, Inherits Billions |url=https://abcnews.go.com/GMA/story?id=125862&page=1 |website=ABC News |date=29. 1. 2003 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Guardian2006">{{cite web |title=Legal row taints special day for Onassis heiress Athina |url=https://www.theguardian.com/world/2006/jan/28/topstories3.mainsection |website=The Guardian |date=28. 1. 2006 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Uloga u naslijeđu porodice Onassis == Nakon smrti Aristotela Onassisa Christina je bila povezana i s [[Alexander S. Onassis Foundation|Fondacijom Alexander S. Onassis]], ustanovom osnovanom u spomen na njenog brata. Bila je prva predsjednica fondacije sve do svoje smrti 1988. godine.<ref name="Fundit">{{cite web |title=Onassis Foundation |url=https://fundit.fr/en/institutions/onassis-foundation |website=FUNDIT |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Njena javna uloga bila je posebna i zbog toga što je predstavljala posljednju generaciju uže porodice osnivača dinastije Onassis koja je neposredno upravljala naslijeđenim bogatstvom. Kasnije su ime i naslijeđe porodice ostali vezani uglavnom za fondaciju i za njenu kćerku Athinu.<ref name="ABC2003"/><ref name="Guardian2003">{{cite web |title=The last Onassis inherits billions - and the legacy of a tragic family |url=https://www.theguardian.com/world/2003/jan/29/helenasmith.jonhenley |website=The Guardian |date=29. 1. 2003 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Smrt == Christina Onassis umrla je 19. novembra 1988. u mjestu Tortuguitas u Argentini, u 37. godini života. Prve vijesti govorile su o srčanom udaru, a njena smrt izazvala je veliki međunarodni interes i dodatne istrage zbog izuzetne pažnje koju je javnost pridavala porodici Onassis.<ref name="LAT1988"/><ref name="WP1988"/> Sahranjena je na porodičnom ostrvu [[Skorpios]].<ref name="LAT1988"/> Christina Onassis ostala je jedna od najpoznatijih nasljednica 20. stoljeća. U javnom pamćenju njeno ime povezuje se s bogatstvom porodice Onassis, ali i s pričom o tragičnom rasapu jedne od najpoznatijih svjetskih poslovnih dinastija.<ref name="Guardian2003"/><ref name="ABCJewels"/> {{DEFAULTSORT:Onassis, Christina}} [[Kategorija:Rođeni 1950.]] [[Kategorija:Umrli 1988.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, New York]] j8lmg5fd23yx24mozmeo7yqajlkrg56 0 532912 3824128 2026-04-04T16:29:05Z Mhare 481 Nova stranica: {{Infokutija biografija | ime = Kyriaki Papadopoulou | slika = Marinella2008.jpg | opis = Marinella 2008. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1938|5|19}} | mjesto_rođenja = [[Solun]], [[Grčka]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|2026|3|28|1938|5|19}} | mjesto_smrti = [[Atina]], [[Grčka]] }} '''Kyriaki Papadopoulou''' ({{jez-el|Κυριακή Παπαδοπούλου}}; [[Solun]], [[19. maj]] [[1938]] – [[Atina]], 28. mart... 3824128 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Kyriaki Papadopoulou | slika = Marinella2008.jpg | opis = Marinella 2008. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1938|5|19}} | mjesto_rođenja = [[Solun]], [[Grčka]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|2026|3|28|1938|5|19}} | mjesto_smrti = [[Atina]], [[Grčka]] }} '''Kyriaki Papadopoulou''' ({{jez-el|Κυριακή Παπαδοπούλου}}; [[Solun]], [[19. maj]] [[1938]] – [[Atina]], [[28. mart]] [[2026]]), poznatija pod umjetničkim imenom '''Marinella''' ({{jez-el|Μαρινέλλα}}), bila je grčka pjevačica i glumica, jedna od najpoznatijih izvođačica [[laïko]] i popularne muzike u Grčkoj tokom druge polovine 20. i početka 21. stoljeća.<ref name="ToVimaObit">{{cite web |title=Marinella, Queen of Greek Folk-Pop Music, Dies at 87 |url=https://www.tovima.com/culture/marinella-queen-of-greek-folk-pop-music-dies-at-87/ |website=TO BHMA International Edition |date=28. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="GreekNewsUSA">{{cite web |title=Marinella, singer with unique voice and stage presence, dies at 88 |url=https://www.greeknewsusa.com/marinella-singer-with-unique-voice-and-stage-presence-dies-at-88/ |website=Greek News USA |date=29. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Rani život i početak karijere == Rođena je 19. maja 1938. u [[Solun]]u kao Kyriaki Papadopoulou, u porodici grčkih izbjeglica iz [[Carigrad]]a.<ref name="ToVimaObit"/><ref name="GreekNewsUSA"/> Kao dijete je nastupala na radiju i u dječijim predstavama, a profesionalnu muzičku karijeru započela je sredinom 1950-ih.<ref name="GreekNewsUSA"/> Umjetničko ime Marinella dobila je na početku karijere, nakon čega je pod tim imenom postala poznata široj publici.<ref name="GreekNewsUSA"/> Njen uspon bio je povezan i sa saradnjom sa [[Stelios Kazantzidis|Steliosom Kazantzidisom]], s kojim je nastupala i snimala tokom ranog dijela karijere. Njihov duet ubraja se među najpoznatije u historiji grčke popularne muzike.<ref name="ToVimaObit"/> == Muzička karijera == Marinella je tokom višedecenijske karijere izgradila status jedne od centralnih ličnosti grčke zabavne i narodne muzike. Sarađivala je s brojnim značajnim grčkim kompozitorima i tekstopiscima, među kojima su bili [[Mikis Theodorakis]], [[Manos Hadjidakis]], [[Stavros Xarchakos]] i drugi.<ref name="ToVimaObit"/> Posebno je bila poznata po scenskom nastupu, snažnom glasu i spoju pjevačke i glumačke izražajnosti, zbog čega je u Grčkoj stekla gotovo simboličan status.<ref name="ToVimaObit"/> Godine 1974. predstavljala je Grčku na [[Pjesma Evrovizije 1974.|Pjesmi Evrovizije]] u [[Brighton]]u, što je bilo prvo grčko učešće na tom takmičenju.<ref name="EurovisionGreek">{{cite web |title=Greece in Eurovision: Passion, Scandals and Sequins |url=https://www.tovima.com/celebrities/greece-in-eurovision-passion-scandals-and-sequins/ |website=TO BHMA International Edition |date=14. 5. 2025 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Eurovision2024">{{cite web |title=Greece Ready to Roll the Dice at Eurovision 2024 |url=https://www.tovima.com/stories/greece-ready-to-roll-the-dice-at-eurovision-2024/ |website=TO BHMA International Edition |date=7. 5. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Tokom karijere objavila je veliki broj albuma, a njeni koncerti i nastupi ostali su važan dio savremene grčke muzičke kulture.<ref name="ToVimaObit"/> == Značaj i javna slika == U Grčkoj je Marinella važila za jednu od najutjecajnijih i najprepoznatljivijih pjevačica svog vremena. Mediji i kritika isticali su da je scenski nastup popularne pjevačice pretvorila u oblik šireg muzičko-teatarskog izraza, s velikim orkestrima, razrađenom scenografijom i snažnim ličnim pečatom.<ref name="ToVimaObit"/> Nastupala je i izvan Grčke, uključujući [[Sjedinjene Američke Države]], [[Australija|Australiju]], [[Njemačka|Njemačku]] i [[Brazil]].<ref name="ToVimaObit"/> == Bolest i smrt == U septembru 2024. kolabirala je na pozornici tokom nastupa u Odeonu Heroda Atičkog u Ateni, nakon čega je hospitalizirana zbog teškog moždanog udara.<ref name="Stroke2024">{{cite web |title=Greek Singer Marinella in Stable, Critical Condition After Stroke |url=https://www.tovima.com/culture/greek-singer-marinella-in-stable-critical-condition-after-stroke/ |website=TO BHMA International Edition |date=26. 9. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Stroke2025">{{cite web |title=Greek Singer Marinella Struggles to Recover from Stroke |url=https://www.tovima.com/society/greek-singer-marinella-struggles-to-recover-from-stroke/ |website=TO BHMA International Edition |date=28. 11. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Nakon višemjesečnog liječenja povukla se iz javnosti, a umrla je 28. marta 2026. u Ateni.<ref name="ToVimaObit"/><ref name="NeosKosmos">{{cite web |title=Greek singer Marinella dies aged 87 |url=https://neoskosmos.com/en/2026/03/29/news/greek-singer-marinella-dies-aged-87/ |website=Neos Kosmos |date=29. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Naslijeđe == Marinella se smatra jednom od ključnih figura moderne grčke muzike. Njena dugotrajna karijera, utjecaj na razvoj scenskog izraza i popularnost kroz više generacija učinili su je trajnim dijelom grčke kulturne historije.<ref name="ToVimaObit"/> {{DEFAULTSORT:Papadopoulou, Kyriaki}} [[Kategorija:Biografije, Grčka]] [[Kategorija:Rođeni 1938.]] [[Kategorija:Umrli 2026.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} 9ifnno2lq96139gvxmu61lr1rr27r6y 3824129 3824128 2026-04-04T16:30:41Z Mhare 481 + 3824129 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Kyriaki Papadopoulou | slika = Marinella2008.jpg | opis = Marinella 2008. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1938|5|19}} | mjesto_rođenja = [[Solun]], [[Grčka]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|2026|3|28|1938|5|19}} | mjesto_smrti = [[Atina]], [[Grčka]] }} '''Kyriaki Papadopoulou''' ({{jez-el|Κυριακή Παπαδοπούλου}}; [[Solun]], [[19. maj]] [[1938]] – [[Atina]], [[28. mart]] [[2026]]), poznatija pod umjetničkim imenom '''Marinella''' ({{jez-el|Μαρινέλλα}}), bila je grčka pjevačica i glumica, jedna od najpoznatijih izvođačica [[laïko]] i popularne muzike u Grčkoj tokom druge polovine 20. i početka 21. stoljeća.<ref name="ToVimaObit">{{cite web |title=Marinella, Queen of Greek Folk-Pop Music, Dies at 87 |url=https://www.tovima.com/culture/marinella-queen-of-greek-folk-pop-music-dies-at-87/ |website=TO BHMA International Edition |date=28. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="GreekNewsUSA">{{cite web |title=Marinella, singer with unique voice and stage presence, dies at 88 |url=https://www.greeknewsusa.com/marinella-singer-with-unique-voice-and-stage-presence-dies-at-88/ |website=Greek News USA |date=29. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Rani život i početak karijere == Rođena je 19. maja 1938. u [[Solun]]u kao Kyriaki Papadopoulou, u porodici grčkih izbjeglica iz [[Carigrad]]a.<ref name="ToVimaObit"/><ref name="GreekNewsUSA"/> Kao dijete je nastupala na radiju i u dječijim predstavama, a profesionalnu muzičku karijeru započela je sredinom 1950-ih.<ref name="GreekNewsUSA"/> Umjetničko ime Marinella dobila je na početku karijere, nakon čega je pod tim imenom postala poznata široj publici.<ref name="GreekNewsUSA"/> Njen uspon bio je povezan i sa saradnjom sa [[Stelios Kazantzidis|Steliosom Kazantzidisom]], s kojim je nastupala i snimala tokom ranog dijela karijere. Njihov duet ubraja se među najpoznatije u historiji grčke popularne muzike.<ref name="ToVimaObit"/> == Muzička karijera == Marinella je tokom višedecenijske karijere izgradila status jedne od centralnih ličnosti grčke zabavne i narodne muzike. Sarađivala je s brojnim značajnim grčkim kompozitorima i tekstopiscima, među kojima su bili [[Mikis Theodorakis]], [[Manos Hadjidakis]], [[Stavros Xarchakos]] i drugi.<ref name="ToVimaObit"/> Posebno je bila poznata po scenskom nastupu, snažnom glasu i spoju pjevačke i glumačke izražajnosti, zbog čega je u Grčkoj stekla gotovo simboličan status.<ref name="ToVimaObit"/> Godine 1974. predstavljala je Grčku na [[Eurosong 1974.|Pjesmi Evrovizije]] u [[Brighton]]u, što je bilo prvo grčko učešće na tom takmičenju.<ref name="EurovisionGreek">{{cite web |title=Greece in Eurovision: Passion, Scandals and Sequins |url=https://www.tovima.com/celebrities/greece-in-eurovision-passion-scandals-and-sequins/ |website=TO BHMA International Edition |date=14. 5. 2025 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Eurovision2024">{{cite web |title=Greece Ready to Roll the Dice at Eurovision 2024 |url=https://www.tovima.com/stories/greece-ready-to-roll-the-dice-at-eurovision-2024/ |website=TO BHMA International Edition |date=7. 5. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Tokom karijere objavila je veliki broj albuma, a njeni koncerti i nastupi ostali su važan dio savremene grčke muzičke kulture.<ref name="ToVimaObit"/> U Grčkoj je Marinella važila za jednu od najutjecajnijih i najprepoznatljivijih pjevačica svog vremena. Mediji i kritika isticali su da je scenski nastup popularne pjevačice pretvorila u oblik šireg muzičko-teatarskog izraza, s velikim orkestrima, razrađenom scenografijom i snažnim ličnim pečatom.<ref name="ToVimaObit"/> Nastupala je i izvan Grčke, uključujući [[Sjedinjene Američke Države]], [[Australija|Australiju]], [[Njemačka|Njemačku]] i [[Brazil]].<ref name="ToVimaObit"/> == Bolest i smrt == U septembru 2024. kolabirala je na pozornici tokom nastupa u Odeonu Heroda Atičkog u Ateni, nakon čega je hospitalizirana zbog teškog moždanog udara.<ref name="Stroke2024">{{cite web |title=Greek Singer Marinella in Stable, Critical Condition After Stroke |url=https://www.tovima.com/culture/greek-singer-marinella-in-stable-critical-condition-after-stroke/ |website=TO BHMA International Edition |date=26. 9. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Stroke2025">{{cite web |title=Greek Singer Marinella Struggles to Recover from Stroke |url=https://www.tovima.com/society/greek-singer-marinella-struggles-to-recover-from-stroke/ |website=TO BHMA International Edition |date=28. 11. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Nakon višemjesečnog liječenja povukla se iz javnosti, a umrla je 28. marta 2026. u Ateni.<ref name="ToVimaObit"/><ref name="NeosKosmos">{{cite web |title=Greek singer Marinella dies aged 87 |url=https://neoskosmos.com/en/2026/03/29/news/greek-singer-marinella-dies-aged-87/ |website=Neos Kosmos |date=29. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Marinella se smatra jednom od ključnih figura moderne grčke muzike. Njena dugotrajna karijera, utjecaj na razvoj scenskog izraza i popularnost kroz više generacija učinili su je trajnim dijelom grčke kulturne historije.<ref name="ToVimaObit"/> {{DEFAULTSORT:Papadopoulou, Kyriaki}} [[Kategorija:Rođeni 1938.]] [[Kategorija:Umrli 2026.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, Solun]] p3acsfkuhiqrlbxnboew278zr7cf4lm 3824141 3824129 2026-04-04T16:43:22Z AnToni 2325 [[Kategorija:Grčke pjevačice]] dodata (uz pomoć [[Wikipedia:HotCat|HotCat]]a) 3824141 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Kyriaki Papadopoulou | slika = Marinella2008.jpg | opis = Marinella 2008. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1938|5|19}} | mjesto_rođenja = [[Solun]], [[Grčka]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|2026|3|28|1938|5|19}} | mjesto_smrti = [[Atina]], [[Grčka]] }} '''Kyriaki Papadopoulou''' ({{jez-el|Κυριακή Παπαδοπούλου}}; [[Solun]], [[19. maj]] [[1938]] – [[Atina]], [[28. mart]] [[2026]]), poznatija pod umjetničkim imenom '''Marinella''' ({{jez-el|Μαρινέλλα}}), bila je grčka pjevačica i glumica, jedna od najpoznatijih izvođačica [[laïko]] i popularne muzike u Grčkoj tokom druge polovine 20. i početka 21. stoljeća.<ref name="ToVimaObit">{{cite web |title=Marinella, Queen of Greek Folk-Pop Music, Dies at 87 |url=https://www.tovima.com/culture/marinella-queen-of-greek-folk-pop-music-dies-at-87/ |website=TO BHMA International Edition |date=28. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="GreekNewsUSA">{{cite web |title=Marinella, singer with unique voice and stage presence, dies at 88 |url=https://www.greeknewsusa.com/marinella-singer-with-unique-voice-and-stage-presence-dies-at-88/ |website=Greek News USA |date=29. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Rani život i početak karijere == Rođena je 19. maja 1938. u [[Solun]]u kao Kyriaki Papadopoulou, u porodici grčkih izbjeglica iz [[Carigrad]]a.<ref name="ToVimaObit"/><ref name="GreekNewsUSA"/> Kao dijete je nastupala na radiju i u dječijim predstavama, a profesionalnu muzičku karijeru započela je sredinom 1950-ih.<ref name="GreekNewsUSA"/> Umjetničko ime Marinella dobila je na početku karijere, nakon čega je pod tim imenom postala poznata široj publici.<ref name="GreekNewsUSA"/> Njen uspon bio je povezan i sa saradnjom sa [[Stelios Kazantzidis|Steliosom Kazantzidisom]], s kojim je nastupala i snimala tokom ranog dijela karijere. Njihov duet ubraja se među najpoznatije u historiji grčke popularne muzike.<ref name="ToVimaObit"/> == Muzička karijera == Marinella je tokom višedecenijske karijere izgradila status jedne od centralnih ličnosti grčke zabavne i narodne muzike. Sarađivala je s brojnim značajnim grčkim kompozitorima i tekstopiscima, među kojima su bili [[Mikis Theodorakis]], [[Manos Hadjidakis]], [[Stavros Xarchakos]] i drugi.<ref name="ToVimaObit"/> Posebno je bila poznata po scenskom nastupu, snažnom glasu i spoju pjevačke i glumačke izražajnosti, zbog čega je u Grčkoj stekla gotovo simboličan status.<ref name="ToVimaObit"/> Godine 1974. predstavljala je Grčku na [[Eurosong 1974.|Pjesmi Evrovizije]] u [[Brighton]]u, što je bilo prvo grčko učešće na tom takmičenju.<ref name="EurovisionGreek">{{cite web |title=Greece in Eurovision: Passion, Scandals and Sequins |url=https://www.tovima.com/celebrities/greece-in-eurovision-passion-scandals-and-sequins/ |website=TO BHMA International Edition |date=14. 5. 2025 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Eurovision2024">{{cite web |title=Greece Ready to Roll the Dice at Eurovision 2024 |url=https://www.tovima.com/stories/greece-ready-to-roll-the-dice-at-eurovision-2024/ |website=TO BHMA International Edition |date=7. 5. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Tokom karijere objavila je veliki broj albuma, a njeni koncerti i nastupi ostali su važan dio savremene grčke muzičke kulture.<ref name="ToVimaObit"/> U Grčkoj je Marinella važila za jednu od najutjecajnijih i najprepoznatljivijih pjevačica svog vremena. Mediji i kritika isticali su da je scenski nastup popularne pjevačice pretvorila u oblik šireg muzičko-teatarskog izraza, s velikim orkestrima, razrađenom scenografijom i snažnim ličnim pečatom.<ref name="ToVimaObit"/> Nastupala je i izvan Grčke, uključujući [[Sjedinjene Američke Države]], [[Australija|Australiju]], [[Njemačka|Njemačku]] i [[Brazil]].<ref name="ToVimaObit"/> == Bolest i smrt == U septembru 2024. kolabirala je na pozornici tokom nastupa u Odeonu Heroda Atičkog u Ateni, nakon čega je hospitalizirana zbog teškog moždanog udara.<ref name="Stroke2024">{{cite web |title=Greek Singer Marinella in Stable, Critical Condition After Stroke |url=https://www.tovima.com/culture/greek-singer-marinella-in-stable-critical-condition-after-stroke/ |website=TO BHMA International Edition |date=26. 9. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Stroke2025">{{cite web |title=Greek Singer Marinella Struggles to Recover from Stroke |url=https://www.tovima.com/society/greek-singer-marinella-struggles-to-recover-from-stroke/ |website=TO BHMA International Edition |date=28. 11. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Nakon višemjesečnog liječenja povukla se iz javnosti, a umrla je 28. marta 2026. u Ateni.<ref name="ToVimaObit"/><ref name="NeosKosmos">{{cite web |title=Greek singer Marinella dies aged 87 |url=https://neoskosmos.com/en/2026/03/29/news/greek-singer-marinella-dies-aged-87/ |website=Neos Kosmos |date=29. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Marinella se smatra jednom od ključnih figura moderne grčke muzike. Njena dugotrajna karijera, utjecaj na razvoj scenskog izraza i popularnost kroz više generacija učinili su je trajnim dijelom grčke kulturne historije.<ref name="ToVimaObit"/> {{DEFAULTSORT:Papadopoulou, Kyriaki}} [[Kategorija:Rođeni 1938.]] [[Kategorija:Umrli 2026.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, Solun]] [[Kategorija:Grčke pjevačice]] im1cunjw7jf76ntq0p3n23t8f7180d3 3824144 3824141 2026-04-04T16:44:18Z Mhare 481 3824144 wikitext text/x-wiki {{Infokutija biografija | ime = Kyriaki Papadopoulou | slika = Marinella2008.jpg | opis = Marinella 2008. godine | datum_rođenja = {{Datum rođenja|1938|5|19}} | mjesto_rođenja = [[Solun]], [[Grčka]] | datum_smrti = {{Datum smrti i godine|2026|3|28|1938|5|19}} | mjesto_smrti = [[Atina]], [[Grčka]] }} '''Kyriaki Papadopoulou''' ({{jez-el|Κυριακή Παπαδοπούλου}}; [[Solun]], [[19. maj]] [[1938.]] – [[Atina]], [[28. mart]] [[2026]]), poznatija pod umjetničkim imenom '''Marinella''' ({{jez-el|Μαρινέλλα}}), bila je grčka pjevačica i glumica, jedna od najpoznatijih izvođačica [[laïko]] i popularne muzike u Grčkoj tokom druge polovine 20. i početka 21. stoljeća.<ref name="ToVimaObit">{{cite web |title=Marinella, Queen of Greek Folk-Pop Music, Dies at 87 |url=https://www.tovima.com/culture/marinella-queen-of-greek-folk-pop-music-dies-at-87/ |website=TO BHMA International Edition |date=28. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="GreekNewsUSA">{{cite web |title=Marinella, singer with unique voice and stage presence, dies at 88 |url=https://www.greeknewsusa.com/marinella-singer-with-unique-voice-and-stage-presence-dies-at-88/ |website=Greek News USA |date=29. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> == Rani život i početak karijere == Rođena je 19. maja 1938. u [[Solun]]u kao Kyriaki Papadopoulou, u porodici grčkih izbjeglica iz [[Carigrad]]a.<ref name="ToVimaObit"/><ref name="GreekNewsUSA"/> Kao dijete je nastupala na radiju i u dječijim predstavama, a profesionalnu muzičku karijeru započela je sredinom 1950-ih.<ref name="GreekNewsUSA"/> Umjetničko ime Marinella dobila je na početku karijere, nakon čega je pod tim imenom postala poznata široj publici.<ref name="GreekNewsUSA"/> Njen uspon bio je povezan i sa saradnjom sa [[Stelios Kazantzidis|Steliosom Kazantzidisom]], s kojim je nastupala i snimala tokom ranog dijela karijere. Njihov duet ubraja se među najpoznatije u historiji grčke popularne muzike.<ref name="ToVimaObit"/> == Muzička karijera == Marinella je tokom višedecenijske karijere izgradila status jedne od centralnih ličnosti grčke zabavne i narodne muzike. Sarađivala je s brojnim značajnim grčkim kompozitorima i tekstopiscima, među kojima su bili [[Mikis Theodorakis]], [[Manos Hadjidakis]], [[Stavros Xarchakos]] i drugi.<ref name="ToVimaObit"/> Posebno je bila poznata po scenskom nastupu, snažnom glasu i spoju pjevačke i glumačke izražajnosti, zbog čega je u Grčkoj stekla gotovo simboličan status.<ref name="ToVimaObit"/> Godine 1974. predstavljala je Grčku na [[Eurosong 1974.|Pjesmi Evrovizije]] u [[Brighton]]u, što je bilo prvo grčko učešće na tom takmičenju.<ref name="EurovisionGreek">{{cite web |title=Greece in Eurovision: Passion, Scandals and Sequins |url=https://www.tovima.com/celebrities/greece-in-eurovision-passion-scandals-and-sequins/ |website=TO BHMA International Edition |date=14. 5. 2025 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Eurovision2024">{{cite web |title=Greece Ready to Roll the Dice at Eurovision 2024 |url=https://www.tovima.com/stories/greece-ready-to-roll-the-dice-at-eurovision-2024/ |website=TO BHMA International Edition |date=7. 5. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Tokom karijere objavila je veliki broj albuma, a njeni koncerti i nastupi ostali su važan dio savremene grčke muzičke kulture.<ref name="ToVimaObit"/> U Grčkoj je Marinella važila za jednu od najutjecajnijih i najprepoznatljivijih pjevačica svog vremena. Mediji i kritika isticali su da je scenski nastup popularne pjevačice pretvorila u oblik šireg muzičko-teatarskog izraza, s velikim orkestrima, razrađenom scenografijom i snažnim ličnim pečatom.<ref name="ToVimaObit"/> Nastupala je i izvan Grčke, uključujući [[Sjedinjene Američke Države]], [[Australija|Australiju]], [[Njemačka|Njemačku]] i [[Brazil]].<ref name="ToVimaObit"/> == Bolest i smrt == U septembru 2024. kolabirala je na pozornici tokom nastupa u Odeonu Heroda Atičkog u Ateni, nakon čega je hospitalizirana zbog teškog moždanog udara.<ref name="Stroke2024">{{cite web |title=Greek Singer Marinella in Stable, Critical Condition After Stroke |url=https://www.tovima.com/culture/greek-singer-marinella-in-stable-critical-condition-after-stroke/ |website=TO BHMA International Edition |date=26. 9. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref><ref name="Stroke2025">{{cite web |title=Greek Singer Marinella Struggles to Recover from Stroke |url=https://www.tovima.com/society/greek-singer-marinella-struggles-to-recover-from-stroke/ |website=TO BHMA International Edition |date=28. 11. 2024 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Nakon višemjesečnog liječenja povukla se iz javnosti, a umrla je 28. marta 2026. u Ateni.<ref name="ToVimaObit"/><ref name="NeosKosmos">{{cite web |title=Greek singer Marinella dies aged 87 |url=https://neoskosmos.com/en/2026/03/29/news/greek-singer-marinella-dies-aged-87/ |website=Neos Kosmos |date=29. 3. 2026 |access-date=2. 4. 2026}}</ref> Marinella se smatra jednom od ključnih figura moderne grčke muzike. Njena dugotrajna karijera, utjecaj na razvoj scenskog izraza i popularnost kroz više generacija učinili su je trajnim dijelom grčke kulturne historije.<ref name="ToVimaObit"/> {{DEFAULTSORT:Papadopoulou, Kyriaki}} [[Kategorija:Rođeni 1938.]] [[Kategorija:Umrli 2026.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} [[Kategorija:Biografije, Solun]] [[Kategorija:Grčke pjevačice]] 8g4ijtvp8zh8cejzvr0gex82asgpugo 0 532913 3824131 2026-04-04T16:36:10Z Mhare 481 Preusmjereno na [[Marinella]] 3824131 wikitext text/x-wiki #PREUSMJERI[[Marinella]] ldgmf6nhhamksid484k39jgfjwquyez 0 532914 3824132 2026-04-04T16:39:55Z Mhare 481 + 3824132 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naselje | ime = Borakë | izvorno_ime = Borakë | izvorno_ime_jez = sq | naselje_vrsta = Selo | slika = Autostrada - Borakë.jpg | slika_opis = Pogled na Borakë | pushpin_karta = Albanija | pushpin_karta_opis = Lokacija u Albaniji | koordinate = {{coord|41|21|25|N|19|33|35|E|display=inline,title}} | podjela_vrsta = Država | podjela_ime = {{ZID|Albanija}} | podjela_vrsta1 = Okrug | podjela_ime1 = [[Okrug Drač]] | podjela_vrsta2 = Općina | podjela_ime2 = [[Shijak]] | podjela_vrsta3 = Administrativna jedinica | podjela_ime3 = Xhafzotaj | nadmorska_visina = 42 }} '''Borak''' ({{jez-sq|Borakë}}) jest selo u [[općina|općini]] [[Shijak]], u [[Okrug Drač|okrugu Drač]] u središnjoj [[Albanija|Albaniji]]. Nalazi se u nekadašnjoj općini Xhafzotaj, koja je nakon teritorijalne reforme u [[Albanija|Albaniji]] 2015. postala administrativna jedinica unutar općine Shijak.<ref name="GeoNames">{{cite web |title=Borakë |url=https://www.geonames.org/3186004/borake.html |website=GeoNames |access-date=4. 4. 2026}}</ref><ref name="Zakon2014">{{cite web |title=Ligj Nr. 115/2014 për ndarjen administrativo-territoriale të njësive të qeverisjes vendore në Republikën e Shqipërisë |url=https://qeverisjavendore.gov.al/wp-content/uploads/2024/08/Ligj-115_2014-Per-ndarjen-administrativo-territoriale-te-njesive-te-qeverisjes-vendore-ne-RSH.pdf |website=Qeverisja Vendore |language=sq |access-date=4. 4. 2026}}</ref> Borak se u literaturi navodi kao jedno od naselja u Albaniji povezanih s bošnjačkom zajednicom. U preglednom radu o slavenskim govorima u Albaniji selo Borakaj kod Drača opisano je kao naselje koje su u 19. stoljeću naselili [[Bošnjaci]].<ref name="Friedman">{{cite web |last=Friedman |first=Victor A. |title=Review Article: The Macedonian Dialects of Albania |url=https://home.uchicago.edu/vfriedm/Articles/Review73.pdf |website=University of Chicago |access-date=4. 4. 2026}}</ref> == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} {{DEFAULTSORT:Borake}} [[Kategorija:Naselja u Albaniji]] [[Kategorija:Okrug Drač]] qcn37ur4z0be265ag6e4a7mjkcqf5ga 1 532915 3824134 2026-04-04T16:42:05Z Mhare 481 Nova stranica: {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} 3824134 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} kxsvhwyypdogaj6tomu0mf406dvvb55 3824143 3824134 2026-04-04T16:43:36Z Mhare 481 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824143 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} bgtfy4hiibfc6v7mwmf7rkhdwna5y7v 1 532916 3824135 2026-04-04T16:42:15Z Mhare 481 Nova stranica: {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} 3824135 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} kxsvhwyypdogaj6tomu0mf406dvvb55 3824142 3824135 2026-04-04T16:43:25Z Mhare 481 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824142 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} bgtfy4hiibfc6v7mwmf7rkhdwna5y7v 1 532917 3824136 2026-04-04T16:42:22Z Mhare 481 Nova stranica: {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} 3824136 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} kxsvhwyypdogaj6tomu0mf406dvvb55 3824140 3824136 2026-04-04T16:43:19Z Mhare 481 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824140 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} bgtfy4hiibfc6v7mwmf7rkhdwna5y7v 1 532918 3824137 2026-04-04T16:42:32Z Mhare 481 Nova stranica: {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} 3824137 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} kxsvhwyypdogaj6tomu0mf406dvvb55 3824139 3824137 2026-04-04T16:43:11Z Mhare 481 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824139 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} bgtfy4hiibfc6v7mwmf7rkhdwna5y7v 1 532919 3824138 2026-04-04T16:42:46Z Mhare 481 Nova stranica: {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = geografija | tema2 = | tema3 = | država = Albanija | država2 = | država3 = }} 3824138 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = geografija | tema2 = | tema3 = | država = Albanija | država2 = | država3 = }} tqnc5jaoh0jq5o9neeenqo0p6xx84kt 0 532920 3824145 2026-04-04T16:48:57Z Mhare 481 + 3824145 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naučnik | ime = Nina Papavasiliou | slika = Nina Papavasiliou at The Rockefeller University.jpg | opis = Nina Papavasiliou 2013. godine | mjesto_rođenja = [[Solun]], [[Grčka]] | prebivalište = [[Heidelberg]], [[Njemačka]] | polje = [[imunologija]], [[molekularna biologija]] | radna_institucija = [[Njemački centar za istraživanje raka]]<br>[[Univerzitet Rockefeller]]<br>[[Univerzitet Yale]] | alma_mater = [[Koledž Oberlin]]<br>[[Univerzitet Rockefeller]] | doktorski_mentor = [[Michel C. Nussenzweig]] | poznat_po = istraživanja [[somatska hipermutacija|somatske hipermutacije]], AID/APOBEC-posredovanih promjena [[DNK]] i [[RNK]] te antigeničke varijacije kod ''[[Trypanosoma brucei]]'' | nagrade = ''Vilcek Prize for Creative Promise in Biomedical Science'' (2009)<ref name="Vilcek">{{cite web |title=F. Nina Papavasiliou |url=https://vilcek.org/prizes/prize-recipients/f-nina-papavasiliou/ |website=Vilcek Foundation |access-date=4. 4. 2026}}</ref><br>''NIH Director's Transformative Research Award''<ref name="NIHTRA">{{cite web |title=NIH Director's Transformative Research Award: Funded Research |url=https://commonfund.nih.gov/TRA/fundedresearch |website=NIH Common Fund |access-date=4. 4. 2026}}</ref><br>članica [[EMBO]]-a (od 2021)<ref name="EMBO2021">{{cite web |title=EMBO announces 64 newly elected members |url=https://www.embo.org/press-releases/embo-announces-64-newly-elected-members/ |website=EMBO |date=8. 6. 2021 |access-date=4. 4. 2026}}</ref> }} '''Nina Papavasiliou''' (također '''F. Nina Papavasiliou''') grčka je [[imunologija|imunologinja]] i [[molekularna biologija|molekularna biologinja]]. Vodi Odjel za imunološku raznolikost pri [[Njemački centar za istraživanje raka|Njemačkom centru za istraživanje raka]] (DKFZ) u [[Heidelberg]]u, a ujedno je i pridružena profesorica na [[Univerzitet Rockefeller|Univerzitetu Rockefeller]]. Najpoznatija je po radu na molekularnim mehanizmima koji stvaraju raznolikost imunološkog odgovora, posebno u području [[somatska hipermutacija|somatske hipermutacije]], citidinskih deaminaza iz porodice AID/APOBEC i antigeničke varijacije kod parazita ''[[Trypanosoma brucei]]''.<ref name="DKFZ">{{cite web |title=Immune Diversity |url=https://www.dkfz.de/en/immune-diversity |website=German Cancer Research Center |access-date=4. 4. 2026}}</ref><ref name="Vilcek"/> == Obrazovanje i karijera == Papavasiliou je rođena u [[Solun]]u u Grčkoj.<ref name="Vilcek"/> Dodiplomski studij biologije, uz dodatni studij njemačke književnosti, završila je 1992. na [[Koledž Oberlin|Koledžu Oberlin]] u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]].<ref name="Rock2011">{{cite web |title=Papavasiliou and Stavropoulos receive “transformative” NIH grant |url=https://www.rockefeller.edu/news/1515-papavasiliou-and-stavropoulos-receive-transformative-nih-grant/ |website=The Rockefeller University |date=20. 9. 2011 |access-date=4. 4. 2026}}</ref> Doktorat iz molekularne imunologije stekla je 1998. na [[Univerzitet Rockefeller|Univerzitetu Rockefeller]], u laboratoriji [[Michel C. Nussenzweig|Michela C. Nussenzweiga]].<ref name="Rock2011"/><ref name="Vilcek"/> Nakon postdoktorskog usavršavanja na [[Univerzitet Yale|Univerzitetu Yale]] vratila se na Univerzitet Rockefeller, gdje je 2001. postala docentica, a kasnije vanredna profesorica i voditeljica Laboratorije za biologiju limfocita.<ref name="Rock2011"/><ref name="RockWomen">{{cite web |title=Women in Science at Rockefeller |url=https://womenandscience.rockefeller.edu/women-in-science-at-rockefeller |website=The Rockefeller University |access-date=4. 4. 2026}}</ref> Od 2016. vodi Odjel za imunološku raznolikost pri DKFZ-u u Heidelbergu.<ref name="DKFZ"/><ref name="DKFZAward">{{cite web |title=ERC funding: How to deliver gene therapies to a specific target site |url=https://www.dkfz.de/en/news/press-releases/detail/erc-funding-how-to-deliver-gene-therapies-to-a-specific-target-site |website=German Cancer Research Center |date=21. 9. 2022 |access-date=4. 4. 2026}}</ref> == Naučni rad == Istraživanja Nine Papavasiliou usmjerena su na procese koji stvaraju genetičku i fenotipsku raznolikost u ćelijama, naročito u imunološkom sistemu.<ref name="DKFZ"/> Rani dio njenog rada bavio se mehanizmima pomoću kojih [[B-limfocit]]i preuređuju i mijenjaju gene za [[antitijelo|antitijela]], uključujući [[V(D)J rekombinacija|V(D)J rekombinaciju]] i somatsku hipermutaciju.<ref name="Science1997">{{cite journal |last1=Papavasiliou |first1=Fotini |last2=Casellas |first2=Rafael |last3=Suh |first3=Heikyung |last4=Qin |first4=Xiao-Feng |last5=Besmer |first5=Eva |last6=Pelanda |first6=Roberta |last7=Nemazee |first7=David |last8=Rajewsky |first8=Klaus |last9=Nussenzweig |first9=Michel C. |title=V(D)J Recombination in Mature B Cells: A Mechanism for Altering Antibody Responses |journal=Science |year=1997 |volume=278 |issue=5336 |pages=298–301 |doi=10.1126/science.278.5336.298 |pmid=9323210 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9323210/}}</ref><ref name="Nature2000">{{cite journal |last1=Papavasiliou |first1=F. Nina |last2=Schatz |first2=David G. |title=Cell-cycle-regulated DNA double-strand breaks in somatic hypermutation of immunoglobulin genes |journal=Nature |year=2000 |volume=408 |issue=6809 |pages=216–221 |doi=10.1038/35041599 |pmid=11089977 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11089977/}}</ref><ref name="Cell2002">{{cite journal |last1=Papavasiliou |first1=F. Nina |last2=Schatz |first2=David G. |title=Somatic hypermutation of immunoglobulin genes |journal=Cell |year=2002 |volume=109 |issue=2 Suppl |pages=S35–S44 |doi=10.1016/S0092-8674(02)00706-7 |pmid=11983151 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11983151/}}</ref> Posebno značajan dio njenog rada odnosi se na enzime AID/APOBEC, koji učestvuju u programiranim promjenama DNK i RNK. Njen istraživački rad pomogao je širem razumijevanju uloge tih enzima u imunološkom odgovoru, antivirusnoj odbrani i mutacijskim procesima povezanim s bolestima.<ref name="RNABiol2010">{{cite journal |last1=Hamilton |first1=Claire E. |last2=Papavasiliou |first2=F. Nina |last3=Rosenberg |first3=Brad R. |title=Diverse functions for DNA and RNA editing in the immune system |journal=RNA Biology |year=2010 |volume=7 |issue=2 |pages=220–228 |doi=10.4161/rna.7.2.11344 |pmid=20220309 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20220309/}}</ref><ref name="NatRevGen2022">{{cite journal |last1=Pecori |first1=Riccardo |last2=Di Giorgio |first2=Selena |last3=Lorenzo |first3=Jose P. |last4=Papavasiliou |first4=F. Nina |title=Functions and consequences of AID/APOBEC-mediated DNA and RNA deamination |journal=Nature Reviews Genetics |year=2022 |volume=23 |issue=8 |pages=505–518 |doi=10.1038/s41576-022-00470-z |pmid=35256818 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35256818/}}</ref> Papavasiliou je također istraživala uređivanje RNK u širem transkriptomu. Njena grupa pokazala je da enzim APOBEC1 uređuje mnogo više RNK-meta nego što se ranije mislilo, čime je prošireno razumijevanje RNK-uređivanja izvan klasičnog primjera apolipoproteina B.<ref name="NSMB2011">{{cite journal |last1=Rosenberg |first1=Brad R. |last2=Hamilton |first2=Claire E. |last3=Mwangi |first3=Michael M. |last4=Dewell |first4=Scott |last5=Papavasiliou |first5=F. Nina |title=Transcriptome-wide sequencing reveals numerous APOBEC1 mRNA-editing targets in transcript 3′ UTRs |journal=Nature Structural & Molecular Biology |year=2011 |volume=18 |issue=2 |pages=230–236 |doi=10.1038/nsmb.1975 |pmid=21258325 |pmc=3075553 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21258325/}}</ref> Kasniji dio njenog rada obuhvatio je i proučavanje antigeničke varijacije kod afričkog parazita ''Trypanosoma brucei'', uz nastojanje da se razjasni kako taj organizam stalno mijenja površinske proteine i tako izbjegava odgovor domaćinovog imunološkog sistema.<ref name="Vilcek"/><ref name="RockTryp2009">{{cite web |title=Parasite breaks its own DNA to avoid detection |url=https://www.rockefeller.edu/news/1781-parasite-breaks-its-own-dna-to-avoid-detection/ |website=The Rockefeller University |date=15. 4. 2009 |access-date=4. 4. 2026}}</ref><ref name="RockTryp2015">{{cite web |title=To survive, a parasite mixes and matches its disguises, study suggests |url=https://www.rockefeller.edu/news/9391-to-survive-a-parasite-mixes-and-matches-its-disguises-study-suggests/ |website=The Rockefeller University |date=26. 3. 2015 |access-date=4. 4. 2026}}</ref> == Priznanja == Papavasiliou je dobitnica nagrade ''Vilcek Prize for Creative Promise in Biomedical Science'' iz 2009. godine.<ref name="Vilcek"/> Godine 2011. dobila je ''NIH Director's Transformative Research Award'' za projekat razvoja novih pristupa izradi terapijskih antitijela.<ref name="NIHTRA"/><ref name="Rock2011"/> Godine 2021. izabrana je za članicu [[EMBO]]-a.<ref name="EMBO2021"/> DKFZ navodi i da je 2021. dobila prvu DKFZ-ovu inovacijsku nagradu, a 2022. evropsko finansiranje za razvoj ciljane isporuke genskih terapija.<ref name="DKFZAward"/> == Odabrani radovi == * {{cite journal |last1=Papavasiliou |first1=Fotini |last2=Casellas |first2=Rafael |last3=Suh |first3=Heikyung |last4=Qin |first4=Xiao-Feng |last5=Besmer |first5=Eva |last6=Pelanda |first6=Roberta |last7=Nemazee |first7=David |last8=Rajewsky |first8=Klaus |last9=Nussenzweig |first9=Michel C. |title=V(D)J Recombination in Mature B Cells: A Mechanism for Altering Antibody Responses |journal=Science |year=1997 |volume=278 |issue=5336 |pages=298–301 |doi=10.1126/science.278.5336.298 |pmid=9323210 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9323210/}} * {{cite journal |last1=Papavasiliou |first1=F. Nina |last2=Schatz |first2=David G. |title=Cell-cycle-regulated DNA double-strand breaks in somatic hypermutation of immunoglobulin genes |journal=Nature |year=2000 |volume=408 |issue=6809 |pages=216–221 |doi=10.1038/35041599 |pmid=11089977 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11089977/}} * {{cite journal |last1=Papavasiliou |first1=F. Nina |last2=Schatz |first2=David G. |title=Somatic hypermutation of immunoglobulin genes |journal=Cell |year=2002 |volume=109 |issue=2 Suppl |pages=S35–S44 |doi=10.1016/S0092-8674(02)00706-7 |pmid=11983151 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11983151/}} * {{cite journal |last1=Dickerson |first1=Sarah K. |last2=Market |first2=Eleonora |last3=Besmer |first3=Eva |last4=Papavasiliou |first4=F. Nina |title=AID mediates hypermutation by deaminating single stranded DNA |journal=The Journal of Experimental Medicine |year=2003 |volume=197 |issue=10 |pages=1291–1296 |doi=10.1084/jem.20030481 |pmid=12756266 |pmc=2193777 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/12756266/}} * {{cite journal |last1=Besmer |first1=Eva |last2=Market |first2=Eleonora |last3=Papavasiliou |first3=F. Nina |title=The transcription elongation complex directs activation-induced cytidine deaminase-mediated DNA deamination |journal=Molecular and Cellular Biology |year=2006 |volume=26 |issue=11 |pages=4378–4385 |doi=10.1128/MCB.02375-05 |pmid=16705187 |pmc=1489098 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16705187/}} * {{cite journal |last1=Rosenberg |first1=Brad R. |last2=Papavasiliou |first2=F. Nina |title=Beyond SHM and CSR: AID and related cytidine deaminases in the host response to viral infection |journal=Advances in Immunology |year=2007 |volume=94 |pages=215–244 |doi=10.1016/S0065-2776(06)94006-7 |pmid=17560276 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17560276/}} * {{cite journal |last1=Rosenberg |first1=Brad R. |last2=Hamilton |first2=Claire E. |last3=Mwangi |first3=Michael M. |last4=Dewell |first4=Scott |last5=Papavasiliou |first5=F. Nina |title=Transcriptome-wide sequencing reveals numerous APOBEC1 mRNA-editing targets in transcript 3′ UTRs |journal=Nature Structural & Molecular Biology |year=2011 |volume=18 |issue=2 |pages=230–236 |doi=10.1038/nsmb.1975 |pmid=21258325 |pmc=3075553 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21258325/}} * {{cite journal |last1=Fritz |first1=Eva L. |last2=Razas |first2=Maria |last3=McBride |first3=Katherine M. |last4=Jankovic |first4=Mila |last5=Villamil |first5=Julian |last6=Wei |first6=Patrick |last7=Schaffer |first7=Leigh |last8=Ilieva |first8=Vanya |last9=Yannoutsos |first9=Nikos |last10=Marinov |first10=Georgi K. |last11=Williams |first11=Michael |last12=Roa |first12=Sergio |last13=Scharff |first13=Matthew D. |last14=Nussenzweig |first14=André |last15=Papavasiliou |first15=Nina |title=A comprehensive analysis of the effects of the deaminase AID on chromatin |journal=Nature Immunology |year=2013 |volume=14 |issue=7 |pages=749–755 |doi=10.1038/ni.2616 |pmid=23708250 |pmc=3688651 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23708250/}} * {{cite journal |last1=Pecori |first1=Riccardo |last2=Di Giorgio |first2=Selena |last3=Lorenzo |first3=Jose P. |last4=Papavasiliou |first4=F. Nina |title=Functions and consequences of AID/APOBEC-mediated DNA and RNA deamination |journal=Nature Reviews Genetics |year=2022 |volume=23 |issue=8 |pages=505–518 |doi=10.1038/s41576-022-00470-z |pmid=35256818 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35256818/}} {{DEFAULTSORT:Papavasiliou, Nina}} [[Kategorija:Grčki naučnici]] [[Kategorija:Živi ljudi]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} c8qbz15lcdwjozj1av65w4l8918ry3s 1 532921 3824146 2026-04-04T16:49:15Z Mhare 481 + 3824146 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} kxsvhwyypdogaj6tomu0mf406dvvb55 3824147 3824146 2026-04-04T16:49:31Z Mhare 481 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824147 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} bgtfy4hiibfc6v7mwmf7rkhdwna5y7v 0 532922 3824153 2026-04-04T17:04:02Z Mhare 481 + 3824153 wikitext text/x-wiki {{Infokutija vladar | Ime = Roxani Soutzos | Naslov = princeza-supruga [[Moldavija|Moldavije]] | Slika = Roxani Soutzos ca. 1840.png | Opis slike = Portret koji se pripisuje [[Louis Dupré|Louisu Dupréu]], oko 1830. | Vladavina = 24. juni 1819. – 4. april 1821. | Prethodnik = Smaragda Callimachi | Nasljednik = nije bilo | Supružnik = [[Michael Soutzos]] | Djeca = Ioannis Soutzos<br />Gregorios Soutzos<br />Georgios Soutzos<br />Konstantinos Soutzos<br />Rallou Paparrigopoulos<br />Eleni Soutzos<br />Maria Zographos | Dinastija = Karadža / Soutzos | Otac = [[John Caradja]] | Majka = Eleni Skanavi | Datum rođenja = 1783. | Datum smrti = april 1868. | Mjesto smrti = [[Atina]], [[Kraljevina Grčka]] }} '''Roxani Soutzos''' ({{jez-el|Ρωξάνη Σούτσου}}; 1783. – [[Atina]], april 1868), također '''Roxani Karadža-Soutzos''', bila je fanariotska Grkinja i princeza-supruga [[Moldavija|Moldavije]] od 24. juna 1819. do 4. aprila 1821. godine. Bila je kći [[John Caradja|Johna Caradje]] i Eleni Skanavi te supruga moldavskog kneza [[Michael Soutzos|Mihaila Soutzosa]].<ref name="Gane1941">{{cite book |last=Gane |first=Constantin |title=Trecute vieți de doamne și domnițe. Vol. II: Epoca fanarioților, până la restabilirea domniilor pământene |location=București |publisher=Editura Ziarului Universul |year=1941 |language=ro}}</ref><ref name="Sturdza1999">{{cite book |last=Sturdza |first=Mihail Dimitri |title=Grandes familles de Grèce: d'Albanie et de Constantinople |year=1999 |language=fr}}</ref> [[Datoteka:Le prince Soutzo et sa famille.jpg|mini|desno|Porodica Soutzos na skupnom portretu; Roxani Soutzos sjedi desno.]] == Porijeklo i porodica == Roxani je poticala iz porodice [[Karadža]], jedne od uglednih fanariotskih porodica u [[Osmansko Carstvo|Osmanskom Carstvu]]. Po ocu je bila povezana s političkom elitom [[Vlaška|Vlaške]] i Moldavije, dok je njen brak s Mihailom Soutzosom dodatno učvrstio veze između dvije istaknute fanariotske loze.<ref name="Gane1941"/><ref name="Sturdza1999"/> U braku s Mihailom Soutzosom imala je više djece, među kojima su se u izvorima najčešće spominjali Ioannis, Gregorios, Georgios, Konstantinos, Rallou, Eleni i Maria.<ref name="Sturdza1999"/> == Princeza Moldavije == Kada je Mihail Soutzos 1819. postao knez Moldavije, Roxani je postala princeza te kneževine. Njeno razdoblje na dvoru trajalo je do sloma fanariotske vlasti u Podunavskim kneževinama 1821. godine, u vrijeme izbijanja [[Grčki rat za nezavisnost|Grčkog rata za nezavisnost]] i ustaničkih pokreta povezanih s društvom [[Filiki Eterija]].<ref name="Gane1941"/> U radu o fanariotkinjama u podunavskim kneževinama istaknuta je njena pripadnost mreži žena iz fanariotskih porodica koje su imale određenu društvenu i kulturnu ulogu u tom razdoblju.<ref name="Tsigkou2017">{{cite book |last=Tsigkou-Giannakopoulou |first=Polyanthi |chapter=Οι Φαναριώτισσες στις παραδουνάβιες ηγεμονίες κατά τον 18ο και 19ο αιώνα |title=Lucrările celui de-al III-lea Congres al Neoeleniștilor din Țările Balcanice. Elenismul — factor cultural și economic în Balcani (1453–2015): limbă, literatură, artă, societate |location=București |publisher=Hellenic Union of Romania |year=2017 |language=el}}</ref> == Izbjeglištvo i kasniji život == Nakon događaja iz 1821. porodica Soutzos napustila je Moldaviju i otišla u izbjeglištvo. Roxani je kasnije živjela u više evropskih gradova zajedno s porodicom, a potom se nastanila u [[Kraljevina Grčka|Kraljevini Grčkoj]].<ref name="Gane1941"/> Posljednje godine života provela je u Ateni, gdje je umrla u aprilu 1868. godine.<ref name="Allgemeine1868">{{cite news |title=Griechenland |newspaper=Allgemeine Zeitung |date=5. 5. 1868 |page=1911 |language=de}}</ref> Roxani Soutzos je nakon 1821. živjela u Ateni, bavila se dobrotvornim radom i bila sahranjena uz kneževske počasti.<ref name="Allgemeine1868"/> {{DEFAULTSORT:Soutzos, Roxani}} [[Kategorija:Grčke princeze]] [[Kategorija:Moldavske princeze]] [[Kategorija:Rođeni 1783.]] [[Kategorija:Umrli 1868.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} pkjh6tm1jlfhgtghnxf077jcaxgkwao 1 532923 3824154 2026-04-04T17:04:46Z Mhare 481 Nova stranica: {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} 3824154 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} kxsvhwyypdogaj6tomu0mf406dvvb55 3824182 3824154 2026-04-04T21:51:08Z Mhare 481 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824182 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} bgtfy4hiibfc6v7mwmf7rkhdwna5y7v 0 532924 3824155 2026-04-04T17:19:39Z Mhare 481 + 3824155 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naučnik | ime = Erika Jensen-Jarolim | mjesto_rođenja = [[Beč]], [[Austrija]] | prebivalište = [[Beč]], [[Austrija]] | polje = [[imunologija]], [[alergologija]], [[komparativna medicina]] | radna_institucija = [[Medicinski univerzitet u Beču]]<br>[[Univerzitet veterinarske medicine u Beču]]<br>Interuniverzitetski Messerli istraživački institut | alma_mater = [[Univerzitet u Beču]] | poznat_po = istraživanja alergija, alergena ''Bet v 1'', komparativne onkologije i '''allergoonkologije''' | nagrade = bronzana medalja KIWIE 2010. za tehnologiju tumorske vakcine<ref name="CVJensen">{{cite web |title=Curriculum vitae: Erika Jensen-Jarolim |url=https://researcherprofiles.meduniwien.ac.at/backend/db_files/cv_64.pdf |website=Medical University of Vienna |access-date=4. 4. 2026}}</ref> }} '''Erika Jensen-Jarolim''' austrijska je ljekarka, [[imunologija|imunologinja]] i istraživačica u oblasti [[alergologija|alergologije]]. Djeluje u [[Beč]]u, gdje je povezana s [[Medicinski univerzitet u Beču|Medicinskim univerzitetom u Beču]], [[Univerzitet veterinarske medicine u Beču|Univerzitetom veterinarske medicine u Beču]] i Interuniverzitetskim Messerli istraživačkim institutom. Najpoznatija je po radu na imunološkim mehanizmima alergije, molekularnoj dijagnostici alergija, ulozi alergena ''[[Bet v 1 alergen|Bet v 1]]'' i razvoju područja koje naziva ''allergoonkologija'', odnosno proučavanju veza između [[IgE]]-posredovanih alergijskih procesa i [[rak]]a.<ref name="CVJensen"/><ref name="Messerli2024">{{cite web |title=Annual Report 2024 |url=https://www.vetmeduni.ac.at/fileadmin/v/messerli/Relaunch2021/Jahresbericht/Messerli_Jahresbericht-2024_en_Doppelseiten.pdf |website=Messerli Research Institute |access-date=4. 4. 2026}}</ref><ref name="DARC">{{cite web |title=Prof. Erika Jensen-Jarolim, MD |url=https://www.phd-mcca.at/index.php/darc-faculty-members-project-teams/91-faculty-members-darc/148-erika-jensen-jarolim-md-2 |website=Danube Allergy Research Cluster |access-date=4. 4. 2026}}</ref> == Obrazovanje i karijera == Medicinu je završila 1985. na [[Univerzitet u Beču|Univerzitetu u Beču]]. Nakon toga prošla je istraživačka i klinička usavršavanja iz alergologije i imunologije u [[Danska|Danskoj]], [[Švicarska|Švicarskoj]] i Austriji. Habilitirala je 1998, a kasnije je postala univerzitetska profesorica za patofiziologiju.<ref name="CVJensen"/> Od 2006. do 2011. vodila je Institut za patofiziologiju i istraživanje alergije pri Medicinskom univerzitetu u Beču. Godine 2011. imenovana je na zajedničku profesuru iz komparativne medicine u okviru Messerli instituta, koji je nastao saradnjom Medicinskog univerziteta u Beču, Univerziteta veterinarske medicine u Beču i [[Univerzitet u Beču|Univerziteta u Beču]].<ref name="CVJensen"/><ref name="Messerli2024"/> U stručnim biografijama navodi se i kao klinička imunologinja i dugogodišnja urednica ili suurednica međunarodnih alergoloških časopisa.<ref name="DARC"/> == Naučni rad == Glavni pravci njenog istraživačkog rada obuhvataju molekularne mehanizme [[preosjetljivost|preosjetljivosti]] i tolerancije na antigene, prehrambene i inhalacijske alergije, kao i komparativni pristup u onkologiji i imunoterapiji.<ref name="DARC"/><ref name="Messerli2024"/> Posebno je poznata po radu na glavnom alergenu brezinog polena ''Bet v 1'', koji je njena istraživačka grupa proučavala u vezi sa strukturom, vezivanjem liganada i imunološkim odgovorom.<ref name="Betv1">{{cite journal |last1=Roth-Walter |first1=Franziska |last2=Gomez-Casado |first2=Cristina |last3=Pastorello |first3=Elide A. |last4=Diaz-Perales |first4=Araceli |last5=Jensen-Jarolim |first5=Erika |title=Bet v 1 from birch pollen is a lipocalin-like protein acting as allergen only when devoid of iron by promoting Th2 lymphocytes |journal=Journal of Biological Chemistry |year=2014 |volume=289 |issue=25 |pages=17416–17421 |doi=10.1074/jbc.C114.567875 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24798325/}}</ref> Drugo važno područje njenog rada jeste veza između alergije i raka. Jensen-Jarolim zastupala je tezu da [[IgE]] i srodni imunološki mehanizmi mogu imati ulogu u imunološkom nadzoru nad tumorskim ćelijama, čime je doprinijela oblikovanju interdisciplinarnog polja allergoonkologije.<ref name="AllergoOnc2008">{{cite journal |last1=Jensen-Jarolim |first1=Erika |title=AllergoOncology: the role of IgE-mediated allergy in cancer |journal=Allergy |year=2008 |volume=63 |issue=10 |pages=1255–1266 |doi=10.1111/j.1398-9995.2008.01768.x |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18671772/}}</ref><ref name="AllergoOnc2017">{{cite journal |last1=Jensen-Jarolim |first1=Erika |last2=Turner |first2=Melissa C. |last3=Karagiannis |first3=Sophia N. |title=AllergoOncology: IgE- and IgG4-mediated immune mechanisms linking allergy with cancer and their translational implications |journal=Journal of Allergy and Clinical Immunology |year=2017 |volume=140 |issue=4 |pages=982–984 |doi=10.1016/j.jaci.2017.04.034 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28526623/}}</ref> U njenim kasnijim radovima prisutan je i komparativni medicinski pristup, u kojem se istraživanja tumora i imunoterapije istovremeno promatraju kod ljudi i životinja.<ref name="CompOnc">{{cite journal |last1=Singer |first1=J. |last2=Jensen-Jarolim |first2=E. |title=IgE-based immunotherapy of cancer – a comparative oncology approach |journal=Clinical and Translational Allergy |year=2014 |volume=4 |issue=1 |pages=41 |doi=10.1186/2045-7022-4-41 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25264496/}}</ref> == Značaj == Jensen-Jarolim pripada istaknutim austrijskim istraživačicama u području kliničke imunologije i alergologije. Njen rad povezuje osnovna istraživanja alergena, kliničku dijagnostiku, translacijsku medicinu i onkološku imunologiju.<ref name="Messerli2024"/><ref name="DARC"/> == Odabrani radovi == * {{cite journal |last1=Jensen-Jarolim |first1=Erika |title=AllergoOncology: the role of IgE-mediated allergy in cancer |journal=Allergy |year=2008 |volume=63 |issue=10 |pages=1255–1266 |doi=10.1111/j.1398-9995.2008.01768.x |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18671772/}} * {{cite journal |last1=Roth-Walter |first1=Franziska |last2=Gomez-Casado |first2=Cristina |last3=Pastorello |first3=Elide A. |last4=Diaz-Perales |first4=Araceli |last5=Jensen-Jarolim |first5=Erika |title=Bet v 1 from birch pollen is a lipocalin-like protein acting as allergen only when devoid of iron by promoting Th2 lymphocytes |journal=Journal of Biological Chemistry |year=2014 |volume=289 |issue=25 |pages=17416–17421 |doi=10.1074/jbc.C114.567875 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24798325/}} * {{cite journal |last1=Jensen-Jarolim |first1=Erika |last2=Turner |first2=Melissa C. |last3=Karagiannis |first3=Sophia N. |title=AllergoOncology: IgE- and IgG4-mediated immune mechanisms linking allergy with cancer and their translational implications |journal=Journal of Allergy and Clinical Immunology |year=2017 |volume=140 |issue=4 |pages=982–984 |doi=10.1016/j.jaci.2017.04.034 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28526623/}} * {{cite journal |last1=Untersmayr |first1=E. |last2=Diesner |first2=S. C. |last3=Brunner |first3=R. |last4=Knittelfelder |first4=R. |last5=Bakker |first5=M. J. |last6=Jensen-Jarolim |first6=E. |title=Microbiota in allergy and cancer: a closer look |journal=Allergy |year=2019 |volume=74 |issue=10 |pages=1887–1893 |doi=10.1111/all.13793 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6563061/}} {{DEFAULTSORT:Jensen-Jarolim, Erika}} [[Kategorija:Austrijski naučnici]] [[Kategorija:Biografije, Beč]] [[Kategorija:Živi ljudi]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} q5afirl7v2twfh8g2fz4cyxq51z63f9 0 532925 3824156 2026-04-04T17:21:22Z Exsiler 178345 Nova stranica: [[Slika:Palmitoyl coenzyme A.svg|thumb|right|280px| Hemijska struktura [[palmitoil-CoA]], masnog acil-CoA estera]] '''Masni acil-CoA esteri''' su derivati [[masne kiseline|masnih kiselina]], formirani od jedne [[masne kiseline]], 3'-fosfo-[[Adenozin-monofosfat|AMP]] vezanog za [[fosforilacija|fosforiliranu]] [[pantotenska kiselina| pantotensku kiselinu]] (vitamin B₅) i [[cisteamin]]. Acil-CoA esteri dugog lanca su supstrati za niz važnih enzimskih reakcija i im... 3824156 wikitext text/x-wiki [[Slika:Palmitoyl coenzyme A.svg|thumb|right|280px| Hemijska struktura [[palmitoil-CoA]], masnog acil-CoA estera]] '''Masni acil-CoA esteri''' su derivati [[masne kiseline|masnih kiselina]], formirani od jedne [[masne kiseline]], 3'-fosfo-[[Adenozin-monofosfat|AMP]] vezanog za [[fosforilacija|fosforiliranu]] [[pantotenska kiselina| pantotensku kiselinu]] (vitamin B₅) i [[cisteamin]]. Acil-CoA esteri dugog lanca su supstrati za niz važnih enzimskih reakcija i imaju centralnu ulogu u regulaciji [[metabolizam|metabolizma]] kao [[alosterini regulator]]i nekoliko [[enzim]]a. Da bi učestvovale u specifičnim metaboličkim procesima, [[masne kiseline]] moraju se prvo aktivirati spajanjem u [[tioester]]sku vezu (R-CO-SCoA) sa [[-SH grupa|–SH-grupom ]] [[koenzim A| koenzima A]], gdje je R masni ugljikov lanac. [[Tioesterska veza]] je veza visoke energije.<ref name=":0">{{Citation |last1=Talley |first1=Jacob T. |title=Biochemistry, Fatty Acid Oxidation |date=2024 |work=StatPearls |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556002/ |access-date=2024-05-28 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=32310462 |last2=Mohiuddin |first2=Shamim S.}}</ref> Reakcija aktivacije se normalno odvija u [[endoplazmatskom retikulumu]] ili vanjskoj [[mitohondrijska membrana|mitohondrijskoj membrani]]. Ovo je reakcija koja zahtijeva [[adenozin-trifosfat]] (ATP) sa [[masna acil-CoA sintaza|masnom acil-CoA sintazom]] (CoASH), dajući [[adenozin-monofosfat]] (AMP) i [[pirofosfat]] (Ppi).<ref name=":1">{{Cite web |title=Fatty Acids -- Overview |url=https://library.med.utah.edu/NetBiochem/FattyAcids/8_1.html |access-date=2024-05-28 |website=library.med.utah.edu |pages=1–4}}</ref> :R-COOH + CoASH + ATP <math>\rightleftharpoons</math> R-CO-SCoA + AMP + PPi Različiti [[enzimi]] su specifični za [[masne kiseline]] različite dužine lanca. Zatim se acil-CoA esteri transportuju u [[mitohondrije]].<ref name=":0"/> Pretvaraju se u [[masni acil-karnitin]] pomoću [[karnitin-aciltransferaza I|karnitin-aciltransferaze I]], enzima [[unutrašnji listić|unutrašnjeg listića]] []vanjska mitohondrijska membrana|vanjske mitohondrijske membrane]]. Masni acil.karnitin se zatim transportuje pomoću [[Antiporter|antiporttra]] u zamjenu za slobodni [[karnitin]] na unutrašnju površinu [[unutrašnja mitohondrijska membrana|unutrašnje mitohondrijske membrane]]. Tamo [[karnitin-aciltransferaza II]] obrće proces, proizvodeći masni acil-CoA i karnitin.<ref name=":1"/> Ovaj mehanizam prebacivanja je potreban samo za [[masne kiseline]] dužeg lanca. Jednom kada se nađu unutar [[mitohondrijski matriks| mitohondrijskog matriksa]], derivati masnih acil-CoA se degradiraju nizom reakcija koje oslobađaju acetil-CoA i dovode do proizvodnje [[NADH]] i [[FADH2]]. Postoje četiri koraka u putu [[beta-oksidacija|beta-oksidacije]] masnih kiselina; oksidacija, hidratacija, oksidacija i [[tioliza]].<ref name=":0"/> Potrebno je sedam krugova ovog puta da bi se degradirao [[palmitat]] (C16 masna kiselina).<ref>{{Cite web |title=KEGG PATHWAY: Fatty acid biosynthesis - Reference pathway |url=https://www.kegg.jp/entry/map00061 |access-date=2024-05-28 |website=www.kegg.jp}}</ref> ==Primjeri== * Esteri zasićenih masnih kiselina ravnog lanca ** [[Propionil-CoA]] ** [[Butiril-CoA]] ** [[Oktanoil-CoA]] ** [[Palmitoil-CoA]] ** [[Stearoil-CoA]] * Esteri zasićenih masnih kiselina razgranatog lanca ** [[Izobutiril-CoA]] ** [[Izovaleril-CoA]] ** [[2-Metilbutiril-CoA]] ** [[Fitanoil-CoA]] ==Reference== {{Reflist}} [[Kategorija:Masne kiseline]] [[Kategorija:Mitohondrijski proteini]] fwvsntd00xsbzfqegs0pq6g4xnn4hxr 3824158 3824156 2026-04-04T17:22:42Z Exsiler 178345 3824158 wikitext text/x-wiki [[Slika:Palmitoyl coenzyme A.svg|thumb|right|280px| Hemijska struktura [[palmitoil-CoA]], masnog acil-CoA estera]] '''Masni acil-CoA esteri''' su derivati [[masne kiseline|masnih kiselina]], formirani od jedne [[masne kiseline]], 3'-fosfo-[[Adenozin-monofosfat|AMP]] vezanog za [[fosforilacija|fosforiliranu]] [[pantotenska kiselina| pantotensku kiselinu]] (vitamin B₅) i [[cisteamin]]. Acil-CoA esteri dugog lanca su supstrati za niz važnih enzimskih reakcija i imaju centralnu ulogu u regulaciji [[metabolizam|metabolizma]] kao [[alosterini regulator]]i nekoliko [[enzim]]a. Da bi učestvovale u specifičnim metaboličkim procesima, [[masne kiseline]] moraju se prvo aktivirati spajanjem u [[tioester]]sku vezu (R-CO-SCoA) sa [[-SH grupa|–SH-grupom ]] [[koenzim A| koenzima A]], gdje je R masni ugljikov lanac. Tio[[esterska veza]] je veza visoke energije.<ref name=":0">{{Citation |last1=Talley |first1=Jacob T. |title=Biochemistry, Fatty Acid Oxidation |date=2024 |work=StatPearls |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556002/ |access-date=2024-05-28 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=32310462 |last2=Mohiuddin |first2=Shamim S.}}</ref> Reakcija aktivacije se normalno odvija u [[endoplazmatskom retikulumu]] ili vanjskoj [[mitohondrijska membrana|mitohondrijskoj membrani]]. Ovo je reakcija koja zahtijeva [[adenozin-trifosfat]] (ATP) sa [[masna acil-CoA sintaza|masnom acil-CoA sintazom]] (CoASH), dajući [[adenozin-monofosfat]] (AMP) i [[pirofosfat]] (Ppi).<ref name=":1">{{Cite web |title=Fatty Acids -- Overview |url=https://library.med.utah.edu/NetBiochem/FattyAcids/8_1.html |access-date=2024-05-28 |website=library.med.utah.edu |pages=1–4}}</ref> :R-COOH + CoASH + ATP <math>\rightleftharpoons</math> R-CO-SCoA + AMP + PPi Različiti [[enzimi]] su specifični za [[masne kiseline]] različite dužine lanca. Zatim se acil-CoA esteri transportuju u [[mitohondrije]].<ref name=":0"/> Pretvaraju se u [[masni acil-karnitin]] pomoću [[karnitin-aciltransferaza I|karnitin-aciltransferaze I]], enzima [[unutrašnji listić|unutrašnjeg listića]] []vanjska mitohondrijska membrana|vanjske mitohondrijske membrane]]. Masni acil.karnitin se zatim transportuje pomoću [[Antiporter|antiporttra]] u zamjenu za slobodni [[karnitin]] na unutrašnju površinu [[unutrašnja mitohondrijska membrana|unutrašnje mitohondrijske membrane]]. Tamo [[karnitin-aciltransferaza II]] obrće proces, proizvodeći masni acil-CoA i karnitin.<ref name=":1"/> Ovaj mehanizam prebacivanja je potreban samo za [[masne kiseline]] dužeg lanca. Jednom kada se nađu unutar [[mitohondrijski matriks| mitohondrijskog matriksa]], derivati masnih acil-CoA se degradiraju nizom reakcija koje oslobađaju acetil-CoA i dovode do proizvodnje [[NADH]] i [[FADH2]]. Postoje četiri koraka u putu [[beta-oksidacija|beta-oksidacije]] masnih kiselina; oksidacija, hidratacija, oksidacija i [[tioliza]].<ref name=":0"/> Potrebno je sedam krugova ovog puta da bi se degradirao [[palmitat]] (C16 masna kiselina).<ref>{{Cite web |title=KEGG PATHWAY: Fatty acid biosynthesis - Reference pathway |url=https://www.kegg.jp/entry/map00061 |access-date=2024-05-28 |website=www.kegg.jp}}</ref> ==Primjeri== * Esteri zasićenih masnih kiselina ravnog lanca ** [[Propionil-CoA]] ** [[Butiril-CoA]] ** [[Oktanoil-CoA]] ** [[Palmitoil-CoA]] ** [[Stearoil-CoA]] * Esteri zasićenih masnih kiselina razgranatog lanca ** [[Izobutiril-CoA]] ** [[Izovaleril-CoA]] ** [[2-Metilbutiril-CoA]] ** [[Fitanoil-CoA]] ==Reference== {{Reflist}} [[Kategorija:Masne kiseline]] [[Kategorija:Mitohondrijski proteini]] qehxw9e6rqyop2bk517bejzs2t8wkdv 3824159 3824158 2026-04-04T17:31:46Z Exsiler 178345 3824159 wikitext text/x-wiki [[Slika:Palmitoyl coenzyme A.svg|thumb|right|280px| Hemijska struktura [[palmitoil-CoA]], masnog acil-CoA estera]] '''Masni acil-CoA esteri''' su derivati [[masne kiseline|masnih kiselina]], formirani od jedne [[masne kiseline]], 3'-fosfo-[[Adenozin-monofosfat|AMP]] vezanog za [[fosforilacija|fosforiliranu]] [[pantotenska kiselina| pantotensku kiselinu]] (vitamin B₅) i [[cisteamin]]. Acil-CoA esteri dugog lanca su supstrati za niz važnih enzimskih reakcija i imaju centralnu ulogu u regulaciji [[metabolizam|metabolizma]] kao [[alosterini regulator]]i nekoliko [[enzim]]a. Da bi učestvovale u specifičnim metaboličkim procesima, [[masne kiseline]] moraju se prvo aktivirati spajanjem u [[tioester]]sku vezu (R-CO-SCoA) sa [[-SH grupa|–SH-grupom ]] [[koenzim A|koenzima A]], gdje je R masni ugljikov lanac. Tio[[esterska veza]] je veza visoke energije.<ref name=":0">{{Citation |last1=Talley |first1=Jacob T. |title=Biochemistry, Fatty Acid Oxidation |date=2024 |work=StatPearls |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK556002/ |access-date=2024-05-28 |place=Treasure Island (FL) |publisher=StatPearls Publishing |pmid=32310462 |last2=Mohiuddin |first2=Shamim S.}}</ref> Reakcija aktivacije se normalno odvija u [[endoplazmatskom retikulumu]] ili vanjskoj [[mitohondrijska membrana|mitohondrijskoj membrani]]. Ovo je reakcija koja zahtijeva [[adenozin-trifosfat]] (ATP) sa [[masna acil-CoA sintaza|masnom acil-CoA sintazom]] (CoASH), dajući [[adenozin-monofosfat]] (AMP) i [[pirofosfat]] (Ppi).<ref name=":1">{{Cite web |title=Fatty Acids -- Overview |url=https://library.med.utah.edu/NetBiochem/FattyAcids/8_1.html |access-date=2024-05-28 |website=library.med.utah.edu |pages=1–4}}</ref> :R-COOH + CoASH + ATP <math>\rightleftharpoons</math> R-CO-SCoA + AMP + PPi Različiti [[enzimi]] su specifični za [[masne kiseline]] različite dužine lanca. Zatim se acil-CoA esteri transportuju u [[mitohondrije]].<ref name=":0"/> Pretvaraju se u [[masni acil-karnitin]] pomoću [[karnitin-aciltransferaza I|karnitin-aciltransferaze I]], enzima [[unutrašnji listić|unutrašnjeg listića]] []vanjska mitohondrijska membrana|vanjske mitohondrijske membrane]]. Masni acil.karnitin se zatim transportuje pomoću [[Antiporter|antiporttra]] u zamjenu za slobodni [[karnitin]] na unutrašnju površinu [[unutrašnja mitohondrijska membrana|unutrašnje mitohondrijske membrane]]. Tamo [[karnitin-aciltransferaza II]] obrće proces, proizvodeći masni acil-CoA i karnitin.<ref name=":1"/> Ovaj mehanizam prebacivanja je potreban samo za [[masne kiseline]] dužeg lanca. Jednom kada se nađu unutar [[mitohondrijski matriks| mitohondrijskog matriksa]], derivati masnih acil-CoA se degradiraju nizom reakcija koje oslobađaju acetil-CoA i dovode do proizvodnje [[NADH]] i [[FADH2]]. Postoje četiri koraka u putu [[beta-oksidacija|beta-oksidacije]] masnih kiselina; oksidacija, hidratacija, oksidacija i [[tioliza]].<ref name=":0"/> Potrebno je sedam krugova ovog puta da bi se degradirao [[palmitat]] (C16 masna kiselina).<ref>{{Cite web |title=KEGG PATHWAY: Fatty acid biosynthesis - Reference pathway |url=https://www.kegg.jp/entry/map00061 |access-date=2024-05-28 |website=www.kegg.jp}}</ref> ==Primjeri== * Esteri zasićenih masnih kiselina ravnog lanca ** [[Propionil-CoA]] ** [[Butiril-CoA]] ** [[Oktanoil-CoA]] ** [[Palmitoil-CoA]] ** [[Stearoil-CoA]] * Esteri zasićenih masnih kiselina razgranatog lanca ** [[Izobutiril-CoA]] ** [[Izovaleril-CoA]] ** [[2-Metilbutiril-CoA]] ** [[Fitanoil-CoA]] ==Reference== {{Reflist}} [[Kategorija:Masne kiseline]] [[Kategorija:Mitohondrijski proteini]] lwtff2y6h45qwya3vznba7ve0miihvp 0 532926 3824157 2026-04-04T17:22:18Z Mhare 481 + 3824157 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naučnik | ime = Niki Moutsopoulos | izvorno_ime = Νίκη Μουτσόπουλος | jezik_izvornog_imena = el | mjesto_rođenja = | prebivalište = [[Sjedinjene Američke Države]] | polje = [[oralna imunologija]], [[parodontologija]], [[imunologija]] | radna_institucija = [[Nacionalni instituti za zdravlje Sjedinjenih Američkih Država]]<br>[[Nacionalni institut za alergije i zarazne bolesti]]<br>[[Nacionalni institut za dentalna i kraniofacijalna istraživanja]] | alma_mater = [[Aristotelov univerzitet u Solunu]]<br>[[Univerzitet Maryland]] | poznat_po = istraživanja oralno-sluznične barijere, [[periodontitis]]a i imuniteta domaćin–mikrobiom | nagrade = članica Henry Kunkel Society (2022)<ref name="NIAIDBio">{{cite web |title=Niki M. Moutsopoulos, D.D.S., Ph.D. |url=https://www.niaid.nih.gov/research/niki-m-moutsopoulos-dds-phd-human-barrier-immunity-section |website=National Institute of Allergy and Infectious Diseases |date=20. 2. 2025 |access-date=4. 4. 2026}}</ref><br>članica National Academy of Medicine (2024)<ref name="NIAIDBio"/><ref name="NAM2024">{{cite web |title=National Academy of Medicine Elects 100 New Members |url=https://nam.edu/programs/membership/election-of-new-members/ |website=National Academy of Medicine |date=21. 10. 2024 |access-date=4. 4. 2026}}</ref> }} '''Niki Moutsopoulos''' ({{jez-el|Νίκη Μουτσόπουλος}}) grčka je [[parodontologija|parodontologinja]] i [[imunologija|imunologinja]] koja djeluje u [[Sjedinjene Američke Države|Sjedinjenim Američkim Državama]]. Povezana je s [[Nacionalni instituti za zdravlje Sjedinjenih Američkih Država|Nacionalnim institutima za zdravlje]] (NIH), gdje vodi istraživanja usmjerena na imunitet oralne sluznice, interakcije domaćina i mikrobioma te upalne bolesti usne šupljine, posebno [[periodontitis]].<ref name="NIDCRBio">{{cite web |title=Niki Moutsopoulos, D.D.S., Ph.D. |url=https://www.nidcr.nih.gov/research/conducted-at-nidcr/investigators/niki-moutsopoulos |website=National Institute of Dental and Craniofacial Research |access-date=4. 4. 2026}}</ref><ref name="NIAIDBio"/> == Obrazovanje i karijera == Diplomu doktora dentalne medicine stekla je 1998. na [[Aristotelov univerzitet u Solunu|Aristotelovom univerzitetu u Solunu]]. Specijalizaciju iz parodontologije završila je na [[Univerzitet Maryland|Univerzitetu Maryland]], gdje je također doktorirala iz imunologije radeći u laboratoriji unutar NIH-ovog [[Nacionalni institut za dentalna i kraniofacijalna istraživanja|Nacionalnog instituta za dentalna i kraniofacijalna istraživanja]].<ref name="IRP">{{cite web |title=Niki M. Moutsopoulos, D.D.S., Ph.D. |url=https://irp.nih.gov/pi/niki-m-moutsopoulos |website=NIH Intramural Research Program |date=25. 11. 2024 |access-date=4. 4. 2026}}</ref> U okviru NIH-a razvila je kliničko-translacijski istraživački program posvećen oralnoj barijernoj imunosti. Prema službenim biografijama, bila je povezana i s NIDCR-om i s [[Nacionalni institut za alergije i zarazne bolesti|NIAID-om]], gdje vodi laboratorijske cjeline posvećene imunosti domaćina i mikrobiomu te imunosti na mukoznim barijerama.<ref name="NIAIDBio"/><ref name="IRP"/> == Naučni rad == Istraživački rad Niki Moutsopoulos fokusiran je na oralnu sluznicu kao mjesto stalnog kontakta između organizma, hrane, udahnutih čestica i [[mikrobiota|mikrobiote]]. U tom okviru proučava kako se održava ravnoteža između tolerancije prema neškodljivim antigenima i zaštitnog upalnog odgovora prema patogenima.<ref name="NIAIDBio"/><ref name="NIDCRBio"/> Posebno je poznata po radovima o [[periodontitis]]u kao modelu hronične upale oralne sluznice. U preglednom radu o tkivno specifičnom imunitetu na oralnoj mukoznoj barijeri prikazala je kako lokalni imuni pejzaž gingive utiče na nastanak i održavanje oralnih upalnih bolesti.<ref name="OralBarrier">{{cite journal |last1=Moutsopoulos |first1=Niki M. |last2=Konkel |first2=Joanne E. |title=Tissue-Specific Immunity at the Oral Mucosal Barrier |journal=Trends in Immunology |year=2018 |volume=39 |issue=4 |pages=276–287 |doi=10.1016/j.it.2017.08.005 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28923364/}}</ref> U kliničkim i translacijskim studijama bavila se i rijetkim imunološkim sindromima koji pogađaju usnu šupljinu. Jedna od takvih studija analizirala je subgingivalne mikrobne zajednice kod pacijenata s leukocitnom adhezijskom deficijencijom i njihovu ulogu u patogenezi teškog periodontitisa.<ref name="LADstudy">{{cite journal |last1=Moutsopoulos |first1=Niki M. |last2=Konkel |first2=Joanne |last3=Sarmadi |first3=Marjan |title=Subgingival microbial communities in Leukocyte Adhesion Deficiency and their relationship with local immunopathology |journal=PLoS Pathogens |year=2015 |volume=11 |issue=3 |pages=e1004698 |doi=10.1371/journal.ppat.1004698 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25741691/}}</ref> Noviji radovi njene grupe usmjereni su na ćelijske i citokinske mehanizme oralne imunopatologije. U radu objavljenom 2024. pokazano je da epitelno porijeklom [[interleukin 23|interleukin-23]] ima važnu ulogu u nastanku oralne mukozne upale.<ref name="IL23">{{cite journal |last1=Kim |first1=Tae Sung |last2=Moutsopoulos |first2=Niki M. |title=Epithelial-derived interleukin-23 promotes oral mucosal immunopathology |journal=Immunity |year=2024 |volume=57 |issue=4 |pages=859–875.e11 |doi=10.1016/j.immuni.2024.02.010 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38513665/}}</ref> == Priznanja == Moutsopoulos je 2022. izabrana u Henry Kunkel Society, a 2024. u [[National Academy of Medicine]].<ref name="NIAIDBio"/><ref name="NAM2024"/> Ta priznanja odražavaju njen doprinos savremenoj oralnoj imunologiji i kliničko-translacijskim istraživanjima mukoznih barijera.<ref name="IRP"/> == Odabrani radovi == * {{cite journal |last1=Moutsopoulos |first1=Niki M. |last2=Konkel |first2=Joanne E. |title=Tissue-Specific Immunity at the Oral Mucosal Barrier |journal=Trends in Immunology |year=2018 |volume=39 |issue=4 |pages=276–287 |doi=10.1016/j.it.2017.08.005 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28923364/}} * {{cite journal |last1=Moutsopoulos |first1=Niki M. |last2=Konkel |first2=Joanne |last3=Sarmadi |first3=Marjan |title=Subgingival microbial communities in Leukocyte Adhesion Deficiency and their relationship with local immunopathology |journal=PLoS Pathogens |year=2015 |volume=11 |issue=3 |pages=e1004698 |doi=10.1371/journal.ppat.1004698 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25741691/}} * {{cite journal |last1=Williams |first1=David W. |last2=Moutsopoulos |first2=Niki M. |title=Human oral mucosa cell atlas reveals a stromal-neutrophil axis regulating tissue immunity |journal=Cell |year=2021 |volume=184 |issue=15 |pages=4090–4104.e15 |doi=10.1016/j.cell.2021.05.013 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34129837/}} * {{cite journal |last1=Kim |first1=Tae Sung |last2=Moutsopoulos |first2=Niki M. |title=Epithelial-derived interleukin-23 promotes oral mucosal immunopathology |journal=Immunity |year=2024 |volume=57 |issue=4 |pages=859–875.e11 |doi=10.1016/j.immuni.2024.02.010 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38513665/}} {{DEFAULTSORT:Moutsopoulos, Niki}} [[Kategorija:Grčki naučnici]] [[Kategorija:Grčki ljekari]] [[Kategorija:Živi ljudi]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} nnz38pwk6o0ugrydd0tkf4mu0yb3j7c 0 532927 3824160 2026-04-04T17:34:38Z Mhare 481 + 3824160 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naučnik | ime = Iwona Stroynowski | mjesto_rođenja = | prebivalište = [[Sjedinjene Američke Države]] | polje = [[imunologija]], [[molekularna biologija]], [[genetika]] | radna_institucija = [[Univerzitet Texas Southwestern Medical Center]]<br>[[Kalifornijski institut za tehnologiju]] | alma_mater = [[Univerzitet Stanford]] | poznat_po = istraživanja nekonvencionalnih [[MHC]] molekula klase Ib, posebno Qa-2, i njihove uloge u antivirusnom i antitumorskom imunitetu | nagrade = Ellison Medical Foundation Senior Scholar Award<ref name="Ellison">{{cite web |title=Iwona Stroynowski, Ph.D. |url=https://www.ellison-med-fn.org/emf_ssa_detail.jsp?award_id=129 |website=Ellison Medical Foundation |access-date=4. 4. 2026}}</ref> }} '''Iwona Stroynowski''' poljsko-američka je [[imunologija|imunologinja]] i [[Molekularna biologija|molekularna biologinja]], najpoznatija po istraživanjima nekonvencionalnih molekula [[glavni kompleks histokompatibilnosti|glavnog kompleksa histokompatibilnosti]] (MHC) klase Ib i njihovoj ulozi u imunološkoj odbrani. Dugo je djelovala kao profesorica u Odjelu za imunologiju i [[Mikrobiologija|mikrobiologiju]] pri [[Univerzitet Texas Southwestern Medical Center|Univerzitetu Texas Southwestern Medical Center]] u [[Dallas]]u.<ref name="UTSWLab">{{cite web |title=Immunology - Stroynowski Lab |url=https://utsouthwestern.elsevierpure.com/en/organisations/immunology-stroynowski-lab-2/ |website=UT Southwestern Medical Center |access-date=4. 4. 2026}}</ref><ref name="UTSWProf">{{cite web |title=STARS Presentations 2011–2013 |url=https://www.utsouthwestern.edu/education/programs/stars/resources/presentations/11-13.html |website=UT Southwestern Medical Center |access-date=4. 4. 2026}}</ref> == Obrazovanje i karijera == Doktorirala je 1979. na [[Univerzitet Stanford|Univerzitetu Stanford]].<ref name="UTSWCatalog">{{cite web |title=Graduate School Catalog 2017–2018 |url=https://utsouthwestern.smartcatalogiq.com/-/media/institution/university-of-texas-southwestern-medical-center/archived-catalogs/2017-2018/Graduate%20School%20Catalog%202017-2018.pdf |website=UT Southwestern Medical Center |access-date=4. 4. 2026}}</ref> U ranijem dijelu karijere bila je povezana i s [[Kalifornijski institut za tehnologiju|Kalifornijskim institutom za tehnologiju]], a kasnije je izgradila istraživački program u [[Dallas|Dallasu]], gdje je radila kao profesorica imunologije i mikrobiologije.<ref name="Caltech">{{cite web |title=Caltech Catalog 1989–1990 |url=https://campuspubs.library.caltech.edu/118/ |website=California Institute of Technology |access-date=4. 4. 2026}}</ref><ref name="UTSWProf"/> == Naučni rad == Istraživanja Iwone Stroynowski koncentrisana su na nekonvencionalne MHC molekule klase Ib, naročito na mišje Qa-2 [[Bjelančevine|proteine]]. Njeni radovi pomogli su razjašnjavanju njihove strukture, varijanti, ekspresije i imunoloških funkcija, čime je doprinijela širem razumijevanju urođene i stečene imunosti.<ref name="UTSWLab"/> U radu iz 1996. analizirala je više produkata gena Qa-2 i pitanje njihove funkcionalnosti, što je bilo važno za kasnija istraživanja ove grupe molekula.<ref name="Qa21996">{{cite journal |last1=Stroynowski |first1=Iwona |title=Multiple products of class Ib Qa-2 genes: which ones are functional? |journal=Research in Immunology |year=1996 |volume=147 |issue=3 |pages=179–187 |doi=10.1016/0923-2494(96)89619-6 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8876057/}}</ref> Kasniji radovi njene grupe pokazali su da Qa-2 može učestvovati u selekciji specifičnih intraepitelnih [[T-limfocit]]a crijeva, čime je povezala nekonvencionalni MHC s razvojem mukoznog imuniteta.<ref name="Qa2IEL">{{cite journal |last1=Das |first1=G. |last2=Shumnanievich |first2=I. |last3=Gallagher |first3=M. |last4=Stroynowski |first4=I. |title=Qa-2-dependent selection of CD8α/α T cell receptor α/β+ cells in murine intestinal intraepithelial lymphocytes |journal=Journal of Experimental Medicine |year=2000 |volume=192 |issue=10 |pages=1521–1528 |doi=10.1084/jem.192.10.1521 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2193183/}}</ref> Daljnja istraživanja pokazala su i da Qa-2 ima neobično široku sposobnost prezentacije peptida, što je ovu molekulu učinilo važnim modelom za proučavanje nekonvencionalne [[Antigen|antigene]] prezentacije.<ref name="PromiscuousQa2">{{cite journal |last1=He |first1=Xiangqun |last2=Tabaczewski |first2=Piotr |last3=Ho |first3=Jian |last4=Stroynowski |first4=Iwona |title=Promiscuous antigen presentation by the nonclassical MHC Ib Qa-2 molecule |journal=Journal of Immunology |year=2001 |volume=167 |issue=11 |pages=6231–6236 |doi=10.4049/jimmunol.167.11.6231 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11738047/}}</ref> Njena grupa zatim je pokazala da Qa-2 može imati i zaštitnu ulogu protiv [[NK ćelije|NK-ćelijske]] citolize [[Tumor|tumorskih]] ćelija.<ref name="Qa2Tumor">{{cite journal |last1=Chiang |first1=E. Y. |last2=Stroynowski |first2=I. |title=The nonclassical major histocompatibility complex molecule Qa-2 protects tumor cells from NK cell- and lymphokine-activated killer cell-mediated cytolysis |journal=Journal of Immunology |year=2002 |volume=168 |issue=5 |pages=2200–2211 |doi=10.4049/jimmunol.168.5.2200 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11859106/}}</ref> U kasnijim radovima istraživala je i antivirusne odgovore ograničene MHC-om klase Ib. Jedan od tih radova donio je dokaz da Qa-2-restriktirani CD8 T-[[limfociti]] mogu doprinositi odbrani domaćina protiv poliomavirusne infekcije.<ref name="Qa2Virus">{{cite journal |last1=Swanson |first1=Paul A. |last2=Tabaczewski |first2=Piotr |last3=Kedl |first3=Ross M. |last4=Stroynowski |first4=Iwona |title=An MHC class Ib-restricted CD8 T cell response confers antiviral immunity |journal=Journal of Immunology |year=2008 |volume=180 |issue=10 |pages=6471–6479 |doi=10.4049/jimmunol.180.10.6471 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18541714/}}</ref> == Odabrani radovi == * {{cite journal |last1=Stroynowski |first1=Iwona |title=Multiple products of class Ib Qa-2 genes: which ones are functional? |journal=Research in Immunology |year=1996 |volume=147 |issue=3 |pages=179–187 |doi=10.1016/0923-2494(96)89619-6 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8876057/}} * {{cite journal |last1=Das |first1=G. |last2=Shumnanievich |first2=I. |last3=Gallagher |first3=M. |last4=Stroynowski |first4=I. |title=Qa-2-dependent selection of CD8α/α T cell receptor α/β+ cells in murine intestinal intraepithelial lymphocytes |journal=Journal of Experimental Medicine |year=2000 |volume=192 |issue=10 |pages=1521–1528 |doi=10.1084/jem.192.10.1521 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2193183/}} * {{cite journal |last1=He |first1=Xiangqun |last2=Tabaczewski |first2=Piotr |last3=Ho |first3=Jian |last4=Stroynowski |first4=Iwona |title=Promiscuous antigen presentation by the nonclassical MHC Ib Qa-2 molecule |journal=Journal of Immunology |year=2001 |volume=167 |issue=11 |pages=6231–6236 |doi=10.4049/jimmunol.167.11.6231 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11738047/}} * {{cite journal |last1=Chiang |first1=E. Y. |last2=Stroynowski |first2=I. |title=The nonclassical major histocompatibility complex molecule Qa-2 protects tumor cells from NK cell- and lymphokine-activated killer cell-mediated cytolysis |journal=Journal of Immunology |year=2002 |volume=168 |issue=5 |pages=2200–2211 |doi=10.4049/jimmunol.168.5.2200 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11859106/}} * {{cite journal |last1=Swanson |first1=Paul A. |last2=Tabaczewski |first2=Piotr |last3=Kedl |first3=Ross M. |last4=Stroynowski |first4=Iwona |title=An MHC class Ib-restricted CD8 T cell response confers antiviral immunity |journal=Journal of Immunology |year=2008 |volume=180 |issue=10 |pages=6471–6479 |doi=10.4049/jimmunol.180.10.6471 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18541714/}} {{DEFAULTSORT:Stroynowski, Iwona}} [[Kategorija:Poljski naučnici]] [[Kategorija:Poljski biolozi]] [[Kategorija:Živi ljudi]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} 47vp0mevl6jcoicwt0gmug8km8s0gl2 3824206 3824160 2026-04-05T06:31:51Z AnToni 2325 3824206 wikitext text/x-wiki {{Infokutija naučnik | ime = Iwona Stroynowski | datum_rođenja = {{Datum rođenja i godine|1950|08|08}} | mjesto_rođenja = | prebivalište = [[Sjedinjene Američke Države]] | polje = [[imunologija]], [[molekularna biologija]], [[genetika]] | radna_institucija = [[Univerzitet Texas Southwestern Medical Center]]<br>[[Kalifornijski institut za tehnologiju]] | alma_mater = [[Univerzitet Stanford]] | poznat_po = istraživanja nekonvencionalnih [[MHC]] molekula klase Ib, posebno Qa-2, i njihove uloge u antivirusnom i antitumorskom imunitetu | nagrade = Ellison Medical Foundation Senior Scholar Award<ref name="Ellison">{{cite web |title=Iwona Stroynowski, Ph.D. |url=https://www.ellison-med-fn.org/emf_ssa_detail.jsp?award_id=129 |website=Ellison Medical Foundation |access-date=4. 4. 2026}}</ref> }} '''Iwona Stroynowski''' poljsko-američka je [[imunologija|imunologinja]] i [[Molekularna biologija|molekularna biologinja]], najpoznatija po istraživanjima nekonvencionalnih molekula [[glavni kompleks histokompatibilnosti|glavnog kompleksa histokompatibilnosti]] (MHC) klase Ib i njihovoj ulozi u imunološkoj odbrani. Dugo je djelovala kao profesorica u Odjelu za imunologiju i [[Mikrobiologija|mikrobiologiju]] pri [[Univerzitet Texas Southwestern Medical Center|Univerzitetu Texas Southwestern Medical Center]] u [[Dallas]]u.<ref name="UTSWLab">{{cite web |title=Immunology - Stroynowski Lab |url=https://utsouthwestern.elsevierpure.com/en/organisations/immunology-stroynowski-lab-2/ |website=UT Southwestern Medical Center |access-date=4. 4. 2026}}</ref><ref name="UTSWProf">{{cite web |title=STARS Presentations 2011–2013 |url=https://www.utsouthwestern.edu/education/programs/stars/resources/presentations/11-13.html |website=UT Southwestern Medical Center |access-date=4. 4. 2026}}</ref> == Obrazovanje i karijera == Doktorirala je 1979. na [[Univerzitet Stanford|Univerzitetu Stanford]].<ref name="UTSWCatalog">{{cite web |title=Graduate School Catalog 2017–2018 |url=https://utsouthwestern.smartcatalogiq.com/-/media/institution/university-of-texas-southwestern-medical-center/archived-catalogs/2017-2018/Graduate%20School%20Catalog%202017-2018.pdf |website=UT Southwestern Medical Center |access-date=4. 4. 2026}}</ref> U ranijem dijelu karijere bila je povezana i s [[Kalifornijski institut za tehnologiju|Kalifornijskim institutom za tehnologiju]], a kasnije je izgradila istraživački program u [[Dallas|Dallasu]], gdje je radila kao profesorica imunologije i mikrobiologije.<ref name="Caltech">{{cite web |title=Caltech Catalog 1989–1990 |url=https://campuspubs.library.caltech.edu/118/ |website=California Institute of Technology |access-date=4. 4. 2026}}</ref><ref name="UTSWProf"/> == Naučni rad == Istraživanja Iwone Stroynowski koncentrisana su na nekonvencionalne MHC molekule klase Ib, naročito na mišje Qa-2 [[Bjelančevine|proteine]]. Njeni radovi pomogli su razjašnjavanju njihove strukture, varijanti, ekspresije i imunoloških funkcija, čime je doprinijela širem razumijevanju urođene i stečene imunosti.<ref name="UTSWLab"/> U radu iz 1996. analizirala je više produkata gena Qa-2 i pitanje njihove funkcionalnosti, što je bilo važno za kasnija istraživanja ove grupe molekula.<ref name="Qa21996">{{cite journal |last1=Stroynowski |first1=Iwona |title=Multiple products of class Ib Qa-2 genes: which ones are functional? |journal=Research in Immunology |year=1996 |volume=147 |issue=3 |pages=179–187 |doi=10.1016/0923-2494(96)89619-6 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8876057/}}</ref> Kasniji radovi njene grupe pokazali su da Qa-2 može učestvovati u selekciji specifičnih intraepitelnih [[T-limfocit]]a crijeva, čime je povezala nekonvencionalni MHC s razvojem mukoznog imuniteta.<ref name="Qa2IEL">{{cite journal |last1=Das |first1=G. |last2=Shumnanievich |first2=I. |last3=Gallagher |first3=M. |last4=Stroynowski |first4=I. |title=Qa-2-dependent selection of CD8α/α T cell receptor α/β+ cells in murine intestinal intraepithelial lymphocytes |journal=Journal of Experimental Medicine |year=2000 |volume=192 |issue=10 |pages=1521–1528 |doi=10.1084/jem.192.10.1521 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2193183/}}</ref> Daljnja istraživanja pokazala su i da Qa-2 ima neobično široku sposobnost prezentacije peptida, što je ovu molekulu učinilo važnim modelom za proučavanje nekonvencionalne [[Antigen|antigene]] prezentacije.<ref name="PromiscuousQa2">{{cite journal |last1=He |first1=Xiangqun |last2=Tabaczewski |first2=Piotr |last3=Ho |first3=Jian |last4=Stroynowski |first4=Iwona |title=Promiscuous antigen presentation by the nonclassical MHC Ib Qa-2 molecule |journal=Journal of Immunology |year=2001 |volume=167 |issue=11 |pages=6231–6236 |doi=10.4049/jimmunol.167.11.6231 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11738047/}}</ref> Njena grupa zatim je pokazala da Qa-2 može imati i zaštitnu ulogu protiv [[NK ćelije|NK-ćelijske]] citolize [[Tumor|tumorskih]] ćelija.<ref name="Qa2Tumor">{{cite journal |last1=Chiang |first1=E. Y. |last2=Stroynowski |first2=I. |title=The nonclassical major histocompatibility complex molecule Qa-2 protects tumor cells from NK cell- and lymphokine-activated killer cell-mediated cytolysis |journal=Journal of Immunology |year=2002 |volume=168 |issue=5 |pages=2200–2211 |doi=10.4049/jimmunol.168.5.2200 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11859106/}}</ref> U kasnijim radovima istraživala je i antivirusne odgovore ograničene MHC-om klase Ib. Jedan od tih radova donio je dokaz da Qa-2-restriktirani CD8 T-[[limfociti]] mogu doprinositi odbrani domaćina protiv poliomavirusne infekcije.<ref name="Qa2Virus">{{cite journal |last1=Swanson |first1=Paul A. |last2=Tabaczewski |first2=Piotr |last3=Kedl |first3=Ross M. |last4=Stroynowski |first4=Iwona |title=An MHC class Ib-restricted CD8 T cell response confers antiviral immunity |journal=Journal of Immunology |year=2008 |volume=180 |issue=10 |pages=6471–6479 |doi=10.4049/jimmunol.180.10.6471 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18541714/}}</ref> == Odabrani radovi == * {{cite journal |last1=Stroynowski |first1=Iwona |title=Multiple products of class Ib Qa-2 genes: which ones are functional? |journal=Research in Immunology |year=1996 |volume=147 |issue=3 |pages=179–187 |doi=10.1016/0923-2494(96)89619-6 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/8876057/}} * {{cite journal |last1=Das |first1=G. |last2=Shumnanievich |first2=I. |last3=Gallagher |first3=M. |last4=Stroynowski |first4=I. |title=Qa-2-dependent selection of CD8α/α T cell receptor α/β+ cells in murine intestinal intraepithelial lymphocytes |journal=Journal of Experimental Medicine |year=2000 |volume=192 |issue=10 |pages=1521–1528 |doi=10.1084/jem.192.10.1521 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2193183/}} * {{cite journal |last1=He |first1=Xiangqun |last2=Tabaczewski |first2=Piotr |last3=Ho |first3=Jian |last4=Stroynowski |first4=Iwona |title=Promiscuous antigen presentation by the nonclassical MHC Ib Qa-2 molecule |journal=Journal of Immunology |year=2001 |volume=167 |issue=11 |pages=6231–6236 |doi=10.4049/jimmunol.167.11.6231 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11738047/}} * {{cite journal |last1=Chiang |first1=E. Y. |last2=Stroynowski |first2=I. |title=The nonclassical major histocompatibility complex molecule Qa-2 protects tumor cells from NK cell- and lymphokine-activated killer cell-mediated cytolysis |journal=Journal of Immunology |year=2002 |volume=168 |issue=5 |pages=2200–2211 |doi=10.4049/jimmunol.168.5.2200 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/11859106/}} * {{cite journal |last1=Swanson |first1=Paul A. |last2=Tabaczewski |first2=Piotr |last3=Kedl |first3=Ross M. |last4=Stroynowski |first4=Iwona |title=An MHC class Ib-restricted CD8 T cell response confers antiviral immunity |journal=Journal of Immunology |year=2008 |volume=180 |issue=10 |pages=6471–6479 |doi=10.4049/jimmunol.180.10.6471 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18541714/}} {{DEFAULTSORT:Stroynowski, Iwona}} [[Kategorija:Poljski naučnici]] [[Kategorija:Poljski biolozi]] [[Kategorija:Živi ljudi]] [[Kategorija:Rođeni 1950.]] == Reference == {{Refspisak}} {{Normativna kontrola}} loxvkksyu4v82zybdeegllc7154gxl6 0 532928 3824161 2026-04-04T18:37:43Z Exsiler 178345 Nova stranica: {{Razlikovati|Cistamin}} {{Infokutija lijek | Naziv lijeka = Cisteamin | Druga_imena = Mercaptamin, 2-Aminoetanetiol, ''β''-Merlaptoetilamin, 2-Merkaptoetilamin, dekarboksicistein, tioetanolamin, merkaptamin-bitartrat | Grupa = [[Masne kiseline]] | Trgovačka imena = Cystagon, Procysbi, Cystaran, ostala | ATC kodovi =Prefiks: A16<br>Sufiks: AA04 | CAS_registarski_broj = 60-23-1 | Dostupnost b... 3824161 wikitext text/x-wiki {{Razlikovati|Cistamin}} {{Infokutija lijek | Naziv lijeka = Cisteamin | Druga_imena = Mercaptamin, 2-Aminoetanetiol, ''β''-Merlaptoetilamin, 2-Merkaptoetilamin, dekarboksicistein, tioetanolamin, merkaptamin-bitartrat | Grupa = [[Masne kiseline]] | Trgovačka imena = Cystagon, Procysbi, Cystaran, ostala | ATC kodovi =Prefiks: A16<br>Sufiks: AA04 | CAS_registarski_broj = 60-23-1 | Dostupnost bez recepta = Ne | Strukturna formula = [[slika: Cysteamine-2D-skeletal.png|250px]] [[slika:Cysteamine 3D ball.png|250px]] | SMILES = C(CS)N | IUPAC ime = 2-Aminoetan-1-tiol | Sumarna formula =C₂ H sub>7</sub> NS | Tačka topljenja = 95 do 97, topiv u vodi | Tačka ključanja = | Molarna masa = | Biološka raspoloživost = | Metabolizam = | Poluvrijeme eliminacije = | Izlučivanje = [[Bubreg|Mokraćom]]i [[znoj]]em <br>[[PubChem]]: 6058 | StdInChI = 1S/C2H7NS/c3-1-2-4/h4H,1-3H2 }} '''Cisteamin''' je [[organosumpor]]ni spoj s formulom {{chem2|HSCH2CH2NH2}}. Bijela, vodotopiva čvrsta tvar, sadrži i [[amin (hemija)|aminsku]] i [[tiol]]nu [[funkcionalna grupa|funkcionalnu grupu]]. Često se koristi kao [[So (hemija)|sol]] amonijevog derivata [HSCH₂CH₂NH₃]<sup>+</sup >,<ref name="Reid">{{cite book | vauthors = Reid EE |title= Organic Chemistry of Bivalent Sulfur |volume= 1|year=1958 |publisher=Chemical Publishing Company, Inc. |location= New York|pages=398–399}}</ref> uključujući [[hidrohlorid]] i [[bitartrat]]. Drugi derivat je fosfocisteamin, {{chem2|H3NCH2CH2SPO3Na}}.<ref name=Besouw2013rev/><ref>{{cite journal |title=A study of the relative bioavailability of cysteamine hydrochloride, cysteamine bitartrate and phosphocysteamine in healthy adult male volunteers |journal=British Journal of Clinical Pharmacology |date=1999 |volume=47 |issue=1 |pages=49–52 |doi=10.1046/j.1365-2125.1999.00844.x |pmid=10073739 |pmc=2014194 | vauthors = Tennezé L, Daurat V, Tibi A, Chaumet-Riffaud P, Funck-Brentano C }}</ref> Međuprodukt [[pantetein]] razgrađuje se na cisteamin i [[pantotenska kiselina| pantotensku kiselinu]].<ref name=Besouw2013rev>{{cite journal | vauthors = Besouw M, Masereeuw R, van den Heuvel L, Levtchenko E | title = Cysteamine: an old drug with new potential | journal = Drug Discovery Today | volume = 18 | issue = 15–16 | pages = 785–792 | date = August 2013 | pmid = 23416144 | doi = 10.1016/j.drudis.2013.02.003}}</ref> [[biosinteza|Biosintetizira]] se kod sisara, uključujući ljude, razgradnjom [[koenzim A| koenzima A]]. To je biosintetski prethodnik [[neurotransmiter]]a [[hipotaurin]]a.<ref name="Besouw2013rev"/><ref>{{cite book |vauthors=Singer TP |veditors=Greenberg DM |title=Metabolic pathways: Metabolism of sulfur compounds |volume=7 |date=1975 |publisher=Academic Press |location=New York |isbn=9780323162081 |edition=3rd |chapter-url=https://books.google.com/books?id=2h-CyZzkPAwC&pg=PA545 |chapter=Oxidative Metabolism of Cysteine and Cystine |page=545 |access-date=11 January 2017 |archive-date=7 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607203433/https://books.google.com/books?id=2h-CyZzkPAwC&pg=PA545 |url-status=live }}</ref> ==Medicinska upotreba== Kao lijek koji se prodaje pod robnim markama ''Procysbi'' ili ''Cystagon'', između ostalih, cisteamin je indiciran za liječenje [[cistinoza]], [[bolest skladištenja lizosoma| bolesti skladištenja lizosoma]] koju karakterizira abnormalno nakupljanje [[cistin]]a, oksidiranog dimera [[aminokiseline]] [[cistein]]a.<ref name="USlabelExtcapsules">{{cite web | title=Procysbi- cysteamine bitartrate capsule, delayed release pellets Procysbi- cysteamine bitartrate granule, delayed release | work = DailyMed | publisher = U.S. National Library of Medicine | date=9 April 2025 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=d3a3ec28-f746-463a-bb92-3bc8826db09e | access-date=25 May 2025}}</ref><ref name="=Procysbi EPAR">{{cite web | title=Procysbi EPAR | website=European Medicines Agency (EMA) | date=22 September 2023 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/procysbi | access-date=25 May 2025}}</ref> Uklanja višak cistina koji se nakuplja u ćelijama ljudi s bolešću.<ref name="USlabelExtcapsules"/><ref name="=Procysbi EPAR"/> Cisteamin funkcioniše putem sljedeće hemijske reakcije pretvarajući disulfid cistin u rastvorljiviji [[mješani disulfid]] i [[cistein]], koji su oba rastvorljiviji od cistina: :{{chem2|(SCH2CH(NH3)CO2-)2 + HSCH2CH2NH2 -> H2NCH2CH2SSCH2CH(NH3)CO2- + HSCH2CH(NH3)CO2-}} Dostupan je oralno (kapsula i kapsula s produženim oslobađanjem) i u [[kapi za oći|kapljicama za oči]].<ref name=USlabelCapsules>{{cite web | title=Cystagon- cysteamine bitartrate capsule | website=DailyMed | date=29 January 2019 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=f495b76d-96c6-48e5-8fa3-30a4336628eb | access-date=27 April 2020 | archive-date=25 March 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210325054850/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=f495b76d-96c6-48e5-8fa3-30a4336628eb | url-status=live }}</ref><ref name=USlabelEye>{{cite web | title=Cystaran- cysteamine hydrochloride solution | website=DailyMed | date=22 November 2019 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b98ee838-ed23-42a9-93b5-72579e490fba | access-date=27 April 2020 | archive-date=24 March 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210324215617/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b98ee838-ed23-42a9-93b5-72579e490fba | url-status=live }}</ref><ref name="Cystadrops EPAR">{{cite web | title=Cystadrops EPAR | website=European Medicines Agency | date=22 February 2017 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/cystadrops | access-date=27 April 2020 | archive-date=4 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200804152527/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/cystadrops | url-status=live}}</ref> Kada se primjenjuje lokalno, može [[Izbjeljivanje kože|posvijetliti kožu]] potamnjelu usljed postinflamatorne [[hiperpigmentacija|hiperpigmentacije]], izlaganja suncu ili [[melazma|melazme]].<ref>{{cite journal| vauthors = Hsu C, Mahdi H, Pourahmadi M, Ahmadi S |date=April 2013|title=Cysteamine cream as a new skin depigmenting product | journal = Journal of the American Academy of Dermatology |volume=68 |issue=4 |pages=AB189 |doi=10.1016/j.jaad.2012.12.781|url=https://www.jaad.org/article/S0190-9622(12)02060-9/fulltext|access-date=2021-10-10|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cysteamine cream |work=DermNet NZ |url=https://dermnetnz.org/topics/cysteamine-cream/ |access-date=2021-06-29 |archive-date=29 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629033843/https://dermnetnz.org/topics/cysteamine-cream/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Grimes PE, Ijaz S, Nashawati R, Kwak D | title = New oral and topical approaches for the treatment of melasma | journal = International Journal of Women's Dermatology | volume = 5 | issue = 1 | pages = 30–36 | date = February 2019 | pmid = 30809577 | pmc = 6374710 | doi = 10.1016/j.ijwd.2018.09.004 }}</ref> == Neželjeni efekti== Na etiketi za oralne formulacije cisteamina nalaze se upozorenja o simptomima sličnim [[Ehlers-Danlosov sindrom|Ehlers-Danlosovom sindromu]], teškim kožnim osipima, čirima ili krvarenju u želucu i crijevima, simptomima [[CNS|centralnog nervnog sistema]], uključujući [[epilepsijski napad|napadaje]], letargiju, pospanost, depresiju i [[encefalopatija| encefalopatiju]], [[leukopenija|nizak nivo bijelih krvnih zrnaca]], [[povišena alkalna fosfataza povišenu alkalnu fosfatazu]] i [[idiopatska intrakranijalna hipertenzija|idiopatsku intrakranijalnu hipertenziju]] koji mogu uzrokovati glavobolju, tinitus, vrtoglavicu, mučninu, dvostruki ili zamagljen vid, gubitak vida i bol iza oka ili bol pri pokretu oka.<ref name="USlabelExtcapsules" /><ref name="=Procysbi EPAR"/> Dodatni neželjeni efekti oralnog cisteamina uključuju loš zadah, miris kože, [[povraćanje]], [[mučnina|mučninu]], bol u želucu, [[dijareja|dijareju]] i gubitak apetita.<ref name="USlabelExtcapsules" /><ref name="=Procysbi EPAR"/> Kod kapi za oči, najčešći neželjeni efekti su osjetljivost na svjetlost, crvenilo i bol u oku, [[glavobolja]] i defekti vidnog polja.<ref name=USlabelEye/><ref name="=Procysbi EPAR"/> == Interakcije == Ne postoje interakcije lijekova za obične kapsule ili kapi za oči,<ref name=USlabelCapsules/><ref name=USlabelEye/>, ali kapsule s produženim oslobađanjem ne treba uzimati s lijekovima koji utiču na želučanu kiselinu poput [[inhibitor protonske pumpe|inhibitora protonske pumpe]] ili s [[alkohol]]om, jer mogu uzrokovati prebrzo oslobađanje lijeka.<ref name=USlabelExtcapsules/> Ne inhibira nijedan enzim [[citohrom P450]].<ref name=USlabelExtcapsules/> ==Farmakologija== Osobe s [[cistinoza|cistinozom]] nemaju funkcionalni transporter (cistinozin) koji prenosi cistin iz [[lizosom]]a u [[citosol]]. To na kraju dovodi do nakupljanja [[cistin]]a u lizosomima, gdje kristalizira i oštećuje ćelije.<ref name="GeneReviews">{{cite book | vauthors = Nesterova G, Gahl WA | veditors = Adam MP, Ardinger HH, Pagon RA, Wallace SE, Bean LJ, Stephens K, Amemiya A | chapter = Cystinosis | chapter-url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1400/ | title = GeneReviews | publisher = University of Washington | location = Seattle WA | pmid = 20301574 | date = October 6, 2016 | access-date = 11 January 2017 | archive-date = 5 April 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110405074013/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1400/ | url-status = live }}</ref> Cisteamin ulazi u lizosome i pretvara cistin u [[cistein]] i miješani disulfid cisteina i cisteamina, koji oba mogu izaći iz lizosoma.<ref name=USlabelExtcapsules/><ref name="=Procysbi EPAR"/> Cisteamin također podstiče transport L-cisteina u ćelije.<ref name=USlabelExtcapsules/><ref name="=Procysbi EPAR"/> ==Historija== Terapijski učinak cisteamina na cistinozu zabilježen je 1950-ih. Cisteamin je odobren kao lijek za cistinozu u SAD-u 1994.<ref name=USlabelExtcapsules/> Oblik s produženim oslobađanjem odobren je 2013.<ref name=NYT2013>{{cite news| vauthors = Pollack A |title=F.D.A. Approves Raptor Drug for Form of Cystinosis|url=https://www.nytimes.com/2013/05/01/business/fda-approves-raptor-drug-for-form-of-cystinosis.html|work=The New York Times|date=30 April 2013|access-date=26 February 2017|archive-date=10 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210910154630/https://www.nytimes.com/2013/05/01/business/fda-approves-raptor-drug-for-form-of-cystinosis.html|url-status=live}}</ref> == Reference == {{Reflist}} {{Ostali proizvodi za probavni trakt i metabolizam}} {{Portal| Medicina}} {{Authority control}} [[Kategorija: Amini]] [[Kategorija: Oftalmologija]] [[Kategorija: Lijekovi za rijetke bolesti]] [[Kategorija: Tioli]] 471fl3or0ww3fccwmtva9t2xhesjznz 3824169 3824161 2026-04-04T20:35:58Z Exsiler 178345 3824169 wikitext text/x-wiki {{Razlikovati|Cistamin}} {{Infokutija lijek | Naziv lijeka = Cisteamin | Druga_imena = Mercaptamin, 2-Aminoetanetiol, ''β''-Merlaptoetilamin, 2-Merkaptoetilamin, dekarboksicistein, tioetanolamin, merkaptamin-bitartrat | Grupa = [[Masne kiseline]] | Trgovačka imena = Cystagon, Procysbi, Cystaran, ostala | ATC kodovi =Prefiks: A16<br>Sufiks: AA04 | CAS_registarski_broj = 60-23-1 | Dostupnost bez recepta = Ne | Strukturna formula = [[slika: Cysteamine-2D-skeletal.png|250px]] [[slika:Cysteamine 3D ball.png|250px]] | SMILES = C(CS)N | IUPAC ime = 2-Aminoetan-1-tiol | Sumarna formula =C₂H₇NS | Tačka topljenja = 95 do 97, topiv u vodi | Tačka ključanja = | Molarna masa = | Biološka raspoloživost = | Metabolizam = | Poluvrijeme eliminacije = | Izlučivanje = [[Bubreg|Mokraćom]]i [[znoj]]em | StdInChI = 1S/C2H7NS/c3-1-2-4/h4H,1-3H2<br>[[PubChem]]: 6058 }} '''Cisteamin''' je [[organosumpor]]ni spoj s formulom {{chem2|HSCH2CH2NH2}}. Bijela, vodotopiva čvrsta tvar, sadrži i [[amin (hemija)|aminsku]] i [[tiol]]nu [[funkcionalna grupa|funkcionalnu grupu]]. Često se koristi kao [[Soli |so]] [[amonij]]evog derivata [HSCH₂CH₂NH₃]<sup>+</sup >,<ref name="Reid">{{cite book | vauthors = Reid EE |title= Organic Chemistry of Bivalent Sulfur |volume= 1|year=1958 |publisher=Chemical Publishing Company, Inc. |location= New York|pages=398–399}}</ref> uključujući [[hidrohlorid]] i [[bitartrat]]. Drugi derivat je fosfocisteamin, {{chem2|H3NCH2CH2SPO3Na}}.<ref name=Besouw2013rev/><ref>{{cite journal |title=A study of the relative bioavailability of cysteamine hydrochloride, cysteamine bitartrate and phosphocysteamine in healthy adult male volunteers |journal=British Journal of Clinical Pharmacology |date=1999 |volume=47 |issue=1 |pages=49–52 |doi=10.1046/j.1365-2125.1999.00844.x |pmid=10073739 |pmc=2014194 | vauthors = Tennezé L, Daurat V, Tibi A, Chaumet-Riffaud P, Funck-Brentano C }}</ref> Međuprodukt [[pantetein]] razgrađuje se na cisteamin i [[pantotenska kiselina| pantotensku kiselinu]].<ref name=Besouw2013rev>{{cite journal | vauthors = Besouw M, Masereeuw R, van den Heuvel L, Levtchenko E | title = Cysteamine: an old drug with new potential | journal = Drug Discovery Today | volume = 18 | issue = 15–16 | pages = 785–792 | date = August 2013 | pmid = 23416144 | doi = 10.1016/j.drudis.2013.02.003}}</ref> [[biosinteza|Biosintetizira]] se kod sisara, uključujući ljude, razgradnjom [[koenzim A| koenzima A]]. To je biosintetski prethodnik [[neurotransmiter]]a [[hipotaurin]]a.<ref name="Besouw2013rev"/><ref>{{cite book |vauthors=Singer TP |veditors=Greenberg DM |title=Metabolic pathways: Metabolism of sulfur compounds |volume=7 |date=1975 |publisher=Academic Press |location=New York |isbn=9780323162081 |edition=3rd |chapter-url=https://books.google.com/books?id=2h-CyZzkPAwC&pg=PA545 |chapter=Oxidative Metabolism of Cysteine and Cystine |page=545 |access-date=11 January 2017 |archive-date=7 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607203433/https://books.google.com/books?id=2h-CyZzkPAwC&pg=PA545 |url-status=live }}</ref> ==Medicinska upotreba== Kao lijek koji se prodaje pod robnim markama ''Procysbi'' ili ''Cystagon'', između ostalih, cisteamin je indiciran za liječenje [[cistinoza]], [[bolest skladištenja lizosoma| bolesti skladištenja lizosoma]] koju karakterizira abnormalno nakupljanje [[cistin]]a, oksidiranog dimera [[aminokiseline]] [[cistein]]a.<ref name="USlabelExtcapsules">{{cite web | title=Procysbi- cysteamine bitartrate capsule, delayed release pellets Procysbi- cysteamine bitartrate granule, delayed release | work = DailyMed | publisher = U.S. National Library of Medicine | date=9 April 2025 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=d3a3ec28-f746-463a-bb92-3bc8826db09e | access-date=25 May 2025}}</ref><ref name="=Procysbi EPAR">{{cite web | title=Procysbi EPAR | website=European Medicines Agency (EMA) | date=22 September 2023 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/procysbi | access-date=25 May 2025}}</ref> Uklanja višak cistina koji se nakuplja u ćelijama ljudi s bolešću.<ref name="USlabelExtcapsules"/><ref name="=Procysbi EPAR"/> Cisteamin funkcioniše putem sljedeće hemijske reakcije pretvarajući disulfid cistin u rastvorljiviji [[mješani disulfid]] i [[cistein]], koji su oba rastvorljiviji od cistina: :{{chem2|(SCH2CH(NH3)CO2-)2 + HSCH2CH2NH2 -> H2NCH2CH2SSCH2CH(NH3)CO2- + HSCH2CH(NH3)CO2-}} Dostupan je oralno (kapsula i kapsula s produženim oslobađanjem) i u [[kapi za oći|kapljicama za oči]].<ref name=USlabelCapsules>{{cite web | title=Cystagon- cysteamine bitartrate capsule | website=DailyMed | date=29 January 2019 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=f495b76d-96c6-48e5-8fa3-30a4336628eb | access-date=27 April 2020 | archive-date=25 March 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210325054850/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=f495b76d-96c6-48e5-8fa3-30a4336628eb | url-status=live }}</ref><ref name=USlabelEye>{{cite web | title=Cystaran- cysteamine hydrochloride solution | website=DailyMed | date=22 November 2019 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b98ee838-ed23-42a9-93b5-72579e490fba | access-date=27 April 2020 | archive-date=24 March 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210324215617/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b98ee838-ed23-42a9-93b5-72579e490fba | url-status=live }}</ref><ref name="Cystadrops EPAR">{{cite web | title=Cystadrops EPAR | website=European Medicines Agency | date=22 February 2017 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/cystadrops | access-date=27 April 2020 | archive-date=4 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200804152527/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/cystadrops | url-status=live}}</ref> Kada se primjenjuje lokalno, može [[Izbjeljivanje kože|posvijetliti kožu]] potamnjelu usljed postinflamatorne [[hiperpigmentacija|hiperpigmentacije]], izlaganja suncu ili [[melazma|melazme]].<ref>{{cite journal| vauthors = Hsu C, Mahdi H, Pourahmadi M, Ahmadi S |date=April 2013|title=Cysteamine cream as a new skin depigmenting product | journal = Journal of the American Academy of Dermatology |volume=68 |issue=4 |pages=AB189 |doi=10.1016/j.jaad.2012.12.781|url=https://www.jaad.org/article/S0190-9622(12)02060-9/fulltext|access-date=2021-10-10|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cysteamine cream |work=DermNet NZ |url=https://dermnetnz.org/topics/cysteamine-cream/ |access-date=2021-06-29 |archive-date=29 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629033843/https://dermnetnz.org/topics/cysteamine-cream/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Grimes PE, Ijaz S, Nashawati R, Kwak D | title = New oral and topical approaches for the treatment of melasma | journal = International Journal of Women's Dermatology | volume = 5 | issue = 1 | pages = 30–36 | date = February 2019 | pmid = 30809577 | pmc = 6374710 | doi = 10.1016/j.ijwd.2018.09.004 }}</ref> == Neželjeni efekti== Na etiketi za oralne formulacije cisteamina nalaze se upozorenja o simptomima sličnim [[Ehlers-Danlosov sindrom|Ehlers-Danlosovom sindromu]], teškim kožnim osipima, čirima ili krvarenju u želucu i crijevima, simptomima [[CNS|centralnog nervnog sistema]], uključujući [[epilepsijski napad|napadaje]], letargiju, pospanost, depresiju i [[encefalopatija| encefalopatiju]], [[leukopenija|nizak nivo bijelih krvnih zrnaca]], [[povišena alkalna fosfataza povišenu alkalnu fosfatazu]] i [[idiopatska intrakranijalna hipertenzija|idiopatsku intrakranijalnu hipertenziju]] koji mogu uzrokovati glavobolju, tinitus, vrtoglavicu, mučninu, dvostruki ili zamagljen vid, gubitak vida i bol iza oka ili bol pri pokretu oka.<ref name="USlabelExtcapsules" /><ref name="=Procysbi EPAR"/> Dodatni neželjeni efekti oralnog cisteamina uključuju loš zadah, miris kože, [[povraćanje]], [[mučnina|mučninu]], bol u želucu, [[dijareja|dijareju]] i gubitak apetita.<ref name="USlabelExtcapsules" /><ref name="=Procysbi EPAR"/> Kod kapi za oči, najčešći neželjeni efekti su osjetljivost na svjetlost, crvenilo i bol u oku, [[glavobolja]] i defekti vidnog polja.<ref name=USlabelEye/><ref name="=Procysbi EPAR"/> == Interakcije == Ne postoje interakcije lijekova za obične kapsule ili kapi za oči,<ref name=USlabelCapsules/><ref name=USlabelEye/>, ali kapsule s produženim oslobađanjem ne treba uzimati s lijekovima koji utiču na želučanu kiselinu poput [[inhibitor protonske pumpe|inhibitora protonske pumpe]] ili s [[alkohol]]om, jer mogu uzrokovati prebrzo oslobađanje lijeka.<ref name=USlabelExtcapsules/> Ne inhibira nijedan enzim [[citohrom P450]].<ref name=USlabelExtcapsules/> ==Farmakologija== Osobe s [[cistinoza|cistinozom]] nemaju funkcionalni transporter (cistinozin) koji prenosi cistin iz [[lizosom]]a u [[citosol]]. To na kraju dovodi do nakupljanja [[cistin]]a u lizosomima, gdje kristalizira i oštećuje ćelije.<ref name="GeneReviews">{{cite book | vauthors = Nesterova G, Gahl WA | veditors = Adam MP, Ardinger HH, Pagon RA, Wallace SE, Bean LJ, Stephens K, Amemiya A | chapter = Cystinosis | chapter-url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1400/ | title = GeneReviews | publisher = University of Washington | location = Seattle WA | pmid = 20301574 | date = October 6, 2016 | access-date = 11 January 2017 | archive-date = 5 April 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110405074013/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1400/ | url-status = live }}</ref> Cisteamin ulazi u lizosome i pretvara cistin u [[cistein]] i miješani disulfid cisteina i cisteamina, koji oba mogu izaći iz lizosoma.<ref name=USlabelExtcapsules/><ref name="=Procysbi EPAR"/> Cisteamin također podstiče transport L-cisteina u ćelije.<ref name=USlabelExtcapsules/><ref name="=Procysbi EPAR"/> ==Historija== Terapijski učinak cisteamina na cistinozu zabilježen je 1950-ih. Cisteamin je odobren kao lijek za cistinozu u SAD-u 1994.<ref name=USlabelExtcapsules/> Oblik s produženim oslobađanjem odobren je 2013.<ref name=NYT2013>{{cite news| vauthors = Pollack A |title=F.D.A. Approves Raptor Drug for Form of Cystinosis|url=https://www.nytimes.com/2013/05/01/business/fda-approves-raptor-drug-for-form-of-cystinosis.html|work=The New York Times|date=30 April 2013|access-date=26 February 2017|archive-date=10 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210910154630/https://www.nytimes.com/2013/05/01/business/fda-approves-raptor-drug-for-form-of-cystinosis.html|url-status=live}}</ref> == Reference == {{Reflist}} {{Ostali proizvodi za probavni trakt i metabolizam}} {{Portal| Medicina}} {{Authority control}} [[Kategorija: Amini]] [[Kategorija: Oftalmologija]] [[Kategorija: Lijekovi za rijetke bolesti]] [[Kategorija: Tioli]] 84iarawgr3qy9g5hrzvppojzj2glp0x 3824170 3824169 2026-04-04T20:38:25Z Exsiler 178345 3824170 wikitext text/x-wiki {{Razlikovati|Cistamin}} {{Infokutija lijek | Naziv lijeka = Cisteamin | Druga_imena = Mercaptamin, 2-Aminoetanetiol, ''β''-Merlaptoetilamin, 2-Merkaptoetilamin, dekarboksicistein, tioetanolamin, merkaptamin-bitartrat | Grupa = [[Masne kiseline]] | Trgovačka imena = Cystagon, Procysbi, Cystaran, ostala | ATC kodovi =Prefiks: A16<br>Sufiks: AA04 | CAS_registarski_broj = 60-23-1 | Dostupnost bez recepta = Ne | Strukturna formula = [[slika: Cysteamine-2D-skeletal.png|250px]] [[slika:Cysteamine 3D ball.png|250px]] | SMILES = C(CS)N | IUPAC ime = 2-Aminoetan-1-tiol | Sumarna formula =C₂H₇NS | Tačka topljenja = 95 do 97, topiv u vodi | Tačka ključanja = | Molarna masa = | Biološka raspoloživost = | Metabolizam = | Poluvrijeme eliminacije = | Izlučivanje = [[Bubreg|Mokraćom]]i [[znoj]]em | StdInChI = 1S/C2H7NS/c3-1-2-4/h4H,1-3H2<br>[[PubChem]]: 6058 }} '''Cisteamin''' je [[organosumporni spoj]] s formulom {{chem2|HSCH2CH2NH2}}. Bijela, vodotopiva čvrsta tvar, sadrži i [[amin (hemija)|aminsku]] i [[tiol]]nu [[funkcionalna grupa|funkcionalnu grupu]]. Često se koristi kao [[Soli |so]] [[amonij]]evog derivata [HSCH₂CH₂NH₃]<sup>+</sup >,<ref name="Reid">{{cite book | vauthors = Reid EE |title= Organic Chemistry of Bivalent Sulfur |volume= 1|year=1958 |publisher=Chemical Publishing Company, Inc. |location= New York|pages=398–399}}</ref> uključujući [[hidrohlorid]] i [[bitartrat]]. Drugi derivat je fosfocisteamin, {{chem2|H3NCH2CH2SPO3Na}}.<ref name=Besouw2013rev/><ref>{{cite journal |title=A study of the relative bioavailability of cysteamine hydrochloride, cysteamine bitartrate and phosphocysteamine in healthy adult male volunteers |journal=British Journal of Clinical Pharmacology |date=1999 |volume=47 |issue=1 |pages=49–52 |doi=10.1046/j.1365-2125.1999.00844.x |pmid=10073739 |pmc=2014194 | vauthors = Tennezé L, Daurat V, Tibi A, Chaumet-Riffaud P, Funck-Brentano C }}</ref> Međuprodukt [[pantetein]] razgrađuje se na cisteamin i [[pantotenska kiselina| pantotensku kiselinu]].<ref name=Besouw2013rev>{{cite journal | vauthors = Besouw M, Masereeuw R, van den Heuvel L, Levtchenko E | title = Cysteamine: an old drug with new potential | journal = Drug Discovery Today | volume = 18 | issue = 15–16 | pages = 785–792 | date = August 2013 | pmid = 23416144 | doi = 10.1016/j.drudis.2013.02.003}}</ref> [[biosinteza|Biosintetizira]] se kod sisara, uključujući ljude, razgradnjom [[koenzim A| koenzima A]]. To je biosintetski prethodnik [[neurotransmiter]]a [[hipotaurin]]a.<ref name="Besouw2013rev"/><ref>{{cite book |vauthors=Singer TP |veditors=Greenberg DM |title=Metabolic pathways: Metabolism of sulfur compounds |volume=7 |date=1975 |publisher=Academic Press |location=New York |isbn=9780323162081 |edition=3rd |chapter-url=https://books.google.com/books?id=2h-CyZzkPAwC&pg=PA545 |chapter=Oxidative Metabolism of Cysteine and Cystine |page=545 |access-date=11 January 2017 |archive-date=7 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210607203433/https://books.google.com/books?id=2h-CyZzkPAwC&pg=PA545 |url-status=live }}</ref> ==Medicinska upotreba== Kao lijek koji se prodaje pod robnim markama ''Procysbi'' ili ''Cystagon'', između ostalih, cisteamin je indiciran za liječenje [[cistinoza]], [[bolest skladištenja lizosoma| bolesti skladištenja lizosoma]] koju karakterizira abnormalno nakupljanje [[cistin]]a, oksidiranog dimera [[aminokiseline]] [[cistein]]a.<ref name="USlabelExtcapsules">{{cite web | title=Procysbi- cysteamine bitartrate capsule, delayed release pellets Procysbi- cysteamine bitartrate granule, delayed release | work = DailyMed | publisher = U.S. National Library of Medicine | date=9 April 2025 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=d3a3ec28-f746-463a-bb92-3bc8826db09e | access-date=25 May 2025}}</ref><ref name="=Procysbi EPAR">{{cite web | title=Procysbi EPAR | website=European Medicines Agency (EMA) | date=22 September 2023 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/procysbi | access-date=25 May 2025}}</ref> Uklanja višak cistina koji se nakuplja u ćelijama ljudi s bolešću.<ref name="USlabelExtcapsules"/><ref name="=Procysbi EPAR"/> Cisteamin funkcioniše putem sljedeće hemijske reakcije pretvarajući disulfid cistin u rastvorljiviji [[mješani disulfid]] i [[cistein]], koji su oba rastvorljiviji od cistina: :{{chem2|(SCH2CH(NH3)CO2-)2 + HSCH2CH2NH2 -> H2NCH2CH2SSCH2CH(NH3)CO2- + HSCH2CH(NH3)CO2-}} Dostupan je oralno (kapsula i kapsula s produženim oslobađanjem) i u [[kapi za oći|kapljicama za oči]].<ref name=USlabelCapsules>{{cite web | title=Cystagon- cysteamine bitartrate capsule | website=DailyMed | date=29 January 2019 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=f495b76d-96c6-48e5-8fa3-30a4336628eb | access-date=27 April 2020 | archive-date=25 March 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210325054850/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=f495b76d-96c6-48e5-8fa3-30a4336628eb | url-status=live }}</ref><ref name=USlabelEye>{{cite web | title=Cystaran- cysteamine hydrochloride solution | website=DailyMed | date=22 November 2019 | url=https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b98ee838-ed23-42a9-93b5-72579e490fba | access-date=27 April 2020 | archive-date=24 March 2021 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210324215617/https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=b98ee838-ed23-42a9-93b5-72579e490fba | url-status=live }}</ref><ref name="Cystadrops EPAR">{{cite web | title=Cystadrops EPAR | website=European Medicines Agency | date=22 February 2017 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/cystadrops | access-date=27 April 2020 | archive-date=4 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200804152527/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/cystadrops | url-status=live}}</ref> Kada se primjenjuje lokalno, može [[Izbjeljivanje kože|posvijetliti kožu]] potamnjelu usljed postinflamatorne [[hiperpigmentacija|hiperpigmentacije]], izlaganja suncu ili [[melazma|melazme]].<ref>{{cite journal| vauthors = Hsu C, Mahdi H, Pourahmadi M, Ahmadi S |date=April 2013|title=Cysteamine cream as a new skin depigmenting product | journal = Journal of the American Academy of Dermatology |volume=68 |issue=4 |pages=AB189 |doi=10.1016/j.jaad.2012.12.781|url=https://www.jaad.org/article/S0190-9622(12)02060-9/fulltext|access-date=2021-10-10|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web |title=Cysteamine cream |work=DermNet NZ |url=https://dermnetnz.org/topics/cysteamine-cream/ |access-date=2021-06-29 |archive-date=29 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629033843/https://dermnetnz.org/topics/cysteamine-cream/ |url-status=live }}</ref><ref>{{cite journal | vauthors = Grimes PE, Ijaz S, Nashawati R, Kwak D | title = New oral and topical approaches for the treatment of melasma | journal = International Journal of Women's Dermatology | volume = 5 | issue = 1 | pages = 30–36 | date = February 2019 | pmid = 30809577 | pmc = 6374710 | doi = 10.1016/j.ijwd.2018.09.004 }}</ref> == Neželjeni efekti== Na etiketi za oralne formulacije cisteamina nalaze se upozorenja o simptomima sličnim [[Ehlers-Danlosov sindrom|Ehlers-Danlosovom sindromu]], teškim kožnim osipima, čirima ili krvarenju u želucu i crijevima, simptomima [[CNS|centralnog nervnog sistema]], uključujući [[epilepsijski napad|napadaje]], letargiju, pospanost, depresiju i [[encefalopatija| encefalopatiju]], [[leukopenija|nizak nivo bijelih krvnih zrnaca]], [[povišena alkalna fosfataza povišenu alkalnu fosfatazu]] i [[idiopatska intrakranijalna hipertenzija|idiopatsku intrakranijalnu hipertenziju]] koji mogu uzrokovati glavobolju, tinitus, vrtoglavicu, mučninu, dvostruki ili zamagljen vid, gubitak vida i bol iza oka ili bol pri pokretu oka.<ref name="USlabelExtcapsules" /><ref name="=Procysbi EPAR"/> Dodatni neželjeni efekti oralnog cisteamina uključuju loš zadah, miris kože, [[povraćanje]], [[mučnina|mučninu]], bol u želucu, [[dijareja|dijareju]] i gubitak apetita.<ref name="USlabelExtcapsules" /><ref name="=Procysbi EPAR"/> Kod kapi za oči, najčešći neželjeni efekti su osjetljivost na svjetlost, crvenilo i bol u oku, [[glavobolja]] i defekti vidnog polja.<ref name=USlabelEye/><ref name="=Procysbi EPAR"/> == Interakcije == Ne postoje interakcije lijekova za obične kapsule ili kapi za oči,<ref name=USlabelCapsules/><ref name=USlabelEye/>, ali kapsule s produženim oslobađanjem ne treba uzimati s lijekovima koji utiču na želučanu kiselinu poput [[inhibitor protonske pumpe|inhibitora protonske pumpe]] ili s [[alkohol]]om, jer mogu uzrokovati prebrzo oslobađanje lijeka.<ref name=USlabelExtcapsules/> Ne inhibira nijedan enzim [[citohrom P450]].<ref name=USlabelExtcapsules/> ==Farmakologija== Osobe s [[cistinoza|cistinozom]] nemaju funkcionalni transporter (cistinozin) koji prenosi cistin iz [[lizosom]]a u [[citosol]]. To na kraju dovodi do nakupljanja [[cistin]]a u lizosomima, gdje kristalizira i oštećuje ćelije.<ref name="GeneReviews">{{cite book | vauthors = Nesterova G, Gahl WA | veditors = Adam MP, Ardinger HH, Pagon RA, Wallace SE, Bean LJ, Stephens K, Amemiya A | chapter = Cystinosis | chapter-url = https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1400/ | title = GeneReviews | publisher = University of Washington | location = Seattle WA | pmid = 20301574 | date = October 6, 2016 | access-date = 11 January 2017 | archive-date = 5 April 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110405074013/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK1400/ | url-status = live }}</ref> Cisteamin ulazi u lizosome i pretvara cistin u [[cistein]] i miješani disulfid cisteina i cisteamina, koji oba mogu izaći iz lizosoma.<ref name=USlabelExtcapsules/><ref name="=Procysbi EPAR"/> Cisteamin također podstiče transport L-cisteina u ćelije.<ref name=USlabelExtcapsules/><ref name="=Procysbi EPAR"/> ==Historija== Terapijski učinak cisteamina na cistinozu zabilježen je 1950-ih. Cisteamin je odobren kao lijek za cistinozu u SAD-u 1994.<ref name=USlabelExtcapsules/> Oblik s produženim oslobađanjem odobren je 2013.<ref name=NYT2013>{{cite news| vauthors = Pollack A |title=F.D.A. Approves Raptor Drug for Form of Cystinosis|url=https://www.nytimes.com/2013/05/01/business/fda-approves-raptor-drug-for-form-of-cystinosis.html|work=The New York Times|date=30 April 2013|access-date=26 February 2017|archive-date=10 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210910154630/https://www.nytimes.com/2013/05/01/business/fda-approves-raptor-drug-for-form-of-cystinosis.html|url-status=live}}</ref> == Reference == {{Reflist}} {{Ostali proizvodi za probavni trakt i metabolizam}} {{Portal| Medicina}} {{Authority control}} [[Kategorija: Amini]] [[Kategorija: Oftalmologija]] [[Kategorija: Lijekovi za rijetke bolesti]] [[Kategorija: Tioli]] s20t106u2ueainezpxdogzgomy91p2b 0 532929 3824171 2026-04-04T20:40:19Z Exsiler 178345 Preusmjereno na [[Hidrohloridne soli]] 3824171 wikitext text/x-wiki #Preusmjeri [[Hidrohloridne soli]] pgez0e90wj0tpxq738s21cvg7dkhdu2 1 532930 3824174 2026-04-04T20:51:01Z Mhare 481 Nova stranica: {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Poljska | država2 = | država3 = }} 3824174 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Poljska | država2 = | država3 = }} t2px1mysku99pcux1yyqtwcrqqv7ijq 3824180 3824174 2026-04-04T21:50:49Z Mhare 481 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824180 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Poljska | država2 = | država3 = }} 141fp9nxvh1y4dvtnpbpjbyaj9e9cgb 1 532931 3824175 2026-04-04T20:51:14Z Mhare 481 Nova stranica: {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} 3824175 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} kxsvhwyypdogaj6tomu0mf406dvvb55 3824179 3824175 2026-04-04T21:50:45Z Mhare 481 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824179 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Grčka | država2 = | država3 = }} bgtfy4hiibfc6v7mwmf7rkhdwna5y7v 1 532932 3824176 2026-04-04T20:51:26Z Mhare 481 Nova stranica: {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Austrija | država2 = | država3 = }} 3824176 wikitext text/x-wiki {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Austrija | država2 = | država3 = }} tg48t2mvscryk35cgl6fzqses08r6i2 3824181 3824176 2026-04-04T21:50:54Z Mhare 481 https://fountain.toolforge.org/editathons/ceew2026-bs 3824181 wikitext text/x-wiki {{CEE žene 2026.}} {{CEE proljeće 2026. | korisnik = Mhare | tema = žene | tema2 = | tema3 = | država = Austrija | država2 = | država3 = }} h6rby5mabwkrff0h1bcvawazfpkeiru 0 532933 3824217 2026-04-05T11:07:09Z Vogoje2 170692 Novi članak o libanskoj književnoj nagradi. 3824217 wikitext text/x-wiki '''Književna nagrada ''Naji Naaman''''' (engl. ''Naji Naaman Literary Prize'') jest međunarodna književna nagrada koju, počev od 2002. godine, svakog ljeta dodjeljuju Fondacija za kulturu ''Naji Naaman,'' Kuća kulture ''Naaman'' i Izdavačka kuća ''Naaman'' u gradu Džuniju, desetak kilometara sjeverno od [[Bejrut|Bejruta]]. To je najveće međunarodno književno priznanje koje se u Libanu dodjeljuje autorima iz čitavog svijeta koji pišu na svim svjetskim jezicima. Nagrada se dodjeljuje piscima najostvarenijih književnih djela u sadržaju i stilu, s ciljem oživljavanja i razvoja ljudskih vrijednosti. Nagrađeni uradci objavljuju se svake godine u Godišnjoj knjizi nagrada, koju objavljuje Fondacija za kulturu „Naji Naaman”, a laureati dobijaju Povelje kao i status počasnih članova Kuće kulture „Naaman” (Maison Naaman pour la Culture)<ref>{{Cite web|url=https://www.najinaaman.org/page5.html|title=Literary prizes|website=www.najinaaman.org|access-date=2026-04-05}}</ref> [[Datoteka:Premio-naji-naaman-2023-.jpg|mini|Povelja Međunarodne nagrade za književnost ''Naji Naaman'']] == Dobitnici iz BiH, Hrvatske i Srbije == Među inim u protekle dvije decenije iz Bosne i Hercegovine Književnu nagradu ''Naji Naaman'' dobila je francusko-bosanska spisateljica [[Jasna Šamić]], Ekrem Macić; iz Hrvatske akademik HAZU [[Dražen Katunarić]], te Dražen Jergović, [[Olga Lalić Krowicka]]; iz Srbije Radovan Vlahović, Obren Ristić, Verica Tadić, [[Aleksa Đukanović]] i drugi.<ref>{{Cite web|url=https://arhiva.tacno.net/kultura/olga-lalic-krowicka-dobitnica-naamanove-literarne-nagrade/|title=Olga Lalić Krowicka dobitnica Naamanove literarne nagrade|website=Tacno.net|language=hr-HR|access-date=2026-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.zurnal.info/clanak/ekrem-macic-zivimo-satiru-ali-to-predugo-traje/17083|title=PRIZNANJE NADŽI NAMAN: Ekrem Macić: Živimo satiru, ali to predugo traje|date=2013-06-13|website=Žurnal|language=bs|access-date=2026-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.culturenet.hr/hrvatski-humorist-i-satiricar-drazen-jergovic-dobitnik-je-prestiznog-svjetskog-literarnog-priznanja-naji-naaman/222500|title=Culturenet.hr - Hrvatski humorist i satiričar Dražen Jergović dobitnik je prestižnog svjetskog literarnog priznanja 'Naji Naaman'|website=www.culturenet.hr|access-date=2026-04-05}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rts.rs/lat/rts/dijaspora/vesti/3163466/knjizevnici-iz-srbije-ugledna-nagrada-u-libanu.html|title=Književnici iz Srbije ugledna nagrada u Libanu|website=РТС|language=sr|access-date=2026-04-05}}</ref> == Reference == itoong6zif9hkbnr0d88aaeavi0ig8l