Wikipedia
bxrwiki
https://bxr.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D1%8E%D1%83%D1%80_%D1%85%D1%83%D1%83%D0%B4%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Меди
Тусхай
Хэлэлсэхэ
Хэрэглэгшэ
Хэрэглэгшые хэлэлсэхэ
Википеэди
Википеэди тухай хэлэлсэхэ
Файл
Файл хэлэлсэхэ
MediaWiki
MediaWiki хэлэлсэхэ
Загбар
Загбар хэлэлсэхэ
Туһаламжа
Туһаламжа хэлэлсэл
Категори
Категори хэлэлсэхэ
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас
0
7093
74587
74554
2026-04-24T21:36:00Z
InternetArchiveBot
12366
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74587
wikitext
text/x-wiki
{{Инфобокс улас
| conventional_long_name = Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас
| common_name = АНЭУ
| native_name = {{native name|ar|الإمارات العربية المتحدة}}<br />{{transliteration|ar|al-ʾImārāt al-ʿArabīyah al-Muttaḥidah}}
| image_flag = Flag of the United Arab Emirates.svg
| flag_type = [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Уласай Туг|Туг]]
| image_coat = Emblem of the United Arab Emirates.svg
| symbol_type = [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Уласай Һүлдэ|Һүлдэ]]
| national_motto = {{lang|ar|الله الوطن الرئيس}}
| englishmotto = Бурхан, Үндэһэтэн, Юрэнхылэгшэ
| national_anthem = {{lang|ar|عيشي بلادي}}<br />"''[[Иши Билади|{{transliteration|ar|Īšiy Bilādī}}]]''"<br />"Эхэ Оромни Ута Удаан Наһалагты"<br />{{parabr}}{{center| }}
| image_map = United Arab Emirates (orthographic projection).svg
| map_caption = {{map caption |location_color= ногоон |region=[[Аравиин хахад арал]] |region_color= none}}
| image_map2 =
| capital = [[Абу-Даби]]
| coordinates = {{Coord|24|28|N|54|22|E|type:city}}
| largest_city = <!-- Don't change to Abu Dhabi without a citation -->[[Дубай]]<br />{{coord|25|15|N|55|18|E|display=inline}}
| official_languages = [[Араб хэлэн|Араб]]<ref>{{cite web |title=Fact sheet |url=https://u.ae/en/about-the-uae/fact-sheet |website=United Arab Emirates |publisher=U.ae |access-date=31 August 2020}}</ref>
| common_languages = [[Англи хэлэн|Англи]]<ref>{{cite web |url=https://www.stalawfirm.com/en/news/view/english-translation-abu-dhabi-courts.html |title=A mandatory requirement for an English translation under Abu Dhabi Courts |publisher=STA Law Firm |date= |access-date=2022-02-26 |accessdate=2022-06-12 |archivedate=2022-02-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220225022654/https://www.stalawfirm.com/en/news/view/english-translation-abu-dhabi-courts.html }}</ref>
| ethnic_groups = 35.0% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Энэдхэгшүүд|Энэдхэг]]</br> 15.0% [[Эмират]]</br> 10.7% [[Ойрохи Дурна дахи Бангладешчууд|Бангладеш]]</br> 9.7% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Пакистаншууд|Пакистан]]</br> 8.8% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Эмигрантууд#Египетшүүд|Египет]]</br> 5.5% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Филиппиншууд|Филиппин]]</br> 3.1% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Индонезшууд|Индонези]]</br> 2.0% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Эмигрантууд#Йеменшууд|Йемен]]</br> 1.6% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Йорданшууд|Йордан]]</br> 1.3% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Эмигрантууд#Суданшууд|Судан]]</br> 9.7% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Эмигрантууд|Бусад]]
| ethnic_groups_ref = <ref>{{Cite web|title=UAE Population and Demographics|year=2020|work=Dubai Online|url=https://www.dubai-online.com/essential/uae-population-and-demographics/}}</ref>
<ref>{{Cite web|title=United Arab Emirates Population Statistics 2022|author=GMI Blogger|work=Global Media Insight - Dubai Digital Interactive Agency|date=|access-date=|url=https://www.globalmediainsight.com/blog/uae-population-statistics/|archive-url=|archive-date=}}{{Better source needed|reason=Source is a blog|date=May 2022}}</ref>
| ethnic_groups_year = 2020
| religion = 76.0% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Ислам|Ислам]] ([[Гүрэнэй шажан|албан]])</br> 9.0% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Христосой шажан|Христос]]</br> 8.0% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Индуизм|Индуизм]]</br> 1.8% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Буддизм|Буддизм]]</br> 5.0% [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Шажанай эрхэ сүлөө|Бусад]]
| religion_year = 2022
| demonym = [[Эмиратшууд]]<ref name=WorldFactbook/>
| government_type = [[Холбооной хаанта засаг|Холбооной]] [[Лалын хаанта засаг|Лалын]] [[парламентын системэ|парламентын]] [[Һунгагдадаг хаанта засаг|һунгагдадаг]] [[үндэһэн хуулита хаанта засаглал|хахад-үндэһэн хуулита хаанта засаглал]]<ref>{{cite book|last=Stewart|first=Dona J.|title=The Middle East Today: Political, Geographical and Cultural Perspectives|publisher=Routledge|date=2013|location=London and New York|isbn=978-0415782432|page=155}}</ref><ref>{{cite book|last=Day|first=Alan John|title=Political Parties of The World|publisher=Stockton|date=1996|isbn=1561591440|page=599}}</ref><ref>{{cite web|url=https://elaws.moj.gov.ae/MainArabicTranslation.aspx?val=UAE-MOJ_LC-En/00_CONSTITUTION/UAE-LC-En_1971-07-18_00000_Dos.html&np=&lmp=undefined|title=United Arab Emirates Constitution|work=UAE Ministry of Justice|access-date=10 October 2018|accessdate=2022-06-12|archivedate=2018-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181011053637/https://elaws.moj.gov.ae/MainArabicTranslation.aspx?val=UAE-MOJ_LC-En/00_CONSTITUTION/UAE-LC-En_1971-07-18_00000_Dos.html&np=&lmp=undefined}}</ref>
| leader_title1 = [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Уласай Юрэнхылэгшэ|Юрэнхылэгшэ]]
| leader_name1 = [[Мухаммад ибн Заид Аль Нахайян]]<ref>{{cite news |title=Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan elected as new UAE president |url=https://gulfnews.com/uae/government/sheikh-mohamed-bin-zayed-al-nahyan-elected-as-uae-president-1.1652518419842 |access-date=14 May 2022 |work=[[Gulf News]] |date=14 May 2022}}</ref>
| leader_title2 = [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Уласай юрэнхы сайдай жагсаалта|Вице-Юрэнхылэгшэ ба Юрэнхы Сайд]]
| leader_name2 = [[Мохаммед ибн Рашид Аль Мактум]]
| legislature = [[Холбооной Дээдэ Зүблэл]]</br> [[Холбооной Үндэһэнэй Зүблэл]]
| sovereignty_type = [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Уласай Түүхэ|Түүхэ]]
| established_event1 = [[Рас эль-Хайма (эмират)|Эмират Рас эль-Хайма]]
| established_date1 = 1708
| established_event2 = [[Шарджа (эмират)|Шарджа]]
| established_date2 = 1727
| established_event3 = [[Абу-Даби (эмират)|Абу-Даби]]
| established_date3 = 1761
| established_event4 = [[Умм эль-Кувейн]]
| established_date4 = 1768
| established_event5 = [[Аджман (эмират)|Аджман]]
| established_date5 = 1816
| established_event6 = [[Дубай (эмират)|Дубай]]
| established_date6 = 1833
| established_event7 = [[Фуджейра (эмират)|Фуджейра]]
| established_date7 = 1879
| established_event8 = Ехэ Британи ба [[Хэрээнэй Оман]]һаа [[Үндэһэнэй Үдэр (Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас)|Тусгаар тогтонобо]]
| established_date8 = 1971 оной 12 һарын 2
| established_event9 = [[Нэгэдэһэн Үндэһэтэнэй Байгуулга|НҮБ-дэ]] [[НҮБ-ын Аюулгүйн Зүблэлэй 304-р тогтоол|оруулба]]
| established_date9 = 1971 оной 12 һарын 9
| established_event10 = АНЭУ-ай бүридэлдэ [[Рас эль-Хаймагай эмиратые]] абаба
| established_date10 = 1972 оной 2 һарын 10
| area_km2 = 83,600
| area_rank = 114
| area_sq_mi = 32,278 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]-->
| percent_water = заахан
| population_estimate_year = 2020
| population_estimate = 9,282,410<ref name="u.ae">{{cite web|url=https://u.ae/en/about-the-uae/fact-sheet/|title=United Arab Emirates Population (2020) |website=u.ae}}</ref>
| population_census = 4,106,427
| population_estimate_rank = 92
| population_census_year = 2005
| population_density_km2 = 121
| population_density_sq_mi = 256 <!--Do not remove per [[Wikipedia:Manual of Style/Dates and numbers]]-->
| population_density_rank = 110
| GDP_PPP = $779.234 тэрбум<ref name=imf2>{{cite web |url= https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2021/April/weo-report |title=United Arab Emirates |publisher=[[International Monetary Fund]]}}</ref>
| GDP_PPP_year = 2022
| GDP_PPP_rank = 34
| GDP_PPP_per_capita = $78,255 <ref name=imf2/>
| GDP_PPP_per_capita_rank = 7
| GDP_nominal = $501.354
billion<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_year = 2022
| GDP_nominal_rank = 32
| GDP_nominal_per_capita = $50,349 <ref name=imf2/>
| GDP_nominal_per_capita_rank = 21
| Gini = 26.0 <!--number only-->
| Gini_year = 2018
| Gini_change = <!--increase/decrease/steady-->
| Gini_ref = <ref>{{cite web|title=GINI index (World Bank estimate) – United Arab Emirates|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=AE|website=data.worldbank.org |publisher=World Bank|access-date=30 March 2020}}</ref>
| Gini_rank =
| HDI = 0.890 <!--number only-->
| HDI_year = 2019 <!-- Please use the year to which the data refers, not the publication year-->
| HDI_change = increase <!--increase/decrease/steady-->
| HDI_ref = <ref name="UNHDR">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf|title=Human Development Report 2020|language=en|publisher=[[United Nations Development Programme]]|date=15 December 2020|access-date=15 December 2020}}</ref>
| HDI_rank = 31
| currency = [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Уласай Дирхам|АНЭУ Дирхам]]
| currency_code = AED
| time_zone = [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Саг|АНЭУ-ай Стандарт Саг]]
| utc_offset = +04:00
| date_format = үү/һһ/жжжж
| drives_on = баруун<!-- The steering wheel is on the left hand side of the car, but they drive on the right hand side of the road – that is driving on the right-->
| calling_code = [[Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас дахи Телефоной номер|+971]]
<!---
| Communication Companies = Etisalat<ref>{{cite web|url=http://www.etisalat.ae/|title=Welcome to Etisalat|publisher=Etisalat.ae}}</ref>
| Communication Companies = du<ref>{{cite web|url=http://www.du.ae/|title=Emirates Integrated Telecommunications Company|publisher=Du.ae}}</ref>
| Local calling_code = {{unbulleted list|[[Abu Dhabi]]: 02|[[Dubai]]: 04|[[Sharjah (emirate)|Sharjah]] nd [[Ajman]] : 06|[[Al-Ain]]: 03|[[Fujairah]]: 09|[[Umm al-Quwain]] and [[Ras al-Khaimah]]: 07}}
---->| cctld = {{unbulleted list |[[.ae]] |[[имарат|امارات.]]}}
| footnotes =
| linking_name =
| today =
}}
'''Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас''' ('''АНЭУ'''; {{lang-ar|الإمارات العربية المتحدة}} {{transliteration|ar|al-ʾImārāt al-ʿArabīyah al-Muttaḥidah}}), гү, али юрынээр '''Эмиратууд''' ({{lang-ar|الإمارات}} {{transliteration|ar|al-ʾImārāt}}), болбол [[Баруун Ази|Баруун Азиин]] улас юм. Долоон эмиратһаа ([[Абу-Даби (эмират)|Абу-Даби]], [[Аджман (эмират)|Аджман]], [[Дубай (эмират)|Дубай]], [[Рас-эль-Хайма (эмират)|Рас-эль-Хайма]], [[Умм-эль-Кайвайн (эмират)|Умм-эль-Кайвайн]], [[Фуджейра (эмират)|Фуджейра]] ба [[Шарджа (эмират)|Шарджа]]) буридэдэг холбооной улас. Эмират бүхэн — бага улас юм. Тэдэнь, өөдэйнгөө амяараа толгойлогшотой. Эмир Уласай ниислэл — [[Абу-Даби]]. Уласай толгойлогшо — Арабын Нэгэдэһэн Эмир Уласай президент (тэрэл сагта Абу-Дабиин эмир).
== Газар зүй ==
Арабын Нэгэдэһэн Эмир Улас Азиин урда-баруунтэй һуудаг улас. Арабиин хойгой зүүн талада һуудаг. Хойто талаһаа Персиин буланаар эрьеэ угаадаг. Зүүн тээшээ Оман буланда гарадаг. Сауд Арабитэй баруун ба урда зүгһөө хилэтэй, Оман уластай зүүн-урдаһаа ба зүүн-хойноһоо (Оманай Мусандам гэжэ анклавтай) хилэтэй. АНЭУгэй хүн зон — 5 сая (млн) хүн, 70%-нь Урда болон Зүүн-Урда Азиһаа гараһан үндэһэтэй ажалшад. Нютагай үнтэһэтэй зониин — ислам шажанай сунну таһагай хүүнүүд.
Газарай тоһотой аад лэ, энэ гүрэн тоһоёо хари гүрэнөөр тараадаг (экспорт) болижо байна. Жаа жаагаар диверсификэйшн хээд, хара тоһоной хэблэл, улас досоохи бараагай хэблэлһээ (ВВП) 7-9 % хүртэр 2010 ондо унаад байна. Харин, 1980 ондо 73 %, 1998 ондо — 32 % байгаа.
== Хотонууд ==
Ниислэл хото — [[Дубай]].
[[Файл:Tc-map.png|thumb|380px|Арабын Нэгдсэн Эмирт Улс]]
* [[Абу-Даби]]
* [[Аджман]]
* [[Аль-Айн]]
* [[Дибба]]
* [[Дубай]]
* [[Калба]]
* [[Рас эль-Хайма]]
* [[Сила]]
* [[Умм эль-Кувейн]]
* [[Фуджейра]]
* [[Хор-Факкан]]
* [[Шарджа]]
== Мүн үзэхэ ==
* [[Араб хэлэн]]
== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}
== Холбооһон ==
{{commons|United Arab Emirates|Арабын Нэгдсэн Эмирт Улас}}
* [http://www.government.ae/web/guest/home/en UAE Government Official Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121002073351/http://www.government.ae/web/guest/home/en |date=2012-10-02 }}
* [http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-14703998 United Arab Emirates profile] from the [[BBC News]]
* [http://lebanese-economy-forum.com/world-facts/show/ae/ United Arab Emirates country profile] from the Lebanese Economy Forum, extracted from the CIA Factbook & Worldbank data
{{Ази}}
[[Категори:Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Улас| ]]<!---leave the empty space as standard (eponymous category)--->
[[Категори:Аравиин хахад арал]]
[[Категори:Араб хэлээр хэлэлсэдэг уласууд ба газар нютаг]]
[[Категори:Холбооной хаанта засаг]]
[[Категори:ОПЕК-эй гэшүүн улас]]
[[Категори:Арабай Лигын гэшүүн улас]]
[[Категори:Булангын Хамтын Ажаллалгын Зүблэлэй гэшүүн улас]]
[[Категори:Исламай Хамтын Ажаллалгын Байгуулгын гэшүүн улас]]
[[Категори:НҮБ-эй гэшүүн уласууд]]
[[Категори:Дунда Дурнын уласууд]]
[[Категори:Баруун Азиин уласууд]]
[[Категори:Арабай юртэмсэ]]
[[Категори:1971 ондо байгуулагдаhан улас ба газар нютаг]]
[[Категори:1971 ондо Арабай Нэгэдэһэн Эмиртэ Уласда байгуулагдаhан]]
[[Категори:Азиин уласууд]]
[[Категори:Лалын хаанта засаг]]
{{stub}}
g3xk48k6ox2jwsh7auh4lsmoda69x26
Ньюфаундленд ба Лабрадор
0
8831
74586
73905
2026-04-24T19:10:24Z
InternetArchiveBot
12366
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74586
wikitext
text/x-wiki
{{Улас орон
|буряад_нэрэ = Ньюфаундленд ба Лабрадор
|уугуул_нэрэ = Newfoundland and Labrador
|статус = [[Канада#Засаг захиргаанай хубаари|Канадын можо]]
|дуулал =
|туг = Flag of Newfoundland and Labrador.svg
|тугай_бэшэлгэ = Далбаа
|һүлдэ = Coat of Arms of Newfoundland and Labrador.svg
|һүлдын_бэшэлгэ =
|газарай_зураг = Newfoundland and Labrador,_Canada.svg
|хэмжээ =
|бэшэлгэ = [[Канада]]дахи Ньюфаундленд ба Лабрадорой байра
|уряа = ''Quaerite prime regnum Dei''<br/><small>''Эхилээд Бурханай хаанта уласые хай''</small>
|ниислэл = [[Сент-Джонс]]
|хэлэн = [[Англи хэлэн|англи]]
|тэргүүнэй_тушаал1 = Лейтенант амбан захирагша
|тэргүүн1 = Фрэнк Фэган
|тэргүүнэй_тушаал2 = Юрэнхы сайд
|тэргүүн2 = Джон Хоган
|газар_нютаг = 405 212 км²<ref>{{cite web|url=http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/phys01-eng.htm|title=Land and freshwater area, by province and territory|publisher=[[Статистическая служба Канады]]|accessdate=2012-09-30|date=2005-02-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121019171348/http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/phys01-eng.htm|archivedate=2012-10-19}}</ref>
|уһанай_хуби = 31 340 км² (7,7%)
|хүн_ама = 512 659 (2012)<ref>{{cite web|url=http://www5.statcan.gc.ca/cansim/a26?lang=eng&retrLang=eng&id=0510005&paSer=&pattern=&stByVal=1&p1=1&p2=31&tabMode=dataTable&csid=|title=Estimates of population, Canada, provinces and territories, quarterly (persons)|publisher=[[Статистическая служба Канады]]|accessdate=2012-09-30|date=2012-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130621193049/http://www5.statcan.gc.ca/cansim/a26?id=0510005&pattern=&p2=31&p1=1&tabMode=dataTable&stByVal=1&paSer=&csid=&retrLang=eng&lang=eng|archivedate=2013-06-21}}</ref>
|дополнительный_параметр = [[ДНБ]]
|содержимое_параметра = 28 192 <ref>{{cite web|url=http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/econ15-eng.htm|title=Gross domestic product, expenditure-based, by province and territory|publisher=[[Статистическая служба Канады]]|accessdate=2012-09-30|date=2011-11-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120919211233/http://www.statcan.gc.ca/tables-tableaux/sum-som/l01/cst01/econ15-eng.htm|archivedate=2012-09-19}}</ref> сая C$ (9-дэхи)
}}
'''Ньюфаундленд ба Лабрадор''' ({{lang-en|Newfoundland and Labrador}}; {{lang-fr|Terre-Neuve-et-Labrador}}) — [[Канада|Канадын]] эгээн һүүлдэ оролсоһон арбадахи можо юм. Газарзүйн хубида тус можо Канадын [[Атлантын далай]]н эрьеэр [[Ньюфаундленд арал]] ба эхэ газарай хэһэг болохо [[Лабрадор|Лабрадорһоо]] бүридэн оршоно. 1949 ондо Канадада нэгэдэхэ үедэ тус можые бүхэлдэнь '''Ньюфаундленд''' гэдэг байһан ба 1964 онһоо хойшо можын засагай газар өөрыһөө «Ньюфаундленд ба Лабрадорой засагай газар» гэхэ болоһон болоод 2001 оной арбанхоёрдугаар һарын 6-най үдэр Канадын Үндэһэн хуулида оруулһан нэмэлтэ хубилалтаар можын албан ёһоной нэрые «Ньюфаундленд ба Лабрадор» болгон хубилалһан. Гэхыдээ үдэр бүриин хэлэхэдээ канадынхид тус можые «Ньюфаундленд» гэдэг ба можын доторхи тухайн бүһэ нютагые «Лабрадор» гэдэг юм.
''Newfoundland'' гэһэн нэрэ [[англи хэлэн]]эй «New Found Land» гү, али «Шэнээр олдоһон газар» ([[лата хэлэн]]эй ''Terra Nova''-гай англи оршуулга) гэһэн үгэһөө гаралтай бол, ''Labrador'' гэжэ тус бүһэ нютагай нээһэн [[Португал]]иин шэнжэлэгшэ Жуан Фернандиш Лаврадорой эзэмшэдэг байһан [[португал хэлэн]]эй ''lavrador'' гү, али «газарай эзэн» гэһэн сулаһаа гаралтай юм.
2008 оной дүрбэдүгээр һарын тоосоонһоо үзэхэдэ можын хүн зон 508,270 байба.<ref name="autogenerated1" /> Ньюфаундленд англи, франци, [[ирланд хэлэн]]эй өөрын онсолиг аялгатай. Лабрадорой англи хэлэнэй аялга Ньюфаундлендынхитэй ехэхэн адли. Тэрэшэлэн Лабрадорто Инну-аймун болон Инуктитутын онсолиг аялганууд бии.
== Зүүлтэ ==
{{зүүлтэ}}
== Ном зохёол ==
* Atlas of Newfoundland and Labrador'' by Department of Geography Memorial University of Newfoundland, Breakwater Books Ltd; ISBN 1-55081-000-6; (1991)
* G.J. Casey and Elizabeth Miller, eds., ''Tempered Days: A Century of Newfoundland Fiction'' St. John's: Killick Press, 1996.
* Karl Mcneil Earle; "Cousins of a Kind: The Newfoundland and Labrador Relationship with the United States" ''American Review of Canadian Studies'' Vol: 28. Issue: 4. 1998. pp : 387-411.
* C. R. Fay; ''Life and Labour in Newfoundland'' University of Toronto Press, 1956
* Lawrence Jackson, ''Newfoundland & Labrador'' Fitzhenry & Whiteside Ltd; ISBN 1-55041-261-2; (1999)
* Gene Long, ''Suspended State: Newfoundland Before Canada'' Breakwater Books Ltd; ISBN 1-55081-144-4; (April 1, 1999)
* R. A. MacKay; ''Newfoundland; Economic, Diplomatic, and Strategic Studies'' Oxford University Press, 1946
* Patrick O'Flaherty, ''The Rock Observed: Studies in the Literature of Newfoundland'' University of Toronto Press, 1979
* Joseph Smallwood ed. ''The Encyclopedia of Newfoundland and Labrador'' St. John's: Newfoundland Book Publishers, 1981-, 2 vol.
* ''This Marvelous Terrible Place: Images of Newfoundland and Labrador'' by Momatiuk et al., Firefly Books; ISBN 1-55209-225-9; (September 1998)
* ''True Newfoundlanders: Early Homes and Families of Newfoundland and Labrador'' by Margaret McBurney et al., Boston Mills Pr; ISBN 1-55046-199-0; (June 1997)
* ''Biogeography and Ecology of the Island of Newfoundland: Monographiae Biologicae'' by G. Robin South (Editor) Dr W Junk Pub Co; ISBN 90-6193-101-0; (April 1983)
</div>
== Холбооһон ==
* [http://www.fisheriesheritage.ca Fisheries Heritage website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120501074530/http://www.fisheriesheritage.ca/ |date=2012-05-01 }}
* [http://www.gov.nl.ca Government of Newfoundland and Labrador] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101206195346/http://gov.nl.ca/ |date=2010-12-06 }}
* [http://www.newfoundlandlabrador.com/ Official Tourism Website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080514221106/http://www.newfoundlandlabrador.com/ |date=2008-05-14 }}
* [http://register.heritagefoundation.ca Newfoundland and Labrador's Provincial Register of Historic Places] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211120407/http://register.heritagefoundation.ca/ |date=2007-02-11 }}
[[Категори:Ньюфаундленд ба Лабрадор| ]]
[[Категори:Канада]]
{{Канадын засаг захиргаанай хубаари}}
d8jrw3uhk45iglt8rnzlfdxx6fx8s8l
Ноам Чомски
0
9517
74588
73457
2026-04-25T00:56:16Z
InternetArchiveBot
12366
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
74588
wikitext
text/x-wiki
{{Алдартай хүн
| нэрэ = Ноам Чомски
| уугуул_нэрэ = Noam Chomsky
| зураг = Noam Chomsky, 2004.jpg
| image_caption = 2004 оной зураг
| түрэһэн_нэрэ =
| түрэһэн_үдэр =
| түрэһэн_газар = [[Филадельфи]], [[Пенсильвани]], [[Америкын Нэгэдэһэн Улас|АНУ]]
| наһа_бараһан_үдэр =
| наһа_бараһан_газар =
| ажал_үйлэ = [[хэлэ шэнжэлгэ|хэлэ шэнжэлэгшэ]]
| иргэн = {{flagcountry|United States}}
| ажал_хэһэн_саг =
| һургалта =
| хэб_маяг =
| шагнал =
| гар = [[File:Noam Chomsky signature.svg|100px]]
}}
'''Аврам Ноам Чомски''' (ходо ''Хомский'' гэжэ [[ород хэлэн|ородшолно]], {{Lang-en|Avram Noam Chomsky}} [<span><span class="IPA">ˈnoʊm ˈtʃɒmski</span></span>]; 1928 оной 12 һарын 7, [[Филадельфи]], [[Пенсильвани]], [[Америкын Нэгэдэһэн Улас|АНУ]]) — [[Америкын Нэгэдэһэн Улас|америкын]] хэлэ шэнжэлэгшэ, гүрэнэй түрын зохёолшо, философ ба онолшо. Массачусетсын технологиин ехэ һургуулиин хүндытэ профессор, ''Чомскиин иерархи ''гэһэн формальна хэлэнүүдэй ангилалай зохёогшо. [[Түрүүлдэг грамматика|Түрүүлдэг грамматиканууд]] тухай тэрэнэй зохёолнуудынь [[бихевиоризм|бихевиоризмын]] уналтада болон танин мэдэхын (когнитивна) эрдэм ухаануудай хүгжэлдэ ехэ нэмэри оруулба. Хэлэ шэнжэлгын ажалнуудһаань гадна, Чомски үндэһэн [[Зүүнтэд|зүүнтэн]] уласай түрын үзэлээрээ ба [[АНУ]]-ай [[гадаада бодолго|гадаада бодолгодо]] эсэргүү шүүмжэлэлээрээ үргэн мэдэгдэһэн байна. Чомски өөрөө либертариан социалистаар ба анархо-синдикализмын түлөөлэгшээр гэнэ.
Нэгэтэ «Нью-Йорк таймс Бук Ревью» тэрэнэй тухай иигэжэ бэшэһэн байна: «Эршэм хүсэн, хизаар, шэнэлиг шанар ба үзэлэйнь нүлөөе шүүбэл, Ноам Хомский мүнөө сагта амидардаг эгээн шухала сэхээтэд дунда бэзэ». «Arts and Humanities Citation Index»-ын мэдээнээр, 1980 ба 1992 оной хоорондо Чомски амидардаг эрдэмтэдэй дунда эгээн дурдагдаһан ба бүхы сагай эрдэмтэдэй дунда нэгэдэхи дурдагдаһан эхэ һорболжо жагсаһан юм байна.<ref>[http://web.mit.edu/newsoffice/1992/citation-0415.html Chomsky Is Citation Champ]</ref><ref>[http://www.mnsu.edu/emuseum/information/biography/abcde/chomsky_noam.html Noam Chomsky Biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100528222251/http://www.mnsu.edu/emuseum/information/biography/abcde/chomsky_noam.html |date=2010-05-28 }} (недоступная ссылка с 13-05-2013 (1146 дней) — [//web.archive.org/web/*/http://www.mnsu.edu/emuseum/information/biography/abcde/chomsky_noam.html ''история''])</ref>
== Шагналнууд ==
* Америкын психологиин ассоциациин шагнаһан Distinguished Scientific Contribution Award
* Мессенджерэй лекцинүүд (1976)
* [[Киото|Киотогой]] шагнал (1988)
* Гельмгольцын медаль (1996)
* Бенджамин Франклинай медаль (1999)
* Dorothy Eldridge Peacemaker шагнал
* Carl-von-Ossietzky-Preis für Zeitgeschichte und Politik (2004)
* Thomas Merton Award (2010)
* Erich-Fromm-Preis (2010)
* Сиднейн энхэ тайбанай шагнал (2011)
болон ондоо шагналда хүртэбэ.<ref><span class="citation">[http://www.chomsky.info/bios/2002----.htm Noam Chomsky, MIT Linguistics Program].  </span></ref> «Distinguished Contributions to Honesty and Clarity in Public Language» гэһэн ажалайнгаа ашаар хоёр дахин Үндэһэтэнэй англи хэлэнэй багшанарай зүблэлэй үгэдэг Orwell Award гэһэн шагналда хүртэбэ (1987 ба 1989 ондо).<ref><span class="citation">[http://www.ncte.org/library/NCTEFiles/Involved/Volunteer/Appointed%20Groups/Past_Recipients_Orwell_Award.pdf Past Recipients of the NCTE Orwell Award] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326134658/http://www.ncte.org/library/NCTEFiles/Involved/Volunteer/Appointed%20Groups/Past_Recipients_Orwell_Award.pdf |date=2009-03-26 }} (PDF). <small>Проверено 16 августа 2011.</small> <small>.</small></span><span class="citation"></span></ref>
* Сент-Эндрюс ехэ һургуулиин Хүндэтэ доктор (DLitt) (2012)
== Зохёолнууд ==
[http://web.mit.edu/linguistics/people/faculty/chomsky/publications.html Хэлэ шэнжэлгын шэглэлээр бэшэһэн бүрин жагсаалта] (MIT-иин сахим газар).
* «Мүнөө үеын ивридэй морфологи» (''Morphophonemics of Modern Hebrew'') (1951)
* «Синтаксисэй бүтэсэнүүд» (''Syntactic Structures'') (1957)
* «[http://www.gumer.info/bibliotek_Buks/Linguist/homsk/index.php Синтаксис онолой үзэл түлэб]» (''Aspects of the Theory of Syntax'') (1965)
* «Декартын хэлэ шэнжэлгэ» (1966)
* «Америкын хүсэн ба шэнэ амбан түшэмэд» (''American Power and the New Mandarins'') (1969)
* «Сүлөөгэй ба эрдэмэй асуудал» (1971)
* «Дүримүүд ба түлөөлэлгэ» (1980)
* «Эрдэм ба хэлэн» (1986)
* «Хэлэн ба гүрэн түрэ» (1988)
* «Заатагүй иллюзинүүд: арадшалһан ниигэмдэ һанаа бодолые хиналта» (''Necessary Illusions: Thought Control in a Democratic Society'') (1989)
* «Тогтоохо арадшалал» (''Deterring Democracy'') (1992)
* «Хэлэн ба һанаа бодол» (1994)
* «Минималис программа» (''The Minimalist Program'') (1995)
* «Ангиин дайн:Дэвидом Барзамятай интервью» (''Class Warfare: Inteгviews with David Baгsamian'') (1996)
* «Шэнэ сэрэгэй гуманизм: Косовоһоо хэшээлнүүд» (''The New Military Humanism: Lessons from Kosovo'') (1999)
* «Хүн зонһоо абтаһан олзо. Неолиберализм ба дэлхэйн журам» (''Profit over People: Neoliberalism and Global Order'') (1999)
* «Ноёрхол гү, али амиды үлэхын түлөөхи тэмсэл: АНУ-гай дэлхэйн ноёрхолдо эрмэлзэлгэ» (''Hegemony or Survival: America's Quest for Global Dominance'') (2003)
* {{Книга|автор=Ноам Хомский|заглавие=Создавая будущее: Оккупации, вторжения, имперское мышление и стабильность|оригинал=Making The Future. Occupations, Interventions, Empire and Resistance|издательство=[[Альпина нон-фикшн]]|год=2015|место=М.|серия=|страниц=316|isbn=978-5-91671-361-9|ref=}}
== Примечания ==
{{Зүүлтэ|2}}
== Ном зохёол ==
* ''Гросс М., Лантен А.'' Теория формальных грамматик/ Пер. с фр. — М.: Мир, 1971. — 296 с.
* ''Литвинов В. П.'' Мышление Ноама Хомского: Курс лекций / Международная академия бизнеса и банковского дела. — Тольятти, 1999.
* ''Гурьянова Н. В.'' Понятие языка, знания языка и овладения этим знанием в концепции языка и мышления Н. Хомского // Учён. зап. Ульянов. гос. ун-та. — (Серия: Образование). — Ульяновск, 1999. — Вып. 2. — С. 182—191.
* ''Капишин А. Е.'' «Генеративная лингвистика» Н. Хомского // Иностранный язык в школе. — 2002. — № 2. — С. 81—86.
* ''Гурьянова Н. В.'' Современная лингвистическая концепция Н. Хомского : Автореф. дис. … канд. филол. наук: 10.02.19 / [Московский гос. лингвистический ун-т]. — М<span>.</span>, 1998.
== Холбооһон ==
* [http://www.zcommunications.org/zspace/noamchomsky Официальный блог Хомского]
* [http://www.adme.ru/psihologiya/10-sposobov-manipulirovaniya-lyudmi-s-pomoschyu-smi-406155/ 10 способов манипулирования людьми с помощью СМИ — разработка Н.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023223649/http://www.adme.ru/psihologiya/10-sposobov-manipulirovaniya-lyudmi-s-pomoschyu-smi-406155/ |date=2012-10-23 }} [http://www.adme.ru/psihologiya/10-sposobov-manipulirovaniya-lyudmi-s-pomoschyu-smi-406155/ Хомского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023223649/http://www.adme.ru/psihologiya/10-sposobov-manipulirovaniya-lyudmi-s-pomoschyu-smi-406155/ |date=2012-10-23 }}
* [http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=632334 Комплекс Хомского]
* [http://www.scepsis.ru/authors/id_23.html Ноам Хомский в библиотеке сайта журнала «Скепсис»]
* ''Тарасов А. Н.'' [http://www.scepsis.ru/library/print/id_555.html «Хомскианская революция» в России] // Скепсис, 23 сентября 2003 — 15 февраля 2004 ([http://www.politjournal.ru/index.php?action=Articles&dirid=40&tek=778&issue=2 В сокращенном виде] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613042222/http://www.politjournal.ru/index.php?action=Articles&dirid=40&tek=778&issue=2 |date=2013-06-13 }} опубликован в «Политическом журнале», 2004, № 9)
* Jeffrey Blankfort о Хомском. [http://www.voltairenet.org/article143519.html part#1] [http://www.voltairenet.org/article143635.html part#2] [http://www.voltairenet.org/article143703.html part#3]
* [http://ec-dejavu.ru/s/Secular_Priesthood.html Ноам Хомский.] [http://ec-dejavu.ru/s/Secular_Priesthood.html Секулярное священство и опасности, которые таит демократия]
* [http://left.ru/2005/3/ioffe120.phtml Преодоление Хомского]{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} left.ru
* [http://censura.ru/articles/chomskyandmind.htm Дискуссия в МГУ: Помогает ли Хомский понять сознание?]
* [http://left.ru/2005/3/govans120.phtml Галерея мерзавцев Хомского]{{Dead link|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} left.ru
* [http://www.archipelag.ru/geoeconomics/global/fight/ Ноам Хомский и его борьба против нового мирового порядка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904024411/http://www.archipelag.ru/geoeconomics/global/fight/ |date=2010-09-04 }}
* [http://www.sorokinfond.ru/index.php?id=832 Константин Гусов: Неолиберализм как нелиберализм или Ноам Хомский — лингвист-политолог]
* [http://krotov.info/libr_min/13_m/it/renina.htm Ольга Митренина.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160811035426/http://krotov.info/libr_min/13_m/it/renina.htm |date=2016-08-11 }} [http://krotov.info/libr_min/13_m/it/renina.htm Бесцветные зелёные идеи живут и побеждают] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160811035426/http://krotov.info/libr_min/13_m/it/renina.htm |date=2016-08-11 }}
* [http://polismi.ru/politika/sled-anakondy/183-gegemoniya-i-ejo-alternativy.html Гегемония и её Альтернативы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160815051559/http://polismi.ru/politika/sled-anakondy/183-gegemoniya-i-ejo-alternativy.html |date=2016-08-15 }}
[[Категори:АНУ-ай эрдэмтэд]]
{{1000 үгүүлэл}}
mu9yrxgjn3h33ma734rd69vgd6g3qhd