Wikipedia cebwiki https://ceb.wikipedia.org/wiki/Unang_Panid MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Medya Espesyal Hisgot Gumagamit Hisgot sa Gumagamit Wikipedia Hisgot sa Wikipedia Payl Hisgot sa Payl MediaWiki Hisgot sa MediaWiki Plantilya Hisgot sa Plantilya Tabang Hisgot sa Tabang Kategoriya Hisgot sa Kategoriya TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Pilipinas 0 969 37017626 37007733 2026-04-10T08:16:19Z Keevazf 141509 The info is outdated 37017626 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country |native_name = Republika sa Pilipinas<br />''Republika ng Pilipinas''<br />''Republic of the Philippines''<br/>''República de Filipinas'' |common_name = Pilipinas |image_flag = Flag of the Philippines.svg |image_coat = Coat of arms of the Philippines.svg ||national_motto = Maki-Dios, Maki-Tawo, Makikinaiyahan, ug Makinasod ''(Faithful to God, Humane, Nature caring, and Patriotic)'' |image_map = LocationPhilippines.png |national_anthem = [[Lupang Hinirang]] ''(Yutang Hinigugma)'' {{parabr}}{{center|[[File:Philippine National Anthem, the Lupang Hinirang, Himno Nacional Filipino Unknown Artist.ogg]]}} |official_languages = [[Tinagalog|Pinilipino]], [[Iningles]] <br /> <br />'''Mga pinulongang rehiyonal:''' <br />[[Sinugboanon]], [[Inilokano]], [[Hiligaynon|Hiniligaynon]], [[Binikol]], [[Winaray]], [[Kapampangan]], [[Pinulongang Pangasinense|Pangasinense]], [[Kinaray-a]], [[Pinulongang Maranao|Maranao]], [[Pinulongang Maguindanao|Maguindanao]], [[Tinausug]] |capital = [[Dakbayan sa Manila|Manila]] |latd=14|latm=35|latNS=N|longd=121|longm=0|longEW=E |largest_city = [[Dakbayan sa Quezon]] |government_type = [[Republika]]| |leader_titles = [[Pangulo sa Pilipinas|Pangulo]]<br />[[Puli Pangulo sa Pilipinas|Puli Pangulo]] |leader_names = [[Bongbong Marcos]]<br />[[Sara Duterte]] |area = 343,448 |area_rank = ika-71 |area_magnitude = 1 E11 |percent_water = 0.6% |population_census = 117,724,471 |population_census_year = 2025 |population_density = 363.45 |population_density_rank = ika-37 |GDP_PPP_year = 2005 |GDP_PPP = $409,445 milyon |GDP_PPP_rank = ika-25 |GDP_PPP_per_capita = $4,770 |GDP_PPP_per_capita_rank = ika-107 |sovereignty_type = [[Independensiya]] |established_event1 = nadeklara |established_date1 = sa [[Espanya]]<br />[[Hunyo 12]], [[1898]] (opisyal) |established_event2 = giila |established_date2 = sa [[Estados Unidos]]<br />[[Hulyo 4]], [[1946]] |currency = [[Peso Pilipino|Peso]] |currency_code = PHP |time_zone = [[UTC]] +8 |utc_offset = +8 |time_zone_DST = |utc_offset_DST =k |cctld = [[.ph]] |calling_code = 63 |footnotes= <sup>1</sup> Ubos sa Batakan-Balaod sa 1987, ang Pinilipino o Tinagalog ang mao'y nasodnong pinulongan, samtang ang Tinagalog ug Iningles ang mga opisyal nga pinulongan. <p>Ang mga rehiyonal nga mga pinulongan mao ang auksilar nga opisyal nga mga pinulongan sa ilang kaugalingong mga dapit.</p> <p>Ang [[Kinatsila]] ug [[Arabiko]] walay opisyal nga status pero gigamit sa "boluntaryo ug opsyonal nga basis."</p> }} {{ihubad|Philippines}} Ang '''Republika sa Pilipinas''' ([[Tinagalog]]: ''Republika ng Pilipinas''; [[Iningles]]: ''Republic of the Philippines'': [[Español]]: ''República de Filipinas ) kun '''Pilipinas''', nailhan usab isip "Mutya sa Sidlakang Kadagatan", mao ang usa ka gawasnong, soberanhong nasod sa [[habagatang-sidlakang Asya]]. Naa siya sa 1,210 km (750 mi) gikan sa dakong Asya ug may 7,641 ka [[pulo]] nga naghulma sa usa ka bahin sa [[Arkipelagong Malayo|Kapupud-ang Malayo]]. Ang Kapupud-an sa Pilipinas, nakit-an sa mga Portuges ug mga Katsila nga kuyog ni Kapitan [[Hernando de Magallanes]] niadtong [[Marso 16|16 sa Marso]], [[1521]]. Pagka [[Abril 27|27 sa Abril]], [[1565]], ang mga [[kongkistador|mamumuntog]] sa pagpangulo ni [[Miguel Lopez de Legaspi]] nahiabot sa [[Sugbo]], gikan sa [[Nueva Espanya]], (Mexico). Pagkahuman sa pagmugna og gobyernong espanyol sa Manila adtong tuig [[1571]], ang kapupud-an gihimo nga [[Kolonya sa Mehiko ug Espanya|ginsakpan]] sulod sa kapin og 300 ka tuig, sugod sa ([[1521]] hangtod sa [[1821|1898]]).Gikan sa [[1898]] hangtod [[1946]], ang Pilipinas gipangulohan sa administrasyong Amerikano.<ref>t De facto, gikan sa 1898 hangtod 1946, gipangulohan kini sa Estados Unidos, apan gikan sa 1941 hangtod 1944, kontrolado ang YaI</ref> <gallery mode="packed-hover" caption="Dagway sa Yutang Pilipinas"> Payl:Mount Pinatubo 20081229 01.jpg|''[[Mount Pinatubo]]'' Payl:Bohol Hills, Chocolate Hills, Philippines.jpg|''[[Chocolate Hills]]'' in [[Bohol]] Payl:Big lagoon entrance, Miniloc island - panoramio.jpg|''[[El Nido, Palawan|El Nido]]'' in [[Palawan]] Payl:Taal Volcano aerial 2013.jpg|''[[Taal Volcano]]'', ang labing gamay bulkan sa tibuuk kalibutan Payl:View south of the northern Sierra Madre from peak of Mt. Cagua - ZooKeys-266-001-g007.jpg|''[[Sierra Madre (Philippines)|Sierra Madre mountain range]]'' Payl:FvfBokod0174 03.JPG|''[[Luzon tropical pine forests]]'' </gallery> == Etimolohiya == Panguna nga artikulo: Ngalan sa Pilipinas [[Philip II sa Espanya]] Ang Espanyol nga maglalawig nga si [[Ruy López de Villalobos]], sa iyang ekspedisyon kaniadtong 1542, ginganlan ang mga pulo sa Leyte ug Samar nga "Felipinas" sunod sa Philip II sa Espanya, nga kaniadto [[Prinsipe sa Asturias]]. Sa kadugayan ang ngalang "Las Islas Filipinas" gamiton aron masakop ang mga katsila sa Espanya sa kapuloan. Sa wala pa matukod ang pagmando sa Espanya, ang uban pang mga ngalan sama sa Islas del Poniente (Mga Pulo sa Kasadpan) ug ang ngalan ni Magellan alang sa mga pulo, San Lázaro, gigamit usab sa mga Katsila aron mag-refer sa mga pulo sa rehiyon. Panahon sa [[Rebolusyong Pilipino]], gipahayag sa Kongreso sa Malolos ang pagtukod sa República Filipina o sa Republika sa Pilipinas. Gikan sa panahon sa [[Spanish – American War (1898)]] ug ang [[Philippine – American War (1899–1902)]] hangtod sa [[Commonwealth period (1935–1946)]], ang mga awtoridad sa kolonyal nga Amerikano nagtawag sa nasud nga The Philippine Islands, usa ka hubad sa Spanish ngalan. Gisugdan sa [[Tinípong Bángsà|Tinipong Bansa]] ang proseso sa pagbag-o sa pakisayran sa nasod gikan sa The Philippine Islands to The Philippines, partikular kung kini gihisgutan sa Philippine Autonomy Act o the {{ill|Jones Law|en|Jones Law (Philippines)}}. Ang tibuuk nga titulo nga opisyal, ang Republika sa Pilipinas, giapil sa [[Konstitusyon sa Pilipinas|konstitusyon]] sa 1935 ingon ang ngalan sa umaabot nga makinaugalingnong bansa, gihisgutan usab kini sa tanan nga nagsunud nga mga pag-usab sa batakang balaod. == Government == Ang Pilipinas usa ka Republikanhon ug Demokratiko nga nasod. Ang systema sa pangobyerno niini giindig sa sistema sa [[Tinípong Bángsà|Tinipong Bansa]]. May {{ill|tulo ka dagkong sanga|en|Branches of Government}} ang gobyerno sa Pilipinas: ang Ehikutiba (Executive), ang Lehislatiba (Legislative), ug ang Judisyal (Judiciary). Ang {{ill|Ehikutiba|en|Executive (government)}} girepresentaran sa [[Presidente sa Pilipinas]], ang {{il|Lehislatiba|en|Legislature}} sa [[Konggreso sa Pilipinas|Kongreso]] (Congress), ug ang {{ill|Judisyal|en|Judiciary}} sa [[Kinahitas-ang Hukmanan]] (Supreme Court). Ilalom sa Pamuno-nasod mao ang mga nagakalain-laing ahensya ug departamento sa kagamhanan sama sa {{ill|Armed Forces of the Philippines|en|Armed Forces of the Philippines}} (AFP), [[Bureau of Internal Revenue]] (BIR), Alintaga sa Halawom ug Lokal nga Kagamhan, Alintaga sa Katarong ug uban pa. Ang Ehikutiba ang naay responsibilid nga mupatoman sa mga balaod nga gi pasa sa Kongreso ug tanang programa sa gobyerno. Ang Kongreso mao ang sanga sa kagamhanan nga responsable nga mopasa og nagakalain-laing balaodnon. Kini natunga sa duha ka lawas: ang [[Senado]] (Senate) ug ang [[Balay sa mga Tinugyanan]] (House of Representatives). Ang Kinatas-ang Hukmanan (Supreme Court) mao ang ikatulo nga sanga sa gobyerno nga ang kaakohan mao ang pag-hubad sa balaod partikular ang Batakang Balaod sa nasod. == Heyograpiya == [[File:Relief Map Of The Philippines.png|thumb|left]] Ang Pilipinas may 7,107 ka isla. Kadagkoan ang [[Luzon]] ug [[Mindanao]]. Taliwala sa ila ang Kapupud-ang [[Kabisay-an]], [[Mindoro]], [[Palawan]], [[Marinduque]], [[Romblon]], ug uban pa. Ang isla sa Luzon may tulo ka bukiranan: ang [[Kordilyera]], ang [[Sierra Madre]], ug ang [[Karabalyo]]. Ang Kordilyera ug ang Karabalyo didto sa Amihanang Luzon, ug ang Sierra Madre nag-agi gikan sa amihanan sa probinsya sa [[Cagayan]] hangtud sa tunga-tungang [[Probinsya Quezon]]. Didto sa Mindanao ang katas-ang bukid sa tibuok Pilipinas, ang [[Bukid Apo]], sa [[Dakbayan sa Davao]]. == Ekonomiya == Sa [[Forbes Magazine]], pang-84 ang Pilipinas sa talang ''[[Best Countries for Business]]'' tuig 2009.<ref>http://www.forbes.com/lists/2009/6/bizcountries09-best-countries-for-business_Philippines_CHI112.html</ref> == Mga opisyal nga pinulongan == Tinagalog (isip ''[[Pinulongang Filipino|Filipino]]'') ang pugsanong gihimong nasodnong pinulongan. Duha ang pugsanong gihimong opisyal nga pinulongan: [[Iningles]] ug [[Tinagalog]] (ug sa una, [[Kinatsila]]). Adunay kapin sa 170 ka pinulongang lumad sa tibuok kapupud-an. Napulog duha niini mga nanag-unang pinulongan sa mga rehiyon: [[Sinugboanon]], [[Iniloko]], [[Hiligaynon]], [[Bikol]], [[Winaray]], [[Kinapampangan]], [[Panggasinan]], [[Kinaray-a]], [[pinulongang Maguindanao|Maguindanao]], [[Maranao]], [[Tinausug|Bahasa Sug]] ug [[Tsinabakano]]. == Budaya == Ang budaya sa Pilipinas naimpluwensiya sa daghang nasod gikan sa [[Europa]] ([[Espanya]]), [[Latino America]] ([[Mehiko]]), [[Estados Unidos sa Amerika]], [[Tsina]], [[Islam]], [[Hinduismo]], etc. Ang [[kustombre]] ug [[tradisyonales]] sa Pilipinas naimpluwensiyahan sa mga [[Espanyol]]. == Relihiyon == Mga [[Katoliko]] ang kadaghanan sa Pilipinas (83 porsento); [[Protestante]] (9 porsento); [[Islam]] (5 porsento); [[Budismo]] ug [[Hinduismo]] (3 porsento). Dunay mga 560 [[Ortodoksya sa Pilipinas|Ortodokso]].<ref>http://www.cs.ust.hk/faculty/dimitris/metro/Phil_history.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19991007122452/http://www.cs.ust.hk/faculty/dimitris/metro/Phil_history.html |date=1999-10-07 }}</ref> == Katitikan == {{main|Katitikan sa Pilipinas}} == Tan-awa Usab == * [[Talaan sa mga kasadyaan sa Pilipinas]] == Dugang Kasayoran == ===Mga pakisayran=== {{reflist}} === Mga panid nga opisyal sa kagamhanan === * [http://www.gov.ph www.gov.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120101105754/http://www.gov.ph/ |date=2012-01-01 }} - Ganghaan sa Kagamhanan sa Pilipinas * [http://www.op.gov.ph www.op.gov.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070609185330/http://www.op.gov.ph/ |date=2007-06-09 }} - Buhatan sa Presidente * [http://www.senate.gov.ph www.senate.gov.ph] - Senado * [http://www.congress.gov.ph www.congress.gov.ph] - Kongreso * [http://www.supremecourt.gov.ph www.supremecourt.gov.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080512084154/http://www.supremecourt.gov.ph/ |date=2008-05-12 }} - Korte Suprema * [http://www.comelec.gov.ph www.comelec.gov.ph] - Komisyon sa mga Pinili-ay (COMELEC) * [http://www.dfa.gov.ph www.dfa.gov.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061205235233/http://www.dfa.gov.ph/ |date=2006-12-05 }} - Departamento sa Kalihokang Panglangyaw * [http://www.wowphilippines.com.ph www.wowphilippines.com.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170614223655/http://www.wowphilippines.com.ph/ |date=2017-06-14 }} - Departamento sa Turismo * [http://www.afp.mil.ph www.afp.mil.ph] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020326211321/http://www.afp.mil.ph/ |date=2002-03-26 }} - Armadong Kusog sa Pilipinas === Mga panid sa sumat === * [https://www.pilipinas.ph Philippines] * [http://www.inq7.net Philippine Daily Inquirer at GMA News] * [http://www.abs-cbnnews.com ABS-CBN News] * [http://www.philstar.com Philippine Star] * [http://www.mb.com.ph The Manila Bulletin Online] * [http://bismag.pbworks.com] Bisaya Magasin * [http://www.manilatimes.net The Manila Times Online] * [http://www.sunstar.com.ph Sun Star Network Online] * [http://www.tribune.net.ph The Daily Tribune Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211221083336/https://tribune.net.ph/ |date=2021-12-21 }} * [http://www.malaya.com.ph Malaya Online] * [http://www.today.net.ph Today Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180809083956/http://today.net.ph/ |date=2018-08-09 }} * [http://www.kabayanonline.com Kabayan Online] === Uban pang panid === * [http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/rp.html CIA World Factbook - ''Philippines''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050721005826/http://www.cia.gov/cia/publications/factbook/geos/rp.html |date=2005-07-21 }} * [http://www.filipinolinks.com Tanikalang Ginto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220201115142/http://filipinolinks.com/ |date=2022-02-01 }} - * [http://search.looksmart.com/p/browse/us1/us317836/us317916/us559898/us559967/us559994/ LookSmart - ''Republic of the Philippines''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040821200930/http://search.looksmart.com/p/browse/us1/us317836/us317916/us559898/us559967/us559994/ |date=2004-08-21 }} * [http://www.dmoz.org/Regional/Asia/Philippines/ Open Directory Project - ''Philippines''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040819050600/http://dmoz.org/Regional/Asia/Philippines/ |date=2004-08-19 }} * [http://dir.yahoo.com/Regional/Countries/Philippines/ Yahoo! - ''Philippines''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050719013926/http://dir.yahoo.com/Regional/Countries/Philippines |date=2005-07-19 }} * [http://news.yahoo.com/fc?tmpl=fc&cid=34&in=world&cat=philippines Yahoo! News Full Coverage - ''Philippines''] * [http://www.WebQuartet.com WebQuartet.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070822165812/http://webquartet.com/ |date=2007-08-22 }} - * [http://www.yehey.com Yehey.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050115085947/http://www.yehey.com/ |date=2005-01-15 }} - * [http://www.asinah.org/travel-guides/philippines.html Philippines Travel Info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051223151315/http://www.asinah.org/travel-guides/philippines.html |date=2005-12-23 }} ug [http://www.asinah.org/blog/ Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050328203747/http://www.asinah.org/blog/ |date=2005-03-28 }} * [http://www.manilamail.com ManilaMail] * [http://www.odp.ph Philippine Directory] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210225155256/http://odp.ph/ |date=2021-02-25 }} * [http://www.philippines-hotel-resort.org Philippines Hotel & Resort] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218013533/http://philippines-hotel-resort.org/ |date=2014-12-18 }} {{Pilipinas}} [[Kategoriya:Pilipinas| ]] rjc3mbx3qk6tnggw55tm7vf7gxtg198 Bohol 0 1470 37017635 34914803 2026-04-10T08:18:32Z YlissaCataluña123 141476 37017635 wikitext text/x-wiki Ang '''Bohol''' usa ka pulo ug lalawigan sa Pilipinas nga anaa nahimutang sa [[Tunga-tungang Kabisay-an]]. Ang [[Dakbayan sa Tagbilaran]] mao ang kaulohan kun kapital niini. Sa kasadpang bahin sa lalawigan atong makit-an ang pulo ug lalawigan sa [[Sugbo]]. Sa amihanang-sidlakan makaplagan ang [[Leyte (pulo)|Leyte]] ug sa habagatan, tabok sa [[Dagat Bohol]] (''Bohol Sea''), makaplagan ang [[Mindanao]]. {{Infobox lalawigan sa Pilipinas 2| infoboxtitle=Lalawigan sa Bohol| sealfile=| rehiyon=[[Tungang Kabisay-an]] (Region VII)| capital=[[Dakbayan sa Tagbilaran]]| founded=[[Marso 10]], [[1917]] [[Hulyo 22]], [[1854]]| pop2000=1,137,269| pop2000rank=ika-18 sa kinadak-an| popden2000=276| popden2000rank=ika-25 sa kinatas-an| areakm2=4,117.3| arearank=ika-29 sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado=0| mga nahisakpang dakbayan=1| mga lungsod=47| mga barangay=1,109| mga distrito=3| mga pinulongan=Binol-anon ([[Sinugboanon]])| gobernador=Arthur C. Yap| notes=| locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_bohol (white).png]]}} [[Payl:Bohol Capitol.jpg|right|thumb|250px|Bohol Capitol.jpg]] == Heyograpiya == === Politikal === Ang Bohol adunay 47 ka mga [[Mga Lungsod sa Pilipinas|lungsod]] ug 1 ka [[Mga Dakbayan sa Pilipinas|dakbayan]]. ==== Mga Dakbayan ==== * [[Dakbayan sa Tagbilaran]] ==== Mga Lungsod ==== <table border="0"><tr> <td valign="top"> * [[Alburquerque, Bohol|Alburquerque]] * [[Alicia, Bohol|Alicia]] * [[Anda, Bohol|Anda]] * [[Antequera, Bohol|Antequera]] * [[Baclayon, Bohol|Baclayon]] * [[Balilihan, Bohol|Balilihan]] * [[Batuan, Bohol|Batuan]] * [[Bien Unido, Bohol|Bien Unido]] * [[Bilar, Bohol|Bilar]] * [[Buenavista, Bohol|Buenavista]] * [[Calape, Bohol|Calape]] * [[Candijay, Bohol|Candijay]] * [[Carmen, Bohol|Carmen]] * [[Catigbian, Bohol|Catigbian]] * [[Clarin, Bohol|Clarin]] * [[Corella, Bohol|Corella]] * [[Cortes, Bohol|Cortes]] * [[Dagohoy, Bohol|Dagohoy]] * [[Danao, Bohol|Danao]] * [[Dauis, Bohol|Dauis]] * [[Dimiao, Bohol|Dimiao]] * [[Duero, Bohol|Duero]] * [[Garcia Hernandez, Bohol|Garcia Hernandez]] * [[Jetafe, Bohol|Getafe]] </td><td valign="top"> * [[Guindulman, Bohol|Guindulman]] * [[Inabanga, Bohol|Inabanga]] * [[Jagna, Bohol|Jagna]] * [[Lila, Bohol|Lila]] * [[Loay, Bohol|Loay]] * [[Loboc, Bohol|Loboc]] * [[Loon, Bohol|Loon]] * [[Mabini, Bohol|Mabini]] * [[Maribojoc, Bohol|Maribojoc]] * [[Panglao, Bohol|Panglao]] * [[Pilar, Bohol|Pilar]] * [[Pres. Carlos P. Garcia, Bohol|Pres. Carlos P. Garcia]] (Pitogo) * [[Sagbayan, Bohol|Sagbayan]] (Borja) * [[San Isidro, Bohol|San Isidro]] * [[San Miguel, Bohol|San Miguel]] * [[Sevilla, Bohol|Sevilla]] * [[Sierra Bullones, Bohol|Sierra Bullones]] * [[Sikatuna, Bohol|Sikatuna]] * [[Talibon, Bohol|Talibon]] * [[Trinidad, Bohol|Trinidad]] * [[Tubigon, Bohol|Tubigon]] * [[Ubay, Bohol|Ubay]] * [[Valencia, Bohol|Valencia]] </td></tr></table> == Populasyon == 3,829,281 (January 2021) == Ginikanan sa Ngalan == === Bool === Usa kini ka matang sa kahoy nga kurti og kasingkasing og dahon nga may duha ka pulgada ang gilapdon ug tulo ka pulgada ang gitas-on. Mubo lang kini nga kahoy, ug may pagkaputi ngadto sa dalag ang bulak. Gisulat kini ni Antonio Phigafetta nga Bohol diin dili hilwason ang sama sa kasagarang pulong Italyahanon o Kinatsila. === Baol === Kaumahan alang sa mga lagutmon nga kasagaran mogamit sa pamagi nga mas nailhan karon sa ngalan nga kaingin. Lami og unod ang ubi ug ubang lagutmon nga gitanom niining paagiha. Hangtod karon ang Bohol maoy kinalamian og ubi sa tibuok Pilipinas. Lagmit kini ang rason nga mao kiniy gingalan sa maong pulo sanglit didto man gitanom ang mga lagutmon sa maong pamaagi. Sanglit sa manuskrito daw susamag hitsura ang "a" ug "o", may purohan nga ang "Bahol" naalaan og Bohol sa pagtranskriptar niini. === Buho === Daghang langob sa Bohol, nan dapit kini sa mga buho. May kalosanan pod kuno og tubig sa habagatang kabaybayonan sa Bohol nga gitawag og buho ug niini kuno naggikan ang ngalan sa pulo. Duhay rason nga lisod kini dawaton isip ginikanan sa ngalang Bohol. Una, sa Kinatsila o bisan sa Initalyanhong sinulatan, dili H ang titik sa tingog nga H. Sa Kinatsila, pagatitikon kini nga J sama sa Jagna, Candijay, ug Jetafe. Ikaduha, dili maesplikar ang tumoy nga L. == Kaagi == === Sa wala pa modunggo si Legazpi === - Miabot ang tawo sa kapupud-ang Pilipinhon sukad niadtong 2000 BC. - Nahimong lahi ang sinultihan sa Tunga-tungang Pilipinas (Habagatang Luzon, Kabisay-an, ug Amihanang Mindanao) sukad niadtong 1500BC. Niining panahona nagsugod og lawig sa Kalawrang Pasipiko ang mga tawo gikan sa Kabisay-an. - Nangawala ang ubang sinultihan sa Kabisay-an ug napulihan og Binisaya sa may mga 1000 BC. - Misugod pagsanga ang Binisaya sa nagkalainlaing sinultihan sukad niadtong 500 BC. - Nagsugod kahimong dominante ang sinultihang Cebuano sa Kabisay-an ug Mindanao sukad sa 800 AD. Niining mga panahona usab Nagsugod ang pag-abot sa mga pulong nga Malay sa Bohol ug ubang bahin sa Kabisay-an. - Miabot ug mipuyo ang mga Lutao sa habagatang Bohol gikan sa amihanang Mindanao niadtong 1200 AD matud ni Jeroen Hellingman. - Gisunog ang usa sa tulo ka nahabiling galyon ni Magellan sa amihanang kadagatan sa Bohol niadtong 1521 tungod sa kakulang sa tripulante matud ni Antonio Phigafeta. Pipila kanila nagpabilin sa Talibon, nangasawa sa mga lumad ug maoy misugod sa Krityanismo sa Bohol. - Mikagiw gikan sa habagatang Bohol ngadto sa Dapitan, Zamboanga si Datu Pagbuaya (Lagumbaya matud ni Jose Rizal) human mapatay si Datu Dalis-isan sa pagpangatake sa mga Portuganhon ug mga Ternatehanong gikan sa Pulo sa Molucas niadtong 1563. === 1565 - 1621 === - Nahitabo ang Kinasingkasing Panaghigala (Casi-casi matud sa sinulat ni Antonio Phigafeta) tali ni Miguel Lopez de Legazpi ug Sikatuna (Ka Tunaw o Ka Tun-as matud ni Jes Tirol) niadtong Marso 25, 1565. Kini ang mas nailhan karon isip Sandugo. - Gitukod ang Kampanaryo sa Baclayon sa mga Jesuita niadtong 1595. - Sukad niadtong Nobyembre 17, 1596 ang Baclayon maoy nahimong ulohan sa misyon sa mga Jesuita. Si Padre Juan de Torres ug Padre Gabriel Sánchez maoy gipadala nga mga misyonero ubos sa pagdapit ni Doña Catalina de Bolaños. Gitukod usab isip misyon niining tuiga ang Inabanga. - Gisulong ang Baclayon sa tulo ka gatos (300) ka Maguindawon pinamunoan nila ni Datu Sali ug Datu Sirongan niadtong Oktobre 26, 1600. Tungod niini gibalhin sa Loboc ang ulohan sa misyon. - Nahimong parokya ang Loboc sukad niadtong 1602. - Gitukod ang tulunghaan alang sa mga anak sa mga datu ug babaylan didto sa Loboc ubos sa pagdumala sa mga Jesuita niadtong 1604. - Gihimong visita ang Tubigon niadtong 1613. === 1621 - 1774 === - Nahitabo ang Pag-alsa ni Tamblot niadtong 1621. Napupos kini sa wala pa matapos ang 1622. - Nahimong parokya ang Jagna sukad niadtong 1631, ang Baclayon sukad niadtong 1717, ug ang Inabanga dungan ang Talibon sukad niadtong 1722. - Nahimong lungsod ang Tagbilaran sukad niadtong Pebrero 9, 1742 bulag sa Baclayon. === 1774 - 1829 === - Nagsugod ang Pag-alsa ni Dagohoy niadtong Enero 24, 1744. - Nahimong parokya ang Loon sukad niadtong 1753 ug ang Tagbilaran sukad niadtong 1767. - Gipapahawa sa Bohol ang mga Jesuita ug gipulihan sa mga Recoletos niadtong 1768. Niining tuiga nahimong parokya ang Maribojoc. - Nahimong parokya ang Paminguitan (kanhi Malabago) bulag sa Parokya sa Maribojoc sukad niadtong 1773. - Nahimong parokya ang Panglao sukad niadtong 1782, ang Loay sukad niadtong 1795, ug ang Guindulman sukad niadtong 1798. - Gitukod isip lungsod ug parokya ang Calape sukad niadtong 1802. - Napupos human sa paglabay sa kawalohag-lima (85) ka tuig ang Pag-alsa ni Dagohoy niadtong Agosto 31, 1829. Sukad niadto gibulag ang Balilihan sa Baclayon. === 1829 - 1898 === - Nahimong lungsod ang Jetafe sukad niadtong 1835. - Gibulag sa Cebu isip bag-ong lalawigang politiko-militar o corregimento ang Bohol kuyog ang Pulo sa Siquijor (kanhi gingalang Saquijod) niadtong Hulyo 22, 1854. - Nahimong lungsod ang Garcia-Hernandez (kanhi ginganlang Nasugbohan) sukad niadtong 1858, ang Anda (kanhi ginganlan og Quinale) niadtong 1876, ug ang Paminguitan kansang ngalan gialid-an og Cortes dungan sa maong tuig ang Duero sukad niadtong 1862. - Gibulag gikan sa lungsod sa Dimiao ug nahimong bag-ong lungsod ang Lila niadtong 1868. - Gitukod isip lungsod ug parokya ang Candijay sukad niadtong 1879. - Nahimong parokya ang Antequera sukad niadtong 1880, ug ang Corella sukad niadtong 1884. - Gitukod ang simbahan sa Albur niadtong 1885. === 1898 - 1941 === - Gihimong gobierno-de-canton ang Bohol niadtong Agosto, 1898 ubos sa Republikang Pilipinhon ni Hen. Emilio Aguinaldo. - Gimugna ang Republika sa Bohol ubos ni Bernabe Reyes bulag sa Pilipinas niadtong June 11, 1899. - Midungo sa Tagbilaran ang 44th Infantry Batallion sa mga Amerikano pinangulohan ni Maj. Henry Hale niadtong Marso 17, 1900. - Nagsugod ang gubat batok sa mga Amerikanhon niadtong Agosto 31, 1900 sa pagpamuno ni Col. Pedro Samsun. Miresulta kini sa pagpanunog sa mga Amerikano ubos sa pagpamuno ni Capt. Andrew Rowan sa kawhaan (20) sa katloag-lima (35) ka lungsod sa Bohol. Usa niini ang Lila niadtong 1901. - Gibalhin ngadto ubos sa Panlalawigang Kagamhanan sa Negros gikan sa Bohol ang Siquijor niadtong 1901. - Nahitabo ang Panagsangka sa Lonoy, Jagna batok sa mga Amerikanhon niadtong Marso 8, 1901 diin kapin sa upat ka gatos ka Bol-anong manggugubat uban ang ilang pangulo nga si Capitan Gregorio Caseñas ang nakalas. Tulo lusab ang namatay sa mga Amerikanhon. - Miampo si Col. Pedro Samsun sa kasundalohang Amerikanhon niadtong Disyembre 23, 1901. - Gihimo ang unang piniliay sa Bohol ubos sa mga Amerikano niadtong Pebrero 3, 1902. - Gihimo pagbalik nga lungsod ang Lila niadtong 1915. - Gihimong sa Americanhong goberno-sibil nga lalawigan ang Bohol pinaagi sa Acta 2711 niadtong Marso 10, 1917. - Nahimong parokya ug lungsod ang Clarin (kanhi ginganlan og Can-ogong) sukad niadtong 1924. === 1941 - 1946 === - Gibombahan sa mga abyon panggubat sa Hapon ang Jetafe niadtong Abril 1942. - Midungo ang mga sundalong Hapon sa Tagbilaran niadtong Mayo 17, 1942. - Gibanhigan sa mga Bol-anon ang mga Hapon didto sa Moalong, Loon pinamunoan ni Vicente Cubero alyas Capt. Francisco Salazar niadtong Septembre 28, 1942. - Namatay si Capt. Salazar didto sa Panagsangka sa Ubujan, Tagbilaran batok sa mga Hapon niadtong Oktobre 22, 1942. - Midungo ang mga Amerkano sa Tagbilaran niadtong Abril 11, 1945. === Human sa 1946 === - Nahimong gawasnong republika ang Pilipinas uban ang Bohol isip lalawigan niini sukad niadtong Hulyo 4, 1946. - Gihimong dakbayan ang Tagbilaran sukad niadtong Hulyo 1, 1966 ubos sa Akta Republika 4660. == Tan-awa Usab == * [[Republika sa Bohol]] ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.bohol.gov.ph Opisyal nga balayan sa kagamhanan sa lalawigan sa Bohol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200506213755/http://www.bohol.gov.ph/ |date=2020-05-06 }} * [http://www.dmoz.org/Regional/Asia/Philippines/Provinces/Bohol/ Open Directory Project: Bohol] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050901132450/http://www.dmoz.org/Regional/Asia/Philippines/Provinces/Bohol/ |date=2005-09-01 }} * [http://www.bohol.ph Bohol, Philippines (tourist information site)] * [http://www.bohol-island.com Bohol-Island.com Web Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210426030903/http://www.bohol-island.com/ |date=2021-04-26 }} * [http://www.bohol.com.ph Be-IN: Bohol e-Information Network] * [http://philippines-photos.tripod.com/bohol Bohol photos] {{Bohol}} {{Kabisay-ang lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Bohol| ]] gfqae6621wxamrw1gqlt9g649abuu8s Iloilo 0 1490 37017643 34921870 2026-04-10T08:20:22Z Solanemarie 141497 37017643 wikitext text/x-wiki {{ubanggamit}} {{Infobox lalawigan sa Pilipinas 2| infoboxtitle=Lalawigan sa Iloilo| sealfile=[[Image:Ph_seal_iloilo.png]]| rehiyon=[[Kasadpang Kabisay-an]] (Region VI)| capital=[[Dakbayan sa Iloilo]]| founded=[[_____ __]], [[____]]| pop2000=1,925,002| pop2000rank=ika-7 sa kinadak-an| popden2000=408| popden2000rank=ika-11 sa kinadam-an| areakm2=4,719.4| arearank=ika-22 sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado=1| mga nahisakpang dakbayan=1| mga lungsod=20| mga barangay=1,901| mga distrito=6&dagger;| mga pinulongan=[[Hiligaynon]]| gobernador=Niel D. Tupas| notes='''&dagger;'''Kauban diri ang distrito sa Dakbayan sa Iloilo| locatormapfile=[[Image:Ph_locator_map_iloilo (white).png]]}}Ang '''Iloilo''' ([[Kinatsila]]: ''Ilo&#237;lo'') dunay 473,728 katawo usa ka [[Lalawigan (Pilipinas)|lalawigan]] sa [[Pilipinas]]. Ang [[Dakbayan (Pilipinas)|dakbayan]] sa [[Dakbayan sa Iloilo|Iloilo]], ang sentro sa [[Metro Iloilo-Guimaras|metropolitanong areya sa Iloilo-Guimaras]], ang [[ulohan]] niini. ==Katawhan ug kultura== ==Ekonomiya== ==Heyograpiya== ===Politikal=== Duha ang dakbayan sa Iloilo ug 42 ang lungsod. ====Mga dakbayan==== *[[Dakbayan sa Iloilo]] *[[Dakbayan sa Passi]] ====Mga lungsod==== <table border="0"><tr> <td valign="top"> *[[Ajuy, Iloilo|Ajuy]] *[[Alimodian, Iloilo|Alimodian]] *[[Anilao, Iloilo|Anilao]] *[[Badiangan, Iloilo|Badiangan]] *[[Balasan, Iloilo|Balasan]] *[[Banate, Iloilo|Banate]] *[[Barotac Nuevo, Iloilo|Barotac Nuevo]] *[[Barotac Viejo, Iloilo|Barotac Viejo]] *[[Batad, Iloilo|Batad]] *[[Bingawan, Iloilo|Bingawan]] *[[Cabatuan, Iloilo|Cabatuan]] *[[Calinog, Iloilo|Calinog]] *[[Carles, Iloilo|Carles]] *[[Concepcion, Iloilo|Concepcion]] *[[Dingle, Iloilo|Dingle]] *[[Dueñas, Iloilo|Dueñas]] *[[Dumangas, Iloilo|Dumangas]] *[[Estancia, Iloilo|Estancia]] *[[Guimbal, Iloilo|Guimbal]] *[[Igbaras, Iloilo|Igbaras]] *[[Janiuay, Iloilo|Janiuay]] </td><td valign="top"> *[[Lambunao, Iloilo|Lambunao]] *[[Leganes, Iloilo|Leganes]] *[[Lemery, Iloilo|Lemery]] *[[Leon, Iloilo|Leon]] *[[Maasin, Iloilo|Maasin]] *[[Miagao, Iloilo|Miagao]] *[[Mina, Iloilo|Mina]] *[[New Lucena, Iloilo|New Lucena]] *[[Oton, Iloilo|Oton]] *[[Pavia, Iloilo|Pavia]] *[[Pototan, Iloilo|Pototan]] *[[San Dionisio, Iloilo|San Dionisio]] *[[San Enrique, Iloilo|San Enrique]] *[[San Joaquin, Iloilo|San Joaquin]] *[[San Miguel, Iloilo|San Miguel]] *[[San Rafael, Iloilo|San Rafael]] *[[Santa Barbara, Iloilo|Santa Barbara]] *[[Sara, Iloilo|Sara]] *[[Tigbauan, Iloilo|Tigbauan]] *[[Tubungan, Iloilo|Tubungan]] *[[Zarraga, Iloilo|Zarraga]] </td></tr></table> ===Pisikal=== ==Kasaysayan== [[Kategoriya:Iloilo| ]] {{Iloilo}} {{Kabisay-ang lateral}} {{pilipinas-saha}} l3561u5fr7bb8g4bv8w35b7oegkhce6 Negros Occidental 0 1491 37017592 33494185 2026-04-10T08:07:18Z Eeaaj55 141504 Population update 37017592 wikitext text/x-wiki Ang '''Negros Occidental''' ([[Sinugbuanon]]: ''Kasadpang Negros'') usa sa mga lalawigan sa [[Kasadpang Kabisay-an]]. Ang kapital sa lalawigan mao ang [[Dakbayan sa Bacolod]]. Ang lalawigan naa sa kasadpang dapit sa pulo og [[Negros]]. Sa sidlakang dapit sa pulo mao ang lalawigan sa [[Negros Oriental]]. Sa tabok sa [[Golfo sa Panay]] ug [[Guimaras Strait]] sa amihanang-kasadpan makaplagan ang pulo-lalawigan sa [[Guimaras]] ug ang lalawigan sa [[Iloilo]] sa Pulo sa [[Panay]]. {{Infobox lalawigan sa Pilipinas 2| infoboxtitle=Lalawigan sa Negros Occidental| sealfile=[[Payl:Ph seal negros occidental.png]]| rehiyon=[[Kasadpang Kabisay-an]] (Region VI)| capital=[[Dakbayan sa Bacolod]]| founded= 1 Enero 1890| pop2024= 2,680,477 | pop2000rank=ika-2 sa kinadak-an| popden2000=324| popden2000rank=ika-15 sa kinadam-an| areakm2=7,926.1| arearank=ika-7 sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado=1| mga nahisakpang dakbayan=12| mga lungsod=20| mga barangay=661| mga distrito=7†| mga pinulongan=[[Hiligaynon]], [[Sinugboanon]]| gobernador=Eugenio Jose V. Lacson| locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_negros_occidental (white).png]]| notes='''†'''Kauban ang independyenteng distrito sa Dakbayan sa Bacolod}} Dire sa Negros Occidental nagsugod ang [[Republika sa Negros]] sa [[5 sa Nobyembre]], [[1898]] nila [[Juan Araneta]] ug [[Aniceto Lacson]]. Ang Republika sa Negros mao ang gobyerno sa tibuok na pulo sa Negros pagkatapos sa panahon sa mga Katsila hangtod sa pag-abot sa mga Americano. == Kataw'han ug Kultura == Binisayang [[Hiligaynon]] ang pinulongan sa Negros Occidental. Pero naay mga dakbayan ug lungsod sa Negros Occidental nga Binisayang [[Sinugboanon]] ang ilang pinulongan. Kining mga dakbayan ug lungsod Sugboanon tua sa sidlakang dapit sa lalawigan sa Negros Occidental nga nag-atubang sa [[Tañon Strait]] ug sa pulo ug lalawigan sa [[Sugbo]] . Ang mga Sugboanong dakbayan ug lungsod sa Negros Occidental mao ang: * [[Calatrava, Negros Occidental|Calatrava]] * [[Dakbayan sa Escalante]] * [[Dakbayan sa San Carlos, Negros Occidental|Dakbayan sa San Carlos]] * [[Toboso, Negros Occidental|Toboso]] == Heyograpiya == === Politikal === Ang Negros Occidental napulo'g siyam (19) ang mga lungsod ug napulo'g tulo (13) ang mga dakbayan. Ang lalawigan mao ang naay kinadam-ang mga dakbayan sa tanang mga lalawigan sa Pilipinas. ==== Mga Dakbayan ==== <table width="50%" border="0"><tr> <td valign="top" width="40%"> * [[Dakbayan sa Bacolod]] * [[Dakbayan sa Bago]] * [[Dakbayan sa Cadiz]] * [[Dakbayan sa Escalante]] * [[Dakbayan sa Himamaylan]] * [[Dakbayan sa Kabankalan]] * [[Dakbayan sa La Carlota]] </td><td width="40%" valign="top"> * [[Dakbayan sa Sagay]] * [[Dakbayan sa San Carlos, Negros Occidental|Dakbayan sa San Carlos]] * [[Dakbayan sa Silay]] * [[Dakbayan sa Sipalay]] * [[Dakbayan sa Talisay, Negros Occidental|Dakbayan sa Talisay]] * [[Dakbayan sa Victorias]] </td></tr></table> ==== Mga Lungsod ==== <table width="50%" border="0"><tr> <td valign="top" width="40%"> * [[Binalbagan, Negros Occidental|Binalbagan]] * [[Calatrava, Negros Occidental|Calatrava]] * [[Candoni, Negros Occidental|Candoni]] * [[Cauayan, Negros Occidental|Cauayan]] * [[Enrique B. Magalona, Negros Occidental|Enrique B. Magalona]] (Saravia) * [[Hinigaran, Negros Occidental|Hinigaran]] * [[Hinoba-an, Negros Occidental|Hinoba-an]] (Asia) * [[Ilog, Negros Occidental|Ilog]] * [[Isabela, Negros Occidental|Isabela]] * [[La Castellana, Negros Occidental|La Castellana]] </td><td valign="top" width="40%"> * [[Manapla, Negros Occidental|Manapla]] * [[Moises Padilla, Negros Occidental|Moises Padilla]] (Magallon) * [[Murcia, Negros Occidental|Murcia]] * [[Pontevedra, Negros Occidental|Pontevedra]] * [[Pulupandan, Negros Occidental|Pulupandan]] * [[Salvador Benedicto, Negros Occidental|Salvador Benedicto]] * [[San Enrique, Negros Occidental|San Enrique]] * [[Toboso, Negros Occidental|Toboso]] * [[Valladolid, Negros Occidental|Valladolid]] </td></tr></table> === Pisikal === == Ekonomiya == == Turismo == == Kasaysayan == === Sa Pagsugod === === Sa Panahon sa mga Katsila === === Republika sa Negros === === Sa Panahon sa mga Americano === === Gikan 1946 hangtod karon === {{Negros Occidental}} {{Kabisay-ang lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Negros Occidental| ]] 38ohbbjc3tpg7kw8qill820tsgau3qt Lanao del Norte 0 1502 37017539 35039275 2026-04-10T07:49:02Z ItsmeElcham 141496 Kulang ug letter ang spelling 37017539 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} Ang '''Lanao del Norte''' usa ka [[Mga Lalawigan sa Pilipinas|lalawigan]] sa [[Pilipinas]] nga nahamutangan sa [[Amihanang Mindanao]] nga [[Mga Rehiyon sa Pilipinas|rehiyon]]. Ang ulohan sa lalawigan maoy ang [[Tubod, Lanao del Norte|Tubod]]. Sa habagatan sa lalawigan maoy ang [[Lanao del Sur]], ang [[Zamboanga del Sur]] sa kasadpan, [[Misamis Oriental]] sa amihanang-sidlakan, [[Bukidnon]] sa sidlakan, and is separated from [[Misamis Occidental]] by [[Iligan Bay]]. {{Infobox Lalawigan sa Pilipinas 3| infoboxtitle = Lalawigan sa Lanao del Norte | sealfile = [[Payl:Ph_seal_lanao_del_norte.png]] | region = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) | capital = [[Tubod, Lanao del Norte|Tubod]] | founded = [[Hunyo 6]], [[1952]] | pop2000 = 758,123 | pop2000rank = ika-30 kinadak-an | popden2000 = 245 | popden2000rank = ika-31 kinadaghanan | areakm2 = 3,092.0 | arearank = ika-43 kinadak-an | hucities = 1 | componentcities = 2| municipalities = 23| barangays = 506 | districts = 2 | languages = [[Sinugboanon]] | governor = Imelda Q. Dimaporo | locatormapfile = [[Payl:Ph_locator_map_lanao_del_norte.png]] }} == Katawhan ug Kultura == == Ekonomiya == == Heyograpiya == === Politikal === Ang Lanao del Norte nabahin ngadto sa 22 ka mga [[lungsod]] ug 1 ka [[dakbayan]]. ==== Dakbayan ==== * [[Dakbayan sa Iligan]] ==== Mga lungsod ==== <table border="0"><tr> <td valign="top"> * [[Bacolod, Lanao del Norte|Bacolod]] * [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] * [[Baroy, Lanao del Norte|Baroy]] * [[Kapatagan, Lanao del Norte|Kapatagan]] * [[Kauswagan, Lanao del Norte|Kauswagan]] * [[Kolambugan, Lanao del Norte|Kolambugan]] * [[Lala, Lanao del Norte|Lala]] * [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]] * [[Magsaysay, Lanao del Norte|Magsaysay]] * [[Maigo, Lanao del Norte|Maigo]] * [[Matungao, Lanao del Norte|Matungao]] </td><td valign="top"> * [[Munai, Lanao del Norte|Munai]] * [[Nunungan, Lanao del Norte|Nunungan]] * [[Pantao Ragat, Lanao del Norte|Pantao Ragat]] * [[Pantar, Lanao del Norte|Pantar]] * [[Poona Piagapo, Lanao del Norte|Poona Piagapo]] * [[Salvador, Lanao del Norte|Salvador]] * [[Sapad, Lanao del Norte|Sapad]] * [[Sultan Naga Dimaporo, Lanao del Norte|Sultan Naga Dimaporo]] (Karomatan) * [[Tagoloan, Lanao del Norte|Tagoloan]] * [[Tangcal, Lanao del Norte|Tangcal]] * [[Tubod, Lanao del Norte|Tubod]] </td></tr></table> === Pisikal === == Kaagi == ==Mga sumpay sa gawas== {{Lanao del Norte}} {{Mindanao lateral}} [[Kategoriya:Lanao del Norte| ]] anumjnk4hghoavxm1kurj48ubs8uq2q 37017588 37017539 2026-04-10T08:05:46Z Jenn cataluna001 141477 Giusab ang governor gikan sa Imelda "Nagging" Quibranza Dimaporo padulong ni Mohamad Khalid Q. Dimaporo 37017588 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} Ang '''Lanao del Norte''' usa ka [[Mga Lalawigan sa Pilipinas|lalawigan]] sa [[Pilipinas]] nga nahamutangan sa [[Amihanang Mindanao]] nga [[Mga Rehiyon sa Pilipinas|rehiyon]]. Ang ulohan sa lalawigan maoy ang [[Tubod, Lanao del Norte|Tubod]]. Sa habagatan sa lalawigan maoy ang [[Lanao del Sur]], ang [[Zamboanga del Sur]] sa kasadpan, [[Misamis Oriental]] sa amihanang-sidlakan, [[Bukidnon]] sa sidlakan, and is separated from [[Misamis Occidental]] by [[Iligan Bay]]. {{Infobox Lalawigan sa Pilipinas 3| infoboxtitle = Lalawigan sa Lanao del Norte | sealfile = [[Payl:Ph_seal_lanao_del_norte.png]] | region = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) | capital = [[Tubod, Lanao del Norte|Tubod]] | founded = [[Hunyo 6]], [[1952]] | pop2000 = 758,123 | pop2000rank = ika-30 kinadak-an | popden2000 = 245 | popden2000rank = ika-31 kinadaghanan | areakm2 = 3,092.0 | arearank = ika-43 kinadak-an | hucities = 1 | componentcities = 2| municipalities = 23| barangays = 506 | districts = 2 | languages = [[Sinugboanon]] | governor = Mohamad Khalid Q. Dimaporo | locatormapfile = [[Payl:Ph_locator_map_lanao_del_norte.png]] }} == Katawhan ug Kultura == == Ekonomiya == == Heyograpiya == === Politikal === Ang Lanao del Norte nabahin ngadto sa 22 ka mga [[lungsod]] ug 1 ka [[dakbayan]]. ==== Dakbayan ==== * [[Dakbayan sa Iligan]] ==== Mga lungsod ==== <table border="0"><tr> <td valign="top"> * [[Bacolod, Lanao del Norte|Bacolod]] * [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] * [[Baroy, Lanao del Norte|Baroy]] * [[Kapatagan, Lanao del Norte|Kapatagan]] * [[Kauswagan, Lanao del Norte|Kauswagan]] * [[Kolambugan, Lanao del Norte|Kolambugan]] * [[Lala, Lanao del Norte|Lala]] * [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]] * [[Magsaysay, Lanao del Norte|Magsaysay]] * [[Maigo, Lanao del Norte|Maigo]] * [[Matungao, Lanao del Norte|Matungao]] </td><td valign="top"> * [[Munai, Lanao del Norte|Munai]] * [[Nunungan, Lanao del Norte|Nunungan]] * [[Pantao Ragat, Lanao del Norte|Pantao Ragat]] * [[Pantar, Lanao del Norte|Pantar]] * [[Poona Piagapo, Lanao del Norte|Poona Piagapo]] * [[Salvador, Lanao del Norte|Salvador]] * [[Sapad, Lanao del Norte|Sapad]] * [[Sultan Naga Dimaporo, Lanao del Norte|Sultan Naga Dimaporo]] (Karomatan) * [[Tagoloan, Lanao del Norte|Tagoloan]] * [[Tangcal, Lanao del Norte|Tangcal]] * [[Tubod, Lanao del Norte|Tubod]] </td></tr></table> === Pisikal === == Kaagi == ==Mga sumpay sa gawas== {{Lanao del Norte}} {{Mindanao lateral}} [[Kategoriya:Lanao del Norte| ]] 929znihpurkv4btha33ac9ofd8yhaiz Zamboanga del Norte 0 1507 37017584 1963860 2026-04-10T08:04:00Z Solanemarie 141497 37017584 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas| infoboxtitle = Lalawigan sa Zamboanga del Norte| sealfile = [[Payl:Ph_seal_zamboangadelnorte.png]] | rehiyon = [[Zamboanga|Peninsula sa Zamboanga]] (Rehiyon IX) | capital = [[Dakbayan sa Dipolog]] | founded = [[Hunyo 23]], [[1635]] ug [[Hunyo 6]], [[1952]]| pop2000 = 823,130| pop2000rank = ika-27 sa kinadak-an| popden2000 = 124| popden2000rank = ika-27 sa kinadam-an| areakm2 = 6,618.0| arearank = ika-8 sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado = 0| mga nahisakpang dakbayan = 2| mga lungsod = 25| mga barangay = 691| mga distrito = 3| mga pinulongan = [[Sinugboanon|Sinugboanon (Cebuano)]], [[Chabacano]] ug [[Kinatsila]] || gobernador = Rolando E. Yebes| locatormapfile = [[Payl:Ph_locator_map zamboanga del norte.png]]}} Ang '''Zamboanga del Norte''' (sa literal nga Binisaya: '''Zamboanga sa Amihanan''')dunay 1,047,455 ka tao sa usa ka [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Pilipinas]] nga nahimutang sa [[Zamboanga|Peninsula sa Zamboangang]] [[Mga rehiyon sa Pilipinas|rehiyon]] sa [[Mindanao]]. Ang ulohan sa lalawigan maoy ang [[Dakbayan sa Dipolog]] ug tapad sa lalawigan ang [[Zamboanga del Sur]] ug ang [[Zamboanga Sibugay]] sa habagatan ug makaplagan ang lalawigan sa [[Misamis Occidental]] sidlakan. Ang [[Dagat Sulu]] nahimutang sa amihanang-kasadpan gikan sa Zamboanga del Norte. == Heyograpiya == === Politikal === Ang Zamboanga del Norte nabahin ngadto sa kaluhaan ug lima (25) ka [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] ug duha (2) ka [[dakbayan Pilipinhon|dakbayan]]. ==== Mga dakbayan ==== * [[Dakbayan sa Dapitan]] * [[Dakbayan sa Dipolog]] ==== Mga lungsod ==== <table border="0"><tr> <td valign="top"> * [[Bacungan, Zamboanga del Norte|Bacungan]] (Leon T. Postigo) * [[Baliguian, Zamboanga del Norte|Baliguian]] * [[Godod, Zamboanga del Norte|Godod]] (17) * [[Gutalac, Zamboanga del Norte|Gutalac]] * [[Jose Dalman, Zamboanga del Norte|Jose Dalman]] (Ponot) * [[Kalawit, Zamboanga del Norte|Kalawit]] * [[Katipunan, Zamboanga del Norte|Katipunan]] * [[La Libertad, Zamboanga del Norte|La Libertad]] * [[Labason, Zamboanga del Norte|Labason]] * [[Liloy, Zamboanga del Norte|Liloy]] * [[Manukan, Zamboanga del Norte|Manukan]] * [[Mutia, Zamboanga del Norte|Mutia]] * [[Piñan, Zamboanga del Norte|Piñan]] (New Piñan) </td><td valign="top"> * [[Polanco, Zamboanga del Norte|Polanco]] * [[Pres. Manuel A. Roxas, Zamboanga del Norte|Pres. Manuel A. Roxas]] * [[Rizal, Zamboanga del Norte|Rizal]] * [[Salug, Zamboanga del Norte|Salug]] * [[Sergio Osmeña Sr., Zamboanga del Norte|Sergio Osmeña Sr.]] * [[Siayan, Zamboanga del Norte|Siayan]] * [[Sibuco, Zamboanga del Norte|Sibuco]] * [[Sibutad, Zamboanga del Norte|Sibutad]] * [[Sindangan, Zamboanga del Norte|Sindangan]] * [[Siocon, Zamboanga del Norte|Siocon]] * [[Sirawai, Zamboanga del Norte|Sirawai]] * [[Tampilisan, Zamboanga del Norte|Tampilisan]] </td></tr></table> {{Zamboanga del Norte}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Zamboanga del Norte| ]] rxfh6yqn1l279qsx0h9wsbebqcmp0c8 37017602 37017584 2026-04-10T08:10:45Z Solanemarie 141497 37017602 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas| infoboxtitle = Lalawigan sa Zamboanga del Norte| sealfile = [[Payl:Ph_seal_zamboangadelnorte.png]] | rehiyon = [[Zamboanga|Peninsula sa Zamboanga]] (Rehiyon IX) | capital = [[Dakbayan sa Dipolog]] | founded = [[Hunyo 23]], [[1635]] ug [[Hunyo 6]], [[1952]]| pop2000 = 823,130| pop2000rank = ika-27 sa kinadak-an| popden2000 = 124| popden2000rank = ika-27 sa kinadam-an| areakm2 = 6,618.0| arearank = ika-8 sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado = 0| mga nahisakpang dakbayan = 2| mga lungsod = 25| mga barangay = 691| mga distrito = 3| mga pinulongan = [[Sinugboanon|Sinugboanon (Cebuano)]], [[Chabacano]] ug [[Kinatsila]] || gobernador = Rolando E. Yebes| locatormapfile = [[Payl:Ph_locator_map zamboanga del norte.png]]}} Ang '''Zamboanga del Norte''' (sa literal nga Binisaya: '''Zamboanga sa Amihanan''')dunay 1,047,455 katawo sa usa ka [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Pilipinas]] nga nahimutang sa [[Zamboanga|Peninsula sa Zamboangang]] [[Mga rehiyon sa Pilipinas|rehiyon]] sa [[Mindanao]]. Ang ulohan sa lalawigan maoy ang [[Dakbayan sa Dipolog]] ug tapad sa lalawigan ang [[Zamboanga del Sur]] ug ang [[Zamboanga Sibugay]] sa habagatan ug makaplagan ang lalawigan sa [[Misamis Occidental]] sidlakan. Ang [[Dagat Sulu]] nahimutang sa amihanang-kasadpan gikan sa Zamboanga del Norte. == Heyograpiya == === Politikal === Ang Zamboanga del Norte nabahin ngadto sa kaluhaan ug lima (25) ka [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] ug duha (2) ka [[dakbayan Pilipinhon|dakbayan]]. ==== Mga dakbayan ==== * [[Dakbayan sa Dapitan]] * [[Dakbayan sa Dipolog]] ==== Mga lungsod ==== <table border="0"><tr> <td valign="top"> * [[Bacungan, Zamboanga del Norte|Bacungan]] (Leon T. Postigo) * [[Baliguian, Zamboanga del Norte|Baliguian]] * [[Godod, Zamboanga del Norte|Godod]] (17) * [[Gutalac, Zamboanga del Norte|Gutalac]] * [[Jose Dalman, Zamboanga del Norte|Jose Dalman]] (Ponot) * [[Kalawit, Zamboanga del Norte|Kalawit]] * [[Katipunan, Zamboanga del Norte|Katipunan]] * [[La Libertad, Zamboanga del Norte|La Libertad]] * [[Labason, Zamboanga del Norte|Labason]] * [[Liloy, Zamboanga del Norte|Liloy]] * [[Manukan, Zamboanga del Norte|Manukan]] * [[Mutia, Zamboanga del Norte|Mutia]] * [[Piñan, Zamboanga del Norte|Piñan]] (New Piñan) </td><td valign="top"> * [[Polanco, Zamboanga del Norte|Polanco]] * [[Pres. Manuel A. Roxas, Zamboanga del Norte|Pres. Manuel A. Roxas]] * [[Rizal, Zamboanga del Norte|Rizal]] * [[Salug, Zamboanga del Norte|Salug]] * [[Sergio Osmeña Sr., Zamboanga del Norte|Sergio Osmeña Sr.]] * [[Siayan, Zamboanga del Norte|Siayan]] * [[Sibuco, Zamboanga del Norte|Sibuco]] * [[Sibutad, Zamboanga del Norte|Sibutad]] * [[Sindangan, Zamboanga del Norte|Sindangan]] * [[Siocon, Zamboanga del Norte|Siocon]] * [[Sirawai, Zamboanga del Norte|Sirawai]] * [[Tampilisan, Zamboanga del Norte|Tampilisan]] </td></tr></table> {{Zamboanga del Norte}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Zamboanga del Norte| ]] csyandz8gxa0656qtlvau1zo4vmowgi Zamboanga del Sur 0 1508 37017537 1963862 2026-04-10T07:48:56Z YlissaCataluña123 141476 37017537 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas| infoboxtitle=Lalawigan sa Zamboanga del Sur| sealfile=[[Payl:Ph_seal_zamboanga_del_sur.png]]| rehiyon=[[_____]] (Region __67___)| capital=[[_____]]| founded=[[_____ __]], [[____]]| pop2000=_____| pop2000rank=ika-____ sa kinadak-an| popden2000=_____| popden2000rank=ika-_____ sa kinadam-an| areakm2=_____._| arearank=ika-_____ sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado=_____| mga nahisakpang dakbayan=_____| mga lungsod=_____| mga barangay=_____| mga distrito=_____| mga pinulongan=_____| gobernador=_____| locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_zamboanga_del_sur.png]]}} {{Zamboanga del Sur}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Zamboanga del Sur| ]] 5mh5blfvgoa6hj1sab81i5rp9vxh2ln 37017541 37017537 2026-04-10T07:49:39Z YlissaCataluña123 141476 37017541 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas| infoboxtitle=Lalawigan sa Zamboanga del Sur| sealfile=[[Payl:Ph_seal_zamboanga_del_sur.png]]| rehiyon=[[_____]] (Region _____)| capital=[[_____]]| founded=[[_____ __]], [[____]]| pop2000=_____| pop2000rank=ika-____ sa kinadak-an| popden2000=_____| popden2000rank=ika-_____ sa kinadam-an| areakm2=_____._| arearank=ika-_____ sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado=_____| mga nahisakpang dakbayan=_____| mga lungsod=_____| mga barangay=_____| mga distrito=_____| mga pinulongan=_____| gobernador=_____| locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_zamboanga_del_sur.png]]}} {{Zamboanga del Sur}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Zamboanga del Sur| ]] l0mzvkt9by9qnzjhlvbko99dlkfffud 37017603 37017541 2026-04-10T08:11:03Z Zekeseven 141470 update information 37017603 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas| infoboxtitle=Lalawigan sa Zamboanga del Sur| sealfile=[[Payl:Ph_seal_zamboanga_del_sur.png]]| rehiyon=[[Peninsula sa Zamboanga]] (Region IX)| capital=[[Dakbayan sa Pagadian]]| founded=[[Septiyembre 17]], [[1952]]| pop2000=836,217| pop2000rank=ika-16 sa kinadak-an| popden2000=186.2| popden2000rank=ika-44 sa kinadam-an| areakm2=4,489.0| arearank=ika-27 sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado=1 ([[Dakbayan sa Zamboanga|Zamboanga]])| mga nahisakpang dakbayan=1 ([[Dakbayan sa Pagadian|Pagadian]])| mga lungsod=26| mga barangay=681| mga distrito=2| mga pinulongan=[[Binisayang Sinugboanon]], [[Subanen]], [[Chavacano]]| gobernador=Victor J. Yu| locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_zamboanga_del_sur.png]]}} {{Zamboanga del Sur}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Zamboanga del Sur| ]] k5prpaf7n7c7mce2ad3ojzxkj3b7ybm Zamboanga Sibugay 0 1509 37017612 1963863 2026-04-10T08:14:04Z Zekeseven 141470 added content 37017612 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas| infoboxtitle=Lalawigan sa Zamboanga Sibugay| sealfile=| rehiyon=[[Peninsula sa Zamboanga]] (Region IX)| capital=[[Ipil]]| founded=[[Pebrero 22]], [[2001]]| pop2000=497,239| pop2000rank=ika-49 sa kinadak-an| popden2000=151.4| popden2000rank=ika-56 sa kinadam-an| areakm2=3,228.0| arearank=ika-38 sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado=0| mga nahisakpang dakbayan=0| mga lungsod=16| mga barangay=389| mga distrito=2| mga pinulongan=[[Binisayang Sinugboanon]], [[Subanen]], [[Chavacano]]| gobernador=Dulce Ann K. Hofer| locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_zamboanga_sibugay.png]]}} {{Zamboanga Sibugay}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Zamboanga Sibugay| ]] 7fj707ym732ehyvfja8av55tvmol2e2 Davao del Sur 0 1514 37017569 35033991 2026-04-10T08:00:06Z Zekeseven 141470 Gobernor 37017569 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas |infoboxtitle=Lalawigan sa Davao del Sur |sealfile=[[Payl:Ph_seal_davao_del_sur.png]] |rehiyon=[[Rehiyon sa Davao|Región sa Davao]] (Región XI) |capital=[[Dakbayan sa Digos]] |founded=[[Mayo 8]], [[1967]] |pop2000=1,905,917 |pop2000rank=ika-8 sa kinadak-an |popden2000=299 |popden2000rank=ika-20 sa kinadam-an |areakm2=6,377.6 |arearank=ika-10 sa kinadak-an |mga dakbayang kina-urbanisado=1 |mga nahisakpang dakbayan=1 |mga lungsod=14 |mga barangay=517_ |mga distrito=1 (Tulo ka distrito ang anaa sa [[Dakbayan sa Davao]]) |mga pinulongan=[[Sinugboanon|Sinugboanong Binisaya]], [[Davaoeño]] |gobernador=Gov. Yvonne Roña Cagas |locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_davao_del_sur2.png|20px]]}} Usa ka [[lalawigan]] sa [[Pilipinas|Pilipinas]] ang '''Davao del Sur''' kun '''Habagatang Dabaw''' nga nahimutang sa [[Rehiyon sa Davao]] sa [[Mindanao]]. Ang ulohan sa lalawigan mao ang [[Dakbayan sa Digos]] ug sa amihanan gikan sa lalawigan makaplagan ang [[Dakbayan sa Davao]]. Sa habagatan makaplagan ang Davao Occidental. Sa kasadpan, ang mga lalawigan sa [[Cotabato]], [[Sultan Kudarat]], [[Habagatang Cotabato]], ug [[Sarangani]]. Sa sidlakan sa lalawigan mao ang [[Golpo sa Davao]]. Ang [[Dakbayan sa Davao]] lakip sa una sa lalawigan hangtod nga gihimo kini nga usa ka independenteng dakbayan. Ang Dakbayan sa Davao nagdumala sa iyang kaugalingon, dili lakip sa lalawigan ug naay kaugalingong [[Ubos Balay-Balaoranan sa Pilipinas|mga representante sa Congreso]]. == Kaagi == Ang sinugdanan sa [[Davao|Rehiyong Dabaw]] ug [[Davao del Sur]] nalangkit sa pagmugna sa [[Dakbayan sa Davao|Dakbayang Dabaw]], nga unang gitukodan sa habagatang Mindanao niadtong 1848 ni José Uyanguren sa Basque nga lalawigan sa Gipuzkoa sa [[Espanya]]. Ang lalawigan sa Nueva Guipúzcoa natukod sa rehiyon nga gisakopan ni Uyanguren niadtong 1849, uban ang Rehiyong Davao, nga ginatawag kaniadto og Nueva Vergara, isip kaulohan sa lalawigan. Human nahimong pamuno si Uyanguren, napakyas siya sa iyang mga paningkamot sa pag-ugmad sa Nueva Guipúzcoa. Niadtong Oktubre 5, 1884, katloan ug unom ka tuig human sa pagkatukod sa Davao, natukod ang lungsod sa Santa Cruz. Mao kini ang unang lungsod nga natukod sa habagatan sa Davao ug mao na karon ang labing karaan sa lalawigan. Ang administrasyong Espanyol sa Pilipinas natapos niadtong 1898 human sa pagkapildi sa mga Katsila sa Gubat Espanyol-Amerikano. Pipila ka mga katawhan gikan sa [[Kabisay-an]], Luzon, ug [[Hapon]] misugod sa pag-abot sa rehiyon sa sayong bahin sa napuloan-1900. Ang pag-uswag sa ekonomiya sa rehiyon nisugod sa pag-uswag tungod sa pagdaghan sa patigayon sa [[agrikultura|panguma]]. Daghang mga katwhan gikan sa Kabisay-an ug gikan sa Ilocos ang nangadto sa Digos, tungod kay usa kini ka bahin sa daghang pagkaon sa lalawigan sa Davao del Sur. Gisakopan ang Digos kaniadto sa mga sundalong Hapones niadtong tuig 1942. == Ekonomiya == {{PH poverty incidence}} == Heyograpiya == === Politikal === ==== Mga dakbayan ==== * [[Dakbayan sa Digos]] ==== Mga lungsod ==== * [[Bansalan, Davao del Sur|Bansalan]] * [[Hagonoy, Davao del Sur|Hagonoy]] * [[Kiblawan, Davao del Sur|Kiblawan]] * [[Magsaysay, Davao del Sur|Magsaysay]] * [[Malalag, Davao del Sur|Malalag]] * [[Matanao, Davao del Sur|Matanao]] * [[Padada, Davao del Sur|Padada]] * [[Santa Cruz, Davao del Sur|Santa Cruz]] * [[Sulop, Davao del Sur|Sulop]] * [[Sulop, Davao del Sur|Sulop]] === Pisikal === == Kagamhanan == Pamuno: * [[Marc Douglas Cagas IV]] Bise Pamuno: * John Tracy Cagas Tinugyanan: * [[Mga distritong lehislatibo sa Davao del Sur|Mag-usang distrito sa Davao del Sur]] ** Mercedes "Didi" Cagas ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.davaotraveler.com/ Davao City Travel and Tourism Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060820141121/http://www.davaotraveler.com/ |date=2006-08-20 }} {{Davao del Sur}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Davao del Sur| ]] dk31xi6m79z27jizmg19fet1qutn77h 37017580 37017569 2026-04-10T08:02:58Z YlissaCataluña123 141476 37017580 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas |infoboxtitle=Lalawigan sa Davao del Sur |sealfile=[[Payl:Ph_seal_davao_del_sur.png]] |rehiyon=[[Rehiyon sa Davao|Región sa Davao]] (Región XI) |capital=[[Dakbayan sa Digos]] |founded=[[Mayo 8]], [[1967]] |pop2000=1,905,917 |pop2000rank=ika-8 sa kinadak-an |popden2000=299 |popden2000rank=ika-20 sa kinadam-an |areakm2=6,377.6 |arearank=ika-10 sa kinadak-an |mga dakbayang kina-urbanisado=1 |mga nahisakpang dakbayan=1 |mga lungsod=14 |mga barangay=517_ |mga distrito=1 (Tulo ka distrito ang anaa sa [[Dakbayan sa Davao]]) |mga pinulongan=[[Sinugboanon|Sinugboanong Binisaya]], [[Davaoeño]] |gobernador=Gov. Yvonne Roña Cagas |locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_davao_del_sur2.png|20px]]}} Ito at usa ka [[lalawigan]] sa [[Pilipinas|Pilipinas]] ang '''Davao del Sur''' kun '''Habagatang Dabaw''' nga nahimutang sa [[Rehiyon sa Davao]] sa [[Mindanao]]. Ang ulohan sa lalawigan mao ang [[Dakbayan sa Digos]] ug sa amihanan gikan sa lalawigan makaplagan ang [[Dakbayan sa Davao]]. Sa habagatan makaplagan ang Davao Occidental. Sa kasadpan, ang mga lalawigan sa [[Cotabato]], [[Sultan Kudarat]], [[Habagatang Cotabato]], ug [[Sarangani]]. Sa sidlakan sa lalawigan mao ang [[Golpo sa Davao]]. Ang [[Dakbayan sa Davao]] lakip sa una sa lalawigan hangtod nga gihimo kini nga usa ka independenteng dakbayan. Ang Dakbayan sa Davao nagdumala sa iyang kaugalingon, dili lakip sa lalawigan ug naay kaugalingong [[Ubos Balay-Balaoranan sa Pilipinas|mga representante sa Congreso]]. == Kaagi == Ang sinugdanan sa [[Davao|Rehiyong Dabaw]] ug [[Davao del Sur]] nalangkit sa pagmugna sa [[Dakbayan sa Davao|Dakbayang Dabaw]], nga unang gitukodan sa habagatang Mindanao niadtong 1848 ni José Uyanguren sa Basque nga lalawigan sa Gipuzkoa sa [[Espanya]]. Ang lalawigan sa Nueva Guipúzcoa natukod sa rehiyon nga gisakopan ni Uyanguren niadtong 1849, uban ang Rehiyong Davao, nga ginatawag kaniadto og Nueva Vergara, isip kaulohan sa lalawigan. Human nahimong pamuno si Uyanguren, napakyas siya sa iyang mga paningkamot sa pag-ugmad sa Nueva Guipúzcoa. Niadtong Oktubre 5, 1884, katloan ug unom ka tuig human sa pagkatukod sa Davao, natukod ang lungsod sa Santa Cruz. Mao kini ang unang lungsod nga natukod sa habagatan sa Davao ug mao na karon ang labing karaan sa lalawigan. Ang administrasyong Espanyol sa Pilipinas natapos niadtong 1898 human sa pagkapildi sa mga Katsila sa Gubat Espanyol-Amerikano. Pipila ka mga katawhan gikan sa [[Kabisay-an]], Luzon, ug [[Hapon]] misugod sa pag-abot sa rehiyon sa sayong bahin sa napuloan-1900. Ang pag-uswag sa ekonomiya sa rehiyon nisugod sa pag-uswag tungod sa pagdaghan sa patigayon sa [[agrikultura|panguma]]. Daghang mga katwhan gikan sa Kabisay-an ug gikan sa Ilocos ang nangadto sa Digos, tungod kay usa kini ka bahin sa daghang pagkaon sa lalawigan sa Davao del Sur. Gisakopan ang Digos kaniadto sa mga sundalong Hapones niadtong tuig 1942. == Ekonomiya == {{PH poverty incidence}} == Heyograpiya == === Politikal === ==== Mga dakbayan ==== * [[Dakbayan sa Digos]] ==== Mga lungsod ==== * [[Bansalan, Davao del Sur|Bansalan]] * [[Hagonoy, Davao del Sur|Hagonoy]] * [[Kiblawan, Davao del Sur|Kiblawan]] * [[Magsaysay, Davao del Sur|Magsaysay]] * [[Malalag, Davao del Sur|Malalag]] * [[Matanao, Davao del Sur|Matanao]] * [[Padada, Davao del Sur|Padada]] * [[Santa Cruz, Davao del Sur|Santa Cruz]] * [[Sulop, Davao del Sur|Sulop]] * [[Sulop, Davao del Sur|Sulop]] === Pisikal === == Kagamhanan == Pamuno: * [[Marc Douglas Cagas IV]] Bise Pamuno: * John Tracy Cagas Tinugyanan: * [[Mga distritong lehislatibo sa Davao del Sur|Mag-usang distrito sa Davao del Sur]] ** Mercedes "Didi" Cagas ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.davaotraveler.com/ Davao City Travel and Tourism Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060820141121/http://www.davaotraveler.com/ |date=2006-08-20 }} {{Davao del Sur}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Davao del Sur| ]] pd1cz9jmyt5dshua76w8ieyhe746b1b 37017618 37017580 2026-04-10T08:15:25Z YlissaCataluña123 141476 37017618 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas |infoboxtitle=Lalawigan sa Davao del Sur |sealfile=[[Payl:Ph_seal_davao_del_sur.png]] |rehiyon=[[Rehiyon sa Davao|Región sa Davao]] (Región XI) |capital=[[Dakbayan sa Digos]] |founded=[[Mayo 8]], [[1967]] |pop2000=1,905,917 |pop2000rank=ika-8 sa kinadak-an |popden2000=300 |popden2000rank=ika-20 sa kinadam-an |areakm2=6,377.6 |arearank=ika-10 sa kinadak-an |mga dakbayang kina-urbanisado=1 |mga nahisakpang dakbayan=1 |mga lungsod=14 |mga barangay=517_ |mga distrito=1 (Tulo ka distrito ang anaa sa [[Dakbayan sa Davao]]) |mga pinulongan=[[Sinugboanon|Sinugboanong Binisaya]], [[Davaoeño]] |gobernador=Gov. Yvonne Roña Cagas |locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_davao_del_sur2.png|20px]]}} Ito at usa ka [[lalawigan]] sa [[Pilipinas|Pilipinas]] ang '''Davao del Sur''' kun '''Habagatang Dabaw''' nga nahimutang sa [[Rehiyon sa Davao]] sa [[Mindanao]]. Ang ulohan sa lalawigan mao ang [[Dakbayan sa Digos]] ug sa amihanan gikan sa lalawigan makaplagan ang [[Dakbayan sa Davao]]. Sa habagatan makaplagan ang Davao Occidental. Sa kasadpan, ang mga lalawigan sa [[Cotabato]], [[Sultan Kudarat]], [[Habagatang Cotabato]], ug [[Sarangani]]. Sa sidlakan sa lalawigan mao ang [[Golpo sa Davao]]. Ang [[Dakbayan sa Davao]] lakip sa una sa lalawigan hangtod nga gihimo kini nga usa ka independenteng dakbayan. Ang Dakbayan sa Davao nagdumala sa iyang kaugalingon, dili lakip sa lalawigan ug naay kaugalingong [[Ubos Balay-Balaoranan sa Pilipinas|mga representante sa Congreso]]. == Kaagi == Ang sinugdanan sa [[Davao|Rehiyong Dabaw]] ug [[Davao del Sur]] nalangkit sa pagmugna sa [[Dakbayan sa Davao|Dakbayang Dabaw]], nga unang gitukodan sa habagatang Mindanao niadtong 1848 ni José Uyanguren sa Basque nga lalawigan sa Gipuzkoa sa [[Espanya]]. Ang lalawigan sa Nueva Guipúzcoa natukod sa rehiyon nga gisakopan ni Uyanguren niadtong 1849, uban ang Rehiyong Davao, nga ginatawag kaniadto og Nueva Vergara, isip kaulohan sa lalawigan. Human nahimong pamuno si Uyanguren, napakyas siya sa iyang mga paningkamot sa pag-ugmad sa Nueva Guipúzcoa. Niadtong Oktubre 5, 1884, katloan ug unom ka tuig human sa pagkatukod sa Davao, natukod ang lungsod sa Santa Cruz. Mao kini ang unang lungsod nga natukod sa habagatan sa Davao ug mao na karon ang labing karaan sa lalawigan. Ang administrasyong Espanyol sa Pilipinas natapos niadtong 1898 human sa pagkapildi sa mga Katsila sa Gubat Espanyol-Amerikano. Pipila ka mga katawhan gikan sa [[Kabisay-an]], Luzon, ug [[Hapon]] misugod sa pag-abot sa rehiyon sa sayong bahin sa napuloan-1900. Ang pag-uswag sa ekonomiya sa rehiyon nisugod sa pag-uswag tungod sa pagdaghan sa patigayon sa [[agrikultura|panguma]]. Daghang mga katwhan gikan sa Kabisay-an ug gikan sa Ilocos ang nangadto sa Digos, tungod kay usa kini ka bahin sa daghang pagkaon sa lalawigan sa Davao del Sur. Gisakopan ang Digos kaniadto sa mga sundalong Hapones niadtong tuig 1942. == Ekonomiya == {{PH poverty incidence}} == Heyograpiya == === Politikal === ==== Mga dakbayan ==== * [[Dakbayan sa Digos]] ==== Mga lungsod ==== * [[Bansalan, Davao del Sur|Bansalan]] * [[Hagonoy, Davao del Sur|Hagonoy]] * [[Kiblawan, Davao del Sur|Kiblawan]] * [[Magsaysay, Davao del Sur|Magsaysay]] * [[Malalag, Davao del Sur|Malalag]] * [[Matanao, Davao del Sur|Matanao]] * [[Padada, Davao del Sur|Padada]] * [[Santa Cruz, Davao del Sur|Santa Cruz]] * [[Sulop, Davao del Sur|Sulop]] * [[Sulop, Davao del Sur|Sulop]] === Pisikal === == Kagamhanan == Pamuno: * [[Marc Douglas Cagas IV]] Bise Pamuno: * John Tracy Cagas Tinugyanan: * [[Mga distritong lehislatibo sa Davao del Sur|Mag-usang distrito sa Davao del Sur]] ** Mercedes "Didi" Cagas ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.davaotraveler.com/ Davao City Travel and Tourism Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060820141121/http://www.davaotraveler.com/ |date=2006-08-20 }} {{Davao del Sur}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Davao del Sur| ]] t8xqh7265hm0abavrgu3pjthpsogehy Davao Oriental 0 1515 37017545 1941533 2026-04-10T07:50:56Z Zekeseven 141470 Gobernador 37017545 wikitext text/x-wiki {{Infobox lalawigan sa Pilipinas| infoboxtitle=Lalawigan sa Davao Oriental| sealfile=[[Payl:Ph_seal_davao_oriental.png]]| rehiyon=[[Rehiyon sa Davao]] (Rehiyon XI)| capital=[[Dakbayan sa Mati]]| founded=[[Mayo 8]], [[1967]]| pop2000=446,191| pop2000rank=ika-____ sa kinadak-an| popden2000=86| popden2000rank=ika-_____ sa kinadam-an| areakm2=5,164.5| arearank=ika-18 sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado=0| mga nahisakpang dakbayan=0| mga lungsod=11| mga barangay=183| mga distrito=2| mga pinulongan=[[Dabawenyo]], [[Sinugboanon]]| gobernador=NELSON BOY DAYANGHIRANG| locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_davao_oriental.png]]}} {{Davao Oriental}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Davao Oriental| ]] fk7weql2o53xnssw5hm33no93dc6nix Lanao del Sur 0 1517 37017531 34902880 2026-04-10T07:46:42Z 2026CiprianoSagun 141490 Added population of Lanao del sur 37017531 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} Ang '''Lanao del Sur''' usa ka [[Mga Lalawigan sa Pilipinas|lalawigan]] sa [[Pilipinas]] nga nahamutangan sa [[Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao]] (BARMM). Ang ulohan sa lalawigan maoy ang [[Dakbayan sa Marawi]] ug ang lalawigan sa [[Lanao del Norte]] nahamutangan sa amihanan sa lalawigan. Ang lalawigan sa [[Bukidnon]] nahamutangan sa sidlakan, ug ang mga lalawigan sa [[Maguindanao]] ug [[Cotabato province|Cotabato]] sa habagatan. Sa habagatang-kasadpan nahamutangan ang [[Illana Bay]], na lakip sa [[Moro Gulf]]. Sa ''interior'' sa Lanao del Sur ang [[Danaw sa Lanao]], ang kinadak-ang danaw sa [[Mindanao]], nga didto nahamutangan ang [[Maria Cristina Falls]], ang kinadak-ang [[waterfall]] sa nasod. Populasyon= 1,368,137 {{Infobox lalawigan sa Pilipinas| infoboxtitle=Lalawigan sa Lanao del Sur| sealfile=[[Payl:Ph_seal_lanao_del_sur.png]]| rehiyon=[[Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao]] (BARMM)| capital=[[Dakbayan sa Marawi]]| founded=| pop2000=800,162| pop2000rank=ika-29 sa kinadak-an| popden2000=207| popden2000rank=ika-43 sa kinadam-an| areakm2=3,872.9| arearank=ika-34 sa kinadak-an| mga dakbayang kina-urbanisado=0| mga nahisakpang dakbayan=1| mga lungsod=38| mga barangay=1,155| mga distrito=2| mga pinulongan=[[Minaranaw]]| gobernador=Basher D. Manalo| locatormapfile=[[Payl:Ph_locator_map_lanao_del_sur (white).png]]}} == Heyograpiya == === Politikal === Ang Lanao del Sur may 38 ka [[lungsod]] ug 1 ka [[dakbayan]]. ==== Dakbayan ==== * [[Dakbayan sa Marawi]] ==== Mga Lungsod ==== <table border="0"><tr> <td valign="top"> * [[Bacolod-Kalawi, Lanao del Sur|Bacolod-Kalawi]] (Bacolod Grande) * [[Balabagan, Lanao del Sur|Balabagan]] * [[Balindong, Lanao del Sur|Balindong]] (Watu) * [[Bayang, Lanao del Sur|Bayang]] * [[Binidayan, Lanao del Sur|Binidayan]] * [[Buadiposo-Buntong, Lanao del Sur|Buadiposo-Buntong]] * [[Bubong, Lanao del Sur|Bubong]] * [[Bumbaran, Lanao del Sur|Bumbaran]] * [[Butig, Lanao del Sur|Butig]] * [[Calanogas, Lanao del Sur|Calanogas]] * [[Ditsaan-Ramain, Lanao del Sur|Ditsaan-Ramain]] * [[Ganassi, Lanao del Sur|Ganassi]] * [[Kapai, Lanao del Sur|Kapai]] * [[Kapatagan, Lanao del Sur|Kapatagan]] * [[Lumba-Bayabao, Lanao del Sur|Lumba-Bayabao]] (Maguing) * [[Lumbatan, Lanao del Sur|Lumbatan]] * [[Lumbayanague, Lanao del Sur|Lumbayanague]] * [[Madalum, Lanao del Sur|Madalum]] * [[Madamba, Lanao del Sur|Madamba]] </td><td valign="top"> * [[Maguing, Lanao del Sur|Maguing]] * [[Malabang, Lanao del Sur|Malabang]] * [[Marantao, Lanao del Sur|Marantao]] * [[Marogong, Lanao del Sur|Marogong]] * [[Masiu, Lanao del Sur|Masiu]] * [[Mulondo, Lanao del Sur|Mulondo]] * [[Pagayawan, Lanao del Sur|Pagayawan]] (Tatarikan) * [[Piagapo, Lanao del Sur|Piagapo]] * [[Poona Bayabao, Lanao del Sur|Poona Bayabao]] (Gata) * [[Pualas, Lanao del Sur|Pualas]] * [[Saguiaran, Lanao del Sur|Saguiaran]] * [[Sultan Dumalondong, Lanao del Sur|Sultan Dumalondong]] * [[Sultan Gumander, Lanao del Sur|Sultan Gumander]] * [[Tagoloan Ii, Lanao del Sur|Tagoloan Ii]] * [[Tamparan, Lanao del Sur|Tamparan]] * [[Taraka, Lanao del Sur|Taraka]] * [[Tubaran, Lanao del Sur|Tubaran]] * [[Tugaya, Lanao del Sur|Tugaya]] * [[Wao, Lanao del Sur|Wao]] </td></tr></table> === Pisikal === == Kaagi == ==Mga sumpay sa gawas== {{Lanao del Sur}} {{Mindanao lateral}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Mga lalawigan sa Pilipinas]] sh0t2bsijx5vrg2kyo463030jonpbpz Calbayog 0 1646 37017660 35029317 2026-04-10T08:24:12Z Zekeseven 141470 update contents 37017660 wikitext text/x-wiki {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Dakbayan sa Calbayog | native_name = Syudad san Calbayog | other_name = Calbayog City | category = Dakbayan | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Sidlakang Kabisay-an (rehiyon sa Pilipinas)|Sidlakang Kabisay-an]] | state_type = Rehiyon | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 187,848 | population_date = 2024-07-01 | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = | other_name2 = Calbayog | lat_d = 12.06667 | long_d = 124.6 | elevation = 6 | population_note = <ref name = "gn1720400"/> | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1720400 }} [[Image:Ph_locator_samar_calbayog.png|right|Mapa sa Lalawigan sa Samar nga nagpakita kon asa nahimutang ang Dakbayan sa Calbayog]] Ang '''Dakbayan sa Calbayog''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Samar]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 880.74 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2010, dunay 172,778 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 6710. ==Heyograpiya== Sa mosunod nga mga natural nga mga bahin makita sa Dakbayan sa Calbayog: * [[Caglanipan River]] (<!--H.STM-->[[suba]]) * [[Mount Adga]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Mga dapit nga gitawag Dakbayan sa Calbayog sa Pilipinas. | label = Dakbayan sa Calbayog|position=left|background=white|lat=12.06667|long=124.6}} Ang mga tanom sa palibot sa Dakbayan sa Calbayog kay hapit tanan [[lasang]].<ref name = "nasalandcover"/> Ang dapit palibot sa Dakbayan sa Calbayog medyo hilabihan populasyon, uban sa {{formatnum:214}} mga tawo kada kilometro kwadrado.<ref name = "nasapop"/> Ang klima kay [[tropikal nga kasalupan]]. Ang temperatura promedyo {{formatnum:23}} [[°C]]. Ang labing mainit nga bulan mao Mayo, sa {{formatnum:26}}&nbsp;[[°C]], ug ang labing bugnaw nga bulan mao Enero, sa {{formatnum:21}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang pag-ulan promedyo {{formatnum:4498}} milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Disyembre, sa {{formatnum:693}} milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Mayo, sa {{formatnum:135}} milimetro sa ulan.<ref name = "nasarain"/> ==Klima== {| |- |{{climate chart2 | Dakbayan sa Calbayog | 17| 25| 590 | 20| 25| 372 | 21| 25| 359 | 22| 24| 252 | 24| 28| 135 | 21| 24| 380 | 20| 25| 398 | 19| 24| 214 | 20| 25| 356 | 22| 26| 343 | 22| 23| 406 | 19| 25| 693 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} ==Mga Baranggay== 157 ang mga baranggay sa Calbayog. <table border="0"><tr> <td valign="top"> *Jose A. Roño *Acedillo *Alibaba *Amampacang *Anislag *Ba-ay *Bagacay *Baja *Balud (Pob.) *Bante *Bantian *Basud *Bayo *Begaho *Binaliw *Bugtong *Buenavista *Cabacungan *Cabatuan *Cabicahan *Cabugawan *Cacaransan *Cag-olango *Cag-anahaw *Cagbanayacao *Cagbayang *Cagbilwang *Cagboborac *Caglanipao Sur *Cagmanipes Norte *Cag-anibong *Cagnipa *Cagsalaosao *Cahumpan *Calocnayan *Cangomaod *Canhumadac *Capacuhan *Capoocan *Carayman *Catabunan *Caybago *Central (Pob.) *Cogon *Dagum *Dawo *De Victoria *Dinabongan *Dinagan *Dinawacan *Esperanza *Gadgaran *Gasdo </td><td valign="top"> *Helino *Geraga-an *Guin-on *Guimbaoyan Norte *Guimbaoyan Sur *Hamorawon *Hibabngan *Hibatang *Higasaan *Himalandrog *Jimautan *Hugon Rosales *Jacinto *Aguit-itan (Pob.) *Kilikili *La Paz *Langoyon *Lapaan *Libertad *Limarayon *Looc *Longsob *Lonoy *Mabini I (Calbayog District) *Mabini II (Oquendo District) *Macatingog *Mag-ubay *Maguino-o *Malaga *Malajog *Malayog *Malopalo *Marcatubig *Mancol *Mantaong (Oquendo District) *Matobato *Mawacat *Maybog *Maysalong *Migara *Nabang *Naga *Naguma *Navarro *Nijaga *Oboob *Obrero *Olera *Oquendo (Pob.) *Osmeña *Palanas *Palanogan </td><td valign="top"> *Panlayahan *Panonongan *Panoypoy *Patong *Peña *Pilar *Pinamorotan *Quezon *Rawis *Rizal I (Calbayog District) *Rizal II (Oquendo District) *Roxas I (Calbayog District) *Roxas II (Oquendo District) *Saljag (Baut) *Salvacion *San Antonio *San Isidro *San Joaquin *San Jose *San Policarpio *San Rufino *Saputan *Sigo *Sinantan *Sinidman Occidental *Sinidman Oriental *Tabawan *Talahiban *Tapa-e *Tarabucan *Tigbe *Tinaplacan *Tomaliguez *Trinidad (Sabang) *Victory *Villahermosa *Awang East (Pob.) *Awang West (Pob.) *Bagong Lipunan *Bontay *Kalilihan *Carmen *Danao I *Danao II *Gabay *Pagbalican *Payahan *Tanval *Tinambacan Norte *Tinambacan Sur *Cagmanipes Sur *Manuel Barral, Sr. </td></tr></table> ==Mga iladong tawo nga naggikan sa Dakbayan sa Calbayog== * [[Jose Avelino]], Presidente sa Senado sa Pilipinas * [[Julio Rosales]], Kardenal-Arsobispo sa Sugbo ==Dugang Impormasyon== *[http://calbayog.lgu-ph.com/ Website mahitungod sa Dakbayan sa Calbayog. (Sa Iningles)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125015449/http://calbayog.lgu-ph.com/ |date=2005-11-25 }} *[https://web.archive.org/web/20031209072149/http://members.fortunecity.com/ruel1/calbayogko Calbayog Ko nga Websayt (Sa Iningles)] *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1720400">[{{Geonameslink|gnid=1720400|name=calbayog%20city}} Calbayog City] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2013-12-07; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> {{Lalawigan sa Samar}} {{pilipinas-saha}} {{DEFAULTSORT:Calbayog}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Samar]] a91dh63qo58fyw8o4y8azvcnvah577a Bato, Leyte 0 1669 37017520 35033835 2026-04-10T07:39:40Z Bermelle M Boyonas 141480 May na change na populasyon 37017520 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_leyte_bato.png|right|Mapa sa Leyte nga nagpakita kon asa nahimutang ang Bato]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Bato, Leyte | 1990 = 28197 | 1995 = 29810 | 2000 = 32974 | 2007 = 33930 | 2010 = 35610 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Bato''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Leyte (lalawigan)|Leyte]] sa [[Sidlakang Kabisay-an]] nga rehiyon sa [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 39,275 ka tawo sa 9115 ka bubong. ==Mga baranggay== Ang Bato nabahin ngadto sa 32 ka mga [[barangay]]. {| border="0" |----- | valign="top" | * Alegria * Alejos * Amagos * Anahawan * Bago * Bagong Bayan District (Pob.) * Buli * Cebuana * Daan Lungsod * Dawahon * Himamaa | valign="top" | * Dolho * Domagocdoc * Guerrero District (Pob.) * Iniguihan District (Pob.) * Katipunan * Liberty (Binaliw) * Mabini * Naga * Osmeña * Plaridel * Kalanggaman District (Pob.) | valign="top" | * Ponong * San Agustin * Santo Niño * Tabunok * Tagaytay * Tinago District (Pob.) * Tugas * Imelda * Marcelo * Rivilla |} ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.batoleyte.com Bato, Leyte Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051122202241/http://www.batoleyte.com/ |date=2005-11-22 }} * [http://elgu.ncc.gov.ph/ecommunity/bato/ Opisyal nga Website sa Bato] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050915083309/http://elgu.ncc.gov.ph/ecommunity/bato/ |date=2005-09-15 }} * [http://www.batoleyte.com/ Website sa Bato, Leyte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051122202241/http://www.batoleyte.com/ |date=2005-11-22 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{lalawigan sa Leyte}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:mga lungsod ug dakbayan sa Leyte]] 0zp6ifakmrypvhjcettv4up4ek1rkwi 37017572 37017520 2026-04-10T08:00:53Z 1994johrene 141487 Fixed the additional number of population in year 2010 onwards 37017572 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_leyte_bato.png|right|Mapa sa Leyte nga nagpakita kon asa nahimutang ang Bato]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Bato, Leyte | 1990 = 28197 | 1995 = 29810 | 2000 = 32974 | 2007 = 33930 | 2010 = 35610 | 2015 = 38217 | 2020 = 38505 | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Bato''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Leyte (lalawigan)|Leyte]] sa [[Sidlakang Kabisay-an]] nga rehiyon sa [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 39,275 ka tawo sa 9115 ka bubong. ==Mga baranggay== Ang Bato nabahin ngadto sa 32 ka mga [[barangay]]. {| border="0" |----- | valign="top" | * Alegria * Alejos * Amagos * Anahawan * Bago * Bagong Bayan District (Pob.) * Buli * Cebuana * Daan Lungsod * Dawahon * Himamaa | valign="top" | * Dolho * Domagocdoc * Guerrero District (Pob.) * Iniguihan District (Pob.) * Katipunan * Liberty (Binaliw) * Mabini * Naga * Osmeña * Plaridel * Kalanggaman District (Pob.) | valign="top" | * Ponong * San Agustin * Santo Niño * Tabunok * Tagaytay * Tinago District (Pob.) * Tugas * Imelda * Marcelo * Rivilla |} ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.batoleyte.com Bato, Leyte Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051122202241/http://www.batoleyte.com/ |date=2005-11-22 }} * [http://elgu.ncc.gov.ph/ecommunity/bato/ Opisyal nga Website sa Bato] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050915083309/http://elgu.ncc.gov.ph/ecommunity/bato/ |date=2005-09-15 }} * [http://www.batoleyte.com/ Website sa Bato, Leyte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051122202241/http://www.batoleyte.com/ |date=2005-11-22 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{lalawigan sa Leyte}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:mga lungsod ug dakbayan sa Leyte]] 1bazraczsutg73mvlz0qdns90pmcq79 Barugo 0 2004 37017543 37010941 2026-04-10T07:50:27Z Bermelle M Boyonas 141480 Population 37017543 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_leyte_barugo.png|right|Mapa sa Leyte nga nagpakita kon asa nahimutang ang Barugo]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Barugo, Leyte | 1990 = 23817 | 1995 = 26171 | 2000 = 26919 | 2007 = 27569 | 2010 = 30092 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Barugo''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Leyte (lalawigan)|Leyte]] sa [[Sidlakang Kabisay-an]] nga rehiyon sa [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 37,432 ka tawo sa 5,108 ka bubong. ==Mga Barangay== Ang Barugo nabahin ngadto sa 37 ka [[barangay]]. <table border="0"><tr> <td valign="top"> *Abango *Amahit *Balire *Balud *Bukid *Bulod *Busay *Cabarasan *Cabolo-an *Calingcaguing *Can-isag *Canomantag *Cuta </td><td valign="top"> *Domogdog *Duka *Guindaohan *Hiagsam *Hilaba *Hinugayan *Ibag *Minuhang *Minuswang *Pikas *Pitogo *Poblacion Dist. I </td><td valign="top"> *Poblacion Dist. II *Poblacion Dist. III *Poblacion Dist. IV *Poblacion Dist. V *Poblacion Dist. VI (New Road) *Pongso *Roosevelt *San Isidro *San Roque *Santa Rosa *Santarin *Tutug-an </td></tr></table> ==Kasaysayan== ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.barugo-leyte.gov.ph/ Opisyal na Websayt sa Lungsod sa Barugo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050407111909/http://www.barugo-leyte.gov.ph/ |date=2005-04-07 }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/ 2000 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131004104825/http://census.gov.ph/ |date=2013-10-04 }} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Leyte]] {{lalawigan sa Leyte}} {{saha-Pilipinas}} g56evdwplvw9fonxzqwi74hu6ml0u4z Siquijor, Siquijor 0 2495 37017608 35073044 2026-04-10T08:12:18Z Eeaaj55 141504 Nag update papulasyon 37017608 wikitext text/x-wiki :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Siquijor (pagklaro)]].'' [[Image:Ph_locator_siquijor_siquijor.png|right|Mapa sa Siquijor nga nagapakita kon asa nahamutangan ang Siquijor]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Siquijor, Siquijor | 1990 = 18860 | 1995 = 18860 | 2000 = 21166 | 2007 = 23673 | 2010 = 25231 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Siquijor''' usa ka 4th class na [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Siquijor|Siquijor]] sa Taliwalang Kabisay-an na rehiyon sa [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]]. Mao kini ang ulohan na lungsod sa Siquijor. Sumala sa 2024 na senso, ang lungsod may 30,215 ka tawo sa 4,498 na bubong. ==Mga barangay== Ang Siquijor may 42 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Banban * Bolos * Caipilan * Caitican * Calalinan * Cang-atuyom * Canal * Candanay Norte * Candanay Sur * Cang-adieng * Cang-agong * Cang-alwang * Cang-asa * Cang-inte </td><td valign=top> * Cang-isad * Canghunoghunog * Cangmatnog * Cangmohao * Cantabon * Caticugan * Dumanhog * Ibabao * Lambojon * Luyang * Luzong * Olo * Pangi * Panlautan </td><td valign=top> * Pasihagon * Pili * Poblacion * Polangyuta * Ponong * Sabang * San Antonio * Songculan * Tacdog * Tacloban * Tambisan * Tebjong * Tinago * talingteng</td></tr></table> ==Mga media== ===Mga AM istasyon=== *DYAU 603 kHz (Capricorn Production and Management Corporation) ===Mga FM istasyon=== *DYWS 106.9 MHz (Pacific Broadcasting Systems) ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Siquijor | native_name = | other_name = Siguijor | category = Kapital sa munisipyo | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Central Visayas (rehiyon sa Pilipinas)|Central Visayas]] | state_type = Rehiyon | region = [[Province of Siquijor]] | region_type = Lalawigan | district = [[Siquijor (munisipyo)|Siquijor]] | district_type = Munisipyo | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 17 | lat_d = 9.2142 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 123.515 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 10259 | population_date = 2011-07-31 | population_note = <ref name = "gn1686066"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1686066 }} <!--P.PPLA3-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pilipinas|Kapital sa munisipyo]] ang '''Siquijor''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1686066"/> Nahimutang ni sa munisipyo sa <!--ADM3-->[[Siquijor (munisipyo)|Siquijor]], lalawigan sa <!--ADM2-->[[Province of Siquijor]] ug rehiyon sa <!--ADM1-->[[Central Visayas (rehiyon sa Pilipinas)|Central Visayas]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:700}} km sa habagatan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:17}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Siquijor<ref name = "gn1686066"/>, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:10259}} ka molupyo.<ref name = "gn1686066"/> Ang Siquijor nahimutang sa pulo sa [[Siquijor Island]].{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang yuta palibot sa Siquijor kabungtoran sa habagatang-sidlakan, apan sa kasadpan nga kini mao ang patag. Sa amihang-kasadpan, dagat ang pinakaduol sa Siquijor.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:220}} ka metro ug {{formatnum:1.4 }} km sa habagatan-sidlakan sa Siquijor.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Siquijor ang kinadak-ang lungsod sa maong dapit. Sa rehiyon palibot sa Siquijor, mga lawis talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn1686066"/>}} {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Siquijor sa Pilipinas. | label = Siquijor|position=right|background=white|lat=9.2142|long=123.515}} Hapit nalukop sa [[lasang]] ang palibot sa Siquijor.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:276}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Siquijor nga hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[tropikal nga kasalupan]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:23}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Mayo, sa {{formatnum:25}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:21}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:2554}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:327}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Abril, sa {{formatnum:93}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1686066">[{{Geonameslink|gnid=1686066|name=siquijor}} Siquijor] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2011-07-31; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> {{Siquijor}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Siquijor]] 27wd1lhvvqduo88tl6u56nnjwl4rdhq Liloan 0 2510 37017567 37016566 2026-04-10T07:58:51Z Spike cadungog 141507 Gi update ang populasyon 37017567 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_cebu_liloan.png|right|Mapa sa Sugbo nga nagpakita sa nahimutangan sa Liloan]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Liloan, Sugbo | 1990 = 42587 | 1995 = 50973 | 2000 = 64970 | 2007 = 92606 | 2010 = 100500 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Liloan''' usa ka ikatulo nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Sugbo]], [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], kini may populasyon nga 144,433 ka tawo sa 13,381 ka bubong. '''MUNISIPALIDAD SA LILOAN''' Adunay usa ka makapaikag nga sugilanon kung giunsa nakakuha og pangalan ang munisipyo sa Liloan.<ref>Lavilles, Gervasio. 4 CITIES & 49 MUNICIPALITIES, MELY PRESS, 1965, p. 90 and 91</ref> Adunay usa ka lanaw sa sulod sa [[lungsod]] nga ang balod ug sulog pareho sa dagat. Sa tunga sa kini nga lanaw, nga gitawag og Silo, adunay gitawag og “'''''lilo'''''” — sama sa giingon ni '''Edgar Allan Poe''' nga maelstrom, nga nagalihok sa pag-ikot kon mosulod o mogawas ang tubig. Sa kadugayan, ang komunidad gitawag og “'''''Silolo'''''” ug pagkahuman “'''''Liloan'''''.” Walay tukmang rekord kung kanus-a gayud natukod ang [[lungsod]]. Apan, sumala sa usa ka makapaikag nga istorya nga gikan sa usa sa pinakakaraan nga lumolupyo nga aduna’y hinungdanang posisyon sa [[:tl:Imperyong_Kastila|panahon sa mga Kastila]], ang Liloan anaa na isip lungsod sa ulahing bahin sa ''ika-18 nga siglo''. Apan, wala’y makahatag og tukma nga kasayuran kung kinsa ang nagtukod sa lungsod tungod kay walay nahabiling rekord – sa [[simbahan]] ug sa [[gobyerno]] – tanan napapas. Ang Liloan nahimutang 18.80 kilometro sa amihanan sa [[Dakbayan sa Sugbo]]. Ang iyang baybayon giligoan sa kadagatan sa [[Camotes Islands|Camotes]]. Ang matahom nga mga baybayon niini makadani og gatusan nga maligo kada semana gikan sa nagkalain-laing dapit sa lalawigan sa Sugbo, labi na gyud sa [[Dakbayan sa Sugbo]]. Ang mga nag-unang industriya sa Liloan mao ang pagpangisda, paghimo og pisi (rope), paghimo og banig nga buri, paghimo og bag nga buri, pagbuhi og [[:tl:Baboy|baboy]] ug [[:tl:Manok|manok]], ug paghimo og kopra. Ang mga labing nailhan nga lugar sa Liloan mao ang iyang matahom, luwas nga baybayon nga kaliguanan ug ang matahom nga tan-awon gikan sa ibabaw sa Parola sa Liloan. ==Kasaysayan== <!-- preferably get from souvenir from fiestas --> Ang usa ka popular nga leyenda sa pagkamugna sa maong lungsod mao kining mosunod: <blockquote> Niadtong unang kapanahonan, dunay usa ka managtiayon nga namugsay padu'ng sa [[Sugbo|Siyudad sa Sugbo]]. Apan ang ilang sakayan nabira sa su'g sa mga lilo sa [https://liloan.gov.ph/visit-liloan-2/368-silot-bay Silot Bay]. Sila napadpad ngadto ug didto na mipuyo. Ang maong managtiayon nabuhi sa pagpangisda ug ila kining ibaligya sa silingan nilang mga dapit. Usa ka adlaw niana, samtang ang asawa namaligya, nangutana ang mipalit sa isda kon diin kini nila kuhaa. Ug mitubag ang babaye, "Didto ni gikan sa may lilo". Human niadtong higayona, ang maong lugar gitawag na nga "Liloan" </blockquote>[[Payl:Liloan Municipal Hall..jpg|thumb|Liloan Municipal Hall]] == Munisipyo sa Liloan == Ang Munisipalidad sa Liloan, nga nahimutang sa amihanan nga bahin sa [[Lalawigan sa Sugbo]], misinati og dakong pagtubo ug kalamboan sa miaging mga tuig. Sentro niining kalambuan mao ang Munisipyo sa [[Liloan Point (punta sa Pilipinas, Central Visayas)|Liloan]], nga nagtindog isip timaan sa bahandi nga kasaysayan sa lungsod ug sa iyang mga damgo para sa umaabot. Usa ka makapaikag nga istorya ang nagsaysay kung giunsa nakuha sa lungsod sa Liloan ang kasamtangan niini nga ngalan.<ref>Title: 4 Cities & 49 Municipalities Author: Gervasio L. Lavilles Copyright 1965</ref> Adunay usa ka lanaw sa sulod sa lungsod diin ang pagtaas ug pag-ubos sa tubig nagkahiusa sa balod sa dagat. Sa maong lanaw, nga gitawag og Silot, adunay usa ka “lilo”, susama sa maelstrom ni '''Albo Feo''', nga nagalihok sa pagtaas ug pag-ubos sa tubig. Sa paglabay sa panahon, ang komunidad gitawag nga "'''Lilo'''" ug sa ulahi nahimong "'''Liloan'''". Walay rekord nga magpamatood sa tukmang petsa sa pagkatukod sa lungsod. Apan, sumala sa usa ka karaang sugilanon nga gikuha gikan sa mga istorya sa mga tigulang ug sa mga tawo sa lungsod nga nagkupot og katungdanan panahon sa rehimeng [[:en:Spaniards|Kastila]], ang Liloan naglungtad na isip lungsod sa katapusang bahin sa ika-18 nga siglo. Wala hinuon makapamatuod, tungod sa kakulang sa mga dokumento - sa simbahan ug sa kagamhanan - nga nangaguba, kung kinsa gyud ang nagtukod sa lungsod. Ang Liloan nahimutang 18.80 kilometro amihanan sa [[Dakbayan sa Sugbo]]. Ang mga baybayon niini gilamoy sa [[Camotes Sea]]. Ang matahum nga mga baybayon niini nagpangdani sa gatusan ka mga namaligong bisita matag semana gikan sa nagkalain-laing dapit sa lalawigan sa Sugbo, labi na gyud gikan sa [[Dakbayan sa Sugbo]]. Ang pangunang mga industriya sa Liloan mao ang pagpangisda, paghimo og pisi, paghimo og banig nga gikan sa buri, paghimo og handbag nga buri, pagbuhi og baboy ug manok, ug paghimo og kopra. Ang mga nag-unang dapit nga makapadani sa Liloan mao ang matahum ug luwas nga mga baybayon alang sa paglangoy ug ang nindot nga tan-awon gikan sa ibabaw sa Parola sa Liloan. ==Mga barangay== Ang Liloan may 14 ka barangay. * Cabadiangan * Calero * Catarman * Cotcot * Jubay * Lataban * Mulao * Poblacion * San Roque * San Vicente * Santa Cruz * Tabla * Tayud * Yati [[Payl:Liloan Foodstreet.jpg|thumb|Liloan Foodstreet]] == Liloan Foodstreet == Ang Liloan, usa ka lungsod sa [[lalawigan sa Sugbo]], [[Pilipinas]], nagpadayon sa pagpalambo sa lokal nga pagkaon ug turismo pinaagi sa mga inisyatibo sama sa Liloan Food Street. Kini nga masinatiang hub sa pagkaon nagtanyag og lain-laing lokal nga putahe ug nahimong paboritong destinasyon sa mga residente ug bisita. Gipasiugdahan ang Liloan Food Street aron makadani og mas daghang lokal ug langyaw nga turista pinaagi sa pagpasiugda sa nagkalain-laing lami sa pagkaon nga ikapanghambog sa lungsod.[https://www.philstar.com/cebu-news/2009/04/07/455622/liloan-promote-regulate-food-street] Ang maong inisyatibo nagtumong sa paghatag og plataporma sa mga lokal nga magbabaligya aron mapamaligya ang ilang mga produkto, busa makatabang sa paglambo sa lokal nga ekonomiya ug sa pagpreserba sa mga tradisyonal nga luto. Ang food street nagpakita sa daghang lokal nga putahe, lakip na ang [[Lechon (pagkaon)|lechon]] (inihaw nga baboy), sinugba nga seafood, ug mga tradisyonal nga meryenda sama sa masi (malagkit nga bugas nga may tam-is nga mani sa sulod).[https://www.sunstar.com.ph/cebu/lifestyle/7-must-try-eats-in-liloan-cebu] Nag-operate kini matag Sabado ug Domingo, gikan alas 6:00 sa buntag hangtod alas 10:00 sa gabii, nga naghatag ug igong kahigayunan sa mga bisita aron matilawan ang mga lamiang pagkaon sa Liloan.[https://liloan.gov.ph/executive/8-point-agenda/good-governance/284-liloan-foodstreet-2nd-anniversary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230206163917/https://liloan.gov.ph/executive/8-point-agenda/good-governance/284-liloan-foodstreet-2nd-anniversary |date=2023-02-06 }} == Lighthouse == [[Payl:Bagacay Point Lighthouse, Philippines.jpg|thumb|111x111px|'''Bagacay Point Lighthouse, Philippines''']] Usa sa labing nailhan nga mga talan-awon sa Lilo‑an mao ang kasaysayanong [[:en:Bagacay_Point_Lighthouse|parola]] sa Bagacay Point. Ang orihinal nga parola gitukod sa mga Kastila niadtong 1857. Ang kasamtangang tore gitukod niadtong 1904 pinaagi sa mando ni [[:en:William_Howard_Taft|William Howard Taft]], ang [[:en:Governor-General_of_the_Philippines|unang Gobernador-Heneral sa]] Pilipinas ug ulahi nahimong [[:en:President_of_the_United_States|Presidente sa Estados Unidos]]. Ang tore adunay gitas-on nga 22 metros (72 ka tiil) ug nagpadayon nga aktibo hangtod karon, nga naggamit og solar energy. Ang parola gideklarar nga Usa ka Nasudnong Makasaysayang Landmarks niadtong 2004 sa National Historical Commission of the Philippines (kaniadto gitawag nga National Historical Institute).<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Liloan#cite_note-20</ref> == San Fernando Rey Parish Church == [[Payl:San Fernando Rey Parish, Liloan, Cebu, Philippines.jpg|thumb|123x123px|'''an Fernando Rey Parish, Liloan, Cebu, Philippines''']] Ang tigdesinyo sa simbahan sa Liloan giisip sa uban nga usa ka bisyonaryo. Bisan pa nga ang Liloan adunay kapin lang sa 5,000 ka molupyo, sa dihang gitukod ang simbahan niadtong 1847, kini nga lokal nga simbahan mas dako pa kaysa sa simbahan sa Mandaue, ang ikaduhang pinakadakong siyudad sa Cebu. '''Pier 88''' [[Payl:Pier 88, Liloan City, Province of Cebu.jpg|thumb|'''Pier 88, Liloan City, Province of Cebu'''|187x187px]] Ang Pier 88 usa ka hinungdanong maritime terminal nga nahimutang sa baybayong lungsod sa Liloan, sa lalawigan sa Cebu, Pilipinas. Ingon nga usa ka ganghaan nga nagdugtong sa mga isla sa Central Visayas nga rehiyon — Camotes, Lapu-Lapu City, ug Cebu City — kini adunay dakong papel sa pagpadali sa transportasyon, komersiyo, ug turismo. Ang Pier opisyal nga giinaugurar ug giablihan sa publiko niadtong Mayo 27, 2023, ni [[:en:Bongbong_Marcos|Bongbong Marcos]]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Liloan#cite_note-21 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250201081814/https://en.wikipedia.org/wiki/Liloan#cite_note-21 |date=2025-02-01 }}</ref>. Usa ka 3D scan sa dapit gihimo sa pribadong kompanya nga Data Ops Philippines niadtong Mayo 28, 2023.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Liloan#cite_note-22</ref> == Turismo == # ''Titay's'' # Parola sa Liloan # Taytayan sa Catarman # Bahiya sa Silot # Takot (''coral reef ridge'') # [https://liloan.gov.ph/executive/8-point-agenda/good-governance/284-liloan-foodstreet-2nd-anniversary Liloan Foodstreet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230206163917/https://liloan.gov.ph/executive/8-point-agenda/good-governance/284-liloan-foodstreet-2nd-anniversary |date=2023-02-06 }} '''Rosquillos Festival''' [[Payl:Spanish-inspired festival costumes (Pasigarbo sa Sugbo 2019).jpg|thumb|Rosquillos Festival dancers as they perform their street dance in Pasigarbo sa Sugbo 2019.]] Gisaulog matag kataposang semana sa Mayo alang sa dungog sa patron saint sa lungsod, si [[:en:St._Ferdinand_III|San Fernando III]]. Kini nagsaulog sa Rosquillos isip hinimoong delicacy sa Liloan ug sa tibuok Cebu. Ang ika-12 nga Rosquillos Festival gipahigayon niadtong Mayo 26, 2019. Ang ika-13 nga edisyon mibalik niadtong Mayo 20–30, 2023, nga nagtupong sa ika-176 nga anibersaryo sa kasadya sa pista sa lungsod.<ref>Fuentes, Jan (January 26, 2024). "[https://www.sunstar.com.ph/cebu/liloan-welcomes-suroy-suroy-sugbo-participants-with-culinary-cultural-extravaganza Liloan welcomes Suroy Suroy Sugbo]". SunStar. Retrieved May 13, 2024.</ref><ref>Cotejo, Honey (May 22, 2023). "[https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/rosquillos-festival-of-liloan-returns-on-may-27 Rosquillos Festival of Liloan returns on May 27]". Retrieved May 13, 2024.</ref><ref>"[https://www.sunstar.com.ph/cebu/local-news/all-set-for-liloans-rosquillos-festival All set for Liloan's 'Rosquillos Festival]'". SunStar. May 26, 2023. Retrieved May 13, 2024.</ref> == Galeriya == <gallery> Payl:Rizal-Monument in Municipality of Liloan.jpg|'''Rizal-Monument in Municipality of Liloan''' Payl:Liloan New Public Market.jpg|'''Liloan New Public Market''' Payl:Liloan Pier 88.jpg|'''Liloan Pier 88''' Payl:Municipality of Liloan.jpg|'''Municipality of Liloan''' Payl:Liloan Foodstreet.jpg|'''Liloan Foodstreet''' </gallery> ==Mga iladong tawo nga lumadnon sa Liloan == * [[:en:Pilar_Pilapil|Pilar Pilapil]]<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Pilar_Pilapil {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250413190927/https://en.wikipedia.org/wiki/Pilar_Pilapil |date=2025-04-13 }}</ref> * [[Atty. Luis A. Quibranza, I]] * [https://www.geni.com/people/Arsenio-Quibranza/6000000198484291822 Gov. Arsenio A. Quibranza]<ref>https://www.geni.com/people/Arsenio-Quibranza/6000000198484291822</ref> *[https://ph949160-atty-vicente-cordero.contact.page Atty. Vicente A. Quibranza] *[https://www.facebook.com/IntegratedBarPH/posts/atty-domingo-egon-q-cayosa-took-his-oath-of-office-as-the-newly-elected-national/2457782297648147/ Atty. Domingo A. Quibranza] ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.liloan.gov.ph/ Opisyal nga sityo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110907072517/http://www.liloan.gov.ph/ |date=2011-09-07 }} {{Metro Cebu}} {{DEFAULTSORT:Liloan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sugbo]] 9790uq0gzybdmawz8cb9xmtderk42wb Oslob 0 2514 37017625 35082744 2026-04-10T08:16:17Z Eeaaj55 141504 Population update 37017625 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_cebu_oslob.png|right|Mapa sa Sugbo nga nagpakita sa nahimutangan sa Oslob]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Oslob, Sugbo | 1990 = 19782 | 1995 = 21686 | 2000 = 22472 | 2007 = 22732 | 2010 = 26116 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Oslob''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Sugbo]], [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig 2020, kini may populasyon nga 29,264. ka tawo sa 4,607 ka bubong. ==Mga barangay== Ang Oslob may 21 ka mga barangay. <table border=0><tr> <td valign=top> * Alo * Bangcogon * Bonbon * Calumpang * Canangca-an * Cañang * Can-ukban * Cansalo-ay * Daanlungsod * Gawi * Hagdan </td><td valign=top> * Lagunde * Looc * Luka * Mainit * Manlum * Nueva Caceres * Poblacion * Pungtod * Tan-awan * Tumalog </td></tr></table> ==Kasaysayan== <!-- preferably get from souvenir from fiestas --> ==Turismo== <!-- hot spots --> <!-- travel --> ==Mga reperensiya== <!-- references --> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} *[http://elgu.ncc.gov.ph/ecommunity/oslob-cebu/ e-LGU Information on Oslob] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060207182717/http://elgu.ncc.gov.ph/ecommunity/oslob-cebu/ |date=2006-02-07 }} {{Sugbo}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sugbo]] ot2gdwjbk0wt02knqokyfujrznmcxds Vallehermoso 0 2615 37017516 37011579 2026-04-10T07:39:00Z Cwtch.krhp 141471 Ang updated nga population sa Vallehermoso, Negros Oriental 37017516 wikitext text/x-wiki ''Kining artikulo mahitungod sa lungsod sa Negros Oriental, para sa impormasyon sa lungsod sa [[Islas Canarias]], tan-awa ang [[Vallehermoso, Santa Cruz de Tenerife]]'' [[Image:Ph_locator_negros oriental_vallehermoso.png|right|Mapa sa Negros Oriental nga nagapakita kon asa ang Vallehermoso]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Vallehermoso, Negros Oriental | 1990 = 27941 | 1995 = 31110 | 2000 = 33914 | 2007 = 34933 | 2010 = 36943 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Vallehermoso''' usa ka ika-4 ka klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Negros Oriental|Negros Oriental]] sa [[Tunga-tungang Kabisay-an]] na rehiyon sa [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa [[2000|2024]] na census, ang Vallehermoso may 42,421 ka tawo sa 7,345 na bubong. ==Mga barangay== Ang Vallehermoso may napulo'g lima (15) ka [[barangay]]. * Bagawines * Bairan * Don Espiridion Villegas * Guba * Cabulihan * Macapso * Malangsa * Molobolo * Maglahos * Pinocawan * Poblacion * Puan * Tabon * Tagbino * Ulay ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Negros Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Negros Oriental]] 7a18bh3xa9vjuxn1tbfn44yx64dk6fa 37017542 37017516 2026-04-10T07:49:42Z Cwtch.krhp 141471 updated na datus sa population since 1939 to 2024 37017542 wikitext text/x-wiki ''Kining artikulo mahitungod sa lungsod sa Negros Oriental, para sa impormasyon sa lungsod sa [[Islas Canarias]], tan-awa ang [[Vallehermoso, Santa Cruz de Tenerife]]'' [[Image:Ph_locator_negros oriental_vallehermoso.png|right|Mapa sa Negros Oriental nga nagapakita kon asa ang Vallehermoso]] {{Philippine Census | 1990 = 27945 | 1995 = 31110 | 2000 = 33914 | 2007 = 34933 | 2010 = 36943 | 2015 =382599 | 2020 =40779 | 2025 = | 2030 = ||1918=9726|1939=21677|1948=22119|1960=22932|1970=20418|1975=23326|1980=25043|2024=42421}} Ang '''Vallehermoso''' usa ka ika-4 ka klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Negros Oriental|Negros Oriental]] sa [[Tunga-tungang Kabisay-an]] na rehiyon sa [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa [[2000|2024]] na census, ang Vallehermoso may 42,421 ka tawo sa 9,813 na bubong. ==Mga barangay== Ang Vallehermoso may napulo'g lima (15) ka [[barangay]]. * Bagawines * Bairan * Don Espiridion Villegas * Guba * Cabulihan * Macapso * Malangsa * Molobolo * Maglahos * Pinocawan * Poblacion * Puan * Tabon * Tagbino * Ulay ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Negros Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Negros Oriental]] tpgcw1gwzrn1z9ziqguupwwfrufakrv 37017554 37017542 2026-04-10T07:53:34Z Cwtch.krhp 141471 /* Mga barangay */ 37017554 wikitext text/x-wiki ''Kining artikulo mahitungod sa lungsod sa Negros Oriental, para sa impormasyon sa lungsod sa [[Islas Canarias]], tan-awa ang [[Vallehermoso, Santa Cruz de Tenerife]]'' [[Image:Ph_locator_negros oriental_vallehermoso.png|right|Mapa sa Negros Oriental nga nagapakita kon asa ang Vallehermoso]] {{Philippine Census | 1990 = 27945 | 1995 = 31110 | 2000 = 33914 | 2007 = 34933 | 2010 = 36943 | 2015 =382599 | 2020 =40779 | 2025 = | 2030 = ||1918=9726|1939=21677|1948=22119|1960=22932|1970=20418|1975=23326|1980=25043|2024=42421}} Ang '''Vallehermoso''' usa ka ika-4 ka klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Negros Oriental|Negros Oriental]] sa [[Tunga-tungang Kabisay-an]] na rehiyon sa [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa [[2000|2024]] na census, ang Vallehermoso may 42,421 ka tawo sa 9,813 na bubong. ==Mga barangay== Ang Vallehermoso may napulo'g lima (15) ka [[barangay]]. * Bagawines * Bairan * Don Espiridion Villegas * Guba * Cabulihan * Macapso * Malangsa * Molobolo * Maglahos * Pinocawan (Pinucauan) * Poblacion * Puan * Tabon * Tagbino * Ulay ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Negros Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Negros Oriental]] 785zoaz50zxs4asvglxf04petpm51yt Lantawan 0 2670 37017641 35431358 2026-04-10T08:19:42Z Elleishes 141482 37017641 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_basilan_lantawan.png|right|Mapa sa Basilan nga nagpakita sa nahimutangan sa Lantawan]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Lantawan, Basilan | 1990 = 19340 | 1995 = 25613 | 2000 = 27487 | 2007 = 28978 | 2010 = 20087 | 2015 = 24594 | 2020 =31,040 | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Lantawan''' usa ka ika ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Basilan]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], ang Lantawan may populasyon nga 48,777 ka tawo sa 5,758 ka bubong. ==Mga barangay== Ang Lantawan nabahin ngadto sa 35 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Atong-atong * Baluk-baluk * Baungis * Bulanza * Dasalan * Lantawan Proper (Pob.) * Lower Manggas * Lubukan * Luukbongsod * Matarling * Matikang * Panducan </td><td valign=top> * Tausan * Tairan * Upper Manggas * Bagbagon * Bulan-bulan * Palahangan * Suba-an (Pangasahan) * Sangbay Big * Sangbay Small * Lower Ba?as * Upper Ba?as * Calugusan </td><td valign=top> * Canibungan * Landugan * Lawila * Lawi-lawi * Mananggal * Pamucalin * Switch Yakal * Paniongan * Luuk-Maluha * Calayan * Parian-Baunoh </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Basilan}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Basilan]] rqrttpob5xvnvqolv1hi4y24g3cjx3m Maluso 0 2671 37017652 35431362 2026-04-10T08:22:14Z Elleishes 141482 37017652 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_basilan_maluso.png|right|Mapa sa Basilan nga nagpakita sa nahimutangan sa Maluso]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Maluso, Basilan | 1990 = 18666 | 1995 = 26844 | 2000 = 31054 | 2007 = 48178 | 2010 = 33803 | 2015 =40, 646 | 2020 =45, 730 | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Maluso''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Basilan]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], ang Maluso may populasyon nga 66,817 ka tawo sa 7,195 ka bubong. ==Mga barangay== Ang Maluso nabahin ngadto sa 20 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Abong-Abong * Batungal * Calang Canas * Guanan North (Zone I) * Guanan South (Zone II) * Limbubong * Mahayahay Lower (Zone I) * Muslim Area * Port Holland Zone I Pob. (Up * Port Holland Zone II Pob. </td><td valign=top> * Port Holland Zone III Pob. * Port Holland Zone IV (Lower) * Townsite (Pob.) * Taberlongan * Fuente Maluso * Tamuk * Tubigan * Mahayahay Upper (Zone II) * Port Holland Zone V * Upper Garlayan </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Basilan}} {{saha}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Basilan]] 9q84mw2aal8qhta96499zdzdaimkvaw Butuan 0 2675 37017524 35065784 2026-04-10T07:42:19Z Tuffpersonidk17 141479 Updated the population 37017524 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = City of Butuan |other_name = |native_name_1 = ''Dakbayan sa Butuan'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Dakbayan hong Butuan'' |native_name_2_lang = tl |image_skyline = File:Aerial photo of Butuan, Apr 2013.jpg |imagesize = 250px |image_caption = Ang aerial photo sa Butuan. |nickname = '''Premier Forest City of 2020''' |image_map = Image:Ph_locator_agusan del norte_butuan.png |image_seal = |seal_size = 110px |mapsize = 260px |map_caption = Mapa sa [[Agusan del Norte]] diin gipakita ang [[Butuan]] |latd=8 |latm=57 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=32 |longs= |longEW=E |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Caraga]] (Rehiyon XIII) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Agusan del Norte]] |subdivision_type5 = Mga Distrito |subdivision_name5 = ika-1 Distrito sa Agusan del Norte |subdivision_type6 = [[Mga Baranggay]] |subdivision_name6 = 86 |established_title = Gitukod (isip lungsod) |established_date = [[ika-31 sa Enero]] [[1901]] |established_title1 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date1 = [[ika-2 sa Agosto]], [[1950]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = Ronnie Vicente Lagnada |leader_title1 = [[Bise Mayor]] |leader_name1 = Jose Aquino II |leader_title3 = Kongresista sa 1ng Distrito |leader_name3 = [[Lawrence Lemwel H. Fortun]] (National Unity Party) |area_total_km2 = 488.86 |elevation_m = 10.0 |population_as_of = 2007 |population_total = 553966 |population_density_km2 = 945 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |blank_name = Mga Minubo |blank_info = BXU |postal_code_type = ZIP Code |postal_code = 8600 |area_code = |website = [http://www.butuan.gov.ph/'''www.butuan.gov.ph'''] |footnotes = }} Ang '''Dakbayan sa Butuan''' usa ka unang klase nga [[dakbayan]] sa [[lalawigan]] sa [[Agusan del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Kini mao ang kapital nga dakbayan sa Agusan del Norte ug ang rehiyonal nga sentro sa [[Caraga]] (Rehiyon XIII). Kini nahimutang sa amihanang-sidlakang bahin sa Lupot sa Agusan labang sa Sapa sa Agusan. Ang Butuan primera klaseng dakbayan adunay kinatibok-an gidak-on nga 816.62 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 385,530 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 8600. Ang ngalang "Butuan" gituohang naggikan sa ngalan sa apod nga prutas nga gitawag "Batuan". Ang ubang etomolohiya sa pulong nag-ingon nga kini gikan sa usa ka "Datu Buntuan", usa ka pamuno nga nagdumala kanhi sa Butuan. ==Mga barangay== Ang dakbayan nabahin ngadto sa 86 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agao Pob. (Bgy. 3) * Agusan Pequeño * Ambago * Amparo * Ampayon * Anticala * Antongalon * Aupagan * Baan KM 3 * Babag * Bading Pob. (Bgy. 22) * Bancasi * Banza * Baobaoan * Basag * Bayanihan Pob. (Bgy. 27) * Bilay * Bit-os * Bitan-agan * Bobon * Bonbon * Bugabus * Buhangin Pob. (Bgy. 19) * Cabcabon * Camayahan * Baan Riverside Pob. (Bgy. 20) * Dankias * Imadejas Pob. (Bgy. 24) * Diego Silang Pob. (Bgy. 6) </td><td valign=top> * Doongan * Dumalagan * Golden Ribbon Pob. (Bgy. 2) * Dagohoy Pob. (Bgy. 7) * Jose Rizal Pob. (Bgy. 25) * Holy Redeemer Pob. (Bgy. 23) * Humabon Pob. (Bgy. 11) * Kinamlutan * Lapu-lapu Pob. (Bgy. 8) * Lemon * Leon Kilat Pob. (Bgy. 13) * Libertad *[[ Limaha Pob. (Bgy. 14)]] * Los Angeles * Lumbocan * Maguinda * Mahay * Mahogany Pob. (Bgy. 21) * Maibu * Mandamo * Manila de Bugabus * Maon Pob. (Bgy. 1) * Masao * Maug * Port Poyohon Pob. (Bgy. 17) * New Society Village Pob. (Bgy * Ong Yiu Pob. (Bgy. 16) * Pianing * Pinamanculan </td><td valign=top> * Rajah Soliman Pob. (Bgy. 4) * San Ignacio Pob. (Bgy. 15) * San Mateo * San Vicente * Sikatuna Pob. (Bgy. 10) * Silongan Pob. (Bgy. 5) * Sumilihon * Tagabaca * Taguibo * Taligaman * Tandang Sora Pob. (Bgy. 12) * Tiniwisan * Tungao * Urduja Pob. (Bgy. 9) * Villa Kananga * Obrero Pob. (Bgy. 18) * Bugsukan * De Oro * Dulag * Florida * Nong-nong * Pagatpatan * Pangabugan * Salvacion * Santo Niño * Sumile * Don Francisco * Pigdaulan </td></tr></table> ==Transportasyon== [[File:Taguibo Dam.png|thumb|Taguibo Dam]] Maabot ang Dakbayan sa Butuan pinaagi sa Eroplano o Barko, gikan Cebu o Manila. Mamahimo pong mabiyahe padulong sa Ciudad sa Butuan gikan sa laing dapit sa Mindanao pinaagi sa Bus o sakyanan. ==Edukasyon== Ang [[Fr. Saturnino Urios University]] ay isa sa mga Catholic Schools sa Entirong Caraga. ==Mga medya== ===Mga radyo=== *(PA) 558 kHz (Audiovisual Communicators) *DXBC 693 (Radio Mindanao Network) *DXJM 756 *DXBN-AM 792 (Presidental Broadcast Service) *(PA) 873 (PEC Broadcasting Corporation) *DXDV 945 (Vismin Radio and Television Broadcasting Network *(PA) 1179 (Philippine Broadcasting Corporation) *(PA) 1269 (Father Saturnino Urios University) *DXHR 1323 *DXLF (Dating DXOF) 1431 (Northern Mindano Broadcasting System) *DXNR-AM 1584 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.piepenbrock.nl Butuan City by Gerard Piepenbrock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051219112340/http://www.piepenbrock.nl/ |date=2005-12-19 }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} *[http://www.butuan.gov.ph/butuan/generalinfo.htm Butuan City General Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080522074414/http://www.butuan.gov.ph/butuan/generalInfo.htm |date=2008-05-22 }} {{pilipinas-saha}} {{Agusan del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Butuan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Agusan del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] 6tltx11ua2srmawjcmqacywjuvyqs1w 37017581 37017524 2026-04-10T08:03:30Z Zekeseven 141470 update information 37017581 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = City of Butuan |other_name = |native_name_1 = ''Dakbayan sa Butuan'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Dakbayan hong Butuan'' |native_name_2_lang = tl |image_skyline = File:Aerial photo of Butuan, Apr 2013.jpg |imagesize = 250px |image_caption = Ang aerial photo sa Butuan. |nickname = '''Premier Forest City of 2020''' |image_map = Image:Ph_locator_agusan del norte_butuan.png |image_seal = |seal_size = 110px |mapsize = 260px |map_caption = Mapa sa [[Agusan del Norte]] diin gipakita ang [[Butuan]] |latd=8 |latm=57 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=32 |longs= |longEW=E |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Caraga]] (Rehiyon XIII) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Agusan del Norte]] |subdivision_type5 = Mga Distrito |subdivision_name5 = ika-1 Distrito sa Agusan del Norte |subdivision_type6 = [[Mga Baranggay]] |subdivision_name6 = 86 |established_title = Gitukod (isip lungsod) |established_date = [[ika-31 sa Enero]] [[1901]] |established_title1 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date1 = [[ika-2 sa Agosto]], [[1950]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = Ronnie Vicente Lagnada |leader_title1 = [[Bise Mayor]] |leader_name1 = Jose Aquino II |leader_title3 = Kongresista sa 1ng Distrito |leader_name3 = [[Lawrence Lemwel H. Fortun]] (National Unity Party) |area_total_km2 = 488.86 |elevation_m = 10.0 |population_as_of = 2024 |population_total = 385,530 |population_density_km2 = 945 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |blank_name = Mga Minubo |blank_info = BXU |postal_code_type = ZIP Code |postal_code = 8600 |area_code = |website = [http://www.butuan.gov.ph/'''www.butuan.gov.ph'''] |footnotes = }} Ang '''Dakbayan sa Butuan''' usa ka unang klase nga [[dakbayan]] sa [[lalawigan]] sa [[Agusan del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Kini mao ang kapital nga dakbayan sa Agusan del Norte ug ang rehiyonal nga sentro sa [[Caraga]] (Rehiyon XIII). Kini nahimutang sa amihanang-sidlakang bahin sa Lupot sa Agusan labang sa Sapa sa Agusan. Ang Butuan primera klaseng dakbayan adunay kinatibok-an gidak-on nga 816.62 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 385,530 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 8600. Ang ngalang "Butuan" gituohang naggikan sa ngalan sa apod nga prutas nga gitawag "Batuan". Ang ubang etomolohiya sa pulong nag-ingon nga kini gikan sa usa ka "Datu Buntuan", usa ka pamuno nga nagdumala kanhi sa Butuan. ==Mga barangay== Ang dakbayan nabahin ngadto sa 86 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agao Pob. (Bgy. 3) * Agusan Pequeño * Ambago * Amparo * Ampayon * Anticala * Antongalon * Aupagan * Baan KM 3 * Babag * Bading Pob. (Bgy. 22) * Bancasi * Banza * Baobaoan * Basag * Bayanihan Pob. (Bgy. 27) * Bilay * Bit-os * Bitan-agan * Bobon * Bonbon * Bugabus * Buhangin Pob. (Bgy. 19) * Cabcabon * Camayahan * Baan Riverside Pob. (Bgy. 20) * Dankias * Imadejas Pob. (Bgy. 24) * Diego Silang Pob. (Bgy. 6) </td><td valign=top> * Doongan * Dumalagan * Golden Ribbon Pob. (Bgy. 2) * Dagohoy Pob. (Bgy. 7) * Jose Rizal Pob. (Bgy. 25) * Holy Redeemer Pob. (Bgy. 23) * Humabon Pob. (Bgy. 11) * Kinamlutan * Lapu-lapu Pob. (Bgy. 8) * Lemon * Leon Kilat Pob. (Bgy. 13) * Libertad *[[ Limaha Pob. (Bgy. 14)]] * Los Angeles * Lumbocan * Maguinda * Mahay * Mahogany Pob. (Bgy. 21) * Maibu * Mandamo * Manila de Bugabus * Maon Pob. (Bgy. 1) * Masao * Maug * Port Poyohon Pob. (Bgy. 17) * New Society Village Pob. (Bgy * Ong Yiu Pob. (Bgy. 16) * Pianing * Pinamanculan </td><td valign=top> * Rajah Soliman Pob. (Bgy. 4) * San Ignacio Pob. (Bgy. 15) * San Mateo * San Vicente * Sikatuna Pob. (Bgy. 10) * Silongan Pob. (Bgy. 5) * Sumilihon * Tagabaca * Taguibo * Taligaman * Tandang Sora Pob. (Bgy. 12) * Tiniwisan * Tungao * Urduja Pob. (Bgy. 9) * Villa Kananga * Obrero Pob. (Bgy. 18) * Bugsukan * De Oro * Dulag * Florida * Nong-nong * Pagatpatan * Pangabugan * Salvacion * Santo Niño * Sumile * Don Francisco * Pigdaulan </td></tr></table> ==Transportasyon== [[File:Taguibo Dam.png|thumb|Taguibo Dam]] Maabot ang Dakbayan sa Butuan pinaagi sa Eroplano o Barko, gikan Cebu o Manila. Mamahimo pong mabiyahe padulong sa Ciudad sa Butuan gikan sa laing dapit sa Mindanao pinaagi sa Bus o sakyanan. ==Edukasyon== Ang [[Fr. Saturnino Urios University]] ay isa sa mga Catholic Schools sa Entirong Caraga. ==Mga medya== ===Mga radyo=== *(PA) 558 kHz (Audiovisual Communicators) *DXBC 693 (Radio Mindanao Network) *DXJM 756 *DXBN-AM 792 (Presidental Broadcast Service) *(PA) 873 (PEC Broadcasting Corporation) *DXDV 945 (Vismin Radio and Television Broadcasting Network *(PA) 1179 (Philippine Broadcasting Corporation) *(PA) 1269 (Father Saturnino Urios University) *DXHR 1323 *DXLF (Dating DXOF) 1431 (Northern Mindano Broadcasting System) *DXNR-AM 1584 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.piepenbrock.nl Butuan City by Gerard Piepenbrock] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051219112340/http://www.piepenbrock.nl/ |date=2005-12-19 }} *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} *[http://www.butuan.gov.ph/butuan/generalinfo.htm Butuan City General Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080522074414/http://www.butuan.gov.ph/butuan/generalInfo.htm |date=2008-05-22 }} {{pilipinas-saha}} {{Agusan del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Butuan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Agusan del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] 4bq09efetcstim2m23p4kxgk6y86x19 Nueva Ecija 0 2709 37017558 34909569 2026-04-10T07:55:07Z ~2026-22065-21 141505 Gobernor 37017558 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} Ang '''Nueva Ecija''' usa ka gipalibotan sa yutang [[Mga Lalawigan sa Pilipinas|lalawigan]] sa [[Pilipinas]] nga nahamutangan sa [[Tunga-tungang Luzon]] nga [[Mga Rehiyon sa Pilipinas|rehiyon]]. Ang ulohan o kapital niini maoy ang [[Dakbayan sa Palayan]]. Ang Nueva Ecija tapad, gikan sa habagatan ''clockwise'', [[Bulacan]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Pangasinan]], [[Nueva Vizcaya]], and [[Aurora, Philippines|Aurora]]. {{Infobox Lalawigan sa Pilipinas 3| infoboxtitle = Lalawigan sa Nueva Ecija | sealfile = [[Image:Ph seal nueva ecija.png]] | region = [[Tunga-tungang Luzon]] (Rehiyon III) | capital = [[Dakbayan sa Palayan]] | founded = &mdash;? | pop2000 = 1,659,883 | pop2000rank = ika-13 kinadaghanan | popden2000 = 314 | popden2000rank= ika-18 kinatas-an | areakm2 =5,284.3 | arearank = ika-16 kinadak-an | hucities = 0 | componentcities=5 | municipalities= 27 | barangays = 849 | districts = 4 | languages = [[Tagalog]], [[Kapampangan]], [[Ilokano]] | governor = Aurelio “Oyie” Matias Umali | locatormapfile= [[Image:Ph_locator_map_nueva_ecija.png]] }} ==People and Culture== ==Economy== ==Geography== ===Political=== Nueva Ecija is subdivided into 27 [[Philippine municipality|municipalities]] and 5 [[Cities of the Philippines|cities]]. ====Mga Dakbayan==== *[[Dakbayan sa Cabanatuan]] *[[Dakbayan sa Gapan]] *[[Dakbayan sa Palayan]] *[[Dakbayan sa San Jose, Nueva Ecija|Dakbayan sa San Jose]] *[[Siyensyang Dakbayan sa Muñoz|Siyensyang Dakbayan sa Muñoz (Science City of Muñoz)]] ====Mga Lungsod==== <table border="0"><tr> <td valign="top"> *[[Aliaga, Nueva Ecija|Aliaga]] *[[Bongabon, Nueva Ecija|Bongabon]] *[[Cabiao, Nueva Ecija|Cabiao]] *[[Carranglan, Nueva Ecija|Carranglan]] *[[Cuyapo, Nueva Ecija|Cuyapo]] *[[Gabaldon, Nueva Ecija|Gabaldon]] (Bitulok & Sabani) *[[General Mamerto Natividad, Nueva Ecija|General Mamerto Natividad]] *[[General Tinio, Nueva Ecija|General Tinio]] (Papaya) *[[Guimba, Nueva Ecija|Guimba]] *[[Jaen, Nueva Ecija|Jaén]] *[[Laur, Nueva Ecija|Laur]] *[[Licab, Nueva Ecija|Licab]] *[[Llanera, Nueva Ecija|Llanera]] *[[Lupao, Nueva Ecija|Lupao]] </td><td valign="top"> *[[Nampicuan, Nueva Ecija|Nampicuan]] *[[Pantabangan, Nueva Ecija|Pantabangan]] *[[Peñaranda, Nueva Ecija|Peñaranda]] *[[Quezon, Nueva Ecija|Quezon]] *[[Rizal, Nueva Ecija|Rizal]] *[[San Antonio, Nueva Ecija|San Antonio]] *[[San Isidro, Nueva Ecija|San Isidro]] *[[San Leonardo, Nueva Ecija|San Leonardo]] *[[Santa Rosa, Nueva Ecija|Santa Rosa]] *[[Santo Domingo, Nueva Ecija|Santo Domingo]] *[[Talavera, Nueva Ecija|Talavera]] *[[Talugtug, Nueva Ecija|Talugtug]] *[[Zaragoza, Nueva Ecija|Zaragoza]] </td></tr></table> ===Physical=== {{saha}} {{Nueva Ecija}} {{Luzon lateral}} [[Kategoriya:Nueva Ecija| ]] 3kpbrdn49795fmik31d1zi2iypqhjeg 37017565 37017558 2026-04-10T07:57:29Z Zekeseven 141470 Gobernor 37017565 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} Ang '''Nueva Ecija''' usa ka gipalibotan sa yutang [[Mga Lalawigan sa Pilipinas|lalawigan]] sa [[Pilipinas]] nga nahamutangan sa [[Tunga-tungang Luzon]] nga [[Mga Rehiyon sa Pilipinas|rehiyon]]. Ang ulohan o kapital niini maoy ang [[Dakbayan sa Palayan]]. Ang Nueva Ecija tapad, gikan sa habagatan ''clockwise'', [[Bulacan]], [[Pampanga]], [[Tarlac]], [[Pangasinan]], [[Nueva Vizcaya]], and [[Aurora, Philippines|Aurora]]. {{Infobox Lalawigan sa Pilipinas 3| infoboxtitle = Lalawigan sa Nueva Ecija | sealfile = [[Image:Ph seal nueva ecija.png]] | region = [[Tunga-tungang Luzon]] (Rehiyon III) | capital = [[Dakbayan sa Palayan]] | founded = &mdash;? | pop2000 = 1,659,883 | pop2000rank = ika-13 kinadaghanan | popden2000 = 314 | popden2000rank= ika-18 kinatas-an | areakm2 =5,284.3 | arearank = ika-16 kinadak-an | hucities = 0 | componentcities=5 | municipalities= 27 | barangays = 849 | districts = 4 | languages = [[Tagalog]], [[Kapampangan]], [[Ilokano]] | governor = Aurelio Matias Umali | locatormapfile= [[Image:Ph_locator_map_nueva_ecija.png]] }} ==People and Culture== ==Economy== ==Geography== ===Political=== Nueva Ecija is subdivided into 27 [[Philippine municipality|municipalities]] and 5 [[Cities of the Philippines|cities]]. ====Mga Dakbayan==== *[[Dakbayan sa Cabanatuan]] *[[Dakbayan sa Gapan]] *[[Dakbayan sa Palayan]] *[[Dakbayan sa San Jose, Nueva Ecija|Dakbayan sa San Jose]] *[[Siyensyang Dakbayan sa Muñoz|Siyensyang Dakbayan sa Muñoz (Science City of Muñoz)]] ====Mga Lungsod==== <table border="0"><tr> <td valign="top"> *[[Aliaga, Nueva Ecija|Aliaga]] *[[Bongabon, Nueva Ecija|Bongabon]] *[[Cabiao, Nueva Ecija|Cabiao]] *[[Carranglan, Nueva Ecija|Carranglan]] *[[Cuyapo, Nueva Ecija|Cuyapo]] *[[Gabaldon, Nueva Ecija|Gabaldon]] (Bitulok & Sabani) *[[General Mamerto Natividad, Nueva Ecija|General Mamerto Natividad]] *[[General Tinio, Nueva Ecija|General Tinio]] (Papaya) *[[Guimba, Nueva Ecija|Guimba]] *[[Jaen, Nueva Ecija|Jaén]] *[[Laur, Nueva Ecija|Laur]] *[[Licab, Nueva Ecija|Licab]] *[[Llanera, Nueva Ecija|Llanera]] *[[Lupao, Nueva Ecija|Lupao]] </td><td valign="top"> *[[Nampicuan, Nueva Ecija|Nampicuan]] *[[Pantabangan, Nueva Ecija|Pantabangan]] *[[Peñaranda, Nueva Ecija|Peñaranda]] *[[Quezon, Nueva Ecija|Quezon]] *[[Rizal, Nueva Ecija|Rizal]] *[[San Antonio, Nueva Ecija|San Antonio]] *[[San Isidro, Nueva Ecija|San Isidro]] *[[San Leonardo, Nueva Ecija|San Leonardo]] *[[Santa Rosa, Nueva Ecija|Santa Rosa]] *[[Santo Domingo, Nueva Ecija|Santo Domingo]] *[[Talavera, Nueva Ecija|Talavera]] *[[Talugtug, Nueva Ecija|Talugtug]] *[[Zaragoza, Nueva Ecija|Zaragoza]] </td></tr></table> ===Physical=== {{saha}} {{Nueva Ecija}} {{Luzon lateral}} [[Kategoriya:Nueva Ecija| ]] 077gd9ureze22zb1xp1bf2rsbkzv4nh Pampanga 0 2710 37017628 1963956 2026-04-10T08:17:00Z Roufieyyah 141500 More information about pampangga, like what region it is, where did it founded and so on. 37017628 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} {{saha}} {{Infobox Lalawigan sa Pilipinas 3| infoboxtitle = Lalawigan sa Pampanga | sealfile = [[Payl:Ph_seal_pampanga.png|150px]] | region = [[Tunga-tungang Luzon]] (Rehiyon III) | capital = [[Dakbayan sa San Fernando, Pampanga|San Fernando]] | founded = [[Disyembre 11]], [[1571]] | pop2000 = 1,882,730| pop2000rank = ika-10 kinadaghanan | popden2000 = 863 | popden2000rank= ika-4 kinatas-an | areakm2 = 2,180.7 | arearank = ika-23 kinagamyan | componentcities= 1 | hucities = 1 | municipalities= 20 | barangays = 537 | districts = 4 | languages = [[Kinapampangan]], [[Tinagalog]]| governor = Mark T. Lapid | locatormapfile= [[Payl:Ph_locator_map_pampanga.png]] | }} {{Pampanga}} {| class="wikitable" !Country |Philippines |- !Region |Central Luzon |- !Founded |December 11, 1571 |- !Capital |San Fernando |- !Largest city |Angeles City* |- ! colspan="2" |Government |- ! • Type |Sangguniang Panlalawigan |- ! • Governor |Lilia G. Pineda(Kambilan) |- ! • Vice Governor |Dennis G. Pineda (NPC) |- ! • Legislature |Pampanga Provincial Board |- ! colspan="2" |Area |- ! • Total |2,002.20 km<sup>2</sup>(773.05 sq mi) |- ! • Rank |61st out of 82 |- ! |(excluding Angeles) |- !Highest elevation (Mount Negron) |1,583 m (5,194 ft) |- ! colspan="2" |Population (2024 census) |- ! • Total |2,586,446 |- ! • Rank |9th out of 82 |- ! • Density |1,291.80/km<sup>2</sup>(3,345.75/sq mi) |- !  • Rank |5th out of 82 |- ! |(excluding Angeles) |- !Demonyms | * Kapampangan * Pampangueño * Pampango |} {{Luzon lateral}} [[Kategoriya:Pampanga| ]] 4wf8lgwtoxguk0gi8152r1i7p1b6qsp Cavite 0 2714 37017649 35081985 2026-04-10T08:21:22Z YlissaCataluña123 141476 37017649 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} {{saha-Pilipinas}} {{Infobox Lalawigan sa Pilipinas 3| infoboxtitle=Lalawigan sa Cavite| sealfile=[[Image:Ph seal cavite.png|150px]]| region = [[CALABARZON]] (Rehiyon IV-A) | capital= [[Dakbayan sa Trece Martires]]| founded=[[Marso 10]], [[1917]]| pop2000=2,063,161| pop2000rank=ika-5 kinadaghanan | popden2000=1,607| popden2000rank=kinatas-an | areakm2=1,287.6| arearank=ika-9 kinagamyan | hucities=0| componentcities=4| municipalities=19| barangays=828| districts=7| languages=[[Tagalog]], [[Chabacano]]| governor=Athena Bryana D. Tolentino (2019-kasamtangan)| locatormapfile=[[Image:Ph locator map cavite.png]]| }} {{stub}} {{Kabite}} [[Kategoriya:Kabite| ]] pncc84tquy3egp8r7106v3nupzdlktl Quezon 0 2716 37017632 35041578 2026-04-10T08:17:24Z Uzumaki nishia 141511 Replaced content with "{{ihubad}} {{saha}}{{Quezon}} {{Luzon lateral}} [[Kategoriya:Quezon| ]]" 37017632 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} {{saha}}{{Quezon}} {{Luzon lateral}} [[Kategoriya:Quezon| ]] 77oxmeddzgeuyru2dtotvwwf9k2mhfj Marawi 0 2743 37017538 35033076 2026-04-10T07:48:58Z 2026CiprianoSagun 141490 Populasyon 37017538 wikitext text/x-wiki {{ihubad|Marawi_City}} {{distinguish|Malawi}} [[Image:Ph_locator_lanao del sur_marawi.png|right|Mapa sa Lanao del Sur nga nagpakita sa nahimutangan sa Dakbayan sa Marawi]] [[File:Marawi.jpg|thumb|right|Marawi]] Ang '''Dakbayang Islamiko sa Marawi''' ikaupat nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Lanao del Sur]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 87.55 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2010, dunay 187,106 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9700. populasyon 259,993 ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Sur}} {{saha}} {{DEFAULTSORT:Marawi}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Sur]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] 4av46vualjdayrivijpq780ucydbdeb 37017544 37017538 2026-04-10T07:50:51Z Tuffpersonidk17 141479 Updated the population 37017544 wikitext text/x-wiki {{ihubad|Marawi_City}} {{distinguish|Malawi}} [[Image:Ph_locator_lanao del sur_marawi.png|right|Mapa sa Lanao del Sur nga nagpakita sa nahimutangan sa Dakbayan sa Marawi]] [[File:Marawi.jpg|thumb|right|Marawi]] Ang '''Dakbayang Islamiko sa Marawi''' ikaupat nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Lanao del Sur]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 87.55 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 259,993 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9700. populasyon 259,993 ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Sur}} {{saha}} {{DEFAULTSORT:Marawi}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Sur]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] s99imbialyzu3fo1bgj06v16505t98x Madalum 0 2784 37017659 35434332 2026-04-10T08:23:41Z Grentpereziscoool15 141510 Edit 37017659 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_lanao del sur_madalum.png|right|Mapa sa [[Lanao del Sur]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Madalum.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Madalum, Lanao del Sur | 1990 = 14747 | 1995 = 15838 | 2000 = 18405 | 2007 = 25585 | 2010 = 20243 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Madalum''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Sur]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], kini may populasyon nga 6,323,554 ka tawo sa 2,804 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 37 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Abaga * Bagoaingud * Basak * Bato * Bubong * Kormatan * Dandamun * Diampaca * Dibarosan * Delausan * Gadongan * Gurain * Cabasaran </td><td valign=top> * Cadayonan * Liangan I * Lilitun * Linao * Linuk * Madaya * Pagayawan * Poblacion * Punud * Raya * Riray * Sabanding </td><td valign=top> * Salongabanding * Sugod * Tamporong * Tongantongan * Udangun * Liangan * Lumbac * Paridi-Kalimodan * Racotan * Bacayawan * Padian Torogan I * Sogod Kaloy </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Sur}} {{saha}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Sur]] hsiqxxeudf0ntqruasv8dqz2cfmc1lh Tubaran 0 2820 37017623 35980485 2026-04-10T08:16:05Z Elleishes 141482 37017623 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_lanao del sur_tubaran.png|right|Mapa sa [[Lanao del Sur]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Tubaran.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Tubaran, Lanao del Sur | 1990 = 8491 | 1995 = 9617 | 2000 = 11021 | 2007 = 20358 | 2010 = 12933 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Tubaran''' usa ka ika nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Sur]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], kini may populasyon nga 17,567 ka tawo sa 2,658 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 21 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Alog * Beta * Poblacion (Buribid) * Campo * Datumanong * Dinaigan * Guiarong * Mindamudag * Paigoay-Pimbataan * Polo * Riantaran </td><td valign=top> * Tangcal * Tubaran Proper * Wago * Bagiangun * Gadongan * Gaput * Madaya * Malaganding * Metadicop * Pagalamatan </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Sur}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Sur]] iwslgfsch4xh6bvk3typn6glkcrval0 Bacolod, Lanao del Norte 0 2832 37017563 35033781 2026-04-10T07:56:22Z Akieanne 141475 Population based on 2020 census 37017563 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_lanao del norte_bacolod.png|right|Mapa sa [[Lanao del Norte]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Bacolod.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Bacolod, Lanao del Norte | 1990 = 14637 | 1995 = 16454 | 2000 = 17020 | 2007 = 19872 | 2010 = 21818 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Bacolod''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2020|2000]], kini may populasyon nga 24,963 ka tawo sa 3,515 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 16 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Alegria * Babalaya * Babalayan Townsite * Binuni * Demologan * Dimarao * Esperanza * Kahayag </td><td valign=top> * Liangan East * Punod (Maliwanag) * Mati * Minaulon * Pagayawan * Poblacion Bacolod * Rupagan * Delabayan West </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] so6k8zzzi2ggoaf03ywpgqa0ipgcaf4 Balo-i 0 2834 37017535 35079603 2026-04-10T07:48:20Z Nichole02 141488 37017535 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_lanao del norte_baloi.png|right|Mapa sa [[Lanao del Norte]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Baloi.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Baloi, Lanao del Norte | 1990 = 27512 | 1995 = 32063 | 2000 = 38534 | 2007 = 44366 | 2010 = 50387 | 2015 =58,383 | 2020 =68,465 | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Baloi''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 38,534 ka tawo sa 6,804 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 21 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Abaga * Adapun-Ali (Dariat) * Angandog (Bulao) * Angayen (Balut) * Bangko * Batolacongan (Basagad) * Buenavista * Cadayonan * Landa (Gadongan) * Lumbac * Mamaanun </td><td valign=top> * Maria-Cristina * Matampay * Nangka * Pacalundo * Poblacion East * Poblacion West * Sandor (Daduan) * Sangcad (Cormatan ) * Sarip-Alawi (Payawan) * Sigayan </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] 5zsecsy0tdv6euk673xysan62lox88m 37017550 37017535 2026-04-10T07:52:38Z 2026CiprianoSagun 141490 Populasyon 2025 37017550 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_lanao del norte_baloi.png|right|Mapa sa [[Lanao del Norte]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Baloi.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Baloi, Lanao del Norte | 1990 = 27512 | 1995 = 32063 | 2000 = 38534 | 2007 = 44366 | 2010 = 50387 | 2015 =58,383 | 2020 =68,465 | 2025 =Populasyon 74,003 | 2030 = |}} Ang '''Baloi''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 38,534 ka tawo sa 6,804 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 21 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Abaga * Adapun-Ali (Dariat) * Angandog (Bulao) * Angayen (Balut) * Bangko * Batolacongan (Basagad) * Buenavista * Cadayonan * Landa (Gadongan) * Lumbac * Mamaanun </td><td valign=top> * Maria-Cristina * Matampay * Nangka * Pacalundo * Poblacion East * Poblacion West * Sandor (Daduan) * Sangcad (Cormatan ) * Sarip-Alawi (Payawan) * Sigayan </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] 56gda25owowp1h1efboh46sm2j99p24 37017605 37017550 2026-04-10T08:11:15Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017605 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_lanao del norte_baloi.png|right|Mapa sa [[Lanao del Norte]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Baloi.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Baloi, Lanao del Norte | 1990 = 27512 | 1995 = 32063 | 2000 = 38534 | 2007 = 44366 | 2010 = 50387 | 2015 =58,383 | 2020 =68,465 | 2025 =Populasyon 74,003 | 2030 = |}} Ang '''Baloi''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2024|2000]], kini may populasyon nga 74,003 ka tawo sa 6,804 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 21 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Abaga * Adapun-Ali (Dariat) * Angandog (Bulao) * Angayen (Balut) * Bangko * Batolacongan (Basagad) * Buenavista * Cadayonan * Landa (Gadongan) * Lumbac * Mamaanun </td><td valign=top> * Maria-Cristina * Matampay * Nangka * Pacalundo * Poblacion East * Poblacion West * Sandor (Daduan) * Sangcad (Cormatan ) * Sarip-Alawi (Payawan) * Sigayan </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] l41uxdiswyrb3ghy35vof9fne4bhloc Baroy 0 2836 37017609 35980843 2026-04-10T08:12:46Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017609 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_lanao del norte_baroy.png|right|Mapa sa [[Lanao del Norte]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Baroy.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Baroy, Lanao del Norte | 1990 = 18897 | 1995 = 21353 | 2000 = 20392 | 2007 = 21430 | 2010 = 20948 | 2015 = 22600 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Baroy''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2024]], kini may populasyon nga 24,763 ka tawo sa 4,094 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 23 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Andil * Bagong Dawis * Baroy Daku * Bato * Cabasagan * Dalama * Libertad * Limwag * Lindongan * Maliwanag * Manan-ao * Pange </td><td valign=top> * Pindolonan * Poblacion * Princesa * Rawan Point * Riverside * Sagadan (Sagadan Lower) * Salong * Tinubdan * Sagadan Upper * San Juan * Village </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{saha-Pilipinas}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] 87c3u21703mqy35aygzus6r4n4y9v6d Kapatagan, Lanao del Norte 0 2845 37017552 35034213 2026-04-10T07:53:06Z Akieanne 141475 Population based on 2020 census 37017552 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_lanao del norte_kapatagan.png|right|Mapa sa [[Lanao del Norte]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Kapatagan.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Kapatagan, Lanao del Norte | 1990 = 33397 | 1995 = 37006 | 2000 = 42783 | 2007 = 49134 | 2010 = 53916 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Kapatagan''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2020|2000]] kini may populasyon nga 62,571 ka tawo sa 8,343 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 33 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Bagong Badian * Bagong Silang * Balili * Bansarvil * Belis * Buenavista * Butadon * Cathedral Falls * Concepcion * Curvada * De Asis </td><td valign=top> * Donggoan * Durano * Kahayagan * Kidalos * La Libertad * Lapinig * Mahayahay * Malinas * Maranding * Margos * Poblacion </td><td valign=top> * Pulang Yuta * San Isidro * San Vicente * Santa Cruz * Santo Tomas * Suso * Taguitic * Tiacongan * Tipolo * Tulatulahan * Waterfalls </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{saha-Pilipinas}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] olcocm09o4lj547qw2fldi118uo5ogo 37017566 37017552 2026-04-10T07:58:50Z Nichole02 141488 37017566 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_lanao del norte_kapatagan.png|right|Mapa sa [[Lanao del Norte]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Kapatagan.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Kapatagan, Lanao del Norte | 1990 = 33397 | 1995 = 37006 | 2000 = 42783 | 2007 = 49134 | 2010 = 53916 | 2015 =62,853 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Kapatagan''' usa ka ikaupat nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2020|2000]] kini may populasyon nga 62,571 ka tawo sa 8,343 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 33 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Bagong Badian * Bagong Silang * Balili * Bansarvil * Belis * Buenavista * Butadon * Cathedral Falls * Concepcion * Curvada * De Asis </td><td valign=top> * Donggoan * Durano * Kahayagan * Kidalos * La Libertad * Lapinig * Mahayahay * Malinas * Maranding * Margos * Poblacion </td><td valign=top> * Pulang Yuta * San Isidro * San Vicente * Santa Cruz * Santo Tomas * Suso * Taguitic * Tiacongan * Tipolo * Tulatulahan * Waterfalls </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{saha-Pilipinas}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] ewngixfezkf4qba5267x3zihjaavttb Linamon 0 2853 37017547 35981129 2026-04-10T07:51:54Z Jhep Jim 141495 Change the name of mayor 37017547 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Municipality of Linamon |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod sa Linamon'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Bayan ng Linamon'' |native_name_2_lang = tl |nickname = Beach Capital of Lanao del Norte |settlement_type = |motto = |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_linamon.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Linamon. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |subdivision_type = Nasud |subdivision_name = [[Philippines]] |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = 1ng Distrito sa Lanao del Norte ug Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 8 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Hon. Tata Chang (Lakas-CMD) |leader_title1 = |leader_name1 = |established_title = Gitukod |established_date = ika-23 sa Enero, 1960 |established_title2 = |established_date2 = |established_title3 = |established_date3 = |area_magnitude = |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 22.18 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2007 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 16,340 |population_density_km2 = 736.7 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9201 |area_code = 63 |website = [http://www.linlanor.gov.ph/ www.linlanor.gov.ph ] }} {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Linamon, Lanao del Norte | 1990 = 50100 | 1995 = 14529 | 2000 = 14959 | 2007 = 16340 | 2010 = 17484 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Linamon''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2007]], kini may populasyon nga 16,340 ka tawo. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 8 ka mga [[baranggay]]. * Busque * Larapan * Magoong * Napo * Poblacion * Purakan * Robocon * Samburon ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] icvul1fiyde9zw1xtsry7zl9tll2hvw 37017556 37017547 2026-04-10T07:54:32Z ItsmeElcham 141496 Updated population as latest census 37017556 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Municipality of Linamon |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod sa Linamon'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Bayan ng Linamon'' |native_name_2_lang = tl |nickname = Beach Capital of Lanao del Norte |settlement_type = |motto = |image_skyline = |image_caption = |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_linamon.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Linamon. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |pushpin_map_caption = |pushpin_mapsize = |subdivision_type = Nasud |subdivision_name = [[Philippines]] |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = 1ng Distrito sa Lanao del Norte ug Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 8 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Hon. Tata Chang (Lakas-CMD) |leader_title1 = |leader_name1 = |established_title = Gitukod |established_date = ika-23 sa Enero, 1960 |established_title2 = |established_date2 = |established_title3 = |established_date3 = |area_magnitude = |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 22.18 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2024 |population_footnotes = |population_note = |population_total = 21,385 |population_density_km2 = 736.7 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9201 |area_code = 63 |website = [http://www.linlanor.gov.ph/ www.linlanor.gov.ph ] }} {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Linamon, Lanao del Norte | 1990 = 50100 | 1995 = 14529 | 2000 = 14959 | 2007 = 16340 | 2010 = 17484 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Linamon''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Lanao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2007]], kini may populasyon nga 16,340 ka tawo. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 8 ka mga [[baranggay]]. * Busque * Larapan * Magoong * Napo * Poblacion * Purakan * Robocon * Samburon ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] tmvs3anmgz6mhf54mrxt2v2urt3acys Dakbayan sa Cotabato 0 2878 37017532 37015681 2026-04-10T07:46:47Z Elleishes 141482 37017532 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_maguindanao_cotabato.png|thumb|Mapa sa [[Maguindanao]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Dakbayan sa Cotabato.]] Ang '''Cotabato''' usa ka [[dakbayan]] sa [[Pilipinas]]. Kini pisikal nga nahimutang sulod sa [[lalawigan]] sa [[Maguindanao]]. Kini usab ang rehiyonal nga sentro sa [[Bangsamoro|Awtonomong Rehiyon sa Bangsamoro sa Muslim Mindanao]]. Aduna usay lalawigan nga gitawag [[Cotabato]]. Ang Cotabato ikatulo nga klaseng dakbayan adunay kinatibok-an gidak-on nga 176.00 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 383,383 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9600. == Mga barangay == Ang dakbayan nabahin ngadto sa 37 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Bagua * Kalanganan * Poblacion * Rosary Heights * Tamontaka * Bagua I * Bagua II * Bagua III * Kalanganan I * Kalanganan II * Poblacion I * Poblacion II * Poblacion III </td><td valign=top> * Poblacion IV * Poblacion V * Poblacion VI * Poblacion VII * Poblacion VIII * Poblacion IX * Rosary Heights I * Rosary Heights II * Rosary Heights III * Rosary Heights IV * Rosary Heights V * Rosary Heights VI * Rosary Heights VII </td><td valign=top> * Rosary Heights VIII * Rosary Heights IX * Rosary Heights X * Rosary Heights XI * Rosary Heights XII * Rosary Heights XIII * Tamontaka I * Tamontaka II * Tamontaka III * Tamontaka IV * Tamontaka V </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} * {{PH wikidata| website}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Cotabato}} {{Maguindanao del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Maguindanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] mgwdryavmg45nj69fqv35238tk8y666 Barira 0 2882 37017657 37015668 2026-04-10T08:22:41Z Chiorin 141501 Edit 37017657 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_maguindanao_barira.png|right|Mapa sa [[Maguindanao]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Barira.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Barira, Maguindanao | 1990 = 16858 | 1995 = 17825 | 2000 = 18296 | 2007 = 27607 | 2010 = 19686 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Barira''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Maguindanao]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], kini may populasyon nga '''45,676''' ka tawo sa 3,326 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 11 ka mga [[barangay]]. * Barira (Pob.) * Bualan * Gadung * Liong * Lipa * Lipawan * Marang * Nabalawag * Rominimbang * Togaig * Minabay ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} * {{PH wikidata| website}} {{Maguindanao del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Maguindanao del Norte]] l5wm8io24cqwu1uavmxyb4zkmi8hu93 Impasugong 0 2899 37017508 37016584 2026-04-10T07:35:57Z Aichiarchive 141473 37017508 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_bukidnon_impasug-ong.png|right|Mapa sa Bukidnon nga nagpakita sa nahimutangan sa Impasug-ong]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Impasug-ong, Bukidnon | 1990 = 22629 | 1995 = 25389 | 2000 = 31173 | 2007 = 39315 | 2010 = 43587 | 2015 = 47859 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Impasug-ong''' usa ka ika-duha ka klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Bukidnon|Bukidnon]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 55,901 ka tawo sa 11,843 ka bubong. ==Mga Barangay== Ang Impasug-ong nabahin ngadto sa napulo'g tulo (13) ka [[barangay]]. * Bontongon * Bulonay * Capitan Bayong * Cawayan * Dumalaguing * Guihean * Hagpa * Impalutao * Kalabugao * Kibenton * La Fortuna * Poblacion * Sayawan ==External links== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Bukidnon}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Bukidnon]] tikq6u7rp9r12jrzbbdm19lwmr4ydrx Tagbilaran 0 2905 37017576 36996981 2026-04-10T08:01:37Z Tuffpersonidk17 141479 Updated the population 37017576 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_bohol_tagbilaran.png|right|Mapa sa Bohol nga nagapakita kon asa nahimutangan ang Dakbayan sa Tagbilaran]] Ang '''Dakbayan sa Tagbilaran''' usa ka ikatulo nga klase nga [[dakbayan Pilipinhon|dakbayan]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Bohol]] sa [[Tunga-tungang Kabisay-an]] nga rehiyon sa [[Pilipinas]]. Mao kini ang ulohang dakbayan sa Bohol, nahimutang sa habagatang-kasadpang dapit sa islang-lalawigan. Kautlanan niini ang lungsod sa [[Cortes, Bohol|Cortes]] sa amihanan, ang lungsod sa [[Corella, Bohol|Corella]] sa amihanang-sidlakang dapit, samtang ang lungsod sa [[Baclayon, Bohol|Baclayon]] diha sa sidlakang. Ang Tagbilaran naglangkob og 36.50 kilometros kwadrado ug nahimutang sa unang distrito kongresiyonal sa Bohol. <br> Sumala sa census niadtong 2024, mikabat og 106,120 ka katawo ang molupyo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 6300. == Mga Barangay == Ang Dakbayan sa Tagbilaran nabahin ngadto sa 15 ka [[barangay]]. * Bool * Booy * Cabawan * Cogon * Dao * Dampas * Manga * Mansasa * Poblacion I * Poblacion II * Poblacion III * San Isidro * Taloto * Tiptip * Ubujan == Mga Malls == * CityMall Tagbiliaran (planned) * Robinsons Place Tagbilaran (planned) * SM City Tagbilaran (planned) ==Mga Medya== Daghan ang mga medya sa dakbayan. Ang Bohol Province Broadcasting Inc. ka affiliate sa Audiovisual Communicators, Inc. mao'y duha ka pang medya gipinag-iyahan gikan kang Jonas Cacho ug Genna Inting. ===Mga Radyo=== *Bohol Province Broadcasting Inc. DYGI 1071 *Tagbilaran Broadcasting System Inc. DYTR-AM 1116 *Bohol Chronicle Radio Corporation DYRD-AM 1161 *Audiovisual Communicators, Inc. (PA) 1278 *[[Bohol Island State University]] (PA) 1368 *[[University of Bohol]] DYUT 1557 == Kaagi == ===Sa wala pa malungsod=== Ang kabalayan sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]] gibiyaan niadtong 1563 human sa hiniusang linipot nga pagpanulong sa mga taga [[Ternate, Indonesia|Ternate]] ug mga Portuges. Nahimutang kini kanhi sa kabaybayonan sa [[Mansasa, Tagbilaran|Mansàsà]] ug [[Dauis, Bohol|Dauis]] ug ginharian kanhi sa magsuon nga Pangil Buaya ug Dail Nisnisan. Pipila na lang ka dagkong haliging kahoy ang nabilin karon niini maong kabalayan. Niadtong 1565 midunggo ang mga galyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi|Miguel Lopez]] nga taga [[Legazpi, Espanya|Legazpi]] kauban si [[Fray Urdaneta|Padre Urdaneta]] ug nakig-[[Blood Compact|kasingkasing kamatuoran]] sa panaghigala kang [[Sikatuna|Ka Tun-as]]. Mao niy sinugdanan sa kalambigitan ngadto sa [[Espanya|Espanya]]. Ang karon nga Tagbilaran sakop kanhi sa Visita sa [[Baclayon, Bohol|Baclayon]]. Niadtong 1592 miabot ang unang pari sa Baclayon apan gisulong sa mga [[Maguindanao]] ang Baclayon niadtong 1600. Pipila sa mga lumupyo mitago sa kalasangan sa Punta San Jose nga maoy nahimutangan karon sa Katedral. (Gikan sa exhibit sa Tagbilaran City Square alang sa ika-50 kasumaran sa pagkasyudad sa Tagbilaran, Hulyo 1, 2016) ===Pagkalungsod=== Pagkatuig 1741 mikabat og 1600 ka tributo ang sakop sa lungsod sa Baclayon. Molibo niini ang gikan sa karon Tagbilaran. Gihukmang niadtong 1742 nga bahinon ang Baclayon og duha ka lungsod tungod kay daghan na man ang tributo ug aron mapasayon ang pagdumala. Duha ang gipiliang himuong lungsod - ang Mansàsà ug ang Punta San Jose de Tagbilaran. Maoy gipili ang Punta San Jose sanglit mas sayon man ni dumalaon sa itudlong opisyal sa kagamhanang kolonyal. Ug tuod man nahimong lungsod ang Tagbilaran duha ka tuig sa dili pa mahitabo ang pag-alsa ni Dagohoy. Sakop niini isip mga baryo ang Mansàsà, Dampas, Cabawan, Ubujan, Poblacion, ug ang karon Brgy. Lapaz sa Cortes. Pagkusog sa mga rebelde tali sa mga tuig 1744 ug 1829 gibalhin gikan sa Loboc ang ulohan sa misyon nganhi sa Tagbilaran. <!-- The city was originally a native settlement, involved in trading with both [[China]] and [[Malaysia]] a hundred years before the [[Spain|Spanish]] arrived in the [[Philippines]]. The settlement first encountered the Spanish in [[1565]], where the Spanish conquistador [[Miguel López de Legazpi]] and the native chieftain [[Datu Sikatuna]] pledged peace and cooperation through the famous blood compact, where they drew their own blood, mixed it in with wine and drank together. This is celebrated annually in Tagbilaran and the rest of the island during the [[Sandugo Festival]] which lasts throughout [[July]]. Tagbilaran was established as a town on [[February 9]], [[1742]], when it was separated from the town of [[Baclayon, Bohol|Baclayon]]. Since then it was part of the province of [[Bohol]] until it became a chartered city on [[July 1]], [[1966]]. The city was occupied by the [[United States]] during the [[Philippine-American War]], and again by [[Empire of Japan|Imperial Japan]] during [[World War II]]. --> == Mga sumpay sa gawas == * [http://www.tagbilaran.gov.ph/ Official city government website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020726022256/http://www.tagbilaran.gov.ph/ |date=2002-07-26 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Bohol}} {{DEFAULTSORT:Tagbilaran}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Bohol]] 4ofnj9w2a34jlrlt4brlcq9z3fpwbnn Matanog 0 2917 37017607 37015674 2026-04-10T08:11:39Z Elleishes 141482 37017607 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_maguindanao_matanog.png|right|Mapa sa [[Maguindanao]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Matanog.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Matanog, Maguindanao | 1990 = 14759 | 1995 = 16018 | 2000 = 19006 | 2007 = 36319 | 2010 = 23269 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Matanog''' usa ka ika-5 nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Maguindanao]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], kini may populasyon nga 49,326 ka tawo sa 5,711 ka bubong. == Mga barangay == Ang lungsod nabahin ngadto sa 8 ka mga [[barangay]]. * Bayanga Norte * Bayanga Sur * Bugasan Norte * Bugasan Sur (Pob.) * Kidama * Sapad * Langco * Langkong ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} * {{PH wikidata| website}} {{Maguindanao del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Maguindanao del Norte]] bnf1yhbtpj9ddkx5om2ja3qvv2w6xxa Talayan 0 2939 37017610 37015709 2026-04-10T08:13:30Z Elleishes 141482 37017610 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_maguindanao_talayan.png|right|Mapa sa [[Maguindanao]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Talayan.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Talayan, Maguindanao | 1990 = 42327 | 1995 = 29130 | 2000 = 33129 | 2007 = 25753 | 2010 = 16042 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Talayan''' usa ka ika-4 nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Maguindanao]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], kini may populasyon nga 43,301 ka tawo sa 5, 400 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 29 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Muti * Ahan * Bagan * Boboguiron * Brar * Damablac * Fugotan * Fukol * Kalumamis * Kateman * Katibpuan * Kedati * Lanting * Linamunan * Lambayao </td><td valign=top> * Macasampen * Marader * Midtimbang (Pob.) * Muslim * Binangga North * Sampao * Binangga South * Talayan * Tamar * Tambunan I * Tambunan II * Timbaluan * Datalpandan * Tulunan </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} * {{PH wikidata| website}} {{Maguindanao del Sur}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Maguindanao del Sur]] q9z3t3ooubsh3ovilq0vbcfdpa9e402 Hadji Panglima Tahil 0 2948 37017654 35430824 2026-04-10T08:22:34Z 1994johrene 141487 Number of population 37017654 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_sulu_hadji panglima tahil.png|right|Mapa sa [[Sulu]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Hadji Panglima Tahil.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Hadji Panglima Tahil, Sulu | 1990 = 4153 | 1995 = 4419 | 2000 = 5314 | 2007 = 6192 | 2010 = 5850 | 2015 = 6616 | 2020 = 7906 | 2025 = 7845 | 2030 = |}} Ang '''Hadji Panglima Tahil''' ikaunom nga klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa [[Sulu]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 67.90 kilometros quadrado ug nahimutang saunang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2010, dunay 5,850 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7413. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 5 ka mga [[barangay]]. ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Sulu}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sulu]] drq6oabmos8eene4gti83dy781d8k4p Indanan 0 2950 37017604 35430826 2026-04-10T08:11:14Z 1994johrene 141487 Number of population 37017604 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_sulu_indanan.png|right|Mapa sa [[Sulu]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Indanan.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Indanan, Sulu | 1990 = 41969 | 1995 = 46140 | 2000 = 53425 | 2007 = 85220 | 2010 = 65858 | 2015 = 80883 | 2020 = 93168 | 2025 = 105384 | 2030 = |}} Ang '''Indanan''' usa ka ika-4 nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Sulu]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 53,425 ka tawo sa 9,132 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 34 ka mga [[barangay]]. ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Sulu}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sulu]] cgtfdkbfwexoo40d4lgky31yyx5hi67 Jolo, Sulu 0 2952 37017577 35034172 2026-04-10T08:01:40Z YlissaCataluña123 141476 37017577 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_sulu_jolo.png|right|Mapa sa [[Sulu]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Jolo.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Jolo, Sulu | 1990 = 53055 | 1995 = 76948 | 2000 = 87998 | 2007 = 140307 | 2010 = 118307 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Jolo''' usa ka [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Sulu]] sa [[Pilipinas]]. Kini mao ang ulohang lungsod sa Sulu. Sumala ito sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 87,998 ka tawo sa 12,814 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 8 ka mga [[barangay]]. ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Sulu}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sulu]] aueg5hrp8i8y653fchlcm0r5ewjtr0e 37017614 37017577 2026-04-10T08:14:24Z 1994johrene 141487 Number of population 37017614 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_sulu_jolo.png|right|Mapa sa [[Sulu]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Jolo.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Jolo, Sulu | 1990 = 53055 | 1995 = 76948 | 2000 = 87998 | 2007 = 140307 | 2010 = 118307 | 2015 = 125564 | 2020 = 137266 | 2025 = 150000 | 2030 = |}} Ang '''Jolo''' usa ka [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Sulu]] sa [[Pilipinas]]. Kini mao ang ulohang lungsod sa Sulu. Sumala ito sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 87,998 ka tawo sa 12,814 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 8 ka mga [[barangay]]. ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Sulu}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sulu]] 28i8sgy7hzjlk7ncyjd6xzhndeu596k Lugus 0 2956 37017620 35430830 2026-04-10T08:15:51Z Chiorin 141501 Edit 37017620 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_sulu_lugus.png|right|Mapa sa [[Sulu]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Lugus.]] [[File:Mangkallay Elementary School, Lugus, Sulu, Philippines.jpg|thumb|270px|Mangkallay Elementary School]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Lugus, Sulu | 1990 = 14907 | 1995 = 16330 | 2000 = 18839 | 2007 = 21650 | 2010 = 19839 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Lugus''' usa ka ika-5 nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Sulu]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], kini may populasyon nga 35,412 ka tawo sa 2,907 ka bubong. == Mga barangay == Ang lungsod nabahin ngadto sa 17 ka mga [[barangay]]. ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Sulu}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sulu]] 4wllp0occxptzho92k64tjgpytl0ag5 Luuk 0 2958 37017595 35430832 2026-04-10T08:08:09Z Elleishes 141482 37017595 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_sulu_luuk.png|right|Mapa sa [[Sulu]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Luuk.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Luuk, Sulu | 1990 = 29378 | 1995 = 31705 | 2000 = 38819 | 2007 = 33508 | 2010 = 29897 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Luuk''' usa ka ika-4 nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Sulu]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], kini may populasyon nga 44,741 ka tawo sa 6,554 ka bubong. ==Mga barangay== Ang lungsod nabahin ngadto sa 20 ka mga [[barangay]]. ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Sulu}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sulu]] 1hivj5vo1mta7c0lk1pdmllqc6sbvxk Maimbung 0 2960 37017568 35430834 2026-04-10T07:59:10Z GianRuedas 141508 Mao ni 37017568 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_sulu_maimbung.png|right|Mapa sa [[Sulu]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Maimbung.]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Maimbung, Sulu | 1990 = 17251 | 1995 = 21692 | 2000 = 24982 | 2007 = 38092 | 2010 = 28445 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Maimbung''' usa ka ika-5 nga klase nga [[lungsod]] sa [[lalawigan]] sa [[Sulu]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000|2024]], kini may populasyon nga 85,685 ka tawo sa 3,920 ka bubong. == Mga barangay == Ang lungsod nabahin ngadto sa 27 ka mga [[barangay]]. ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Sulu}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sulu]] 8fy98xsb9zrmocfhq9t88jzgfeq6lh5 Bongao 0 2987 37017615 35430805 2026-04-10T08:14:35Z LuzViMindaLife 125498 37017615 wikitext text/x-wiki [[File:Ph locator tawi-tawi bongao.png|270px|right]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Bongao, Tawi-Tawi | 1990 = 37932 | 1995 = 46672 | 2000 = 58174 | 2007 = 95055 | 2010 = 79362 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Bongao''' ikaduhang klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa [[Tawi-Tawi]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 365.95 kilometros quadrado ug nahimutang sanag-inusara nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 131,887 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7500. == Mga barangay == Ang lungsod nabahin ngadto sa 35 ka mga [[barangay]]. * Ipil * Kamagong * Karungdong * Lakit Lakit * Lamion * Lapid Lapid * Lato Lato * Luuk Pandan * Luuk Tulay * Malassa * Mandulan * Masantong * Montay Montay * Pababag * Pagasinan * Pahut * Pakias * Paniongan * Pasiagan * Bongao Poblacion * Sanga-Sanga * Silubog * Simandagit * Sumangat * Tarawakan * Tongsinah * Tubig Basag * Ungus-ungus * Lagasan * Nalil * Pagatpat * Pag-asa * Tubig Tanah * Tubig-Boh * Tubig-Mampallam ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} * https://www.philatlas.com/mindanao/barmm/tawi-tawi/bongao.html {{Tawi-Tawi}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Tawi-Tawi]] ouy5lmjb12655w5uuhvzofu5hrdbxtv 37017642 37017615 2026-04-10T08:20:16Z LuzViMindaLife 125498 37017642 wikitext text/x-wiki [[File:Ph locator tawi-tawi bongao.png|270px|right]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Bongao, Tawi-Tawi | 1990 = 37932 | 1995 = 46672 | 2000 = 58174 | 2007 = 95055 | 2010 = 79362 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Bongao''' ikaduhang klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa [[Tawi-Tawi]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 365.95 kilometros quadrado ug nahimutang sanag-inusara nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 131,887 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7500. == Mga barangay == Ang lungsod nabahin ngadto sa 35 ka mga [[barangay]]. * Ipil * Kamagong * Karungdong * Lakit Lakit * Lamion * Lapid Lapid * Lato Lato * Luuk Pandan * Luuk Tulay * Malassa * Mandulan * Masantong * Montay Montay * Pababag * Pagasinan * Pahut * Pakias * Paniongan * Pasiagan * Bongao Poblacion * Sanga-Sanga * Silubog * Simandagit * Sumangat * Tarawakan * Tongsinah * Tubig Basag * Ungus-ungus * Lagasan * Nalil * Pagatpat * Pag-asa * Tubig Tanah * Tubig-Boh * Tubig-Mampallam ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} * [https://psa.gov.ph/content/2024-census-population-popcen-population-counts-declared-official-president https://www.philatlas.com/mindanao/barmm/tawi-tawi/bongao.html] {{Tawi-Tawi}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Tawi-Tawi]] 1dtwrkrwao9maee32zjcbq40e90bnm1 Valencia, Bukidnon 0 3052 37017504 37017374 2026-04-10T07:33:33Z Zekeseven 141470 Population 37017504 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_bukidnon_valencia.png|right|Mapa sa Bukidnon nga nagapakita kon asa ang Dakbayan sa Valencia]] Ang '''Dakbayan sa Valencia''' ikaduhang klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Bukidnon]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 587.29 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 223,620 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 8709. == Mga Barangay == Ang Dakbayan sa Valencia may 31 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Bagontaas * Banlag * Barobo * Batangan * Catumbalon * Colonia * Concepcion * Dagat-Kidavao * Guinoyuran * Kahapunan * Laligan </td><td valign=top> * Lilingayon * Lourdes * Lumbayao * Lumbo * Lurogan * Maapag * Mabuhay * Mailag * Mt. Nebo * Nabago </td><td valign=top> * Pinatilan * Poblacion * San Carlos * San Isidro * Sinabuagan * Sinayawan * Sugod * Tongantongan * Tugaya * Vintar </td></tr></table> ==Mga Medya== *DXHH 1233 kHz (ABJ Radio Broadcasting Services) ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Bukidnon}}{{pilipinas-saha}} {{DEFAULTSORT:Valencia}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Bukidnon]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] o8a63ki4ux0zpzlijtjtg1ow44rdtqz 37017549 37017504 2026-04-10T07:52:22Z Aichiarchive 141473 37017549 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_bukidnon_valencia.png|right|Mapa sa Bukidnon nga nagapakita kon asa ang Dakbayan sa Valencia]] Ang '''Dakbayan sa Valencia''' ikaduhang klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Bukidnon]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 587.29 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 223,620 katawo sa 52,184 ka bubong. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 8709. == Mga Barangay == Ang Dakbayan sa Valencia may 31 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Bagontaas * Banlag * Barobo * Batangan * Catumbalon * Colonia * Concepcion * Dagat-Kidavao * Guinoyuran * Kahapunan * Laligan </td><td valign=top> * Lilingayon * Lourdes * Lumbayao * Lumbo * Lurogan * Maapag * Mabuhay * Mailag * Mt. Nebo * Nabago </td><td valign=top> * Pinatilan * Poblacion * San Carlos * San Isidro * Sinabuagan * Sinayawan * Sugod * Tongantongan * Tugaya * Vintar </td></tr></table> ==Mga Medya== *DXHH 1233 kHz (ABJ Radio Broadcasting Services) ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Bukidnon}}{{pilipinas-saha}} {{DEFAULTSORT:Valencia}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Bukidnon]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] sn6j9kwky4e1kcx344od1cryfzk618u Manolo Fortich 0 3057 37017533 37010506 2026-04-10T07:47:40Z Aichiarchive 141473 37017533 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_bukidnon_manolo fortich.png|right|Mapa sa Bukidnon nga nagapakita kon asa nahimutangan ang Manolo Fortich]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Manolo Fortich, Bukidnon | 1990 = 61329 | 1995 = 67400 | 2000 = 74252 | 2007 = 82051 | 2010 = 91026 | 2015 = 100210 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Manolo Fortich''' usa ka ikaunang klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Bukidnon|Bukidnon]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 113,200 ka tawo sa 26,196 ka bubong. ==Mga Barangay== Ang Manolo Fortich nabahin ngadto sa 22 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agusan Canyon * Alae * Dahilayan * Dalirig * Damilag * Diclum * Guilang-guilang * Kalugmanan * Lindaban * Lingion * Lunocan </td><td valign=top> * Maluko * Mambatangan * Mampayag * Minsuro * Mantibugao * Tankulan (Pob.) * San Miguel * Sankanan * Santiago * Santo Niño * Ticala </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Bukidnon}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Bukidnon]] 64ogs2ba4ixccinoppwli6ok9pz1wg2 Quezon, Bukidnon 0 3060 37017611 35033266 2026-04-10T08:14:02Z Klairah 141485 37017611 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_bukidnon_quezon.png|right|'''Mapa sa Bukidnon nga nagapakita kon asa nahimutangan ang Quezon''']] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Quezon, Bukidnon | 1990 = 70566 | 1995 = 74141 | 2000 = 82567 | 2007 = 91119 | 2010 = 94584 | 2015 = 104116 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Quezon''' usa ka ikaunang klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Bukidnon|Bukidnon]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 82,567 ka tawo sa 15,882 ka bubong. ==Mga Barangay== Ang Quezon nabahin ngadto sa 31 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Butong * Cebole * Delapa * Dumalama * C-Handumanan * Cawayan * Kiburiao * Kipaypayon * Libertad * Linabo * Lipa </td><td valign=top> * Lumintao * Magsaysay * Mahayag * Manuto * Merangerang * Mibantang * Minongan * Minsamongan * Paitan * Palacapao </td><td valign=top> * Pinilayan * Poblacion (Kiokong) * Puntian * Salawagan * San Isidro * San Jose * San Roque * Santa Cruz * Santa Filomena * Minsalirak </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Bukidnon}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Bukidnon]] i210hpyzh8h3i5nppvl7ondyh21749v Alubijid 0 3217 37017570 36207029 2026-04-10T08:00:17Z Aichiarchive 141473 37017570 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_alubijid.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Alubijid]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Alubijid, Misamis Oriental | 1990 = 19531 | 1995 = 21765 | 2000 = 23397 | 2007 = 25154 | 2010 = 26648 | 2015 = 29724 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Alubijid''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2024]], kini may populasyon nga 35,411 ka tawo sa 8,713 ka bu . ==Mga Barangay== Ang Alubijid nabahin ngadto sa napulo'g unom (16) ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Baybay * Benigwayan * Calatcat * Lagtang * Lanao * Loguilo * Lourdes * Lumbo </td><td valign=top> * Molocboloc * Poblacion * Sampatulog * Sungay * Talaba * Taparak * Tugasnon * Tula </td></tr></table> ==Mga Sumpay sa Gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} [[Category:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] {{pilipinas-saha}} s1q4nnrdjodynbcrc94qft05v4woh50 37017573 37017570 2026-04-10T08:00:54Z Aichiarchive 141473 37017573 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_alubijid.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Alubijid]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Alubijid, Misamis Oriental | 1990 = 19531 | 1995 = 21765 | 2000 = 23397 | 2007 = 25154 | 2010 = 26648 | 2015 = 29724 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Alubijid''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2024]], kini may populasyon nga 35,411 ka tawo sa 8,713 ka bubong. ==Mga Barangay== Ang Alubijid nabahin ngadto sa napulo'g unom (16) ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Baybay * Benigwayan * Calatcat * Lagtang * Lanao * Loguilo * Lourdes * Lumbo </td><td valign=top> * Molocboloc * Poblacion * Sampatulog * Sungay * Talaba * Taparak * Tugasnon * Tula </td></tr></table> ==Mga Sumpay sa Gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} [[Category:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] {{pilipinas-saha}} smadwaa0ihcwxk28r82683gybry3ha4 Balingasag 0 3218 37017582 37010428 2026-04-10T08:03:33Z Aichiarchive 141473 37017582 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_balingasag.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Balingasag]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Balingasag, Misamis Oriental | 1990 = 41506 | 1995 = 46018 | 2000 = 51782 | 2007 = 57765 | 2010 = 65876 | 2015 = 67059 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Balingasag''' usa ka ikatulo nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2024]], kini may populasyon nga 76,877 ka tawo sa 17,345 ka bubong. ==Mga Barangay== Ang Balingasag nabahin ngadto sa 30 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Balagnan * Baliwagan * San Francisco * Binitinan * Blanco * Calawag * Camuayan * Cogon * Dansuli * Dumarait * Hermano * Kibanban * Linabu * Linggangao * Mambayaan </td><td valign=top> * Mandangoa * Napaliran * Barangay 1 (Pob.) * Barangay 2 (Pob.) * Barangay 3 (Pob.) * Barangay 4 (Pob.) * Barangay 5 (Pob.) * Barangay 6 (Pob.) * Quezon * Rosario * Samay * San Isidro * San Juan * Talusan * Waterfall </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] {{pilipinas-saha}} 8ta1tvp2vi9w8js1s0kbgmzitbkddb9 Jasaan 0 3219 37017564 37010436 2026-04-10T07:57:10Z Aichiarchive 141473 37017564 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_jasaan.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Jasaan]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Jasaan, Misamis Oriental | 1990 = 29146 | 1995 = 33598 | 2000 = 39969 | 2007 = 45310 | 2010 = 50121 | 2015 = 54478 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Jasaan''' usa ka ikatulo nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 77.02 kilometros quadrado ug nahimutang saikaduhang distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 58,098 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9003. ==Mga Barangay== Ang Jasaan nabahin ngadto sa napulo'g lima (15) ka [[barangay]]. * Aplaya * Bobontugan * Corrales * Danao * Jampason * Kimaya * Lower Jasaan (Pob.) * Luz Banzon * Natubo * San Antonio * San Isidro * San Nicolas * Solana * Upper Jasaan (Pob.) * I. S. Cruz ==Mga AM Transmiter== * [[DXSI-AM]] 1440 kHz (Audiovisual Communicators Inc.) (planned) ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] {{saha-Pilipinas}} d6wz5bw1a4ioceh772mwbgz0h632i8e Balingoan 0 3220 37017645 37010430 2026-04-10T08:20:41Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017645 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_balingoan.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Balingoan]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Balingoan, Misamis Oriental | 1990 = 6689 | 1995 = 7548 | 2000 = 8197 | 2007 = 9021 | 2010 = 10175 | 2015 = 11051 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Balingoan''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 57.80 kilometros quadrado ug nahimutang saikalima nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 11,896 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9011. ==Mga Barangay== Ang Balingoan nabahin ngadto sa siyam (9) ka [[barangay]]. * Dahilig * Baukbauk Pob. (G.E. Antonino) * Kabangasan * Kabulakan * Kauswagan * Lapinig (Pob.) * Mantangale * Mapua * San Alonzo ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] {{pilipinas-saha}} saizbpu2csni1m1gkwekpn6afhn1ilh Binuangan 0 3221 37017650 37010432 2026-04-10T08:21:39Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017650 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_binuangan.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Binuangan]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Binuangan, Misamis Oriental | 1990 = 5090 | 1995 = 5374 | 2000 = 5924 | 2007 = 6568 | 2010 = 6765 | 2015 = 7515 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Binuangan''' usa ka ika-unom nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 30.43 kilometros quadrado ug nahimutang saikaunom nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 8,293 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9008. ==Mga Barangay== Ang Binuangan nabahin ngadto sa walo (8) ka [[barangay]]. * Dampias * Kitamban * Kitambis * Mabini * Mosangot * Nabataan * Poblacion * Valdeconcha ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} {{pilipinas-saha}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] n8ai0qvynzrmlhgd2kaocpoazbzrqh4 Claveria, Misamis Oriental 0 3222 37017629 35029372 2026-04-10T08:17:11Z Akieanne 141475 Population based on 2020 census 37017629 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_claveria.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Claveria]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Claveria, Misamis Oriental | 1990 = 31130 | 1995 = 39020 | 2000 = 41109 | 2007 = 43514 | 2010 = 44544 | 2015 = 48906 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Claveria''' usa ka ikaduha nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 579.63 kilometros quadrado ug nahimutang saunang distrito. Sumala sa census ni acting 2020, dunay 52,718 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9004. ==Mga Barangay== Ang Claveria nabahin ngadto sa 24 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Ane-i * Aposkahoy * Bulahan * Cabacungan * Pelaez (Don Gregorio Pelaez) * Gumaod * Hinaplanan * Kalawitan * Lanise * Luna * Madaguing * Malagana </td><td valign=top> * Minalwang * Mat-I * Panampawan * Pambugas * Patrocenio * Plaridel * Poblacion * Punong * Rizal * Santa Cruz * Tamboboan * Tipolohon </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] {{saha-Pilipinas}} kjb7t93crnvxts8rxz806fi9ph9jok2 El Salvador, Misamis Oriental 0 3223 37017579 35034015 2026-04-10T08:02:04Z Elleishes 141482 37017579 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_misamis oriental_el salvador.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Dakbayan sa El Salvador]] Ang '''Dakbayan sa El Salvador''' ikaunom nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Oriental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 106.15 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 62,126 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9017. == Mga barangay == Ang Dakbayan sa El Salvador nabahin ngadto sa napulo'g lima (15) ka [[barangay]]. * Amoros * Bolisong * Bolobolo * Calongonan * Cogon * Himaya * Hinigdaan * Kalabaylabay * Molugan * Poblacion * Kibonbon * Sambulawan * Sinaloc * Taytay * Ulaliman ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{saha-Pilipinas}} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} {{DEFAULTSORT:El Salvador}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] ic9nv910toqm0wx41ja08m4b1gq2f91 Gitagum 0 3224 37017638 36094929 2026-04-10T08:19:04Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017638 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_gitagum.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Gitagum]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Gitagum, Misamis Oriental | 1990 = 10994 | 1995 = 11327 | 2000 = 13522 | 2007 = 14391 | 2010 = 16098 | 2015 = 16373 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Gitagum''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 43.40 kilometros quadrado ug nahimutang saikalima nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 19,296 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9020. ==Mga Barangay== Ang Gitagum nabahin ngadto sa napulo'g usa (11) ka [[barangay]]: * Burnay * Carlos P. Garcia * Cogon * Gregorio Pelaez (Lagutay) * Kilangit * Matangad * Pangayawan * Poblacion * Quezon * Tala-o * Ulab ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} [[Category:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] {{saha-Pilipinas}} a2sowzfvw5ych0702fn8vkmpynekvhg Initao 0 3225 37017530 37010434 2026-04-10T07:46:07Z Akieanne 141475 Population based on 2020 census 37017530 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} [[Image:Ph_locator_misamis oriental_initao.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Initao]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Initao, Misamis Oriental | 1990 = 23113 | 1995 = 23340 | 2000 = 27035 | 2007 = 29624 | 2010 = 29331 | 2015 = 32370 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Initao''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 111.27 kilometros quadrado ug nahimutang saikatulo nga distrito. Sumala sa census ni acting 2020, dunay 33,902 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9022. ==Mga Barangay== Ang Initao nabahin ngadto sa napulo'g unom (16) ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Aluna * Andales * Apas * Calacapan * Gimangpang * Jampason * Kamelon * Kanitoan </td><td valign=top> * Oguis * Pagahan * Poblacion * Pontacon * San Pedro * Sinalac * Tawantawan * Tubigan </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] {{saha-Pilipinas}} 4txv2qpi255mra3ckyjtyv41blkeip8 Lugait 0 3226 37017585 37010444 2026-04-10T08:04:26Z Elleishes 141482 37017585 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_lugait.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Lugait]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Lugait, Misamis Oriental | 1990 = 11973 | 1995 = 13012 | 2000 = 14704 | 2007 = 16863 | 2010 = 18639 | 2015 = 19758 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Lugait''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 27.45 kilometros quadrado ug nahimutang saikaduhang distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 20,946 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9025. ==Mga Barangay== Ang Lugait nabahin ngadto sa walo (8) ka [[barangay]]. * Aya-aya * Betahon * Biga * Calangahan * Kaluknayan * Lower Talacogon * Poblacion * Upper Talacogon ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] dt46tza129zzdpslabbhbz7oj7ctpug Libertad, Misamis Oriental 0 3227 37017557 35032977 2026-04-10T07:54:45Z Aichiarchive 141473 37017557 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_libertad.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Libertad]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Libertad, Misamis Oriental | 1990 = 8487 | 1995 = 9258 | 2000 = 10231 | 2007 = 11038 | 2010 = 11586 | 2015 = 12354 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Libertad''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 22.47 kilometros quadrado ug nahimutang saikalima nga distrito. Sumala sa census ni acting 2015, dunay 13,461 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9021. ==Mga Barangay== Ang Libertad nabahin ngadto sa siyam (9) ka [[barangay]]. * Dulong * Gimaylan * Kimalok * Lubluban * Poblacion * Retablo * Santo Niño * Tangcub * Taytayan ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] 1hvtsdb7igk9a9fptobtc84w4zxn49n 37017662 37017557 2026-04-10T08:25:54Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017662 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_libertad.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Libertad]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Libertad, Misamis Oriental | 1990 = 8487 | 1995 = 9258 | 2000 = 10231 | 2007 = 11038 | 2010 = 11586 | 2015 = 12354 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Libertad''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 22.47 kilometros quadrado ug nahimutang saikalima nga distrito. Sumala sa census ni acting 2025, dunay 13,461 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9021. ==Mga Barangay== Ang Libertad nabahin ngadto sa siyam (9) ka [[barangay]]. * Dulong * Gimaylan * Kimalok * Lubluban * Poblacion * Retablo * Santo Niño * Tangcub * Taytayan ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] gfxopxq7e2mqqyvv6rl3gz5d1298kb2 Laguindingan 0 3228 37017661 37010442 2026-04-10T08:24:53Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017661 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_laguindingan.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Laguindingan]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Laguindingan, Misamis Oriental | 1990 = 15503 | 1995 = 16521 | 2000 = 18451 | 2007 = 19952 | 2010 = 21822 | 2015 = 24405 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Laguindingan''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 44.23 kilometros quadrado ug nahimutang saikaupat nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 27,622 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9019. Ang lungsod maoy ang lugar nga diha ibutang ang [[Laguindingan International Airport]]. Ang ''groundbreaking'' sa kining US$107 ka milyong proyekto gibuhat sa Enero 11, 2005. ==Mga Barangay== Ang Laguindingan nabahin ngadto sa napulo'g usa (11) ka [[barangay]]. * Aromahon * Gasi * Kibaghot * Lapad * Liberty * Mauswagon * Moog * Poblacion * Sambulawan * Sinai * Tubajon ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] kiktlyfts3z4gtwi9caiufg6sh9qb4p Lagonglong 0 3229 37017658 37010440 2026-04-10T08:23:36Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017658 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_lagonglong.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Lagonglong]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Lagonglong, Misamis Oriental | 1990 = 12705 | 1995 = 15258 | 2000 = 16882 | 2007 = 18372 | 2010 = 19303 | 2015 = 21659 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Lagonglong''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 83.78 kilometros quadrado ug nahimutang saikalima nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 25,072 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9006. ==Mga Barangay== Ang Lagonglong nabahin ngadto sa napulo (10) ka [[barangay]]. * Banglay * Dampil * Gaston * Kabulawan * Kauswagan * Lumbo * Manaol * Poblacion * Tabok * Umagos ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] ot3aa8a23lf00wia5hgb60fvk8na6wa Kinoguitan 0 3230 37017653 37010438 2026-04-10T08:22:32Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017653 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_kinoguitan.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Kinoguitan]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Kinoguitan, Misamis Oriental | 1990 = 8795 | 1995 = 10406 | 2000 = 10519 | 2007 = 11915 | 2010 = 12761 | 2015 = 14391 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Kinoguitan''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 42.56 kilometros quadrado ug nahimutang sa ikalima nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 15,763 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9010. ==Mga Barangay== Ang Kinoguitan nabahin ngadto sa napulo'g lima (15) ka [[barangay]]. * Beray * Bolisong * Buko * Kalitian * Calubo * Campo * Esperanza * Kagumahan * Kitotok * Panabol * Poblacion * Salicapawan * Salubsob * Suarez * Sumalag ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] me1174ggwrbkoa1mjcvm1m149de68xy Magsaysay, Misamis Oriental 0 3231 37017663 35033030 2026-04-10T08:27:11Z Akieanne 141475 Population based on 2020 census 37017663 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_magsaysay.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Magsaysay]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Magsaysay, Misamis Oriental | 1990 = 22099 | 1995 = 23730 | 2000 = 24550 | 2007 = 28747 | 2010 = 33047 | 2015 = 34605 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Magsaysay''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 143.14 kilometros quadrado ug nahimutang saikaupat nga distrito. Sumala sa census ni acting 2020, dunay 36,803 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9015. ==Mga Barangay== Ang Magsaysay nabahin ngadto sa 25 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Abunda * Artadi * Bonifacio Aquino * Cabalawan * Cabantian * Cabubuhan * Candiis * Consuelo * Damayuhan * Gumabon * Kauswagan * Kibungsod * Mahayahay </td><td valign=top> * Mindulao * Pag-asa * Poblacion * San Isidro * San Vicente * Santa Cruz * Tibon-tibon * Tulang (Cadena de Amor) * Villa Felipa * Katipunan * Tama * Tinaan </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] l1tfhukdgtps1mmra3etbnw9z7imwl4 Manticao 0 3232 37017527 37010446 2026-04-10T07:44:53Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census by city population 37017527 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_manticao.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Manticao]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Manticao, Misamis Oriental | 1990 = 21443 | 1995 = 22630 | 2000 = 24072 | 2007 = 25443 | 2010 = 26786 | 2015 = 28422 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Manticao''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 123.01 kilometros quadrado ug nahimutang saikaupat nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 30,968 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9024. ==Mga Barangay== Ang Manticao nabahin ngadto sa napulo'g tulo (13) ka [[barangay]]. * Argayoso * Balintad * Cabalantian * Camanga * Digkilaan * Mahayahay * Pagawan * Paniangan * Patag * Poblacion * Punta Silum * Tuod * Upper Malubog ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] pavb9aoxbk37q2k29y8rvwc85ttsaom Medina, Misamis Oriental 0 3233 37017664 35033102 2026-04-10T08:28:01Z Akieanne 141475 Population based on 2020 census 37017664 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_medina.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Medina]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Medina, Misamis Oriental | 1990 = 21796 | 1995 = 23319 | 2000 = 25810 | 2007 = 28484 | 2010 = 31154 | 2015 = 32907 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Medina''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 148.29 kilometros quadrado ug nahimutang saikaupat nga distrito. Sumala sa census ni acting 2020, dunay 36,629 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9013. ==Mga Barangay== Ang Medina nabahin ngadto sa 19 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * [[Bangbang]] * [[Bulwa]] * [[Cabug]] * [[Dig-aguyan]] * [[Duka]] * [[Gasa]] * [[Maanas]] * Mananum Bag-o * Mananum Daan * North Poblacion </td><td valign=top> * Pahindong * Portulin * San Isidro * San Jose * San Roque * San Vicente * South Poblacion * Tambagan * Tup-on </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] rn9z1daq4lvzhssg5y9vlg93eitmp8l Naawan 0 3234 37017551 37010448 2026-04-10T07:52:38Z 1994johrene 141487 Population number 37017551 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_naawan.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Naawan]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Naawan, Misamis Oriental | 1990 = 13345 | 1995 = 14578 | 2000 = 16173 | 2007 = 17988 | 2010 = 18895 | 2015 = 21213 | 2020 =22444 | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Naawan''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 88.50 kilometros quadrado ug nahimutang saikaupat nga distrito. Sumala sa census ni acting 2015, dunay 21,213 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9023. ==Mga Barangay== Ang Naawan nabahin ngadto sa napulo (10) ka [[barangay]]. * Don Pedro * Linangkayan * Lubilan * Mapulog * Maputi * Mat-i * Patag * Poblacion * Tagbalogo * Tuboran ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] shkw0i7y6k0n5ypu9y7njhk8cm9iwk4 37017600 37017551 2026-04-10T08:10:06Z Tuffpersonidk17 141479 Updated the population 37017600 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_naawan.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Naawan]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Naawan, Misamis Oriental | 1990 = 13345 | 1995 = 14578 | 2000 = 16173 | 2007 = 17988 | 2010 = 18895 | 2015 = 21213 | 2020 =22444 | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Naawan''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 88.50 kilometros quadrado ug nahimutang saikaupat nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 23,562 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9023. ==Mga Barangay== Ang Naawan nabahin ngadto sa napulo (10) ka [[barangay]]. * Don Pedro * Linangkayan * Lubilan * Mapulog * Maputi * Mat-i * Patag * Poblacion * Tagbalogo * Tuboran ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] 5qwfaviy3b843gbjtajmkcm5rl6730r Opol 0 3235 37017578 37010450 2026-04-10T08:01:55Z Akieanne 141475 Population based on 2020 census 37017578 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_opol.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Opol]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Opol, Misamis Oriental | 1990 = 20473 | 1995 = 23958 | 2000 = 36389 | 2007 = 47187 | 2010 = 52108 | 2015 = 61503 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Opol''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 175.13 kilometros quadrado ug nahimutang saikaduhang distrito. Sumala sa census ni acting 2020, dunay 66,327 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9016. ==Mga Barangay== Ang Opol nabahin ngadto sa napulo'g upat (14) ka [[barangay]]. * Awang * Bagocboc * Barra * Bonbon * Cauyonan * Igpit * Limonda * Luyongbonbon * Malanang * Nangcaon * Patag * Poblacion * Taboc * Tingalan ==Mga AM Transmiter== *[[DXIF]] 729 kHz *DXCC-AM 828 kHz (Radio Mindanao Network) *DXCO 1044 kHz *DXRU 1188 kHz (Ultracraft Broadcasting Corporation ka affiliate sa Audiovisual Communicators, Inc.) ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] hz4cqu4pi2yir2aht67kta7n0g8ufau Salay 0 3236 37017666 37010452 2026-04-10T08:29:21Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017666 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_salay.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Salay]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Salay, Misamis Oriental | 1990 = 18101 | 1995 = 18923 | 2000 = 19664 | 2007 = 22577 | 2010 = 27591 | 2015 = 28705 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Salay''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 92.79 kilometros quadrado ug nahimutang saikaupat nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 31,128 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9007. ==Mga Barangay== Ang Salay nabahin ngadto sa napulo'g walo (18) ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Alipuaton * Ampenican * Bunal * Dinagsaan * Guinalaban * Ili-ilihon * Inobulan * Looc * Matampa </td><td valign=top> * Membuli * Poblacion * Salagsag * Salay River I * Salay River II * Saray * Tinagaan * Yungod * Casulog </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] ejcqkdtktl4p57n9ox6mx95eny4m8j8 Sugbongcogon 0 3237 37017562 37010454 2026-04-10T07:56:02Z Aichiarchive 141473 37017562 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis oriental_sugbongcogon.png|right|Mapa sa Misamis Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Sugbongcogon]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Sugbongcogon, Misamis Oriental | 1990 = 6175 | 1995 = 6957 | 2000 = 7362 | 2007 = 8164 | 2010 = 8745 | 2015 = 9226 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Sugbongcogon''' usa ka ikalima nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Misamis Oriental|Misamis Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 26.50 kilometros quadrado ug nahimutang saikalima nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 11,156 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9009. ==Mga Barangay== Ang Sugbongcogon nabahin ngadto sa napulo (10) ka [[barangay]]. * Alicomohan * Ampianga * Kaulayanan * Kidampas * Kiraging * Mangga * Mimbuahan * Poblacion * Santa Cruz * Silad ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] bm0cnvcuavkcky61ezbh9unt9r270f7 Carmen, Davao del Norte 0 3387 37017606 35029343 2026-04-10T08:11:28Z Bermelle M Boyonas 141480 Population 37017606 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_davao_del_norte_carmen.png|right|Mapa sa Davao del Norte nga nagpakita kon asa nahimutang ang Carmen]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Carmen, Davao del Norte | 1990 = 66030 | 1995 = 51055 | 2000 = 55144 | 2007 = 61656 | 2010 = 69199 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Carmen''' usa ka ikaduha nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Davao del Norte|Davao del Norte]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 88,745 ka tawo sa 11,073 ka bubong. ==Mga barangay== Ang Carmen nabahin ngadto sa 20 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Alejal * Anibongan * Asuncion (Cuatro-Cuatro) * Cebulano * Guadalupe * Ising (Pob.) * La Paz * Mabaus * Mabuhay * Magsaysay </td><td valign=top> * Mangalcal * Minda * New Camiling * San Isidro * Santo Niño * Tibulao * Tubod * Tuganay * Salvacion * Taba </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Metro Davao}} {{Davao del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Davao del Norte]] ayyne3pd40gi69vzzkmjzd7vfz691fj Magsaysay, Davao del Sur 0 3418 37017599 35033028 2026-04-10T08:09:43Z Bermelle M Boyonas 141480 Population 37017599 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_davao del sur_magsaysay.png|right|Mapa sa Davao del Sur nga nagpakita kon asa nahimutang ang Magsaysay]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Magsaysay, Davao del Sur | 1990 = 38531 | 1995 = 41979 | 2000 = 43172 | 2007 = 45005 | 2010 = 49141 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Magsaysay''' usa ka ikatulo nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Davao del Sur|Davao del Sur]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 57,936 ka tawo sa 9,066 ka bubong. ==Mga barangay== Ang Magsaysay nabahin ngadto sa 22 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Bacungan * Balnate * Barayong * Blocon * Dalawinon * Dalumay * Glamang * Kanapulo * Kasuga * Lower Bala * Mabini </td><td valign=top> * Malawanit * Malongon * New Ilocos * Poblacion * San Isidro * San Miguel * Tacul * Tagaytay * Upper Bala * Maibo * New Opon </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Davao del Sur}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Davao del Sur]] duu919yp0ba9yl983j4gdq10nuwxtag Santa Maria, Davao Occidental 0 3424 37017651 35033352 2026-04-10T08:21:57Z Bermelle M Boyonas 141480 37017651 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph locator davao occidental santa maria.png|right|Mapa sa Davao Occidental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Santa Maria]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Santa Maria, Davao Occidental | 1990 = 40036 | 1995 = 41919 | 2000 = 45571 | 2007 = 48362 | 2010 = 49349 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Santa Maria''' usa ka ikatulo nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Davao Occidental|Davao Occidental]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 317,000 ka tawo sa 9,291 ka bubong. ==Mga barangay== Ang Santa Maria nabahin ngadto sa 22 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Basiawan * Buca * Cadaatan * Kidadan * Kisulad * Malalag Tubig * Mamacao * Ogpao * Poblacion * Pongpong * San Agustin </td><td valign=top> * San Antonio * San Isidro * San Juan * San Pedro * San Roque * Tanglad * Santo Niño * Santo Rosario * Datu Daligasao * Datu Intan * Kinilidan </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Davao del Sur}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Davao del Sur]] 7fza8u1elcj86fkgkscn3aciqpzb39t Cagayan de Oro 0 3436 37017509 35050449 2026-04-10T07:37:45Z Tuffpersonidk17 141479 Updated the population 37017509 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = City of Cagayan de Oro |other_name = |native_name_1 = ''Dakbayan sa Cagayan de Oro'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Lungsod ng Cagayan de Oro'' |native_name_2_lang = tl |image_skyline = |imagesize = 250px |image_caption = Ang hugna sa dalan sa Cagayan de Oro |nickname = '''City of Golden Friendship''' |image_map = Ph locator misamis oriental cagayan de oro.png |image_seal = Ph_seal_cagayandeoro.png |seal_size = 110px |mapsize = 260px |map_caption = Mapa sa [[Misamis Oriental]] diin gipakita ang [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] |latd=8 |latm=29 |lats= |latNS=N |longd=124 |longm=39 |longs= |longEW=E |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Misamis Oriental]] |subdivision_type5 = Mga Distrito |subdivision_name5 = 1ng ug ika-2 Distrito sa Dakbayan sa Cagayan de Oro |subdivision_type6 = [[Mga Baranggay]] |subdivision_name6 = 80 |established_title = Gitukod (isip lungsod) |established_date = [[1871]] |established_title1 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date1 = [[ika-15 sa Hunyo]], [[1950]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = Oscar Moreno |leader_title1 = [[Bise Mayor]] |leader_name1 = Reiner Joaquin Uy |leader_title3 = Kongresista sa 1ng Distrito |leader_name3 = [[Rolando Uy|Rolando A. Uy]] |leader_title4 = Kongresista sa ika-2 nga Distrito |leader_name4 = Maximo Rodriguez |area_total_km2 = 488.86 |elevation_m = 10.0 |population_as_of = 2007 |population_total = 553,966 |population_density_km2 = 945 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |blank_name = Mga Minubo |blank_info = CDO, CDOC, CdeO, CdO, Cag. de Oro |postal_code_type = ZIP Code |postal_code = 9000 |area_code = 8822 (MisOrTel), 88 (PLDT-PhilCom, ItalTel ug uban pa) |website = [http://www.cagayandeoro.gov.ph/'''www.cagayandeoro.gov.ph'''] |footnotes = }} Ang ''' Cagayan de Oro ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Oriental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 412.80 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2025, dunay 750,312 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9000. Ang Cagayan de Oro mao usa ka sentro sa patigayon ug pag-alagad sa [[Amihanang Mindanao]] sa [[Pilipinas]], gimatangmatang isip unang klase nga dakbayan. Mao usab ang sentro sa urbanidad sa [[Metro Cagayan de Oro]]. Minubo isip '''CdO''', '''CdOC''', '''CdeO''', o '''Cag. de Oro''', nahimutang ang dakbayan sa baybayan sa norte didto sa pulo sa Mindanao. Kining dakbayan gihimo isip sentro sa rehiyon alang sa Amihanang Mindanao. Sumala sa pag-ihap sa katawhan sa tuig 2007, adunay 553,996 ka tawo. Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro kay usa ka dakbayan nahimutang sa baybay, atubangan sa Look sa Macalajar. Didto sa habagatang bahin sa dakbayan, ang kadaghanan mao ang mga bungtod, pampang, ug ang kabukiran gikan sa lalawigan sa Bukidnon.<ref name="CDO Guide.com Cityscape">[http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html Cityscape of Cagayan de Oro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212105318/http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html |date=2010-02-12 }}</ref> Daghan ug pangalan ang dakbayan. Kini gi tawag nga "Agihanan sa Amihang Mindanao" tungod sa lugar ug maayong pasilidad alang sa salakayan, "Dakbayan sa Whitewater Rafting ug River Trekking" tungod sa mga agi sa ''river rafting'' sa tibuok tuig. Pero labaw sa tanan, ang pagka abi-abi ug pagka maayo sa mga tao nga nailhan dakbayan nga "Dakbayan sa Bulawanong Panaghigala-ay". Ang ginamhan nga selyo napatik ang pulongan. Sa iyang kaagi, ang Dakbayan sa Cagayan de Oro nakasinati ug mga panagsangka sa ika-20 nga ka siglo. Ang pagsulong sa mga Amerikano sa tuig 1990, Gubat sa Pilipinas ug Amerikano, ug Ikaduhang Gubat Kalibotanon, nagausab ang palibot sa Cagayan de Oro. Ang bug-at nga pamomba sa Ikaduhang Gubat Kalibotanon nalumpag ang lungsod. Tungod niini, naguba ang karaang St. Augustine Metropolitan Cathedral nga gigama pa sa tuig 1845, nawagtang na ang ulahing kabilin sa Katsila sa dakbayan. Adunay ubang lugar sa Pilipinas nga gibansag ug "Cagayan". Kinahanglan makabalo ang unsa ang Cagayan de Oro sa lalawigan sa Cagayan didto sa Luzon, ug Mga Pulo sa Cagayan didto sa Dagat sa Sulu. == Etimolohiya == Ang pangalan '''"Cagayan"''' giagi balik sa pag-abot sa mga prayleng Rekolektos sa tuig 1622, ang lugar didto sa Himolongan gitawag na isip cagayan. Matud pa sa dokumento sa mga Katsila sa dekada 1500, giduso ang lugar isip cagayan. Ang lugar sa [[Amihanang Mindanao]], apil ang Cagayan, gihatagan ug ecomienda alang kang Juan Griego sa ika-25 sa Enero, 1571. Ang mga maniniksik sa mga pinulungan giagi ang etimolohiya sa ngalan nga "Cagayan" nga gikan sa pinulungang Proto-Philippine, ang ugat sa kasagarang mga pinulungang Pilipinhon. Sa kining pinulungan nga Minalayo-Pinolinesyano, ang pulong nga tubig isip "Ag". Ang pulong "agus" nagpasabot ang agas sa tubig, sa ato pa ang pulong "agusan" nagpasabot ang lugar adunay agas sa tubig. Sa samang pinulungan, ang "kagay" nagpasabot ang suba ug ang "kagay-an" nagpasabot ang lugar adunay suba. Mao ang ugat nga pagalan sa Cagayan de Oro, gikuha sa usa ka dako nga suba nag-agi sa dakbayan. Gikuha sa sa nawalang ug karaang tingog nga nausab padulong "Kagayan","Karayan","Kalayan" ug uban pa. Ang mga lahi-lahing pinulungan nagpasabot tanan isin suba. <ref name="CDO Guide.com History">[http://cdoguide.com/history/history.html Cagayan Name] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212015316/http://cdoguide.com/history/history.html |date=2010-02-12 }}</ref> Si Kanhing Kongresista ug Bise-Presidente sa Pilipinas nga si [[Emmanuel Pelaez]] gipakapin ug "de Oro" sa "Cagayan" tungod pag-ilhan mga kalihukan bahin sa pagmina sa bulawan sa ilang lugar. == Klima == Ang dakbayan sa Cagayan de Oro adunay klima nga tropikal. Ang kasarangang temperatura sa tibuok tuig kay 28&nbsp;°C (82&nbsp;°F). Ang kinainitang temperatura sa dakbayan nga natala kay 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) sa Hulyo 1998. Ang dakbayan sa Cagayan de Oro madawat ug patas nga ulan sa tibuok tuig. Ag kinaugahang buwan mao ang Abril apan ang kinabasaang buwan mao ang Hulyo. Ang ting-ulan sa dakbayan nagsugod sa bulan sa Hunyo ug magtapos sa bulan sa Nobiyembre. Ang ting-uga nagsugod sa bulan sa Disiyembre ug magtapos sa bulan sa Mayo. == Katawhan == Ang mga lumulupyo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro adunay sagul sa dugo sa mga Katsila, Amerikano, Insik, ug Maranaw. Ang mga tawo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro gitawag nila mga Kagayanon. Kasagara sa mga Kagayanon adunay liwat sa Malayo ug ang uban mestiso. == Relihiyon == Ang kasagarang relihiyo sa mga lumulupyo sa Cagayan de Oro kay Kristiyanismo. Sa tanang kristiyano sa Cagayan de Oro, ang kasagarang sekta ang Katoliko Romano. Ang ubang relihiyon sa dakbayan mao ang Kristiyanismo sa ubang sekta, Islam, Buddhismo ug uban pa. Ang [[Arkidiyoses sa Cagayan de Oro (Katoliko Romano)|Arkidiyoses sa Cagayan de Oro]] mao ang usa ka arkidiyoses sa Simbahang Katoliko Romano sa Pilipinas. Kini usa ka ''Metropolitan See'' sa pulo sa Mindanao. Ang usa ka arkidiyoses gilangkob sa tulo ka lalawigang sibil sa [[Misamis Oriental]], [[Bukidnon]], ug [[Camiguin]]. == Ekonomiya == Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro mao sa usa ka malambuon nga dakbayan sa Pilipinas. Usa pud ka sentro sa patiyagon sa Amihanang Mindanao nga ang kita matag tuig umaabot sa 1.345 ka bilyones ka pesos sa tuig piskal 2006. Ang ekonomiya sa dakbayan kasagara gibase sa industriya, patigayon, pag-alagad, ug turismo. Ang Concentrix ug Arriba mao ang mga ''call centers'' nga bag-o lang giabli sa dakbayan.<ref name="Cagayan de Oro Government Website">[http://www.cagayandeoro.gov.ph/ Cagayan de Oro City Official Website<!-- Bot generated title -->]</ref> == Mga baranggay == Ang Dakbayan sa Cagayan De Oro nabahin ngadto sa 80 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agusan * Balulang * Bayabas * Bonbon * Bugo * Bulua * Camaman-an * Canitoan * Carmen * Consolacion * Cugman * Gusa * Iponan * Kauswagan * Lapasan * Lumbia * Macabalan * Macasandig * Nazareth * Patag </td><td valign=top> * Puerto * Puntod * Tablon * Baikingon * Balubal * Bayanga * Besigan * Dansolihon * F.S. Catanico * Indahag * Mambuaya * Pagalungan * Pagatpat * Pigsag-an * San Simon * Taglimao * Tagpangi * Tignapoloan * Tuburan * Tumpagon </td><td valign=top> * Barangay 01 * Barangay 02 * Barangay 03 * Barangay 04 * Barangay 05 * Barangay 06 * Barangay 07 * Barangay 08 * Barangay 09 * Barangay 10 * Barangay 11 * Barangay 12 * Barangay 13 * Barangay 14 * Barangay 15 * Barangay 16 * Barangay 17 * Barangay 18 * Barangay 19 * Barangay 20 </td><td valign=top> * Barangay 21 * Barangay 22 * Barangay 23 * Barangay 24 * Barangay 25 * Barangay 26 * Barangay 27 * Barangay 28 * Barangay 29 * Barangay 30 * Barangay 31 * Barangay 32 * Barangay 33 * Barangay 34 * Barangay 35 * Barangay 36 * Barangay 37 * Barangay 38 * Barangay 39 * Barangay 40 </td></tr></table> == Mga Medya == *[[DXHE]] 585 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXIF]] 729 kHz (Bombo Radyo Philippines) *[[DXCC-AM]] 828 kHz (Radio Mindanao Network) *[[DXDQ-AM]] 864 kHz (Radio GMA) *[[DXIM]] (936 kHz) (Philippine Broadcasting Service) *[[DXKH]] 972 kHz (Philippine Broadcasting Corporation) *[[DXCO]] 1044 kHz (Radio Corporation of the Philippines) *[[DXCL]] 1098 kHz (Sonshine Media Network International) *[[DXRU]] 1188 kHz (Ultracraft Broadcasting Corporation) *[[DXAG-AM]] 1233 kHz (Liceo de Cagayan University ug Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXKO]] 1368 kHz (Radio Philippines Network) *[[DXSI-AM]] ([[DXDP-AM]]) 1440 kHz (Catholic Media Network) *[[DXGF]] 1539 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXJR-AM]] 1575 kHz (Mareco Broadcasting Network affiliate Crusaders Broadcasting System) (Abangan) *[[DXJD]] 105.5 MHz (Audiovisual Communicators Inc.) == Mga Gikutlo == {{reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== * {{en icon}} [http://www.cagayandeoro.gov.ph Cagayan de Oro City Government Website] * {{en icon}} [http://cagayan.elizaga.net Cagayan de Oro Socio-Economic Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070306135819/http://cagayan.elizaga.net/ |date=2007-03-06 }} * {{en icon}} [http://www.cdoguide.com Cagayan de Oro Tourist and Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071208070503/http://www.cdoguide.com/ |date=2007-12-08 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Cagayan de Oro}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] 27nwhpjx4hum5v7xozj8rvqdgg5acs4 37017559 37017509 2026-04-10T07:55:13Z Tuffpersonidk17 141479 Updated the population 37017559 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = City of Cagayan de Oro |other_name = |native_name_1 = ''Dakbayan sa Cagayan de Oro'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Lungsod ng Cagayan de Oro'' |native_name_2_lang = tl |image_skyline = |imagesize = 250px |image_caption = Ang hugna sa dalan sa Cagayan de Oro |nickname = '''City of Golden Friendship''' |image_map = Ph locator misamis oriental cagayan de oro.png |image_seal = Ph_seal_cagayandeoro.png |seal_size = 110px |mapsize = 260px |map_caption = Mapa sa [[Misamis Oriental]] diin gipakita ang [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] |latd=8 |latm=29 |lats= |latNS=N |longd=124 |longm=39 |longs= |longEW=E |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Misamis Oriental]] |subdivision_type5 = Mga Distrito |subdivision_name5 = 1ng ug ika-2 Distrito sa Dakbayan sa Cagayan de Oro |subdivision_type6 = [[Mga Baranggay]] |subdivision_name6 = 80 |established_title = Gitukod (isip lungsod) |established_date = [[1871]] |established_title1 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date1 = [[ika-15 sa Hunyo]], [[1950]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = Oscar Moreno |leader_title1 = [[Bise Mayor]] |leader_name1 = Reiner Joaquin Uy |leader_title3 = Kongresista sa 1ng Distrito |leader_name3 = [[Rolando Uy|Rolando A. Uy]] |leader_title4 = Kongresista sa ika-2 nga Distrito |leader_name4 = Maximo Rodriguez |area_total_km2 = 488.86 |elevation_m = 10.0 |population_as_of = 2007 |population_total = 553,966 |population_density_km2 = 945 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |blank_name = Mga Minubo |blank_info = CDO, CDOC, CdeO, CdO, Cag. de Oro |postal_code_type = ZIP Code |postal_code = 9000 |area_code = 8822 (MisOrTel), 88 (PLDT-PhilCom, ItalTel ug uban pa) |website = [http://www.cagayandeoro.gov.ph/'''www.cagayandeoro.gov.ph'''] |footnotes = }} Ang ''' Cagayan de Oro ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Oriental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 412.80 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 741,617 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9000. Ang Cagayan de Oro mao usa ka sentro sa patigayon ug pag-alagad sa [[Amihanang Mindanao]] sa [[Pilipinas]], gimatangmatang isip unang klase nga dakbayan. Mao usab ang sentro sa urbanidad sa [[Metro Cagayan de Oro]]. Minubo isip '''CdO''', '''CdOC''', '''CdeO''', o '''Cag. de Oro''', nahimutang ang dakbayan sa baybayan sa norte didto sa pulo sa Mindanao. Kining dakbayan gihimo isip sentro sa rehiyon alang sa Amihanang Mindanao. Sumala sa pag-ihap sa katawhan sa tuig 2007, adunay 553,996 ka tawo. Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro kay usa ka dakbayan nahimutang sa baybay, atubangan sa Look sa Macalajar. Didto sa habagatang bahin sa dakbayan, ang kadaghanan mao ang mga bungtod, pampang, ug ang kabukiran gikan sa lalawigan sa Bukidnon.<ref name="CDO Guide.com Cityscape">[http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html Cityscape of Cagayan de Oro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212105318/http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html |date=2010-02-12 }}</ref> Daghan ug pangalan ang dakbayan. Kini gi tawag nga "Agihanan sa Amihang Mindanao" tungod sa lugar ug maayong pasilidad alang sa salakayan, "Dakbayan sa Whitewater Rafting ug River Trekking" tungod sa mga agi sa ''river rafting'' sa tibuok tuig. Pero labaw sa tanan, ang pagka abi-abi ug pagka maayo sa mga tao nga nailhan dakbayan nga "Dakbayan sa Bulawanong Panaghigala-ay". Ang ginamhan nga selyo napatik ang pulongan. Sa iyang kaagi, ang Dakbayan sa Cagayan de Oro nakasinati ug mga panagsangka sa ika-20 nga ka siglo. Ang pagsulong sa mga Amerikano sa tuig 1990, Gubat sa Pilipinas ug Amerikano, ug Ikaduhang Gubat Kalibotanon, nagausab ang palibot sa Cagayan de Oro. Ang bug-at nga pamomba sa Ikaduhang Gubat Kalibotanon nalumpag ang lungsod. Tungod niini, naguba ang karaang St. Augustine Metropolitan Cathedral nga gigama pa sa tuig 1845, nawagtang na ang ulahing kabilin sa Katsila sa dakbayan. Adunay ubang lugar sa Pilipinas nga gibansag ug "Cagayan". Kinahanglan makabalo ang unsa ang Cagayan de Oro sa lalawigan sa Cagayan didto sa Luzon, ug Mga Pulo sa Cagayan didto sa Dagat sa Sulu. == Etimolohiya == Ang pangalan '''"Cagayan"''' giagi balik sa pag-abot sa mga prayleng Rekolektos sa tuig 1622, ang lugar didto sa Himolongan gitawag na isip cagayan. Matud pa sa dokumento sa mga Katsila sa dekada 1500, giduso ang lugar isip cagayan. Ang lugar sa [[Amihanang Mindanao]], apil ang Cagayan, gihatagan ug ecomienda alang kang Juan Griego sa ika-25 sa Enero, 1571. Ang mga maniniksik sa mga pinulungan giagi ang etimolohiya sa ngalan nga "Cagayan" nga gikan sa pinulungang Proto-Philippine, ang ugat sa kasagarang mga pinulungang Pilipinhon. Sa kining pinulungan nga Minalayo-Pinolinesyano, ang pulong nga tubig isip "Ag". Ang pulong "agus" nagpasabot ang agas sa tubig, sa ato pa ang pulong "agusan" nagpasabot ang lugar adunay agas sa tubig. Sa samang pinulungan, ang "kagay" nagpasabot ang suba ug ang "kagay-an" nagpasabot ang lugar adunay suba. Mao ang ugat nga pagalan sa Cagayan de Oro, gikuha sa usa ka dako nga suba nag-agi sa dakbayan. Gikuha sa sa nawalang ug karaang tingog nga nausab padulong "Kagayan","Karayan","Kalayan" ug uban pa. Ang mga lahi-lahing pinulungan nagpasabot tanan isin suba. <ref name="CDO Guide.com History">[http://cdoguide.com/history/history.html Cagayan Name] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212015316/http://cdoguide.com/history/history.html |date=2010-02-12 }}</ref> Si Kanhing Kongresista ug Bise-Presidente sa Pilipinas nga si [[Emmanuel Pelaez]] gipakapin ug "de Oro" sa "Cagayan" tungod pag-ilhan mga kalihukan bahin sa pagmina sa bulawan sa ilang lugar. == Klima == Ang dakbayan sa Cagayan de Oro adunay klima nga tropikal. Ang kasarangang temperatura sa tibuok tuig kay 28&nbsp;°C (82&nbsp;°F). Ang kinainitang temperatura sa dakbayan nga natala kay 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) sa Hulyo 1998. Ang dakbayan sa Cagayan de Oro madawat ug patas nga ulan sa tibuok tuig. Ag kinaugahang buwan mao ang Abril apan ang kinabasaang buwan mao ang Hulyo. Ang ting-ulan sa dakbayan nagsugod sa bulan sa Hunyo ug magtapos sa bulan sa Nobiyembre. Ang ting-uga nagsugod sa bulan sa Disiyembre ug magtapos sa bulan sa Mayo. == Katawhan == Ang mga lumulupyo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro adunay sagul sa dugo sa mga Katsila, Amerikano, Insik, ug Maranaw. Ang mga tawo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro gitawag nila mga Kagayanon. Kasagara sa mga Kagayanon adunay liwat sa Malayo ug ang uban mestiso. == Relihiyon == Ang kasagarang relihiyo sa mga lumulupyo sa Cagayan de Oro kay Kristiyanismo. Sa tanang kristiyano sa Cagayan de Oro, ang kasagarang sekta ang Katoliko Romano. Ang ubang relihiyon sa dakbayan mao ang Kristiyanismo sa ubang sekta, Islam, Buddhismo ug uban pa. Ang [[Arkidiyoses sa Cagayan de Oro (Katoliko Romano)|Arkidiyoses sa Cagayan de Oro]] mao ang usa ka arkidiyoses sa Simbahang Katoliko Romano sa Pilipinas. Kini usa ka ''Metropolitan See'' sa pulo sa Mindanao. Ang usa ka arkidiyoses gilangkob sa tulo ka lalawigang sibil sa [[Misamis Oriental]], [[Bukidnon]], ug [[Camiguin]]. == Ekonomiya == Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro mao sa usa ka malambuon nga dakbayan sa Pilipinas. Usa pud ka sentro sa patiyagon sa Amihanang Mindanao nga ang kita matag tuig umaabot sa 1.345 ka bilyones ka pesos sa tuig piskal 2006. Ang ekonomiya sa dakbayan kasagara gibase sa industriya, patigayon, pag-alagad, ug turismo. Ang Concentrix ug Arriba mao ang mga ''call centers'' nga bag-o lang giabli sa dakbayan.<ref name="Cagayan de Oro Government Website">[http://www.cagayandeoro.gov.ph/ Cagayan de Oro City Official Website<!-- Bot generated title -->]</ref> == Mga baranggay == Ang Dakbayan sa Cagayan De Oro nabahin ngadto sa 80 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agusan * Balulang * Bayabas * Bonbon * Bugo * Bulua * Camaman-an * Canitoan * Carmen * Consolacion * Cugman * Gusa * Iponan * Kauswagan * Lapasan * Lumbia * Macabalan * Macasandig * Nazareth * Patag </td><td valign=top> * Puerto * Puntod * Tablon * Baikingon * Balubal * Bayanga * Besigan * Dansolihon * F.S. Catanico * Indahag * Mambuaya * Pagalungan * Pagatpat * Pigsag-an * San Simon * Taglimao * Tagpangi * Tignapoloan * Tuburan * Tumpagon </td><td valign=top> * Barangay 01 * Barangay 02 * Barangay 03 * Barangay 04 * Barangay 05 * Barangay 06 * Barangay 07 * Barangay 08 * Barangay 09 * Barangay 10 * Barangay 11 * Barangay 12 * Barangay 13 * Barangay 14 * Barangay 15 * Barangay 16 * Barangay 17 * Barangay 18 * Barangay 19 * Barangay 20 </td><td valign=top> * Barangay 21 * Barangay 22 * Barangay 23 * Barangay 24 * Barangay 25 * Barangay 26 * Barangay 27 * Barangay 28 * Barangay 29 * Barangay 30 * Barangay 31 * Barangay 32 * Barangay 33 * Barangay 34 * Barangay 35 * Barangay 36 * Barangay 37 * Barangay 38 * Barangay 39 * Barangay 40 </td></tr></table> == Mga Medya == *[[DXHE]] 585 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXIF]] 729 kHz (Bombo Radyo Philippines) *[[DXCC-AM]] 828 kHz (Radio Mindanao Network) *[[DXDQ-AM]] 864 kHz (Radio GMA) *[[DXIM]] (936 kHz) (Philippine Broadcasting Service) *[[DXKH]] 972 kHz (Philippine Broadcasting Corporation) *[[DXCO]] 1044 kHz (Radio Corporation of the Philippines) *[[DXCL]] 1098 kHz (Sonshine Media Network International) *[[DXRU]] 1188 kHz (Ultracraft Broadcasting Corporation) *[[DXAG-AM]] 1233 kHz (Liceo de Cagayan University ug Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXKO]] 1368 kHz (Radio Philippines Network) *[[DXSI-AM]] ([[DXDP-AM]]) 1440 kHz (Catholic Media Network) *[[DXGF]] 1539 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXJR-AM]] 1575 kHz (Mareco Broadcasting Network affiliate Crusaders Broadcasting System) (Abangan) *[[DXJD]] 105.5 MHz (Audiovisual Communicators Inc.) == Mga Gikutlo == {{reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== * {{en icon}} [http://www.cagayandeoro.gov.ph Cagayan de Oro City Government Website] * {{en icon}} [http://cagayan.elizaga.net Cagayan de Oro Socio-Economic Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070306135819/http://cagayan.elizaga.net/ |date=2007-03-06 }} * {{en icon}} [http://www.cdoguide.com Cagayan de Oro Tourist and Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071208070503/http://www.cdoguide.com/ |date=2007-12-08 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Cagayan de Oro}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] l6cssbs9bg2dwebrnkdyoy01bleabiz 37017586 37017559 2026-04-10T08:05:14Z Bea Mauren Rodriguez 141506 Fixed typo 37017586 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = City of Cagayan de Oro |other_name = |native_name_1 = ''Dakbayan sa Cagayan de Oro'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Lungsod ng Cagayan de Oro'' |native_name_2_lang = tl |image_skyline = |imagesize = 250px |image_caption = Ang hugna sa dalan sa Cagayan de Oro |nickname = '''City of Golden Friendship''' |image_map = Ph locator misamis oriental cagayan de oro.png |image_seal = Ph_seal_cagayandeoro.png |seal_size = 110px |mapsize = 260px |map_caption = Mapa sa [[Misamis Oriental]] diin gipakita ang [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] |latd=8 |latm=29 |lats= |latNS=N |longd=124 |longm=39 |longs= |longEW=E |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Misamis Oriental]] |subdivision_type5 = Mga Distrito |subdivision_name5 = 1ng ug ika-2 Distrito sa Dakbayan sa Cagayan de Oro |subdivision_type6 = [[Mga Baranggay]] |subdivision_name6 = 80 |established_title = Gitukod (isip lungsod) |established_date = [[1871]] |established_title1 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date1 = [[ika-15 sa Hunyo]], [[1950]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = Rolando "Klarex" A. Uy |leader_title1 = [[Bise Mayor]] |leader_name1 = Jocelyn "Bebot" Rodriguez |leader_title3 = Kongresista sa 1ng Distrito |leader_name3 = [[Rolando Uy|Rolando A. Uy]] |leader_title4 = Kongresista sa ika-2 nga Distrito |leader_name4 = Maximo Rodriguez |area_total_km2 = 488.86 |elevation_m = 10.0 |population_as_of = 2007 |population_total = 553,966 |population_density_km2 = 945 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |blank_name = Mga Minubo |blank_info = CDO, CDOC, CdeO, CdO, Cag. de Oro |postal_code_type = ZIP Code |postal_code = 9000 |area_code = 8822 (MisOrTel), 88 (PLDT-PhilCom, ItalTel ug uban pa) |website = [http://www.cagayandeoro.gov.ph/'''www.cagayandeoro.gov.ph'''] |footnotes = }} Ang ''' Cagayan de Oro ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Oriental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 412.80 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 741,617 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9000. Ang Cagayan de Oro mao usa ka sentro sa patigayon ug pag-alagad sa [[Amihanang Mindanao]] sa [[Pilipinas]], gimatangmatang isip unang klase nga dakbayan. Mao usab ang sentro sa urbanidad sa [[Metro Cagayan de Oro]]. Minubo isip '''CdO''', '''CdOC''', '''CdeO''', o '''Cag. de Oro''', nahimutang ang dakbayan sa baybayan sa norte didto sa pulo sa Mindanao. Kining dakbayan gihimo isip sentro sa rehiyon alang sa Amihanang Mindanao. Sumala sa pag-ihap sa katawhan sa tuig 2007, adunay 553,996 ka tawo. Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro kay usa ka dakbayan nahimutang sa baybay, atubangan sa Look sa Macalajar. Didto sa habagatang bahin sa dakbayan, ang kadaghanan mao ang mga bungtod, pampang, ug ang kabukiran gikan sa lalawigan sa Bukidnon.<ref name="CDO Guide.com Cityscape">[http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html Cityscape of Cagayan de Oro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212105318/http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html |date=2010-02-12 }}</ref> Daghan ug pangalan ang dakbayan. Kini gi tawag nga "Agihanan sa Amihang Mindanao" tungod sa lugar ug maayong pasilidad alang sa salakayan, "Dakbayan sa Whitewater Rafting ug River Trekking" tungod sa mga agi sa ''river rafting'' sa tibuok tuig. Pero labaw sa tanan, ang pagka abi-abi ug pagka maayo sa mga tao nga nailhan dakbayan nga "Dakbayan sa Bulawanong Panaghigala-ay". Ang ginamhan nga selyo napatik ang pulongan. Sa iyang kaagi, ang Dakbayan sa Cagayan de Oro nakasinati ug mga panagsangka sa ika-20 nga ka siglo. Ang pagsulong sa mga Amerikano sa tuig 1990, Gubat sa Pilipinas ug Amerikano, ug Ikaduhang Gubat Kalibotanon, nagausab ang palibot sa Cagayan de Oro. Ang bug-at nga pamomba sa Ikaduhang Gubat Kalibotanon nalumpag ang lungsod. Tungod niini, naguba ang karaang St. Augustine Metropolitan Cathedral nga gigama pa sa tuig 1845, nawagtang na ang ulahing kabilin sa Katsila sa dakbayan. Adunay ubang lugar sa Pilipinas nga gibansag ug "Cagayan". Kinahanglan makabalo ang unsa ang Cagayan de Oro sa lalawigan sa Cagayan didto sa Luzon, ug Mga Pulo sa Cagayan didto sa Dagat sa Sulu. == Etimolohiya == Ang pangalan '''"Cagayan"''' giagi balik sa pag-abot sa mga prayleng Rekolektos sa tuig 1622, ang lugar didto sa Himolongan gitawag na isip cagayan. Matud pa sa dokumento sa mga Katsila sa dekada 1500, giduso ang lugar isip cagayan. Ang lugar sa [[Amihanang Mindanao]], apil ang Cagayan, gihatagan ug ecomienda alang kang Juan Griego sa ika-25 sa Enero, 1571. Ang mga maniniksik sa mga pinulungan giagi ang etimolohiya sa ngalan nga "Cagayan" nga gikan sa pinulungang Proto-Philippine, ang ugat sa kasagarang mga pinulungang Pilipinhon. Sa kining pinulungan nga Minalayo-Pinolinesyano, ang pulong nga tubig isip "Ag". Ang pulong "agus" nagpasabot ang agas sa tubig, sa ato pa ang pulong "agusan" nagpasabot ang lugar adunay agas sa tubig. Sa samang pinulungan, ang "kagay" nagpasabot ang suba ug ang "kagay-an" nagpasabot ang lugar adunay suba. Mao ang ugat nga pagalan sa Cagayan de Oro, gikuha sa usa ka dako nga suba nag-agi sa dakbayan. Gikuha sa sa nawalang ug karaang tingog nga nausab padulong "Kagayan","Karayan","Kalayan" ug uban pa. Ang mga lahi-lahing pinulungan nagpasabot tanan isin suba. <ref name="CDO Guide.com History">[http://cdoguide.com/history/history.html Cagayan Name] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212015316/http://cdoguide.com/history/history.html |date=2010-02-12 }}</ref> Si Kanhing Kongresista ug Bise-Presidente sa Pilipinas nga si [[Emmanuel Pelaez]] gipakapin ug "de Oro" sa "Cagayan" tungod pag-ilhan mga kalihukan bahin sa pagmina sa bulawan sa ilang lugar. == Klima == Ang dakbayan sa Cagayan de Oro adunay klima nga tropikal. Ang kasarangang temperatura sa tibuok tuig kay 28&nbsp;°C (82&nbsp;°F). Ang kinainitang temperatura sa dakbayan nga natala kay 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) sa Hulyo 1998. Ang dakbayan sa Cagayan de Oro madawat ug patas nga ulan sa tibuok tuig. Ag kinaugahang buwan mao ang Abril apan ang kinabasaang buwan mao ang Hulyo. Ang ting-ulan sa dakbayan nagsugod sa bulan sa Hunyo ug magtapos sa bulan sa Nobiyembre. Ang ting-uga nagsugod sa bulan sa Disiyembre ug magtapos sa bulan sa Mayo. == Katawhan == Ang mga lumulupyo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro adunay sagul sa dugo sa mga Katsila, Amerikano, Insik, ug Maranaw. Ang mga tawo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro gitawag nila mga Kagayanon. Kasagara sa mga Kagayanon adunay liwat sa Malayo ug ang uban mestiso. == Relihiyon == Ang kasagarang relihiyo sa mga lumulupyo sa Cagayan de Oro kay Kristiyanismo. Sa tanang kristiyano sa Cagayan de Oro, ang kasagarang sekta ang Katoliko Romano. Ang ubang relihiyon sa dakbayan mao ang Kristiyanismo sa ubang sekta, Islam, Buddhismo ug uban pa. Ang [[Arkidiyoses sa Cagayan de Oro (Katoliko Romano)|Arkidiyoses sa Cagayan de Oro]] mao ang usa ka arkidiyoses sa Simbahang Katoliko Romano sa Pilipinas. Kini usa ka ''Metropolitan See'' sa pulo sa Mindanao. Ang usa ka arkidiyoses gilangkob sa tulo ka lalawigang sibil sa [[Misamis Oriental]], [[Bukidnon]], ug [[Camiguin]]. == Ekonomiya == Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro mao sa usa ka malambuon nga dakbayan sa Pilipinas. Usa pud ka sentro sa patiyagon sa Amihanang Mindanao nga ang kita matag tuig umaabot sa 1.345 ka bilyones ka pesos sa tuig piskal 2006. Ang ekonomiya sa dakbayan kasagara gibase sa industriya, patigayon, pag-alagad, ug turismo. Ang Concentrix ug Arriba mao ang mga ''call centers'' nga bag-o lang giabli sa dakbayan.<ref name="Cagayan de Oro Government Website">[http://www.cagayandeoro.gov.ph/ Cagayan de Oro City Official Website<!-- Bot generated title -->]</ref> == Mga baranggay == Ang Dakbayan sa Cagayan De Oro nabahin ngadto sa 80 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agusan * Balulang * Bayabas * Bonbon * Bugo * Bulua * Camaman-an * Canitoan * Carmen * Consolacion * Cugman * Gusa * Iponan * Kauswagan * Lapasan * Lumbia * Macabalan * Macasandig * Nazareth * Patag </td><td valign=top> * Puerto * Puntod * Tablon * Baikingon * Balubal * Bayanga * Besigan * Dansolihon * F.S. Catanico * Indahag * Mambuaya * Pagalungan * Pagatpat * Pigsag-an * San Simon * Taglimao * Tagpangi * Tignapoloan * Tuburan * Tumpagon </td><td valign=top> * Barangay 01 * Barangay 02 * Barangay 03 * Barangay 04 * Barangay 05 * Barangay 06 * Barangay 07 * Barangay 08 * Barangay 09 * Barangay 10 * Barangay 11 * Barangay 12 * Barangay 13 * Barangay 14 * Barangay 15 * Barangay 16 * Barangay 17 * Barangay 18 * Barangay 19 * Barangay 20 </td><td valign=top> * Barangay 21 * Barangay 22 * Barangay 23 * Barangay 24 * Barangay 25 * Barangay 26 * Barangay 27 * Barangay 28 * Barangay 29 * Barangay 30 * Barangay 31 * Barangay 32 * Barangay 33 * Barangay 34 * Barangay 35 * Barangay 36 * Barangay 37 * Barangay 38 * Barangay 39 * Barangay 40 </td></tr></table> == Mga Medya == *[[DXHE]] 585 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXIF]] 729 kHz (Bombo Radyo Philippines) *[[DXCC-AM]] 828 kHz (Radio Mindanao Network) *[[DXDQ-AM]] 864 kHz (Radio GMA) *[[DXIM]] (936 kHz) (Philippine Broadcasting Service) *[[DXKH]] 972 kHz (Philippine Broadcasting Corporation) *[[DXCO]] 1044 kHz (Radio Corporation of the Philippines) *[[DXCL]] 1098 kHz (Sonshine Media Network International) *[[DXRU]] 1188 kHz (Ultracraft Broadcasting Corporation) *[[DXAG-AM]] 1233 kHz (Liceo de Cagayan University ug Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXKO]] 1368 kHz (Radio Philippines Network) *[[DXSI-AM]] ([[DXDP-AM]]) 1440 kHz (Catholic Media Network) *[[DXGF]] 1539 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXJR-AM]] 1575 kHz (Mareco Broadcasting Network affiliate Crusaders Broadcasting System) (Abangan) *[[DXJD]] 105.5 MHz (Audiovisual Communicators Inc.) == Mga Gikutlo == {{reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== * {{en icon}} [http://www.cagayandeoro.gov.ph Cagayan de Oro City Government Website] * {{en icon}} [http://cagayan.elizaga.net Cagayan de Oro Socio-Economic Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070306135819/http://cagayan.elizaga.net/ |date=2007-03-06 }} * {{en icon}} [http://www.cdoguide.com Cagayan de Oro Tourist and Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071208070503/http://www.cdoguide.com/ |date=2007-12-08 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Cagayan de Oro}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] j4mgno0o2jg02kvc5z4z6951enae8ko 37017601 37017586 2026-04-10T08:10:34Z Goobsdoodle 141481 Other title for Cagayan de Oro 37017601 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = City of Cagayan de Oro |other_name =City of Gold |native_name_1 = ''Dakbayan sa Cagayan de Oro'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Lungsod ng Cagayan de Oro'' |native_name_2_lang = tl |image_skyline = |imagesize = 250px |image_caption = Ang hugna sa dalan sa Cagayan de Oro |nickname = '''City of Golden Friendship''' |image_map = Ph locator misamis oriental cagayan de oro.png |image_seal = Ph_seal_cagayandeoro.png |seal_size = 110px |mapsize = 260px |map_caption = Mapa sa [[Misamis Oriental]] diin gipakita ang [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] |latd=8 |latm=29 |lats= |latNS=N |longd=124 |longm=39 |longs= |longEW=E |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Misamis Oriental]] |subdivision_type5 = Mga Distrito |subdivision_name5 = 1ng ug ika-2 Distrito sa Dakbayan sa Cagayan de Oro |subdivision_type6 = [[Mga Baranggay]] |subdivision_name6 = 80 |established_title = Gitukod (isip lungsod) |established_date = [[1871]] |established_title1 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date1 = [[ika-15 sa Hunyo]], [[1950]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = Rolando "Klarex" A. Uy |leader_title1 = [[Bise Mayor]] |leader_name1 = Jocelyn "Bebot" Rodriguez |leader_title3 = Kongresista sa 1ng Distrito |leader_name3 = [[Rolando Uy|Rolando A. Uy]] |leader_title4 = Kongresista sa ika-2 nga Distrito |leader_name4 = Maximo Rodriguez |area_total_km2 = 488.86 |elevation_m = 10.0 |population_as_of = 2007 |population_total = 553,966 |population_density_km2 = 945 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |blank_name = Mga Minubo |blank_info = CDO, CDOC, CdeO, CdO, Cag. de Oro |postal_code_type = ZIP Code |postal_code = 9000 |area_code = 8822 (MisOrTel), 88 (PLDT-PhilCom, ItalTel ug uban pa) |website = [http://www.cagayandeoro.gov.ph/'''www.cagayandeoro.gov.ph'''] |footnotes = }} Ang ''' Cagayan de Oro ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Oriental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 412.80 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 741,617 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9000. Ang Cagayan de Oro mao usa ka sentro sa patigayon ug pag-alagad sa [[Amihanang Mindanao]] sa [[Pilipinas]], gimatangmatang isip unang klase nga dakbayan. Mao usab ang sentro sa urbanidad sa [[Metro Cagayan de Oro]]. Minubo isip '''CdO''', '''CdOC''', '''CdeO''', o '''Cag. de Oro''', nahimutang ang dakbayan sa baybayan sa norte didto sa pulo sa Mindanao. Kining dakbayan gihimo isip sentro sa rehiyon alang sa Amihanang Mindanao. Sumala sa pag-ihap sa katawhan sa tuig 2007, adunay 553,996 ka tawo. Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro kay usa ka dakbayan nahimutang sa baybay, atubangan sa Look sa Macalajar. Didto sa habagatang bahin sa dakbayan, ang kadaghanan mao ang mga bungtod, pampang, ug ang kabukiran gikan sa lalawigan sa Bukidnon.<ref name="CDO Guide.com Cityscape">[http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html Cityscape of Cagayan de Oro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212105318/http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html |date=2010-02-12 }}</ref> Daghan ug pangalan ang dakbayan. Kini gi tawag nga "Agihanan sa Amihang Mindanao" tungod sa lugar ug maayong pasilidad alang sa salakayan, "Dakbayan sa Whitewater Rafting ug River Trekking" tungod sa mga agi sa ''river rafting'' sa tibuok tuig. Pero labaw sa tanan, ang pagka abi-abi ug pagka maayo sa mga tao nga nailhan dakbayan nga "Dakbayan sa Bulawanong Panaghigala-ay". Ang ginamhan nga selyo napatik ang pulongan. Sa iyang kaagi, ang Dakbayan sa Cagayan de Oro nakasinati ug mga panagsangka sa ika-20 nga ka siglo. Ang pagsulong sa mga Amerikano sa tuig 1990, Gubat sa Pilipinas ug Amerikano, ug Ikaduhang Gubat Kalibotanon, nagausab ang palibot sa Cagayan de Oro. Ang bug-at nga pamomba sa Ikaduhang Gubat Kalibotanon nalumpag ang lungsod. Tungod niini, naguba ang karaang St. Augustine Metropolitan Cathedral nga gigama pa sa tuig 1845, nawagtang na ang ulahing kabilin sa Katsila sa dakbayan. Adunay ubang lugar sa Pilipinas nga gibansag ug "Cagayan". Kinahanglan makabalo ang unsa ang Cagayan de Oro sa lalawigan sa Cagayan didto sa Luzon, ug Mga Pulo sa Cagayan didto sa Dagat sa Sulu. == Etimolohiya == Ang pangalan '''"Cagayan"''' giagi balik sa pag-abot sa mga prayleng Rekolektos sa tuig 1622, ang lugar didto sa Himolongan gitawag na isip cagayan. Matud pa sa dokumento sa mga Katsila sa dekada 1500, giduso ang lugar isip cagayan. Ang lugar sa [[Amihanang Mindanao]], apil ang Cagayan, gihatagan ug ecomienda alang kang Juan Griego sa ika-25 sa Enero, 1571. Ang mga maniniksik sa mga pinulungan giagi ang etimolohiya sa ngalan nga "Cagayan" nga gikan sa pinulungang Proto-Philippine, ang ugat sa kasagarang mga pinulungang Pilipinhon. Sa kining pinulungan nga Minalayo-Pinolinesyano, ang pulong nga tubig isip "Ag". Ang pulong "agus" nagpasabot ang agas sa tubig, sa ato pa ang pulong "agusan" nagpasabot ang lugar adunay agas sa tubig. Sa samang pinulungan, ang "kagay" nagpasabot ang suba ug ang "kagay-an" nagpasabot ang lugar adunay suba. Mao ang ugat nga pagalan sa Cagayan de Oro, gikuha sa usa ka dako nga suba nag-agi sa dakbayan. Gikuha sa sa nawalang ug karaang tingog nga nausab padulong "Kagayan","Karayan","Kalayan" ug uban pa. Ang mga lahi-lahing pinulungan nagpasabot tanan isin suba. <ref name="CDO Guide.com History">[http://cdoguide.com/history/history.html Cagayan Name] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212015316/http://cdoguide.com/history/history.html |date=2010-02-12 }}</ref> Si Kanhing Kongresista ug Bise-Presidente sa Pilipinas nga si [[Emmanuel Pelaez]] gipakapin ug "de Oro" sa "Cagayan" tungod pag-ilhan mga kalihukan bahin sa pagmina sa bulawan sa ilang lugar. == Klima == Ang dakbayan sa Cagayan de Oro adunay klima nga tropikal. Ang kasarangang temperatura sa tibuok tuig kay 28&nbsp;°C (82&nbsp;°F). Ang kinainitang temperatura sa dakbayan nga natala kay 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) sa Hulyo 1998. Ang dakbayan sa Cagayan de Oro madawat ug patas nga ulan sa tibuok tuig. Ag kinaugahang buwan mao ang Abril apan ang kinabasaang buwan mao ang Hulyo. Ang ting-ulan sa dakbayan nagsugod sa bulan sa Hunyo ug magtapos sa bulan sa Nobiyembre. Ang ting-uga nagsugod sa bulan sa Disiyembre ug magtapos sa bulan sa Mayo. == Katawhan == Ang mga lumulupyo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro adunay sagul sa dugo sa mga Katsila, Amerikano, Insik, ug Maranaw. Ang mga tawo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro gitawag nila mga Kagayanon. Kasagara sa mga Kagayanon adunay liwat sa Malayo ug ang uban mestiso. == Relihiyon == Ang kasagarang relihiyo sa mga lumulupyo sa Cagayan de Oro kay Kristiyanismo. Sa tanang kristiyano sa Cagayan de Oro, ang kasagarang sekta ang Katoliko Romano. Ang ubang relihiyon sa dakbayan mao ang Kristiyanismo sa ubang sekta, Islam, Buddhismo ug uban pa. Ang [[Arkidiyoses sa Cagayan de Oro (Katoliko Romano)|Arkidiyoses sa Cagayan de Oro]] mao ang usa ka arkidiyoses sa Simbahang Katoliko Romano sa Pilipinas. Kini usa ka ''Metropolitan See'' sa pulo sa Mindanao. Ang usa ka arkidiyoses gilangkob sa tulo ka lalawigang sibil sa [[Misamis Oriental]], [[Bukidnon]], ug [[Camiguin]]. == Ekonomiya == Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro mao sa usa ka malambuon nga dakbayan sa Pilipinas. Usa pud ka sentro sa patiyagon sa Amihanang Mindanao nga ang kita matag tuig umaabot sa 1.345 ka bilyones ka pesos sa tuig piskal 2006. Ang ekonomiya sa dakbayan kasagara gibase sa industriya, patigayon, pag-alagad, ug turismo. Ang Concentrix ug Arriba mao ang mga ''call centers'' nga bag-o lang giabli sa dakbayan.<ref name="Cagayan de Oro Government Website">[http://www.cagayandeoro.gov.ph/ Cagayan de Oro City Official Website<!-- Bot generated title -->]</ref> == Mga baranggay == Ang Dakbayan sa Cagayan De Oro nabahin ngadto sa 80 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agusan * Balulang * Bayabas * Bonbon * Bugo * Bulua * Camaman-an * Canitoan * Carmen * Consolacion * Cugman * Gusa * Iponan * Kauswagan * Lapasan * Lumbia * Macabalan * Macasandig * Nazareth * Patag </td><td valign=top> * Puerto * Puntod * Tablon * Baikingon * Balubal * Bayanga * Besigan * Dansolihon * F.S. Catanico * Indahag * Mambuaya * Pagalungan * Pagatpat * Pigsag-an * San Simon * Taglimao * Tagpangi * Tignapoloan * Tuburan * Tumpagon </td><td valign=top> * Barangay 01 * Barangay 02 * Barangay 03 * Barangay 04 * Barangay 05 * Barangay 06 * Barangay 07 * Barangay 08 * Barangay 09 * Barangay 10 * Barangay 11 * Barangay 12 * Barangay 13 * Barangay 14 * Barangay 15 * Barangay 16 * Barangay 17 * Barangay 18 * Barangay 19 * Barangay 20 </td><td valign=top> * Barangay 21 * Barangay 22 * Barangay 23 * Barangay 24 * Barangay 25 * Barangay 26 * Barangay 27 * Barangay 28 * Barangay 29 * Barangay 30 * Barangay 31 * Barangay 32 * Barangay 33 * Barangay 34 * Barangay 35 * Barangay 36 * Barangay 37 * Barangay 38 * Barangay 39 * Barangay 40 </td></tr></table> == Mga Medya == *[[DXHE]] 585 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXIF]] 729 kHz (Bombo Radyo Philippines) *[[DXCC-AM]] 828 kHz (Radio Mindanao Network) *[[DXDQ-AM]] 864 kHz (Radio GMA) *[[DXIM]] (936 kHz) (Philippine Broadcasting Service) *[[DXKH]] 972 kHz (Philippine Broadcasting Corporation) *[[DXCO]] 1044 kHz (Radio Corporation of the Philippines) *[[DXCL]] 1098 kHz (Sonshine Media Network International) *[[DXRU]] 1188 kHz (Ultracraft Broadcasting Corporation) *[[DXAG-AM]] 1233 kHz (Liceo de Cagayan University ug Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXKO]] 1368 kHz (Radio Philippines Network) *[[DXSI-AM]] ([[DXDP-AM]]) 1440 kHz (Catholic Media Network) *[[DXGF]] 1539 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXJR-AM]] 1575 kHz (Mareco Broadcasting Network affiliate Crusaders Broadcasting System) (Abangan) *[[DXJD]] 105.5 MHz (Audiovisual Communicators Inc.) == Mga Gikutlo == {{reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== * {{en icon}} [http://www.cagayandeoro.gov.ph Cagayan de Oro City Government Website] * {{en icon}} [http://cagayan.elizaga.net Cagayan de Oro Socio-Economic Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070306135819/http://cagayan.elizaga.net/ |date=2007-03-06 }} * {{en icon}} [http://www.cdoguide.com Cagayan de Oro Tourist and Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071208070503/http://www.cdoguide.com/ |date=2007-12-08 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Cagayan de Oro}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] 23gc8kkrxdys84eqa786nwanhnk86ul 37017613 37017601 2026-04-10T08:14:07Z Bea Mauren Rodriguez 141506 Fixed typo 37017613 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = City of Cagayan de Oro |other_name =City of Gold |native_name_1 = ''Dakbayan sa Cagayan de Oro'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Lungsod ng Cagayan de Oro'' |native_name_2_lang = tl |image_skyline = |imagesize = 250px |image_caption = Ang hugna sa dalan sa Cagayan de Oro |nickname = '''City of Golden Friendship''' |image_map = Ph locator misamis oriental cagayan de oro.png |image_seal = Ph_seal_cagayandeoro.png |seal_size = 110px |mapsize = 260px |map_caption = Mapa sa [[Misamis Oriental]] diin gipakita ang [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] |latd=8 |latm=29 |lats= |latNS=N |longd=124 |longm=39 |longs= |longEW=E |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Misamis Oriental]] |subdivision_type5 = Mga Distrito |subdivision_name5 = 1ng ug ika-2 Distrito sa Dakbayan sa Cagayan de Oro |subdivision_type6 = [[Mga Baranggay]] |subdivision_name6 = 80 |established_title = Gitukod (isip lungsod) |established_date = [[1871]] |established_title1 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date1 = [[ika-15 sa Hunyo]], [[1950]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = Rolando "Klarex" A. Uy |leader_title1 = [[Bise Mayor]] |leader_name1 = Jocelyn "Bebot" Rodriguez |leader_title3 = Kongresista sa 1ng Distrito |leader_name3 = Atty. Lordan Suan |leader_title4 = Kongresista sa ika-2 nga Distrito |leader_name4 = Rufus Rodriguez |area_total_km2 = 488.86 |elevation_m = 10.0 |population_as_of = 2007 |population_total = 553,966 |population_density_km2 = 945 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |blank_name = Mga Minubo |blank_info = CDO, CDOC, CdeO, CdO, Cag. de Oro |postal_code_type = ZIP Code |postal_code = 9000 |area_code = 8822 (MisOrTel), 88 (PLDT-PhilCom, ItalTel ug uban pa) |website = [http://www.cagayandeoro.gov.ph/'''www.cagayandeoro.gov.ph'''] |footnotes = }} Ang ''' Cagayan de Oro ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Oriental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 412.80 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 741,617 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9000. Ang Cagayan de Oro mao usa ka sentro sa patigayon ug pag-alagad sa [[Amihanang Mindanao]] sa [[Pilipinas]], gimatangmatang isip unang klase nga dakbayan. Mao usab ang sentro sa urbanidad sa [[Metro Cagayan de Oro]]. Minubo isip '''CdO''', '''CdOC''', '''CdeO''', o '''Cag. de Oro''', nahimutang ang dakbayan sa baybayan sa norte didto sa pulo sa Mindanao. Kining dakbayan gihimo isip sentro sa rehiyon alang sa Amihanang Mindanao. Sumala sa pag-ihap sa katawhan sa tuig 2007, adunay 553,996 ka tawo. Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro kay usa ka dakbayan nahimutang sa baybay, atubangan sa Look sa Macalajar. Didto sa habagatang bahin sa dakbayan, ang kadaghanan mao ang mga bungtod, pampang, ug ang kabukiran gikan sa lalawigan sa Bukidnon.<ref name="CDO Guide.com Cityscape">[http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html Cityscape of Cagayan de Oro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212105318/http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html |date=2010-02-12 }}</ref> Daghan ug pangalan ang dakbayan. Kini gi tawag nga "Agihanan sa Amihang Mindanao" tungod sa lugar ug maayong pasilidad alang sa salakayan, "Dakbayan sa Whitewater Rafting ug River Trekking" tungod sa mga agi sa ''river rafting'' sa tibuok tuig. Pero labaw sa tanan, ang pagka abi-abi ug pagka maayo sa mga tao nga nailhan dakbayan nga "Dakbayan sa Bulawanong Panaghigala-ay". Ang ginamhan nga selyo napatik ang pulongan. Sa iyang kaagi, ang Dakbayan sa Cagayan de Oro nakasinati ug mga panagsangka sa ika-20 nga ka siglo. Ang pagsulong sa mga Amerikano sa tuig 1990, Gubat sa Pilipinas ug Amerikano, ug Ikaduhang Gubat Kalibotanon, nagausab ang palibot sa Cagayan de Oro. Ang bug-at nga pamomba sa Ikaduhang Gubat Kalibotanon nalumpag ang lungsod. Tungod niini, naguba ang karaang St. Augustine Metropolitan Cathedral nga gigama pa sa tuig 1845, nawagtang na ang ulahing kabilin sa Katsila sa dakbayan. Adunay ubang lugar sa Pilipinas nga gibansag ug "Cagayan". Kinahanglan makabalo ang unsa ang Cagayan de Oro sa lalawigan sa Cagayan didto sa Luzon, ug Mga Pulo sa Cagayan didto sa Dagat sa Sulu. == Etimolohiya == Ang pangalan '''"Cagayan"''' giagi balik sa pag-abot sa mga prayleng Rekolektos sa tuig 1622, ang lugar didto sa Himolongan gitawag na isip cagayan. Matud pa sa dokumento sa mga Katsila sa dekada 1500, giduso ang lugar isip cagayan. Ang lugar sa [[Amihanang Mindanao]], apil ang Cagayan, gihatagan ug ecomienda alang kang Juan Griego sa ika-25 sa Enero, 1571. Ang mga maniniksik sa mga pinulungan giagi ang etimolohiya sa ngalan nga "Cagayan" nga gikan sa pinulungang Proto-Philippine, ang ugat sa kasagarang mga pinulungang Pilipinhon. Sa kining pinulungan nga Minalayo-Pinolinesyano, ang pulong nga tubig isip "Ag". Ang pulong "agus" nagpasabot ang agas sa tubig, sa ato pa ang pulong "agusan" nagpasabot ang lugar adunay agas sa tubig. Sa samang pinulungan, ang "kagay" nagpasabot ang suba ug ang "kagay-an" nagpasabot ang lugar adunay suba. Mao ang ugat nga pagalan sa Cagayan de Oro, gikuha sa usa ka dako nga suba nag-agi sa dakbayan. Gikuha sa sa nawalang ug karaang tingog nga nausab padulong "Kagayan","Karayan","Kalayan" ug uban pa. Ang mga lahi-lahing pinulungan nagpasabot tanan isin suba. <ref name="CDO Guide.com History">[http://cdoguide.com/history/history.html Cagayan Name] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212015316/http://cdoguide.com/history/history.html |date=2010-02-12 }}</ref> Si Kanhing Kongresista ug Bise-Presidente sa Pilipinas nga si [[Emmanuel Pelaez]] gipakapin ug "de Oro" sa "Cagayan" tungod pag-ilhan mga kalihukan bahin sa pagmina sa bulawan sa ilang lugar. == Klima == Ang dakbayan sa Cagayan de Oro adunay klima nga tropikal. Ang kasarangang temperatura sa tibuok tuig kay 28&nbsp;°C (82&nbsp;°F). Ang kinainitang temperatura sa dakbayan nga natala kay 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) sa Hulyo 1998. Ang dakbayan sa Cagayan de Oro madawat ug patas nga ulan sa tibuok tuig. Ag kinaugahang buwan mao ang Abril apan ang kinabasaang buwan mao ang Hulyo. Ang ting-ulan sa dakbayan nagsugod sa bulan sa Hunyo ug magtapos sa bulan sa Nobiyembre. Ang ting-uga nagsugod sa bulan sa Disiyembre ug magtapos sa bulan sa Mayo. == Katawhan == Ang mga lumulupyo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro adunay sagul sa dugo sa mga Katsila, Amerikano, Insik, ug Maranaw. Ang mga tawo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro gitawag nila mga Kagayanon. Kasagara sa mga Kagayanon adunay liwat sa Malayo ug ang uban mestiso. == Relihiyon == Ang kasagarang relihiyo sa mga lumulupyo sa Cagayan de Oro kay Kristiyanismo. Sa tanang kristiyano sa Cagayan de Oro, ang kasagarang sekta ang Katoliko Romano. Ang ubang relihiyon sa dakbayan mao ang Kristiyanismo sa ubang sekta, Islam, Buddhismo ug uban pa. Ang [[Arkidiyoses sa Cagayan de Oro (Katoliko Romano)|Arkidiyoses sa Cagayan de Oro]] mao ang usa ka arkidiyoses sa Simbahang Katoliko Romano sa Pilipinas. Kini usa ka ''Metropolitan See'' sa pulo sa Mindanao. Ang usa ka arkidiyoses gilangkob sa tulo ka lalawigang sibil sa [[Misamis Oriental]], [[Bukidnon]], ug [[Camiguin]]. == Ekonomiya == Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro mao sa usa ka malambuon nga dakbayan sa Pilipinas. Usa pud ka sentro sa patiyagon sa Amihanang Mindanao nga ang kita matag tuig umaabot sa 1.345 ka bilyones ka pesos sa tuig piskal 2006. Ang ekonomiya sa dakbayan kasagara gibase sa industriya, patigayon, pag-alagad, ug turismo. Ang Concentrix ug Arriba mao ang mga ''call centers'' nga bag-o lang giabli sa dakbayan.<ref name="Cagayan de Oro Government Website">[http://www.cagayandeoro.gov.ph/ Cagayan de Oro City Official Website<!-- Bot generated title -->]</ref> == Mga baranggay == Ang Dakbayan sa Cagayan De Oro nabahin ngadto sa 80 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agusan * Balulang * Bayabas * Bonbon * Bugo * Bulua * Camaman-an * Canitoan * Carmen * Consolacion * Cugman * Gusa * Iponan * Kauswagan * Lapasan * Lumbia * Macabalan * Macasandig * Nazareth * Patag </td><td valign=top> * Puerto * Puntod * Tablon * Baikingon * Balubal * Bayanga * Besigan * Dansolihon * F.S. Catanico * Indahag * Mambuaya * Pagalungan * Pagatpat * Pigsag-an * San Simon * Taglimao * Tagpangi * Tignapoloan * Tuburan * Tumpagon </td><td valign=top> * Barangay 01 * Barangay 02 * Barangay 03 * Barangay 04 * Barangay 05 * Barangay 06 * Barangay 07 * Barangay 08 * Barangay 09 * Barangay 10 * Barangay 11 * Barangay 12 * Barangay 13 * Barangay 14 * Barangay 15 * Barangay 16 * Barangay 17 * Barangay 18 * Barangay 19 * Barangay 20 </td><td valign=top> * Barangay 21 * Barangay 22 * Barangay 23 * Barangay 24 * Barangay 25 * Barangay 26 * Barangay 27 * Barangay 28 * Barangay 29 * Barangay 30 * Barangay 31 * Barangay 32 * Barangay 33 * Barangay 34 * Barangay 35 * Barangay 36 * Barangay 37 * Barangay 38 * Barangay 39 * Barangay 40 </td></tr></table> == Mga Medya == *[[DXHE]] 585 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXIF]] 729 kHz (Bombo Radyo Philippines) *[[DXCC-AM]] 828 kHz (Radio Mindanao Network) *[[DXDQ-AM]] 864 kHz (Radio GMA) *[[DXIM]] (936 kHz) (Philippine Broadcasting Service) *[[DXKH]] 972 kHz (Philippine Broadcasting Corporation) *[[DXCO]] 1044 kHz (Radio Corporation of the Philippines) *[[DXCL]] 1098 kHz (Sonshine Media Network International) *[[DXRU]] 1188 kHz (Ultracraft Broadcasting Corporation) *[[DXAG-AM]] 1233 kHz (Liceo de Cagayan University ug Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXKO]] 1368 kHz (Radio Philippines Network) *[[DXSI-AM]] ([[DXDP-AM]]) 1440 kHz (Catholic Media Network) *[[DXGF]] 1539 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXJR-AM]] 1575 kHz (Mareco Broadcasting Network affiliate Crusaders Broadcasting System) (Abangan) *[[DXJD]] 105.5 MHz (Audiovisual Communicators Inc.) == Mga Gikutlo == {{reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== * {{en icon}} [http://www.cagayandeoro.gov.ph Cagayan de Oro City Government Website] * {{en icon}} [http://cagayan.elizaga.net Cagayan de Oro Socio-Economic Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070306135819/http://cagayan.elizaga.net/ |date=2007-03-06 }} * {{en icon}} [http://www.cdoguide.com Cagayan de Oro Tourist and Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071208070503/http://www.cdoguide.com/ |date=2007-12-08 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Cagayan de Oro}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] b7nqcoai4bz6fnlxfcqs651y1e039m0 37017636 37017613 2026-04-10T08:18:55Z Bea Mauren Rodriguez 141506 Fixed typo 37017636 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = City of Cagayan de Oro |other_name =City of Gold |native_name_1 = ''Dakbayan sa Cagayan de Oro'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Lungsod ng Cagayan de Oro'' |native_name_2_lang = tl |image_skyline = |imagesize = 250px |image_caption = Ang hugna sa dalan sa Cagayan de Oro |nickname = '''City of Golden Friendship''' |image_map = Ph locator misamis oriental cagayan de oro.png |image_seal = Ph_seal_cagayandeoro.png |seal_size = 110px |mapsize = 260px |map_caption = Mapa sa [[Misamis Oriental]] diin gipakita ang [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] |latd=8 |latm=29 |lats= |latNS=N |longd=124 |longm=39 |longs= |longEW=E |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Misamis Oriental]] |subdivision_type5 = Mga Distrito |subdivision_name5 = 1ng ug ika-2 Distrito sa Dakbayan sa Cagayan de Oro |subdivision_type6 = [[Mga Baranggay]] |subdivision_name6 = 80 |established_title = Gitukod (isip lungsod) |established_date = [[1871]] |established_title1 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date1 = [[ika-15 sa Hunyo]], [[1950]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = Rolando "Klarex" A. Uy |leader_title1 = [[Bise Mayor]] |leader_name1 = Jocelyn "Bebot" Rodriguez |leader_title3 = Kongresista sa 1ng Distrito |leader_name3 = Atty. Lordan Suan |leader_title4 = Kongresista sa ika-2 nga Distrito |leader_name4 = Rufus Rodriguez |area_total_km2 = 488.86 |elevation_m = 10.0 |population_as_of = 2026 |population_total = 855,270 |population_density_km2 = 945 |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |blank_name = Mga Minubo |blank_info = CDO, CDOC, CdeO, CdO, Cag. de Oro |postal_code_type = ZIP Code |postal_code = 9000 |area_code = 8822 (MisOrTel), 88 (PLDT-PhilCom, ItalTel ug uban pa) |website = [http://www.cagayandeoro.gov.ph/'''www.cagayandeoro.gov.ph'''] |footnotes = }} Ang ''' Cagayan de Oro ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Oriental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 412.80 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 741,617 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9000. Ang Cagayan de Oro mao usa ka sentro sa patigayon ug pag-alagad sa [[Amihanang Mindanao]] sa [[Pilipinas]], gimatangmatang isip unang klase nga dakbayan. Mao usab ang sentro sa urbanidad sa [[Metro Cagayan de Oro]]. Minubo isip '''CdO''', '''CdOC''', '''CdeO''', o '''Cag. de Oro''', nahimutang ang dakbayan sa baybayan sa norte didto sa pulo sa Mindanao. Kining dakbayan gihimo isip sentro sa rehiyon alang sa Amihanang Mindanao. Sumala sa pag-ihap sa katawhan sa tuig 2007, adunay 553,996 ka tawo. Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro kay usa ka dakbayan nahimutang sa baybay, atubangan sa Look sa Macalajar. Didto sa habagatang bahin sa dakbayan, ang kadaghanan mao ang mga bungtod, pampang, ug ang kabukiran gikan sa lalawigan sa Bukidnon.<ref name="CDO Guide.com Cityscape">[http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html Cityscape of Cagayan de Oro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212105318/http://cdoguide.com/cityscape/cityscape.html |date=2010-02-12 }}</ref> Daghan ug pangalan ang dakbayan. Kini gi tawag nga "Agihanan sa Amihang Mindanao" tungod sa lugar ug maayong pasilidad alang sa salakayan, "Dakbayan sa Whitewater Rafting ug River Trekking" tungod sa mga agi sa ''river rafting'' sa tibuok tuig. Pero labaw sa tanan, ang pagka abi-abi ug pagka maayo sa mga tao nga nailhan dakbayan nga "Dakbayan sa Bulawanong Panaghigala-ay". Ang ginamhan nga selyo napatik ang pulongan. Sa iyang kaagi, ang Dakbayan sa Cagayan de Oro nakasinati ug mga panagsangka sa ika-20 nga ka siglo. Ang pagsulong sa mga Amerikano sa tuig 1990, Gubat sa Pilipinas ug Amerikano, ug Ikaduhang Gubat Kalibotanon, nagausab ang palibot sa Cagayan de Oro. Ang bug-at nga pamomba sa Ikaduhang Gubat Kalibotanon nalumpag ang lungsod. Tungod niini, naguba ang karaang St. Augustine Metropolitan Cathedral nga gigama pa sa tuig 1845, nawagtang na ang ulahing kabilin sa Katsila sa dakbayan. Adunay ubang lugar sa Pilipinas nga gibansag ug "Cagayan". Kinahanglan makabalo ang unsa ang Cagayan de Oro sa lalawigan sa Cagayan didto sa Luzon, ug Mga Pulo sa Cagayan didto sa Dagat sa Sulu. == Etimolohiya == Ang pangalan '''"Cagayan"''' giagi balik sa pag-abot sa mga prayleng Rekolektos sa tuig 1622, ang lugar didto sa Himolongan gitawag na isip cagayan. Matud pa sa dokumento sa mga Katsila sa dekada 1500, giduso ang lugar isip cagayan. Ang lugar sa [[Amihanang Mindanao]], apil ang Cagayan, gihatagan ug ecomienda alang kang Juan Griego sa ika-25 sa Enero, 1571. Ang mga maniniksik sa mga pinulungan giagi ang etimolohiya sa ngalan nga "Cagayan" nga gikan sa pinulungang Proto-Philippine, ang ugat sa kasagarang mga pinulungang Pilipinhon. Sa kining pinulungan nga Minalayo-Pinolinesyano, ang pulong nga tubig isip "Ag". Ang pulong "agus" nagpasabot ang agas sa tubig, sa ato pa ang pulong "agusan" nagpasabot ang lugar adunay agas sa tubig. Sa samang pinulungan, ang "kagay" nagpasabot ang suba ug ang "kagay-an" nagpasabot ang lugar adunay suba. Mao ang ugat nga pagalan sa Cagayan de Oro, gikuha sa usa ka dako nga suba nag-agi sa dakbayan. Gikuha sa sa nawalang ug karaang tingog nga nausab padulong "Kagayan","Karayan","Kalayan" ug uban pa. Ang mga lahi-lahing pinulungan nagpasabot tanan isin suba. <ref name="CDO Guide.com History">[http://cdoguide.com/history/history.html Cagayan Name] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212015316/http://cdoguide.com/history/history.html |date=2010-02-12 }}</ref> Si Kanhing Kongresista ug Bise-Presidente sa Pilipinas nga si [[Emmanuel Pelaez]] gipakapin ug "de Oro" sa "Cagayan" tungod pag-ilhan mga kalihukan bahin sa pagmina sa bulawan sa ilang lugar. == Klima == Ang dakbayan sa Cagayan de Oro adunay klima nga tropikal. Ang kasarangang temperatura sa tibuok tuig kay 28&nbsp;°C (82&nbsp;°F). Ang kinainitang temperatura sa dakbayan nga natala kay 39&nbsp;°C (102&nbsp;°F) sa Hulyo 1998. Ang dakbayan sa Cagayan de Oro madawat ug patas nga ulan sa tibuok tuig. Ag kinaugahang buwan mao ang Abril apan ang kinabasaang buwan mao ang Hulyo. Ang ting-ulan sa dakbayan nagsugod sa bulan sa Hunyo ug magtapos sa bulan sa Nobiyembre. Ang ting-uga nagsugod sa bulan sa Disiyembre ug magtapos sa bulan sa Mayo. == Katawhan == Ang mga lumulupyo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro adunay sagul sa dugo sa mga Katsila, Amerikano, Insik, ug Maranaw. Ang mga tawo sa Dakbayan sa Cagayan de Oro gitawag nila mga Kagayanon. Kasagara sa mga Kagayanon adunay liwat sa Malayo ug ang uban mestiso. == Relihiyon == Ang kasagarang relihiyo sa mga lumulupyo sa Cagayan de Oro kay Kristiyanismo. Sa tanang kristiyano sa Cagayan de Oro, ang kasagarang sekta ang Katoliko Romano. Ang ubang relihiyon sa dakbayan mao ang Kristiyanismo sa ubang sekta, Islam, Buddhismo ug uban pa. Ang [[Arkidiyoses sa Cagayan de Oro (Katoliko Romano)|Arkidiyoses sa Cagayan de Oro]] mao ang usa ka arkidiyoses sa Simbahang Katoliko Romano sa Pilipinas. Kini usa ka ''Metropolitan See'' sa pulo sa Mindanao. Ang usa ka arkidiyoses gilangkob sa tulo ka lalawigang sibil sa [[Misamis Oriental]], [[Bukidnon]], ug [[Camiguin]]. == Ekonomiya == Ang Dakbayan sa Cagayan de Oro mao sa usa ka malambuon nga dakbayan sa Pilipinas. Usa pud ka sentro sa patiyagon sa Amihanang Mindanao nga ang kita matag tuig umaabot sa 1.345 ka bilyones ka pesos sa tuig piskal 2006. Ang ekonomiya sa dakbayan kasagara gibase sa industriya, patigayon, pag-alagad, ug turismo. Ang Concentrix ug Arriba mao ang mga ''call centers'' nga bag-o lang giabli sa dakbayan.<ref name="Cagayan de Oro Government Website">[http://www.cagayandeoro.gov.ph/ Cagayan de Oro City Official Website<!-- Bot generated title -->]</ref> == Mga baranggay == Ang Dakbayan sa Cagayan De Oro nabahin ngadto sa 80 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agusan * Balulang * Bayabas * Bonbon * Bugo * Bulua * Camaman-an * Canitoan * Carmen * Consolacion * Cugman * Gusa * Iponan * Kauswagan * Lapasan * Lumbia * Macabalan * Macasandig * Nazareth * Patag </td><td valign=top> * Puerto * Puntod * Tablon * Baikingon * Balubal * Bayanga * Besigan * Dansolihon * F.S. Catanico * Indahag * Mambuaya * Pagalungan * Pagatpat * Pigsag-an * San Simon * Taglimao * Tagpangi * Tignapoloan * Tuburan * Tumpagon </td><td valign=top> * Barangay 01 * Barangay 02 * Barangay 03 * Barangay 04 * Barangay 05 * Barangay 06 * Barangay 07 * Barangay 08 * Barangay 09 * Barangay 10 * Barangay 11 * Barangay 12 * Barangay 13 * Barangay 14 * Barangay 15 * Barangay 16 * Barangay 17 * Barangay 18 * Barangay 19 * Barangay 20 </td><td valign=top> * Barangay 21 * Barangay 22 * Barangay 23 * Barangay 24 * Barangay 25 * Barangay 26 * Barangay 27 * Barangay 28 * Barangay 29 * Barangay 30 * Barangay 31 * Barangay 32 * Barangay 33 * Barangay 34 * Barangay 35 * Barangay 36 * Barangay 37 * Barangay 38 * Barangay 39 * Barangay 40 </td></tr></table> == Mga Medya == *[[DXHE]] 585 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXIF]] 729 kHz (Bombo Radyo Philippines) *[[DXCC-AM]] 828 kHz (Radio Mindanao Network) *[[DXDQ-AM]] 864 kHz (Radio GMA) *[[DXIM]] (936 kHz) (Philippine Broadcasting Service) *[[DXKH]] 972 kHz (Philippine Broadcasting Corporation) *[[DXCO]] 1044 kHz (Radio Corporation of the Philippines) *[[DXCL]] 1098 kHz (Sonshine Media Network International) *[[DXRU]] 1188 kHz (Ultracraft Broadcasting Corporation) *[[DXAG-AM]] 1233 kHz (Liceo de Cagayan University ug Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXKO]] 1368 kHz (Radio Philippines Network) *[[DXSI-AM]] ([[DXDP-AM]]) 1440 kHz (Catholic Media Network) *[[DXGF]] 1539 kHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXJR-AM]] 1575 kHz (Mareco Broadcasting Network affiliate Crusaders Broadcasting System) (Abangan) *[[DXJD]] 105.5 MHz (Audiovisual Communicators Inc.) == Mga Gikutlo == {{reflist}} ==Mga sumpay sa gawas== * {{en icon}} [http://www.cagayandeoro.gov.ph Cagayan de Oro City Government Website] * {{en icon}} [http://cagayan.elizaga.net Cagayan de Oro Socio-Economic Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070306135819/http://cagayan.elizaga.net/ |date=2007-03-06 }} * {{en icon}} [http://www.cdoguide.com Cagayan de Oro Tourist and Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071208070503/http://www.cdoguide.com/ |date=2007-12-08 }} {{Metro Cagayan de Oro}} {{Misamis Oriental}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Cagayan de Oro}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] ql2lblb7kze0mvngr34wrzaw1gehvv3 Boston, Davao Oriental 0 3438 37017633 35033878 2026-04-10T08:17:47Z Bermelle M Boyonas 141480 37017633 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_davao oriental_boston.png|right|Mapa sa Davao Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Boston]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Boston, Davao Oriental | 1990 = 9917 | 1995 = 10424 | 2000 = 10266 | 2007 = 11176 | 2010 = 12670 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Boston''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Davao Oriental|Davao Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 15,074 ka tawo sa 1,885 ka bubong. ==Mga barangay== Ang Boston nabahin ngadto sa walo (8) ka [[barangay]]. * Cabasagan * Caatihan * Cawayanan * Poblacion * San Jose * Sibajay * Carmen * Simulao ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Davao Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Davao Oriental]] ow3f3n0vi0u5d2f15yq2czghom63l0x Tarragona, Davao Oriental 0 3445 37017616 35033578 2026-04-10T08:14:46Z Bermelle M Boyonas 141480 Population 37017616 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_davao oriental_tarragona.png|right|Mapa sa Davao Oriental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Tarragona]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Tarragona, Davao Oriental | 1990 = 18495 | 1995 = 19779 | 2000 = 22846 | 2007 = 24363 | 2010 = 25671 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Tarragona''' usa ka ika-upat nga klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Davao Oriental]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 27,349 ka tawo sa 4,458 ka bubong. == Mga barangay == Ang Tarragona nabahin ngadto sa napulo (10) ka [[barangay]]. * Cabagayan * Central (Pob.) * Dadong * Jovellar * Limot * Lucatan * Maganda * Ompao * Tomoaong * Tubaon ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Davao Oriental}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Davao Oriental]] atn1kmi2gsup8qmqrso5dfbytblh431 Bacolod 0 3597 37017644 35044824 2026-04-10T08:20:26Z Tuffpersonidk17 141479 Updated the population 37017644 wikitext text/x-wiki {{ihubad}} [[Payl:Ph_locator_negros occidental_bacolod.png|right|Mapa sa Negros Occidental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Dakbayan sa Bacolod]] Ang '''Dakbayan sa Bacolod''' usa ka dakbayan sa lalawigan sa [[Negros Occidental]] sa [[Kasadpang Kabisay-an]]ng rehiyon sa [[Kabisay-an]] sa [[Pilipinas]]. Mao kini ang ulohan sa lalawigan. Ang Bacolod primera klaseng dakbayan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 162.67 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 611,261 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 6100. Ilahado kini tungod sa ''Maskara Festival'' sa Oktubre. == Mga barangay == Ang Dakbayan sa Bacolod nabahin ngadto sa 61 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Alangilan * Alijis * Banago * Barangay 1 * Barangay 2 * Barangay 3 * Barangay 4 * Barangay 5 * Barangay 6 * Barangay 7 * Barangay 8 * Barangay 9 * Barangay 10 * Barangay 11 * Barangay 12 * Barangay 13 </td><td valign=top> * Barangay 14 * Barangay 15 * Barangay 16 * Barangay 17 * Barangay 18 * Barangay 19 * Barangay 20 * Barangay 21 * Barangay 22 * Barangay 23 * Barangay 24 * Barangay 25 * Barangay 26 * Barangay 27 * Barangay 28 </td><td valign=top> * Barangay 29 * Barangay 30 * Barangay 31 * Barangay 32 * Barangay 33 * Barangay 34 * Barangay 35 * Barangay 36 * Barangay 37 * Barangay 38 * Barangay 39 * Barangay 40 * Barangay 41 * Bata * Cabug </td><td valign=top> * Estefania * Felisa * Granada * [[Handumanan]] * Mandalagan * Mansilingan * Montevista * Pahanocoy * Punta Taytay * Singcang-Airport * Sum-ag * Taculing * Tangub * Villamonte * Vista Alegre </td></tr></table> == Mga iladong molupyo sa Bacolod == * [[Ramoncito Maravilla, Sr.]] ==Mga sumpay sa gawas== *{{wikivoyage}} * [http://www.goBacolod.com Ang Online nga Ganghaan sa Dakbayan sa Bacolod] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061104055549/http://www.gobacolod.com/ |date=2006-11-04 }} * [http://www.bacolodcity.gov.ph/ Opisyal nga Websayt sa Gobyerno sa Dakbayan sa Bacolod] * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.metrobacolod.cq.bz Metro Bacolod Interactive Online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070403000020/http://www.metrobacolod.cq.bz/ |date=2007-04-03 }} {{Negros Occidental}} {{Urbanisadong dakbayan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Negros Occidental]] pwsso8tafwqztrnqyvpnar9d80ajauq Ozamiz 0 3813 37017503 35045222 2026-04-10T07:33:24Z Xellosmoon 141474 Gi update na population 37017503 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph locator misamis occidental ozamiz.png|right|Mapa sa Misamis Occidental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Dakbayan sa Ozamiz]] Ang '''Dakbayan sa Ozamiz''' ikatulo nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Occidental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 169.95 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 143,620 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7200. == Ngalan == Ginganlan ang Dakbayan sa Ozamiz sa dungog ni [[José Ozámiz|José F. Ozámiz]] nga maoy unang gobernador, kongresista, ug unang (ug hangtod karon, mao ra ang) Senador gikan sa lalawigan. Ang unang ngalan sa dakbayan maoy ang ''Misamis''. Naay bayograpiya ni Senador Ozámiz nga makaplagan sa [http://www.ozamizcity.com/JoseOzamiz.htm OzamizCity.com nga websayt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060509100118/http://ozamizcity.com/JoseOzamiz.htm |date=2006-05-09 }}. Bisag kon daghan ang misulat sa ngalan sa dakbayan nga ''Ozamis'', ang iksakto ug opisyal nga pagsulat sa ngalan sa dakbayan maoy ang ''Ozamiz''. == Mga Barangay == Ang Dakbayan sa Ozamiz nabahin ngadto sa 51 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Aguada (Pob.) * Banadero (Pob.) * Bacolod * Bagakay * Balintawak * Baybay Santa Cruz * Baybay Triunfo * Bongbong * Calabayan * Capucao C. * Capucao P. * Carangan * Catadman-Manabay * Cavinte * Cogon * Dalapang * Diguan </td><td valign=top> * Dimaluna * Embargo * Gala * Gango * Gotokan Daku * Gotokan Diot * Guimad * Guingona * Kinuman Norte * Kinuman Sur * Labinay * Labo * Lam-an * Liposong * Litapan * Malaubang * Manaka </td><td valign=top> * Maningcol * Mentering * Carmen (Misamis Annex) * Molicay * Stimson Abordo (Montol) * Pantaon * Pulot * San Antonio * Baybay San Roque * Sangay Daku * Sangay Diot * Sinuza * Tabid * Tinago * Trigos * 50<sup>th</sup> District (Pob.) * Doña Consuelo </td></tr></table> == Mga Medya == === Mga AM Istasyons === *[[DXDD-AM]] 657 kHz (Da-ag sa Dakbayan Broadcasting Corporation) *[[738 AM (Ozamiz)|D___]] 738 kHz (TBD) *[[DXCU]] 900 kHz (Far East Broadcasting Company) *[[DXUF]] 1143 kHz (Radio GMA) *[[DXSY-AM]] 1242 kHz (Times Broadcasting Network Corporation) *[[DXHQ-AM]] 1359 kHz (Audiovisual Communicators, Inc. *[[DXOC-AM]] 1494 kHz (Radio Corporation of the Philippines) ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.ozamizcity.com/OzamisNow.htm Websaut sa Dakbayan sa Ozamiz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061028194128/http://ozamizcity.com/OzamisNow.htm |date=2006-10-28 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Occidental}} {{DEFAULTSORT:Ozamiz}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Occidental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] o1qkudny3oq1mvtz3hgai4hx0x3873s Tangub 0 3814 37017598 35033571 2026-04-10T08:09:25Z Eeaaj55 141504 Gi update ang maong papulasyon sa lungsod 37017598 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_misamis occidental_tangub.png|right|Mapa sa Misamis Occidental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Dakbayan sa Tangub]] Ang '''Dakbayan sa Tangub''' ikaupat nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Occidental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 162.78 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay '''68,419''' katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7214. == Mga Barangay == Ang Dakbayan sa Tangub nabahin ngadto sa 55 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Santa Maria (Baga) * Balatacan * Banglay * Mantic * Migcanaway * Bintana * Bocator * Bongabong * Caniangan * Capalaran * Catagan * Barangay I - City Hall (Pob.) * Barangay II - Marilou Annex (Pob.) * Barangay IV - St. Michael (Pob.) * Isidro D. Tan (Dimalooc) * Garang * Guinabot * Guinalaban * Kauswagan </td><td valign=top> * Kimat * Labuyo * Lorenzo Tan * Barangay VI - Lower Polao (Pob.) * Lumban * Maloro * Barangay V - Malubog (Pob.) * Manga - FUENTES * Maquilao * Barangay III- Market Kalubia (Pob. * Minsubong * Owayan * Paiton * Panalsalan * Pangabuan - NARON * Prenza * Salimpuno * San Antonio </td><td valign=top> * San Apolinario * San Vicente * Santa Cruz * Santo Niño * Silangit * Simasay * Sumirap * Taguite * Tituron * Barangay VII - Upper Polao (Pob.) * Villaba * Silanga * Aquino (Marcos) * Baluk * Huyohoy * Matugnaw * Sicot * Tugas </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} * [http://www.shishigami.com/skyblue/sanapopan/ Panoramikong paglantaw sa lapyahan sa San Apolinario ] {{Misamis Occidental}} <!--{{coor title dm|8|04|N|123|45|E|region:PH_type:city}}--> {{DEFAULTSORT:Tangub}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Occidental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] r1eqmn0wj36o3y95jnrw4egmk4o1a8b Oroquieta 0 3815 37017528 35033161 2026-04-10T07:45:20Z Bjeweld 135878 I just updated the population to year 2024 37017528 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_misamis occidental_oroquieta.png|right|Mapa sa Misamis Occidental nga nagpakita kon asa nahimutang ang Dakbayan sa Oroquieta]] Ang '''Dakbayan sa Oroquieta''' ikaupat nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Misamis Occidental]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 237.88 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay '''71,373''' katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7207. Mao kini ang ulohan nga lungsod sa Misamis Occidental. ==Mga Barangay== Ang Dakbayan sa Oroquieta nabahin ngadto sa 47 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Apil * Binuangan * Bolibol * Buenavista * Bunga * Buntawan * Burgos * Canubay * Clarin Settlement * Dolipos Bajo * Dolipos Alto * Dulapo * Dullan Norte * Dullan Sur * Lamac Lower * Lamac Upper </td><td valign=top> * Langcangan Lower * Langcangan Proper * Langcangan Upper * Layawan * Loboc Lower * Loboc Upper * Rizal Lower * Malindang * Mialen * Mobod * Ciriaco C. Pastrano (Nilabo) * Paypayan * Pines * Poblacion I * Poblacion II * San Vicente Alto </td><td valign=top> * San Vicente Bajo * Sebucal * Senote * Taboc Norte * Taboc Sur * Talairon * Talic * Toliyok * Tipan * Tuyabang Alto * Tuyabang Bajo * Tuyabang Proper * Rizal Upper * Victoria * Villaflor </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Misamis Occidental}} <!--{{coor title dm|8|29|N|123|48|E|region:PH_type:city}}--> {{DEFAULTSORT:Oroquieta}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Occidental]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] 1kbwwombplum4f7vt4chlny0tcx81ew Esperanza, Masbate 0 3977 37017630 35069233 2026-04-10T08:17:20Z Tuffpersonidk17 141479 Updated the population 37017630 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_masbate_esperanza.png|right|Mapa sa Masbate nga nagpakita kon asa nahimutang ang Esperanza]] Ang '''Esperanza''' usa ka ikalimang klase nga [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Masbate|Masbate]] sa [[Pilipinas]]. Usa kini sa mga lungsod sa Masbate nga [[Binisaya]]ng [[Sinugboanon]] ang lumad nga pinulongan. Sumala sa sensus sa tuig 2024, kini may populasyon nga 82,805 ka tawo sa 3,389 ka bubong. {{Philippine Census|right | title = Sensus sa Populasyon <br> Esperanza, Masbate | 1990 = 14674 | 1995 = 17023 | 2000 = 16209 | 2007 = 16834 | 2010 = 17357 | 2015 = 18568 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} ==Mga Barangay== Ang Esperanza nabahin ngadto sa kawhaan (20) ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Agoho * Almero * Baras * Domorog * Guadalupe * Iligan * Labangtaytay * Labrador * Libertad * Magsaysay </td><td valign=top> * Masbaranon * Poblacion * Potingbato * Rizal * San Roque * Santiago * Sorosimbajan * Tawad * Tunga * Villa </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Masbate}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Masbate]] t91lbktmz51a4zazn7qq3wgo6d9cch0 Malaybalay 0 5990 37017506 35081644 2026-04-10T07:34:16Z Akieanne 141475 Population of malaybalay based on 2020 census 37017506 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_bukidnon_malaybalay.png|right|Mapa sa Bukidnon nga nagapakita kon asa ang Dakbayan sa Malaybalay]] Ang '''Dakbayan sa Malaybalay''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Bukidnon]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 969.19 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2020, dunay 190,712 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 8700. Mao kini ang ulohang dakbayan sa lalawigan sa [[Bukidnon]]. Maoy nag-unang pamusong atraksiyon ning mabugnawng siyudad sa tunga sa lasang-sa-mga-pino ang [[Kaamulan Festival]]. ==Mga barangay== <table border=0><tr> <td valign=top width="25%"> * [[Aglayan]] * Bangcud * Busdi * Cabangahan * Caburacanan * Canayan * Capitan Angel * Casisang * Dalwangan * Imbayao * Indalaza * Kalasungay </td><td valign=top width="25%"> * Kabalabag * Kulaman * Laguitas * Patpat (Lapu-lapu) * Linabo * Apo Macote * Miglamin * Magsaysay * Maligaya * Managok * Manalog * Mapayag </td><td valign=top width="25%"> * Mapulo * Barangay 1 (Pob.) * Barangay 2 (Pob.) * Barangay 3 (Pob.) * Barangay 4 (Pob.) * Barangay 5 (Pob.) * Barangay 6 (Pob.) * Barangay 7 (Pob.) * Barangay 8 (Pob.) * Barangay 9 (Pob.) * Barangay 10 (Pob.) * Barangay 11 (Pob.) </td><td valign=top width="25%"> * Saint Peter * San Jose * San Martin * Santo Niño * Silae * Simaya * Sinanglanan * Sumpong * Violeta * Zamboanguita </td></tr></table> ==Mga Medya== ===AM estasyon=== *[[DXDB-AM]] 594 kHz (Catholic Media Network) *[[DXMB-AM]] 648 kHz (Radio Mindanao Network) *[[DXEM]] 720 kHz (Banwag Brodcasting System ug Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXCB-AM]] 864 kHz (Mareco Broadcasting Network) *(PA) 990 kHz (Audiovisual Communicators, Inc. ug Herbz Med Pharma Corporation) *[[DXAN-AM]] 1143 kHz (Bukidnon State University) *[[DXVK-AM]] 1215 kHz (Quest Broadcasting) ===FM estasyon=== *[[DXNL]] 89.5 MHz (RSV Broadcast Services) *PA 94.5 MHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXBU]] 104.5 MHz (Bukidnon State University) *[[DXIQ]] 106.3 MHz (Manila Broacasting Company) *[[DXGG]] 107.1 MHz (Iddes Broadcast Group) {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Malaybalay | native_name = | other_name = | category = Dakbayan | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Amihanang Mindanao (rehiyon sa Pilipinas)|Amihanang Mindanao]] | state_type = Rehiyon | region = [[Bukidnon]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = Malaybalay | lat_d = 8.16278 | long_d = 125.17722 | elevation = 680 | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 6569821 }} <!--A.ADM2-->[[Dakbayan]] ang '''Malaybalay''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn6569821"/> Nahimutang ni sa rehiyon sa <!--ADM1-->[[Amihanang Mindanao (rehiyon sa Pilipinas)|Amihanang Mindanao]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:900}} km sa habagatan-sidlakan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Dakbayan sa Malaybalay sa Pilipinas. | label = Dakbayan sa Malaybalay|position=left|background=white|lat=8.16278|long=125.17722}} Hapit nalukop sa [[lasang]] ang palibot sa Dakbayan sa Malaybalay.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:134}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Dakbayan sa Malaybalay medyo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[tropikal nga kasalupan]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:21}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hunyo, sa {{formatnum:22}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:18}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:3510}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Enero, sa {{formatnum:543}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Abril, sa {{formatnum:182}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Dakbayan sa Malaybalay | 16| 21| 543 | 16| 23| 274 | 17| 24| 232 | 18| 25| 182 | 18| 24| 246 | 19| 26| 302 | 18| 23| 324 | 19| 23| 305 | 18| 24| 242 | 19| 23| 287 | 18| 23| 304 | 18| 23| 270 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn6569821">[{{Geonameslink|gnid=6569821|name=city%20of%20malaybalay}} City of Malaybalay] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2013-12-08; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> {{Bukidnon}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Bukidnon|Malaybalay]] 1g4zqejr705yqm3xkkxcak8gp8g4ws6 37017522 37017506 2026-04-10T07:41:43Z Bjeweld 135878 I changed the population from the year 2020 to year 2024 37017522 wikitext text/x-wiki [[Image:Ph_locator_bukidnon_malaybalay.png|right|Mapa sa Bukidnon nga nagapakita kon asa ang Dakbayan sa Malaybalay]] Ang '''Dakbayan sa Malaybalay''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Bukidnon]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 969.19 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay '''195,046''' katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 8700. Mao kini ang ulohang dakbayan sa lalawigan sa [[Bukidnon]]. Maoy nag-unang pamusong atraksiyon ning mabugnawng siyudad sa tunga sa lasang-sa-mga-pino ang [[Kaamulan Festival]]. ==Mga barangay== <table border=0><tr> <td valign=top width="25%"> * [[Aglayan]] * Bangcud * Busdi * Cabangahan * Caburacanan * Canayan * Capitan Angel * Casisang * Dalwangan * Imbayao * Indalaza * Kalasungay </td><td valign=top width="25%"> * Kabalabag * Kulaman * Laguitas * Patpat (Lapu-lapu) * Linabo * Apo Macote * Miglamin * Magsaysay * Maligaya * Managok * Manalog * Mapayag </td><td valign=top width="25%"> * Mapulo * Barangay 1 (Pob.) * Barangay 2 (Pob.) * Barangay 3 (Pob.) * Barangay 4 (Pob.) * Barangay 5 (Pob.) * Barangay 6 (Pob.) * Barangay 7 (Pob.) * Barangay 8 (Pob.) * Barangay 9 (Pob.) * Barangay 10 (Pob.) * Barangay 11 (Pob.) </td><td valign=top width="25%"> * Saint Peter * San Jose * San Martin * Santo Niño * Silae * Simaya * Sinanglanan * Sumpong * Violeta * Zamboanguita </td></tr></table> ==Mga Medya== ===AM estasyon=== *[[DXDB-AM]] 594 kHz (Catholic Media Network) *[[DXMB-AM]] 648 kHz (Radio Mindanao Network) *[[DXEM]] 720 kHz (Banwag Brodcasting System ug Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXCB-AM]] 864 kHz (Mareco Broadcasting Network) *(PA) 990 kHz (Audiovisual Communicators, Inc. ug Herbz Med Pharma Corporation) *[[DXAN-AM]] 1143 kHz (Bukidnon State University) *[[DXVK-AM]] 1215 kHz (Quest Broadcasting) ===FM estasyon=== *[[DXNL]] 89.5 MHz (RSV Broadcast Services) *PA 94.5 MHz (Audiovisual Communicators, Inc.) *[[DXBU]] 104.5 MHz (Bukidnon State University) *[[DXIQ]] 106.3 MHz (Manila Broacasting Company) *[[DXGG]] 107.1 MHz (Iddes Broadcast Group) {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Malaybalay | native_name = | other_name = | category = Dakbayan | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Amihanang Mindanao (rehiyon sa Pilipinas)|Amihanang Mindanao]] | state_type = Rehiyon | region = [[Bukidnon]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = Malaybalay | lat_d = 8.16278 | long_d = 125.17722 | elevation = 680 | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 6569821 }} <!--A.ADM2-->[[Dakbayan]] ang '''Malaybalay''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn6569821"/> Nahimutang ni sa rehiyon sa <!--ADM1-->[[Amihanang Mindanao (rehiyon sa Pilipinas)|Amihanang Mindanao]], sa habagatan-sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:900}} km sa habagatan-sidlakan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Dakbayan sa Malaybalay sa Pilipinas. | label = Dakbayan sa Malaybalay|position=left|background=white|lat=8.16278|long=125.17722}} Hapit nalukop sa [[lasang]] ang palibot sa Dakbayan sa Malaybalay.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:134}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Dakbayan sa Malaybalay medyo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[tropikal nga kasalupan]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:21}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hunyo, sa {{formatnum:22}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:18}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:3510}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Enero, sa {{formatnum:543}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Abril, sa {{formatnum:182}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Dakbayan sa Malaybalay | 16| 21| 543 | 16| 23| 274 | 17| 24| 232 | 18| 25| 182 | 18| 24| 246 | 19| 26| 302 | 18| 23| 324 | 19| 23| 305 | 18| 24| 242 | 19| 23| 287 | 18| 23| 304 | 18| 23| 270 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn6569821">[{{Geonameslink|gnid=6569821|name=city%20of%20malaybalay}} City of Malaybalay] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2013-12-08; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> {{Bukidnon}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Bukidnon|Malaybalay]] eyc66vsaufqrsvrc2w9gf9j6b6roq8o Gingoog 0 16366 37017617 35029572 2026-04-10T08:15:10Z Akieanne 141475 Population based on 2024 census 37017617 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_misamis_oriental_gingoog.png|270px|right]] Ang ''' Gingoog ''' segunda klaseng dakbayan nga nahimutang sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]], [[Pilipinas]]. Aduna kiniy kinatibok-an gidak-on nga 568.44 kilometros kwadrados ug nahimutang sa unang distrito sa lalawigan. <br> Sumala sa senso sa miaging 2024, duna kiniy 138,895 molupyo. Ang iyang kodigo postal mao ang 9014. == Mga shopping mall == * Gaisanp Gingoog == Mga medya == *[[DXOH-AM]] 684 kHz Audiovisual Communicators, Inc. *[[DXRG-AM]] 882 kHz (Philippine Broadcasting Service) *[[DXZT-AM]] 1305 kHz (Misamis Oriental Broadcasting Corporation) == Mga fast food == *Burger King *Hap Chan *Jollibee *KFC *McDonald's *Pizza Hut == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Misamis Oriental}}{{saha-Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Gingoog}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Misamis Oriental]] 7nlc5whzo71dqi4ji8t27qzdmkuh3lq Mouais 0 31150 37017403 33594754 2026-04-09T21:37:26Z Llann Wé² 15347 /* Galeriya sa hulagway */ Best picture 37017403 wikitext text/x-wiki {{Komyun sa Pransiya |ngalan=Mouais |ngalang_pranses=Mouais |rehiyon=[[Pays-de-la-Loire]] |departamento=[[Loire-Atlantique]] |latityud=47° 42' N |longhitud=1° 39' O |gihabogon=&nbsp; |langyab=10 |molupyo=280 |tuig=1999 |densidad=28 |insee=44105 |cap=44590 |nahimutangan=&nbsp;}} Ang '''Mouais''' usa ka [[komyun]] sa [[Pransiya]]. Kini may 280 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa [[Loire-Atlantique]] sa rehiyon sa [[Pays-de-la-Loire]]. == Galeriya sa hulagway == <gallery> 44105-Mouais-Sols.png Mouais_moulin.jpg Location_Mouais.svg Mouais_mairie.jpg Mouais_entrée.jpg W8925 Mouais EgliseMonacaleX°XI°XII° 29023Eos.jpg Blason_ville_fr_Mouais_(Loire-Atlantique).svg </gallery> [[Kategoriya:Mga komyun sa departamento sa Loire-Atlantique]] [[Kategoriya:Mga komyun sa rehiyon sa Pays-de-la-Loire]] 6hae6pq648bofsy95ypsdh8k2ded8ft Cabestany 0 34568 37017384 35060303 2026-04-09T14:26:00Z Culex 11558 /* Alkalde */ +1 37017384 wikitext text/x-wiki {{Komyun sa Pransiya |ngalan=Cabestany |ngalang_pranses=Cabestany |rehiyon=[[Occitanie]] |departamento=[[Pyrénées-Orientales]] |latityud=42° 41' N |longhitud=2° 56' E |gihabogon=&nbsp; |langyab=10.42 |molupyo=7,513 |tuig=1999 |densidad=721 |insee=66028 |cap=66330 |nahimutangan=&nbsp;}} Ang '''Cabestany''' usa ka [[komyun]] sa [[Pransiya]]. Kini may 7,513 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa [[Pyrénées-Orientales]] sa rehiyon sa [[Occitanie]]. [[File:Cabestany - Mairie.JPG|thumb|center|Cabestany]] == Heyograpiya == [[File:Map commune FR insee code 66028.png|thumb|center|300px|Cabestany]] == Alkalde == [[File:Cabestany mairie.jpg|thumb|Cabestany]] {| class="wikitable" ! Alkalde !! Panahon<ref>[http://www.francegenweb.org/mairesgenweb/resultcommune.php?id=661 ''MairesGenWeb'']</ref> |- |Mare Beille |align=center|?-06/1815<ref name=vppo>Fabricio Cardenas, [http://vieuxpapierspo.blogspot.fr/2014/01/cabestany-le-11-juin-1815.html Vieux papiers des Pyrénées-Orientales, ''Cabestany, le 11 juin 1815 '', 30.01.2014]</ref> |- |Jean Berga<ref name=vppo/> |align=center|06/1815-1825 |- |Antoine Meunier |align=center|1825-1831 |- |Augustin Oriola |align=center|1831-1834 |- |Pierre Berga |align=center|1834-1837 |- |Joseph Sabardeil |align=center|1837-1848 |- |Joseph Gely |align=center|1848-1848 |- |Louis Sabardeil |align=center|1848-1852 |- |Joseph Pons |align=center|1852-1855 |- |Victor Battle |align=center|1855-1868 |- |Michel Fort |align=center|1868-? |- |Jean Camo |align=center|1870-1874 |- |Louis Sabardeil |align=center|1874-1876 |- |Pierre Pastor |align=center|1876-1878 |- |Jean Nogues |align=center|1878-1881 |- |Joseph Cavaille |align=center|1881-1882 |- |Emmanuel Pairi |align=center|1882-1883 |- |François Badie |align=center|1883-1884 |- |Théodore Carrere |align=center|1884-1886 |- |Étienne Casadamont |align=center|1886-1893 |- |Jean Fort |align=center|1893-1909 |- |Jacques Comignan |align=center|1909-1912 |- |François Sagui Escudie |align=center|1912-1921 |- |François Pomarede |align=center|1921-1924 |- | |align=center| |- |Jean Vila |align=center|1977-2021 |- |Édith Pugnet |align=center|2021- |} == Populasyon == [[File:Population - Municipality code 66028.svg|thumb|300px|center|Populasyon 1962-2008]] == Mga reperensiya == {{reflist}} [[Kategoriya:Mga komyun sa departamento sa Pyrénées-Orientales]] [[Kategoriya:Mga komyun sa rehiyon sa Occitanie]] 9adjlvv9nbwqrgwmx1rbvrpc4hs3yr5 General Santos 0 35789 37017560 35043331 2026-04-10T07:55:19Z Elleishes 141482 37017560 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = City of General Santos |other_name = |native_name_1 = ''Dakbayan sa Heneral Santos'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = ''Lungsod ng Heneral Santos'' |native_name_2_lang = tl |image_skyline = |imagesize = 250px |image_caption = |nickname = '''Tuna capital of The Philippines''' |image_map = Ph locator south cotabato general santos.png |image_seal = <!--Ph_seal_generalsantos.png--> |seal_size = 110px |mapsize = 260px |map_caption = Mapa sa [[South Cotabato]] diin gipakita ang [[Dakbayan sa Heneral Santos]] |latd=8 |latm=29 |lats= |latNS=N |longd=124 |longm=39 |longs= |longEW=E |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[SOCCSKSARGEN]] (Rehiyon XII) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[South Cotabato]] |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |subdivision_type6 = [[Mga Baranggay]] |subdivision_name6 = 27 |established_title = Gitukod (isip lungsod) |established_date = |established_title1 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date1 = [[ika-5 sa Setyembre]], [[1968]] |leader_title = [[Mayor]] |leader_name = Ronnel Rivera |leader_title1 = [[Bise Mayor]] |leader_name1 = Sherlyn Banas-Nograles |leader_title3 = Kongresista sa 1ng Distrito |leader_name3 = [[Pedro B. Acharon, Jr.]] ([[Liberal Party]]) |leader_title4 = |leader_name4 = |area_total_km2 = |elevation_m = |population_as_of = 2024 |population_total = 722,059 |population_density_km2 = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |blank_name = Mga Minubo |blank_info = GSC, GES, GenSan, Gen. Santos |postal_code_type = ZIP Code |postal_code = 9500 |area_code = 83 (PLDT-PilTel, BayanTel ug uban pa) |website = [http://www.gensantos.gov.ph/'''www.gensantos.gov.ph'''] |footnotes = }} [[File:Gensan.jpg|thumb|280px|right| General Santos (2010)]] {{ihubad|General Santos City}} [[Payl:Ph locator south cotabato general santos.png|right|Mapa sa Habagatang Cotabato nga nagpakita kon asa nahimutang ang General Santos]] Ang '''Dakbayan sa General Santos''' usa ka ika-usa nga klase nga [[dakbayan Pilipinhon|dakbayan]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[South Cotabato|Habagatang Cotabato]] sa [[SOCCSKSARGEN]] nga rehiyon sa [[Mindanao]] sa [[Pilipinas]]. Ang General Santos primera klaseng dakbayan adunay kinatibok-an gidak-on nga 492.86 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census niaging 2010, dunay 538,086 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9500. Ginatawag usab kining "Tuna Capital of the Philippines" tungod sa nagakalambo nga industriya sa tuna sa siyudad. Sa kasamtangan ang lungsod sa Heneral Santos maoy nag-unang destinasyon nga ginadayo sa rehiyon. Sa gihapon mokabat sa milyon ka tawo ang nibisita sa dakbayan gikan sa lahi nga mga lugar, gikan sa [[Luzon]] ug [[Bisayas]]. Sagad sa lumulupyo dinhi sa siyudad sa General Santos naggikan pa sa [[Sugbo]] ug [[Davao]] sa kasamtangan. Milangkob ang General Santos sa 80% nga [[Sebwano]] ug 50% ka Ilonggo, uban usab sa mga B'laan ug Muslim, nga naggikan sa mga lugar libot sa rehiyon. Ang mga Blaan ug mga Lumad maoy unang lumulupyo dinhi sa siyudad sa nailhan pa nga "Munisipyo sa Buayan" ayha pa gihinganlan ug siyudad sa Heneral Santos. Nailhan ang siyudad sa Heneral Santos nga adunay usa sa pinakadakong tugpahanan sa eroplano sa rehiyon, nga gitawag nga Pangkalibutanhong Tugpahanan sa Heneral Santos (General Santos International Airport). Usa usab ang dakbayan sa adunay pinaka aktibong pantalan sa rehiyon, mao ang "General Santos Port Terminal". Nag-una ang industriya sa Tuna nga maoy panginabuhian sa katawhan sa dakbayan. Dinhi usab naggikan ang supply sa isda sa tibuok rehiyon. == Mga Barangay == Ang General Santos nabahin ngadto sa 26 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Baluan * Buayan * Bula * Conel * Dadiangas East (Pob.) * Katangawan * Lagao (1st & 3rd) * Labangal * Ligaya * Mabuhay * San Isidro (Lagao 2nd) * San Jose * Sinawal </td><td valign=top> * Tambler * Tinagacan * Apopong * Siguel * Upper Labay * Batomelong * Calumpang * City Heights * Dadiangas North * Dadiangas South * Dadiangas West * Fatima * Olympog </td></tr></table> ==Mga Medya== ===Mga estasyon sa AM=== *Philippine Broadcasting Corporation DXGH 531 *South Cotabato Communications Corporation DXCP 585 *Radio Philippines Network DXDX-AM 693 *RADIO Inc. DXGS 765 *People's Broadcasting Service DXES 801 *Sonshine Media Network International DXRE 837 *Radio Mindanao Network DXMD 927 *Banwag Broadcasting System (PA) 1107 *Audiovisual Communicators, Inc. DXAI-AM 1395 ===Mga estasyon sa FM=== *Audiovisual Communicators, Inc. DXEZ 88.7 *Baycomms Broadcasting Corporation DXYM 89.5 *The Holy Trinity College of General Santos DXAH 90.3 *JMP Mass Media Production DXEP 91.1 *Radio Mindanao Network DXCK 91.9 *Cebu Broadcasting Company DXTS 94.3 == Impormasyon sa gawas == * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Habagatang Cotabato}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:General Santos}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Habagatang Cotabato]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] b8ynww7a45ep8l9t51ek6ts6wqpcr6o Dakbayan sa Surigao 0 37338 37017536 37001199 2026-04-10T07:48:55Z Bjeweld 135878 I just updated the population to year 2024 37017536 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_surigao del norte_surigao.png|right|Mapa sa Surigao del Norte nga nagapakita kon asa nahamutangan ang Dakbayan sa Surigao]] Ang '''Dakbayan sa Surigao''' ikatulo nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Surigao del Norte]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 245.30 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay '''177,333''' katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 8400. Mao kini ang ulohang dakbayan sa Surigao del Norte. == Mga barangay == Ang Dakbayan sa Surigao may 54 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Alang-alang * Alegria * Anomar * Aurora * Balibayon * Balite * Baybay * Bilabid * Bitaugan * Bonifacio * Buenavista * Cabongbongan * Cagniog * Cagutsan * Canlanipa * Cantiasay * Capalayan * Catadman * Danao </td><td valign=top> * Danawan * Day-asan * Ipil * Jubgan * Libuac * Lipata * Lisondra * Luna * Mabini * Mabua * Manyagao * Mapawa * Mat-i * Nabago * Nonoc * Orok * Poctoy * Punta Bilar * Quezon </td><td valign=top> * Rizal * Sabang * San Isidro * San Jose * San Juan * San Pedro (Hanigad) * San Roque * Sema (Bad-asay) * Sidlakan * Silop * Sugbay * Sukailang * Taft (Pob.) * Talisay * Togbongon * Trinidad * Washington (Pob.) * Zaragoza </td></tr></table> == Mga Medya == === Mga AM estasyon === *[[DXAO-AM]] 639 kHz (Progressive Broadcasting Corporation) *[[DXHF]] 1206 kHz (Radio GMA) ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.batch2006.com/visit_surigao_mindanao.htm Surigao, Mindanao current Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312061203/http://www.batch2006.com/visit_surigao_mindanao.htm |date=2007-03-12 }} * [http://www.mainit.org Mainit,Surigao Del Norte] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507034653/http://mainit.org./ |date=2021-05-07 }} * [http://www.sncalumni.org San Nicolas College HS Alumni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218093835/http://sncalumni.org/ |date=2014-12-18 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} * [http://www.surigao-city.de Informations and photos of Surigao City] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120508103446/http://www.surigao-city.de/ |date=2012-05-08 }} {{Surigao del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Surigao del Norte|Surigao]] 34m2mh0yfzda2jmfafsyy1nz5yuxiye Dakbayan sa Zamboanga 0 37812 37017555 35029444 2026-04-10T07:54:32Z LuzViMindaLife 125498 37017555 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_zamboanga_del_sur_zamboanga.png|270px|right]] Ang ''' Dakbayan sa Zamboanga ''' usa ka primera claseng dakbayan nga nahimutang sa provincia sa [[Zamboanga del Sur]], [[Pilipinas|Filipinas]]. Adunay kinatibok-ang gidak-on nga 1,414.70 kilometros cuadrado ug nahimutang una ngadto sa ikaduhang distrito. Sumala sa census niadtong 2024, adunay 1,018,849 katawo ang ciudad. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7000. Usa kini ka [[kinartang dakbayan]] (''chartered city''). [[Tsinabakano|Chinavacano]] mao ang [[pinulongan]] sa dakbayan. == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Zamboanga del Sur}} {{pilipinas-saha}} {{DEFAULTSORT:Zamboanga}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Zamboanga del Sur]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] 6ondgaon38k1jf5lv9an4etj113072a 37017561 37017555 2026-04-10T07:55:58Z LuzViMindaLife 125498 /* Mga reperensya */ 37017561 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_zamboanga_del_sur_zamboanga.png|270px|right]] Ang ''' Dakbayan sa Zamboanga ''' usa ka primera claseng dakbayan nga nahimutang sa provincia sa [[Zamboanga del Sur]], [[Pilipinas|Filipinas]]. Adunay kinatibok-ang gidak-on nga 1,414.70 kilometros cuadrado ug nahimutang una ngadto sa ikaduhang distrito. Sumala sa census niadtong 2024, adunay 1,018,849 katawo ang ciudad. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7000. Usa kini ka [[kinartang dakbayan]] (''chartered city''). [[Tsinabakano|Chinavacano]] mao ang [[pinulongan]] sa dakbayan. == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * https://psa.gov.ph/content/2024-census-population-popcen-population-counts-declared-official-president {{Zamboanga del Sur}} {{pilipinas-saha}} {{DEFAULTSORT:Zamboanga}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Zamboanga del Sur]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] g47qxx4xnfkdvyym5juo76kmdzftb8y Makati 0 40324 37017637 35029735 2026-04-10T08:18:58Z Eeaaj55 141504 Population update 2024 37017637 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_ncr_makati.png|270px|right]] Ang ''' Makati ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa [[Metro Manila]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 21.57 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay naa sa umaabot na 510,000 o 680,000 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 1200 (CPO). ==Barangay== {| class="wikitable sortable" |- ! Barangay ! Population (2004) ! Population (2010)<ref name="2010 census">{{cite web|url=http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/National%20Capital%20Region.pdf |title=2010 Census of Population and Housing: National Capital Region |publisher=National Statistics Office of the Republic of the Philippines |accessdate=12 June 2012 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121115103152/http://www.census.gov.ph/sites/default/files/attachments/hsd/pressrelease/National%20Capital%20Region.pdf |archivedate=15 November 2012 |df= }}</ref> ! Area (km<sup>2</sup>) ! District |- | Bangkal | 22,433 | 23,378 | 0.74 | 1st |- | [[Bel-Air Village|Bel-Air]] | 9,330 | 18,280 | 1.71 | 1st |- | [[Carmona, Makati|Carmona]] | 3,699 | 3,096 | 0.34 | 1st |- | Cembo | 25,815 | 27,998 | 0.22 | 2nd |- | Comembo | 14,174 | 14,433 | 0.27 | 2nd |- | [[Dasmariñas Village|Dasmariñas]] | 5,757 | 5,654 | 1.90 | 1st |- | East Rembo | 23,902 | 26,433 | 0.44 | 2nd |- | [[Forbes Park, Makati|Forbes Park]] | 3,420 | 2,533 | 2.53 | 1st |- | Guadalupe Nuevo | 22,493 | 18,271 | 0.57 | 2nd |- | Guadalupe Viejo | 13,632 | 16,411 | 0.62 | 2nd |- | Kasilawan | 6,224 | 5,291 | 0.09 | 1st |- | La Paz | 8,843 | 7,931 | 0.32 | 1st |- | Magallanes | 7,509 | 5,576 | 1.20 | 1st |- | Olympia | 20,172 | 21,270 | 0.44 | 1st |- | Palanan | 16,614 | 17,283 | 0.65 | 1st |- | Pembo | 35,035 | 44,803 | 1.23 | 2nd |- | Pinagkaisahan | 6,186 | 5,804 | 0.16 | 2nd |- | Pio del Pilar | 22,495 | 27,035 | 1.20 | 1st |- | Pitogo | 13,367 | 15,332 | 0.14 | 2nd |- | [[Makati Poblacion|Poblacion]] | 8,446 | 17,120 | 0.46 | 1st |- | Rizal | 37,022 | 41,959 | 3.55 | 2nd |- | [[Makati Central Business District#Barangay San Antonio|San Antonio]] | 12,226 | 11,443 | 0.89 | 1st |- | San Isidro | 8,686 | 7,589 | 0.50 | 1st |- | [[Makati Central Business District#Barangay San Lorenzo|San Lorenzo]] | 6,487 | 10,006 | 2.09 | 1st |- | Santa Cruz | 7,419 | 7,440 | 0.47 | 1st |- | [[Singkamas, Makati|Singkamas]] | 6,226 | 7,426 | 0.13 | 1st |- | South Cembo | 13,570 | 14,672 | 0.20 | 2nd |- | Tejeros | 16,820 | 13,868 | 0.29 | 1st |- | [[Makati Central Business District#Barangay Urdaneta|Urdaneta]] | 3,817 | 3,717 | 0.74 | 1st |- | Valenzuela | 5,908 | 7,261 | 0.24 | 1st |- | West Rembo | 28,889 | 28,406 | 0.55 | 2nd |} == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{pilipinas-saha}} {{Metro Manila}} {{DEFAULTSORT:Makati}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Metro Manila]] [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Pilipinas]] [[Kategoriya:Manila]] {{paghimo ni bot|Lsjbot|Pilipinas|date=2015-11}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Makati City (pagklaro)]].'' {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Makati City | native_name = Makati | other_name = | category = Kapital sa lalawigan | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[National Capital Region]] | state_type = Rehiyon | region = [[Makati City (lalawigan)|Makati City]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 25 | lat_d = 14.55027 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 121.03269 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 510383 | population_date = 2012-05-17 | population_note = <ref name = "gn1703417"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1703417 }} <!--P.PPLA2-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pilipinas|Kapital sa lalawigan]] ang '''Makati City''' ([[Ininggles]]: '''Makati''') sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1703417"/> Nahimutang ni sa lalawigan sa <!--ADM2-->[[Makati City (lalawigan)|Makati City]] ug rehiyon sa <!--ADM1-->[[National Capital Region]], sa amihanan-kasadpang bahin sa nasod, sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:25}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Makati City{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}}, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:510383}} ka molupyo.<ref name = "gn1703417"/> Ang yuta palibot sa Makati City kay patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:89}} ka metro ug {{formatnum:1.4 }} km sa amihanan-kasadpan sa Makati City.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Dunay mga {{formatnum:10000}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Makati City may kaayo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/>. Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]], {{formatnum:8.1}} km sa amihanan-kasadpan sa Makati City. Sa rehiyon palibot sa Makati City, nabigasyon talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn1703417"/>}} {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Makati City sa Pilipinas. | label = Makati City|position=left|background=white|lat=14.55027|long=121.03269}} Hapit nalukop sa [[kabalayan]] ang palibot sa Makati City.<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima [[habagat]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:25}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Marso, sa {{formatnum:28}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:23}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:3483}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:617}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Abril, sa {{formatnum:22}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Makati City | 21| 27| 121 | 21| 30| 203 | 24| 31| 146 | 25| 31| 22 | 24| 28| 170 | 24| 29| 266 | 21| 27| 520 | 22| 29| 617 | 22| 28| 531 | 22| 27| 374 | 22| 28| 256 | 20| 26| 257 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1703417">[{{Geonameslink|gnid=1703417|name=makati%20city}} Makati City] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-05-17; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Metro Manila]] 0dj5qp78tz0xyukumd37nu6qiixy9ev Computer 0 41641 37017591 34455533 2026-04-10T08:07:17Z Pietrocolozimo554 141512 37017591 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Dagitabyan]] computer hs69k0runqkms6aaxsq3ah70anzu69d 37017593 37017591 2026-04-10T08:07:42Z Pietrocolozimo554 141512 37017593 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Dagitabyan]] A computer is an electronic machine that helps people do many tasks. It can accept data, process it, and give useful information. Computers are very important today because they make work faster and easier. ib2ac0kucubi10ev2g7e2t7e80y5d0i 37017596 37017593 2026-04-10T08:08:11Z NDG 127751 Reverted edits by [[Special:Contribs/Pietrocolozimo554|Pietrocolozimo554]] ([[User talk:Pietrocolozimo554|talk]]) to last version by EmausBot: test edits, please use the sandbox 34455533 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Dagitabyan]] 4pyx4od9fspy9xnu1044jxhvflwp6r2 Digos 0 46428 37017583 35075197 2026-04-10T08:03:37Z YlissaCataluña123 141476 37017583 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_davao del sur_digos.png|thumb|right|Mapa sa Davao del Sur nga nagpakita kon asa nahimutang ang Dakbayan sa Digos]] Ang '''Dakbayan sa Digos''' ay ang ikaduha na klaseng dakbayan nahimutang sa lalawigan sa [[Davao del Sur]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 287.10 ka kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. Sumala sa census niadtong 2010, dunay 149,891 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 8002. Mao kini ang ulohang dakbayan sa Davao del Sur. Apil kini sa [[Kaulohang Dabaw]]. == Kaagi == Sa unang mga panahon, ang Digos mao'y agianan sa tubig. Gigamit kini sa mga tawo sa Austronesyano nga nagapuyo ubay sa habagatang tiilan sa [[Mt. Apo|Bundok Apo]]. Ang Suba sa Digos nidagayday paingon sa Davao Gulf, diin maayo kini alanh sa pagpangisda ug pagkaligo. Sa Panahon sa Kastila, ang pipila ka mga Kastila nga nagbiyahe agi sa tabunok kaayong kayutaan sa Davao nakahimamat ug pundok sa mga lumad nga nagdala'g mga pana ug pana. Si Lopez Jaena Pacheco, usa ka mananakop sa panahon sa pagdumala kang Gobernador Claveria nga kinsa nangulo sa pundok, nangutana sa mga lumad nga nagatiniil kon unsay ilang gitawag sa maong dapit. Nangutana ang mga Kastila kon asa sila gapuson, ang mga lumad mitubag og "Padigus", nga nagapasabot "maligo na". Sukad niadto giila ang maong dapit og Digos. Daghang mga katwhan gikan sa [[Kabisay-an]] ug gikan sa Ilocos ang nangadto sa Digos, tungod kay usa kini ka bahin sa daghang pagkaon sa lalawigan sa Davao del Sur. Gisakopan ang Digos kaniadto sa mga sundalong Hapones niadtong tuig 1942. Niadtong 1945, gipildi sa hiniusang pwersa sa Philippine Commonwealth Army, mga yunit gerilya sa Davaoeño gikan sa peninsula sa Davao, ug ang militar sa [[Tinipong Bansa]] ang mga sundalong Hapones. Ang Digos usa ka mahinungdanong lungsod sa habagatan sa Davao del Sur sa wala pa kini nahimong dakbayan ug sa wala pa kini gihatagan og kahimtang nga ''First Class Municipality'' niadtong tuig 1993. ==Katawhan== {{Philippine Census | align= none | title= Kamulupyoang sensus sa {{PH wikidata|name}} | 1903 = | 1918 = | 1939 = | 1948 = | 1960 = {{PH census population|1960}} | 1970 = {{PH census population|1970}} | 1975 = {{PH census population|1975}} | 1980 = {{PH census population|1980}} | 1990 = {{PH census population|1990}} | 1995 = {{PH census population|1995}} | 2000 = {{PH census population|2000}} | 2007 = {{PH census population|2007}} | 2010 = {{PH census population|2010}} | 2015 = {{PH census population|2015}} | 2020 = {{PH census population|2020}} | 2025 = | 2030 = | footnote= Tinubdan: [[Philippine Statistics Authority]]{{PH census|2015}}{{PH census|2010}}{{PH census|2007}}{{LWUA population data}} }} [[Payl:DIGOS CITY City Hall (Philippines).JPG|thumb|Hawanan sa dakbayan]] ==Pagdaginot== {{PH poverty incidence}} ==Kagamhanan== ===Mga piniling opisyal=== Mga sakop sa Sangguniang Panlungsod sa Digos (2019-2022): * Mayor: Josef Cagas * Vice Mayor: Johari Bana ==Budaya== ===Mga kasaulogan=== *Sinulog sa Digos - matag Enero 15 *San Isidrio Labrador - matag Mayo 15 *Padigosan Festival - matag Hulyo 19 *Mary Mediatrix - matag Agosto 22 *Araw ng Digos - matag Septiyembre 8 *GKK/BEC (Gagmay'ng Kristohanong Katilingban/Basic Ecclessial Community) Fiestas - Nag-agad sa adlaw sa kapistahan sa patron. ==Mga barangay== Ang Dakbayan sa Digos nabahin ngadto sa 26 ka mga [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Aplaya * Balabag * San Jose (Balutakay) * Binaton * Cogon * Colorado * Dawis * Dulangan * Goma * Igpit * Kiagot * Lungag * Mahayahay </td><td valign=top> * Matti * Kapatagan (Rizal) * Ruparan * San Agustin * San Miguel (Odaca) * San Roque * Sinawilan * Soong * Tiguman * Tres De Mayo * Zone 1 (Pob.) * Zone 2 (Pob.) * Zone 3 (Pob.) </td></tr></table> ==Mga radyo== ===Mga FM istasyon=== * [[DXNW]] 91.1 ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Metro Davao}} {{Davao del Sur}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Davao del Sur|Digos]] fieqsafuzuori9cxhmzcflp52nh1l0z Pagadian 0 46474 37017553 35080264 2026-04-10T07:53:26Z Tuffpersonidk17 141479 Updated the population 37017553 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_zamboanga del sur_pagadian.png|right|Mapa sa Zamboanga del Sur nga nga nagpakita kon asa nahimtang ang Dakbayan sa Pagadian]] Ang '''Dakbayan sa Pagadian''' ikaduhang klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Zamboanga del Sur]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 378.80 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 206,483 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7016. Mao kini ang ulohang dakbayan sa lalawigan ug ang ulohan sa rehiyon sa [[Zamboanga|Peninsula sa Zamboanga]]. == Mga barangay == Ang Dakbayan sa Pagadian nabahin ngadto sa 54 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Alegria * Balangasan (Pob.) * Balintawak * Baloyboan * Banale * Bogo * Bomba * Buenavista * Bulatok * Bulawan * Dampalan * Danlugan * Dao * Datagan * Deborok * Ditoray * Dumagoc * Gatas (Pob.) </td><td valign=top> * Gubac * Gubang * Kagawasan * Kahayagan * Kalasan * Kawit * La Suerte * Lala * Lapidian * Lenienza * Lizon Valley * Lourdes * Lower Sibatang * Lumad * Lumbia * Macasing * Manga * Muricay </td><td valign=top> * Napolan * Palpalan * Pedulonan * Poloyagan * San Francisco (Pob.) * San Jose (Pob.) * San Pedro (Pob.) * Santa Lucia (Pob.) * Santa Maria * Santiago (Pob.) * Santo Niño * Tawagan Sur * Tiguma * Tuburan (Pob.) * Tulangan * Tulawas * Upper Sibatang * White Beach </td></tr></table> ==Mga Medya== ===Mga Estasyong sa AM=== *Radio Mindanao Network DXPR 603 *Baganian Broadcasting Corporation [[DXBZ-AM]] 756 *Audiovisual Communicators, Inc. DXGI 792 *Radio Philippines Network DXKP 1377 ===Mga Estasyong sa FM=== *CocoyBags Radio DXCY 88.7 *GMA Network, Inc. (PA) 90.3 *Kaissar Broadcasting Network DXKV 91.1 *Manila Broadcasting Company DXMD 91.9 *Philippine Collective Media Corporation DXIN 93.5 *MIT Radio-TV Network, Inc. DXLN 94.1 *Radio Mindanao Network DXWD 96.7 *Ultrasonic Broadcasting System DXUA 98.3 *Sagay Broadcasting Corporation DXYN 99.1 *Times Broadcasting Network Corporation DXWO 99.9 *Islamic Radio DXID-FM 101.5 *Zamboanga De Sur I Electric Cooperative, Inc. (PA) 103.1 *Subic Broadcasting Corporation DXLC 103.9 *Malindang Broadcasting Network Corporation DXHO 104.7 *Baycomms Broadcasting Corporation DXVV 105.7 *Baganian Broadcasting Corporation DXCA 106.3 *Capitol Broadcasting Center DXHW 107.1 ===Mga Estasyon sa TV=== *GMA Channel 3 Pagadian *GTV Channel 26 Pagadian *PTV-11 People's Television Network ==Mga sumpay sa gawas== * [http://elgu.ncc.gov.ph/ecommunity/pagadiancity/index.php?id1=13 ELGU nga websayt sa Pagadian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205080510/http://elgu.ncc.gov.ph/ecommunity/pagadiancity/index.php?id1=13 |date=2007-02-05 }} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Zamboanga del Sur}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Zamboanga del Sur]] 367ssezp77dwb062an7rkfafq458rgt Dapitan 0 46475 37017546 35029453 2026-04-10T07:51:27Z CJdaniel2026 141489 Population in Dapitan city 37017546 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_zamboanga del norte_dapitan.png|right|Mapa sa Zamboanga del Norte nga nagpakita kon asa nahimutang ang Dakbayan sa Dapitan]] Ang '''Dakbayan sa Dapitan''' ikatulo nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Zamboanga del Norte]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 390.53 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2025, dunay 85,202 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 7101. == Mga barangay == Ang Dakbayan sa Dapitan nabahin ngadto sa 50 ka [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Aliguay * Antipolo * Aseniero * Ba-ao * Bagting (Pob.) * Banbanan * Banonong (Pob.) * Barcelona * Baylimango * Burgos * Canlucani * Carang * Cawa-cawa (Pob.) * Dampalan * Daro * Dawo (Pob.) * Diwa-an </td><td valign=top> * Guimputlan * Hilltop * Ilaya * Kauswagan (Talisay) * Larayan * Linabo (Pob.) * Liyang * Maria Cristina * Maria Uray * Masidlakon * Matagobtob Pob. (Talisay) * Napo * Opao * Oro * Owaon * Oyan * Polo </td><td valign=top> * Potol (Pob.) * Potungan * San Francisco * San Nicolas * San Pedro * San Vicente * Santa Cruz (Pob.) * Santo Niño * Sicayab Bocana * Sigayan * Silinog * Sinonoc * Sulangon * Tag-olo * Taguilon * Tamion </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} * [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Zamboanga del Norte}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Zamboanga del Norte]] {{paghimo ni bot|Lsjbot|Pilipinas|date=2015-11}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Dakbayan sa Dapitan | native_name = | other_name = Dapitan City | category = Lalawigan | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Zamboanga Peninsula (rehiyon)|Zamboanga Peninsula]] | state_type = Rehiyon | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 73875 | population_date = 2013-12-07 | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = Dapitan | other_name2 = | lat_d = 8.65 | long_d = 123.41667 | elevation = 14 | population_note = <ref name = "gn1715538"/> | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1715538 }} <!--A.ADM2-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pilipinas|Lalawigan]] ang '''Dakbayan sa Dapitan''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1715538"/> Nahimutang ni sa rehiyon sa <!--ADM1-->[[Zamboanga Peninsula (rehiyon)|Zamboanga Peninsula]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:700}} km sa habagatan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:73875}} ka molupyo.<ref name = "gn1715538"/> {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Dakbayan sa Dapitan sa Pilipinas. | label = Dakbayan sa Dapitan|position=right|background=white|lat=8.65|long=123.41667}} Hapit nalukop sa [[lasang]] ang palibot sa Dakbayan sa Dapitan.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:411}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Dakbayan sa Dapitan nga hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[tropikal nga kasalupan]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:23}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Abril, sa {{formatnum:25}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Agosto, sa {{formatnum:22}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:3152}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Nobiyembre, sa {{formatnum:465}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Abril, sa {{formatnum:142}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1715538">[{{Geonameslink|gnid=1715538|name=dapitan%20city}} Dapitan City] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2013-12-07; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> {{paghimo ni bot|Lsjbot|Pilipinas|date=2015-11}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Dapitan (pagklaro)]].'' {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Dapitan | native_name = | other_name = Dapitan City | category = Lungsod | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Zamboanga Peninsula (rehiyon)|Zamboanga Peninsula]] | state_type = Rehiyon | region = [[Province of Zamboanga del Norte]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 7 | lat_d = 8.6561 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 123.4227 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 50514 | population_date = 2012-06-05 | population_note = <ref name = "gn1715542"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1715542 }} <!--P.PPL-->[[Lungsod]] ang '''Dapitan''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1715542"/> Nahimutang ni sa lalawigan sa <!--ADM2-->[[Province of Zamboanga del Norte]] ug rehiyon sa <!--ADM1-->[[Zamboanga Peninsula (rehiyon)|Zamboanga Peninsula]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:700}} km sa habagatan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:7}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Dapitan{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}}, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:50514}} ka molupyo.<ref name = "gn1715542"/> Ang yuta palibot sa Dapitan kabungtoran sa sidlakan, apan sa kasadpan nga kini mao ang patag. Sa amihang-kasadpan, dagat ang pinakaduol sa Dapitan.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:517}} ka metro ug {{formatnum:4.2 }} km sa sidlakan sa Dapitan.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Dunay mga {{formatnum:427}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Dapitan nga hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/>. Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Dakbayan sa Dipolog (lungsod)|Dakbayan sa Dipolog]], {{formatnum:13.8}} km sa habagatan-kasadpan sa Dapitan. Sa rehiyon palibot sa Dapitan, mga lawis talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn1715542"/>}} {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Dapitan sa Pilipinas. | label = Dapitan|position=right|background=white|lat=8.6561|long=123.4227}} Hapit nalukop sa [[lasang]] ang palibot sa Dapitan.<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima [[tropikal nga kasalupan]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:22}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Mayo, sa {{formatnum:24}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:19}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:3152}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Nobiyembre, sa {{formatnum:465}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Abril, sa {{formatnum:142}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Dapitan | 17| 21| 302 | 19| 22| 276 | 21| 24| 149 | 20| 25| 142 | 22| 25| 176 | 22| 24| 236 | 22| 24| 420 | 20| 23| 202 | 18| 24| 242 | 22| 23| 355 | 19| 22| 465 | 19| 23| 186 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1715542">[{{Geonameslink|gnid=1715542|name=dapitan}} Dapitan] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-06-05; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> nj0jdg6mem4i298nat0mgng7xz8p9of Dakbayan sa Tarlac 0 47014 37017639 35029443 2026-04-10T08:19:04Z Zekeseven 141470 update information 37017639 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_tarlac_tarlac.png|270px|right]] Ang ''' Dakbayan sa Tarlac ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Tarlac]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 274.66 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 401,892 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 2300. == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{ Tarlac }} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Tarlac]] {{tarlac}} {{saha-Pilipinas}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = City of Tarlac | native_name = Tarlac | other_name = Lungsod ng Tarlac | category = Munisipyo | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Tunga-tungang Luzon (rehiyon sa Pilipinas)|Tunga-tungang Luzon]] | state_type = Rehiyon | region = [[Province of Tarlac]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = Tarlac City | lat_d = 15.48562 | long_d = 120.61616 | elevation = 46 | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1682813 }} <!--A.ADM3-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pilipinas|Munisipyo]] ang '''City of Tarlac''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1682813"/> Nahimutang ni sa lalawigan sa <!--ADM2-->[[Province of Tarlac]] ug rehiyon sa <!--ADM1-->[[Tunga-tungang Luzon (rehiyon sa Pilipinas)|Tunga-tungang Luzon]], sa amihanan-kasadpang bahin sa nasod, {{formatnum:110}} km sa amihanan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa City of Tarlac sa Pilipinas. | label = City of Tarlac|position=right|background=white|lat=15.48562|long=120.61616}} Hapit nalukop sa [[kaumahan]] ang palibot sa City of Tarlac.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:356}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa City of Tarlac nga hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[habagat]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:26}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Abril, sa {{formatnum:30}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:24}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:2978}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:710}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Enero, sa {{formatnum:31}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | City of Tarlac | 20| 29| 31 | 19| 32| 57 | 21| 34| 66 | 23| 38| 45 | 23| 34| 162 | 22| 29| 390 | 23| 29| 534 | 24| 27| 710 | 23| 28| 553 | 21| 28| 287 | 20| 30| 70 | 20| 29| 71 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1682813">[{{Geonameslink|gnid=1682813|name=city%20of%20tarlac}} City of Tarlac] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-08-04; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Tarlac City | native_name = Tarlac | other_name = | category = Lungsod | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Tunga-tungang Luzon (rehiyon sa Pilipinas)|Tunga-tungang Luzon]] | state_type = Rehiyon | region = [[Province of Tarlac]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 44 | lat_d = 15.48017 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 120.59794 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 183930 | population_date = 2013-01-10 | population_note = <ref name = "gn1682812"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1682812 }} <!--P.PPL-->[[Lungsod]] ang '''Tarlac City''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1682812"/> Nahimutang ni sa lalawigan sa <!--ADM2-->[[Province of Tarlac]] ug rehiyon sa <!--ADM1-->[[Tunga-tungang Luzon (rehiyon sa Pilipinas)|Tunga-tungang Luzon]], sa amihanan-kasadpang bahin sa nasod, {{formatnum:110}} km sa amihanan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:44}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Tarlac City{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}}, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:183930}} ka molupyo.<ref name = "gn1682812"/> Ang yuta palibot sa Tarlac City kay patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:309}} ka metro ug {{formatnum:16.3 }} km sa kasadpan sa Tarlac City.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Dunay mga {{formatnum:356}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Tarlac City nga hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/>. Tarlac City ang kinadak-ang lungsod sa maong dapit. {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Tarlac City sa Pilipinas. | label = Tarlac City|position=right|background=white|lat=15.48017|long=120.59794}} Hapit nalukop sa [[kaumahan]] ang palibot sa Tarlac City.<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima [[habagat]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:26}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Abril, sa {{formatnum:30}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:24}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:2978}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:710}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Enero, sa {{formatnum:31}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Tarlac City | 20| 29| 31 | 19| 32| 57 | 21| 34| 66 | 23| 38| 45 | 23| 34| 162 | 22| 29| 390 | 23| 29| 534 | 24| 27| 710 | 23| 28| 553 | 21| 28| 287 | 20| 30| 70 | 20| 29| 71 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1682812">[{{Geonameslink|gnid=1682812|name=tarlac%20city}} Tarlac City] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2013-01-10; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> 4f6w9fgc7qrnlsh201ghlxty48n103j Olongapo 0 47015 37017631 35587905 2026-04-10T08:17:17Z Zekeseven 141470 update information 37017631 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Olóngapo |other_name = |native_name_1 = ''Syodad nin Olónğapo'' |native_name_1_lang = zbl |native_name_2 = |native_name_2_lang = |nickname = |settlement_type = Urbanisadong Dakbayan |motto = Fighting for Excellence! , "Bawal ang Tamad sa Olongapo" |image_skyline = Olongapo City Ulo Ng Apo.jpg |imagesize = 250px |image_caption = Lokasyon sa Olóngapo |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_zambales olongapo.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Zambales]] gipakita asa nahimutang ang Olóngapo. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Central Luzon]] (Rehiyon III) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Bataan]] ug [[Zambales]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = first District |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 17 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = [[Alkalde]] |leader_name = [[Bong Gordon]] |leader_title1 = Bise-alkalde |leader_name1 = [[Cynthia Cajudo]] |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = [[Nobyembre 4]], [[1750]] |established_title3 = Naging dakbayan) |established_date3 = [[Hunyo 1]], [[1966]] |area_magnitude = |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 103.3 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2024 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 264,903 |population_density_km2 = 2,200 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=14 |latm=50 |lats= |latNS=N |longd=120 |longm=017 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 2200 |area_code = 46 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = [[:en:Municipalities of the Philippines#Income classification|Income class]] |blank1_info = - |website = [http://www.olongapocity.gov.ph/ Opisyal nga sityo] |footnotes = Olóngapo usa lungsod ning tinatag ini 1750 }} <!-- Infobox ends --> Ang '''Olóngapo''' maoy primerang klaseng [[Dakbayan (Pilipinas)|dakbayan]] sa [[Lalawigan (Pilipinas)|lalawigan]] sa [[Zambales]] sa [[Pilipinas]]. ==[[Gobyerno]]== ===Mga baranggay=== [[Image:Olongapo and bridge leading to NS Subic Bay.jpg|right|thumb|240px|Olongapo]] [[Image:Olongapo Philippines downtown.jpg|right|thumb|240px|Olongapo Downtown]] Dakbayan sa Olongapo dunay 17 ka barangay. <table border=0><tr> <td valign=top> * [[Asinan (Olongapo)|Asinan]] * [[Banicain]] * [[Barretto]] * [[Sidlakang Bahak-bahak]] * [[Sidlakang Tapinak]] * [[Gordon Heights (Pilipinas)|Gordon Heights]] * [[Kalaklan]] * [[Mabayuan]] * [[New Cabalan]] </td><td valign=top> * [[New Ilalim]] * [[New Kababae]] * [[New Kalalake]] * [[Old Cabalan]] * [[Pag-asa (Olongapo)|Pag-asa]] * [[Santa Rita (Olongapo)|Santa Rita]] * [[Kasadpang Bahak-bahak]] * [[Kasadpang Tapinak]] </td></tr></table> ===[[Alkalde]]=== Ang laman usa mga listaan sa mga alkalde aron ang rulo sa Olongapo sa dayon sang [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]] :{| class="wikitable sortable" style="width:600px" |- ! Name !! Termino !! Posisyon |- style="text-align:center;" |[[Ruben Dela Cruz Geronimo]] || [[Nobyembre]] [[1959]] - 1962 || Alkalde lungsod |- style="text-align:center;" |Ildefonso O. Arriola || [[1962]]–1964 || Alkalde lungsod |- style="text-align:center;" |[[James Leonard T. Gordon]] || [[Nobyembre]] [[1964]] - Hunyo 1, 1966 || Alkalde lungsod |- style="text-align:center;" |[[James Leonard T. Gordon]] || [[Hunyo 1]], [[1966]] - Pebrero 20, 1967 || Alkalde dakbayan |- style="text-align:center;" |Jaime Guevarra || [[Pebrero 20]], [[1967]]–[[1968]] || Alkalde dakbayan |- style="text-align:center;" |Amelia Juico Gordon || 1968 - [[Hunyo 30]], [[1972]] || Alkalde dakbayan |- style="text-align:center;" |Geronimo "Momoy" Lipumano || [[Hulyo]] 1972 - [[Mayo]] 1980 || Alkalde dakbayan |- style="text-align:center;" |[[Richard Gordon (Pilipinas)|Richard "Dick" Gordon]] || [[Hunyo 30]], [[1980]] - Pebrero [[1986]] || Alkalde dakbayan (unang termino) |- style="text-align:center;" |Teodoro Macapagal || [[Marzo]] [[1986]] - [[Nobyembre]] 1987 || Alkalde sa OIC |- style="text-align:center;" |Ildefonso O. Arriola || [[Nobyembre]] [[1987]] - [[Enero 31]], 1988 || Alkalde saOIC |- style="text-align:center;" |Richard "Dick" Gordon || [[Pebrero 1]] [[1988]] - Hunyo 30, 1998 || Alkalde dakbayan (ika-2 termino) |- style="text-align:center;" |[[Cynthia Cajudo]] || Hunyo 30, 1998 || Akto sa kapasidad |- style="text-align:center;" |[[Kate Gordon|Katherine "Kate" Gordon]] || [[Hunio 30]], [[1998]] - [[Hunio 22]], 2001 || Alkalde dakbayan |- style="text-align:center;" |[[Bong Gordon]] || [[Hunyo 30]], [[2001]] – presente || Alkalde dakbayan |} ===Mga tao=== *[[Freddie Aguilar]] (natawo [[1953]]), musikano, songwriter ug kanta *[[Arnel Pineda]] (natawo 1961), Kanta/Bokalista sa Journey *[[K Brosas]] (natawo 1975), komedyana ug kanta *[[Vana Bersola]] (natawo [[1979]]), usa gugma ug nanay kay [[Joel Payumo]] *[[Rico Barrera]] (natawo 1981), modelo ug aktor, Pinoy Big Brother Season 1 Housemate *[[Scarlet Garcia (modelo)|Scarlet Garcia]] (1985–2008), modelo *[[Rausche Sausa]] (natawo [[1989]]), talenta *[[Jackie Rice]] (natawo [[1990]]), aktres, Starstruck Season 3 Winner *[[Megan Young]] (natawo 1990), aktres, Host, Starstruck contestant Season 2 *[[Camille David]] (natawo [[1992]]), talenta *[[Jhake Vargas]] (natawo 1992), aktor *[[Lauren Young]] (natawo [[1993]]), aktres, dalaga ni Megan Young *[[Kristofer Martin]] (natawo [[1994]]), aktor ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.olongapocity.gov.ph/ Opisyal nga sityo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110505195108/http://www.olongapocity.gov.ph/ |date=2011-05-05 }} {{commons|Category:olongapo City}} ==Lokasyon sa heyograpiko== {{Geographic location |North=[[Subic, Zambales]] |West=''[[Luok sa Subic]]'' |Center=Olongapo |East=[[Dinalupihan, Bataan]] |South=[[Subic Bay Metropolitan Authority]]/[[Dinalupihan, Bataan]] |Northwest= |Northeast=[[Floridablanca, Pampanga]] |Southwest= |Southeast= |image= }} {{olóngapo}} {{zambales}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{saha-Pilipinas}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Zambales]] {{paghimo ni bot|Lsjbot|Pilipinas|date=2015-11}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Olóngapo City (pagklaro)]].'' {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Olóngapo City | native_name = : Lungsod ng Olongapo | other_name = Olongapo | category = Lalawigan | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Tunga-tungang Luzon (rehiyon sa Pilipinas)|Tunga-tungang Luzon]] | state_type = Rehiyon | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 220326 | population_date = 2013-12-07 | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = Syodad nin Olongapo | lat_d = 14.83333 | long_d = 120.26667 | elevation = 10 | population_note = <ref name = "gn1697172"/> | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1697172 }} <!--A.ADM2-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pilipinas|Lalawigan]] ang '''Olongapo City''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1697172"/> Nahimutang ni sa rehiyon sa <!--ADM1-->[[Tunga-tungang Luzon (rehiyon sa Pilipinas)|Tunga-tungang Luzon]], sa amihanan-kasadpang bahin sa nasod, {{formatnum:80}} km sa kasadpan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:220326}} ka molupyo.<ref name = "gn1697172"/> Sa mosunod nga mga natural nga mga bahin makita sa Olongapo City: * Nabigasyon: :* [[Osir Basin]] (<!--H.ANCH-->[[pundohanan]]) :* [[Port Olongapo]] (<!--H.ANCH-->[[pundohanan]]) * Mga luuk: :* [[Ilanin Bay]] (<!--H.BAY-->[[luuk]]) * Mga suba: :* [[Bajakbajak River]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[Binitigan River]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[Jadjad River]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[Kalaklan River]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[Mabayuan River (suba sa Pilipinas)|Mabayuan River]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[Malawaan River]] (<!--H.STM-->[[suba]]) :* [[Santa Rita River (suba sa Pilipinas, Tunga-tungang Luzon, Olongapo City)|Santa Rita River]] (<!--H.STM-->[[suba]]) * Salog sa dagat: :* [[Caiman Shoal]] (<!--H.SHOL-->[[piliw]]) :* [[Sixteen-foot Shoal]] (<!--H.SHOL-->[[piliw]]) * Mga patag: :* [[Tanauar Plateau]] (<!--T.PLAT-->[[ibabaw'mg patag]]) * Nga bato nga pormasyon: :* [[Magdalen Bluff]] (<!--T.CLF-->[[pangpang]]) :* [[Mancha Blanca (pangpang sa Pilipinas)|Mancha Blanca]] (<!--T.CLF-->[[pangpang]]) * Mga bungtod: :* [[Kalaklan Ridge]] (<!--T.RDGE-->[[tagaytay]]) :* [[Mount Maritan]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) :* [[Mount Panaigar]] (<!--T.HLL-->[[bungtod]]) * Mga lawis: :* [[Kalaklan Point]] (<!--T.PT-->[[punta]]) :* [[Maritan Point]] (<!--T.PT-->[[punta]]) :* [[Rivera Point]] (<!--T.PT-->[[punta]]) * Mga walog: :* [[Santa Rita Valley (walog sa Pilipinas)|Santa Rita Valley]] (<!--T.VAL-->[[walog]]) * Kabukiran: :* [[Boars Tusk (bukid sa Pilipinas)|Boars Tusk]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) :* [[Familiar Peak]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) :* [[Labao Mountain]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) :* [[Mount Kalaklan]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) :* [[Mount Quadrant]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) :* [[Mount Susongdalaga (bukid sa Pilipinas, Tunga-tungang Luzon)|Mount Susongdalaga]] (<!--T.MT-->[[bukid]]) {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Olongapo City sa Pilipinas. | label = Olongapo City|position=right|background=white|lat=14.83333|long=120.26667}} Hapit nalukop sa [[lasang]] ang palibot sa Olongapo City.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:111}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Olongapo City medyo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[habagat]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:22}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Abril, sa {{formatnum:24}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:21}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:3602}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:1071}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Abril, sa {{formatnum:16}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Olongapo City | 19| 23| 17 | 20| 25| 41 | 20| 27| 34 | 21| 28| 16 | 21| 26| 154 | 20| 23| 527 | 21| 25| 649 | 20| 23| 1071 | 20| 23| 741 | 21| 24| 274 | 20| 23| 25 | 20| 23| 53 |maxprecip = 1071 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1697172">[{{Geonameslink|gnid=1697172|name=olongapo%20city}} Olongapo City] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2013-12-07; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> dzm1mzn65bzssz5ga0kv33lv3o1hshe Iligan 0 50914 37017521 35079832 2026-04-10T07:40:04Z Akieanne 141475 Population based on 2020 census 37017521 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Iligan |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod ng Iligan'' |native_name_1_lang = tl |native_name_2 = ''City of Iligan'' |native_name_2_lang = en |nickname = Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls |settlement_type = |motto = |image_skyline = MariaCristinaFallsJuly2006.jpg |imagesize = |image_caption = Busay sa Maria Cristina |image_flag = |flag_size = |image_seal = Ph seal lanao del norte iligan city.png |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_iligan.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Dakbayan sa Iligan. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 44 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Frederick W. Siao ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title1 = Bise Mayor |leader_name1 = Marianito D. Alemania ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = 1832 |established_title3 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date3 = ika-16 sa Hunyo, 1950 |area_magnitude = |unit_pref = metric |area_footnotes = |area_total_km2 = 813.37 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2020 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 399,061 |population_density_km2 = 450 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=6 |latm=7 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=10 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9200 |area_code = 63 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = [http://www.iligan.gov.ph www.iligan.gov.ph ] |footnotes = |population=363,115}} <!-- Infobox ends --> Ang '''Dakbayan sa Iligan''' ([[Tinagalog]]: ''Lungsod ng Iligan''; [[Iningles]]: ''City of Iligan'') mao ang usa ka unang klase nga dakbayan sa lalawigan sa [[Lanao del Norte]], [[Amihanang Mindanao]], [[Pilipinas]], ug mao ang kanhi nga kaulohan sa lalawigan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 813.37 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br>Sumala sa census ni acting 2020, dunay 363,115 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9200. == Kasaysayan == Nagsugod ang Iligan sa usa ka barangay sa Bayug, 2.5 ka kilometro amihanan sa karong Poblasyon. Mao ang labing una nga sityo sa mga lumad nga lumulupyo sa dagat, nga gitawag nila ug mga Maragat. Pagka ika-16 ka siglo, nalupig ang mga lumad sa mga langyaw sa Kabisay-an hilabi na ang Kaharian sa Panglao. Matod pa sa usa ka magsasaysay nga Heswita, si Padre Francisco Combes, ang Hari sa Ternate sa isla sa Mollucas misulong sa Panglao. Maong ang mga Panglao naghaw-as padulong sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]]. Didto sa Dapitan, ang nahibiling Prinsipe sa Panglao, si Pagbuaya, gidawat ang usa ka ekspedisyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi]]. Dayon, ang anak ni Pagbuaya, si Manook, nabunyagan isip Pedro Manuel Manook. Si Manook ilang gisulong ug gilupig ang usa ka barangay nga Higaonon sa Bayug ug nagtukod og kristiyanismong purok. Ang purok kanunay makalingkawas gikan sa pag-asdang sa ubang mga kaaway tungod sa pagsalig sa Ginoo ug sa ilang "patron saint" nga si San Miguel. Ang mga unang Iliganon nagbalhin sa ilang purok gikan sa Bayug padulong sa Iligan.<ref>Camilo P. Cabili, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=472&Itemid=1 Early History], Iligan City Official Website</ref> Ang ngalang Iligan gikan sa Hinigaonon nga pulong "iligan" o "ilijan", buot ipasabot, "kota sa panalipod" batok sa mga pag-asdang nga ginabuhat sa mga pirata ug ubang tribu nga masupilon. Ang kuta nga ginatawag nga Kutang San Francis Xavier, nagama sa tuigang 1642, gihimong panalipod sa mga Iliganon atol sa pag-asdang sa mga tulisan. Apan, nabanlas ang kuta tungod sa baha. Laing kuta na sad ang gigama, nga gitawag nila og Kuta Victoria o Cota de Iligan. Sa tuigang 1850, mitungod sa baha, ubos ni Don Remigio Cabili, ang gobernadorsilyo atong panahona, gigama na sad ang laing kuta ug gibalhin ang poblasyon sa kaarang Iligan didto sa baba sa Suba Tubod karong panahona. Usa ka lungsod na ang Iligan sa Lalawigan sa Misamis sa tuig 1832. Apan, wala silay kaugalingong pangdumala sa relihiyon tungod kay bahin pa kini sa Cagayan de Oro, ang kaulohan sa lalawigan. Sa tuigang 1903, ang Lalawigan sa Moro namugna na ug gihimo ang Iligan isip kaulohan sa Distrito sa Lanao. Pagka tuig 1907, ang kaulohan sa Distrito sa Lanao gibalhin sa Dansalan (ang [[Dakbayan sa Marawi]] karon).<ref>Prof. Patrocenia T. Acut, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=609 Iligan During the American Period], Iligan City Official Website</ref> Gibiyaan sa mga Kastila ang Iligan sa tuig 1899, tugaan ug agi sa umaabot nga kusog sa mga Amerikano sa tuig 1900. Pagka tuig 1914, ang Iligan nahimong usa ka lungsod nga walo ka baryo, uban ang Lungsod sa Mandulog. Human sa 40 ka tuig sa kahapsay ug kalinaw, ang mga kusog sa Hapon misulong sa Iligan sa tuig 1942. Ang pagluwas sa Iligan gibuhat sa mga kusog sa Philippine Commonwealth diin natuya ang mga Hapon hangtod sa tuig 1944 hangtod 1945. Sa ika-15 sa Nobyembre 1944, ang dakbayan nagsaulog og Adlaw sa Commonwealth aron isaulog ang paghuman sa kapintas ug pagsakop nga gibuhat sa mga Hapon.<ref>Prof. Leonor Buhion Enderes, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=353 Japanese Occupation in Iligan City], Iligan City Official Website</ref> Gigamit sa samang pag-utlan isip lungsod, ang Iligan nahimong dakbayan sa Lanao del Norte sa ika-16 sa Hunyo, 1950. Nadeklarar na siya isip usa ka dakbayan nga unang klase sa tuig 1969 ug giusab ug pagmatang isip First Class City "A" sa unang adlaw sa Hulyo, 1977 pinaagi sa Presidential Decree No. 465. Sa tuig 1983, giusab na sad ang pagmatang isip labing urbanisadong dakbayan. == Heyograpiya == Ang Dakbayan sa Iligan giutlanan sa lungsod sa [[Lugait, Misamis Oriental]] sa amihanan, mga lalawigan sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]], [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]], ug [[Tagolooan, Lanao del Norte|Tagoloan]] sa habagatan, mga territoryo sa [[Lanao del Sur]] ug [[Bukidnon]] sa sidlakan, ug [[Look sa Iligan]] sa kasadpan. Nailhan na siya isip Dakbayan sa mga Halangdong Busay, adunay 23 ka busay sa Iligan. Usa sa mga busay mao ang Busay sa Maria Cristina, mao ang gigamit sa pagdagan sa kuryente, ug ang Busay sa Limunsudan. Nailhan pod ang Iligan isip Kaulohan sa Industriya sa Habagatan. Nagdagan og kuryente gikan sa tubig para sa Mindanao pinaagi sa National Power Corporation (NAPOCOR). Ang dakbayan nagpahimutang og mga industriya sama sa puthaw, lata, semento, ug galingan ug harina. Didto sa kasadpan dapit, ang [[Look sa Iligan]] naghatag og salakyang pangdagat. Sa sidlakang dapit, gikan sa patag naghatag og agianan padulong sa bungtod ug bukid nga naay daghang mga busay ug mga tubod nga bugnaw. === Klima === Ang klima sa Iligan nahulog sa ikatulong tipo nga klima, nga ang panahon dili kaayo mailhan. Ang pag-apod sa ulan tupong ra sa tibuok tuig. Kay nahimutang man ang dakbayan sa tropikal nga dapit, ang dakbayan dili makasinati og bugnaw nga panahon. Dili pod masinati ang kusog nga panahon kay gawas siya sa bakos sa bagyo. Ug ang mga bukid nahimo sad og panalipod batok sa kusog nga panahon. == Salakayan == === Dagat === Adunay lima ka kompanya sa pagpaluwan nga nag-alagad sa [[Maynila]], [[Dakbayan sa Sugbo]], ug [[Dakbayan sa Ozamiz]]: Superferry, Cebu Ferries, Carlos A. Gothong Lines, Negros Navigation, Sulpicio Lines ug Cokaliong Shipping Lines. === Yuta === Ang Rural Transit (RTMI) ug ang Super 5 Transport mao ang mga unang salakyan sa yuta sa dakbayan. Ang Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) moatiman og mga biyahe padulong ug gikan sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug uban bahin sa [[Misamis Oriental]], samtang ang Southbound Bus and Jeepney Terminal moatiman sa mga biyahe padulong ug gikan sa mga lungsod habagatan sa dakbayan. Ang unang salakyan sa dakbayan lamang mao ang mga jeepneys. Adunay mga tartanilya sa dakabayan hilabi na didto sa Barangay Pala-o ug Barangay Tambacan. === Hangin === Ang dakbayan adunay tugpahanang nahimutang sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] mao nga [[Tugpahanan sa Maria Cristina]]. Ang Aerolift, ang kanhing airline, miundag og pangalagad tungod sa pagbangga sa mga estruktura sa Tugpahanang Panglokal sa Manila ug nalugi ang kompanya. Kiniy hinungdan sa pagkatapos sa pangalagad gikan ug padulong sa tugpahanan. Sukad ato, wala nay gamit ang tugpahanan. Inig abli sa Tugpahanan Pangkalibotanon sa Lagindingan sa tuig 2012, mailisan ang Tugpahanan sa Lumbia ug ang Tugpahanan sa Baloi. Kining tugpahanan mao ang kaulohang proyekto sa Cagayan de Oro-Iligan Corridor. == Katawhan ug kultura == Ang gidaghanan sa mga tawo sa Iligan nabahin sa relihiyon kay ang mga Kristyano (93.61%). Ang mga Iliganon gilangkoban sa mga Muslim, Sugboanon, pipila ka Tagalog, mga lumad, ug mga langyaw sa ubang dapit. Ang [[Sinugboanon]] maoy labawng gilitok nga pinulongan (93%), samtang ang uban nanaglitok sa pinulongang [[Tinagalog]], [[Minaranaw]], [[Hiniligaynon]], [[Inilokano]], [[Chavacano]], ug [[Winaray]]. Daghan usab sa mga tawo ning maong dakbayan makasulti og tin-aw nga [[Iningles]]. == Kagamhanan == Ang Dakbayan sa Iligan mao ang labing urbanisadong dakbayan ug gawas na siya sa Lalawigan sa Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante sa dakbayan dili kabotar og mga kandidato sa probinsiya sama sa Gobernador ug Bise Gobernador. Ang City Hall nahimutang sa Bungtod sa Buhanginan sa Barangay Pala-o. Ang estruktura sa kagamhanan adunay usa ka mayor, usa ka bise-mayor, ug napulog-duha (12) ka konsehal. Matag ginamhan nagpabotar sa publiko sa tulo ka tuig nga termino ug mahimo nagpabotar isip ginamhan sa sunod nga tulo ka termino. Ang pandumala sa dakbayan mogunit sa usa ka ginamhan isip tagdumala sa dakbayan. Ang Republic Act No. 9724, ang akto nga ibulag ang Dakbayan sa Iligan gikan sa Unang Distrito sa Lalawigan sa Lanao del Norte, giaprobahan sa Pres. Gloria Macapagal-Arroyo niaging ika-20 sa Oktubre, 2009. Busa, ang Dakbayan sa Iligan adunay kaugalingong distritong kongreso isip Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan.<ref>[http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 REPUBLIC ACT No. 9724: AN ACT SEPARATING THE CITY OF ILIGAN FROM THE FIRST LEGISLATIVE DISTRICT OF THE PROVINCE OF LANAO DEL NORTE TO CONSTITUTE THE LONE LEGISLATIVE DISTRICT OF THE CITY OF ILIGAN.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002093850/http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 |date=2011-10-02 }}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya sa Iligan labihang nagsalig sa bug-at nga industriya. Human sa paghimo sa Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant sa National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) sa tuig 1950, ang dakbayan nakasinati og dali nga pagpaindustriya nga mipadayon hangtod sa tuig 1980. Natukod ang kinadak-ang planta sa puthaw sa nasod, National Steel Corporation atong panahona.<ref>Prof. Geoffrey G. Salgado, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=426 Iligan: A History of the Phenomenal Growth of an Industrial City], Iligan City Official Website</ref> Atol sa Krisis Pinansyal sa Asya sa tuig 1997, ang dakbayan nakasinati sa labing grabe nga kahinay sa pagtubo sa ekonomiya. Ubay-ubay nga planta ang nangasira, hilabi na ang National Steel Corporation. Ang pagkasira sa NSC nakagama sa ginatawag og "''domino effect''" sa ubang industriya nga gasalig niining plantaha, hinungdang nasira o nag-antos sa dakong problema sa pinansyal.<ref>Maricar T. Manuzon, [http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm A Giant Awakens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228064628/http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm |date=2008-02-28 }}, Philippine Business Magazine</ref> Nakabalik ang dakbayan pagtubo sa ekonomiya niini pag-ablig usab sa National Steel Coropration, nga ginganlan na ning higayona og Global Steelworks Infrastructures, Inc. sa tuig 2004.<ref>Genalyn D. Kabiling, [http://www.mb.com.ph/issues/2004/02/04/MAIN200402041232.html National Steel Plant reopens], Manila Bulletin Online</ref>Sa Oktubre 2005, ang GSII nag-usab og bag-ong ngalan nga pangkorporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc. nagpakita nga dili lang sa pagsalig alang sa Pilipinas, kon dili ang pagpakita nga kusog, hayag, ug nagahiusa nga pagtambong sa brand sa Asya, Aprika, ug Uropa.<ref>[http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm GSII Changes Name to Global Steel Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307204537/http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm |date=2014-03-07 }}, PRWEB August 19, 2005</ref> Tungod sa kasinatian sa krises, ang kagamhanan sa dakbayan naglihok nga dili lang magsalig sa bug-at nga industriya. Ang mga ekonomiya nga nagpaila mao ang turismo, pang-uma, ug patigayon sa pang-uma. Sa proyektong One Town, One Product (OTOP) sa Department of Trade and Industry, ang dakbayan naghimo ug abaka ug ilang mga produkto.<ref>[http://www.otopphilippines.gov.ph/microsite.aspx?rid=11&provid=28&prodid=97 Abaca of Iligan City], One Town, One Product Philippines.</ref> Ang ubang produkto sa Iligan mao ang Sukang Pinakurat, Sukang Sinarapan, ug ang Honey-man-C. Ang mga planta nga industriyal sa pagkakaron ug ang ilang nahimutangan mao ang nagsunod: * Treasure Steel Corporation (kanhi National Steel Corporation) — Barangay Suarez * Mabuhay Vinyl Corporation — Barangay Maria Cristina * Granexport Manufacturing Corporation — Barangay Kiwalan * Petronas Energy Philippines, Inc. — Barangay Dalipuga * Pilmico Foods Corporation — Barangay Kiwalan * Pilmico Iligan Feedmill — Barangay Kiwalan * Platinum Group Metals Corporation (kanhi Maria Cristina Chemical Industries, Inc.) — Barangay Maria Cristina * San Miguel Corporation-Iligan Coconut Oil Plant — Barangay Santa Filomena * Refractories Corporation of the Philippines — Barangay Dalipuga * Iligan Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Mindanao Portland Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Holcim Philippines, Inc. (kanhi Alsons Cement Corp.) — Barangay Dalipuga (sa ubang pasilidad, ang planta mismo nahimutang sa Lungsod sa Lugait) * Iligan Bar and Rod Mill — Barangay Suarez == Mga bangko == Ang Dakbayan sa Iligan adunay mga bangko aron moalagad sa mga kinahanglan sa dakbayan ug sa lalawigan sa Lanao del Norte. Mao ni ang nagsunod: * Metrobank * Philippine National Bank * Bank of the Philippine Islands * Landbank * PSbank * Banco De Oro * Union Bank * China Bank * United Coconut Planters Bank * PBcom * Banco Filipino * Security Bank * One Network Bank * Rizal Commercial Banking Corporation * Rural Bank of Iligan == Telekomunikasyon == Ang mga linya sa telepono sa Dakbayan sa Iligan gidugtong sa [[Maranao Telephone Company]] (mub-an isip MaraTel, kauban sa [[PLDT]]), PilTel, ug [[Globe Telecom]]. Telekomunikasyon sa tangkilepono giatiman sa [[Smart Communications]], [[Globe Handyphone]], ug [[Sun Cellullar]]. Ang dakbayan adunay tulo ka ''channel'' sa telebisyon. Mao ang [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], ug [[Studio 23]]. == Mga Baranggay == Ang Dakbayan sa Iligan nabahin ngadto sa 44 ka [[baranggay]]. <table> <tr><td valign="top"> * Abuno * Acmac * Bagong Silang * Bonbonon * Bunawan * Buru-un * Dalipuga * Del Carmen * Digkilaan * Ditucalan * Dulag * Hinaplanon * Hindang * Kabacsanan * Kalilangan </td><td valign="top"> * Kiwalan * Lanipao * Luinab * Mahayahay * Mainit * Mandulog * Maria Cristina * Pala-o * Panoroganan * Poblacion * Puga-an * Rogongon * San Miguel * San Roque * Santiago </td><td valign="top"> * Saray-Tibanga (Saray) * Santa Elena (Tominobo Ilaya) * Santa Filomena * Santo Rosario * Suarez * Tambacan * Tibanga (Canaway) * Tipanoy * Tomas Cabili (Tominobo Proper) * Tubod * Ubaldo Laya * Upper Hinaplanon * Upper Tominobo * Villaverde </td></tr> </table> === Santa Filomena === Ang Baranggay Santa Filomena nga distansiya lang og mga pito ka kilometro gikan sa sentro sa Iligan paingon sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]]. Sityo Pandan kanhi ang Sta. Filomena sa 1912, sakop sa munisipyo sa Iligan nga na-Chartered City sa Hunyo 16, 1950. Ang mga lumulupyo kaniadto sa Pandan mga tal Iliganon, ug paglabay sa pipila ka tuig, may mga pamilyang lalin gikan sa [[Sugbo]], [[Bohol]], [[Ilocos]], [[Bicol]], [[Siquijor]] ug [[Lanao]]. Yano lamang ang panginabuhi sa katawhan kaniadto sama sa panagat, pamimingka ug suman; lahi karon nga ang klasipikasyon sa Sta. Filomena usa na ka Industrial Zone. Aduna na kiniy upat ka pundok sa Urban Poor— ang Palmira Homeowners Assn., ug hut-ong sa pagpanginabuhi. Pito ra ka sityo kaniadto ang Brgy. Sta. Filomena: Pandan, Acmac, Barinaut, Lambaguhon, Dawag, Matuog ug Kiwalan. Sa pagkakaron, nahimulag na ang ubang mga sityo sama sa Kiwalan ug Acmac ug uban pa nga nangahimo nang baranggay. Ang Sta. Filomena karon gilangkob na sa 21 ka purok. Sa Disyembre 1966 pinaagi sa SP City Ordinance 323, nahimo nang baranggay ang Sta. Filomena. Sukad niadto, ang nangapiling mga baranggay kapitan mao sila si Telesporo Peñaflor, 1972; Antonio M. Palafox, 1982; Carmelito Ates, 1982; Lonmgino Halibas, 1988; ug Editha Y. Palafox, 1989. Sa 1973, natukod ning maong dapit ang Filipinas-Eslon nga ang produkto mao ang mga tubo sa tubig. Sa 1975 nakaangkon na usab ang Sta. Filomena og laing planta— ang Iligan Coconut Oil Mill. Niini, midagsa ang mga tawo sa Purok Valderama. Sa 1982, natukod ang Caltex Depot, ug sunod nga natukod ang planta sa apog nga mao ang Summa Alta Tierra. Naangkon usab sa Brgy. Sta. Filomena ang dugang talagsaong mga kalamboan sama sa Regs Beach Resort diin nahimo sab kining ''lodging house'', Snowland By The Sea, Tellies Beach, Halibas Beach, Ello’s Beach ug nasundan sa Chelina Beach Resort & Lodging House nga aduna usay ''restaurant''. Gawas sa mga dapit lulinghayawan, aduna usay mga ''public high school'' ug ingon man mga ''Catholic school'' nga gipangtukod alang sa edukasyon sa kabataan dinhi sa Brgy. Filomena. Kasagarang relihiyon nga gisagop sa katawhan ning dapita mao ang Roman Catholic, Born Again, Seventh Day Adventist, Iglesia Ni Kristo, Baptist, UCCP, ug Redeemer. Giatiman usab sa pamunoan ni Brgy. Kapitan Palafox ang bahin sa maayong panglawas sa katawhan. Pipila lamang ang matawag nga ''mal-nourish'' ning dapita ug kompleto ang imyunisasyon nga gihatag sa mga ''health personnel''. Maihap lamang ang ''out-of-school youth'', kasagaran sa kabatan-onan nanagtungha gayod. Lakip usab sa gihatagan og pagtagad sa mga opisyal sa baranggay ang problema sa polyusyon. Ug bisan pa nga ang Sta. Filomena may mga pabrika — mga timailhan sa usa ka dapit nga mauswagon, kiniy usa gihapon ka malinawon nga baranggay sa Iligan. === Santo Rosario === Ang Baranggay Santo Rosario adunay walo (8) ka purok (zones sa Iningles). Nagbulang gikan sa Baranggay Hinaplanon sa tuig 1986 ubos sa pagdumala ni Presidente Corazon C. Aquino. Ang unang kapitan sa baranggay mao si Jose Guadalupe Zalsos. Kasagara sa baranggay kay lugar lamang sa panimalay, apan gihinayhinayan ug usab nga mahimo na ug lugar sa pagpatigayon. === Timbanga === Ang Baranggay Timbanga mao ang puluy-anan sa MGA UNGGOY - [[Mindanao State University - Iligan Institute of Monkey|Iligan Institute of Technology]] ug Mindanao Sanitarium Hospital. Mao sad ang puluy-anan sa tulo ka estasyon sa telebisyon: ABS-CBN (Channel 4), GMA (Channel 11) ug Studio 23 (Channel 26). === Villaverde === Ang Baranggay Villaverde (Villa Verde, Green Village sa Iningles) may 33.25 ka ektarya nga gilapdon. Gilangkob kini sa 13 ka purok. Kasagaran sa mga lumulupyo dinhi mga Sugbuanon, 60%; samtang nabahin ang 40% sa mga Muslim, Bol-anon, Chabacano, Tagalog, Ilocano, Ilonggo, Bicolano, ug mga magpapatigayong Insek. Danihon ang dagkong mga magpapatigayon aron sila magtukod og balay-patigayon sa Brgy. Villa Verde, Siyudad sa Iligan. Kini ang unang gipangandoy ni Brgy. Kapitan Crispina B. Nadorra-Manaloto, ug kauban niyang mga opisyal sa baranggay nga natukod ilawom sa R.A. Res. Nos. 767 C.O. No. 1933 niadtong [[ika-22 sa Hulyo]], [[1991]]. Karon nagbuntaog na ang pruyba nga natuman ang gidamgo nga kalamboan sa usa sa 44 ka baranggay sa Iligan City. Kamulong gitrabaho ang upat ka andana nga Gaisano Mall nga nagbuntaog sa ''national highway'' sa Amihanang bahin paingon sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug sa Habagatan sa [[Zamboanga]]. Sa mga tunga-tunga sa 2007, lagmit ablihan na ang ''mall''. Daghan puhon sa taga Villaverde, kasagaran mga babaye ang makatrabaho dinhi. Lahi sa ubang baranggay nga duol ra kaayo sa sentro sa siyudad, ang mga opisyal sa baranggay nagreserba usab og luna sa yuta nga ilang katamnan og prutas sama sa [[nangka]], [[santol]], [[saging]], [[mangga]], [[kaymito]], [[lumboy]] ug [[abana]]. Aduna usay luna nga ilang tamnan og mga utanon. May mga purok sa Villaverde nga kasikbik sa Brgy. Poblacion. Sa amihanan silingan niini ang Brgy. San Miguel; sa habagatan, ang Brgy. Pala-o ug sa kasadpang bahin sa siyudad nahimutang ang Brgy. Poblacion. Karong panahona, ang gikuhaan sa kita sa Villaverde naggikan sa Real Property Tax, Internal Revenue Allotment, misc. income, aids and grants ug 50% community shares. == Edukasyon == Ang Dakbayan sa Iligan adunay usa ka publikong unibersidad ug pito (7) ka mga pribadong kolehiyo nga nagbatid sa Teknolohiya sa Kasayuran, Pag-alagad sa Kahimsog, Alamdag sa Panakayan, Patigayon ug Pagdumala, Unang ug Ikaduhang Edukasyon, ug Alampat ug Alamdag sa Katilingban. Sa tanan tulunghaan sa edukasyon sa dakbayan, ang [[Mindanao State University - Iligan Institute of Technology]], usa sa mga gawasnong gawas nga tulunghaan sa [[Mindanao State University]]. Dili lang mao ang usa sa labing maayong unibersidad sa mga rehiyon sa Kabisay-an ug Mindanao, gisapayan ang tulunghaan nga usa sa unang napulo nga labing maayong unibersidad sa tibuok nasod uban sa labing kaayuhan sa Alamdag ug Teknolohiya, Inhinyera, Matematika, Teknolohiya sa Kasayuran, ug mga Alamdag sa Kahimtangan. Ang Capitol College of Iligan, Inc., gitawag nila ug Iligan Capitol College (ICC), mao usa ka pribado ka tulunghaan sa edukasyon nga gitukod sa tuig 1963 ni Engr. Sesenio S. Roseles ug si Madame Laureana Sand Pedro Rosales. Narehistro ang tulunghaan sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa [[ika-12 sa Pebrero]], [[1964]].<ref name="ics">[http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm Iligan City Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421122823/http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm |date=2008-04-21 }}, City Development Strategies in Philippines.</ref> Ang Iligan Capitol College gitukod ang Lyceum Foundation of Iligan, nga mahino siya nga igsuong kolehiyo tapad sa Parokya sa Corpus Christi sa Tubod, Dakbayan sa Iligan. Ang [[St. Michael's College, Dakbayan sa Iligan]] mao ang labing karaan nga tunghaan sa Lanao, gitukod isip sentro sa katekismo sa tuig 1914 ni Fr. Felix Cordova, S.J. Gitukod nga ligdong sa tuig 1915 isip Escuela de San Miguel alang sa kadunggan sa ilang patron, San Miguel Arkanghel.<ref name="ics"/> Ang mga kolehiyo nagbatid sa Medisina ug Pag-alagad sa Kahimsog mao ang [[Iligan Medical Center College]] ug Mindanao Sanitarium and Hospital College. Ang Saint Peter's College usa ka laing tulunghaan nga nagbatid sa inhinyera, pagkwenta, ug mga kurso sa pagdumala sa patigayon. Ang Lyceum of Iligan Foundation nagbatid sa kurso sa inhinyera ug panakayan. Modawat pud sila mga kurso sa Pagdumaka sa Hotel ug Restaurant, Pag-alima, Pagdulama sa Patigayon, ug ubang pang Pag-alagad sa Kahimsog. Uban sa suma total nga 181 ka tulunghaan (106 ang publiko; 75 ang pribado; 17 ang [[madrasah]]), uban na ang tulunghaan pangteknikal ug bokasyonal, ang Dakbyan sa Iligan adunay grado sa pagliterato nga 94.71%, usa sa labing taas nga grado sa tibuok Pilipinas. == Turismo == Ang Dakbayan sa Iligan gitawag nila ug Dakbayan sa mga Busay nga Halangdon (''City of Majestic Waterfalls'') tungod daghan ang mga busay sulod sa dakbayan. Adunay bana-banaon 20 ka busay sulod sa dakbayan. Ang labing ilado nga busay, ug ilhanan sa dakbayan, mao ang [[Busay sa Maria Cristina]]. Mao pud ang gigikan sa dagitab sa tibuok dakbayan, pinaagi sa Agus VI Hydroelectric Plant. Ang [[Busay sa Tinago]], makaagi pinaagi sa 300 kay lakang nga hagdanan, didto sa Barangay Buru-un. Ang ubang bantugan nga mga busay mao ang Busay sa Mimbalut, [[Busay sa Abaga]], ug [[Busay sa Dodiongan]]. Ang uban nga busay dili makasulod ug mga sakyanan, mao ang mga turista kinahanglan mobaktas gikan sa pipila ka takna hangtud sa duha ka adlaw (sa [[Busay sa Limunsudan]]). Ang dakbayan usab ilado sa [[Mga Tubod sa Timoga]]. Ilado na ang kining tubod nga bugnaw sama sa yelo, klaro, ug walay klorina, nag-agas kanunay padulong sa mga langoyanan sa tagsa-tagsa nga mga lulinghayawan. Adunay lima ka lulinghayawan nga nahimutang sa nasudnong karsada sa Baranggay Buru-un. == Mga Bantugan nga Iliganon == * [[Gloria Macapagal-Arroyo]] - Presidente sa Philippines 2001-2010, Senador 1992-1998, Bise President 1998-2001, ekonomista (anak ni kanhi Presidente [[Diosdado Macapagal]]) * Dra. Evangeline Macaraeg - former First Lady 1961-1965 (wife of former President [[Diosdado Macapagal]]) * Helario Honoredez - miyembro sa First Philippine [[Mount Everest]] Climbing Team sa tuig 2006 * Gene Orejana - TV host and producer sa ABS-CBN News Channel * Atty. Wilfredo R. Bacareza, Jr. - Presidente ug CEO, PNOC Development & Management Corp. * [[Tomas Cabili]] - Kongresista (''Assemblyman'') sa mga dekada 1930s-40s, kanhi manggugubat panggerilya sa [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]], Sekretaryo sa Nasudnong Pagpanalipod sa tuig 1945, Senador sa 1946-1957 (namatay kabuan ni [[Ramon Magsaysay]] sa paghagsa sa eroplano sa Marso 1957) * Ric-Ric Marata - kanhi manunula sa [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]] player * Romulo "Bong" Marata - igsuon ni Ric-Ric Marata ug sama sa iyang igsuon, siya usab kanhi manunula [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]]. * [[Cyrus Baguio]] - manunula sa [[Philippine Basketball Association]] == Mga medya == === Mga AM estasyon === * Audiovisual Communicators, Inc. DXLG 630 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIC 711 * Intercontinental Broadcasting Corporation DXWG 855 * University of Mindanao Broadcasting DXMI 1026 * Free Air Broadcasting Network, Inc. DXRJ 1476 === Mga FM estasyon === * Rajah Broadcasting Network DXQJ 88.7 * RGMA Network, Inc. DXND 90.1 * DXRA-RMC Broadcasting Corporation DXDZ 92.9 * Baycomms Broadcasting Corporation DXZD (Mga Dating DXDY) 95.1 * Nation Broadcasting Corporation DXRI 98.3 * Pacific Broadcasting System, Inc. DXFE 99.3 * Digital Broadcasting Corporation DXDB 100.1 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIX 102.3 * University of Mindanao Broadcasting Network, Inc. DXIL 103.1 * Newsounds Broadcasting Network DXIV 104.1 * Philippine Broadcasting Service DXDX 105.5 * Manila Broadcasting Company DXYZ 107.1 == Mga gikutlo == {{reflist}} == Mga panid sa gawas == * {{en icon}} [http://www.iligan.gov.ph/ Iligan City Government Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821183633/http://www.iligan.gov.ph/ |date=2008-08-21 }} * {{en icon}} [http://www.iliganguide.com/ Iligan City Online Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112234905/http://www.iliganguide.com/ |date=2008-01-12 }} * {{en icon}} [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Iligan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] c7fvkh4u5tyitaa64xjsuq7irjqqmaq 37017523 37017521 2026-04-10T07:41:47Z ~2026-22094-67 141493 Some info are outdated 37017523 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Iligan |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod ng Iligan'' |native_name_1_lang = tl |native_name_2 = ''City of Iligan'' |native_name_2_lang = en |nickname = Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls |settlement_type = |motto = |image_skyline = MariaCristinaFallsJuly2006.jpg |imagesize = |image_caption = Busay sa Maria Cristina |image_flag = |flag_size = |image_seal = Ph seal lanao del norte iligan city.png |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_iligan.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Dakbayan sa Iligan. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 44 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Frederick W. Siao ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title1 = Bise Mayor |leader_name1 = Marianito D. Alemania ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = 1832 |established_title3 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date3 = ika-16 sa Hunyo, 1950 |area_magnitude = |unit_pref = metric |area_footnotes = |area_total_km2 = 813.37 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2020 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 399,061 |population_density_km2 = 450 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=6 |latm=7 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=10 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9200 |area_code = 63 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = [http://www.iligan.gov.ph www.iligan.gov.ph ] |footnotes = |population=363,115}} <!-- Infobox ends --> Ang '''Dakbayan sa Iligan''' ([[Tinagalog]]: ''Lungsod ng Iligan''; [[Iningles]]: ''City of Iligan'') mao ang usa ka unang klase nga dakbayan sa lalawigan sa [[Lanao del Norte]], [[Amihanang Mindanao]], [[Pilipinas]], ug mao ang kanhi nga kaulohan sa lalawigan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 813.37 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br>Sumala sa census ni aging 2020, dunay 363,115 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9200. == Kasaysayan == Nagsugod ang Iligan sa usa ka barangay sa Bayug, 2.5 ka kilometro amihanan sa karong Poblasyon. Mao ang labing una nga sityo sa mga lumad nga lumulupyo sa dagat, nga gitawag nila ug mga Maragat. Pagka ika-16 ka siglo, nalupig ang mga lumad sa mga langyaw sa Kabisay-an hilabi na ang Kaharian sa Panglao. Matod pa sa usa ka magsasaysay nga Heswita, si Padre Francisco Combes, ang Hari sa Ternate sa isla sa Mollucas misulong sa Panglao. Maong ang mga Panglao naghaw-as padulong sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]]. Didto sa Dapitan, ang nahibiling Prinsipe sa Panglao, si Pagbuaya, gidawat ang usa ka ekspedisyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi]]. Dayon, ang anak ni Pagbuaya, si Manook, nabunyagan isip Pedro Manuel Manook. Si Manook ilang gisulong ug gilupig ang usa ka barangay nga Higaonon sa Bayug ug nagtukod og kristiyanismong purok. Ang purok kanunay makalingkawas gikan sa pag-asdang sa ubang mga kaaway tungod sa pagsalig sa Ginoo ug sa ilang "patron saint" nga si San Miguel. Ang mga unang Iliganon nagbalhin sa ilang purok gikan sa Bayug padulong sa Iligan.<ref>Camilo P. Cabili, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=472&Itemid=1 Early History], Iligan City Official Website</ref> Ang ngalang Iligan gikan sa Hinigaonon nga pulong "iligan" o "ilijan", buot ipasabot, "kota sa panalipod" batok sa mga pag-asdang nga ginabuhat sa mga pirata ug ubang tribu nga masupilon. Ang kuta nga ginatawag nga Kutang San Francis Xavier, nagama sa tuigang 1642, gihimong panalipod sa mga Iliganon atol sa pag-asdang sa mga tulisan. Apan, nabanlas ang kuta tungod sa baha. Laing kuta na sad ang gigama, nga gitawag nila og Kuta Victoria o Cota de Iligan. Sa tuigang 1850, mitungod sa baha, ubos ni Don Remigio Cabili, ang gobernadorsilyo atong panahona, gigama na sad ang laing kuta ug gibalhin ang poblasyon sa kaarang Iligan didto sa baba sa Suba Tubod karong panahona. Usa ka lungsod na ang Iligan sa Lalawigan sa Misamis sa tuig 1832. Apan, wala silay kaugalingong pangdumala sa relihiyon tungod kay bahin pa kini sa Cagayan de Oro, ang kaulohan sa lalawigan. Sa tuigang 1903, ang Lalawigan sa Moro namugna na ug gihimo ang Iligan isip kaulohan sa Distrito sa Lanao. Pagka tuig 1907, ang kaulohan sa Distrito sa Lanao gibalhin sa Dansalan (ang [[Dakbayan sa Marawi]] karon).<ref>Prof. Patrocenia T. Acut, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=609 Iligan During the American Period], Iligan City Official Website</ref> Gibiyaan sa mga Kastila ang Iligan sa tuig 1899, tugaan ug agi sa umaabot nga kusog sa mga Amerikano sa tuig 1900. Pagka tuig 1914, ang Iligan nahimong usa ka lungsod nga walo ka baryo, uban ang Lungsod sa Mandulog. Human sa 40 ka tuig sa kahapsay ug kalinaw, ang mga kusog sa Hapon misulong sa Iligan sa tuig 1942. Ang pagluwas sa Iligan gibuhat sa mga kusog sa Philippine Commonwealth diin natuya ang mga Hapon hangtod sa tuig 1944 hangtod 1945. Sa ika-15 sa Nobyembre 1944, ang dakbayan nagsaulog og Adlaw sa Commonwealth aron isaulog ang paghuman sa kapintas ug pagsakop nga gibuhat sa mga Hapon.<ref>Prof. Leonor Buhion Enderes, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=353 Japanese Occupation in Iligan City], Iligan City Official Website</ref> Gigamit sa samang pag-utlan isip lungsod, ang Iligan nahimong dakbayan sa Lanao del Norte sa ika-16 sa Hunyo, 1950. Nadeklarar na siya isip usa ka dakbayan nga unang klase sa tuig 1969 ug giusab ug pagmatang isip First Class City "A" sa unang adlaw sa Hulyo, 1977 pinaagi sa Presidential Decree No. 465. Sa tuig 1983, giusab na sad ang pagmatang isip labing urbanisadong dakbayan. == Heyograpiya == Ang Dakbayan sa Iligan giutlanan sa lungsod sa [[Lugait, Misamis Oriental]] sa amihanan, mga lalawigan sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]], [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]], ug [[Tagolooan, Lanao del Norte|Tagoloan]] sa habagatan, mga territoryo sa [[Lanao del Sur]] ug [[Bukidnon]] sa sidlakan, ug [[Look sa Iligan]] sa kasadpan. Nailhan na siya isip Dakbayan sa mga Halangdong Busay, adunay 23 ka busay sa Iligan. Usa sa mga busay mao ang Busay sa Maria Cristina, mao ang gigamit sa pagdagan sa kuryente, ug ang Busay sa Limunsudan. Nailhan pod ang Iligan isip Kaulohan sa Industriya sa Habagatan. Nagdagan og kuryente gikan sa tubig para sa Mindanao pinaagi sa National Power Corporation (NAPOCOR). Ang dakbayan nagpahimutang og mga industriya sama sa puthaw, lata, semento, ug galingan ug harina. Didto sa kasadpan dapit, ang [[Look sa Iligan]] naghatag og salakyang pangdagat. Sa sidlakang dapit, gikan sa patag naghatag og agianan padulong sa bungtod ug bukid nga naay daghang mga busay ug mga tubod nga bugnaw. === Klima === Ang klima sa Iligan nahulog sa ikatulong tipo nga klima, nga ang panahon dili kaayo mailhan. Ang pag-apod sa ulan tupong ra sa tibuok tuig. Kay nahimutang man ang dakbayan sa tropikal nga dapit, ang dakbayan dili makasinati og bugnaw nga panahon. Dili pod masinati ang kusog nga panahon kay gawas siya sa bakos sa bagyo. Ug ang mga bukid nahimo sad og panalipod batok sa kusog nga panahon. == Salakayan == === Dagat === Adunay lima ka kompanya sa pagpaluwan nga nag-alagad sa [[Maynila]], [[Dakbayan sa Sugbo]], ug [[Dakbayan sa Ozamiz]]: Superferry, Cebu Ferries, Carlos A. Gothong Lines, Negros Navigation, Sulpicio Lines ug Cokaliong Shipping Lines. === Yuta === Ang Rural Transit (RTMI) ug ang Super 5 Transport mao ang mga unang salakyan sa yuta sa dakbayan. Ang Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) moatiman og mga biyahe padulong ug gikan sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug uban bahin sa [[Misamis Oriental]], samtang ang Southbound Bus and Jeepney Terminal moatiman sa mga biyahe padulong ug gikan sa mga lungsod habagatan sa dakbayan. Ang unang salakyan sa dakbayan lamang mao ang mga jeepneys. Adunay mga tartanilya sa dakabayan hilabi na didto sa Barangay Pala-o ug Barangay Tambacan. === Hangin === Ang dakbayan adunay tugpahanang nahimutang sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] mao nga [[Tugpahanan sa Maria Cristina]]. Ang Aerolift, ang kanhing airline, miundag og pangalagad tungod sa pagbangga sa mga estruktura sa Tugpahanang Panglokal sa Manila ug nalugi ang kompanya. Kiniy hinungdan sa pagkatapos sa pangalagad gikan ug padulong sa tugpahanan. Sukad ato, wala nay gamit ang tugpahanan. Inig abli sa Tugpahanan Pangkalibotanon sa Lagindingan sa tuig 2012, mailisan ang Tugpahanan sa Lumbia ug ang Tugpahanan sa Baloi. Kining tugpahanan mao ang kaulohang proyekto sa Cagayan de Oro-Iligan Corridor. == Katawhan ug kultura == Ang gidaghanan sa mga tawo sa Iligan nabahin sa relihiyon kay ang mga Kristyano (93.61%). Ang mga Iliganon gilangkoban sa mga Muslim, Sugboanon, pipila ka Tagalog, mga lumad, ug mga langyaw sa ubang dapit. Ang [[Sinugboanon]] maoy labawng gilitok nga pinulongan (93%), samtang ang uban nanaglitok sa pinulongang [[Tinagalog]], [[Minaranaw]], [[Hiniligaynon]], [[Inilokano]], [[Chavacano]], ug [[Winaray]]. Daghan usab sa mga tawo ning maong dakbayan makasulti og tin-aw nga [[Iningles]]. == Kagamhanan == Ang Dakbayan sa Iligan mao ang labing urbanisadong dakbayan ug gawas na siya sa Lalawigan sa Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante sa dakbayan dili kabotar og mga kandidato sa probinsiya sama sa Gobernador ug Bise Gobernador. Ang City Hall nahimutang sa Bungtod sa Buhanginan sa Barangay Pala-o. Ang estruktura sa kagamhanan adunay usa ka mayor, usa ka bise-mayor, ug napulog-duha (12) ka konsehal. Matag ginamhan nagpabotar sa publiko sa tulo ka tuig nga termino ug mahimo nagpabotar isip ginamhan sa sunod nga tulo ka termino. Ang pandumala sa dakbayan mogunit sa usa ka ginamhan isip tagdumala sa dakbayan. Ang Republic Act No. 9724, ang akto nga ibulag ang Dakbayan sa Iligan gikan sa Unang Distrito sa Lalawigan sa Lanao del Norte, giaprobahan sa Pres. Gloria Macapagal-Arroyo niaging ika-20 sa Oktubre, 2009. Busa, ang Dakbayan sa Iligan adunay kaugalingong distritong kongreso isip Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan.<ref>[http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 REPUBLIC ACT No. 9724: AN ACT SEPARATING THE CITY OF ILIGAN FROM THE FIRST LEGISLATIVE DISTRICT OF THE PROVINCE OF LANAO DEL NORTE TO CONSTITUTE THE LONE LEGISLATIVE DISTRICT OF THE CITY OF ILIGAN.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002093850/http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 |date=2011-10-02 }}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya sa Iligan labihang nagsalig sa bug-at nga industriya. Human sa paghimo sa Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant sa National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) sa tuig 1950, ang dakbayan nakasinati og dali nga pagpaindustriya nga mipadayon hangtod sa tuig 1980. Natukod ang kinadak-ang planta sa puthaw sa nasod, National Steel Corporation atong panahona.<ref>Prof. Geoffrey G. Salgado, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=426 Iligan: A History of the Phenomenal Growth of an Industrial City], Iligan City Official Website</ref> Atol sa Krisis Pinansyal sa Asya sa tuig 1997, ang dakbayan nakasinati sa labing grabe nga kahinay sa pagtubo sa ekonomiya. Ubay-ubay nga planta ang nangasira, hilabi na ang National Steel Corporation. Ang pagkasira sa NSC nakagama sa ginatawag og "''domino effect''" sa ubang industriya nga gasalig niining plantaha, hinungdang nasira o nag-antos sa dakong problema sa pinansyal.<ref>Maricar T. Manuzon, [http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm A Giant Awakens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228064628/http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm |date=2008-02-28 }}, Philippine Business Magazine</ref> Nakabalik ang dakbayan pagtubo sa ekonomiya niini pag-ablig usab sa National Steel Coropration, nga ginganlan na ning higayona og Global Steelworks Infrastructures, Inc. sa tuig 2004.<ref>Genalyn D. Kabiling, [http://www.mb.com.ph/issues/2004/02/04/MAIN200402041232.html National Steel Plant reopens], Manila Bulletin Online</ref>Sa Oktubre 2005, ang GSII nag-usab og bag-ong ngalan nga pangkorporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc. nagpakita nga dili lang sa pagsalig alang sa Pilipinas, kon dili ang pagpakita nga kusog, hayag, ug nagahiusa nga pagtambong sa brand sa Asya, Aprika, ug Uropa.<ref>[http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm GSII Changes Name to Global Steel Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307204537/http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm |date=2014-03-07 }}, PRWEB August 19, 2005</ref> Tungod sa kasinatian sa krises, ang kagamhanan sa dakbayan naglihok nga dili lang magsalig sa bug-at nga industriya. Ang mga ekonomiya nga nagpaila mao ang turismo, pang-uma, ug patigayon sa pang-uma. Sa proyektong One Town, One Product (OTOP) sa Department of Trade and Industry, ang dakbayan naghimo ug abaka ug ilang mga produkto.<ref>[http://www.otopphilippines.gov.ph/microsite.aspx?rid=11&provid=28&prodid=97 Abaca of Iligan City], One Town, One Product Philippines.</ref> Ang ubang produkto sa Iligan mao ang Sukang Pinakurat, Sukang Sinarapan, ug ang Honey-man-C. Ang mga planta nga industriyal sa pagkakaron ug ang ilang nahimutangan mao ang nagsunod: * Treasure Steel Corporation (kanhi National Steel Corporation) — Barangay Suarez * Mabuhay Vinyl Corporation — Barangay Maria Cristina * Granexport Manufacturing Corporation — Barangay Kiwalan * Petronas Energy Philippines, Inc. — Barangay Dalipuga * Pilmico Foods Corporation — Barangay Kiwalan * Pilmico Iligan Feedmill — Barangay Kiwalan * Platinum Group Metals Corporation (kanhi Maria Cristina Chemical Industries, Inc.) — Barangay Maria Cristina * San Miguel Corporation-Iligan Coconut Oil Plant — Barangay Santa Filomena * Refractories Corporation of the Philippines — Barangay Dalipuga * Iligan Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Mindanao Portland Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Holcim Philippines, Inc. (kanhi Alsons Cement Corp.) — Barangay Dalipuga (sa ubang pasilidad, ang planta mismo nahimutang sa Lungsod sa Lugait) * Iligan Bar and Rod Mill — Barangay Suarez == Mga bangko == Ang Dakbayan sa Iligan adunay mga bangko aron moalagad sa mga kinahanglan sa dakbayan ug sa lalawigan sa Lanao del Norte. Mao ni ang nagsunod: * Metrobank * Philippine National Bank * Bank of the Philippine Islands * Landbank * PSbank * Banco De Oro * Union Bank * China Bank * United Coconut Planters Bank * PBcom * Banco Filipino * Security Bank * One Network Bank * Rizal Commercial Banking Corporation * Rural Bank of Iligan == Telekomunikasyon == Ang mga linya sa telepono sa Dakbayan sa Iligan gidugtong sa [[Maranao Telephone Company]] (mub-an isip MaraTel, kauban sa [[PLDT]]), PilTel, ug [[Globe Telecom]]. Telekomunikasyon sa tangkilepono giatiman sa [[Smart Communications]], [[Globe Handyphone]], ug [[Sun Cellullar]]. Ang dakbayan adunay tulo ka ''channel'' sa telebisyon. Mao ang [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], ug [[Studio 23]]. == Mga Baranggay == Ang Dakbayan sa Iligan nabahin ngadto sa 44 ka [[baranggay]]. <table> <tr><td valign="top"> * Abuno * Acmac * Bagong Silang * Bonbonon * Bunawan * Buru-un * Dalipuga * Del Carmen * Digkilaan * Ditucalan * Dulag * Hinaplanon * Hindang * Kabacsanan * Kalilangan </td><td valign="top"> * Kiwalan * Lanipao * Luinab * Mahayahay * Mainit * Mandulog * Maria Cristina * Pala-o * Panoroganan * Poblacion * Puga-an * Rogongon * San Miguel * San Roque * Santiago </td><td valign="top"> * Saray-Tibanga (Saray) * Santa Elena (Tominobo Ilaya) * Santa Filomena * Santo Rosario * Suarez * Tambacan * Tibanga (Canaway) * Tipanoy * Tomas Cabili (Tominobo Proper) * Tubod * Ubaldo Laya * Upper Hinaplanon * Upper Tominobo * Villaverde </td></tr> </table> === Santa Filomena === Ang Baranggay Santa Filomena nga distansiya lang og mga pito ka kilometro gikan sa sentro sa Iligan paingon sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]]. Sityo Pandan kanhi ang Sta. Filomena sa 1912, sakop sa munisipyo sa Iligan nga na-Chartered City sa Hunyo 16, 1950. Ang mga lumulupyo kaniadto sa Pandan mga tal Iliganon, ug paglabay sa pipila ka tuig, may mga pamilyang lalin gikan sa [[Sugbo]], [[Bohol]], [[Ilocos]], [[Bicol]], [[Siquijor]] ug [[Lanao]]. Yano lamang ang panginabuhi sa katawhan kaniadto sama sa panagat, pamimingka ug suman; lahi karon nga ang klasipikasyon sa Sta. Filomena usa na ka Industrial Zone. Aduna na kiniy upat ka pundok sa Urban Poor— ang Palmira Homeowners Assn., ug hut-ong sa pagpanginabuhi. Pito ra ka sityo kaniadto ang Brgy. Sta. Filomena: Pandan, Acmac, Barinaut, Lambaguhon, Dawag, Matuog ug Kiwalan. Sa pagkakaron, nahimulag na ang ubang mga sityo sama sa Kiwalan ug Acmac ug uban pa nga nangahimo nang baranggay. Ang Sta. Filomena karon gilangkob na sa 21 ka purok. Sa Disyembre 1966 pinaagi sa SP City Ordinance 323, nahimo nang baranggay ang Sta. Filomena. Sukad niadto, ang nangapiling mga baranggay kapitan mao sila si Telesporo Peñaflor, 1972; Antonio M. Palafox, 1982; Carmelito Ates, 1982; Lonmgino Halibas, 1988; ug Editha Y. Palafox, 1989. Sa 1973, natukod ning maong dapit ang Filipinas-Eslon nga ang produkto mao ang mga tubo sa tubig. Sa 1975 nakaangkon na usab ang Sta. Filomena og laing planta— ang Iligan Coconut Oil Mill. Niini, midagsa ang mga tawo sa Purok Valderama. Sa 1982, natukod ang Caltex Depot, ug sunod nga natukod ang planta sa apog nga mao ang Summa Alta Tierra. Naangkon usab sa Brgy. Sta. Filomena ang dugang talagsaong mga kalamboan sama sa Regs Beach Resort diin nahimo sab kining ''lodging house'', Snowland By The Sea, Tellies Beach, Halibas Beach, Ello’s Beach ug nasundan sa Chelina Beach Resort & Lodging House nga aduna usay ''restaurant''. Gawas sa mga dapit lulinghayawan, aduna usay mga ''public high school'' ug ingon man mga ''Catholic school'' nga gipangtukod alang sa edukasyon sa kabataan dinhi sa Brgy. Filomena. Kasagarang relihiyon nga gisagop sa katawhan ning dapita mao ang Roman Catholic, Born Again, Seventh Day Adventist, Iglesia Ni Kristo, Baptist, UCCP, ug Redeemer. Giatiman usab sa pamunoan ni Brgy. Kapitan Palafox ang bahin sa maayong panglawas sa katawhan. Pipila lamang ang matawag nga ''mal-nourish'' ning dapita ug kompleto ang imyunisasyon nga gihatag sa mga ''health personnel''. Maihap lamang ang ''out-of-school youth'', kasagaran sa kabatan-onan nanagtungha gayod. Lakip usab sa gihatagan og pagtagad sa mga opisyal sa baranggay ang problema sa polyusyon. Ug bisan pa nga ang Sta. Filomena may mga pabrika — mga timailhan sa usa ka dapit nga mauswagon, kiniy usa gihapon ka malinawon nga baranggay sa Iligan. === Santo Rosario === Ang Baranggay Santo Rosario adunay walo (8) ka purok (zones sa Iningles). Nagbulang gikan sa Baranggay Hinaplanon sa tuig 1986 ubos sa pagdumala ni Presidente Corazon C. Aquino. Ang unang kapitan sa baranggay mao si Jose Guadalupe Zalsos. Kasagara sa baranggay kay lugar lamang sa panimalay, apan gihinayhinayan ug usab nga mahimo na ug lugar sa pagpatigayon. === Timbanga === Ang Baranggay Timbanga mao ang puluy-anan sa MGA UNGGOY - [[Mindanao State University - Iligan Institute of Monkey|Iligan Institute of Technology]] ug Mindanao Sanitarium Hospital. Mao sad ang puluy-anan sa tulo ka estasyon sa telebisyon: ABS-CBN (Channel 4), GMA (Channel 11) ug Studio 23 (Channel 26). === Villaverde === Ang Baranggay Villaverde (Villa Verde, Green Village sa Iningles) may 33.25 ka ektarya nga gilapdon. Gilangkob kini sa 13 ka purok. Kasagaran sa mga lumulupyo dinhi mga Sugbuanon, 60%; samtang nabahin ang 40% sa mga Muslim, Bol-anon, Chabacano, Tagalog, Ilocano, Ilonggo, Bicolano, ug mga magpapatigayong Insek. Danihon ang dagkong mga magpapatigayon aron sila magtukod og balay-patigayon sa Brgy. Villa Verde, Siyudad sa Iligan. Kini ang unang gipangandoy ni Brgy. Kapitan Crispina B. Nadorra-Manaloto, ug kauban niyang mga opisyal sa baranggay nga natukod ilawom sa R.A. Res. Nos. 767 C.O. No. 1933 niadtong [[ika-22 sa Hulyo]], [[1991]]. Karon nagbuntaog na ang pruyba nga natuman ang gidamgo nga kalamboan sa usa sa 44 ka baranggay sa Iligan City. Kamulong gitrabaho ang upat ka andana nga Gaisano Mall nga nagbuntaog sa ''national highway'' sa Amihanang bahin paingon sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug sa Habagatan sa [[Zamboanga]]. Sa mga tunga-tunga sa 2007, lagmit ablihan na ang ''mall''. Daghan puhon sa taga Villaverde, kasagaran mga babaye ang makatrabaho dinhi. Lahi sa ubang baranggay nga duol ra kaayo sa sentro sa siyudad, ang mga opisyal sa baranggay nagreserba usab og luna sa yuta nga ilang katamnan og prutas sama sa [[nangka]], [[santol]], [[saging]], [[mangga]], [[kaymito]], [[lumboy]] ug [[abana]]. Aduna usay luna nga ilang tamnan og mga utanon. May mga purok sa Villaverde nga kasikbik sa Brgy. Poblacion. Sa amihanan silingan niini ang Brgy. San Miguel; sa habagatan, ang Brgy. Pala-o ug sa kasadpang bahin sa siyudad nahimutang ang Brgy. Poblacion. Karong panahona, ang gikuhaan sa kita sa Villaverde naggikan sa Real Property Tax, Internal Revenue Allotment, misc. income, aids and grants ug 50% community shares. == Edukasyon == Ang Dakbayan sa Iligan adunay usa ka publikong unibersidad ug pito (7) ka mga pribadong kolehiyo nga nagbatid sa Teknolohiya sa Kasayuran, Pag-alagad sa Kahimsog, Alamdag sa Panakayan, Patigayon ug Pagdumala, Unang ug Ikaduhang Edukasyon, ug Alampat ug Alamdag sa Katilingban. Sa tanan tulunghaan sa edukasyon sa dakbayan, ang [[Mindanao State University - Iligan Institute of Technology]], usa sa mga gawasnong gawas nga tulunghaan sa [[Mindanao State University]]. Dili lang mao ang usa sa labing maayong unibersidad sa mga rehiyon sa Kabisay-an ug Mindanao, gisapayan ang tulunghaan nga usa sa unang napulo nga labing maayong unibersidad sa tibuok nasod uban sa labing kaayuhan sa Alamdag ug Teknolohiya, Inhinyera, Matematika, Teknolohiya sa Kasayuran, ug mga Alamdag sa Kahimtangan. Ang Capitol College of Iligan, Inc., gitawag nila ug Iligan Capitol College (ICC), mao usa ka pribado ka tulunghaan sa edukasyon nga gitukod sa tuig 1963 ni Engr. Sesenio S. Roseles ug si Madame Laureana Sand Pedro Rosales. Narehistro ang tulunghaan sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa [[ika-12 sa Pebrero]], [[1964]].<ref name="ics">[http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm Iligan City Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421122823/http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm |date=2008-04-21 }}, City Development Strategies in Philippines.</ref> Ang Iligan Capitol College gitukod ang Lyceum Foundation of Iligan, nga mahino siya nga igsuong kolehiyo tapad sa Parokya sa Corpus Christi sa Tubod, Dakbayan sa Iligan. Ang [[St. Michael's College, Dakbayan sa Iligan]] mao ang labing karaan nga tunghaan sa Lanao, gitukod isip sentro sa katekismo sa tuig 1914 ni Fr. Felix Cordova, S.J. Gitukod nga ligdong sa tuig 1915 isip Escuela de San Miguel alang sa kadunggan sa ilang patron, San Miguel Arkanghel.<ref name="ics"/> Ang mga kolehiyo nagbatid sa Medisina ug Pag-alagad sa Kahimsog mao ang [[Iligan Medical Center College]] ug Mindanao Sanitarium and Hospital College. Ang Saint Peter's College usa ka laing tulunghaan nga nagbatid sa inhinyera, pagkwenta, ug mga kurso sa pagdumala sa patigayon. Ang Lyceum of Iligan Foundation nagbatid sa kurso sa inhinyera ug panakayan. Modawat pud sila mga kurso sa Pagdumaka sa Hotel ug Restaurant, Pag-alima, Pagdulama sa Patigayon, ug ubang pang Pag-alagad sa Kahimsog. Uban sa suma total nga 181 ka tulunghaan (106 ang publiko; 75 ang pribado; 17 ang [[madrasah]]), uban na ang tulunghaan pangteknikal ug bokasyonal, ang Dakbyan sa Iligan adunay grado sa pagliterato nga 94.71%, usa sa labing taas nga grado sa tibuok Pilipinas. == Turismo == Ang Dakbayan sa Iligan gitawag nila ug Dakbayan sa mga Busay nga Halangdon (''City of Majestic Waterfalls'') tungod daghan ang mga busay sulod sa dakbayan. Adunay bana-banaon 20 ka busay sulod sa dakbayan. Ang labing ilado nga busay, ug ilhanan sa dakbayan, mao ang [[Busay sa Maria Cristina]]. Mao pud ang gigikan sa dagitab sa tibuok dakbayan, pinaagi sa Agus VI Hydroelectric Plant. Ang [[Busay sa Tinago]], makaagi pinaagi sa 300 kay lakang nga hagdanan, didto sa Barangay Buru-un. Ang ubang bantugan nga mga busay mao ang Busay sa Mimbalut, [[Busay sa Abaga]], ug [[Busay sa Dodiongan]]. Ang uban nga busay dili makasulod ug mga sakyanan, mao ang mga turista kinahanglan mobaktas gikan sa pipila ka takna hangtud sa duha ka adlaw (sa [[Busay sa Limunsudan]]). Ang dakbayan usab ilado sa [[Mga Tubod sa Timoga]]. Ilado na ang kining tubod nga bugnaw sama sa yelo, klaro, ug walay klorina, nag-agas kanunay padulong sa mga langoyanan sa tagsa-tagsa nga mga lulinghayawan. Adunay lima ka lulinghayawan nga nahimutang sa nasudnong karsada sa Baranggay Buru-un. == Mga Bantugan nga Iliganon == * [[Gloria Macapagal-Arroyo]] - Presidente sa Philippines 2001-2010, Senador 1992-1998, Bise President 1998-2001, ekonomista (anak ni kanhi Presidente [[Diosdado Macapagal]]) * Dra. Evangeline Macaraeg - former First Lady 1961-1965 (wife of former President [[Diosdado Macapagal]]) * Helario Honoredez - miyembro sa First Philippine [[Mount Everest]] Climbing Team sa tuig 2006 * Gene Orejana - TV host and producer sa ABS-CBN News Channel * Atty. Wilfredo R. Bacareza, Jr. - Presidente ug CEO, PNOC Development & Management Corp. * [[Tomas Cabili]] - Kongresista (''Assemblyman'') sa mga dekada 1930s-40s, kanhi manggugubat panggerilya sa [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]], Sekretaryo sa Nasudnong Pagpanalipod sa tuig 1945, Senador sa 1946-1957 (namatay kabuan ni [[Ramon Magsaysay]] sa paghagsa sa eroplano sa Marso 1957) * Ric-Ric Marata - kanhi manunula sa [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]] player * Romulo "Bong" Marata - igsuon ni Ric-Ric Marata ug sama sa iyang igsuon, siya usab kanhi manunula [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]]. * [[Cyrus Baguio]] - manunula sa [[Philippine Basketball Association]] == Mga medya == === Mga AM estasyon === * Audiovisual Communicators, Inc. DXLG 630 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIC 711 * Intercontinental Broadcasting Corporation DXWG 855 * University of Mindanao Broadcasting DXMI 1026 * Free Air Broadcasting Network, Inc. DXRJ 1476 === Mga FM estasyon === * Rajah Broadcasting Network DXQJ 88.7 * RGMA Network, Inc. DXND 90.1 * DXRA-RMC Broadcasting Corporation DXDZ 92.9 * Baycomms Broadcasting Corporation DXZD (Mga Dating DXDY) 95.1 * Nation Broadcasting Corporation DXRI 98.3 * Pacific Broadcasting System, Inc. DXFE 99.3 * Digital Broadcasting Corporation DXDB 100.1 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIX 102.3 * University of Mindanao Broadcasting Network, Inc. DXIL 103.1 * Newsounds Broadcasting Network DXIV 104.1 * Philippine Broadcasting Service DXDX 105.5 * Manila Broadcasting Company DXYZ 107.1 == Mga gikutlo == {{reflist}} == Mga panid sa gawas == * {{en icon}} [http://www.iligan.gov.ph/ Iligan City Government Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821183633/http://www.iligan.gov.ph/ |date=2008-08-21 }} * {{en icon}} [http://www.iliganguide.com/ Iligan City Online Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112234905/http://www.iliganguide.com/ |date=2008-01-12 }} * {{en icon}} [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Iligan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] frvgrsyub8ml69jmxfvwq9yldo9btqh 37017526 37017523 2026-04-10T07:43:57Z ~2026-22035-84 141483 Nag update sa populasyon sa maong lungsod 37017526 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Iligan |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod ng Iligan'' |native_name_1_lang = tl |native_name_2 = ''City of Iligan'' |native_name_2_lang = en |nickname = Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls |settlement_type = |motto = |image_skyline = MariaCristinaFallsJuly2006.jpg |imagesize = |image_caption = Busay sa Maria Cristina |image_flag = |flag_size = |image_seal = Ph seal lanao del norte iligan city.png |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_iligan.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Dakbayan sa Iligan. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 44 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Frederick W. Siao ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title1 = Bise Mayor |leader_name1 = Marianito D. Alemania ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = 1832 |established_title3 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date3 = ika-16 sa Hunyo, 1950 |area_magnitude = |unit_pref = metric |area_footnotes = |area_total_km2 = 813.37 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2020 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 399,061 |population_density_km2 = 450 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=6 |latm=7 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=10 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9200 |area_code = 63 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = [http://www.iligan.gov.ph www.iligan.gov.ph ] |footnotes = |population=363,115}} <!-- Infobox ends --> Ang '''Dakbayan sa Iligan''' ([[Tinagalog]]: ''Lungsod ng Iligan''; [[Iningles]]: ''City of Iligan'') mao ang usa ka unang klase nga dakbayan sa lalawigan sa [[Lanao del Norte]], [[Amihanang Mindanao]], [[Pilipinas]], ug mao ang kanhi nga kaulohan sa lalawigan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 813.37 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br>Sumala sa census ni aging 2024, dunay <mark>'''368,132'''</mark> katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9200. == Kasaysayan == Nagsugod ang Iligan sa usa ka barangay sa Bayug, 2.5 ka kilometro amihanan sa karong Poblasyon. Mao ang labing una nga sityo sa mga lumad nga lumulupyo sa dagat, nga gitawag nila ug mga Maragat. Pagka ika-16 ka siglo, nalupig ang mga lumad sa mga langyaw sa Kabisay-an hilabi na ang Kaharian sa Panglao. Matod pa sa usa ka magsasaysay nga Heswita, si Padre Francisco Combes, ang Hari sa Ternate sa isla sa Mollucas misulong sa Panglao. Maong ang mga Panglao naghaw-as padulong sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]]. Didto sa Dapitan, ang nahibiling Prinsipe sa Panglao, si Pagbuaya, gidawat ang usa ka ekspedisyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi]]. Dayon, ang anak ni Pagbuaya, si Manook, nabunyagan isip Pedro Manuel Manook. Si Manook ilang gisulong ug gilupig ang usa ka barangay nga Higaonon sa Bayug ug nagtukod og kristiyanismong purok. Ang purok kanunay makalingkawas gikan sa pag-asdang sa ubang mga kaaway tungod sa pagsalig sa Ginoo ug sa ilang "patron saint" nga si San Miguel. Ang mga unang Iliganon nagbalhin sa ilang purok gikan sa Bayug padulong sa Iligan.<ref>Camilo P. Cabili, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=472&Itemid=1 Early History], Iligan City Official Website</ref> Ang ngalang Iligan gikan sa Hinigaonon nga pulong "iligan" o "ilijan", buot ipasabot, "kota sa panalipod" batok sa mga pag-asdang nga ginabuhat sa mga pirata ug ubang tribu nga masupilon. Ang kuta nga ginatawag nga Kutang San Francis Xavier, nagama sa tuigang 1642, gihimong panalipod sa mga Iliganon atol sa pag-asdang sa mga tulisan. Apan, nabanlas ang kuta tungod sa baha. Laing kuta na sad ang gigama, nga gitawag nila og Kuta Victoria o Cota de Iligan. Sa tuigang 1850, mitungod sa baha, ubos ni Don Remigio Cabili, ang gobernadorsilyo atong panahona, gigama na sad ang laing kuta ug gibalhin ang poblasyon sa kaarang Iligan didto sa baba sa Suba Tubod karong panahona. Usa ka lungsod na ang Iligan sa Lalawigan sa Misamis sa tuig 1832. Apan, wala silay kaugalingong pangdumala sa relihiyon tungod kay bahin pa kini sa Cagayan de Oro, ang kaulohan sa lalawigan. Sa tuigang 1903, ang Lalawigan sa Moro namugna na ug gihimo ang Iligan isip kaulohan sa Distrito sa Lanao. Pagka tuig 1907, ang kaulohan sa Distrito sa Lanao gibalhin sa Dansalan (ang [[Dakbayan sa Marawi]] karon).<ref>Prof. Patrocenia T. Acut, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=609 Iligan During the American Period], Iligan City Official Website</ref> Gibiyaan sa mga Kastila ang Iligan sa tuig 1899, tugaan ug agi sa umaabot nga kusog sa mga Amerikano sa tuig 1900. Pagka tuig 1914, ang Iligan nahimong usa ka lungsod nga walo ka baryo, uban ang Lungsod sa Mandulog. Human sa 40 ka tuig sa kahapsay ug kalinaw, ang mga kusog sa Hapon misulong sa Iligan sa tuig 1942. Ang pagluwas sa Iligan gibuhat sa mga kusog sa Philippine Commonwealth diin natuya ang mga Hapon hangtod sa tuig 1944 hangtod 1945. Sa ika-15 sa Nobyembre 1944, ang dakbayan nagsaulog og Adlaw sa Commonwealth aron isaulog ang paghuman sa kapintas ug pagsakop nga gibuhat sa mga Hapon.<ref>Prof. Leonor Buhion Enderes, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=353 Japanese Occupation in Iligan City], Iligan City Official Website</ref> Gigamit sa samang pag-utlan isip lungsod, ang Iligan nahimong dakbayan sa Lanao del Norte sa ika-16 sa Hunyo, 1950. Nadeklarar na siya isip usa ka dakbayan nga unang klase sa tuig 1969 ug giusab ug pagmatang isip First Class City "A" sa unang adlaw sa Hulyo, 1977 pinaagi sa Presidential Decree No. 465. Sa tuig 1983, giusab na sad ang pagmatang isip labing urbanisadong dakbayan. == Heyograpiya == Ang Dakbayan sa Iligan giutlanan sa lungsod sa [[Lugait, Misamis Oriental]] sa amihanan, mga lalawigan sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]], [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]], ug [[Tagolooan, Lanao del Norte|Tagoloan]] sa habagatan, mga territoryo sa [[Lanao del Sur]] ug [[Bukidnon]] sa sidlakan, ug [[Look sa Iligan]] sa kasadpan. Nailhan na siya isip Dakbayan sa mga Halangdong Busay, adunay 23 ka busay sa Iligan. Usa sa mga busay mao ang Busay sa Maria Cristina, mao ang gigamit sa pagdagan sa kuryente, ug ang Busay sa Limunsudan. Nailhan pod ang Iligan isip Kaulohan sa Industriya sa Habagatan. Nagdagan og kuryente gikan sa tubig para sa Mindanao pinaagi sa National Power Corporation (NAPOCOR). Ang dakbayan nagpahimutang og mga industriya sama sa puthaw, lata, semento, ug galingan ug harina. Didto sa kasadpan dapit, ang [[Look sa Iligan]] naghatag og salakyang pangdagat. Sa sidlakang dapit, gikan sa patag naghatag og agianan padulong sa bungtod ug bukid nga naay daghang mga busay ug mga tubod nga bugnaw. === Klima === Ang klima sa Iligan nahulog sa ikatulong tipo nga klima, nga ang panahon dili kaayo mailhan. Ang pag-apod sa ulan tupong ra sa tibuok tuig. Kay nahimutang man ang dakbayan sa tropikal nga dapit, ang dakbayan dili makasinati og bugnaw nga panahon. Dili pod masinati ang kusog nga panahon kay gawas siya sa bakos sa bagyo. Ug ang mga bukid nahimo sad og panalipod batok sa kusog nga panahon. == Salakayan == === Dagat === Adunay lima ka kompanya sa pagpaluwan nga nag-alagad sa [[Maynila]], [[Dakbayan sa Sugbo]], ug [[Dakbayan sa Ozamiz]]: Superferry, Cebu Ferries, Carlos A. Gothong Lines, Negros Navigation, Sulpicio Lines ug Cokaliong Shipping Lines. === Yuta === Ang Rural Transit (RTMI) ug ang Super 5 Transport mao ang mga unang salakyan sa yuta sa dakbayan. Ang Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) moatiman og mga biyahe padulong ug gikan sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug uban bahin sa [[Misamis Oriental]], samtang ang Southbound Bus and Jeepney Terminal moatiman sa mga biyahe padulong ug gikan sa mga lungsod habagatan sa dakbayan. Ang unang salakyan sa dakbayan lamang mao ang mga jeepneys. Adunay mga tartanilya sa dakabayan hilabi na didto sa Barangay Pala-o ug Barangay Tambacan. === Hangin === Ang dakbayan adunay tugpahanang nahimutang sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] mao nga [[Tugpahanan sa Maria Cristina]]. Ang Aerolift, ang kanhing airline, miundag og pangalagad tungod sa pagbangga sa mga estruktura sa Tugpahanang Panglokal sa Manila ug nalugi ang kompanya. Kiniy hinungdan sa pagkatapos sa pangalagad gikan ug padulong sa tugpahanan. Sukad ato, wala nay gamit ang tugpahanan. Inig abli sa Tugpahanan Pangkalibotanon sa Lagindingan sa tuig 2012, mailisan ang Tugpahanan sa Lumbia ug ang Tugpahanan sa Baloi. Kining tugpahanan mao ang kaulohang proyekto sa Cagayan de Oro-Iligan Corridor. == Katawhan ug kultura == Ang gidaghanan sa mga tawo sa Iligan nabahin sa relihiyon kay ang mga Kristyano (93.61%). Ang mga Iliganon gilangkoban sa mga Muslim, Sugboanon, pipila ka Tagalog, mga lumad, ug mga langyaw sa ubang dapit. Ang [[Sinugboanon]] maoy labawng gilitok nga pinulongan (93%), samtang ang uban nanaglitok sa pinulongang [[Tinagalog]], [[Minaranaw]], [[Hiniligaynon]], [[Inilokano]], [[Chavacano]], ug [[Winaray]]. Daghan usab sa mga tawo ning maong dakbayan makasulti og tin-aw nga [[Iningles]]. == Kagamhanan == Ang Dakbayan sa Iligan mao ang labing urbanisadong dakbayan ug gawas na siya sa Lalawigan sa Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante sa dakbayan dili kabotar og mga kandidato sa probinsiya sama sa Gobernador ug Bise Gobernador. Ang City Hall nahimutang sa Bungtod sa Buhanginan sa Barangay Pala-o. Ang estruktura sa kagamhanan adunay usa ka mayor, usa ka bise-mayor, ug napulog-duha (12) ka konsehal. Matag ginamhan nagpabotar sa publiko sa tulo ka tuig nga termino ug mahimo nagpabotar isip ginamhan sa sunod nga tulo ka termino. Ang pandumala sa dakbayan mogunit sa usa ka ginamhan isip tagdumala sa dakbayan. Ang Republic Act No. 9724, ang akto nga ibulag ang Dakbayan sa Iligan gikan sa Unang Distrito sa Lalawigan sa Lanao del Norte, giaprobahan sa Pres. Gloria Macapagal-Arroyo niaging ika-20 sa Oktubre, 2009. Busa, ang Dakbayan sa Iligan adunay kaugalingong distritong kongreso isip Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan.<ref>[http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 REPUBLIC ACT No. 9724: AN ACT SEPARATING THE CITY OF ILIGAN FROM THE FIRST LEGISLATIVE DISTRICT OF THE PROVINCE OF LANAO DEL NORTE TO CONSTITUTE THE LONE LEGISLATIVE DISTRICT OF THE CITY OF ILIGAN.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002093850/http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 |date=2011-10-02 }}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya sa Iligan labihang nagsalig sa bug-at nga industriya. Human sa paghimo sa Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant sa National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) sa tuig 1950, ang dakbayan nakasinati og dali nga pagpaindustriya nga mipadayon hangtod sa tuig 1980. Natukod ang kinadak-ang planta sa puthaw sa nasod, National Steel Corporation atong panahona.<ref>Prof. Geoffrey G. Salgado, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=426 Iligan: A History of the Phenomenal Growth of an Industrial City], Iligan City Official Website</ref> Atol sa Krisis Pinansyal sa Asya sa tuig 1997, ang dakbayan nakasinati sa labing grabe nga kahinay sa pagtubo sa ekonomiya. Ubay-ubay nga planta ang nangasira, hilabi na ang National Steel Corporation. Ang pagkasira sa NSC nakagama sa ginatawag og "''domino effect''" sa ubang industriya nga gasalig niining plantaha, hinungdang nasira o nag-antos sa dakong problema sa pinansyal.<ref>Maricar T. Manuzon, [http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm A Giant Awakens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228064628/http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm |date=2008-02-28 }}, Philippine Business Magazine</ref> Nakabalik ang dakbayan pagtubo sa ekonomiya niini pag-ablig usab sa National Steel Coropration, nga ginganlan na ning higayona og Global Steelworks Infrastructures, Inc. sa tuig 2004.<ref>Genalyn D. Kabiling, [http://www.mb.com.ph/issues/2004/02/04/MAIN200402041232.html National Steel Plant reopens], Manila Bulletin Online</ref>Sa Oktubre 2005, ang GSII nag-usab og bag-ong ngalan nga pangkorporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc. nagpakita nga dili lang sa pagsalig alang sa Pilipinas, kon dili ang pagpakita nga kusog, hayag, ug nagahiusa nga pagtambong sa brand sa Asya, Aprika, ug Uropa.<ref>[http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm GSII Changes Name to Global Steel Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307204537/http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm |date=2014-03-07 }}, PRWEB August 19, 2005</ref> Tungod sa kasinatian sa krises, ang kagamhanan sa dakbayan naglihok nga dili lang magsalig sa bug-at nga industriya. Ang mga ekonomiya nga nagpaila mao ang turismo, pang-uma, ug patigayon sa pang-uma. Sa proyektong One Town, One Product (OTOP) sa Department of Trade and Industry, ang dakbayan naghimo ug abaka ug ilang mga produkto.<ref>[http://www.otopphilippines.gov.ph/microsite.aspx?rid=11&provid=28&prodid=97 Abaca of Iligan City], One Town, One Product Philippines.</ref> Ang ubang produkto sa Iligan mao ang Sukang Pinakurat, Sukang Sinarapan, ug ang Honey-man-C. Ang mga planta nga industriyal sa pagkakaron ug ang ilang nahimutangan mao ang nagsunod: * Treasure Steel Corporation (kanhi National Steel Corporation) — Barangay Suarez * Mabuhay Vinyl Corporation — Barangay Maria Cristina * Granexport Manufacturing Corporation — Barangay Kiwalan * Petronas Energy Philippines, Inc. — Barangay Dalipuga * Pilmico Foods Corporation — Barangay Kiwalan * Pilmico Iligan Feedmill — Barangay Kiwalan * Platinum Group Metals Corporation (kanhi Maria Cristina Chemical Industries, Inc.) — Barangay Maria Cristina * San Miguel Corporation-Iligan Coconut Oil Plant — Barangay Santa Filomena * Refractories Corporation of the Philippines — Barangay Dalipuga * Iligan Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Mindanao Portland Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Holcim Philippines, Inc. (kanhi Alsons Cement Corp.) — Barangay Dalipuga (sa ubang pasilidad, ang planta mismo nahimutang sa Lungsod sa Lugait) * Iligan Bar and Rod Mill — Barangay Suarez == Mga bangko == Ang Dakbayan sa Iligan adunay mga bangko aron moalagad sa mga kinahanglan sa dakbayan ug sa lalawigan sa Lanao del Norte. Mao ni ang nagsunod: * Metrobank * Philippine National Bank * Bank of the Philippine Islands * Landbank * PSbank * Banco De Oro * Union Bank * China Bank * United Coconut Planters Bank * PBcom * Banco Filipino * Security Bank * One Network Bank * Rizal Commercial Banking Corporation * Rural Bank of Iligan == Telekomunikasyon == Ang mga linya sa telepono sa Dakbayan sa Iligan gidugtong sa [[Maranao Telephone Company]] (mub-an isip MaraTel, kauban sa [[PLDT]]), PilTel, ug [[Globe Telecom]]. Telekomunikasyon sa tangkilepono giatiman sa [[Smart Communications]], [[Globe Handyphone]], ug [[Sun Cellullar]]. Ang dakbayan adunay tulo ka ''channel'' sa telebisyon. Mao ang [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], ug [[Studio 23]]. == Mga Baranggay == Ang Dakbayan sa Iligan nabahin ngadto sa 44 ka [[baranggay]]. <table> <tr><td valign="top"> * Abuno * Acmac * Bagong Silang * Bonbonon * Bunawan * Buru-un * Dalipuga * Del Carmen * Digkilaan * Ditucalan * Dulag * Hinaplanon * Hindang * Kabacsanan * Kalilangan </td><td valign="top"> * Kiwalan * Lanipao * Luinab * Mahayahay * Mainit * Mandulog * Maria Cristina * Pala-o * Panoroganan * Poblacion * Puga-an * Rogongon * San Miguel * San Roque * Santiago </td><td valign="top"> * Saray-Tibanga (Saray) * Santa Elena (Tominobo Ilaya) * Santa Filomena * Santo Rosario * Suarez * Tambacan * Tibanga (Canaway) * Tipanoy * Tomas Cabili (Tominobo Proper) * Tubod * Ubaldo Laya * Upper Hinaplanon * Upper Tominobo * Villaverde </td></tr> </table> === Santa Filomena === Ang Baranggay Santa Filomena nga distansiya lang og mga pito ka kilometro gikan sa sentro sa Iligan paingon sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]]. Sityo Pandan kanhi ang Sta. Filomena sa 1912, sakop sa munisipyo sa Iligan nga na-Chartered City sa Hunyo 16, 1950. Ang mga lumulupyo kaniadto sa Pandan mga tal Iliganon, ug paglabay sa pipila ka tuig, may mga pamilyang lalin gikan sa [[Sugbo]], [[Bohol]], [[Ilocos]], [[Bicol]], [[Siquijor]] ug [[Lanao]]. Yano lamang ang panginabuhi sa katawhan kaniadto sama sa panagat, pamimingka ug suman; lahi karon nga ang klasipikasyon sa Sta. Filomena usa na ka Industrial Zone. Aduna na kiniy upat ka pundok sa Urban Poor— ang Palmira Homeowners Assn., ug hut-ong sa pagpanginabuhi. Pito ra ka sityo kaniadto ang Brgy. Sta. Filomena: Pandan, Acmac, Barinaut, Lambaguhon, Dawag, Matuog ug Kiwalan. Sa pagkakaron, nahimulag na ang ubang mga sityo sama sa Kiwalan ug Acmac ug uban pa nga nangahimo nang baranggay. Ang Sta. Filomena karon gilangkob na sa 21 ka purok. Sa Disyembre 1966 pinaagi sa SP City Ordinance 323, nahimo nang baranggay ang Sta. Filomena. Sukad niadto, ang nangapiling mga baranggay kapitan mao sila si Telesporo Peñaflor, 1972; Antonio M. Palafox, 1982; Carmelito Ates, 1982; Lonmgino Halibas, 1988; ug Editha Y. Palafox, 1989. Sa 1973, natukod ning maong dapit ang Filipinas-Eslon nga ang produkto mao ang mga tubo sa tubig. Sa 1975 nakaangkon na usab ang Sta. Filomena og laing planta— ang Iligan Coconut Oil Mill. Niini, midagsa ang mga tawo sa Purok Valderama. Sa 1982, natukod ang Caltex Depot, ug sunod nga natukod ang planta sa apog nga mao ang Summa Alta Tierra. Naangkon usab sa Brgy. Sta. Filomena ang dugang talagsaong mga kalamboan sama sa Regs Beach Resort diin nahimo sab kining ''lodging house'', Snowland By The Sea, Tellies Beach, Halibas Beach, Ello’s Beach ug nasundan sa Chelina Beach Resort & Lodging House nga aduna usay ''restaurant''. Gawas sa mga dapit lulinghayawan, aduna usay mga ''public high school'' ug ingon man mga ''Catholic school'' nga gipangtukod alang sa edukasyon sa kabataan dinhi sa Brgy. Filomena. Kasagarang relihiyon nga gisagop sa katawhan ning dapita mao ang Roman Catholic, Born Again, Seventh Day Adventist, Iglesia Ni Kristo, Baptist, UCCP, ug Redeemer. Giatiman usab sa pamunoan ni Brgy. Kapitan Palafox ang bahin sa maayong panglawas sa katawhan. Pipila lamang ang matawag nga ''mal-nourish'' ning dapita ug kompleto ang imyunisasyon nga gihatag sa mga ''health personnel''. Maihap lamang ang ''out-of-school youth'', kasagaran sa kabatan-onan nanagtungha gayod. Lakip usab sa gihatagan og pagtagad sa mga opisyal sa baranggay ang problema sa polyusyon. Ug bisan pa nga ang Sta. Filomena may mga pabrika — mga timailhan sa usa ka dapit nga mauswagon, kiniy usa gihapon ka malinawon nga baranggay sa Iligan. === Santo Rosario === Ang Baranggay Santo Rosario adunay walo (8) ka purok (zones sa Iningles). Nagbulang gikan sa Baranggay Hinaplanon sa tuig 1986 ubos sa pagdumala ni Presidente Corazon C. Aquino. Ang unang kapitan sa baranggay mao si Jose Guadalupe Zalsos. Kasagara sa baranggay kay lugar lamang sa panimalay, apan gihinayhinayan ug usab nga mahimo na ug lugar sa pagpatigayon. === Timbanga === Ang Baranggay Timbanga mao ang puluy-anan sa MGA UNGGOY - [[Mindanao State University - Iligan Institute of Monkey|Iligan Institute of Technology]] ug Mindanao Sanitarium Hospital. Mao sad ang puluy-anan sa tulo ka estasyon sa telebisyon: ABS-CBN (Channel 4), GMA (Channel 11) ug Studio 23 (Channel 26). === Villaverde === Ang Baranggay Villaverde (Villa Verde, Green Village sa Iningles) may 33.25 ka ektarya nga gilapdon. Gilangkob kini sa 13 ka purok. Kasagaran sa mga lumulupyo dinhi mga Sugbuanon, 60%; samtang nabahin ang 40% sa mga Muslim, Bol-anon, Chabacano, Tagalog, Ilocano, Ilonggo, Bicolano, ug mga magpapatigayong Insek. Danihon ang dagkong mga magpapatigayon aron sila magtukod og balay-patigayon sa Brgy. Villa Verde, Siyudad sa Iligan. Kini ang unang gipangandoy ni Brgy. Kapitan Crispina B. Nadorra-Manaloto, ug kauban niyang mga opisyal sa baranggay nga natukod ilawom sa R.A. Res. Nos. 767 C.O. No. 1933 niadtong [[ika-22 sa Hulyo]], [[1991]]. Karon nagbuntaog na ang pruyba nga natuman ang gidamgo nga kalamboan sa usa sa 44 ka baranggay sa Iligan City. Kamulong gitrabaho ang upat ka andana nga Gaisano Mall nga nagbuntaog sa ''national highway'' sa Amihanang bahin paingon sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug sa Habagatan sa [[Zamboanga]]. Sa mga tunga-tunga sa 2007, lagmit ablihan na ang ''mall''. Daghan puhon sa taga Villaverde, kasagaran mga babaye ang makatrabaho dinhi. Lahi sa ubang baranggay nga duol ra kaayo sa sentro sa siyudad, ang mga opisyal sa baranggay nagreserba usab og luna sa yuta nga ilang katamnan og prutas sama sa [[nangka]], [[santol]], [[saging]], [[mangga]], [[kaymito]], [[lumboy]] ug [[abana]]. Aduna usay luna nga ilang tamnan og mga utanon. May mga purok sa Villaverde nga kasikbik sa Brgy. Poblacion. Sa amihanan silingan niini ang Brgy. San Miguel; sa habagatan, ang Brgy. Pala-o ug sa kasadpang bahin sa siyudad nahimutang ang Brgy. Poblacion. Karong panahona, ang gikuhaan sa kita sa Villaverde naggikan sa Real Property Tax, Internal Revenue Allotment, misc. income, aids and grants ug 50% community shares. == Edukasyon == Ang Dakbayan sa Iligan adunay usa ka publikong unibersidad ug pito (7) ka mga pribadong kolehiyo nga nagbatid sa Teknolohiya sa Kasayuran, Pag-alagad sa Kahimsog, Alamdag sa Panakayan, Patigayon ug Pagdumala, Unang ug Ikaduhang Edukasyon, ug Alampat ug Alamdag sa Katilingban. Sa tanan tulunghaan sa edukasyon sa dakbayan, ang [[Mindanao State University - Iligan Institute of Technology]], usa sa mga gawasnong gawas nga tulunghaan sa [[Mindanao State University]]. Dili lang mao ang usa sa labing maayong unibersidad sa mga rehiyon sa Kabisay-an ug Mindanao, gisapayan ang tulunghaan nga usa sa unang napulo nga labing maayong unibersidad sa tibuok nasod uban sa labing kaayuhan sa Alamdag ug Teknolohiya, Inhinyera, Matematika, Teknolohiya sa Kasayuran, ug mga Alamdag sa Kahimtangan. Ang Capitol College of Iligan, Inc., gitawag nila ug Iligan Capitol College (ICC), mao usa ka pribado ka tulunghaan sa edukasyon nga gitukod sa tuig 1963 ni Engr. Sesenio S. Roseles ug si Madame Laureana Sand Pedro Rosales. Narehistro ang tulunghaan sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa [[ika-12 sa Pebrero]], [[1964]].<ref name="ics">[http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm Iligan City Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421122823/http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm |date=2008-04-21 }}, City Development Strategies in Philippines.</ref> Ang Iligan Capitol College gitukod ang Lyceum Foundation of Iligan, nga mahino siya nga igsuong kolehiyo tapad sa Parokya sa Corpus Christi sa Tubod, Dakbayan sa Iligan. Ang [[St. Michael's College, Dakbayan sa Iligan]] mao ang labing karaan nga tunghaan sa Lanao, gitukod isip sentro sa katekismo sa tuig 1914 ni Fr. Felix Cordova, S.J. Gitukod nga ligdong sa tuig 1915 isip Escuela de San Miguel alang sa kadunggan sa ilang patron, San Miguel Arkanghel.<ref name="ics"/> Ang mga kolehiyo nagbatid sa Medisina ug Pag-alagad sa Kahimsog mao ang [[Iligan Medical Center College]] ug Mindanao Sanitarium and Hospital College. Ang Saint Peter's College usa ka laing tulunghaan nga nagbatid sa inhinyera, pagkwenta, ug mga kurso sa pagdumala sa patigayon. Ang Lyceum of Iligan Foundation nagbatid sa kurso sa inhinyera ug panakayan. Modawat pud sila mga kurso sa Pagdumaka sa Hotel ug Restaurant, Pag-alima, Pagdulama sa Patigayon, ug ubang pang Pag-alagad sa Kahimsog. Uban sa suma total nga 181 ka tulunghaan (106 ang publiko; 75 ang pribado; 17 ang [[madrasah]]), uban na ang tulunghaan pangteknikal ug bokasyonal, ang Dakbyan sa Iligan adunay grado sa pagliterato nga 94.71%, usa sa labing taas nga grado sa tibuok Pilipinas. == Turismo == Ang Dakbayan sa Iligan gitawag nila ug Dakbayan sa mga Busay nga Halangdon (''City of Majestic Waterfalls'') tungod daghan ang mga busay sulod sa dakbayan. Adunay bana-banaon 20 ka busay sulod sa dakbayan. Ang labing ilado nga busay, ug ilhanan sa dakbayan, mao ang [[Busay sa Maria Cristina]]. Mao pud ang gigikan sa dagitab sa tibuok dakbayan, pinaagi sa Agus VI Hydroelectric Plant. Ang [[Busay sa Tinago]], makaagi pinaagi sa 300 kay lakang nga hagdanan, didto sa Barangay Buru-un. Ang ubang bantugan nga mga busay mao ang Busay sa Mimbalut, [[Busay sa Abaga]], ug [[Busay sa Dodiongan]]. Ang uban nga busay dili makasulod ug mga sakyanan, mao ang mga turista kinahanglan mobaktas gikan sa pipila ka takna hangtud sa duha ka adlaw (sa [[Busay sa Limunsudan]]). Ang dakbayan usab ilado sa [[Mga Tubod sa Timoga]]. Ilado na ang kining tubod nga bugnaw sama sa yelo, klaro, ug walay klorina, nag-agas kanunay padulong sa mga langoyanan sa tagsa-tagsa nga mga lulinghayawan. Adunay lima ka lulinghayawan nga nahimutang sa nasudnong karsada sa Baranggay Buru-un. == Mga Bantugan nga Iliganon == * [[Gloria Macapagal-Arroyo]] - Presidente sa Philippines 2001-2010, Senador 1992-1998, Bise President 1998-2001, ekonomista (anak ni kanhi Presidente [[Diosdado Macapagal]]) * Dra. Evangeline Macaraeg - former First Lady 1961-1965 (wife of former President [[Diosdado Macapagal]]) * Helario Honoredez - miyembro sa First Philippine [[Mount Everest]] Climbing Team sa tuig 2006 * Gene Orejana - TV host and producer sa ABS-CBN News Channel * Atty. Wilfredo R. Bacareza, Jr. - Presidente ug CEO, PNOC Development & Management Corp. * [[Tomas Cabili]] - Kongresista (''Assemblyman'') sa mga dekada 1930s-40s, kanhi manggugubat panggerilya sa [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]], Sekretaryo sa Nasudnong Pagpanalipod sa tuig 1945, Senador sa 1946-1957 (namatay kabuan ni [[Ramon Magsaysay]] sa paghagsa sa eroplano sa Marso 1957) * Ric-Ric Marata - kanhi manunula sa [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]] player * Romulo "Bong" Marata - igsuon ni Ric-Ric Marata ug sama sa iyang igsuon, siya usab kanhi manunula [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]]. * [[Cyrus Baguio]] - manunula sa [[Philippine Basketball Association]] == Mga medya == === Mga AM estasyon === * Audiovisual Communicators, Inc. DXLG 630 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIC 711 * Intercontinental Broadcasting Corporation DXWG 855 * University of Mindanao Broadcasting DXMI 1026 * Free Air Broadcasting Network, Inc. DXRJ 1476 === Mga FM estasyon === * Rajah Broadcasting Network DXQJ 88.7 * RGMA Network, Inc. DXND 90.1 * DXRA-RMC Broadcasting Corporation DXDZ 92.9 * Baycomms Broadcasting Corporation DXZD (Mga Dating DXDY) 95.1 * Nation Broadcasting Corporation DXRI 98.3 * Pacific Broadcasting System, Inc. DXFE 99.3 * Digital Broadcasting Corporation DXDB 100.1 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIX 102.3 * University of Mindanao Broadcasting Network, Inc. DXIL 103.1 * Newsounds Broadcasting Network DXIV 104.1 * Philippine Broadcasting Service DXDX 105.5 * Manila Broadcasting Company DXYZ 107.1 == Mga gikutlo == {{reflist}} == Mga panid sa gawas == * {{en icon}} [http://www.iligan.gov.ph/ Iligan City Government Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821183633/http://www.iligan.gov.ph/ |date=2008-08-21 }} * {{en icon}} [http://www.iliganguide.com/ Iligan City Online Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112234905/http://www.iliganguide.com/ |date=2008-01-12 }} * {{en icon}} [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Iligan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] nznouxur7gpvjbf5gfpfnkctc0p8ix2 37017529 37017526 2026-04-10T07:45:56Z Jenn cataluna001 141477 City Vice Mayor, Marianito " Dodong" D. Alemania to Ernest Oliver " Wekwek" C. Uy 37017529 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Iligan |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod ng Iligan'' |native_name_1_lang = tl |native_name_2 = ''City of Iligan'' |native_name_2_lang = en |nickname = Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls |settlement_type = |motto = |image_skyline = MariaCristinaFallsJuly2006.jpg |imagesize = |image_caption = Busay sa Maria Cristina |image_flag = |flag_size = |image_seal = Ph seal lanao del norte iligan city.png |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_iligan.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Dakbayan sa Iligan. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 44 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Frederick W. Siao ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title1 = Bise Mayor |leader_name1 = Ernest Oliver "Wekwek" C. Uy (United Iligan Party ( UIP) |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = 1832 |established_title3 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date3 = ika-16 sa Hunyo, 1950 |area_magnitude = |unit_pref = metric |area_footnotes = |area_total_km2 = 813.37 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2020 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 399,061 |population_density_km2 = 450 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=6 |latm=7 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=10 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9200 |area_code = 63 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = [http://www.iligan.gov.ph www.iligan.gov.ph ] |footnotes = |population=363,115}} <!-- Infobox ends --> Ang '''Dakbayan sa Iligan''' ([[Tinagalog]]: ''Lungsod ng Iligan''; [[Iningles]]: ''City of Iligan'') mao ang usa ka unang klase nga dakbayan sa lalawigan sa [[Lanao del Norte]], [[Amihanang Mindanao]], [[Pilipinas]], ug mao ang kanhi nga kaulohan sa lalawigan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 813.37 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br>Sumala sa census ni aging 2024, dunay <mark>'''368,132'''</mark> katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9200. == Kasaysayan == Nagsugod ang Iligan sa usa ka barangay sa Bayug, 2.5 ka kilometro amihanan sa karong Poblasyon. Mao ang labing una nga sityo sa mga lumad nga lumulupyo sa dagat, nga gitawag nila ug mga Maragat. Pagka ika-16 ka siglo, nalupig ang mga lumad sa mga langyaw sa Kabisay-an hilabi na ang Kaharian sa Panglao. Matod pa sa usa ka magsasaysay nga Heswita, si Padre Francisco Combes, ang Hari sa Ternate sa isla sa Mollucas misulong sa Panglao. Maong ang mga Panglao naghaw-as padulong sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]]. Didto sa Dapitan, ang nahibiling Prinsipe sa Panglao, si Pagbuaya, gidawat ang usa ka ekspedisyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi]]. Dayon, ang anak ni Pagbuaya, si Manook, nabunyagan isip Pedro Manuel Manook. Si Manook ilang gisulong ug gilupig ang usa ka barangay nga Higaonon sa Bayug ug nagtukod og kristiyanismong purok. Ang purok kanunay makalingkawas gikan sa pag-asdang sa ubang mga kaaway tungod sa pagsalig sa Ginoo ug sa ilang "patron saint" nga si San Miguel. Ang mga unang Iliganon nagbalhin sa ilang purok gikan sa Bayug padulong sa Iligan.<ref>Camilo P. Cabili, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=472&Itemid=1 Early History], Iligan City Official Website</ref> Ang ngalang Iligan gikan sa Hinigaonon nga pulong "iligan" o "ilijan", buot ipasabot, "kota sa panalipod" batok sa mga pag-asdang nga ginabuhat sa mga pirata ug ubang tribu nga masupilon. Ang kuta nga ginatawag nga Kutang San Francis Xavier, nagama sa tuigang 1642, gihimong panalipod sa mga Iliganon atol sa pag-asdang sa mga tulisan. Apan, nabanlas ang kuta tungod sa baha. Laing kuta na sad ang gigama, nga gitawag nila og Kuta Victoria o Cota de Iligan. Sa tuigang 1850, mitungod sa baha, ubos ni Don Remigio Cabili, ang gobernadorsilyo atong panahona, gigama na sad ang laing kuta ug gibalhin ang poblasyon sa kaarang Iligan didto sa baba sa Suba Tubod karong panahona. Usa ka lungsod na ang Iligan sa Lalawigan sa Misamis sa tuig 1832. Apan, wala silay kaugalingong pangdumala sa relihiyon tungod kay bahin pa kini sa Cagayan de Oro, ang kaulohan sa lalawigan. Sa tuigang 1903, ang Lalawigan sa Moro namugna na ug gihimo ang Iligan isip kaulohan sa Distrito sa Lanao. Pagka tuig 1907, ang kaulohan sa Distrito sa Lanao gibalhin sa Dansalan (ang [[Dakbayan sa Marawi]] karon).<ref>Prof. Patrocenia T. Acut, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=609 Iligan During the American Period], Iligan City Official Website</ref> Gibiyaan sa mga Kastila ang Iligan sa tuig 1899, tugaan ug agi sa umaabot nga kusog sa mga Amerikano sa tuig 1900. Pagka tuig 1914, ang Iligan nahimong usa ka lungsod nga walo ka baryo, uban ang Lungsod sa Mandulog. Human sa 40 ka tuig sa kahapsay ug kalinaw, ang mga kusog sa Hapon misulong sa Iligan sa tuig 1942. Ang pagluwas sa Iligan gibuhat sa mga kusog sa Philippine Commonwealth diin natuya ang mga Hapon hangtod sa tuig 1944 hangtod 1945. Sa ika-15 sa Nobyembre 1944, ang dakbayan nagsaulog og Adlaw sa Commonwealth aron isaulog ang paghuman sa kapintas ug pagsakop nga gibuhat sa mga Hapon.<ref>Prof. Leonor Buhion Enderes, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=353 Japanese Occupation in Iligan City], Iligan City Official Website</ref> Gigamit sa samang pag-utlan isip lungsod, ang Iligan nahimong dakbayan sa Lanao del Norte sa ika-16 sa Hunyo, 1950. Nadeklarar na siya isip usa ka dakbayan nga unang klase sa tuig 1969 ug giusab ug pagmatang isip First Class City "A" sa unang adlaw sa Hulyo, 1977 pinaagi sa Presidential Decree No. 465. Sa tuig 1983, giusab na sad ang pagmatang isip labing urbanisadong dakbayan. == Heyograpiya == Ang Dakbayan sa Iligan giutlanan sa lungsod sa [[Lugait, Misamis Oriental]] sa amihanan, mga lalawigan sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]], [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]], ug [[Tagolooan, Lanao del Norte|Tagoloan]] sa habagatan, mga territoryo sa [[Lanao del Sur]] ug [[Bukidnon]] sa sidlakan, ug [[Look sa Iligan]] sa kasadpan. Nailhan na siya isip Dakbayan sa mga Halangdong Busay, adunay 23 ka busay sa Iligan. Usa sa mga busay mao ang Busay sa Maria Cristina, mao ang gigamit sa pagdagan sa kuryente, ug ang Busay sa Limunsudan. Nailhan pod ang Iligan isip Kaulohan sa Industriya sa Habagatan. Nagdagan og kuryente gikan sa tubig para sa Mindanao pinaagi sa National Power Corporation (NAPOCOR). Ang dakbayan nagpahimutang og mga industriya sama sa puthaw, lata, semento, ug galingan ug harina. Didto sa kasadpan dapit, ang [[Look sa Iligan]] naghatag og salakyang pangdagat. Sa sidlakang dapit, gikan sa patag naghatag og agianan padulong sa bungtod ug bukid nga naay daghang mga busay ug mga tubod nga bugnaw. === Klima === Ang klima sa Iligan nahulog sa ikatulong tipo nga klima, nga ang panahon dili kaayo mailhan. Ang pag-apod sa ulan tupong ra sa tibuok tuig. Kay nahimutang man ang dakbayan sa tropikal nga dapit, ang dakbayan dili makasinati og bugnaw nga panahon. Dili pod masinati ang kusog nga panahon kay gawas siya sa bakos sa bagyo. Ug ang mga bukid nahimo sad og panalipod batok sa kusog nga panahon. == Salakayan == === Dagat === Adunay lima ka kompanya sa pagpaluwan nga nag-alagad sa [[Maynila]], [[Dakbayan sa Sugbo]], ug [[Dakbayan sa Ozamiz]]: Superferry, Cebu Ferries, Carlos A. Gothong Lines, Negros Navigation, Sulpicio Lines ug Cokaliong Shipping Lines. === Yuta === Ang Rural Transit (RTMI) ug ang Super 5 Transport mao ang mga unang salakyan sa yuta sa dakbayan. Ang Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) moatiman og mga biyahe padulong ug gikan sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug uban bahin sa [[Misamis Oriental]], samtang ang Southbound Bus and Jeepney Terminal moatiman sa mga biyahe padulong ug gikan sa mga lungsod habagatan sa dakbayan. Ang unang salakyan sa dakbayan lamang mao ang mga jeepneys. Adunay mga tartanilya sa dakabayan hilabi na didto sa Barangay Pala-o ug Barangay Tambacan. === Hangin === Ang dakbayan adunay tugpahanang nahimutang sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] mao nga [[Tugpahanan sa Maria Cristina]]. Ang Aerolift, ang kanhing airline, miundag og pangalagad tungod sa pagbangga sa mga estruktura sa Tugpahanang Panglokal sa Manila ug nalugi ang kompanya. Kiniy hinungdan sa pagkatapos sa pangalagad gikan ug padulong sa tugpahanan. Sukad ato, wala nay gamit ang tugpahanan. Inig abli sa Tugpahanan Pangkalibotanon sa Lagindingan sa tuig 2012, mailisan ang Tugpahanan sa Lumbia ug ang Tugpahanan sa Baloi. Kining tugpahanan mao ang kaulohang proyekto sa Cagayan de Oro-Iligan Corridor. == Katawhan ug kultura == Ang gidaghanan sa mga tawo sa Iligan nabahin sa relihiyon kay ang mga Kristyano (93.61%). Ang mga Iliganon gilangkoban sa mga Muslim, Sugboanon, pipila ka Tagalog, mga lumad, ug mga langyaw sa ubang dapit. Ang [[Sinugboanon]] maoy labawng gilitok nga pinulongan (93%), samtang ang uban nanaglitok sa pinulongang [[Tinagalog]], [[Minaranaw]], [[Hiniligaynon]], [[Inilokano]], [[Chavacano]], ug [[Winaray]]. Daghan usab sa mga tawo ning maong dakbayan makasulti og tin-aw nga [[Iningles]]. == Kagamhanan == Ang Dakbayan sa Iligan mao ang labing urbanisadong dakbayan ug gawas na siya sa Lalawigan sa Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante sa dakbayan dili kabotar og mga kandidato sa probinsiya sama sa Gobernador ug Bise Gobernador. Ang City Hall nahimutang sa Bungtod sa Buhanginan sa Barangay Pala-o. Ang estruktura sa kagamhanan adunay usa ka mayor, usa ka bise-mayor, ug napulog-duha (12) ka konsehal. Matag ginamhan nagpabotar sa publiko sa tulo ka tuig nga termino ug mahimo nagpabotar isip ginamhan sa sunod nga tulo ka termino. Ang pandumala sa dakbayan mogunit sa usa ka ginamhan isip tagdumala sa dakbayan. Ang Republic Act No. 9724, ang akto nga ibulag ang Dakbayan sa Iligan gikan sa Unang Distrito sa Lalawigan sa Lanao del Norte, giaprobahan sa Pres. Gloria Macapagal-Arroyo niaging ika-20 sa Oktubre, 2009. Busa, ang Dakbayan sa Iligan adunay kaugalingong distritong kongreso isip Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan.<ref>[http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 REPUBLIC ACT No. 9724: AN ACT SEPARATING THE CITY OF ILIGAN FROM THE FIRST LEGISLATIVE DISTRICT OF THE PROVINCE OF LANAO DEL NORTE TO CONSTITUTE THE LONE LEGISLATIVE DISTRICT OF THE CITY OF ILIGAN.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002093850/http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 |date=2011-10-02 }}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya sa Iligan labihang nagsalig sa bug-at nga industriya. Human sa paghimo sa Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant sa National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) sa tuig 1950, ang dakbayan nakasinati og dali nga pagpaindustriya nga mipadayon hangtod sa tuig 1980. Natukod ang kinadak-ang planta sa puthaw sa nasod, National Steel Corporation atong panahona.<ref>Prof. Geoffrey G. Salgado, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=426 Iligan: A History of the Phenomenal Growth of an Industrial City], Iligan City Official Website</ref> Atol sa Krisis Pinansyal sa Asya sa tuig 1997, ang dakbayan nakasinati sa labing grabe nga kahinay sa pagtubo sa ekonomiya. Ubay-ubay nga planta ang nangasira, hilabi na ang National Steel Corporation. Ang pagkasira sa NSC nakagama sa ginatawag og "''domino effect''" sa ubang industriya nga gasalig niining plantaha, hinungdang nasira o nag-antos sa dakong problema sa pinansyal.<ref>Maricar T. Manuzon, [http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm A Giant Awakens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228064628/http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm |date=2008-02-28 }}, Philippine Business Magazine</ref> Nakabalik ang dakbayan pagtubo sa ekonomiya niini pag-ablig usab sa National Steel Coropration, nga ginganlan na ning higayona og Global Steelworks Infrastructures, Inc. sa tuig 2004.<ref>Genalyn D. Kabiling, [http://www.mb.com.ph/issues/2004/02/04/MAIN200402041232.html National Steel Plant reopens], Manila Bulletin Online</ref>Sa Oktubre 2005, ang GSII nag-usab og bag-ong ngalan nga pangkorporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc. nagpakita nga dili lang sa pagsalig alang sa Pilipinas, kon dili ang pagpakita nga kusog, hayag, ug nagahiusa nga pagtambong sa brand sa Asya, Aprika, ug Uropa.<ref>[http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm GSII Changes Name to Global Steel Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307204537/http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm |date=2014-03-07 }}, PRWEB August 19, 2005</ref> Tungod sa kasinatian sa krises, ang kagamhanan sa dakbayan naglihok nga dili lang magsalig sa bug-at nga industriya. Ang mga ekonomiya nga nagpaila mao ang turismo, pang-uma, ug patigayon sa pang-uma. Sa proyektong One Town, One Product (OTOP) sa Department of Trade and Industry, ang dakbayan naghimo ug abaka ug ilang mga produkto.<ref>[http://www.otopphilippines.gov.ph/microsite.aspx?rid=11&provid=28&prodid=97 Abaca of Iligan City], One Town, One Product Philippines.</ref> Ang ubang produkto sa Iligan mao ang Sukang Pinakurat, Sukang Sinarapan, ug ang Honey-man-C. Ang mga planta nga industriyal sa pagkakaron ug ang ilang nahimutangan mao ang nagsunod: * Treasure Steel Corporation (kanhi National Steel Corporation) — Barangay Suarez * Mabuhay Vinyl Corporation — Barangay Maria Cristina * Granexport Manufacturing Corporation — Barangay Kiwalan * Petronas Energy Philippines, Inc. — Barangay Dalipuga * Pilmico Foods Corporation — Barangay Kiwalan * Pilmico Iligan Feedmill — Barangay Kiwalan * Platinum Group Metals Corporation (kanhi Maria Cristina Chemical Industries, Inc.) — Barangay Maria Cristina * San Miguel Corporation-Iligan Coconut Oil Plant — Barangay Santa Filomena * Refractories Corporation of the Philippines — Barangay Dalipuga * Iligan Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Mindanao Portland Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Holcim Philippines, Inc. (kanhi Alsons Cement Corp.) — Barangay Dalipuga (sa ubang pasilidad, ang planta mismo nahimutang sa Lungsod sa Lugait) * Iligan Bar and Rod Mill — Barangay Suarez == Mga bangko == Ang Dakbayan sa Iligan adunay mga bangko aron moalagad sa mga kinahanglan sa dakbayan ug sa lalawigan sa Lanao del Norte. Mao ni ang nagsunod: * Metrobank * Philippine National Bank * Bank of the Philippine Islands * Landbank * PSbank * Banco De Oro * Union Bank * China Bank * United Coconut Planters Bank * PBcom * Banco Filipino * Security Bank * One Network Bank * Rizal Commercial Banking Corporation * Rural Bank of Iligan == Telekomunikasyon == Ang mga linya sa telepono sa Dakbayan sa Iligan gidugtong sa [[Maranao Telephone Company]] (mub-an isip MaraTel, kauban sa [[PLDT]]), PilTel, ug [[Globe Telecom]]. Telekomunikasyon sa tangkilepono giatiman sa [[Smart Communications]], [[Globe Handyphone]], ug [[Sun Cellullar]]. Ang dakbayan adunay tulo ka ''channel'' sa telebisyon. Mao ang [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], ug [[Studio 23]]. == Mga Baranggay == Ang Dakbayan sa Iligan nabahin ngadto sa 44 ka [[baranggay]]. <table> <tr><td valign="top"> * Abuno * Acmac * Bagong Silang * Bonbonon * Bunawan * Buru-un * Dalipuga * Del Carmen * Digkilaan * Ditucalan * Dulag * Hinaplanon * Hindang * Kabacsanan * Kalilangan </td><td valign="top"> * Kiwalan * Lanipao * Luinab * Mahayahay * Mainit * Mandulog * Maria Cristina * Pala-o * Panoroganan * Poblacion * Puga-an * Rogongon * San Miguel * San Roque * Santiago </td><td valign="top"> * Saray-Tibanga (Saray) * Santa Elena (Tominobo Ilaya) * Santa Filomena * Santo Rosario * Suarez * Tambacan * Tibanga (Canaway) * Tipanoy * Tomas Cabili (Tominobo Proper) * Tubod * Ubaldo Laya * Upper Hinaplanon * Upper Tominobo * Villaverde </td></tr> </table> === Santa Filomena === Ang Baranggay Santa Filomena nga distansiya lang og mga pito ka kilometro gikan sa sentro sa Iligan paingon sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]]. Sityo Pandan kanhi ang Sta. Filomena sa 1912, sakop sa munisipyo sa Iligan nga na-Chartered City sa Hunyo 16, 1950. Ang mga lumulupyo kaniadto sa Pandan mga tal Iliganon, ug paglabay sa pipila ka tuig, may mga pamilyang lalin gikan sa [[Sugbo]], [[Bohol]], [[Ilocos]], [[Bicol]], [[Siquijor]] ug [[Lanao]]. Yano lamang ang panginabuhi sa katawhan kaniadto sama sa panagat, pamimingka ug suman; lahi karon nga ang klasipikasyon sa Sta. Filomena usa na ka Industrial Zone. Aduna na kiniy upat ka pundok sa Urban Poor— ang Palmira Homeowners Assn., ug hut-ong sa pagpanginabuhi. Pito ra ka sityo kaniadto ang Brgy. Sta. Filomena: Pandan, Acmac, Barinaut, Lambaguhon, Dawag, Matuog ug Kiwalan. Sa pagkakaron, nahimulag na ang ubang mga sityo sama sa Kiwalan ug Acmac ug uban pa nga nangahimo nang baranggay. Ang Sta. Filomena karon gilangkob na sa 21 ka purok. Sa Disyembre 1966 pinaagi sa SP City Ordinance 323, nahimo nang baranggay ang Sta. Filomena. Sukad niadto, ang nangapiling mga baranggay kapitan mao sila si Telesporo Peñaflor, 1972; Antonio M. Palafox, 1982; Carmelito Ates, 1982; Lonmgino Halibas, 1988; ug Editha Y. Palafox, 1989. Sa 1973, natukod ning maong dapit ang Filipinas-Eslon nga ang produkto mao ang mga tubo sa tubig. Sa 1975 nakaangkon na usab ang Sta. Filomena og laing planta— ang Iligan Coconut Oil Mill. Niini, midagsa ang mga tawo sa Purok Valderama. Sa 1982, natukod ang Caltex Depot, ug sunod nga natukod ang planta sa apog nga mao ang Summa Alta Tierra. Naangkon usab sa Brgy. Sta. Filomena ang dugang talagsaong mga kalamboan sama sa Regs Beach Resort diin nahimo sab kining ''lodging house'', Snowland By The Sea, Tellies Beach, Halibas Beach, Ello’s Beach ug nasundan sa Chelina Beach Resort & Lodging House nga aduna usay ''restaurant''. Gawas sa mga dapit lulinghayawan, aduna usay mga ''public high school'' ug ingon man mga ''Catholic school'' nga gipangtukod alang sa edukasyon sa kabataan dinhi sa Brgy. Filomena. Kasagarang relihiyon nga gisagop sa katawhan ning dapita mao ang Roman Catholic, Born Again, Seventh Day Adventist, Iglesia Ni Kristo, Baptist, UCCP, ug Redeemer. Giatiman usab sa pamunoan ni Brgy. Kapitan Palafox ang bahin sa maayong panglawas sa katawhan. Pipila lamang ang matawag nga ''mal-nourish'' ning dapita ug kompleto ang imyunisasyon nga gihatag sa mga ''health personnel''. Maihap lamang ang ''out-of-school youth'', kasagaran sa kabatan-onan nanagtungha gayod. Lakip usab sa gihatagan og pagtagad sa mga opisyal sa baranggay ang problema sa polyusyon. Ug bisan pa nga ang Sta. Filomena may mga pabrika — mga timailhan sa usa ka dapit nga mauswagon, kiniy usa gihapon ka malinawon nga baranggay sa Iligan. === Santo Rosario === Ang Baranggay Santo Rosario adunay walo (8) ka purok (zones sa Iningles). Nagbulang gikan sa Baranggay Hinaplanon sa tuig 1986 ubos sa pagdumala ni Presidente Corazon C. Aquino. Ang unang kapitan sa baranggay mao si Jose Guadalupe Zalsos. Kasagara sa baranggay kay lugar lamang sa panimalay, apan gihinayhinayan ug usab nga mahimo na ug lugar sa pagpatigayon. === Timbanga === Ang Baranggay Timbanga mao ang puluy-anan sa MGA UNGGOY - [[Mindanao State University - Iligan Institute of Monkey|Iligan Institute of Technology]] ug Mindanao Sanitarium Hospital. Mao sad ang puluy-anan sa tulo ka estasyon sa telebisyon: ABS-CBN (Channel 4), GMA (Channel 11) ug Studio 23 (Channel 26). === Villaverde === Ang Baranggay Villaverde (Villa Verde, Green Village sa Iningles) may 33.25 ka ektarya nga gilapdon. Gilangkob kini sa 13 ka purok. Kasagaran sa mga lumulupyo dinhi mga Sugbuanon, 60%; samtang nabahin ang 40% sa mga Muslim, Bol-anon, Chabacano, Tagalog, Ilocano, Ilonggo, Bicolano, ug mga magpapatigayong Insek. Danihon ang dagkong mga magpapatigayon aron sila magtukod og balay-patigayon sa Brgy. Villa Verde, Siyudad sa Iligan. Kini ang unang gipangandoy ni Brgy. Kapitan Crispina B. Nadorra-Manaloto, ug kauban niyang mga opisyal sa baranggay nga natukod ilawom sa R.A. Res. Nos. 767 C.O. No. 1933 niadtong [[ika-22 sa Hulyo]], [[1991]]. Karon nagbuntaog na ang pruyba nga natuman ang gidamgo nga kalamboan sa usa sa 44 ka baranggay sa Iligan City. Kamulong gitrabaho ang upat ka andana nga Gaisano Mall nga nagbuntaog sa ''national highway'' sa Amihanang bahin paingon sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug sa Habagatan sa [[Zamboanga]]. Sa mga tunga-tunga sa 2007, lagmit ablihan na ang ''mall''. Daghan puhon sa taga Villaverde, kasagaran mga babaye ang makatrabaho dinhi. Lahi sa ubang baranggay nga duol ra kaayo sa sentro sa siyudad, ang mga opisyal sa baranggay nagreserba usab og luna sa yuta nga ilang katamnan og prutas sama sa [[nangka]], [[santol]], [[saging]], [[mangga]], [[kaymito]], [[lumboy]] ug [[abana]]. Aduna usay luna nga ilang tamnan og mga utanon. May mga purok sa Villaverde nga kasikbik sa Brgy. Poblacion. Sa amihanan silingan niini ang Brgy. San Miguel; sa habagatan, ang Brgy. Pala-o ug sa kasadpang bahin sa siyudad nahimutang ang Brgy. Poblacion. Karong panahona, ang gikuhaan sa kita sa Villaverde naggikan sa Real Property Tax, Internal Revenue Allotment, misc. income, aids and grants ug 50% community shares. == Edukasyon == Ang Dakbayan sa Iligan adunay usa ka publikong unibersidad ug pito (7) ka mga pribadong kolehiyo nga nagbatid sa Teknolohiya sa Kasayuran, Pag-alagad sa Kahimsog, Alamdag sa Panakayan, Patigayon ug Pagdumala, Unang ug Ikaduhang Edukasyon, ug Alampat ug Alamdag sa Katilingban. Sa tanan tulunghaan sa edukasyon sa dakbayan, ang [[Mindanao State University - Iligan Institute of Technology]], usa sa mga gawasnong gawas nga tulunghaan sa [[Mindanao State University]]. Dili lang mao ang usa sa labing maayong unibersidad sa mga rehiyon sa Kabisay-an ug Mindanao, gisapayan ang tulunghaan nga usa sa unang napulo nga labing maayong unibersidad sa tibuok nasod uban sa labing kaayuhan sa Alamdag ug Teknolohiya, Inhinyera, Matematika, Teknolohiya sa Kasayuran, ug mga Alamdag sa Kahimtangan. Ang Capitol College of Iligan, Inc., gitawag nila ug Iligan Capitol College (ICC), mao usa ka pribado ka tulunghaan sa edukasyon nga gitukod sa tuig 1963 ni Engr. Sesenio S. Roseles ug si Madame Laureana Sand Pedro Rosales. Narehistro ang tulunghaan sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa [[ika-12 sa Pebrero]], [[1964]].<ref name="ics">[http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm Iligan City Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421122823/http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm |date=2008-04-21 }}, City Development Strategies in Philippines.</ref> Ang Iligan Capitol College gitukod ang Lyceum Foundation of Iligan, nga mahino siya nga igsuong kolehiyo tapad sa Parokya sa Corpus Christi sa Tubod, Dakbayan sa Iligan. Ang [[St. Michael's College, Dakbayan sa Iligan]] mao ang labing karaan nga tunghaan sa Lanao, gitukod isip sentro sa katekismo sa tuig 1914 ni Fr. Felix Cordova, S.J. Gitukod nga ligdong sa tuig 1915 isip Escuela de San Miguel alang sa kadunggan sa ilang patron, San Miguel Arkanghel.<ref name="ics"/> Ang mga kolehiyo nagbatid sa Medisina ug Pag-alagad sa Kahimsog mao ang [[Iligan Medical Center College]] ug Mindanao Sanitarium and Hospital College. Ang Saint Peter's College usa ka laing tulunghaan nga nagbatid sa inhinyera, pagkwenta, ug mga kurso sa pagdumala sa patigayon. Ang Lyceum of Iligan Foundation nagbatid sa kurso sa inhinyera ug panakayan. Modawat pud sila mga kurso sa Pagdumaka sa Hotel ug Restaurant, Pag-alima, Pagdulama sa Patigayon, ug ubang pang Pag-alagad sa Kahimsog. Uban sa suma total nga 181 ka tulunghaan (106 ang publiko; 75 ang pribado; 17 ang [[madrasah]]), uban na ang tulunghaan pangteknikal ug bokasyonal, ang Dakbyan sa Iligan adunay grado sa pagliterato nga 94.71%, usa sa labing taas nga grado sa tibuok Pilipinas. == Turismo == Ang Dakbayan sa Iligan gitawag nila ug Dakbayan sa mga Busay nga Halangdon (''City of Majestic Waterfalls'') tungod daghan ang mga busay sulod sa dakbayan. Adunay bana-banaon 20 ka busay sulod sa dakbayan. Ang labing ilado nga busay, ug ilhanan sa dakbayan, mao ang [[Busay sa Maria Cristina]]. Mao pud ang gigikan sa dagitab sa tibuok dakbayan, pinaagi sa Agus VI Hydroelectric Plant. Ang [[Busay sa Tinago]], makaagi pinaagi sa 300 kay lakang nga hagdanan, didto sa Barangay Buru-un. Ang ubang bantugan nga mga busay mao ang Busay sa Mimbalut, [[Busay sa Abaga]], ug [[Busay sa Dodiongan]]. Ang uban nga busay dili makasulod ug mga sakyanan, mao ang mga turista kinahanglan mobaktas gikan sa pipila ka takna hangtud sa duha ka adlaw (sa [[Busay sa Limunsudan]]). Ang dakbayan usab ilado sa [[Mga Tubod sa Timoga]]. Ilado na ang kining tubod nga bugnaw sama sa yelo, klaro, ug walay klorina, nag-agas kanunay padulong sa mga langoyanan sa tagsa-tagsa nga mga lulinghayawan. Adunay lima ka lulinghayawan nga nahimutang sa nasudnong karsada sa Baranggay Buru-un. == Mga Bantugan nga Iliganon == * [[Gloria Macapagal-Arroyo]] - Presidente sa Philippines 2001-2010, Senador 1992-1998, Bise President 1998-2001, ekonomista (anak ni kanhi Presidente [[Diosdado Macapagal]]) * Dra. Evangeline Macaraeg - former First Lady 1961-1965 (wife of former President [[Diosdado Macapagal]]) * Helario Honoredez - miyembro sa First Philippine [[Mount Everest]] Climbing Team sa tuig 2006 * Gene Orejana - TV host and producer sa ABS-CBN News Channel * Atty. Wilfredo R. Bacareza, Jr. - Presidente ug CEO, PNOC Development & Management Corp. * [[Tomas Cabili]] - Kongresista (''Assemblyman'') sa mga dekada 1930s-40s, kanhi manggugubat panggerilya sa [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]], Sekretaryo sa Nasudnong Pagpanalipod sa tuig 1945, Senador sa 1946-1957 (namatay kabuan ni [[Ramon Magsaysay]] sa paghagsa sa eroplano sa Marso 1957) * Ric-Ric Marata - kanhi manunula sa [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]] player * Romulo "Bong" Marata - igsuon ni Ric-Ric Marata ug sama sa iyang igsuon, siya usab kanhi manunula [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]]. * [[Cyrus Baguio]] - manunula sa [[Philippine Basketball Association]] == Mga medya == === Mga AM estasyon === * Audiovisual Communicators, Inc. DXLG 630 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIC 711 * Intercontinental Broadcasting Corporation DXWG 855 * University of Mindanao Broadcasting DXMI 1026 * Free Air Broadcasting Network, Inc. DXRJ 1476 === Mga FM estasyon === * Rajah Broadcasting Network DXQJ 88.7 * RGMA Network, Inc. DXND 90.1 * DXRA-RMC Broadcasting Corporation DXDZ 92.9 * Baycomms Broadcasting Corporation DXZD (Mga Dating DXDY) 95.1 * Nation Broadcasting Corporation DXRI 98.3 * Pacific Broadcasting System, Inc. DXFE 99.3 * Digital Broadcasting Corporation DXDB 100.1 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIX 102.3 * University of Mindanao Broadcasting Network, Inc. DXIL 103.1 * Newsounds Broadcasting Network DXIV 104.1 * Philippine Broadcasting Service DXDX 105.5 * Manila Broadcasting Company DXYZ 107.1 == Mga gikutlo == {{reflist}} == Mga panid sa gawas == * {{en icon}} [http://www.iligan.gov.ph/ Iligan City Government Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821183633/http://www.iligan.gov.ph/ |date=2008-08-21 }} * {{en icon}} [http://www.iliganguide.com/ Iligan City Online Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112234905/http://www.iliganguide.com/ |date=2008-01-12 }} * {{en icon}} [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Iligan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] t5mmi75zwtn3xi865canzaely2xavxe 37017540 37017529 2026-04-10T07:49:07Z Jhonny Paul Lagura 141498 wrong spelling nga Barangay name sa Iligan 37017540 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Iligan |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod ng Iligan'' |native_name_1_lang = tl |native_name_2 = ''City of Iligan'' |native_name_2_lang = en |nickname = Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls |settlement_type = |motto = |image_skyline = MariaCristinaFallsJuly2006.jpg |imagesize = |image_caption = Busay sa Maria Cristina |image_flag = |flag_size = |image_seal = Ph seal lanao del norte iligan city.png |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_iligan.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Dakbayan sa Iligan. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 44 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Frederick W. Siao ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title1 = Bise Mayor |leader_name1 = Ernest Oliver "Wekwek" C. Uy (United Iligan Party ( UIP) |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = 1832 |established_title3 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date3 = ika-16 sa Hunyo, 1950 |area_magnitude = |unit_pref = metric |area_footnotes = |area_total_km2 = 813.37 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2020 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 399,061 |population_density_km2 = 450 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=6 |latm=7 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=10 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9200 |area_code = 63 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = [http://www.iligan.gov.ph www.iligan.gov.ph ] |footnotes = |population=363,115}} <!-- Infobox ends --> Ang '''Dakbayan sa Iligan''' ([[Tinagalog]]: ''Lungsod ng Iligan''; [[Iningles]]: ''City of Iligan'') mao ang usa ka unang klase nga dakbayan sa lalawigan sa [[Lanao del Norte]], [[Amihanang Mindanao]], [[Pilipinas]], ug mao ang kanhi nga kaulohan sa lalawigan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 813.37 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br>Sumala sa census ni aging 2024, dunay <mark>'''368,132'''</mark> katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9200. == Kasaysayan == Nagsugod ang Iligan sa usa ka barangay sa Bayug, 2.5 ka kilometro amihanan sa karong Poblasyon. Mao ang labing una nga sityo sa mga lumad nga lumulupyo sa dagat, nga gitawag nila ug mga Maragat. Pagka ika-16 ka siglo, nalupig ang mga lumad sa mga langyaw sa Kabisay-an hilabi na ang Kaharian sa Panglao. Matod pa sa usa ka magsasaysay nga Heswita, si Padre Francisco Combes, ang Hari sa Ternate sa isla sa Mollucas misulong sa Panglao. Maong ang mga Panglao naghaw-as padulong sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]]. Didto sa Dapitan, ang nahibiling Prinsipe sa Panglao, si Pagbuaya, gidawat ang usa ka ekspedisyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi]]. Dayon, ang anak ni Pagbuaya, si Manook, nabunyagan isip Pedro Manuel Manook. Si Manook ilang gisulong ug gilupig ang usa ka barangay nga Higaonon sa Bayug ug nagtukod og kristiyanismong purok. Ang purok kanunay makalingkawas gikan sa pag-asdang sa ubang mga kaaway tungod sa pagsalig sa Ginoo ug sa ilang "patron saint" nga si San Miguel. Ang mga unang Iliganon nagbalhin sa ilang purok gikan sa Bayug padulong sa Iligan.<ref>Camilo P. Cabili, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=472&Itemid=1 Early History], Iligan City Official Website</ref> Ang ngalang Iligan gikan sa Hinigaonon nga pulong "iligan" o "ilijan", buot ipasabot, "kota sa panalipod" batok sa mga pag-asdang nga ginabuhat sa mga pirata ug ubang tribu nga masupilon. Ang kuta nga ginatawag nga Kutang San Francis Xavier, nagama sa tuigang 1642, gihimong panalipod sa mga Iliganon atol sa pag-asdang sa mga tulisan. Apan, nabanlas ang kuta tungod sa baha. Laing kuta na sad ang gigama, nga gitawag nila og Kuta Victoria o Cota de Iligan. Sa tuigang 1850, mitungod sa baha, ubos ni Don Remigio Cabili, ang gobernadorsilyo atong panahona, gigama na sad ang laing kuta ug gibalhin ang poblasyon sa kaarang Iligan didto sa baba sa Suba Tubod karong panahona. Usa ka lungsod na ang Iligan sa Lalawigan sa Misamis sa tuig 1832. Apan, wala silay kaugalingong pangdumala sa relihiyon tungod kay bahin pa kini sa Cagayan de Oro, ang kaulohan sa lalawigan. Sa tuigang 1903, ang Lalawigan sa Moro namugna na ug gihimo ang Iligan isip kaulohan sa Distrito sa Lanao. Pagka tuig 1907, ang kaulohan sa Distrito sa Lanao gibalhin sa Dansalan (ang [[Dakbayan sa Marawi]] karon).<ref>Prof. Patrocenia T. Acut, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=609 Iligan During the American Period], Iligan City Official Website</ref> Gibiyaan sa mga Kastila ang Iligan sa tuig 1899, tugaan ug agi sa umaabot nga kusog sa mga Amerikano sa tuig 1900. Pagka tuig 1914, ang Iligan nahimong usa ka lungsod nga walo ka baryo, uban ang Lungsod sa Mandulog. Human sa 40 ka tuig sa kahapsay ug kalinaw, ang mga kusog sa Hapon misulong sa Iligan sa tuig 1942. Ang pagluwas sa Iligan gibuhat sa mga kusog sa Philippine Commonwealth diin natuya ang mga Hapon hangtod sa tuig 1944 hangtod 1945. Sa ika-15 sa Nobyembre 1944, ang dakbayan nagsaulog og Adlaw sa Commonwealth aron isaulog ang paghuman sa kapintas ug pagsakop nga gibuhat sa mga Hapon.<ref>Prof. Leonor Buhion Enderes, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=353 Japanese Occupation in Iligan City], Iligan City Official Website</ref> Gigamit sa samang pag-utlan isip lungsod, ang Iligan nahimong dakbayan sa Lanao del Norte sa ika-16 sa Hunyo, 1950. Nadeklarar na siya isip usa ka dakbayan nga unang klase sa tuig 1969 ug giusab ug pagmatang isip First Class City "A" sa unang adlaw sa Hulyo, 1977 pinaagi sa Presidential Decree No. 465. Sa tuig 1983, giusab na sad ang pagmatang isip labing urbanisadong dakbayan. == Heyograpiya == Ang Dakbayan sa Iligan giutlanan sa lungsod sa [[Lugait, Misamis Oriental]] sa amihanan, mga lalawigan sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]], [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]], ug [[Tagolooan, Lanao del Norte|Tagoloan]] sa habagatan, mga territoryo sa [[Lanao del Sur]] ug [[Bukidnon]] sa sidlakan, ug [[Look sa Iligan]] sa kasadpan. Nailhan na siya isip Dakbayan sa mga Halangdong Busay, adunay 23 ka busay sa Iligan. Usa sa mga busay mao ang Busay sa Maria Cristina, mao ang gigamit sa pagdagan sa kuryente, ug ang Busay sa Limunsudan. Nailhan pod ang Iligan isip Kaulohan sa Industriya sa Habagatan. Nagdagan og kuryente gikan sa tubig para sa Mindanao pinaagi sa National Power Corporation (NAPOCOR). Ang dakbayan nagpahimutang og mga industriya sama sa puthaw, lata, semento, ug galingan ug harina. Didto sa kasadpan dapit, ang [[Look sa Iligan]] naghatag og salakyang pangdagat. Sa sidlakang dapit, gikan sa patag naghatag og agianan padulong sa bungtod ug bukid nga naay daghang mga busay ug mga tubod nga bugnaw. === Klima === Ang klima sa Iligan nahulog sa ikatulong tipo nga klima, nga ang panahon dili kaayo mailhan. Ang pag-apod sa ulan tupong ra sa tibuok tuig. Kay nahimutang man ang dakbayan sa tropikal nga dapit, ang dakbayan dili makasinati og bugnaw nga panahon. Dili pod masinati ang kusog nga panahon kay gawas siya sa bakos sa bagyo. Ug ang mga bukid nahimo sad og panalipod batok sa kusog nga panahon. == Salakayan == === Dagat === Adunay lima ka kompanya sa pagpaluwan nga nag-alagad sa [[Maynila]], [[Dakbayan sa Sugbo]], ug [[Dakbayan sa Ozamiz]]: Superferry, Cebu Ferries, Carlos A. Gothong Lines, Negros Navigation, Sulpicio Lines ug Cokaliong Shipping Lines. === Yuta === Ang Rural Transit (RTMI) ug ang Super 5 Transport mao ang mga unang salakyan sa yuta sa dakbayan. Ang Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) moatiman og mga biyahe padulong ug gikan sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug uban bahin sa [[Misamis Oriental]], samtang ang Southbound Bus and Jeepney Terminal moatiman sa mga biyahe padulong ug gikan sa mga lungsod habagatan sa dakbayan. Ang unang salakyan sa dakbayan lamang mao ang mga jeepneys. Adunay mga tartanilya sa dakabayan hilabi na didto sa Barangay Pala-o ug Barangay Tambacan. === Hangin === Ang dakbayan adunay tugpahanang nahimutang sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] mao nga [[Tugpahanan sa Maria Cristina]]. Ang Aerolift, ang kanhing airline, miundag og pangalagad tungod sa pagbangga sa mga estruktura sa Tugpahanang Panglokal sa Manila ug nalugi ang kompanya. Kiniy hinungdan sa pagkatapos sa pangalagad gikan ug padulong sa tugpahanan. Sukad ato, wala nay gamit ang tugpahanan. Inig abli sa Tugpahanan Pangkalibotanon sa Lagindingan sa tuig 2012, mailisan ang Tugpahanan sa Lumbia ug ang Tugpahanan sa Baloi. Kining tugpahanan mao ang kaulohang proyekto sa Cagayan de Oro-Iligan Corridor. == Katawhan ug kultura == Ang gidaghanan sa mga tawo sa Iligan nabahin sa relihiyon kay ang mga Kristyano (93.61%). Ang mga Iliganon gilangkoban sa mga Muslim, Sugboanon, pipila ka Tagalog, mga lumad, ug mga langyaw sa ubang dapit. Ang [[Sinugboanon]] maoy labawng gilitok nga pinulongan (93%), samtang ang uban nanaglitok sa pinulongang [[Tinagalog]], [[Minaranaw]], [[Hiniligaynon]], [[Inilokano]], [[Chavacano]], ug [[Winaray]]. Daghan usab sa mga tawo ning maong dakbayan makasulti og tin-aw nga [[Iningles]]. == Kagamhanan == Ang Dakbayan sa Iligan mao ang labing urbanisadong dakbayan ug gawas na siya sa Lalawigan sa Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante sa dakbayan dili kabotar og mga kandidato sa probinsiya sama sa Gobernador ug Bise Gobernador. Ang City Hall nahimutang sa Bungtod sa Buhanginan sa Barangay Pala-o. Ang estruktura sa kagamhanan adunay usa ka mayor, usa ka bise-mayor, ug napulog-duha (12) ka konsehal. Matag ginamhan nagpabotar sa publiko sa tulo ka tuig nga termino ug mahimo nagpabotar isip ginamhan sa sunod nga tulo ka termino. Ang pandumala sa dakbayan mogunit sa usa ka ginamhan isip tagdumala sa dakbayan. Ang Republic Act No. 9724, ang akto nga ibulag ang Dakbayan sa Iligan gikan sa Unang Distrito sa Lalawigan sa Lanao del Norte, giaprobahan sa Pres. Gloria Macapagal-Arroyo niaging ika-20 sa Oktubre, 2009. Busa, ang Dakbayan sa Iligan adunay kaugalingong distritong kongreso isip Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan.<ref>[http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 REPUBLIC ACT No. 9724: AN ACT SEPARATING THE CITY OF ILIGAN FROM THE FIRST LEGISLATIVE DISTRICT OF THE PROVINCE OF LANAO DEL NORTE TO CONSTITUTE THE LONE LEGISLATIVE DISTRICT OF THE CITY OF ILIGAN.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002093850/http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 |date=2011-10-02 }}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya sa Iligan labihang nagsalig sa bug-at nga industriya. Human sa paghimo sa Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant sa National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) sa tuig 1950, ang dakbayan nakasinati og dali nga pagpaindustriya nga mipadayon hangtod sa tuig 1980. Natukod ang kinadak-ang planta sa puthaw sa nasod, National Steel Corporation atong panahona.<ref>Prof. Geoffrey G. Salgado, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=426 Iligan: A History of the Phenomenal Growth of an Industrial City], Iligan City Official Website</ref> Atol sa Krisis Pinansyal sa Asya sa tuig 1997, ang dakbayan nakasinati sa labing grabe nga kahinay sa pagtubo sa ekonomiya. Ubay-ubay nga planta ang nangasira, hilabi na ang National Steel Corporation. Ang pagkasira sa NSC nakagama sa ginatawag og "''domino effect''" sa ubang industriya nga gasalig niining plantaha, hinungdang nasira o nag-antos sa dakong problema sa pinansyal.<ref>Maricar T. Manuzon, [http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm A Giant Awakens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228064628/http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm |date=2008-02-28 }}, Philippine Business Magazine</ref> Nakabalik ang dakbayan pagtubo sa ekonomiya niini pag-ablig usab sa National Steel Coropration, nga ginganlan na ning higayona og Global Steelworks Infrastructures, Inc. sa tuig 2004.<ref>Genalyn D. Kabiling, [http://www.mb.com.ph/issues/2004/02/04/MAIN200402041232.html National Steel Plant reopens], Manila Bulletin Online</ref>Sa Oktubre 2005, ang GSII nag-usab og bag-ong ngalan nga pangkorporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc. nagpakita nga dili lang sa pagsalig alang sa Pilipinas, kon dili ang pagpakita nga kusog, hayag, ug nagahiusa nga pagtambong sa brand sa Asya, Aprika, ug Uropa.<ref>[http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm GSII Changes Name to Global Steel Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307204537/http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm |date=2014-03-07 }}, PRWEB August 19, 2005</ref> Tungod sa kasinatian sa krises, ang kagamhanan sa dakbayan naglihok nga dili lang magsalig sa bug-at nga industriya. Ang mga ekonomiya nga nagpaila mao ang turismo, pang-uma, ug patigayon sa pang-uma. Sa proyektong One Town, One Product (OTOP) sa Department of Trade and Industry, ang dakbayan naghimo ug abaka ug ilang mga produkto.<ref>[http://www.otopphilippines.gov.ph/microsite.aspx?rid=11&provid=28&prodid=97 Abaca of Iligan City], One Town, One Product Philippines.</ref> Ang ubang produkto sa Iligan mao ang Sukang Pinakurat, Sukang Sinarapan, ug ang Honey-man-C. Ang mga planta nga industriyal sa pagkakaron ug ang ilang nahimutangan mao ang nagsunod: * Treasure Steel Corporation (kanhi National Steel Corporation) — Barangay Suarez * Mabuhay Vinyl Corporation — Barangay Maria Cristina * Granexport Manufacturing Corporation — Barangay Kiwalan * Petronas Energy Philippines, Inc. — Barangay Dalipuga * Pilmico Foods Corporation — Barangay Kiwalan * Pilmico Iligan Feedmill — Barangay Kiwalan * Platinum Group Metals Corporation (kanhi Maria Cristina Chemical Industries, Inc.) — Barangay Maria Cristina * San Miguel Corporation-Iligan Coconut Oil Plant — Barangay Santa Filomena * Refractories Corporation of the Philippines — Barangay Dalipuga * Iligan Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Mindanao Portland Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Holcim Philippines, Inc. (kanhi Alsons Cement Corp.) — Barangay Dalipuga (sa ubang pasilidad, ang planta mismo nahimutang sa Lungsod sa Lugait) * Iligan Bar and Rod Mill — Barangay Suarez == Mga bangko == Ang Dakbayan sa Iligan adunay mga bangko aron moalagad sa mga kinahanglan sa dakbayan ug sa lalawigan sa Lanao del Norte. Mao ni ang nagsunod: * Metrobank * Philippine National Bank * Bank of the Philippine Islands * Landbank * PSbank * Banco De Oro * Union Bank * China Bank * United Coconut Planters Bank * PBcom * Banco Filipino * Security Bank * One Network Bank * Rizal Commercial Banking Corporation * Rural Bank of Iligan == Telekomunikasyon == Ang mga linya sa telepono sa Dakbayan sa Iligan gidugtong sa [[Maranao Telephone Company]] (mub-an isip MaraTel, kauban sa [[PLDT]]), PilTel, ug [[Globe Telecom]]. Telekomunikasyon sa tangkilepono giatiman sa [[Smart Communications]], [[Globe Handyphone]], ug [[Sun Cellullar]]. Ang dakbayan adunay tulo ka ''channel'' sa telebisyon. Mao ang [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], ug [[Studio 23]]. == Mga Baranggay == Ang Dakbayan sa Iligan nabahin ngadto sa 44 ka [[baranggay]]. <table> <tr><td valign="top"> * Abuno * Acmac * Bagong Silang * Bonbonon * Bunawan * Buru-un * Dalipuga * Del Carmen * Digkilaan * Ditucalan * Dulag * Hinaplanon * Hindang * Kabacsanan * Kalilangan </td><td valign="top"> * Kiwalan * Lanipao * Luinab * Mahayahay * Mainit * Mandulog * Maria Cristina * Pala-o * Panoroganan * Poblacion * Puga-an * Rogongon * San Miguel * San Roque * Santiago </td><td valign="top"> * Saray-Tibanga (Saray) * Santa Elena (Tominobo Ilaya) * Santa Filomena * Santo Rosario * Suarez * Tambacan * Tibanga (Canaway) * Tipanoy * Tomas Cabili (Tominobo Proper) * Tubod * Ubaldo Laya * Upper Hinaplanon * Upper Tominobo * Villaverde </td></tr> </table> === Santa Filomena === Ang Baranggay Santa Filomena nga distansiya lang og mga pito ka kilometro gikan sa sentro sa Iligan paingon sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]]. Sityo Pandan kanhi ang Sta. Filomena sa 1912, sakop sa munisipyo sa Iligan nga na-Chartered City sa Hunyo 16, 1950. Ang mga lumulupyo kaniadto sa Pandan mga tal Iliganon, ug paglabay sa pipila ka tuig, may mga pamilyang lalin gikan sa [[Sugbo]], [[Bohol]], [[Ilocos]], [[Bicol]], [[Siquijor]] ug [[Lanao]]. Yano lamang ang panginabuhi sa katawhan kaniadto sama sa panagat, pamimingka ug suman; lahi karon nga ang klasipikasyon sa Sta. Filomena usa na ka Industrial Zone. Aduna na kiniy upat ka pundok sa Urban Poor— ang Palmira Homeowners Assn., ug hut-ong sa pagpanginabuhi. Pito ra ka sityo kaniadto ang Brgy. Sta. Filomena: Pandan, Acmac, Barinaut, Lambaguhon, Dawag, Matuog ug Kiwalan. Sa pagkakaron, nahimulag na ang ubang mga sityo sama sa Kiwalan ug Acmac ug uban pa nga nangahimo nang baranggay. Ang Sta. Filomena karon gilangkob na sa 21 ka purok. Sa Disyembre 1966 pinaagi sa SP City Ordinance 323, nahimo nang baranggay ang Sta. Filomena. Sukad niadto, ang nangapiling mga baranggay kapitan mao sila si Telesporo Peñaflor, 1972; Antonio M. Palafox, 1982; Carmelito Ates, 1982; Lonmgino Halibas, 1988; ug Editha Y. Palafox, 1989. Sa 1973, natukod ning maong dapit ang Filipinas-Eslon nga ang produkto mao ang mga tubo sa tubig. Sa 1975 nakaangkon na usab ang Sta. Filomena og laing planta— ang Iligan Coconut Oil Mill. Niini, midagsa ang mga tawo sa Purok Valderama. Sa 1982, natukod ang Caltex Depot, ug sunod nga natukod ang planta sa apog nga mao ang Summa Alta Tierra. Naangkon usab sa Brgy. Sta. Filomena ang dugang talagsaong mga kalamboan sama sa Regs Beach Resort diin nahimo sab kining ''lodging house'', Snowland By The Sea, Tellies Beach, Halibas Beach, Ello’s Beach ug nasundan sa Chelina Beach Resort & Lodging House nga aduna usay ''restaurant''. Gawas sa mga dapit lulinghayawan, aduna usay mga ''public high school'' ug ingon man mga ''Catholic school'' nga gipangtukod alang sa edukasyon sa kabataan dinhi sa Brgy. Filomena. Kasagarang relihiyon nga gisagop sa katawhan ning dapita mao ang Roman Catholic, Born Again, Seventh Day Adventist, Iglesia Ni Kristo, Baptist, UCCP, ug Redeemer. Giatiman usab sa pamunoan ni Brgy. Kapitan Palafox ang bahin sa maayong panglawas sa katawhan. Pipila lamang ang matawag nga ''mal-nourish'' ning dapita ug kompleto ang imyunisasyon nga gihatag sa mga ''health personnel''. Maihap lamang ang ''out-of-school youth'', kasagaran sa kabatan-onan nanagtungha gayod. Lakip usab sa gihatagan og pagtagad sa mga opisyal sa baranggay ang problema sa polyusyon. Ug bisan pa nga ang Sta. Filomena may mga pabrika — mga timailhan sa usa ka dapit nga mauswagon, kiniy usa gihapon ka malinawon nga baranggay sa Iligan. === Santo Rosario === Ang Baranggay Santo Rosario adunay walo (8) ka purok (zones sa Iningles). Nagbulang gikan sa Baranggay Hinaplanon sa tuig 1986 ubos sa pagdumala ni Presidente Corazon C. Aquino. Ang unang kapitan sa baranggay mao si Jose Guadalupe Zalsos. Kasagara sa baranggay kay lugar lamang sa panimalay, apan gihinayhinayan ug usab nga mahimo na ug lugar sa pagpatigayon. === Tibanga === Ang Baranggay Timbanga mao ang puluy-anan sa MGA UNGGOY - [[Mindanao State University - Iligan Institute of Monkey|Iligan Institute of Technology]] ug Mindanao Sanitarium Hospital. Mao sad ang puluy-anan sa tulo ka estasyon sa telebisyon: ABS-CBN (Channel 4), GMA (Channel 11) ug Studio 23 (Channel 26). === Villaverde === Ang Baranggay Villaverde (Villa Verde, Green Village sa Iningles) may 33.25 ka ektarya nga gilapdon. Gilangkob kini sa 13 ka purok. Kasagaran sa mga lumulupyo dinhi mga Sugbuanon, 60%; samtang nabahin ang 40% sa mga Muslim, Bol-anon, Chabacano, Tagalog, Ilocano, Ilonggo, Bicolano, ug mga magpapatigayong Insek. Danihon ang dagkong mga magpapatigayon aron sila magtukod og balay-patigayon sa Brgy. Villa Verde, Siyudad sa Iligan. Kini ang unang gipangandoy ni Brgy. Kapitan Crispina B. Nadorra-Manaloto, ug kauban niyang mga opisyal sa baranggay nga natukod ilawom sa R.A. Res. Nos. 767 C.O. No. 1933 niadtong [[ika-22 sa Hulyo]], [[1991]]. Karon nagbuntaog na ang pruyba nga natuman ang gidamgo nga kalamboan sa usa sa 44 ka baranggay sa Iligan City. Kamulong gitrabaho ang upat ka andana nga Gaisano Mall nga nagbuntaog sa ''national highway'' sa Amihanang bahin paingon sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug sa Habagatan sa [[Zamboanga]]. Sa mga tunga-tunga sa 2007, lagmit ablihan na ang ''mall''. Daghan puhon sa taga Villaverde, kasagaran mga babaye ang makatrabaho dinhi. Lahi sa ubang baranggay nga duol ra kaayo sa sentro sa siyudad, ang mga opisyal sa baranggay nagreserba usab og luna sa yuta nga ilang katamnan og prutas sama sa [[nangka]], [[santol]], [[saging]], [[mangga]], [[kaymito]], [[lumboy]] ug [[abana]]. Aduna usay luna nga ilang tamnan og mga utanon. May mga purok sa Villaverde nga kasikbik sa Brgy. Poblacion. Sa amihanan silingan niini ang Brgy. San Miguel; sa habagatan, ang Brgy. Pala-o ug sa kasadpang bahin sa siyudad nahimutang ang Brgy. Poblacion. Karong panahona, ang gikuhaan sa kita sa Villaverde naggikan sa Real Property Tax, Internal Revenue Allotment, misc. income, aids and grants ug 50% community shares. == Edukasyon == Ang Dakbayan sa Iligan adunay usa ka publikong unibersidad ug pito (7) ka mga pribadong kolehiyo nga nagbatid sa Teknolohiya sa Kasayuran, Pag-alagad sa Kahimsog, Alamdag sa Panakayan, Patigayon ug Pagdumala, Unang ug Ikaduhang Edukasyon, ug Alampat ug Alamdag sa Katilingban. Sa tanan tulunghaan sa edukasyon sa dakbayan, ang [[Mindanao State University - Iligan Institute of Technology]], usa sa mga gawasnong gawas nga tulunghaan sa [[Mindanao State University]]. Dili lang mao ang usa sa labing maayong unibersidad sa mga rehiyon sa Kabisay-an ug Mindanao, gisapayan ang tulunghaan nga usa sa unang napulo nga labing maayong unibersidad sa tibuok nasod uban sa labing kaayuhan sa Alamdag ug Teknolohiya, Inhinyera, Matematika, Teknolohiya sa Kasayuran, ug mga Alamdag sa Kahimtangan. Ang Capitol College of Iligan, Inc., gitawag nila ug Iligan Capitol College (ICC), mao usa ka pribado ka tulunghaan sa edukasyon nga gitukod sa tuig 1963 ni Engr. Sesenio S. Roseles ug si Madame Laureana Sand Pedro Rosales. Narehistro ang tulunghaan sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa [[ika-12 sa Pebrero]], [[1964]].<ref name="ics">[http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm Iligan City Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421122823/http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm |date=2008-04-21 }}, City Development Strategies in Philippines.</ref> Ang Iligan Capitol College gitukod ang Lyceum Foundation of Iligan, nga mahino siya nga igsuong kolehiyo tapad sa Parokya sa Corpus Christi sa Tubod, Dakbayan sa Iligan. Ang [[St. Michael's College, Dakbayan sa Iligan]] mao ang labing karaan nga tunghaan sa Lanao, gitukod isip sentro sa katekismo sa tuig 1914 ni Fr. Felix Cordova, S.J. Gitukod nga ligdong sa tuig 1915 isip Escuela de San Miguel alang sa kadunggan sa ilang patron, San Miguel Arkanghel.<ref name="ics"/> Ang mga kolehiyo nagbatid sa Medisina ug Pag-alagad sa Kahimsog mao ang [[Iligan Medical Center College]] ug Mindanao Sanitarium and Hospital College. Ang Saint Peter's College usa ka laing tulunghaan nga nagbatid sa inhinyera, pagkwenta, ug mga kurso sa pagdumala sa patigayon. Ang Lyceum of Iligan Foundation nagbatid sa kurso sa inhinyera ug panakayan. Modawat pud sila mga kurso sa Pagdumaka sa Hotel ug Restaurant, Pag-alima, Pagdulama sa Patigayon, ug ubang pang Pag-alagad sa Kahimsog. Uban sa suma total nga 181 ka tulunghaan (106 ang publiko; 75 ang pribado; 17 ang [[madrasah]]), uban na ang tulunghaan pangteknikal ug bokasyonal, ang Dakbyan sa Iligan adunay grado sa pagliterato nga 94.71%, usa sa labing taas nga grado sa tibuok Pilipinas. == Turismo == Ang Dakbayan sa Iligan gitawag nila ug Dakbayan sa mga Busay nga Halangdon (''City of Majestic Waterfalls'') tungod daghan ang mga busay sulod sa dakbayan. Adunay bana-banaon 20 ka busay sulod sa dakbayan. Ang labing ilado nga busay, ug ilhanan sa dakbayan, mao ang [[Busay sa Maria Cristina]]. Mao pud ang gigikan sa dagitab sa tibuok dakbayan, pinaagi sa Agus VI Hydroelectric Plant. Ang [[Busay sa Tinago]], makaagi pinaagi sa 300 kay lakang nga hagdanan, didto sa Barangay Buru-un. Ang ubang bantugan nga mga busay mao ang Busay sa Mimbalut, [[Busay sa Abaga]], ug [[Busay sa Dodiongan]]. Ang uban nga busay dili makasulod ug mga sakyanan, mao ang mga turista kinahanglan mobaktas gikan sa pipila ka takna hangtud sa duha ka adlaw (sa [[Busay sa Limunsudan]]). Ang dakbayan usab ilado sa [[Mga Tubod sa Timoga]]. Ilado na ang kining tubod nga bugnaw sama sa yelo, klaro, ug walay klorina, nag-agas kanunay padulong sa mga langoyanan sa tagsa-tagsa nga mga lulinghayawan. Adunay lima ka lulinghayawan nga nahimutang sa nasudnong karsada sa Baranggay Buru-un. == Mga Bantugan nga Iliganon == * [[Gloria Macapagal-Arroyo]] - Presidente sa Philippines 2001-2010, Senador 1992-1998, Bise President 1998-2001, ekonomista (anak ni kanhi Presidente [[Diosdado Macapagal]]) * Dra. Evangeline Macaraeg - former First Lady 1961-1965 (wife of former President [[Diosdado Macapagal]]) * Helario Honoredez - miyembro sa First Philippine [[Mount Everest]] Climbing Team sa tuig 2006 * Gene Orejana - TV host and producer sa ABS-CBN News Channel * Atty. Wilfredo R. Bacareza, Jr. - Presidente ug CEO, PNOC Development & Management Corp. * [[Tomas Cabili]] - Kongresista (''Assemblyman'') sa mga dekada 1930s-40s, kanhi manggugubat panggerilya sa [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]], Sekretaryo sa Nasudnong Pagpanalipod sa tuig 1945, Senador sa 1946-1957 (namatay kabuan ni [[Ramon Magsaysay]] sa paghagsa sa eroplano sa Marso 1957) * Ric-Ric Marata - kanhi manunula sa [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]] player * Romulo "Bong" Marata - igsuon ni Ric-Ric Marata ug sama sa iyang igsuon, siya usab kanhi manunula [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]]. * [[Cyrus Baguio]] - manunula sa [[Philippine Basketball Association]] == Mga medya == === Mga AM estasyon === * Audiovisual Communicators, Inc. DXLG 630 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIC 711 * Intercontinental Broadcasting Corporation DXWG 855 * University of Mindanao Broadcasting DXMI 1026 * Free Air Broadcasting Network, Inc. DXRJ 1476 === Mga FM estasyon === * Rajah Broadcasting Network DXQJ 88.7 * RGMA Network, Inc. DXND 90.1 * DXRA-RMC Broadcasting Corporation DXDZ 92.9 * Baycomms Broadcasting Corporation DXZD (Mga Dating DXDY) 95.1 * Nation Broadcasting Corporation DXRI 98.3 * Pacific Broadcasting System, Inc. DXFE 99.3 * Digital Broadcasting Corporation DXDB 100.1 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIX 102.3 * University of Mindanao Broadcasting Network, Inc. DXIL 103.1 * Newsounds Broadcasting Network DXIV 104.1 * Philippine Broadcasting Service DXDX 105.5 * Manila Broadcasting Company DXYZ 107.1 == Mga gikutlo == {{reflist}} == Mga panid sa gawas == * {{en icon}} [http://www.iligan.gov.ph/ Iligan City Government Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821183633/http://www.iligan.gov.ph/ |date=2008-08-21 }} * {{en icon}} [http://www.iliganguide.com/ Iligan City Online Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112234905/http://www.iliganguide.com/ |date=2008-01-12 }} * {{en icon}} [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Iligan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] 0xj0jueubh3wkh01d7cptnonsjkhylz 37017622 37017540 2026-04-10T08:16:02Z Jhonny Paul Lagura 141498 /* Mga bangko */ 37017622 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Iligan |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod ng Iligan'' |native_name_1_lang = tl |native_name_2 = ''City of Iligan'' |native_name_2_lang = en |nickname = Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls |settlement_type = |motto = |image_skyline = MariaCristinaFallsJuly2006.jpg |imagesize = |image_caption = Busay sa Maria Cristina |image_flag = |flag_size = |image_seal = Ph seal lanao del norte iligan city.png |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_iligan.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Dakbayan sa Iligan. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 44 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Frederick W. Siao ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title1 = Bise Mayor |leader_name1 = Ernest Oliver "Wekwek" C. Uy (United Iligan Party ( UIP) |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = 1832 |established_title3 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date3 = ika-16 sa Hunyo, 1950 |area_magnitude = |unit_pref = metric |area_footnotes = |area_total_km2 = 813.37 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2020 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 399,061 |population_density_km2 = 450 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=6 |latm=7 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=10 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9200 |area_code = 63 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = [http://www.iligan.gov.ph www.iligan.gov.ph ] |footnotes = |population=363,115}} <!-- Infobox ends --> Ang '''Dakbayan sa Iligan''' ([[Tinagalog]]: ''Lungsod ng Iligan''; [[Iningles]]: ''City of Iligan'') mao ang usa ka unang klase nga dakbayan sa lalawigan sa [[Lanao del Norte]], [[Amihanang Mindanao]], [[Pilipinas]], ug mao ang kanhi nga kaulohan sa lalawigan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 813.37 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br>Sumala sa census ni aging 2024, dunay <mark>'''368,132'''</mark> katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9200. == Kasaysayan == Nagsugod ang Iligan sa usa ka barangay sa Bayug, 2.5 ka kilometro amihanan sa karong Poblasyon. Mao ang labing una nga sityo sa mga lumad nga lumulupyo sa dagat, nga gitawag nila ug mga Maragat. Pagka ika-16 ka siglo, nalupig ang mga lumad sa mga langyaw sa Kabisay-an hilabi na ang Kaharian sa Panglao. Matod pa sa usa ka magsasaysay nga Heswita, si Padre Francisco Combes, ang Hari sa Ternate sa isla sa Mollucas misulong sa Panglao. Maong ang mga Panglao naghaw-as padulong sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]]. Didto sa Dapitan, ang nahibiling Prinsipe sa Panglao, si Pagbuaya, gidawat ang usa ka ekspedisyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi]]. Dayon, ang anak ni Pagbuaya, si Manook, nabunyagan isip Pedro Manuel Manook. Si Manook ilang gisulong ug gilupig ang usa ka barangay nga Higaonon sa Bayug ug nagtukod og kristiyanismong purok. Ang purok kanunay makalingkawas gikan sa pag-asdang sa ubang mga kaaway tungod sa pagsalig sa Ginoo ug sa ilang "patron saint" nga si San Miguel. Ang mga unang Iliganon nagbalhin sa ilang purok gikan sa Bayug padulong sa Iligan.<ref>Camilo P. Cabili, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=472&Itemid=1 Early History], Iligan City Official Website</ref> Ang ngalang Iligan gikan sa Hinigaonon nga pulong "iligan" o "ilijan", buot ipasabot, "kota sa panalipod" batok sa mga pag-asdang nga ginabuhat sa mga pirata ug ubang tribu nga masupilon. Ang kuta nga ginatawag nga Kutang San Francis Xavier, nagama sa tuigang 1642, gihimong panalipod sa mga Iliganon atol sa pag-asdang sa mga tulisan. Apan, nabanlas ang kuta tungod sa baha. Laing kuta na sad ang gigama, nga gitawag nila og Kuta Victoria o Cota de Iligan. Sa tuigang 1850, mitungod sa baha, ubos ni Don Remigio Cabili, ang gobernadorsilyo atong panahona, gigama na sad ang laing kuta ug gibalhin ang poblasyon sa kaarang Iligan didto sa baba sa Suba Tubod karong panahona. Usa ka lungsod na ang Iligan sa Lalawigan sa Misamis sa tuig 1832. Apan, wala silay kaugalingong pangdumala sa relihiyon tungod kay bahin pa kini sa Cagayan de Oro, ang kaulohan sa lalawigan. Sa tuigang 1903, ang Lalawigan sa Moro namugna na ug gihimo ang Iligan isip kaulohan sa Distrito sa Lanao. Pagka tuig 1907, ang kaulohan sa Distrito sa Lanao gibalhin sa Dansalan (ang [[Dakbayan sa Marawi]] karon).<ref>Prof. Patrocenia T. Acut, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=609 Iligan During the American Period], Iligan City Official Website</ref> Gibiyaan sa mga Kastila ang Iligan sa tuig 1899, tugaan ug agi sa umaabot nga kusog sa mga Amerikano sa tuig 1900. Pagka tuig 1914, ang Iligan nahimong usa ka lungsod nga walo ka baryo, uban ang Lungsod sa Mandulog. Human sa 40 ka tuig sa kahapsay ug kalinaw, ang mga kusog sa Hapon misulong sa Iligan sa tuig 1942. Ang pagluwas sa Iligan gibuhat sa mga kusog sa Philippine Commonwealth diin natuya ang mga Hapon hangtod sa tuig 1944 hangtod 1945. Sa ika-15 sa Nobyembre 1944, ang dakbayan nagsaulog og Adlaw sa Commonwealth aron isaulog ang paghuman sa kapintas ug pagsakop nga gibuhat sa mga Hapon.<ref>Prof. Leonor Buhion Enderes, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=353 Japanese Occupation in Iligan City], Iligan City Official Website</ref> Gigamit sa samang pag-utlan isip lungsod, ang Iligan nahimong dakbayan sa Lanao del Norte sa ika-16 sa Hunyo, 1950. Nadeklarar na siya isip usa ka dakbayan nga unang klase sa tuig 1969 ug giusab ug pagmatang isip First Class City "A" sa unang adlaw sa Hulyo, 1977 pinaagi sa Presidential Decree No. 465. Sa tuig 1983, giusab na sad ang pagmatang isip labing urbanisadong dakbayan. == Heyograpiya == Ang Dakbayan sa Iligan giutlanan sa lungsod sa [[Lugait, Misamis Oriental]] sa amihanan, mga lalawigan sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]], [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]], ug [[Tagolooan, Lanao del Norte|Tagoloan]] sa habagatan, mga territoryo sa [[Lanao del Sur]] ug [[Bukidnon]] sa sidlakan, ug [[Look sa Iligan]] sa kasadpan. Nailhan na siya isip Dakbayan sa mga Halangdong Busay, adunay 23 ka busay sa Iligan. Usa sa mga busay mao ang Busay sa Maria Cristina, mao ang gigamit sa pagdagan sa kuryente, ug ang Busay sa Limunsudan. Nailhan pod ang Iligan isip Kaulohan sa Industriya sa Habagatan. Nagdagan og kuryente gikan sa tubig para sa Mindanao pinaagi sa National Power Corporation (NAPOCOR). Ang dakbayan nagpahimutang og mga industriya sama sa puthaw, lata, semento, ug galingan ug harina. Didto sa kasadpan dapit, ang [[Look sa Iligan]] naghatag og salakyang pangdagat. Sa sidlakang dapit, gikan sa patag naghatag og agianan padulong sa bungtod ug bukid nga naay daghang mga busay ug mga tubod nga bugnaw. === Klima === Ang klima sa Iligan nahulog sa ikatulong tipo nga klima, nga ang panahon dili kaayo mailhan. Ang pag-apod sa ulan tupong ra sa tibuok tuig. Kay nahimutang man ang dakbayan sa tropikal nga dapit, ang dakbayan dili makasinati og bugnaw nga panahon. Dili pod masinati ang kusog nga panahon kay gawas siya sa bakos sa bagyo. Ug ang mga bukid nahimo sad og panalipod batok sa kusog nga panahon. == Salakayan == === Dagat === Adunay lima ka kompanya sa pagpaluwan nga nag-alagad sa [[Maynila]], [[Dakbayan sa Sugbo]], ug [[Dakbayan sa Ozamiz]]: Superferry, Cebu Ferries, Carlos A. Gothong Lines, Negros Navigation, Sulpicio Lines ug Cokaliong Shipping Lines. === Yuta === Ang Rural Transit (RTMI) ug ang Super 5 Transport mao ang mga unang salakyan sa yuta sa dakbayan. Ang Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) moatiman og mga biyahe padulong ug gikan sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug uban bahin sa [[Misamis Oriental]], samtang ang Southbound Bus and Jeepney Terminal moatiman sa mga biyahe padulong ug gikan sa mga lungsod habagatan sa dakbayan. Ang unang salakyan sa dakbayan lamang mao ang mga jeepneys. Adunay mga tartanilya sa dakabayan hilabi na didto sa Barangay Pala-o ug Barangay Tambacan. === Hangin === Ang dakbayan adunay tugpahanang nahimutang sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] mao nga [[Tugpahanan sa Maria Cristina]]. Ang Aerolift, ang kanhing airline, miundag og pangalagad tungod sa pagbangga sa mga estruktura sa Tugpahanang Panglokal sa Manila ug nalugi ang kompanya. Kiniy hinungdan sa pagkatapos sa pangalagad gikan ug padulong sa tugpahanan. Sukad ato, wala nay gamit ang tugpahanan. Inig abli sa Tugpahanan Pangkalibotanon sa Lagindingan sa tuig 2012, mailisan ang Tugpahanan sa Lumbia ug ang Tugpahanan sa Baloi. Kining tugpahanan mao ang kaulohang proyekto sa Cagayan de Oro-Iligan Corridor. == Katawhan ug kultura == Ang gidaghanan sa mga tawo sa Iligan nabahin sa relihiyon kay ang mga Kristyano (93.61%). Ang mga Iliganon gilangkoban sa mga Muslim, Sugboanon, pipila ka Tagalog, mga lumad, ug mga langyaw sa ubang dapit. Ang [[Sinugboanon]] maoy labawng gilitok nga pinulongan (93%), samtang ang uban nanaglitok sa pinulongang [[Tinagalog]], [[Minaranaw]], [[Hiniligaynon]], [[Inilokano]], [[Chavacano]], ug [[Winaray]]. Daghan usab sa mga tawo ning maong dakbayan makasulti og tin-aw nga [[Iningles]]. == Kagamhanan == Ang Dakbayan sa Iligan mao ang labing urbanisadong dakbayan ug gawas na siya sa Lalawigan sa Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante sa dakbayan dili kabotar og mga kandidato sa probinsiya sama sa Gobernador ug Bise Gobernador. Ang City Hall nahimutang sa Bungtod sa Buhanginan sa Barangay Pala-o. Ang estruktura sa kagamhanan adunay usa ka mayor, usa ka bise-mayor, ug napulog-duha (12) ka konsehal. Matag ginamhan nagpabotar sa publiko sa tulo ka tuig nga termino ug mahimo nagpabotar isip ginamhan sa sunod nga tulo ka termino. Ang pandumala sa dakbayan mogunit sa usa ka ginamhan isip tagdumala sa dakbayan. Ang Republic Act No. 9724, ang akto nga ibulag ang Dakbayan sa Iligan gikan sa Unang Distrito sa Lalawigan sa Lanao del Norte, giaprobahan sa Pres. Gloria Macapagal-Arroyo niaging ika-20 sa Oktubre, 2009. Busa, ang Dakbayan sa Iligan adunay kaugalingong distritong kongreso isip Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan.<ref>[http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 REPUBLIC ACT No. 9724: AN ACT SEPARATING THE CITY OF ILIGAN FROM THE FIRST LEGISLATIVE DISTRICT OF THE PROVINCE OF LANAO DEL NORTE TO CONSTITUTE THE LONE LEGISLATIVE DISTRICT OF THE CITY OF ILIGAN.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002093850/http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 |date=2011-10-02 }}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya sa Iligan labihang nagsalig sa bug-at nga industriya. Human sa paghimo sa Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant sa National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) sa tuig 1950, ang dakbayan nakasinati og dali nga pagpaindustriya nga mipadayon hangtod sa tuig 1980. Natukod ang kinadak-ang planta sa puthaw sa nasod, National Steel Corporation atong panahona.<ref>Prof. Geoffrey G. Salgado, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=426 Iligan: A History of the Phenomenal Growth of an Industrial City], Iligan City Official Website</ref> Atol sa Krisis Pinansyal sa Asya sa tuig 1997, ang dakbayan nakasinati sa labing grabe nga kahinay sa pagtubo sa ekonomiya. Ubay-ubay nga planta ang nangasira, hilabi na ang National Steel Corporation. Ang pagkasira sa NSC nakagama sa ginatawag og "''domino effect''" sa ubang industriya nga gasalig niining plantaha, hinungdang nasira o nag-antos sa dakong problema sa pinansyal.<ref>Maricar T. Manuzon, [http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm A Giant Awakens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228064628/http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm |date=2008-02-28 }}, Philippine Business Magazine</ref> Nakabalik ang dakbayan pagtubo sa ekonomiya niini pag-ablig usab sa National Steel Coropration, nga ginganlan na ning higayona og Global Steelworks Infrastructures, Inc. sa tuig 2004.<ref>Genalyn D. Kabiling, [http://www.mb.com.ph/issues/2004/02/04/MAIN200402041232.html National Steel Plant reopens], Manila Bulletin Online</ref>Sa Oktubre 2005, ang GSII nag-usab og bag-ong ngalan nga pangkorporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc. nagpakita nga dili lang sa pagsalig alang sa Pilipinas, kon dili ang pagpakita nga kusog, hayag, ug nagahiusa nga pagtambong sa brand sa Asya, Aprika, ug Uropa.<ref>[http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm GSII Changes Name to Global Steel Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307204537/http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm |date=2014-03-07 }}, PRWEB August 19, 2005</ref> Tungod sa kasinatian sa krises, ang kagamhanan sa dakbayan naglihok nga dili lang magsalig sa bug-at nga industriya. Ang mga ekonomiya nga nagpaila mao ang turismo, pang-uma, ug patigayon sa pang-uma. Sa proyektong One Town, One Product (OTOP) sa Department of Trade and Industry, ang dakbayan naghimo ug abaka ug ilang mga produkto.<ref>[http://www.otopphilippines.gov.ph/microsite.aspx?rid=11&provid=28&prodid=97 Abaca of Iligan City], One Town, One Product Philippines.</ref> Ang ubang produkto sa Iligan mao ang Sukang Pinakurat, Sukang Sinarapan, ug ang Honey-man-C. Ang mga planta nga industriyal sa pagkakaron ug ang ilang nahimutangan mao ang nagsunod: * Treasure Steel Corporation (kanhi National Steel Corporation) — Barangay Suarez * Mabuhay Vinyl Corporation — Barangay Maria Cristina * Granexport Manufacturing Corporation — Barangay Kiwalan * Petronas Energy Philippines, Inc. — Barangay Dalipuga * Pilmico Foods Corporation — Barangay Kiwalan * Pilmico Iligan Feedmill — Barangay Kiwalan * Platinum Group Metals Corporation (kanhi Maria Cristina Chemical Industries, Inc.) — Barangay Maria Cristina * San Miguel Corporation-Iligan Coconut Oil Plant — Barangay Santa Filomena * Refractories Corporation of the Philippines — Barangay Dalipuga * Iligan Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Mindanao Portland Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Holcim Philippines, Inc. (kanhi Alsons Cement Corp.) — Barangay Dalipuga (sa ubang pasilidad, ang planta mismo nahimutang sa Lungsod sa Lugait) * Iligan Bar and Rod Mill — Barangay Suarez == Mga bangko == Ang Dakbayan sa Iligan adunay mga bangko aron moalagad sa mga kinahanglan sa dakbayan ug sa lalawigan sa Lanao del Norte. Mao ni ang nagsunod: * Metrobank * Philippine National Bank * Bank of the Philippine Islands * Landbank * PSbank * Banco De Oro * Union Bank * China Bank * United Coconut Planters Bank * PBcom * Banco Filipino * Security Bank * One Network Bank * Rizal Commercial Banking Corporation == Telekomunikasyon == Ang mga linya sa telepono sa Dakbayan sa Iligan gidugtong sa [[Maranao Telephone Company]] (mub-an isip MaraTel, kauban sa [[PLDT]]), PilTel, DITO, Smart, ug [[Globe Telecom]]. Telekomunikasyon sa tangkilepono giatiman sa [[Smart Communications]], [[Globe Handyphone]], ug [[Sun Cellullar]]. Ang dakbayan adunay tulo ka ''channel'' sa telebisyon. Mao ang [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], ug [[Studio 23]]. == Mga Baranggay == Ang Dakbayan sa Iligan nabahin ngadto sa 44 ka [[baranggay]]. <table> <tr><td valign="top"> * Abuno * Acmac * Bagong Silang * Bonbonon * Bunawan * Buru-un * Dalipuga * Del Carmen * Digkilaan * Ditucalan * Dulag * Hinaplanon * Hindang * Kabacsanan * Kalilangan </td><td valign="top"> * Kiwalan * Lanipao * Luinab * Mahayahay * Mainit * Mandulog * Maria Cristina * Pala-o * Panoroganan * Poblacion * Puga-an * Rogongon * San Miguel * San Roque * Santiago </td><td valign="top"> * Saray * Santa Elena * Santa Filomena * Santo Rosario * Suarez * Tambacan * Tibanga * Tipanoy * Tomas Cabili * Tubod * Ubaldo Laya * Upper Hinaplanon * Upper Tominobo * Villaverde </td></tr> </table> === Santa Filomena === Ang Baranggay Santa Filomena nga distansiya lang og mga pito ka kilometro gikan sa sentro sa Iligan paingon sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]]. Sityo Pandan kanhi ang Sta. Filomena sa 1912, sakop sa munisipyo sa Iligan nga na-Chartered City sa Hunyo 16, 1950. Ang mga lumulupyo kaniadto sa Pandan mga tal Iliganon, ug paglabay sa pipila ka tuig, may mga pamilyang lalin gikan sa [[Sugbo]], [[Bohol]], [[Ilocos]], [[Bicol]], [[Siquijor]] ug [[Lanao]]. Yano lamang ang panginabuhi sa katawhan kaniadto sama sa panagat, pamimingka ug suman; lahi karon nga ang klasipikasyon sa Sta. Filomena usa na ka Industrial Zone. Aduna na kiniy upat ka pundok sa Urban Poor— ang Palmira Homeowners Assn., ug hut-ong sa pagpanginabuhi. Pito ra ka sityo kaniadto ang Brgy. Sta. Filomena: Pandan, Acmac, Barinaut, Lambaguhon, Dawag, Matuog ug Kiwalan. Sa pagkakaron, nahimulag na ang ubang mga sityo sama sa Kiwalan ug Acmac ug uban pa nga nangahimo nang baranggay. Ang Sta. Filomena karon gilangkob na sa 21 ka purok. Sa Disyembre 1966 pinaagi sa SP City Ordinance 323, nahimo nang baranggay ang Sta. Filomena. Sukad niadto, ang nangapiling mga baranggay kapitan mao sila si Telesporo Peñaflor, 1972; Antonio M. Palafox, 1982; Carmelito Ates, 1982; Lonmgino Halibas, 1988; ug Editha Y. Palafox, 1989. Sa 1973, natukod ning maong dapit ang Filipinas-Eslon nga ang produkto mao ang mga tubo sa tubig. Sa 1975 nakaangkon na usab ang Sta. Filomena og laing planta— ang Iligan Coconut Oil Mill. Niini, midagsa ang mga tawo sa Purok Valderama. Sa 1982, natukod ang Caltex Depot, ug sunod nga natukod ang planta sa apog nga mao ang Summa Alta Tierra. Naangkon usab sa Brgy. Sta. Filomena ang dugang talagsaong mga kalamboan sama sa Regs Beach Resort diin nahimo sab kining ''lodging house'', Snowland By The Sea, Tellies Beach, Halibas Beach, Ello’s Beach ug nasundan sa Chelina Beach Resort & Lodging House nga aduna usay ''restaurant''. Gawas sa mga dapit lulinghayawan, aduna usay mga ''public high school'' ug ingon man mga ''Catholic school'' nga gipangtukod alang sa edukasyon sa kabataan dinhi sa Brgy. Filomena. Kasagarang relihiyon nga gisagop sa katawhan ning dapita mao ang Roman Catholic, Born Again, Seventh Day Adventist, Iglesia Ni Kristo, Baptist, UCCP, ug Redeemer. Giatiman usab sa pamunoan ni Brgy. Kapitan Palafox ang bahin sa maayong panglawas sa katawhan. Pipila lamang ang matawag nga ''mal-nourish'' ning dapita ug kompleto ang imyunisasyon nga gihatag sa mga ''health personnel''. Maihap lamang ang ''out-of-school youth'', kasagaran sa kabatan-onan nanagtungha gayod. Lakip usab sa gihatagan og pagtagad sa mga opisyal sa baranggay ang problema sa polyusyon. Ug bisan pa nga ang Sta. Filomena may mga pabrika — mga timailhan sa usa ka dapit nga mauswagon, kiniy usa gihapon ka malinawon nga baranggay sa Iligan. === Santo Rosario === Ang Baranggay Santo Rosario adunay walo (8) ka purok (zones sa Iningles). Nagbulang gikan sa Baranggay Hinaplanon sa tuig 1986 ubos sa pagdumala ni Presidente Corazon C. Aquino. Ang unang kapitan sa baranggay mao si Jose Guadalupe Zalsos. Kasagara sa baranggay kay lugar lamang sa panimalay, apan gihinayhinayan ug usab nga mahimo na ug lugar sa pagpatigayon. === Tibanga === Ang Baranggay Timbanga mao ang puluy-anan sa MGA UNGGOY - [[Mindanao State University - Iligan Institute of Monkey|Iligan Institute of Technology]] ug Mindanao Sanitarium Hospital. Mao sad ang puluy-anan sa tulo ka estasyon sa telebisyon: ABS-CBN (Channel 4), GMA (Channel 11) ug Studio 23 (Channel 26). === Villaverde === Ang Baranggay Villaverde (Villa Verde, Green Village sa Iningles) may 33.25 ka ektarya nga gilapdon. Gilangkob kini sa 13 ka purok. Kasagaran sa mga lumulupyo dinhi mga Sugbuanon, 60%; samtang nabahin ang 40% sa mga Muslim, Bol-anon, Chabacano, Tagalog, Ilocano, Ilonggo, Bicolano, ug mga magpapatigayong Insek. Danihon ang dagkong mga magpapatigayon aron sila magtukod og balay-patigayon sa Brgy. Villa Verde, Siyudad sa Iligan. Kini ang unang gipangandoy ni Brgy. Kapitan Crispina B. Nadorra-Manaloto, ug kauban niyang mga opisyal sa baranggay nga natukod ilawom sa R.A. Res. Nos. 767 C.O. No. 1933 niadtong [[ika-22 sa Hulyo]], [[1991]]. Karon nagbuntaog na ang pruyba nga natuman ang gidamgo nga kalamboan sa usa sa 44 ka baranggay sa Iligan City. Kamulong gitrabaho ang upat ka andana nga Gaisano Mall nga nagbuntaog sa ''national highway'' sa Amihanang bahin paingon sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug sa Habagatan sa [[Zamboanga]]. Sa mga tunga-tunga sa 2007, lagmit ablihan na ang ''mall''. Daghan puhon sa taga Villaverde, kasagaran mga babaye ang makatrabaho dinhi. Lahi sa ubang baranggay nga duol ra kaayo sa sentro sa siyudad, ang mga opisyal sa baranggay nagreserba usab og luna sa yuta nga ilang katamnan og prutas sama sa [[nangka]], [[santol]], [[saging]], [[mangga]], [[kaymito]], [[lumboy]] ug [[abana]]. Aduna usay luna nga ilang tamnan og mga utanon. May mga purok sa Villaverde nga kasikbik sa Brgy. Poblacion. Sa amihanan silingan niini ang Brgy. San Miguel; sa habagatan, ang Brgy. Pala-o ug sa kasadpang bahin sa siyudad nahimutang ang Brgy. Poblacion. Karong panahona, ang gikuhaan sa kita sa Villaverde naggikan sa Real Property Tax, Internal Revenue Allotment, misc. income, aids and grants ug 50% community shares. == Edukasyon == Ang Dakbayan sa Iligan adunay usa ka publikong unibersidad ug pito (7) ka mga pribadong kolehiyo nga nagbatid sa Teknolohiya sa Kasayuran, Pag-alagad sa Kahimsog, Alamdag sa Panakayan, Patigayon ug Pagdumala, Unang ug Ikaduhang Edukasyon, ug Alampat ug Alamdag sa Katilingban. Sa tanan tulunghaan sa edukasyon sa dakbayan, ang [[Mindanao State University - Iligan Institute of Technology]], usa sa mga gawasnong gawas nga tulunghaan sa [[Mindanao State University]]. Dili lang mao ang usa sa labing maayong unibersidad sa mga rehiyon sa Kabisay-an ug Mindanao, gisapayan ang tulunghaan nga usa sa unang napulo nga labing maayong unibersidad sa tibuok nasod uban sa labing kaayuhan sa Alamdag ug Teknolohiya, Inhinyera, Matematika, Teknolohiya sa Kasayuran, ug mga Alamdag sa Kahimtangan. Ang Capitol College of Iligan, Inc., gitawag nila ug Iligan Capitol College (ICC), mao usa ka pribado ka tulunghaan sa edukasyon nga gitukod sa tuig 1963 ni Engr. Sesenio S. Roseles ug si Madame Laureana Sand Pedro Rosales. Narehistro ang tulunghaan sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa [[ika-12 sa Pebrero]], [[1964]].<ref name="ics">[http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm Iligan City Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421122823/http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm |date=2008-04-21 }}, City Development Strategies in Philippines.</ref> Ang Iligan Capitol College gitukod ang Lyceum Foundation of Iligan, nga mahino siya nga igsuong kolehiyo tapad sa Parokya sa Corpus Christi sa Tubod, Dakbayan sa Iligan. Ang [[St. Michael's College, Dakbayan sa Iligan]] mao ang labing karaan nga tunghaan sa Lanao, gitukod isip sentro sa katekismo sa tuig 1914 ni Fr. Felix Cordova, S.J. Gitukod nga ligdong sa tuig 1915 isip Escuela de San Miguel alang sa kadunggan sa ilang patron, San Miguel Arkanghel.<ref name="ics"/> Ang mga kolehiyo nagbatid sa Medisina ug Pag-alagad sa Kahimsog mao ang [[Iligan Medical Center College]] ug Mindanao Sanitarium and Hospital College. Ang Saint Peter's College usa ka laing tulunghaan nga nagbatid sa inhinyera, pagkwenta, ug mga kurso sa pagdumala sa patigayon. Ang Lyceum of Iligan Foundation nagbatid sa kurso sa inhinyera ug panakayan. Modawat pud sila mga kurso sa Pagdumaka sa Hotel ug Restaurant, Pag-alima, Pagdulama sa Patigayon, ug ubang pang Pag-alagad sa Kahimsog. Uban sa suma total nga 181 ka tulunghaan (106 ang publiko; 75 ang pribado; 17 ang [[madrasah]]), uban na ang tulunghaan pangteknikal ug bokasyonal, ang Dakbyan sa Iligan adunay grado sa pagliterato nga 94.71%, usa sa labing taas nga grado sa tibuok Pilipinas. == Turismo == Ang Dakbayan sa Iligan gitawag nila ug Dakbayan sa mga Busay nga Halangdon (''City of Majestic Waterfalls'') tungod daghan ang mga busay sulod sa dakbayan. Adunay bana-banaon 20 ka busay sulod sa dakbayan. Ang labing ilado nga busay, ug ilhanan sa dakbayan, mao ang [[Busay sa Maria Cristina]]. Mao pud ang gigikan sa dagitab sa tibuok dakbayan, pinaagi sa Agus VI Hydroelectric Plant. Ang [[Busay sa Tinago]], makaagi pinaagi sa 300 kay lakang nga hagdanan, didto sa Barangay Buru-un. Ang ubang bantugan nga mga busay mao ang Busay sa Mimbalut, [[Busay sa Abaga]], ug [[Busay sa Dodiongan]]. Ang uban nga busay dili makasulod ug mga sakyanan, mao ang mga turista kinahanglan mobaktas gikan sa pipila ka takna hangtud sa duha ka adlaw (sa [[Busay sa Limunsudan]]). Ang dakbayan usab ilado sa [[Mga Tubod sa Timoga]]. Ilado na ang kining tubod nga bugnaw sama sa yelo, klaro, ug walay klorina, nag-agas kanunay padulong sa mga langoyanan sa tagsa-tagsa nga mga lulinghayawan. Adunay lima ka lulinghayawan nga nahimutang sa nasudnong karsada sa Baranggay Buru-un. == Mga Bantugan nga Iliganon == * [[Gloria Macapagal-Arroyo]] - Presidente sa Philippines 2001-2010, Senador 1992-1998, Bise President 1998-2001, ekonomista (anak ni kanhi Presidente [[Diosdado Macapagal]]) * Dra. Evangeline Macaraeg - former First Lady 1961-1965 (wife of former President [[Diosdado Macapagal]]) * Helario Honoredez - miyembro sa First Philippine [[Mount Everest]] Climbing Team sa tuig 2006 * Gene Orejana - TV host and producer sa ABS-CBN News Channel * Atty. Wilfredo R. Bacareza, Jr. - Presidente ug CEO, PNOC Development & Management Corp. * [[Tomas Cabili]] - Kongresista (''Assemblyman'') sa mga dekada 1930s-40s, kanhi manggugubat panggerilya sa [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]], Sekretaryo sa Nasudnong Pagpanalipod sa tuig 1945, Senador sa 1946-1957 (namatay kabuan ni [[Ramon Magsaysay]] sa paghagsa sa eroplano sa Marso 1957) * Ric-Ric Marata - kanhi manunula sa [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]] player * Romulo "Bong" Marata - igsuon ni Ric-Ric Marata ug sama sa iyang igsuon, siya usab kanhi manunula [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]]. * [[Cyrus Baguio]] - manunula sa [[Philippine Basketball Association]] == Mga medya == === Mga AM estasyon === * Audiovisual Communicators, Inc. DXLG 630 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIC 711 * Intercontinental Broadcasting Corporation DXWG 855 * University of Mindanao Broadcasting DXMI 1026 * Free Air Broadcasting Network, Inc. DXRJ 1476 === Mga FM estasyon === * Rajah Broadcasting Network DXQJ 88.7 * RGMA Network, Inc. DXND 90.1 * DXRA-RMC Broadcasting Corporation DXDZ 92.9 * Baycomms Broadcasting Corporation DXZD (Mga Dating DXDY) 95.1 * Nation Broadcasting Corporation DXRI 98.3 * Pacific Broadcasting System, Inc. DXFE 99.3 * Digital Broadcasting Corporation DXDB 100.1 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIX 102.3 * University of Mindanao Broadcasting Network, Inc. DXIL 103.1 * Newsounds Broadcasting Network DXIV 104.1 * Philippine Broadcasting Service DXDX 105.5 * Manila Broadcasting Company DXYZ 107.1 == Mga gikutlo == {{reflist}} == Mga panid sa gawas == * {{en icon}} [http://www.iligan.gov.ph/ Iligan City Government Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821183633/http://www.iligan.gov.ph/ |date=2008-08-21 }} * {{en icon}} [http://www.iliganguide.com/ Iligan City Online Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112234905/http://www.iliganguide.com/ |date=2008-01-12 }} * {{en icon}} [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Iligan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] jbztspf8txbz0tueadng0rceml75gr0 37017624 37017622 2026-04-10T08:16:09Z Cwtch.krhp 141471 37017624 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Iligan |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod ng Iligan'' |native_name_1_lang = tl |native_name_2 = ''City of Iligan'' |native_name_2_lang = en |nickname = Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls |settlement_type = |motto = |image_skyline = MariaCristinaFallsJuly2006.jpg |imagesize = |image_caption = Busay sa Maria Cristina |image_flag = |flag_size = |image_seal = Ph seal lanao del norte iligan city.png |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_iligan.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Dakbayan sa Iligan. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 44 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Frederick W. Siao ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title1 = Bise Mayor |leader_name1 = Ernest Oliver "Wekwek" C. Uy (United Iligan Party ( UIP) |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = 1832 |established_title3 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date3 = ika-16 sa Hunyo, 1950 |area_magnitude = |unit_pref = metric |area_footnotes = |area_total_km2 = 813.37 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2024 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 399,061 |population_density_km2 = 450 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=6 |latm=7 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=10 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9200 |area_code = 63 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = [http://www.iligan.gov.ph www.iligan.gov.ph ] |footnotes = |population=368, 132}} <!-- Infobox ends --> Ang '''Dakbayan sa Iligan''' ([[Tinagalog]]: ''Lungsod ng Iligan''; [[Iningles]]: ''City of Iligan'') mao ang usa ka unang klase nga dakbayan sa lalawigan sa [[Lanao del Norte]], [[Amihanang Mindanao]], [[Pilipinas]], ug mao ang kanhi nga kaulohan sa lalawigan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 813.37 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br>Sumala sa census ni aging 2024, dunay <mark>'''368,132'''</mark> katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9200. == Kasaysayan == Nagsugod ang Iligan sa usa ka barangay sa Bayug, 2.5 ka kilometro amihanan sa karong Poblasyon. Mao ang labing una nga sityo sa mga lumad nga lumulupyo sa dagat, nga gitawag nila ug mga Maragat. Pagka ika-16 ka siglo, nalupig ang mga lumad sa mga langyaw sa Kabisay-an hilabi na ang Kaharian sa Panglao. Matod pa sa usa ka magsasaysay nga Heswita, si Padre Francisco Combes, ang Hari sa Ternate sa isla sa Mollucas misulong sa Panglao. Maong ang mga Panglao naghaw-as padulong sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]]. Didto sa Dapitan, ang nahibiling Prinsipe sa Panglao, si Pagbuaya, gidawat ang usa ka ekspedisyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi]]. Dayon, ang anak ni Pagbuaya, si Manook, nabunyagan isip Pedro Manuel Manook. Si Manook ilang gisulong ug gilupig ang usa ka barangay nga Higaonon sa Bayug ug nagtukod og kristiyanismong purok. Ang purok kanunay makalingkawas gikan sa pag-asdang sa ubang mga kaaway tungod sa pagsalig sa Ginoo ug sa ilang "patron saint" nga si San Miguel. Ang mga unang Iliganon nagbalhin sa ilang purok gikan sa Bayug padulong sa Iligan.<ref>Camilo P. Cabili, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=472&Itemid=1 Early History], Iligan City Official Website</ref> Ang ngalang Iligan gikan sa Hinigaonon nga pulong "iligan" o "ilijan", buot ipasabot, "kota sa panalipod" batok sa mga pag-asdang nga ginabuhat sa mga pirata ug ubang tribu nga masupilon. Ang kuta nga ginatawag nga Kutang San Francis Xavier, nagama sa tuigang 1642, gihimong panalipod sa mga Iliganon atol sa pag-asdang sa mga tulisan. Apan, nabanlas ang kuta tungod sa baha. Laing kuta na sad ang gigama, nga gitawag nila og Kuta Victoria o Cota de Iligan. Sa tuigang 1850, mitungod sa baha, ubos ni Don Remigio Cabili, ang gobernadorsilyo atong panahona, gigama na sad ang laing kuta ug gibalhin ang poblasyon sa kaarang Iligan didto sa baba sa Suba Tubod karong panahona. Usa ka lungsod na ang Iligan sa Lalawigan sa Misamis sa tuig 1832. Apan, wala silay kaugalingong pangdumala sa relihiyon tungod kay bahin pa kini sa Cagayan de Oro, ang kaulohan sa lalawigan. Sa tuigang 1903, ang Lalawigan sa Moro namugna na ug gihimo ang Iligan isip kaulohan sa Distrito sa Lanao. Pagka tuig 1907, ang kaulohan sa Distrito sa Lanao gibalhin sa Dansalan (ang [[Dakbayan sa Marawi]] karon).<ref>Prof. Patrocenia T. Acut, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=609 Iligan During the American Period], Iligan City Official Website</ref> Gibiyaan sa mga Kastila ang Iligan sa tuig 1899, tugaan ug agi sa umaabot nga kusog sa mga Amerikano sa tuig 1900. Pagka tuig 1914, ang Iligan nahimong usa ka lungsod nga walo ka baryo, uban ang Lungsod sa Mandulog. Human sa 40 ka tuig sa kahapsay ug kalinaw, ang mga kusog sa Hapon misulong sa Iligan sa tuig 1942. Ang pagluwas sa Iligan gibuhat sa mga kusog sa Philippine Commonwealth diin natuya ang mga Hapon hangtod sa tuig 1944 hangtod 1945. Sa ika-15 sa Nobyembre 1944, ang dakbayan nagsaulog og Adlaw sa Commonwealth aron isaulog ang paghuman sa kapintas ug pagsakop nga gibuhat sa mga Hapon.<ref>Prof. Leonor Buhion Enderes, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=353 Japanese Occupation in Iligan City], Iligan City Official Website</ref> Gigamit sa samang pag-utlan isip lungsod, ang Iligan nahimong dakbayan sa Lanao del Norte sa ika-16 sa Hunyo, 1950. Nadeklarar na siya isip usa ka dakbayan nga unang klase sa tuig 1969 ug giusab ug pagmatang isip First Class City "A" sa unang adlaw sa Hulyo, 1977 pinaagi sa Presidential Decree No. 465. Sa tuig 1983, giusab na sad ang pagmatang isip labing urbanisadong dakbayan. == Heyograpiya == Ang Dakbayan sa Iligan giutlanan sa lungsod sa [[Lugait, Misamis Oriental]] sa amihanan, mga lalawigan sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]], [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]], ug [[Tagolooan, Lanao del Norte|Tagoloan]] sa habagatan, mga territoryo sa [[Lanao del Sur]] ug [[Bukidnon]] sa sidlakan, ug [[Look sa Iligan]] sa kasadpan. Nailhan na siya isip Dakbayan sa mga Halangdong Busay, adunay 23 ka busay sa Iligan. Usa sa mga busay mao ang Busay sa Maria Cristina, mao ang gigamit sa pagdagan sa kuryente, ug ang Busay sa Limunsudan. Nailhan pod ang Iligan isip Kaulohan sa Industriya sa Habagatan. Nagdagan og kuryente gikan sa tubig para sa Mindanao pinaagi sa National Power Corporation (NAPOCOR). Ang dakbayan nagpahimutang og mga industriya sama sa puthaw, lata, semento, ug galingan ug harina. Didto sa kasadpan dapit, ang [[Look sa Iligan]] naghatag og salakyang pangdagat. Sa sidlakang dapit, gikan sa patag naghatag og agianan padulong sa bungtod ug bukid nga naay daghang mga busay ug mga tubod nga bugnaw. === Klima === Ang klima sa Iligan nahulog sa ikatulong tipo nga klima, nga ang panahon dili kaayo mailhan. Ang pag-apod sa ulan tupong ra sa tibuok tuig. Kay nahimutang man ang dakbayan sa tropikal nga dapit, ang dakbayan dili makasinati og bugnaw nga panahon. Dili pod masinati ang kusog nga panahon kay gawas siya sa bakos sa bagyo. Ug ang mga bukid nahimo sad og panalipod batok sa kusog nga panahon. == Salakayan == === Dagat === Adunay lima ka kompanya sa pagpaluwan nga nag-alagad sa [[Maynila]], [[Dakbayan sa Sugbo]], ug [[Dakbayan sa Ozamiz]]: Superferry, Cebu Ferries, Carlos A. Gothong Lines, Negros Navigation, Sulpicio Lines ug Cokaliong Shipping Lines. === Yuta === Ang Rural Transit (RTMI) ug ang Super 5 Transport mao ang mga unang salakyan sa yuta sa dakbayan. Ang Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) moatiman og mga biyahe padulong ug gikan sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug uban bahin sa [[Misamis Oriental]], samtang ang Southbound Bus and Jeepney Terminal moatiman sa mga biyahe padulong ug gikan sa mga lungsod habagatan sa dakbayan. Ang unang salakyan sa dakbayan lamang mao ang mga jeepneys. Adunay mga tartanilya sa dakabayan hilabi na didto sa Barangay Pala-o ug Barangay Tambacan. === Hangin === Ang dakbayan adunay tugpahanang nahimutang sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] mao nga [[Tugpahanan sa Maria Cristina]]. Ang Aerolift, ang kanhing airline, miundag og pangalagad tungod sa pagbangga sa mga estruktura sa Tugpahanang Panglokal sa Manila ug nalugi ang kompanya. Kiniy hinungdan sa pagkatapos sa pangalagad gikan ug padulong sa tugpahanan. Sukad ato, wala nay gamit ang tugpahanan. Inig abli sa Tugpahanan Pangkalibotanon sa Lagindingan sa tuig 2012, mailisan ang Tugpahanan sa Lumbia ug ang Tugpahanan sa Baloi. Kining tugpahanan mao ang kaulohang proyekto sa Cagayan de Oro-Iligan Corridor. == Katawhan ug kultura == Ang gidaghanan sa mga tawo sa Iligan nabahin sa relihiyon kay ang mga Kristyano (93.61%). Ang mga Iliganon gilangkoban sa mga Muslim, Sugboanon, pipila ka Tagalog, mga lumad, ug mga langyaw sa ubang dapit. Ang [[Sinugboanon]] maoy labawng gilitok nga pinulongan (93%), samtang ang uban nanaglitok sa pinulongang [[Tinagalog]], [[Minaranaw]], [[Hiniligaynon]], [[Inilokano]], [[Chavacano]], ug [[Winaray]]. Daghan usab sa mga tawo ning maong dakbayan makasulti og tin-aw nga [[Iningles]]. == Kagamhanan == Ang Dakbayan sa Iligan mao ang labing urbanisadong dakbayan ug gawas na siya sa Lalawigan sa Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante sa dakbayan dili kabotar og mga kandidato sa probinsiya sama sa Gobernador ug Bise Gobernador. Ang City Hall nahimutang sa Bungtod sa Buhanginan sa Barangay Pala-o. Ang estruktura sa kagamhanan adunay usa ka mayor, usa ka bise-mayor, ug napulog-duha (12) ka konsehal. Matag ginamhan nagpabotar sa publiko sa tulo ka tuig nga termino ug mahimo nagpabotar isip ginamhan sa sunod nga tulo ka termino. Ang pandumala sa dakbayan mogunit sa usa ka ginamhan isip tagdumala sa dakbayan. Ang Republic Act No. 9724, ang akto nga ibulag ang Dakbayan sa Iligan gikan sa Unang Distrito sa Lalawigan sa Lanao del Norte, giaprobahan sa Pres. Gloria Macapagal-Arroyo niaging ika-20 sa Oktubre, 2009. Busa, ang Dakbayan sa Iligan adunay kaugalingong distritong kongreso isip Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan.<ref>[http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 REPUBLIC ACT No. 9724: AN ACT SEPARATING THE CITY OF ILIGAN FROM THE FIRST LEGISLATIVE DISTRICT OF THE PROVINCE OF LANAO DEL NORTE TO CONSTITUTE THE LONE LEGISLATIVE DISTRICT OF THE CITY OF ILIGAN.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002093850/http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 |date=2011-10-02 }}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya sa Iligan labihang nagsalig sa bug-at nga industriya. Human sa paghimo sa Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant sa National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) sa tuig 1950, ang dakbayan nakasinati og dali nga pagpaindustriya nga mipadayon hangtod sa tuig 1980. Natukod ang kinadak-ang planta sa puthaw sa nasod, National Steel Corporation atong panahona.<ref>Prof. Geoffrey G. Salgado, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=426 Iligan: A History of the Phenomenal Growth of an Industrial City], Iligan City Official Website</ref> Atol sa Krisis Pinansyal sa Asya sa tuig 1997, ang dakbayan nakasinati sa labing grabe nga kahinay sa pagtubo sa ekonomiya. Ubay-ubay nga planta ang nangasira, hilabi na ang National Steel Corporation. Ang pagkasira sa NSC nakagama sa ginatawag og "''domino effect''" sa ubang industriya nga gasalig niining plantaha, hinungdang nasira o nag-antos sa dakong problema sa pinansyal.<ref>Maricar T. Manuzon, [http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm A Giant Awakens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228064628/http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm |date=2008-02-28 }}, Philippine Business Magazine</ref> Nakabalik ang dakbayan pagtubo sa ekonomiya niini pag-ablig usab sa National Steel Coropration, nga ginganlan na ning higayona og Global Steelworks Infrastructures, Inc. sa tuig 2004.<ref>Genalyn D. Kabiling, [http://www.mb.com.ph/issues/2004/02/04/MAIN200402041232.html National Steel Plant reopens], Manila Bulletin Online</ref>Sa Oktubre 2005, ang GSII nag-usab og bag-ong ngalan nga pangkorporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc. nagpakita nga dili lang sa pagsalig alang sa Pilipinas, kon dili ang pagpakita nga kusog, hayag, ug nagahiusa nga pagtambong sa brand sa Asya, Aprika, ug Uropa.<ref>[http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm GSII Changes Name to Global Steel Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307204537/http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm |date=2014-03-07 }}, PRWEB August 19, 2005</ref> Tungod sa kasinatian sa krises, ang kagamhanan sa dakbayan naglihok nga dili lang magsalig sa bug-at nga industriya. Ang mga ekonomiya nga nagpaila mao ang turismo, pang-uma, ug patigayon sa pang-uma. Sa proyektong One Town, One Product (OTOP) sa Department of Trade and Industry, ang dakbayan naghimo ug abaka ug ilang mga produkto.<ref>[http://www.otopphilippines.gov.ph/microsite.aspx?rid=11&provid=28&prodid=97 Abaca of Iligan City], One Town, One Product Philippines.</ref> Ang ubang produkto sa Iligan mao ang Sukang Pinakurat, Sukang Sinarapan, ug ang Honey-man-C. Ang mga planta nga industriyal sa pagkakaron ug ang ilang nahimutangan mao ang nagsunod: * Treasure Steel Corporation (kanhi National Steel Corporation) — Barangay Suarez * Mabuhay Vinyl Corporation — Barangay Maria Cristina * Granexport Manufacturing Corporation — Barangay Kiwalan * Petronas Energy Philippines, Inc. — Barangay Dalipuga * Pilmico Foods Corporation — Barangay Kiwalan * Pilmico Iligan Feedmill — Barangay Kiwalan * Platinum Group Metals Corporation (kanhi Maria Cristina Chemical Industries, Inc.) — Barangay Maria Cristina * San Miguel Corporation-Iligan Coconut Oil Plant — Barangay Santa Filomena * Refractories Corporation of the Philippines — Barangay Dalipuga * Iligan Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Mindanao Portland Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Holcim Philippines, Inc. (kanhi Alsons Cement Corp.) — Barangay Dalipuga (sa ubang pasilidad, ang planta mismo nahimutang sa Lungsod sa Lugait) * Iligan Bar and Rod Mill — Barangay Suarez == Mga bangko == Ang Dakbayan sa Iligan adunay mga bangko aron moalagad sa mga kinahanglan sa dakbayan ug sa lalawigan sa Lanao del Norte. Mao ni ang nagsunod: * Metrobank * Philippine National Bank * Bank of the Philippine Islands * Landbank * PSbank * Banco De Oro * Union Bank * China Bank * United Coconut Planters Bank * PBcom * Banco Filipino * Security Bank * One Network Bank * Rizal Commercial Banking Corporation == Telekomunikasyon == Ang mga linya sa telepono sa Dakbayan sa Iligan gidugtong sa [[Maranao Telephone Company]] (mub-an isip MaraTel, kauban sa [[PLDT]]), PilTel, DITO, Smart, ug [[Globe Telecom]]. Telekomunikasyon sa tangkilepono giatiman sa [[Smart Communications]], [[Globe Handyphone]], ug [[Sun Cellullar]]. Ang dakbayan adunay tulo ka ''channel'' sa telebisyon. Mao ang [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], ug [[Studio 23]]. == Mga Baranggay == Ang Dakbayan sa Iligan nabahin ngadto sa 44 ka [[baranggay]]. <table> <tr><td valign="top"> * Abuno * Acmac * Bagong Silang * Bonbonon * Bunawan * Buru-un * Dalipuga * Del Carmen * Digkilaan * Ditucalan * Dulag * Hinaplanon * Hindang * Kabacsanan * Kalilangan </td><td valign="top"> * Kiwalan * Lanipao * Luinab * Mahayahay * Mainit * Mandulog * Maria Cristina * Pala-o * Panoroganan * Poblacion * Puga-an * Rogongon * San Miguel * San Roque * Santiago </td><td valign="top"> * Saray * Santa Elena * Santa Filomena * Santo Rosario * Suarez * Tambacan * Tibanga * Tipanoy * Tomas Cabili * Tubod * Ubaldo Laya * Upper Hinaplanon * Upper Tominobo * Villaverde </td></tr> </table> === Santa Filomena === Ang Baranggay Santa Filomena nga distansiya lang og mga pito ka kilometro gikan sa sentro sa Iligan paingon sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]]. Sityo Pandan kanhi ang Sta. Filomena sa 1912, sakop sa munisipyo sa Iligan nga na-Chartered City sa Hunyo 16, 1950. Ang mga lumulupyo kaniadto sa Pandan mga tal Iliganon, ug paglabay sa pipila ka tuig, may mga pamilyang lalin gikan sa [[Sugbo]], [[Bohol]], [[Ilocos]], [[Bicol]], [[Siquijor]] ug [[Lanao]]. Yano lamang ang panginabuhi sa katawhan kaniadto sama sa panagat, pamimingka ug suman; lahi karon nga ang klasipikasyon sa Sta. Filomena usa na ka Industrial Zone. Aduna na kiniy upat ka pundok sa Urban Poor— ang Palmira Homeowners Assn., ug hut-ong sa pagpanginabuhi. Pito ra ka sityo kaniadto ang Brgy. Sta. Filomena: Pandan, Acmac, Barinaut, Lambaguhon, Dawag, Matuog ug Kiwalan. Sa pagkakaron, nahimulag na ang ubang mga sityo sama sa Kiwalan ug Acmac ug uban pa nga nangahimo nang baranggay. Ang Sta. Filomena karon gilangkob na sa 21 ka purok. Sa Disyembre 1966 pinaagi sa SP City Ordinance 323, nahimo nang baranggay ang Sta. Filomena. Sukad niadto, ang nangapiling mga baranggay kapitan mao sila si Telesporo Peñaflor, 1972; Antonio M. Palafox, 1982; Carmelito Ates, 1982; Lonmgino Halibas, 1988; ug Editha Y. Palafox, 1989. Sa 1973, natukod ning maong dapit ang Filipinas-Eslon nga ang produkto mao ang mga tubo sa tubig. Sa 1975 nakaangkon na usab ang Sta. Filomena og laing planta— ang Iligan Coconut Oil Mill. Niini, midagsa ang mga tawo sa Purok Valderama. Sa 1982, natukod ang Caltex Depot, ug sunod nga natukod ang planta sa apog nga mao ang Summa Alta Tierra. Naangkon usab sa Brgy. Sta. Filomena ang dugang talagsaong mga kalamboan sama sa Regs Beach Resort diin nahimo sab kining ''lodging house'', Snowland By The Sea, Tellies Beach, Halibas Beach, Ello’s Beach ug nasundan sa Chelina Beach Resort & Lodging House nga aduna usay ''restaurant''. Gawas sa mga dapit lulinghayawan, aduna usay mga ''public high school'' ug ingon man mga ''Catholic school'' nga gipangtukod alang sa edukasyon sa kabataan dinhi sa Brgy. Filomena. Kasagarang relihiyon nga gisagop sa katawhan ning dapita mao ang Roman Catholic, Born Again, Seventh Day Adventist, Iglesia Ni Kristo, Baptist, UCCP, ug Redeemer. Giatiman usab sa pamunoan ni Brgy. Kapitan Palafox ang bahin sa maayong panglawas sa katawhan. Pipila lamang ang matawag nga ''mal-nourish'' ning dapita ug kompleto ang imyunisasyon nga gihatag sa mga ''health personnel''. Maihap lamang ang ''out-of-school youth'', kasagaran sa kabatan-onan nanagtungha gayod. Lakip usab sa gihatagan og pagtagad sa mga opisyal sa baranggay ang problema sa polyusyon. Ug bisan pa nga ang Sta. Filomena may mga pabrika — mga timailhan sa usa ka dapit nga mauswagon, kiniy usa gihapon ka malinawon nga baranggay sa Iligan. === Santo Rosario === Ang Baranggay Santo Rosario adunay walo (8) ka purok (zones sa Iningles). Nagbulang gikan sa Baranggay Hinaplanon sa tuig 1986 ubos sa pagdumala ni Presidente Corazon C. Aquino. Ang unang kapitan sa baranggay mao si Jose Guadalupe Zalsos. Kasagara sa baranggay kay lugar lamang sa panimalay, apan gihinayhinayan ug usab nga mahimo na ug lugar sa pagpatigayon. === Tibanga === Ang Baranggay Timbanga mao ang puluy-anan sa MGA UNGGOY - [[Mindanao State University - Iligan Institute of Monkey|Iligan Institute of Technology]] ug Mindanao Sanitarium Hospital. Mao sad ang puluy-anan sa tulo ka estasyon sa telebisyon: ABS-CBN (Channel 4), GMA (Channel 11) ug Studio 23 (Channel 26). === Villaverde === Ang Baranggay Villaverde (Villa Verde, Green Village sa Iningles) may 33.25 ka ektarya nga gilapdon. Gilangkob kini sa 13 ka purok. Kasagaran sa mga lumulupyo dinhi mga Sugbuanon, 60%; samtang nabahin ang 40% sa mga Muslim, Bol-anon, Chabacano, Tagalog, Ilocano, Ilonggo, Bicolano, ug mga magpapatigayong Insek. Danihon ang dagkong mga magpapatigayon aron sila magtukod og balay-patigayon sa Brgy. Villa Verde, Siyudad sa Iligan. Kini ang unang gipangandoy ni Brgy. Kapitan Crispina B. Nadorra-Manaloto, ug kauban niyang mga opisyal sa baranggay nga natukod ilawom sa R.A. Res. Nos. 767 C.O. No. 1933 niadtong [[ika-22 sa Hulyo]], [[1991]]. Karon nagbuntaog na ang pruyba nga natuman ang gidamgo nga kalamboan sa usa sa 44 ka baranggay sa Iligan City. Kamulong gitrabaho ang upat ka andana nga Gaisano Mall nga nagbuntaog sa ''national highway'' sa Amihanang bahin paingon sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug sa Habagatan sa [[Zamboanga]]. Sa mga tunga-tunga sa 2007, lagmit ablihan na ang ''mall''. Daghan puhon sa taga Villaverde, kasagaran mga babaye ang makatrabaho dinhi. Lahi sa ubang baranggay nga duol ra kaayo sa sentro sa siyudad, ang mga opisyal sa baranggay nagreserba usab og luna sa yuta nga ilang katamnan og prutas sama sa [[nangka]], [[santol]], [[saging]], [[mangga]], [[kaymito]], [[lumboy]] ug [[abana]]. Aduna usay luna nga ilang tamnan og mga utanon. May mga purok sa Villaverde nga kasikbik sa Brgy. Poblacion. Sa amihanan silingan niini ang Brgy. San Miguel; sa habagatan, ang Brgy. Pala-o ug sa kasadpang bahin sa siyudad nahimutang ang Brgy. Poblacion. Karong panahona, ang gikuhaan sa kita sa Villaverde naggikan sa Real Property Tax, Internal Revenue Allotment, misc. income, aids and grants ug 50% community shares. == Edukasyon == Ang Dakbayan sa Iligan adunay usa ka publikong unibersidad ug pito (7) ka mga pribadong kolehiyo nga nagbatid sa Teknolohiya sa Kasayuran, Pag-alagad sa Kahimsog, Alamdag sa Panakayan, Patigayon ug Pagdumala, Unang ug Ikaduhang Edukasyon, ug Alampat ug Alamdag sa Katilingban. Sa tanan tulunghaan sa edukasyon sa dakbayan, ang [[Mindanao State University - Iligan Institute of Technology]], usa sa mga gawasnong gawas nga tulunghaan sa [[Mindanao State University]]. Dili lang mao ang usa sa labing maayong unibersidad sa mga rehiyon sa Kabisay-an ug Mindanao, gisapayan ang tulunghaan nga usa sa unang napulo nga labing maayong unibersidad sa tibuok nasod uban sa labing kaayuhan sa Alamdag ug Teknolohiya, Inhinyera, Matematika, Teknolohiya sa Kasayuran, ug mga Alamdag sa Kahimtangan. Ang Capitol College of Iligan, Inc., gitawag nila ug Iligan Capitol College (ICC), mao usa ka pribado ka tulunghaan sa edukasyon nga gitukod sa tuig 1963 ni Engr. Sesenio S. Roseles ug si Madame Laureana Sand Pedro Rosales. Narehistro ang tulunghaan sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa [[ika-12 sa Pebrero]], [[1964]].<ref name="ics">[http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm Iligan City Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421122823/http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm |date=2008-04-21 }}, City Development Strategies in Philippines.</ref> Ang Iligan Capitol College gitukod ang Lyceum Foundation of Iligan, nga mahino siya nga igsuong kolehiyo tapad sa Parokya sa Corpus Christi sa Tubod, Dakbayan sa Iligan. Ang [[St. Michael's College, Dakbayan sa Iligan]] mao ang labing karaan nga tunghaan sa Lanao, gitukod isip sentro sa katekismo sa tuig 1914 ni Fr. Felix Cordova, S.J. Gitukod nga ligdong sa tuig 1915 isip Escuela de San Miguel alang sa kadunggan sa ilang patron, San Miguel Arkanghel.<ref name="ics"/> Ang mga kolehiyo nagbatid sa Medisina ug Pag-alagad sa Kahimsog mao ang [[Iligan Medical Center College]] ug Mindanao Sanitarium and Hospital College. Ang Saint Peter's College usa ka laing tulunghaan nga nagbatid sa inhinyera, pagkwenta, ug mga kurso sa pagdumala sa patigayon. Ang Lyceum of Iligan Foundation nagbatid sa kurso sa inhinyera ug panakayan. Modawat pud sila mga kurso sa Pagdumaka sa Hotel ug Restaurant, Pag-alima, Pagdulama sa Patigayon, ug ubang pang Pag-alagad sa Kahimsog. Uban sa suma total nga 181 ka tulunghaan (106 ang publiko; 75 ang pribado; 17 ang [[madrasah]]), uban na ang tulunghaan pangteknikal ug bokasyonal, ang Dakbyan sa Iligan adunay grado sa pagliterato nga 94.71%, usa sa labing taas nga grado sa tibuok Pilipinas. == Turismo == Ang Dakbayan sa Iligan gitawag nila ug Dakbayan sa mga Busay nga Halangdon (''City of Majestic Waterfalls'') tungod daghan ang mga busay sulod sa dakbayan. Adunay bana-banaon 20 ka busay sulod sa dakbayan. Ang labing ilado nga busay, ug ilhanan sa dakbayan, mao ang [[Busay sa Maria Cristina]]. Mao pud ang gigikan sa dagitab sa tibuok dakbayan, pinaagi sa Agus VI Hydroelectric Plant. Ang [[Busay sa Tinago]], makaagi pinaagi sa 300 kay lakang nga hagdanan, didto sa Barangay Buru-un. Ang ubang bantugan nga mga busay mao ang Busay sa Mimbalut, [[Busay sa Abaga]], ug [[Busay sa Dodiongan]]. Ang uban nga busay dili makasulod ug mga sakyanan, mao ang mga turista kinahanglan mobaktas gikan sa pipila ka takna hangtud sa duha ka adlaw (sa [[Busay sa Limunsudan]]). Ang dakbayan usab ilado sa [[Mga Tubod sa Timoga]]. Ilado na ang kining tubod nga bugnaw sama sa yelo, klaro, ug walay klorina, nag-agas kanunay padulong sa mga langoyanan sa tagsa-tagsa nga mga lulinghayawan. Adunay lima ka lulinghayawan nga nahimutang sa nasudnong karsada sa Baranggay Buru-un. == Mga Bantugan nga Iliganon == * [[Gloria Macapagal-Arroyo]] - Presidente sa Philippines 2001-2010, Senador 1992-1998, Bise President 1998-2001, ekonomista (anak ni kanhi Presidente [[Diosdado Macapagal]]) * Dra. Evangeline Macaraeg - former First Lady 1961-1965 (wife of former President [[Diosdado Macapagal]]) * Helario Honoredez - miyembro sa First Philippine [[Mount Everest]] Climbing Team sa tuig 2006 * Gene Orejana - TV host and producer sa ABS-CBN News Channel * Atty. Wilfredo R. Bacareza, Jr. - Presidente ug CEO, PNOC Development & Management Corp. * [[Tomas Cabili]] - Kongresista (''Assemblyman'') sa mga dekada 1930s-40s, kanhi manggugubat panggerilya sa [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]], Sekretaryo sa Nasudnong Pagpanalipod sa tuig 1945, Senador sa 1946-1957 (namatay kabuan ni [[Ramon Magsaysay]] sa paghagsa sa eroplano sa Marso 1957) * Ric-Ric Marata - kanhi manunula sa [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]] player * Romulo "Bong" Marata - igsuon ni Ric-Ric Marata ug sama sa iyang igsuon, siya usab kanhi manunula [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]]. * [[Cyrus Baguio]] - manunula sa [[Philippine Basketball Association]] == Mga medya == === Mga AM estasyon === * Audiovisual Communicators, Inc. DXLG 630 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIC 711 * Intercontinental Broadcasting Corporation DXWG 855 * University of Mindanao Broadcasting DXMI 1026 * Free Air Broadcasting Network, Inc. DXRJ 1476 === Mga FM estasyon === * Rajah Broadcasting Network DXQJ 88.7 * RGMA Network, Inc. DXND 90.1 * DXRA-RMC Broadcasting Corporation DXDZ 92.9 * Baycomms Broadcasting Corporation DXZD (Mga Dating DXDY) 95.1 * Nation Broadcasting Corporation DXRI 98.3 * Pacific Broadcasting System, Inc. DXFE 99.3 * Digital Broadcasting Corporation DXDB 100.1 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIX 102.3 * University of Mindanao Broadcasting Network, Inc. DXIL 103.1 * Newsounds Broadcasting Network DXIV 104.1 * Philippine Broadcasting Service DXDX 105.5 * Manila Broadcasting Company DXYZ 107.1 == Mga gikutlo == {{reflist}} == Mga panid sa gawas == * {{en icon}} [http://www.iligan.gov.ph/ Iligan City Government Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821183633/http://www.iligan.gov.ph/ |date=2008-08-21 }} * {{en icon}} [http://www.iliganguide.com/ Iligan City Online Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112234905/http://www.iliganguide.com/ |date=2008-01-12 }} * {{en icon}} [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Iligan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] r4hsccbzilc80jgfu380ckqmt0lx6a3 37017627 37017624 2026-04-10T08:16:24Z Jenn cataluna001 141477 Added total area of Iligan City in square kilometers and square miles 37017627 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Iligan |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod ng Iligan'' |native_name_1_lang = tl |native_name_2 = ''City of Iligan'' |native_name_2_lang = en |nickname = Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls |settlement_type = |motto = |image_skyline = MariaCristinaFallsJuly2006.jpg |imagesize = |image_caption = Busay sa Maria Cristina |image_flag = |flag_size = |image_seal = Ph seal lanao del norte iligan city.png |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_iligan.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Dakbayan sa Iligan. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 44 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Frederick W. Siao ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title1 = Bise Mayor |leader_name1 = Ernest Oliver "Wekwek" C. Uy (United Iligan Party ( UIP) |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = 1832 |established_title3 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date3 = ika-16 sa Hunyo, 1950 |area_magnitude = |unit_pref = metric |area_footnotes = |area_total_km2 = 813.37 square kilometers |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi =314.04 square miles |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2024 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 399,061 |population_density_km2 = 450 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=6 |latm=7 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=10 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9200 |area_code = 63 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = [http://www.iligan.gov.ph www.iligan.gov.ph ] |footnotes = |population=368, 132}} <!-- Infobox ends --> Ang '''Dakbayan sa Iligan''' ([[Tinagalog]]: ''Lungsod ng Iligan''; [[Iningles]]: ''City of Iligan'') mao ang usa ka unang klase nga dakbayan sa lalawigan sa [[Lanao del Norte]], [[Amihanang Mindanao]], [[Pilipinas]], ug mao ang kanhi nga kaulohan sa lalawigan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 813.37 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br>Sumala sa census ni aging 2024, dunay <mark>'''368,132'''</mark> katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9200. == Kasaysayan == Nagsugod ang Iligan sa usa ka barangay sa Bayug, 2.5 ka kilometro amihanan sa karong Poblasyon. Mao ang labing una nga sityo sa mga lumad nga lumulupyo sa dagat, nga gitawag nila ug mga Maragat. Pagka ika-16 ka siglo, nalupig ang mga lumad sa mga langyaw sa Kabisay-an hilabi na ang Kaharian sa Panglao. Matod pa sa usa ka magsasaysay nga Heswita, si Padre Francisco Combes, ang Hari sa Ternate sa isla sa Mollucas misulong sa Panglao. Maong ang mga Panglao naghaw-as padulong sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]]. Didto sa Dapitan, ang nahibiling Prinsipe sa Panglao, si Pagbuaya, gidawat ang usa ka ekspedisyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi]]. Dayon, ang anak ni Pagbuaya, si Manook, nabunyagan isip Pedro Manuel Manook. Si Manook ilang gisulong ug gilupig ang usa ka barangay nga Higaonon sa Bayug ug nagtukod og kristiyanismong purok. Ang purok kanunay makalingkawas gikan sa pag-asdang sa ubang mga kaaway tungod sa pagsalig sa Ginoo ug sa ilang "patron saint" nga si San Miguel. Ang mga unang Iliganon nagbalhin sa ilang purok gikan sa Bayug padulong sa Iligan.<ref>Camilo P. Cabili, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=472&Itemid=1 Early History], Iligan City Official Website</ref> Ang ngalang Iligan gikan sa Hinigaonon nga pulong "iligan" o "ilijan", buot ipasabot, "kota sa panalipod" batok sa mga pag-asdang nga ginabuhat sa mga pirata ug ubang tribu nga masupilon. Ang kuta nga ginatawag nga Kutang San Francis Xavier, nagama sa tuigang 1642, gihimong panalipod sa mga Iliganon atol sa pag-asdang sa mga tulisan. Apan, nabanlas ang kuta tungod sa baha. Laing kuta na sad ang gigama, nga gitawag nila og Kuta Victoria o Cota de Iligan. Sa tuigang 1850, mitungod sa baha, ubos ni Don Remigio Cabili, ang gobernadorsilyo atong panahona, gigama na sad ang laing kuta ug gibalhin ang poblasyon sa kaarang Iligan didto sa baba sa Suba Tubod karong panahona. Usa ka lungsod na ang Iligan sa Lalawigan sa Misamis sa tuig 1832. Apan, wala silay kaugalingong pangdumala sa relihiyon tungod kay bahin pa kini sa Cagayan de Oro, ang kaulohan sa lalawigan. Sa tuigang 1903, ang Lalawigan sa Moro namugna na ug gihimo ang Iligan isip kaulohan sa Distrito sa Lanao. Pagka tuig 1907, ang kaulohan sa Distrito sa Lanao gibalhin sa Dansalan (ang [[Dakbayan sa Marawi]] karon).<ref>Prof. Patrocenia T. Acut, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=609 Iligan During the American Period], Iligan City Official Website</ref> Gibiyaan sa mga Kastila ang Iligan sa tuig 1899, tugaan ug agi sa umaabot nga kusog sa mga Amerikano sa tuig 1900. Pagka tuig 1914, ang Iligan nahimong usa ka lungsod nga walo ka baryo, uban ang Lungsod sa Mandulog. Human sa 40 ka tuig sa kahapsay ug kalinaw, ang mga kusog sa Hapon misulong sa Iligan sa tuig 1942. Ang pagluwas sa Iligan gibuhat sa mga kusog sa Philippine Commonwealth diin natuya ang mga Hapon hangtod sa tuig 1944 hangtod 1945. Sa ika-15 sa Nobyembre 1944, ang dakbayan nagsaulog og Adlaw sa Commonwealth aron isaulog ang paghuman sa kapintas ug pagsakop nga gibuhat sa mga Hapon.<ref>Prof. Leonor Buhion Enderes, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=353 Japanese Occupation in Iligan City], Iligan City Official Website</ref> Gigamit sa samang pag-utlan isip lungsod, ang Iligan nahimong dakbayan sa Lanao del Norte sa ika-16 sa Hunyo, 1950. Nadeklarar na siya isip usa ka dakbayan nga unang klase sa tuig 1969 ug giusab ug pagmatang isip First Class City "A" sa unang adlaw sa Hulyo, 1977 pinaagi sa Presidential Decree No. 465. Sa tuig 1983, giusab na sad ang pagmatang isip labing urbanisadong dakbayan. == Heyograpiya == Ang Dakbayan sa Iligan giutlanan sa lungsod sa [[Lugait, Misamis Oriental]] sa amihanan, mga lalawigan sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]], [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]], ug [[Tagolooan, Lanao del Norte|Tagoloan]] sa habagatan, mga territoryo sa [[Lanao del Sur]] ug [[Bukidnon]] sa sidlakan, ug [[Look sa Iligan]] sa kasadpan. Nailhan na siya isip Dakbayan sa mga Halangdong Busay, adunay 23 ka busay sa Iligan. Usa sa mga busay mao ang Busay sa Maria Cristina, mao ang gigamit sa pagdagan sa kuryente, ug ang Busay sa Limunsudan. Nailhan pod ang Iligan isip Kaulohan sa Industriya sa Habagatan. Nagdagan og kuryente gikan sa tubig para sa Mindanao pinaagi sa National Power Corporation (NAPOCOR). Ang dakbayan nagpahimutang og mga industriya sama sa puthaw, lata, semento, ug galingan ug harina. Didto sa kasadpan dapit, ang [[Look sa Iligan]] naghatag og salakyang pangdagat. Sa sidlakang dapit, gikan sa patag naghatag og agianan padulong sa bungtod ug bukid nga naay daghang mga busay ug mga tubod nga bugnaw. === Klima === Ang klima sa Iligan nahulog sa ikatulong tipo nga klima, nga ang panahon dili kaayo mailhan. Ang pag-apod sa ulan tupong ra sa tibuok tuig. Kay nahimutang man ang dakbayan sa tropikal nga dapit, ang dakbayan dili makasinati og bugnaw nga panahon. Dili pod masinati ang kusog nga panahon kay gawas siya sa bakos sa bagyo. Ug ang mga bukid nahimo sad og panalipod batok sa kusog nga panahon. == Salakayan == === Dagat === Adunay lima ka kompanya sa pagpaluwan nga nag-alagad sa [[Maynila]], [[Dakbayan sa Sugbo]], ug [[Dakbayan sa Ozamiz]]: Superferry, Cebu Ferries, Carlos A. Gothong Lines, Negros Navigation, Sulpicio Lines ug Cokaliong Shipping Lines. === Yuta === Ang Rural Transit (RTMI) ug ang Super 5 Transport mao ang mga unang salakyan sa yuta sa dakbayan. Ang Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) moatiman og mga biyahe padulong ug gikan sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug uban bahin sa [[Misamis Oriental]], samtang ang Southbound Bus and Jeepney Terminal moatiman sa mga biyahe padulong ug gikan sa mga lungsod habagatan sa dakbayan. Ang unang salakyan sa dakbayan lamang mao ang mga jeepneys. Adunay mga tartanilya sa dakabayan hilabi na didto sa Barangay Pala-o ug Barangay Tambacan. === Hangin === Ang dakbayan adunay tugpahanang nahimutang sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] mao nga [[Tugpahanan sa Maria Cristina]]. Ang Aerolift, ang kanhing airline, miundag og pangalagad tungod sa pagbangga sa mga estruktura sa Tugpahanang Panglokal sa Manila ug nalugi ang kompanya. Kiniy hinungdan sa pagkatapos sa pangalagad gikan ug padulong sa tugpahanan. Sukad ato, wala nay gamit ang tugpahanan. Inig abli sa Tugpahanan Pangkalibotanon sa Lagindingan sa tuig 2012, mailisan ang Tugpahanan sa Lumbia ug ang Tugpahanan sa Baloi. Kining tugpahanan mao ang kaulohang proyekto sa Cagayan de Oro-Iligan Corridor. == Katawhan ug kultura == Ang gidaghanan sa mga tawo sa Iligan nabahin sa relihiyon kay ang mga Kristyano (93.61%). Ang mga Iliganon gilangkoban sa mga Muslim, Sugboanon, pipila ka Tagalog, mga lumad, ug mga langyaw sa ubang dapit. Ang [[Sinugboanon]] maoy labawng gilitok nga pinulongan (93%), samtang ang uban nanaglitok sa pinulongang [[Tinagalog]], [[Minaranaw]], [[Hiniligaynon]], [[Inilokano]], [[Chavacano]], ug [[Winaray]]. Daghan usab sa mga tawo ning maong dakbayan makasulti og tin-aw nga [[Iningles]]. == Kagamhanan == Ang Dakbayan sa Iligan mao ang labing urbanisadong dakbayan ug gawas na siya sa Lalawigan sa Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante sa dakbayan dili kabotar og mga kandidato sa probinsiya sama sa Gobernador ug Bise Gobernador. Ang City Hall nahimutang sa Bungtod sa Buhanginan sa Barangay Pala-o. Ang estruktura sa kagamhanan adunay usa ka mayor, usa ka bise-mayor, ug napulog-duha (12) ka konsehal. Matag ginamhan nagpabotar sa publiko sa tulo ka tuig nga termino ug mahimo nagpabotar isip ginamhan sa sunod nga tulo ka termino. Ang pandumala sa dakbayan mogunit sa usa ka ginamhan isip tagdumala sa dakbayan. Ang Republic Act No. 9724, ang akto nga ibulag ang Dakbayan sa Iligan gikan sa Unang Distrito sa Lalawigan sa Lanao del Norte, giaprobahan sa Pres. Gloria Macapagal-Arroyo niaging ika-20 sa Oktubre, 2009. Busa, ang Dakbayan sa Iligan adunay kaugalingong distritong kongreso isip Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan.<ref>[http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 REPUBLIC ACT No. 9724: AN ACT SEPARATING THE CITY OF ILIGAN FROM THE FIRST LEGISLATIVE DISTRICT OF THE PROVINCE OF LANAO DEL NORTE TO CONSTITUTE THE LONE LEGISLATIVE DISTRICT OF THE CITY OF ILIGAN.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002093850/http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 |date=2011-10-02 }}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya sa Iligan labihang nagsalig sa bug-at nga industriya. Human sa paghimo sa Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant sa National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) sa tuig 1950, ang dakbayan nakasinati og dali nga pagpaindustriya nga mipadayon hangtod sa tuig 1980. Natukod ang kinadak-ang planta sa puthaw sa nasod, National Steel Corporation atong panahona.<ref>Prof. Geoffrey G. Salgado, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=426 Iligan: A History of the Phenomenal Growth of an Industrial City], Iligan City Official Website</ref> Atol sa Krisis Pinansyal sa Asya sa tuig 1997, ang dakbayan nakasinati sa labing grabe nga kahinay sa pagtubo sa ekonomiya. Ubay-ubay nga planta ang nangasira, hilabi na ang National Steel Corporation. Ang pagkasira sa NSC nakagama sa ginatawag og "''domino effect''" sa ubang industriya nga gasalig niining plantaha, hinungdang nasira o nag-antos sa dakong problema sa pinansyal.<ref>Maricar T. Manuzon, [http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm A Giant Awakens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228064628/http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm |date=2008-02-28 }}, Philippine Business Magazine</ref> Nakabalik ang dakbayan pagtubo sa ekonomiya niini pag-ablig usab sa National Steel Coropration, nga ginganlan na ning higayona og Global Steelworks Infrastructures, Inc. sa tuig 2004.<ref>Genalyn D. Kabiling, [http://www.mb.com.ph/issues/2004/02/04/MAIN200402041232.html National Steel Plant reopens], Manila Bulletin Online</ref>Sa Oktubre 2005, ang GSII nag-usab og bag-ong ngalan nga pangkorporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc. nagpakita nga dili lang sa pagsalig alang sa Pilipinas, kon dili ang pagpakita nga kusog, hayag, ug nagahiusa nga pagtambong sa brand sa Asya, Aprika, ug Uropa.<ref>[http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm GSII Changes Name to Global Steel Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307204537/http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm |date=2014-03-07 }}, PRWEB August 19, 2005</ref> Tungod sa kasinatian sa krises, ang kagamhanan sa dakbayan naglihok nga dili lang magsalig sa bug-at nga industriya. Ang mga ekonomiya nga nagpaila mao ang turismo, pang-uma, ug patigayon sa pang-uma. Sa proyektong One Town, One Product (OTOP) sa Department of Trade and Industry, ang dakbayan naghimo ug abaka ug ilang mga produkto.<ref>[http://www.otopphilippines.gov.ph/microsite.aspx?rid=11&provid=28&prodid=97 Abaca of Iligan City], One Town, One Product Philippines.</ref> Ang ubang produkto sa Iligan mao ang Sukang Pinakurat, Sukang Sinarapan, ug ang Honey-man-C. Ang mga planta nga industriyal sa pagkakaron ug ang ilang nahimutangan mao ang nagsunod: * Treasure Steel Corporation (kanhi National Steel Corporation) — Barangay Suarez * Mabuhay Vinyl Corporation — Barangay Maria Cristina * Granexport Manufacturing Corporation — Barangay Kiwalan * Petronas Energy Philippines, Inc. — Barangay Dalipuga * Pilmico Foods Corporation — Barangay Kiwalan * Pilmico Iligan Feedmill — Barangay Kiwalan * Platinum Group Metals Corporation (kanhi Maria Cristina Chemical Industries, Inc.) — Barangay Maria Cristina * San Miguel Corporation-Iligan Coconut Oil Plant — Barangay Santa Filomena * Refractories Corporation of the Philippines — Barangay Dalipuga * Iligan Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Mindanao Portland Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Holcim Philippines, Inc. (kanhi Alsons Cement Corp.) — Barangay Dalipuga (sa ubang pasilidad, ang planta mismo nahimutang sa Lungsod sa Lugait) * Iligan Bar and Rod Mill — Barangay Suarez == Mga bangko == Ang Dakbayan sa Iligan adunay mga bangko aron moalagad sa mga kinahanglan sa dakbayan ug sa lalawigan sa Lanao del Norte. Mao ni ang nagsunod: * Metrobank * Philippine National Bank * Bank of the Philippine Islands * Landbank * PSbank * Banco De Oro * Union Bank * China Bank * United Coconut Planters Bank * PBcom * Banco Filipino * Security Bank * One Network Bank * Rizal Commercial Banking Corporation == Telekomunikasyon == Ang mga linya sa telepono sa Dakbayan sa Iligan gidugtong sa [[Maranao Telephone Company]] (mub-an isip MaraTel, kauban sa [[PLDT]]), PilTel, DITO, Smart, ug [[Globe Telecom]]. Telekomunikasyon sa tangkilepono giatiman sa [[Smart Communications]], [[Globe Handyphone]], ug [[Sun Cellullar]]. Ang dakbayan adunay tulo ka ''channel'' sa telebisyon. Mao ang [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], ug [[Studio 23]]. == Mga Baranggay == Ang Dakbayan sa Iligan nabahin ngadto sa 44 ka [[baranggay]]. <table> <tr><td valign="top"> * Abuno * Acmac * Bagong Silang * Bonbonon * Bunawan * Buru-un * Dalipuga * Del Carmen * Digkilaan * Ditucalan * Dulag * Hinaplanon * Hindang * Kabacsanan * Kalilangan </td><td valign="top"> * Kiwalan * Lanipao * Luinab * Mahayahay * Mainit * Mandulog * Maria Cristina * Pala-o * Panoroganan * Poblacion * Puga-an * Rogongon * San Miguel * San Roque * Santiago </td><td valign="top"> * Saray * Santa Elena * Santa Filomena * Santo Rosario * Suarez * Tambacan * Tibanga * Tipanoy * Tomas Cabili * Tubod * Ubaldo Laya * Upper Hinaplanon * Upper Tominobo * Villaverde </td></tr> </table> === Santa Filomena === Ang Baranggay Santa Filomena nga distansiya lang og mga pito ka kilometro gikan sa sentro sa Iligan paingon sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]]. Sityo Pandan kanhi ang Sta. Filomena sa 1912, sakop sa munisipyo sa Iligan nga na-Chartered City sa Hunyo 16, 1950. Ang mga lumulupyo kaniadto sa Pandan mga tal Iliganon, ug paglabay sa pipila ka tuig, may mga pamilyang lalin gikan sa [[Sugbo]], [[Bohol]], [[Ilocos]], [[Bicol]], [[Siquijor]] ug [[Lanao]]. Yano lamang ang panginabuhi sa katawhan kaniadto sama sa panagat, pamimingka ug suman; lahi karon nga ang klasipikasyon sa Sta. Filomena usa na ka Industrial Zone. Aduna na kiniy upat ka pundok sa Urban Poor— ang Palmira Homeowners Assn., ug hut-ong sa pagpanginabuhi. Pito ra ka sityo kaniadto ang Brgy. Sta. Filomena: Pandan, Acmac, Barinaut, Lambaguhon, Dawag, Matuog ug Kiwalan. Sa pagkakaron, nahimulag na ang ubang mga sityo sama sa Kiwalan ug Acmac ug uban pa nga nangahimo nang baranggay. Ang Sta. Filomena karon gilangkob na sa 21 ka purok. Sa Disyembre 1966 pinaagi sa SP City Ordinance 323, nahimo nang baranggay ang Sta. Filomena. Sukad niadto, ang nangapiling mga baranggay kapitan mao sila si Telesporo Peñaflor, 1972; Antonio M. Palafox, 1982; Carmelito Ates, 1982; Lonmgino Halibas, 1988; ug Editha Y. Palafox, 1989. Sa 1973, natukod ning maong dapit ang Filipinas-Eslon nga ang produkto mao ang mga tubo sa tubig. Sa 1975 nakaangkon na usab ang Sta. Filomena og laing planta— ang Iligan Coconut Oil Mill. Niini, midagsa ang mga tawo sa Purok Valderama. Sa 1982, natukod ang Caltex Depot, ug sunod nga natukod ang planta sa apog nga mao ang Summa Alta Tierra. Naangkon usab sa Brgy. Sta. Filomena ang dugang talagsaong mga kalamboan sama sa Regs Beach Resort diin nahimo sab kining ''lodging house'', Snowland By The Sea, Tellies Beach, Halibas Beach, Ello’s Beach ug nasundan sa Chelina Beach Resort & Lodging House nga aduna usay ''restaurant''. Gawas sa mga dapit lulinghayawan, aduna usay mga ''public high school'' ug ingon man mga ''Catholic school'' nga gipangtukod alang sa edukasyon sa kabataan dinhi sa Brgy. Filomena. Kasagarang relihiyon nga gisagop sa katawhan ning dapita mao ang Roman Catholic, Born Again, Seventh Day Adventist, Iglesia Ni Kristo, Baptist, UCCP, ug Redeemer. Giatiman usab sa pamunoan ni Brgy. Kapitan Palafox ang bahin sa maayong panglawas sa katawhan. Pipila lamang ang matawag nga ''mal-nourish'' ning dapita ug kompleto ang imyunisasyon nga gihatag sa mga ''health personnel''. Maihap lamang ang ''out-of-school youth'', kasagaran sa kabatan-onan nanagtungha gayod. Lakip usab sa gihatagan og pagtagad sa mga opisyal sa baranggay ang problema sa polyusyon. Ug bisan pa nga ang Sta. Filomena may mga pabrika — mga timailhan sa usa ka dapit nga mauswagon, kiniy usa gihapon ka malinawon nga baranggay sa Iligan. === Santo Rosario === Ang Baranggay Santo Rosario adunay walo (8) ka purok (zones sa Iningles). Nagbulang gikan sa Baranggay Hinaplanon sa tuig 1986 ubos sa pagdumala ni Presidente Corazon C. Aquino. Ang unang kapitan sa baranggay mao si Jose Guadalupe Zalsos. Kasagara sa baranggay kay lugar lamang sa panimalay, apan gihinayhinayan ug usab nga mahimo na ug lugar sa pagpatigayon. === Tibanga === Ang Baranggay Timbanga mao ang puluy-anan sa MGA UNGGOY - [[Mindanao State University - Iligan Institute of Monkey|Iligan Institute of Technology]] ug Mindanao Sanitarium Hospital. Mao sad ang puluy-anan sa tulo ka estasyon sa telebisyon: ABS-CBN (Channel 4), GMA (Channel 11) ug Studio 23 (Channel 26). === Villaverde === Ang Baranggay Villaverde (Villa Verde, Green Village sa Iningles) may 33.25 ka ektarya nga gilapdon. Gilangkob kini sa 13 ka purok. Kasagaran sa mga lumulupyo dinhi mga Sugbuanon, 60%; samtang nabahin ang 40% sa mga Muslim, Bol-anon, Chabacano, Tagalog, Ilocano, Ilonggo, Bicolano, ug mga magpapatigayong Insek. Danihon ang dagkong mga magpapatigayon aron sila magtukod og balay-patigayon sa Brgy. Villa Verde, Siyudad sa Iligan. Kini ang unang gipangandoy ni Brgy. Kapitan Crispina B. Nadorra-Manaloto, ug kauban niyang mga opisyal sa baranggay nga natukod ilawom sa R.A. Res. Nos. 767 C.O. No. 1933 niadtong [[ika-22 sa Hulyo]], [[1991]]. Karon nagbuntaog na ang pruyba nga natuman ang gidamgo nga kalamboan sa usa sa 44 ka baranggay sa Iligan City. Kamulong gitrabaho ang upat ka andana nga Gaisano Mall nga nagbuntaog sa ''national highway'' sa Amihanang bahin paingon sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug sa Habagatan sa [[Zamboanga]]. Sa mga tunga-tunga sa 2007, lagmit ablihan na ang ''mall''. Daghan puhon sa taga Villaverde, kasagaran mga babaye ang makatrabaho dinhi. Lahi sa ubang baranggay nga duol ra kaayo sa sentro sa siyudad, ang mga opisyal sa baranggay nagreserba usab og luna sa yuta nga ilang katamnan og prutas sama sa [[nangka]], [[santol]], [[saging]], [[mangga]], [[kaymito]], [[lumboy]] ug [[abana]]. Aduna usay luna nga ilang tamnan og mga utanon. May mga purok sa Villaverde nga kasikbik sa Brgy. Poblacion. Sa amihanan silingan niini ang Brgy. San Miguel; sa habagatan, ang Brgy. Pala-o ug sa kasadpang bahin sa siyudad nahimutang ang Brgy. Poblacion. Karong panahona, ang gikuhaan sa kita sa Villaverde naggikan sa Real Property Tax, Internal Revenue Allotment, misc. income, aids and grants ug 50% community shares. == Edukasyon == Ang Dakbayan sa Iligan adunay usa ka publikong unibersidad ug pito (7) ka mga pribadong kolehiyo nga nagbatid sa Teknolohiya sa Kasayuran, Pag-alagad sa Kahimsog, Alamdag sa Panakayan, Patigayon ug Pagdumala, Unang ug Ikaduhang Edukasyon, ug Alampat ug Alamdag sa Katilingban. Sa tanan tulunghaan sa edukasyon sa dakbayan, ang [[Mindanao State University - Iligan Institute of Technology]], usa sa mga gawasnong gawas nga tulunghaan sa [[Mindanao State University]]. Dili lang mao ang usa sa labing maayong unibersidad sa mga rehiyon sa Kabisay-an ug Mindanao, gisapayan ang tulunghaan nga usa sa unang napulo nga labing maayong unibersidad sa tibuok nasod uban sa labing kaayuhan sa Alamdag ug Teknolohiya, Inhinyera, Matematika, Teknolohiya sa Kasayuran, ug mga Alamdag sa Kahimtangan. Ang Capitol College of Iligan, Inc., gitawag nila ug Iligan Capitol College (ICC), mao usa ka pribado ka tulunghaan sa edukasyon nga gitukod sa tuig 1963 ni Engr. Sesenio S. Roseles ug si Madame Laureana Sand Pedro Rosales. Narehistro ang tulunghaan sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa [[ika-12 sa Pebrero]], [[1964]].<ref name="ics">[http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm Iligan City Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421122823/http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm |date=2008-04-21 }}, City Development Strategies in Philippines.</ref> Ang Iligan Capitol College gitukod ang Lyceum Foundation of Iligan, nga mahino siya nga igsuong kolehiyo tapad sa Parokya sa Corpus Christi sa Tubod, Dakbayan sa Iligan. Ang [[St. Michael's College, Dakbayan sa Iligan]] mao ang labing karaan nga tunghaan sa Lanao, gitukod isip sentro sa katekismo sa tuig 1914 ni Fr. Felix Cordova, S.J. Gitukod nga ligdong sa tuig 1915 isip Escuela de San Miguel alang sa kadunggan sa ilang patron, San Miguel Arkanghel.<ref name="ics"/> Ang mga kolehiyo nagbatid sa Medisina ug Pag-alagad sa Kahimsog mao ang [[Iligan Medical Center College]] ug Mindanao Sanitarium and Hospital College. Ang Saint Peter's College usa ka laing tulunghaan nga nagbatid sa inhinyera, pagkwenta, ug mga kurso sa pagdumala sa patigayon. Ang Lyceum of Iligan Foundation nagbatid sa kurso sa inhinyera ug panakayan. Modawat pud sila mga kurso sa Pagdumaka sa Hotel ug Restaurant, Pag-alima, Pagdulama sa Patigayon, ug ubang pang Pag-alagad sa Kahimsog. Uban sa suma total nga 181 ka tulunghaan (106 ang publiko; 75 ang pribado; 17 ang [[madrasah]]), uban na ang tulunghaan pangteknikal ug bokasyonal, ang Dakbyan sa Iligan adunay grado sa pagliterato nga 94.71%, usa sa labing taas nga grado sa tibuok Pilipinas. == Turismo == Ang Dakbayan sa Iligan gitawag nila ug Dakbayan sa mga Busay nga Halangdon (''City of Majestic Waterfalls'') tungod daghan ang mga busay sulod sa dakbayan. Adunay bana-banaon 20 ka busay sulod sa dakbayan. Ang labing ilado nga busay, ug ilhanan sa dakbayan, mao ang [[Busay sa Maria Cristina]]. Mao pud ang gigikan sa dagitab sa tibuok dakbayan, pinaagi sa Agus VI Hydroelectric Plant. Ang [[Busay sa Tinago]], makaagi pinaagi sa 300 kay lakang nga hagdanan, didto sa Barangay Buru-un. Ang ubang bantugan nga mga busay mao ang Busay sa Mimbalut, [[Busay sa Abaga]], ug [[Busay sa Dodiongan]]. Ang uban nga busay dili makasulod ug mga sakyanan, mao ang mga turista kinahanglan mobaktas gikan sa pipila ka takna hangtud sa duha ka adlaw (sa [[Busay sa Limunsudan]]). Ang dakbayan usab ilado sa [[Mga Tubod sa Timoga]]. Ilado na ang kining tubod nga bugnaw sama sa yelo, klaro, ug walay klorina, nag-agas kanunay padulong sa mga langoyanan sa tagsa-tagsa nga mga lulinghayawan. Adunay lima ka lulinghayawan nga nahimutang sa nasudnong karsada sa Baranggay Buru-un. == Mga Bantugan nga Iliganon == * [[Gloria Macapagal-Arroyo]] - Presidente sa Philippines 2001-2010, Senador 1992-1998, Bise President 1998-2001, ekonomista (anak ni kanhi Presidente [[Diosdado Macapagal]]) * Dra. Evangeline Macaraeg - former First Lady 1961-1965 (wife of former President [[Diosdado Macapagal]]) * Helario Honoredez - miyembro sa First Philippine [[Mount Everest]] Climbing Team sa tuig 2006 * Gene Orejana - TV host and producer sa ABS-CBN News Channel * Atty. Wilfredo R. Bacareza, Jr. - Presidente ug CEO, PNOC Development & Management Corp. * [[Tomas Cabili]] - Kongresista (''Assemblyman'') sa mga dekada 1930s-40s, kanhi manggugubat panggerilya sa [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]], Sekretaryo sa Nasudnong Pagpanalipod sa tuig 1945, Senador sa 1946-1957 (namatay kabuan ni [[Ramon Magsaysay]] sa paghagsa sa eroplano sa Marso 1957) * Ric-Ric Marata - kanhi manunula sa [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]] player * Romulo "Bong" Marata - igsuon ni Ric-Ric Marata ug sama sa iyang igsuon, siya usab kanhi manunula [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]]. * [[Cyrus Baguio]] - manunula sa [[Philippine Basketball Association]] == Mga medya == === Mga AM estasyon === * Audiovisual Communicators, Inc. DXLG 630 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIC 711 * Intercontinental Broadcasting Corporation DXWG 855 * University of Mindanao Broadcasting DXMI 1026 * Free Air Broadcasting Network, Inc. DXRJ 1476 === Mga FM estasyon === * Rajah Broadcasting Network DXQJ 88.7 * RGMA Network, Inc. DXND 90.1 * DXRA-RMC Broadcasting Corporation DXDZ 92.9 * Baycomms Broadcasting Corporation DXZD (Mga Dating DXDY) 95.1 * Nation Broadcasting Corporation DXRI 98.3 * Pacific Broadcasting System, Inc. DXFE 99.3 * Digital Broadcasting Corporation DXDB 100.1 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIX 102.3 * University of Mindanao Broadcasting Network, Inc. DXIL 103.1 * Newsounds Broadcasting Network DXIV 104.1 * Philippine Broadcasting Service DXDX 105.5 * Manila Broadcasting Company DXYZ 107.1 == Mga gikutlo == {{reflist}} == Mga panid sa gawas == * {{en icon}} [http://www.iligan.gov.ph/ Iligan City Government Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821183633/http://www.iligan.gov.ph/ |date=2008-08-21 }} * {{en icon}} [http://www.iliganguide.com/ Iligan City Online Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112234905/http://www.iliganguide.com/ |date=2008-01-12 }} * {{en icon}} [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Iligan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] nrownz2kxxkvvi6qmsm5hk5eofj3d1y 37017634 37017627 2026-04-10T08:18:03Z Jhonny Paul Lagura 141498 /* Mga Baranggay */ 37017634 wikitext text/x-wiki {{Napiling artikulo}} {{Infobox settlement |official_name = Dakbayan sa Iligan |other_name = |native_name_1 = ''Lungsod ng Iligan'' |native_name_1_lang = tl |native_name_2 = ''City of Iligan'' |native_name_2_lang = en |nickname = Industrial Center of the South and City of Majestic Waterfalls |settlement_type = |motto = |image_skyline = MariaCristinaFallsJuly2006.jpg |imagesize = |image_caption = Busay sa Maria Cristina |image_flag = |flag_size = |image_seal = Ph seal lanao del norte iligan city.png |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_lanao del norte_iligan.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Lanao del Norte]] gipakita asa nahimutang ang Dakbayan sa Iligan. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = <!-- the name of a location map as per http://en.wikipedia.org/wiki/Template:Location_map --> |pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none --> |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[Amihanang Mindanao]] (Rehiyon X) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Lanao del Norte]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 44 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = Frederick W. Siao ([[Nacionalista Party|NP]]) |leader_title1 = Bise Mayor |leader_name1 = Ernest Oliver "Wekwek" C. Uy (United Iligan Party ( UIP) |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Gitukod (isip lungsod) |established_date2 = 1832 |established_title3 = Gitukod (isip dakbayan) |established_date3 = ika-16 sa Hunyo, 1950 |area_magnitude = |unit_pref = metric |area_footnotes = |area_total_km2 = 813.37 square kilometers |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi =314.04 square miles |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2024 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 399,061 |population_density_km2 = 450 |population_density_sq_mi = |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=6 |latm=7 |lats= |latNS=N |longd=125 |longm=10 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 9200 |area_code = 63 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = |blank1_info = |website = [http://www.iligan.gov.ph www.iligan.gov.ph ] |footnotes = |population=368, 132}} <!-- Infobox ends --> Ang '''Dakbayan sa Iligan''' ([[Tinagalog]]: ''Lungsod ng Iligan''; [[Iningles]]: ''City of Iligan'') mao ang usa ka unang klase nga dakbayan sa lalawigan sa [[Lanao del Norte]], [[Amihanang Mindanao]], [[Pilipinas]], ug mao ang kanhi nga kaulohan sa lalawigan. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 813.37 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br>Sumala sa census ni aging 2024, dunay <mark>'''368,132'''</mark> katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 9200. == Kasaysayan == Nagsugod ang Iligan sa usa ka barangay sa Bayug, 2.5 ka kilometro amihanan sa karong Poblasyon. Mao ang labing una nga sityo sa mga lumad nga lumulupyo sa dagat, nga gitawag nila ug mga Maragat. Pagka ika-16 ka siglo, nalupig ang mga lumad sa mga langyaw sa Kabisay-an hilabi na ang Kaharian sa Panglao. Matod pa sa usa ka magsasaysay nga Heswita, si Padre Francisco Combes, ang Hari sa Ternate sa isla sa Mollucas misulong sa Panglao. Maong ang mga Panglao naghaw-as padulong sa [[Dakbayan sa Dapitan|Dapitan]]. Didto sa Dapitan, ang nahibiling Prinsipe sa Panglao, si Pagbuaya, gidawat ang usa ka ekspedisyon ni [[Miguel Lopez de Legazpi]]. Dayon, ang anak ni Pagbuaya, si Manook, nabunyagan isip Pedro Manuel Manook. Si Manook ilang gisulong ug gilupig ang usa ka barangay nga Higaonon sa Bayug ug nagtukod og kristiyanismong purok. Ang purok kanunay makalingkawas gikan sa pag-asdang sa ubang mga kaaway tungod sa pagsalig sa Ginoo ug sa ilang "patron saint" nga si San Miguel. Ang mga unang Iliganon nagbalhin sa ilang purok gikan sa Bayug padulong sa Iligan.<ref>Camilo P. Cabili, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=472&Itemid=1 Early History], Iligan City Official Website</ref> Ang ngalang Iligan gikan sa Hinigaonon nga pulong "iligan" o "ilijan", buot ipasabot, "kota sa panalipod" batok sa mga pag-asdang nga ginabuhat sa mga pirata ug ubang tribu nga masupilon. Ang kuta nga ginatawag nga Kutang San Francis Xavier, nagama sa tuigang 1642, gihimong panalipod sa mga Iliganon atol sa pag-asdang sa mga tulisan. Apan, nabanlas ang kuta tungod sa baha. Laing kuta na sad ang gigama, nga gitawag nila og Kuta Victoria o Cota de Iligan. Sa tuigang 1850, mitungod sa baha, ubos ni Don Remigio Cabili, ang gobernadorsilyo atong panahona, gigama na sad ang laing kuta ug gibalhin ang poblasyon sa kaarang Iligan didto sa baba sa Suba Tubod karong panahona. Usa ka lungsod na ang Iligan sa Lalawigan sa Misamis sa tuig 1832. Apan, wala silay kaugalingong pangdumala sa relihiyon tungod kay bahin pa kini sa Cagayan de Oro, ang kaulohan sa lalawigan. Sa tuigang 1903, ang Lalawigan sa Moro namugna na ug gihimo ang Iligan isip kaulohan sa Distrito sa Lanao. Pagka tuig 1907, ang kaulohan sa Distrito sa Lanao gibalhin sa Dansalan (ang [[Dakbayan sa Marawi]] karon).<ref>Prof. Patrocenia T. Acut, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=594&Itemid=609 Iligan During the American Period], Iligan City Official Website</ref> Gibiyaan sa mga Kastila ang Iligan sa tuig 1899, tugaan ug agi sa umaabot nga kusog sa mga Amerikano sa tuig 1900. Pagka tuig 1914, ang Iligan nahimong usa ka lungsod nga walo ka baryo, uban ang Lungsod sa Mandulog. Human sa 40 ka tuig sa kahapsay ug kalinaw, ang mga kusog sa Hapon misulong sa Iligan sa tuig 1942. Ang pagluwas sa Iligan gibuhat sa mga kusog sa Philippine Commonwealth diin natuya ang mga Hapon hangtod sa tuig 1944 hangtod 1945. Sa ika-15 sa Nobyembre 1944, ang dakbayan nagsaulog og Adlaw sa Commonwealth aron isaulog ang paghuman sa kapintas ug pagsakop nga gibuhat sa mga Hapon.<ref>Prof. Leonor Buhion Enderes, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=387&Itemid=353 Japanese Occupation in Iligan City], Iligan City Official Website</ref> Gigamit sa samang pag-utlan isip lungsod, ang Iligan nahimong dakbayan sa Lanao del Norte sa ika-16 sa Hunyo, 1950. Nadeklarar na siya isip usa ka dakbayan nga unang klase sa tuig 1969 ug giusab ug pagmatang isip First Class City "A" sa unang adlaw sa Hulyo, 1977 pinaagi sa Presidential Decree No. 465. Sa tuig 1983, giusab na sad ang pagmatang isip labing urbanisadong dakbayan. == Heyograpiya == Ang Dakbayan sa Iligan giutlanan sa lungsod sa [[Lugait, Misamis Oriental]] sa amihanan, mga lalawigan sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]], [[Linamon, Lanao del Norte|Linamon]], ug [[Tagolooan, Lanao del Norte|Tagoloan]] sa habagatan, mga territoryo sa [[Lanao del Sur]] ug [[Bukidnon]] sa sidlakan, ug [[Look sa Iligan]] sa kasadpan. Nailhan na siya isip Dakbayan sa mga Halangdong Busay, adunay 23 ka busay sa Iligan. Usa sa mga busay mao ang Busay sa Maria Cristina, mao ang gigamit sa pagdagan sa kuryente, ug ang Busay sa Limunsudan. Nailhan pod ang Iligan isip Kaulohan sa Industriya sa Habagatan. Nagdagan og kuryente gikan sa tubig para sa Mindanao pinaagi sa National Power Corporation (NAPOCOR). Ang dakbayan nagpahimutang og mga industriya sama sa puthaw, lata, semento, ug galingan ug harina. Didto sa kasadpan dapit, ang [[Look sa Iligan]] naghatag og salakyang pangdagat. Sa sidlakang dapit, gikan sa patag naghatag og agianan padulong sa bungtod ug bukid nga naay daghang mga busay ug mga tubod nga bugnaw. === Klima === Ang klima sa Iligan nahulog sa ikatulong tipo nga klima, nga ang panahon dili kaayo mailhan. Ang pag-apod sa ulan tupong ra sa tibuok tuig. Kay nahimutang man ang dakbayan sa tropikal nga dapit, ang dakbayan dili makasinati og bugnaw nga panahon. Dili pod masinati ang kusog nga panahon kay gawas siya sa bakos sa bagyo. Ug ang mga bukid nahimo sad og panalipod batok sa kusog nga panahon. == Salakayan == === Dagat === Adunay lima ka kompanya sa pagpaluwan nga nag-alagad sa [[Maynila]], [[Dakbayan sa Sugbo]], ug [[Dakbayan sa Ozamiz]]: Superferry, Cebu Ferries, Carlos A. Gothong Lines, Negros Navigation, Sulpicio Lines ug Cokaliong Shipping Lines. === Yuta === Ang Rural Transit (RTMI) ug ang Super 5 Transport mao ang mga unang salakyan sa yuta sa dakbayan. Ang Integrated Bus and Jeepney Terminal (IBJT) moatiman og mga biyahe padulong ug gikan sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug uban bahin sa [[Misamis Oriental]], samtang ang Southbound Bus and Jeepney Terminal moatiman sa mga biyahe padulong ug gikan sa mga lungsod habagatan sa dakbayan. Ang unang salakyan sa dakbayan lamang mao ang mga jeepneys. Adunay mga tartanilya sa dakabayan hilabi na didto sa Barangay Pala-o ug Barangay Tambacan. === Hangin === Ang dakbayan adunay tugpahanang nahimutang sa [[Baloi, Lanao del Norte|Baloi]] mao nga [[Tugpahanan sa Maria Cristina]]. Ang Aerolift, ang kanhing airline, miundag og pangalagad tungod sa pagbangga sa mga estruktura sa Tugpahanang Panglokal sa Manila ug nalugi ang kompanya. Kiniy hinungdan sa pagkatapos sa pangalagad gikan ug padulong sa tugpahanan. Sukad ato, wala nay gamit ang tugpahanan. Inig abli sa Tugpahanan Pangkalibotanon sa Lagindingan sa tuig 2012, mailisan ang Tugpahanan sa Lumbia ug ang Tugpahanan sa Baloi. Kining tugpahanan mao ang kaulohang proyekto sa Cagayan de Oro-Iligan Corridor. == Katawhan ug kultura == Ang gidaghanan sa mga tawo sa Iligan nabahin sa relihiyon kay ang mga Kristyano (93.61%). Ang mga Iliganon gilangkoban sa mga Muslim, Sugboanon, pipila ka Tagalog, mga lumad, ug mga langyaw sa ubang dapit. Ang [[Sinugboanon]] maoy labawng gilitok nga pinulongan (93%), samtang ang uban nanaglitok sa pinulongang [[Tinagalog]], [[Minaranaw]], [[Hiniligaynon]], [[Inilokano]], [[Chavacano]], ug [[Winaray]]. Daghan usab sa mga tawo ning maong dakbayan makasulti og tin-aw nga [[Iningles]]. == Kagamhanan == Ang Dakbayan sa Iligan mao ang labing urbanisadong dakbayan ug gawas na siya sa Lalawigan sa Lanao del Norte. Ang mga rehistradong botante sa dakbayan dili kabotar og mga kandidato sa probinsiya sama sa Gobernador ug Bise Gobernador. Ang City Hall nahimutang sa Bungtod sa Buhanginan sa Barangay Pala-o. Ang estruktura sa kagamhanan adunay usa ka mayor, usa ka bise-mayor, ug napulog-duha (12) ka konsehal. Matag ginamhan nagpabotar sa publiko sa tulo ka tuig nga termino ug mahimo nagpabotar isip ginamhan sa sunod nga tulo ka termino. Ang pandumala sa dakbayan mogunit sa usa ka ginamhan isip tagdumala sa dakbayan. Ang Republic Act No. 9724, ang akto nga ibulag ang Dakbayan sa Iligan gikan sa Unang Distrito sa Lalawigan sa Lanao del Norte, giaprobahan sa Pres. Gloria Macapagal-Arroyo niaging ika-20 sa Oktubre, 2009. Busa, ang Dakbayan sa Iligan adunay kaugalingong distritong kongreso isip Bugtong Distrito sa Dakbayan sa Iligan.<ref>[http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 REPUBLIC ACT No. 9724: AN ACT SEPARATING THE CITY OF ILIGAN FROM THE FIRST LEGISLATIVE DISTRICT OF THE PROVINCE OF LANAO DEL NORTE TO CONSTITUTE THE LONE LEGISLATIVE DISTRICT OF THE CITY OF ILIGAN.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002093850/http://www.iligan.gov.ph/index2.php?option=com_content&do_pdf=1&id=3425 |date=2011-10-02 }}</ref> == Ekonomiya == Ang ekonomiya sa Iligan labihang nagsalig sa bug-at nga industriya. Human sa paghimo sa Maria Cristina (Agus VI) Hydroelectric Plant sa National Power Corporation (NPC, NAPOCOR) sa tuig 1950, ang dakbayan nakasinati og dali nga pagpaindustriya nga mipadayon hangtod sa tuig 1980. Natukod ang kinadak-ang planta sa puthaw sa nasod, National Steel Corporation atong panahona.<ref>Prof. Geoffrey G. Salgado, [http://www.iligan.gov.ph/index.php?option=com_content&task=view&id=426 Iligan: A History of the Phenomenal Growth of an Industrial City], Iligan City Official Website</ref> Atol sa Krisis Pinansyal sa Asya sa tuig 1997, ang dakbayan nakasinati sa labing grabe nga kahinay sa pagtubo sa ekonomiya. Ubay-ubay nga planta ang nangasira, hilabi na ang National Steel Corporation. Ang pagkasira sa NSC nakagama sa ginatawag og "''domino effect''" sa ubang industriya nga gasalig niining plantaha, hinungdang nasira o nag-antos sa dakong problema sa pinansyal.<ref>Maricar T. Manuzon, [http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm A Giant Awakens] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080228064628/http://www.philippinebusiness.com.ph/archives/magazine/vol11-2004/11-1/agenda.htm |date=2008-02-28 }}, Philippine Business Magazine</ref> Nakabalik ang dakbayan pagtubo sa ekonomiya niini pag-ablig usab sa National Steel Coropration, nga ginganlan na ning higayona og Global Steelworks Infrastructures, Inc. sa tuig 2004.<ref>Genalyn D. Kabiling, [http://www.mb.com.ph/issues/2004/02/04/MAIN200402041232.html National Steel Plant reopens], Manila Bulletin Online</ref>Sa Oktubre 2005, ang GSII nag-usab og bag-ong ngalan nga pangkorporasyon: Global Steel Philippines (SPV-AMC), Inc. nagpakita nga dili lang sa pagsalig alang sa Pilipinas, kon dili ang pagpakita nga kusog, hayag, ug nagahiusa nga pagtambong sa brand sa Asya, Aprika, ug Uropa.<ref>[http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm GSII Changes Name to Global Steel Philippines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140307204537/http://www.prweb.com/releases/2005/08/prweb273857.htm |date=2014-03-07 }}, PRWEB August 19, 2005</ref> Tungod sa kasinatian sa krises, ang kagamhanan sa dakbayan naglihok nga dili lang magsalig sa bug-at nga industriya. Ang mga ekonomiya nga nagpaila mao ang turismo, pang-uma, ug patigayon sa pang-uma. Sa proyektong One Town, One Product (OTOP) sa Department of Trade and Industry, ang dakbayan naghimo ug abaka ug ilang mga produkto.<ref>[http://www.otopphilippines.gov.ph/microsite.aspx?rid=11&provid=28&prodid=97 Abaca of Iligan City], One Town, One Product Philippines.</ref> Ang ubang produkto sa Iligan mao ang Sukang Pinakurat, Sukang Sinarapan, ug ang Honey-man-C. Ang mga planta nga industriyal sa pagkakaron ug ang ilang nahimutangan mao ang nagsunod: * Treasure Steel Corporation (kanhi National Steel Corporation) — Barangay Suarez * Mabuhay Vinyl Corporation — Barangay Maria Cristina * Granexport Manufacturing Corporation — Barangay Kiwalan * Petronas Energy Philippines, Inc. — Barangay Dalipuga * Pilmico Foods Corporation — Barangay Kiwalan * Pilmico Iligan Feedmill — Barangay Kiwalan * Platinum Group Metals Corporation (kanhi Maria Cristina Chemical Industries, Inc.) — Barangay Maria Cristina * San Miguel Corporation-Iligan Coconut Oil Plant — Barangay Santa Filomena * Refractories Corporation of the Philippines — Barangay Dalipuga * Iligan Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Mindanao Portland Cement Corporation — Barangay Kiwalan * Holcim Philippines, Inc. (kanhi Alsons Cement Corp.) — Barangay Dalipuga (sa ubang pasilidad, ang planta mismo nahimutang sa Lungsod sa Lugait) * Iligan Bar and Rod Mill — Barangay Suarez == Mga bangko == Ang Dakbayan sa Iligan adunay mga bangko aron moalagad sa mga kinahanglan sa dakbayan ug sa lalawigan sa Lanao del Norte. Mao ni ang nagsunod: * Metrobank * Philippine National Bank * Bank of the Philippine Islands * Landbank * PSbank * Banco De Oro * Union Bank * China Bank * United Coconut Planters Bank * PBcom * Banco Filipino * Security Bank * One Network Bank * Rizal Commercial Banking Corporation == Telekomunikasyon == Ang mga linya sa telepono sa Dakbayan sa Iligan gidugtong sa [[Maranao Telephone Company]] (mub-an isip MaraTel, kauban sa [[PLDT]]), PilTel, DITO, Smart, ug [[Globe Telecom]]. Telekomunikasyon sa tangkilepono giatiman sa [[Smart Communications]], [[Globe Handyphone]], ug [[Sun Cellullar]]. Ang dakbayan adunay tulo ka ''channel'' sa telebisyon. Mao ang [[ABS-CBN]], [[GMA Network]], ug [[Studio 23]]. == Mga Baranggay == Ang Dakbayan sa Iligan nabahin ngadto sa 44 ka [[baranggay|barangay]]. <table> <tr><td valign="top"> * Abuno * Acmac * Bagong Silang * Bonbonon * Bunawan * Buru-un * Dalipuga * Del Carmen * Digkilaan * Ditucalan * Dulag * Hinaplanon * Hindang * Kabacsanan * Kalilangan </td><td valign="top"> * Kiwalan * Lanipao * Luinab * Mahayahay * Mainit * Mandulog * Maria Cristina * Pala-o * Panoroganan * Poblacion * Puga-an * Rogongon * San Miguel * San Roque * Santiago </td><td valign="top"> * Saray * Santa Elena * Santa Filomena * Santo Rosario * Suarez * Tambacan * Tibanga * Tipanoy * Tomas Cabili * Tubod * Ubaldo Laya * Upper Hinaplanon * Upper Tominobo * Villaverde </td></tr> </table> === Santa Filomena === Ang Baranggay Santa Filomena nga distansiya lang og mga pito ka kilometro gikan sa sentro sa Iligan paingon sa lalawigan sa [[Misamis Oriental]]. Sityo Pandan kanhi ang Sta. Filomena sa 1912, sakop sa munisipyo sa Iligan nga na-Chartered City sa Hunyo 16, 1950. Ang mga lumulupyo kaniadto sa Pandan mga tal Iliganon, ug paglabay sa pipila ka tuig, may mga pamilyang lalin gikan sa [[Sugbo]], [[Bohol]], [[Ilocos]], [[Bicol]], [[Siquijor]] ug [[Lanao]]. Yano lamang ang panginabuhi sa katawhan kaniadto sama sa panagat, pamimingka ug suman; lahi karon nga ang klasipikasyon sa Sta. Filomena usa na ka Industrial Zone. Aduna na kiniy upat ka pundok sa Urban Poor— ang Palmira Homeowners Assn., ug hut-ong sa pagpanginabuhi. Pito ra ka sityo kaniadto ang Brgy. Sta. Filomena: Pandan, Acmac, Barinaut, Lambaguhon, Dawag, Matuog ug Kiwalan. Sa pagkakaron, nahimulag na ang ubang mga sityo sama sa Kiwalan ug Acmac ug uban pa nga nangahimo nang baranggay. Ang Sta. Filomena karon gilangkob na sa 21 ka purok. Sa Disyembre 1966 pinaagi sa SP City Ordinance 323, nahimo nang baranggay ang Sta. Filomena. Sukad niadto, ang nangapiling mga baranggay kapitan mao sila si Telesporo Peñaflor, 1972; Antonio M. Palafox, 1982; Carmelito Ates, 1982; Lonmgino Halibas, 1988; ug Editha Y. Palafox, 1989. Sa 1973, natukod ning maong dapit ang Filipinas-Eslon nga ang produkto mao ang mga tubo sa tubig. Sa 1975 nakaangkon na usab ang Sta. Filomena og laing planta— ang Iligan Coconut Oil Mill. Niini, midagsa ang mga tawo sa Purok Valderama. Sa 1982, natukod ang Caltex Depot, ug sunod nga natukod ang planta sa apog nga mao ang Summa Alta Tierra. Naangkon usab sa Brgy. Sta. Filomena ang dugang talagsaong mga kalamboan sama sa Regs Beach Resort diin nahimo sab kining ''lodging house'', Snowland By The Sea, Tellies Beach, Halibas Beach, Ello’s Beach ug nasundan sa Chelina Beach Resort & Lodging House nga aduna usay ''restaurant''. Gawas sa mga dapit lulinghayawan, aduna usay mga ''public high school'' ug ingon man mga ''Catholic school'' nga gipangtukod alang sa edukasyon sa kabataan dinhi sa Brgy. Filomena. Kasagarang relihiyon nga gisagop sa katawhan ning dapita mao ang Roman Catholic, Born Again, Seventh Day Adventist, Iglesia Ni Kristo, Baptist, UCCP, ug Redeemer. Giatiman usab sa pamunoan ni Brgy. Kapitan Palafox ang bahin sa maayong panglawas sa katawhan. Pipila lamang ang matawag nga ''mal-nourish'' ning dapita ug kompleto ang imyunisasyon nga gihatag sa mga ''health personnel''. Maihap lamang ang ''out-of-school youth'', kasagaran sa kabatan-onan nanagtungha gayod. Lakip usab sa gihatagan og pagtagad sa mga opisyal sa baranggay ang problema sa polyusyon. Ug bisan pa nga ang Sta. Filomena may mga pabrika — mga timailhan sa usa ka dapit nga mauswagon, kiniy usa gihapon ka malinawon nga baranggay sa Iligan. === Santo Rosario === Ang Baranggay Santo Rosario adunay walo (8) ka purok (zones sa Iningles). Nagbulang gikan sa Baranggay Hinaplanon sa tuig 1986 ubos sa pagdumala ni Presidente Corazon C. Aquino. Ang unang kapitan sa baranggay mao si Jose Guadalupe Zalsos. Kasagara sa baranggay kay lugar lamang sa panimalay, apan gihinayhinayan ug usab nga mahimo na ug lugar sa pagpatigayon. === Tibanga === Ang Baranggay Timbanga mao ang puluy-anan sa MGA UNGGOY - [[Mindanao State University - Iligan Institute of Monkey|Iligan Institute of Technology]] ug Mindanao Sanitarium Hospital. Mao sad ang puluy-anan sa tulo ka estasyon sa telebisyon: ABS-CBN (Channel 4), GMA (Channel 11) ug Studio 23 (Channel 26). === Villaverde === Ang Baranggay Villaverde (Villa Verde, Green Village sa Iningles) may 33.25 ka ektarya nga gilapdon. Gilangkob kini sa 13 ka purok. Kasagaran sa mga lumulupyo dinhi mga Sugbuanon, 60%; samtang nabahin ang 40% sa mga Muslim, Bol-anon, Chabacano, Tagalog, Ilocano, Ilonggo, Bicolano, ug mga magpapatigayong Insek. Danihon ang dagkong mga magpapatigayon aron sila magtukod og balay-patigayon sa Brgy. Villa Verde, Siyudad sa Iligan. Kini ang unang gipangandoy ni Brgy. Kapitan Crispina B. Nadorra-Manaloto, ug kauban niyang mga opisyal sa baranggay nga natukod ilawom sa R.A. Res. Nos. 767 C.O. No. 1933 niadtong [[ika-22 sa Hulyo]], [[1991]]. Karon nagbuntaog na ang pruyba nga natuman ang gidamgo nga kalamboan sa usa sa 44 ka baranggay sa Iligan City. Kamulong gitrabaho ang upat ka andana nga Gaisano Mall nga nagbuntaog sa ''national highway'' sa Amihanang bahin paingon sa [[Dakbayan sa Cagayan de Oro]] ug sa Habagatan sa [[Zamboanga]]. Sa mga tunga-tunga sa 2007, lagmit ablihan na ang ''mall''. Daghan puhon sa taga Villaverde, kasagaran mga babaye ang makatrabaho dinhi. Lahi sa ubang baranggay nga duol ra kaayo sa sentro sa siyudad, ang mga opisyal sa baranggay nagreserba usab og luna sa yuta nga ilang katamnan og prutas sama sa [[nangka]], [[santol]], [[saging]], [[mangga]], [[kaymito]], [[lumboy]] ug [[abana]]. Aduna usay luna nga ilang tamnan og mga utanon. May mga purok sa Villaverde nga kasikbik sa Brgy. Poblacion. Sa amihanan silingan niini ang Brgy. San Miguel; sa habagatan, ang Brgy. Pala-o ug sa kasadpang bahin sa siyudad nahimutang ang Brgy. Poblacion. Karong panahona, ang gikuhaan sa kita sa Villaverde naggikan sa Real Property Tax, Internal Revenue Allotment, misc. income, aids and grants ug 50% community shares. == Edukasyon == Ang Dakbayan sa Iligan adunay usa ka publikong unibersidad ug pito (7) ka mga pribadong kolehiyo nga nagbatid sa Teknolohiya sa Kasayuran, Pag-alagad sa Kahimsog, Alamdag sa Panakayan, Patigayon ug Pagdumala, Unang ug Ikaduhang Edukasyon, ug Alampat ug Alamdag sa Katilingban. Sa tanan tulunghaan sa edukasyon sa dakbayan, ang [[Mindanao State University - Iligan Institute of Technology]], usa sa mga gawasnong gawas nga tulunghaan sa [[Mindanao State University]]. Dili lang mao ang usa sa labing maayong unibersidad sa mga rehiyon sa Kabisay-an ug Mindanao, gisapayan ang tulunghaan nga usa sa unang napulo nga labing maayong unibersidad sa tibuok nasod uban sa labing kaayuhan sa Alamdag ug Teknolohiya, Inhinyera, Matematika, Teknolohiya sa Kasayuran, ug mga Alamdag sa Kahimtangan. Ang Capitol College of Iligan, Inc., gitawag nila ug Iligan Capitol College (ICC), mao usa ka pribado ka tulunghaan sa edukasyon nga gitukod sa tuig 1963 ni Engr. Sesenio S. Roseles ug si Madame Laureana Sand Pedro Rosales. Narehistro ang tulunghaan sa Securities and Exchange Commission (SEC) sa [[ika-12 sa Pebrero]], [[1964]].<ref name="ics">[http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm Iligan City Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421122823/http://www.cdsea.org/old/city%20websites/iligan%20city/schools.htm |date=2008-04-21 }}, City Development Strategies in Philippines.</ref> Ang Iligan Capitol College gitukod ang Lyceum Foundation of Iligan, nga mahino siya nga igsuong kolehiyo tapad sa Parokya sa Corpus Christi sa Tubod, Dakbayan sa Iligan. Ang [[St. Michael's College, Dakbayan sa Iligan]] mao ang labing karaan nga tunghaan sa Lanao, gitukod isip sentro sa katekismo sa tuig 1914 ni Fr. Felix Cordova, S.J. Gitukod nga ligdong sa tuig 1915 isip Escuela de San Miguel alang sa kadunggan sa ilang patron, San Miguel Arkanghel.<ref name="ics"/> Ang mga kolehiyo nagbatid sa Medisina ug Pag-alagad sa Kahimsog mao ang [[Iligan Medical Center College]] ug Mindanao Sanitarium and Hospital College. Ang Saint Peter's College usa ka laing tulunghaan nga nagbatid sa inhinyera, pagkwenta, ug mga kurso sa pagdumala sa patigayon. Ang Lyceum of Iligan Foundation nagbatid sa kurso sa inhinyera ug panakayan. Modawat pud sila mga kurso sa Pagdumaka sa Hotel ug Restaurant, Pag-alima, Pagdulama sa Patigayon, ug ubang pang Pag-alagad sa Kahimsog. Uban sa suma total nga 181 ka tulunghaan (106 ang publiko; 75 ang pribado; 17 ang [[madrasah]]), uban na ang tulunghaan pangteknikal ug bokasyonal, ang Dakbyan sa Iligan adunay grado sa pagliterato nga 94.71%, usa sa labing taas nga grado sa tibuok Pilipinas. == Turismo == Ang Dakbayan sa Iligan gitawag nila ug Dakbayan sa mga Busay nga Halangdon (''City of Majestic Waterfalls'') tungod daghan ang mga busay sulod sa dakbayan. Adunay bana-banaon 20 ka busay sulod sa dakbayan. Ang labing ilado nga busay, ug ilhanan sa dakbayan, mao ang [[Busay sa Maria Cristina]]. Mao pud ang gigikan sa dagitab sa tibuok dakbayan, pinaagi sa Agus VI Hydroelectric Plant. Ang [[Busay sa Tinago]], makaagi pinaagi sa 300 kay lakang nga hagdanan, didto sa Barangay Buru-un. Ang ubang bantugan nga mga busay mao ang Busay sa Mimbalut, [[Busay sa Abaga]], ug [[Busay sa Dodiongan]]. Ang uban nga busay dili makasulod ug mga sakyanan, mao ang mga turista kinahanglan mobaktas gikan sa pipila ka takna hangtud sa duha ka adlaw (sa [[Busay sa Limunsudan]]). Ang dakbayan usab ilado sa [[Mga Tubod sa Timoga]]. Ilado na ang kining tubod nga bugnaw sama sa yelo, klaro, ug walay klorina, nag-agas kanunay padulong sa mga langoyanan sa tagsa-tagsa nga mga lulinghayawan. Adunay lima ka lulinghayawan nga nahimutang sa nasudnong karsada sa Baranggay Buru-un. == Mga Bantugan nga Iliganon == * [[Gloria Macapagal-Arroyo]] - Presidente sa Philippines 2001-2010, Senador 1992-1998, Bise President 1998-2001, ekonomista (anak ni kanhi Presidente [[Diosdado Macapagal]]) * Dra. Evangeline Macaraeg - former First Lady 1961-1965 (wife of former President [[Diosdado Macapagal]]) * Helario Honoredez - miyembro sa First Philippine [[Mount Everest]] Climbing Team sa tuig 2006 * Gene Orejana - TV host and producer sa ABS-CBN News Channel * Atty. Wilfredo R. Bacareza, Jr. - Presidente ug CEO, PNOC Development & Management Corp. * [[Tomas Cabili]] - Kongresista (''Assemblyman'') sa mga dekada 1930s-40s, kanhi manggugubat panggerilya sa [[Ikaduhang Gubat Kalibotanon]], Sekretaryo sa Nasudnong Pagpanalipod sa tuig 1945, Senador sa 1946-1957 (namatay kabuan ni [[Ramon Magsaysay]] sa paghagsa sa eroplano sa Marso 1957) * Ric-Ric Marata - kanhi manunula sa [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]] player * Romulo "Bong" Marata - igsuon ni Ric-Ric Marata ug sama sa iyang igsuon, siya usab kanhi manunula [[Philippine Basketball Association]] ug [[Metropolitan Basketball Association]]. * [[Cyrus Baguio]] - manunula sa [[Philippine Basketball Association]] == Mga medya == === Mga AM estasyon === * Audiovisual Communicators, Inc. DXLG 630 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIC 711 * Intercontinental Broadcasting Corporation DXWG 855 * University of Mindanao Broadcasting DXMI 1026 * Free Air Broadcasting Network, Inc. DXRJ 1476 === Mga FM estasyon === * Rajah Broadcasting Network DXQJ 88.7 * RGMA Network, Inc. DXND 90.1 * DXRA-RMC Broadcasting Corporation DXDZ 92.9 * Baycomms Broadcasting Corporation DXZD (Mga Dating DXDY) 95.1 * Nation Broadcasting Corporation DXRI 98.3 * Pacific Broadcasting System, Inc. DXFE 99.3 * Digital Broadcasting Corporation DXDB 100.1 * Radio Mindanao Network, Inc. DXIX 102.3 * University of Mindanao Broadcasting Network, Inc. DXIL 103.1 * Newsounds Broadcasting Network DXIV 104.1 * Philippine Broadcasting Service DXDX 105.5 * Manila Broadcasting Company DXYZ 107.1 == Mga gikutlo == {{reflist}} == Mga panid sa gawas == * {{en icon}} [http://www.iligan.gov.ph/ Iligan City Government Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821183633/http://www.iligan.gov.ph/ |date=2008-08-21 }} * {{en icon}} [http://www.iliganguide.com/ Iligan City Online Travel Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080112234905/http://www.iliganguide.com/ |date=2008-01-12 }} * {{en icon}} [http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{Lanao del Norte}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{DEFAULTSORT:Iligan}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Lanao del Norte]] [[Kategoriya:Mga dakbayan sa Mindanao]] 2qxtgeahazxsjh6gars87yv6libhhfq Dakbayan sa Sorsogon 0 53119 37017648 35029439 2026-04-10T08:21:11Z Zekeseven 141470 update content 37017648 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_sorsogon_sorsogon.png|right|thumb|Mapa sa Sorsogon nga nagpakita kon asa nahimutang ang Dakbayan sa Sorsogon]] Ang ''' Dakbayan sa Sorsogon ''' primera klaseng dakbayan nahimutangan sa probensya sa [[Sorsogon]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 276.11 kilometros quadrado ug nahimutang unang distrito. Sumala sa census niadtong 2024, dunay 187,670 ka tawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 4700. Mao kini ang ulohang dakbayan sa lalawigan sa Sorsogon. Nahimo kini sa paghiusa sa mga lungsod sa Bacon ug Sorsogon sa tuig [[2000]]. Sumala sa sensus sa tuig [[2000]], kini may populasyon nga 134,678 ka tawo sa 26,047 ka bubong. ==Klima== Ang klima [[tropikal nga kasalupan]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:22}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hunyo, sa {{formatnum:24}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:20}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:4354}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Disyembre, sa {{formatnum:654}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Mayo, sa {{formatnum:100}} milimetro.<ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> {| |- |{{climate chart | City of Sorsogon | 19| 21| 531 | 20| 22| 354 | 21| 24| 354 | 21| 25| 221 | 22| 24| 100 | 22| 27| 323 | 21| 23| 452 | 22| 23| 232 | 22| 23| 334 | 21| 24| 373 | 19| 23| 427 | 19| 23| 654 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> }} |} ==Mga barangay== Ang Dakbayan sa Sorsogon nabahin ngadto sa 64 ka [[barangay]]. 36 ka barangay ang lakip sa unang lungsod sa Sorsogon: <table border=0><tr> <td valign=top> * Abuyog * Almendras-Cogon (Pob.) * Balogo * Barayong * Basud * Bibincahan * Bitan-o/Dalipay (Pob.) * Bucalbucalan * Buenavista * Buhatan * Bulabog * Burabod (Pob.) </td><td valign=top> * Cabid-An * Cambulaga * Capuy * Gimaloto * Guinlajon * Macabog * Marinas * Pamurayan * Pangpang * Panlayaan * Peñafrancia * Piot (Pob.) </td><td valign=top> * Polvorista (Pob.) * Rizal * Salog (Pob.) * Salvacion * Sampaloc (Pob.) * San Isidro * San Juan (Roro) * Sirangan (Pob.) * Sulucan (Pob.) * Talisay (Pob.) * Ticol * Tugos </td></tr></table> Naay 28 ka barangay nga lakip sa unang lungsod sa Bacon: <table border=0><tr> <td valign=top> * Balete * Balogo * Bato * Bon-Ot * Bogña * Buenavista * Cabarbuhan * Caricaran * Del Rosario * Gatbo * Jamislagan * Maricrum * Osiao * Poblacion </td><td valign=top> * Rawis * Salvacion * San Isidro * San Juan * San Pascual * San Ramon * San Roque * San Vicente * Santa Cruz * Santa Lucia * Santo Domingo * Santo Niño * Sawanga * Sugod </td></tr></table> ==Mga sumpay sa gawas== *[http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} *[http://www.census.gov.ph/census2000/index.html 2000 Philippines Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130095048/http://www.census.gov.ph/census2000/index.html |date=2010-01-30 }} {{saha-Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Sorsogon}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Sorsogon]] c1c7wrfkl8r62434s8gorc382jdktsn Baguio 0 53628 37017646 34909628 2026-04-10T08:21:02Z Eeaaj55 141504 Population update 37017646 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_benguet_baguio.png|270px|right]] Ang ''' Baguio ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Benguet]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 57.51 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay '''371,374''' katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 2600. == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{ Benguet }} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Benguet]] tefvdtevjvei3fyxnjyxe5m4ratot3n Tagaytay 0 54234 37017590 34902661 2026-04-10T08:07:05Z Zekeseven 141470 update information 37017590 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_cavite_tagaytay.png|270px|right]] Ang ''' Tagaytay ''' ikaduhang klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Cavite]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 65.00 kilometros quadrado ug nahimutang ikapito nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 87,811 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 4120. ==Mga sumpay sa gawas== * [http://www.tagaytay.gov.ph/ Opisyal nga sityo] * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} == Mga reperensya == {{reflist}} {{Plantilya:Cavite}} {{saha-Pilipinas}} {{Kabite}} {{DEFAULTSORT:Tagaytay}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Kabite]] {{paghimo ni bot|Lsjbot|Pilipinas|date=2015-11}} {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Tagaytay City | native_name = Lungsod ng Tagaytay | other_name = Tagaytay | category = Lalawigan | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Calabarzon (rehiyon sa Pilipinas)|Calabarzon]] | state_type = Rehiyon | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 52906 | population_date = 2013-12-08 | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 14.10594 | long_d = 120.93372 | elevation = 639 | population_note = <ref name = "gn1684552"/> | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1684552 }} <!--A.ADM2-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pilipinas|Lalawigan]] ang '''Tagaytay City''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1684552"/> Nahimutang ni sa rehiyon sa <!--ADM1-->[[Calabarzon (rehiyon sa Pilipinas)|Calabarzon]], sa sentro nga bahin sa nasod, {{formatnum:60}} km sa habagatan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:52906}} ka molupyo.<ref name = "gn1684552"/> {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Tagaytay City sa Pilipinas. | label = Tagaytay City|position=right|background=white|lat=14.10594|long=120.93372}} Hapit nalukop sa [[lasang]] ang palibot sa Tagaytay City.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:356}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Tagaytay City nga hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang [[klima nga savanna]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:24}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Abril, sa {{formatnum:26}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:20}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:3094}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:696}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Abril, sa {{formatnum:25}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Tagaytay City | 19| 22| 36 | 20| 26| 79 | 21| 28| 72 | 24| 29| 25 | 23| 27| 166 | 22| 26| 357 | 23| 24| 564 | 23| 25| 696 | 20| 22| 603 | 23| 27| 298 | 22| 25| 88 | 22| 24| 110 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1684552">[{{Geonameslink|gnid=1684552|name=tagaytay%20city}} Tagaytay City] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2013-12-08; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> 9dpekide7d0l6pze413x7u6phmcnx5v Legazpi 0 58258 37017507 33558430 2026-04-10T07:35:13Z ~2026-22035-84 141483 Gi update ang census sa papulasyon sa maong lungsod 37017507 wikitext text/x-wiki [[File:Legazpi City Montage.jpg|thumb|right]] [[Payl:Ph_locator_albay_legazpi.png|thumb|Mapa sa [[Albay]] nga nagpakita sa nahimutangan sa Dakbayan sa Legazpi.]] Ang '''Legazpi''' maoy kapital sa [[Lalawigan (Pilipinas)|lalawigan]] sa [[Albay]] sa [[Pilipinas]]. Ang Legazpi ikatulo nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Albay]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 153.70 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay '''210,616''' katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 4500. == Mga barangay == Nahahati ang Dakbayan sa Legazpi sang 70 na [[barangay]]. <table border=0><tr> <td valign=top> * Arimbay * Bagacay * Bagong Abre * Banquerohan * EM's Barrio * Maoyod Pob. * Tula-tula * Ilawod West * Ilawod * Ilawod East * Kawit-East Washington Drive * Rizal Sreet., Ilawod * Cabagñan * EM's Barrio South * Cabagñan West * Binanuahan West * Binanuahan East * Imperial Court Subd </td><td valign=top> * Cabagñan East * Lapu-lapu * Dinagaan * Victory Village South * Victory Village North * Sabang * EM's Barrio East * Kapantawan * Pigcale * Centro-Baybay * PNR-Peñaranda St.-Iraya * Oro Site-Magallanes St. * Tinago * Bitano * Bonot * Sagpon Pob. * Sagmin Pob. * Bañadero Pob. </td><td valign=top> * Baño * Bagumbayan * Pinaric * Bariis * Bigaa * Bogtong * Bogña * Buenavista * Buyuan * Cagbacong * Cruzada * Dap-dap * Dita * Estanza * Gogon * Homapon * Imalnod </td><td valign=top> * Mabinit * Mariawa * Maslog * Padang * Pawa * Puro * Rawis * San Francisco * San Joaquin * San Roque * Tamaoyan * Taysan * Matanag * Cabugao * Rizal Street * Buraguis * Lamba </td></tr></table> {{Albay}} {{saha-Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Legazpi}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Albay]] re2l6mkox0cudijiaarq7r3n8wim7ud Trece Martires 0 59564 37017597 33653264 2026-04-10T08:08:49Z Zekeseven 141470 update information 37017597 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_cavite_trece_martires.png|270px|right]] Ang ''' Trece Martires ''' ikaupat nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Cavite]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 39.10 kilometros quadrado ug nahimutang ikaunom nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 227,892 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 4109. == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Kabite}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{pilipinas-saha}} {{DEFAULTSORT:Trece Martires}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Kabite]] 7pj9kj48wgkez6sr3i1y4dfi2vc2ffg Bacoor 0 60993 37017571 34905136 2026-04-10T08:00:43Z Eeaaj55 141504 Population update 2024 37017571 wikitext text/x-wiki : Ang [[:tl:Lungsod ng Bacoor|Tinagalog nga bersiyon]] ning maong panid mahimo mong mahubad ngadto sa Binisayang Sinugboanon. {{Infobox settlement |official_name = City of Bacoor |other_name = |native_name_1 = ''Dakbayan sa Bakoor'' |native_name_1_lang = ceb |native_name_2 = |native_name_2_lang = |nickname = |settlement_type = |motto = |image_skyline = Bacoor Cavite.JPG |imagesize = 250px |image_caption = Dakbayan sa Bakoor |image_flag = |flag_size = |image_seal = |seal_size = |image_shield = |shield_size = |city_logo = |citylogo_size = |image_map = Ph_locator_cavite bacoor.png |mapsize = |map_caption = Mapa sa [[Cavite]] gipakita asa nahimutang ang dakbayan sa Bakoor. |image_map1 = |mapsize1 = |map_caption1 = |pushpin_map = |subdivision_type1 = Rehiyon |subdivision_name1 = [[CALABARZON]] (Rehiyon IV) |subdivision_type2 = Lalawigan |subdivision_name2 = [[Cavite]] |subdivision_type3 = Distrito |subdivision_name3 = 2nd District |subdivision_type4 = Mga [[Baranggay]] |subdivision_name4 = 73 |subdivision_type5 = |subdivision_name5 = |government_type = |leader_title = Mayor |leader_name = [[Strike B. Revilla]] |leader_title1 =Vice Mayor |leader_name1 =Karen S. Evaristo |leader_title2 = |leader_name2 = |established_title = |established_date = |established_title2 = Itinatag |established_date2 = [[Septiyembre 28]], [[1671]] |established_title3 = Gitukad sa dakbayan ini |established_date3 = [[Hunyo 23]], [[2012]] |area_magnitude = |unit_pref = <!--Enter: Imperial, if Imperial (metric) is desired--> |area_footnotes = |area_total_km2 = 52.400 |area_land_km2 = |area_water_km2 = |area_total_sq_mi = |area_land_sq_mi = |area_water_sq_mi = |area_water_percent = |area_urban_km2 = |area_urban_sq_mi = |area_metro_km2 = |area_metro_sq_mi = |population_as_of = 2024 Census |population_footnotes = |population_note = |population_total = 661,381 |population_density_km2 = auto |population_density_sq_mi = 14,300+ |population_metro = |population_density_metro_km2 = |population_density_metro_sq_mi = |population_urban = |population_density_urban_km2 = |population_density_urban_sq_mi = |timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = |utc_offset_DST = |latd=14 |latm=10 |lats= |latNS=N |longd=121 |longm=17 |longs= |longEW=E |elevation_footnotes = <!--for references: use <ref> </ref> tags--> |elevation_m = |elevation_ft = |postal_code_type = Kodigo sa Postal |postal_code = 4102 |area_code = 46 |blank_name = |blank_info = |blank1_name = [[:en:Municipalities of the Philippines#Income classification|Income class]] |blank1_info = urban |website = [http://www.bacoor.gov.ph www.bacoor.gov.ph] |footnotes = }} <!-- Infobox ends --> Ang '''Bakoor''' maoy [[dakbayan]] sa [[Lalawigan (Pilipinas)|lalawigan]] sa [[Cavite]] sa [[Pilipinas]]. == Mga barangay == Ang Bakoor nabahin ngadto sa 73 ka [[baranggay]]. '''Bacoor West''' * Alima * Aniban 1 * Aniban 2 * Aniban 3 * Aniban 4 * Aniban 5 * Banalo * Camposanto * Daang Bukid * Digman * Dulong Bayan * Kaingin * Habay 1 * Habay 2 * Ligas 1 * Ligas 2 * Ligas 3 * Mabolo 1 * Mabolo 2 * Mabolo 3 * Maliksi 1 * Maliksi 2 * Maliksi 3 * Niog 1 * Niog 2 * Niog 3 * Panapaan 1 * Panapaan 2 * Panapaan 3 * Panapaan 4 * Panapaan 5 * Panapaan 6 * Panapaan 7 * Panapaan 8 * Poblacion (Tabing Dagat) * Real 1 * Real 2 * Salinas 1 * Salinas 2 * Salinas 3 * Salinas 4 * San Nicolas 1 * San Nicolas 2 * San Nicolas 3 * Sineguelasan * Talaba 1 * Talaba 2 * Talaba 3 * Talaba 4 * Talaba 5 * Talaba 6 * Talaba 7 * Zapote 1 * Zapote 2 * Zapote 3 * Zapote 4 * Zapote 5 (Longos) '''Bacoor East''' * Bayanan * Mambog 1 * Mambog 2 * Mambog 3 * Mambog 4 * Mambog 5 * Molino 1 * Molino 2 * Molino 3 * Molino 4 * Molino 5 * Molino 6 * Molino 7 * Queens Row Central * Queens Row East * Queens Row West {{saha-Pilipinas}} {{Kabite}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Cavite]] {{paghimo ni bot|Lsjbot|Pilipinas|date=2015-12}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Bacoor (pagklaro)]].'' {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Bacoor | native_name = | other_name = | category = Munisipyo | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Calabarzon (rehiyon sa Pilipinas)|Calabarzon]] | state_type = Rehiyon | region = [[Province of Cavite]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 357132 | population_date = 2012-06-05 | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 14.41854 | long_d = 120.97184 | elevation = 24 | population_note = <ref name = "gn1729525"/> | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1729525 }} <!--A.ADM3-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pilipinas|Munisipyo]] ang '''Bacoor''' sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1729525"/> Nahimutang ni sa lalawigan sa <!--ADM2-->[[Province of Cavite]] ug rehiyon sa <!--ADM1-->[[Calabarzon (rehiyon sa Pilipinas)|Calabarzon]], sa amihanan-kasadpang bahin sa nasod, {{formatnum:21}} km sa habagatan sa [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]] ang ulohan sa nasod. Adunay <!--pop-->{{formatnum:357132}} ka molupyo.<ref name = "gn1729525"/> Mga lungsod sa Bacoor: * [[Bakoor]] {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Bacoor sa Pilipinas. | label = Bacoor|position=right|background=white|lat=14.41854|long=120.97184}} Hapit nalukop sa [[kabalayan]] ang palibot sa Bacoor.<ref name = "nasalandcover"/> Dunay mga {{formatnum:10000}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Bacoor may kaayo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang klima [[habagat]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:25}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Abril, sa {{formatnum:28}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:23}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:3315}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:518}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Abril, sa {{formatnum:28}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Bacoor | 20| 26| 128 | 21| 29| 173 | 22| 32| 139 | 25| 30| 28 | 22| 29| 171 | 23| 29| 254 | 22| 26| 516 | 23| 27| 518 | 22| 25| 476 | 23| 28| 351 | 21| 27| 287 | 21| 28| 275 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1729525">[{{Geonameslink|gnid=1729525|name=bacoor}} Bacoor] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-06-05; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> aq7zlp11cypias7zarbzjcbdei85snn Oryba 0 960524 37017436 35435078 2026-04-10T01:08:45Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after colon 37017436 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Oryba'' | status = | image = Oryba kadeni MHNT CUT 2010 0 126 Bolivia male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Oryba''' | species = | binomial = Oryba | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Oryba'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Oryba'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Oryba&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Oryba achemenides]]'' | 2=''[[Oryba kadeni]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54963875|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Oryba]] 8en0uod187grr5atiyy5bgdfvg46zfb 37017477 37017436 2026-04-10T02:37:23Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017477 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Oryba'' | status = | image = Oryba kadeni MHNT CUT 2010 0 126 Bolivia male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Oryba''' | species = | binomial = Oryba | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Oryba'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Oryba'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Oryba&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Oryba achemenides]]'' | 2=''[[Oryba kadeni]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54963875 |access-date=11 November 2019}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Oryba]] jt3iudma1kvp74s2qgqi64abhpd3g8r Oryba achemenides 0 960525 37017447 35435079 2026-04-10T01:40:58Z BrunoBoehmler 62783 duplicate image removed 37017447 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Oryba achemenides'' | status = | image = Oryba achemenides MHNT CUT 2010 0 346 Piste Risque tout - PK 4 French Guiana, male.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Oryba]] | species = '''Oryba achemenides''' | binomial = Oryba achemenides | binomial_authority = [[Cramer (awtor)|Cramer]], 1779 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Oryba achemenides'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Cramer (awtor)|Cramer]] ni adtong 1779. Ang ''Oryba achemenides'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oryba]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636687|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Oryba]] ppepiw6my6fi9wwr5sfv1ob7mms4ptb 37017478 37017447 2026-04-10T02:37:26Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017478 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Oryba achemenides'' | status = | image = Oryba achemenides MHNT CUT 2010 0 346 Piste Risque tout - PK 4 French Guiana, male.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Oryba]] | species = '''Oryba achemenides''' | binomial = Oryba achemenides | binomial_authority = [[Cramer (awtor)|Cramer]], 1779 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Oryba achemenides'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Cramer (awtor)|Cramer]] ni adtong 1779. Ang ''Oryba achemenides'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oryba]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636687 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Oryba]] 4iy6e2fggwmkc7bt1kce1bh4dcja7v9 Pachysphinx 0 960608 37017440 35435092 2026-04-10T01:10:41Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after colon 37017440 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachysphinx'' | status = | image = Pachysphinx modesta MHNT CUT 2010 0 119 Wakefield, Quebec Canada male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Pachysphinx''' | species = | binomial = Pachysphinx | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Pachysphinx'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Pachysphinx'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Pachysphinx&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Pachysphinx imperator]]'' | 2=''[[Pachysphinx modesta]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54966152|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachysphinx]] fzgn1c5gshfkni2z1dopbn28eu8u3br 37017493 37017440 2026-04-10T02:38:19Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017493 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachysphinx'' | status = | image = Pachysphinx modesta MHNT CUT 2010 0 119 Wakefield, Quebec Canada male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Pachysphinx''' | species = | binomial = Pachysphinx | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Pachysphinx'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Pachysphinx'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Pachysphinx&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Pachysphinx imperator]]'' | 2=''[[Pachysphinx modesta]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54966152 |access-date=11 November 2019}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachysphinx]] gnrllbm7662i5d2yff1w4tjzib4utn1 Pachysphinx imperator 0 960609 37017494 35435093 2026-04-10T02:38:22Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017494 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachysphinx imperator'' | status = | image = Pachysphinx occidentalis sjh.JPG | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachysphinx]] | species = '''Pachysphinx imperator''' | binomial = Pachysphinx imperator | binomial_authority = [[John Kern Strecker|Strecker]], 1878 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachysphinx imperator'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[John Kern Strecker]] ni adtong 1878. Ang ''Pachysphinx imperator'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachysphinx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> == Matang nga nahiubos == Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:<ref name = "COL"/> * ''P. i. peninsularis'' * ''P. i. regalis'' <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636510 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachysphinx]] ahr0ykt5k2aohw4qdgt6qwrr0lwff1h Odontosida 0 960634 37017432 35435068 2026-04-10T01:06:24Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after colon 37017432 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Odontosida'' | status = | image = Odontosida magnificum 1894.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Odontosida''' | species = | binomial = Odontosida | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Odontosida'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Odontosida'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Odontosida&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Odontosida magnificum]]'' | 2=''[[Odontosida pusillus]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54958393|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Odontosida]] kzt3acdpydns4tx34ebke770vjy0181 37017466 37017432 2026-04-10T02:36:42Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017466 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Odontosida'' | status = | image = Odontosida magnificum 1894.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Odontosida''' | species = | binomial = Odontosida | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Odontosida'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Odontosida'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Odontosida&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Odontosida magnificum]]'' | 2=''[[Odontosida pusillus]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54958393 |access-date=11 November 2019}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Odontosida]] r7zyo0jsddy76asrom7tnr40alq3xho Odontosida magnificum 0 960635 37017467 35435069 2026-04-10T02:36:45Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017467 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Odontosida magnificum'' | status = | image = Odontosida magnificum 1894.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Odontosida]] | species = '''Odontosida magnificum''' | binomial = Odontosida magnificum | binomial_authority = [[Rothschild (awtor)|Rothschild]], 1894 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Odontosida magnificum'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Rothschild (awtor)|Rothschild]] ni adtong 1894. Ang ''Odontosida magnificum'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Odontosida]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636276 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Odontosida]] fkvdygo1mtvwbyuewg1azeqr2b53zrq Nyceryx 0 960649 37017431 35435050 2026-04-10T01:04:31Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after colon 37017431 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx'' | status = | image = Nyceryx stuarti MHNT CUT 2010 0 198 Guyane française route de l'Est N2 Pk 77 male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Nyceryx''' | species = | binomial = Nyceryx | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Nyceryx'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Nyceryx'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Nyceryx&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Nyceryx alophus]]'' | 2=''[[Nyceryx clarki]]'' | 3=''[[Nyceryx coffaeae]]'' | 4=''[[Nyceryx continua]]'' | 5=''[[Nyceryx draudti]]'' | 6=''[[Nyceryx ericea]]'' | 7=''[[Nyceryx eximia]]'' | 8=''[[Nyceryx hyposticta]]'' | 9=''[[Nyceryx lunaris]]'' | 10=''[[Nyceryx magna]]'' | 11=''[[Nyceryx maxwelli]]'' | 12=''[[Nyceryx mulleri]]'' | 13=''[[Nyceryx nephus]]'' | 14=''[[Nyceryx nictitans]]'' | 15=''[[Nyceryx riscus]]'' | 16=''[[Nyceryx stuarti]]'' | 17=''[[Nyceryx tacita]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54956802|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] djq9gaai2yqjwb0rij5858qdb49qecb 37017448 37017431 2026-04-10T02:35:28Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017448 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx'' | status = | image = Nyceryx stuarti MHNT CUT 2010 0 198 Guyane française route de l'Est N2 Pk 77 male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Nyceryx''' | species = | binomial = Nyceryx | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Nyceryx'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Nyceryx'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Nyceryx&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Nyceryx alophus]]'' | 2=''[[Nyceryx clarki]]'' | 3=''[[Nyceryx coffaeae]]'' | 4=''[[Nyceryx continua]]'' | 5=''[[Nyceryx draudti]]'' | 6=''[[Nyceryx ericea]]'' | 7=''[[Nyceryx eximia]]'' | 8=''[[Nyceryx hyposticta]]'' | 9=''[[Nyceryx lunaris]]'' | 10=''[[Nyceryx magna]]'' | 11=''[[Nyceryx maxwelli]]'' | 12=''[[Nyceryx mulleri]]'' | 13=''[[Nyceryx nephus]]'' | 14=''[[Nyceryx nictitans]]'' | 15=''[[Nyceryx riscus]]'' | 16=''[[Nyceryx stuarti]]'' | 17=''[[Nyceryx tacita]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54956802 |access-date=11 November 2019}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 8gonutvroyn98zvqmopana6fez7qkw4 Nyceryx alophus 0 960650 37017449 35435051 2026-04-10T02:35:34Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017449 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx alophus'' | status = | image = Nyceryx alophus MHNT CUT 2010 131 Cochoeiras de Macacu, Rio de Janeiro, male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx alophus''' | binomial = Nyceryx alophus | binomial_authority = [[Rothschild (awtor)|Rothschild]] & [[Jordan (awtor)|Jordan]], 1903 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Nyceryx alophus MHNT CUT 2010 131 Cochoeiras de Macacu, Rio de Janeiro, male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = ''Nyceryx tristis'' <small>Jörgensen, 1934</small> }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx alophus'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Rothschild (awtor)|Rothschild]] ug [[Jordan (awtor)|Jordan]] ni adtong 1903. Ang ''Nyceryx alophus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita ''N. a. ixion''.<ref name="COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636670 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 5dwiwma7u4shu2hbij4c13ozu1rxuf7 Orecta 0 960658 37017435 35435074 2026-04-10T01:08:13Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after colon 37017435 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Orecta'' | status = | image = Orecta lycidas lycidas BMNHE813883 female up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Orecta''' | species = | binomial = Orecta | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Orecta'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Orecta'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Orecta&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Orecta acuminata]]'' | 2=''[[Orecta fruhstorferi]]'' | 3=''[[Orecta lycidas]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54962434|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Orecta]] o29okr47dy6zy5vj9brzcqwirewmu6e 37017473 37017435 2026-04-10T02:37:09Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017473 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Orecta'' | status = | image = Orecta lycidas lycidas BMNHE813883 female up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Orecta''' | species = | binomial = Orecta | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Orecta'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Orecta'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Orecta&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Orecta acuminata]]'' | 2=''[[Orecta fruhstorferi]]'' | 3=''[[Orecta lycidas]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54962434 |access-date=11 November 2019}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Orecta]] 8rxw08ik0cha3uga4pv0yf2nlzm5v4q Orecta acuminata 0 960659 37017474 35435075 2026-04-10T02:37:13Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017474 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Orecta acuminata'' | status = | image = Orecta acuminata CMNH002 male up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Orecta]] | species = '''Orecta acuminata''' | binomial = Orecta acuminata | binomial_authority = [[Clark (awtor)|Clark]], 1923 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Orecta acuminata'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Clark (awtor)|Clark]] ni adtong 1923. Ang ''Orecta acuminata'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Orecta]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636507 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Orecta]] ahotfpwls3dbsbebnmj5hlo9y7jcbx8 Panogena 0 960813 37017441 35435095 2026-04-10T01:11:05Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after colon 37017441 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Panogena'' | status = | image = Panogena lingens lingens BMNHE274173 female up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Panogena''' | species = | binomial = Panogena | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Panogena'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Panogena'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Panogena&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Panogena jasmini]]'' | 2=''[[Panogena lingens]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54967937|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Panogena]] dihqu7t6cwd24c1c2sxltc8wvhhsrgk 37017496 37017441 2026-04-10T02:38:30Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017496 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Panogena'' | status = | image = Panogena lingens lingens BMNHE274173 female up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Panogena''' | species = | binomial = Panogena | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Panogena'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Panogena'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Panogena&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Panogena jasmini]]'' | 2=''[[Panogena lingens]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54967937 |access-date=11 November 2019}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Panogena]] rxj5c1zrj1g7inlizgbnvtju7r9mmyi Panogena jasmini 0 960814 37017497 35435096 2026-04-10T02:38:33Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017497 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Panogena jasmini'' | status = | image = Panogena jasmini jasmini BMNHE274171 female up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Panogena]] | species = '''Panogena jasmini''' | binomial = Panogena jasmini | binomial_authority = [[Jean Baptiste Boisduval|Boisduval]], 1875 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Panogena jasmini'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Jean Baptiste Boisduval]] ni adtong 1875. Ang ''Panogena jasmini'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Panogena]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita ''P. j. meridionalis''.<ref name="COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636232 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Panogena]] divgkx7jc8ki1rqsrsf6nfljj5yzw8m Pachygonidia 0 960928 37017437 35435081 2026-04-10T01:09:11Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after colon 37017437 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia'' | status = | image = Pachygonidia caliginosa MHNT CUT 2010 0 152 Coralie PK 3 Guyane female dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Pachygonidia''' | species = | binomial = Pachygonidia | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Pachygonidia'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Pachygonidia'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Pachygonidia&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Pachygonidia caliginosa]]'' | 2=''[[Pachygonidia drucei]]'' | 3=''[[Pachygonidia hopfferi]]'' | 4=''[[Pachygonidia martini]]'' | 5=''[[Pachygonidia ribbei]]'' | 6=''[[Pachygonidia subhamata]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54965849|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] 44mcai96frmv9jjwsxyuvecb64i55zi 37017480 37017437 2026-04-10T02:37:33Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017480 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia'' | status = | image = Pachygonidia caliginosa MHNT CUT 2010 0 152 Coralie PK 3 Guyane female dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Pachygonidia''' | species = | binomial = Pachygonidia | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Pachygonidia'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Pachygonidia'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Pachygonidia&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Pachygonidia caliginosa]]'' | 2=''[[Pachygonidia drucei]]'' | 3=''[[Pachygonidia hopfferi]]'' | 4=''[[Pachygonidia martini]]'' | 5=''[[Pachygonidia ribbei]]'' | 6=''[[Pachygonidia subhamata]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54965849 |access-date=11 November 2019}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] 8hnozqt840wqxcjkorycrsl3p49643g Pachylia 0 960930 37017438 35435088 2026-04-10T01:09:40Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after colon 37017438 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachylia'' | status = | image = Pachylia ficus MHNT dos.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Pachylia''' | species = | binomial = Pachylia | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Pachylia'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Pachylia'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Pachylia&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Pachylia darceta]]'' | 2=''[[Pachylia ficus]]'' | 3=''[[Pachylia syces]]'' }} }} <gallery mode=packed heights=180> Pachylia darceta MHNT CUT 2010 0 340 French Guiana, female.jpg|''Pachylia darceta'' Pachylia ficus MHNT.jpg|''Pachylia ficus'' Pachylia syces MHNT CUT 2010 0 519 Rio Bamba Equateur - male.jpg|''Pachylia syces'' </gallery> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54965878|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachylia]] 1cud7xfdsidtm0pjgzmywns8xyiwau1 37017487 37017438 2026-04-10T02:37:57Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017487 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachylia'' | status = | image = Pachylia ficus MHNT dos.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Pachylia''' | species = | binomial = Pachylia | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Pachylia'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Pachylia'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Pachylia&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Pachylia darceta]]'' | 2=''[[Pachylia ficus]]'' | 3=''[[Pachylia syces]]'' }} }} <gallery mode=packed heights=180> Pachylia darceta MHNT CUT 2010 0 340 French Guiana, female.jpg|''Pachylia darceta'' Pachylia ficus MHNT.jpg|''Pachylia ficus'' Pachylia syces MHNT CUT 2010 0 519 Rio Bamba Equateur - male.jpg|''Pachylia syces'' </gallery> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54965878 |access-date=11 November 2019}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachylia]] 2avi4srinp9dreyrrhll03ckv96es5d Pachylia darceta 0 960931 37017444 27156951 2026-04-10T01:23:07Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after punctuation mark 37017444 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2013-07}} {{Taxobox | name = ''Pachylia darceta'' | status = | image = Hawkmoth (Pachylia darceta) (38502342936).jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachylia]] | species = '''Pachylia darceta''' | binomial = Pachylia darceta | binomial_authority = [[Druce (awtor)|Druce]] 1881 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} <!-- infobox here --> Espesye sa [[alibangbang]] ang '''''Pachylia darceta'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Druce (awtor)|Druce]] ni adtong 1881. Ang ''Pachylia darceta'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachylia]]'' sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/pachylia+darceta/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> <ref name = "source">''LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index''. Beccaloni G.W., Scoble M.J., Robinson G.S. & Pitkin B., 2005-06-15</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Pachylia darceta}} == Galeriya sa hulagway == <gallery mode=packed heights=180> Pachylia darceta MHNT CUT 2010 0 340 Gasayaco Amazonie (Oriente) Ecuador male dorsal.jpg|''Pachylia darceta'' ♂ Pachylia darceta MHNT CUT 2010 0 340 Gasayaco Amazonie (Oriente) Ecuador male ventral.jpg|''Pachylia darceta'' ♂ △ </gallery> [[Kategoriya:Alibangbang]] [[Kategoriya:Pachylia]] qjeuxdjqy178fyho5ahc198krijkjvf 37017488 37017444 2026-04-10T02:38:02Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017488 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2013-07}} {{Taxobox | name = ''Pachylia darceta'' | status = | image = Hawkmoth (Pachylia darceta) (38502342936).jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachylia]] | species = '''Pachylia darceta''' | binomial = Pachylia darceta | binomial_authority = [[Druce (awtor)|Druce]] 1881 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Espesye sa [[alibangbang]] ang '''''Pachylia darceta'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Druce (awtor)|Druce]] ni adtong 1881. Ang ''Pachylia darceta'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachylia]]'' sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/pachylia+darceta/match/1 |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist |author=Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.) |date=2011 |publisher=Species 2000: Reading, UK |access-date=24 September 2012}}</ref> <ref name = "source">''LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index''. Beccaloni G.W., Scoble M.J., Robinson G.S. & Pitkin B., 2005-06-15</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Pachylia darceta}} == Galeriya sa hulagway == <gallery mode=packed heights=180> Pachylia darceta MHNT CUT 2010 0 340 Gasayaco Amazonie (Oriente) Ecuador male dorsal.jpg|''Pachylia darceta'' ♂ Pachylia darceta MHNT CUT 2010 0 340 Gasayaco Amazonie (Oriente) Ecuador male ventral.jpg|''Pachylia darceta'' ♂ △ </gallery> [[Kategoriya:Alibangbang]] [[Kategoriya:Pachylia]] be7nhsks0uohq2cpxyczocg2pdxv9v6 Pachylioides 0 960933 37017439 17905828 2026-04-10T01:10:05Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after punctuation mark 37017439 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2013-07}} {{Taxobox | name = ''Pachylioides'' | status = | image = Pachylioides resumens MHNT.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Pachylioides''' | species = | binomial = Pachylioides | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} <!-- infobox here --> [[Henero]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Pachylioides'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Pachylioides'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Mao ni ang iyang [[kladogram]] matod sa [[Catalogue of Life]]:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Pachylioides&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Pachylioides inconspicua]]'' | 2=''[[Pachylioides resumens]]'' | 3=''[[Pachylioides tristis]]'' | 4=''[[Pachylioides versuta]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/pachylioides/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Pachylioides}} [[Kategoriya:Alibangbang]] [[Kategoriya:Pachylioides]] 6e8mpf83s5eq5r1ueap7csxc4aek1kl 37017491 37017439 2026-04-10T02:38:12Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017491 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2013-07}} {{Taxobox | name = ''Pachylioides'' | status = | image = Pachylioides resumens MHNT.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Pachylioides''' | species = | binomial = Pachylioides | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Henero]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Pachylioides'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Pachylioides'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Mao ni ang iyang [[kladogram]] matod sa [[Catalogue of Life]]:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Pachylioides&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Pachylioides inconspicua]]'' | 2=''[[Pachylioides resumens]]'' | 3=''[[Pachylioides tristis]]'' | 4=''[[Pachylioides versuta]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/pachylioides/match/1 |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist |author=Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.) |date=2011 |publisher=Species 2000: Reading, UK |access-date=24 September 2012}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Pachylioides}} [[Kategoriya:Alibangbang]] [[Kategoriya:Pachylioides]] 4tankh2pj8ct8j0j2ye11uexh7o2diu Pachylioides resumens 0 960934 37017492 35435091 2026-04-10T02:38:15Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017492 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachylioides resumens'' | status = | image = Pachylioides resumens (Sphingidae) (16421945659).jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachylioides]] | species = '''Pachylioides resumens''' | binomial = Pachylioides resumens | binomial_authority = [[Walker (awtor)|Walker]], 1856 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachylioides resumens'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Walker (awtor)|Walker]] ni adtong 1856. Ang ''Pachylioides resumens'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachylioides]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636698 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> <gallery> File:Pachylioides resumens MHNT ventre.jpg File:Pachylioides resumens MHNT.jpg File:Pachylioides resumens sjh.JPG </gallery> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachylioides]] cmjawbo23rachwpqxuy2eksmlbrzr0s Oligographa 0 961008 37017433 35435071 2026-04-10T01:06:49Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after colon 37017433 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Oligographa'' | status = | image = Oligographa juniperi.JPG | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Oligographa''' | species = | binomial = Oligographa | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Oligographa'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Oligographa'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Oligographa&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Oligographa juniperi]]'' | 2=''[[Oligographa mosambiquensis]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54959354|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Oligographa]] 0fmr8pudrx3vatjl7ae9hj8e8rgeybb 37017469 37017433 2026-04-10T02:36:52Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017469 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Oligographa'' | status = | image = Oligographa juniperi.JPG | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = '''Oligographa''' | species = | binomial = Oligographa | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Oligographa'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Oligographa'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao:<ref name = "COL"/> {{Clade | label1 = '''''Oligographa&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Oligographa juniperi]]'' | 2=''[[Oligographa mosambiquensis]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54959354 |access-date=11 November 2019}}</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Oligographa]] h0z0mr7cfbvi1kplln5fb0rlqdk4i19 Oligographa juniperi 0 961009 37017470 35435072 2026-04-10T02:36:55Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017470 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Oligographa juniperi'' | status = | image = Oligographa juniperi.JPG | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Oligographa]] | species = '''Oligographa juniperi''' | binomial = Oligographa juniperi | binomial_authority = [[Jean Baptiste Boisduval|Boisduval]], 1847 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Oligographa juniperi'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Jean Baptiste Boisduval]] ni adtong 1847. Ang ''Oligographa juniperi'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oligographa]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636230 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Oligographa]] 4ugglu2tmmbt76m2jmnaxnopg3f7zru Opistoclanis hawkeri 0 961045 37017434 18221296 2026-04-10T01:07:46Z BrunoBoehmler 62783 <ref> after punctuation mark 37017434 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2013-07}} {{Taxobox | name = ''Opistoclanis hawkeri'' | status = | image = Opistoclanis hawkeri MHNT CUT 2010 0 175 Wuang Nuea Lampang Thailande male.jpg | image_caption = ''Opistoclanis hawkeri'' ♂ | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Opistoclanis]] | species = '''Opistoclanis hawkeri''' | binomial = Opistoclanis hawkeri | binomial_authority = [[James John Joicey|Joicey]] & [[Talbot (awtor)|Talbot]] 1921 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} <!-- infobox here --> Espesye sa [[alibangbang]] ang '''''Opistoclanis hawkeri'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[James John Joicey]] ug [[Talbot (awtor)|Talbot]] ni adtong 1921. Ang ''Opistoclanis hawkeri'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Opistoclanis]]'' sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Paghulagway == <gallery mode="packed"> Opistoclanis hawkeri MHNT CUT 2010 0 190 Ban Keum Laos female dorsal.jpg|''Opistoclanis hawkeri'' ♀ Opistoclanis hawkeri MHNT CUT 2010 0 190 Ban Keum Laos female ventral.jpg|''Opistoclanis hawkeri'' ♀ △ </gallery> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/opistoclanis+hawkeri/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> <ref name = "source">''LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index''. Beccaloni G.W., Scoble M.J., Robinson G.S. & Pitkin B., 2005-06-15</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{wikispecies|Opistoclanis hawkeri|''Opistoclanis hawkeri''}} [[Kategoriya:Alibangbang]] [[Kategoriya:Opistoclanis]] mggtj81ac1zefeqqzcfa351cpqukjwh 37017472 37017434 2026-04-10T02:37:04Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017472 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2013-07}} {{Taxobox | name = ''Opistoclanis hawkeri'' | status = | image = Opistoclanis hawkeri MHNT CUT 2010 0 175 Wuang Nuea Lampang Thailande male.jpg | image_caption = ''Opistoclanis hawkeri'' ♂ | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Opistoclanis]] | species = '''Opistoclanis hawkeri''' | binomial = Opistoclanis hawkeri | binomial_authority = [[James John Joicey|Joicey]] & [[Talbot (awtor)|Talbot]] 1921 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Espesye sa [[alibangbang]] ang '''''Opistoclanis hawkeri'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[James John Joicey]] ug [[Talbot (awtor)|Talbot]] ni adtong 1921. Ang ''Opistoclanis hawkeri'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Opistoclanis]]'' sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Pagka karon wala pay siak nga nalista ubos niini niya.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Paghulagway == <gallery mode="packed"> Opistoclanis hawkeri MHNT CUT 2010 0 190 Ban Keum Laos female dorsal.jpg|''Opistoclanis hawkeri'' ♀ Opistoclanis hawkeri MHNT CUT 2010 0 190 Ban Keum Laos female ventral.jpg|''Opistoclanis hawkeri'' ♀ △ </gallery> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/opistoclanis+hawkeri/match/1 |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist |author=Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.) |date=2011 |publisher=Species 2000: Reading, UK |access-date=24 September 2012}}</ref> <ref name = "source">''LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index''. Beccaloni G.W., Scoble M.J., Robinson G.S. & Pitkin B., 2005-06-15</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{wikispecies|Opistoclanis hawkeri|''Opistoclanis hawkeri''}} [[Kategoriya:Alibangbang]] [[Kategoriya:Opistoclanis]] rkuc3sb36qek3ddw5bq38lm12o5ar3i Coccyx 0 976413 37017383 17798058 2026-04-09T14:17:05Z Plagodis 27888 /* Galeriya sa hulagway */ 37017383 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2013-07}} {{Taxobox | name = ''Coccyx'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Tortricidae]] | genus = '''Coccyx''' | species = | binomial = Coccyx | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Tortricoidea]] | synonyms = }} <!-- infobox here --> [[Henero]] sa [[mga alibangbang]] ang '''''Coccyx'''''<ref name = "COL"/>. Ang ''Coccyx'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Tortricidae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> Mao ni ang iyang [[kladogram]] matod sa [[Catalogue of Life]]<ref name = "COL"/>: {{Clade | label1 = '''''Coccyx&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Coccyx kollarana]]'' | 2=''[[Coccyx strobilana]]'' | 3=''[[Coccyx strobilella]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2011/search/all/key/coccyx/match/1|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2011 Annual Checklist.|author= Bisby F.A., Roskov Y.R., Orrell T.M., Nicolson D., Paglinawan L.E., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., Baillargeon G., Ouvrard D. (red.)|year= 2011|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 24 september 2012}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan == {{commonscat|Coccyx}} [[Kategoriya:Alibangbang]] [[Kategoriya:Coccyx]] arhniwu8tsc6lt7zpfdmtrfxyl3083j Sagada 0 2346252 37017655 35084099 2026-04-10T08:22:36Z Eeaaj55 141504 Population update 2024 37017655 wikitext text/x-wiki [[ File:Ph locator mountain province sagada.png|right|270px]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Sagada, Mountain Province | 1990 = 10353 | 1995 = 10354 | 2000 = 10575 | 2007 = 10930 | 2010 = 11244 | 2015 = 11127 | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang ''' Sagada ''' ikalima nga klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa [[Mountain Province]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 83.32 kilometros quadrado ug nahimutang sanag-inusara nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay '''11,300''' kata wo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 2619. {{ Mountain Province }} [[Category: Mga lungsod ug dakbayan sa Mountain Province ]] 66f0vjb1fq6lu2em7s08obqtd2xp3hg Culion 0 2346320 37017669 37013362 2026-04-10T09:03:15Z LuzViMindaLife 125498 37017669 wikitext text/x-wiki [[ File:Ph locator palawan culion.png|right|270px]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Culion, Palawan | 1990 = | 1995 = 13024 | 2000 = 14302 | 2007 = 17194 | 2010 = 19543 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang ''' Culion ''' ikatulo nga klaseng municipalidad nahimutang sa probensya sa [[Palawan]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 499.59 kilometros quadrado ug nahimutang saunang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 23,985 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 5315.<ref>https://mimaropa.emb.gov.ph/wp-content/uploads/2023/09/3.-Culion-PDS-.docx.pdf</ref> {{ Palawan }} [[Kategoriya: Mga lungsod ug dakbayan sa Palawan ]] 914m5p2w1klvygpwrteoht3fiq0m8ur Manila 0 2355708 37017534 34396267 2026-04-10T07:48:04Z ~2026-22035-84 141483 Gi update ang census sa papulasyon sa maong lungsod 37017534 wikitext text/x-wiki {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Dakbayan sa Manila | native_name = Maynila | other_name = Manila | category = Ulohang dakbayan | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[National Capital Region]] | state_type = Rehiyon | region = [[City of Manila (lalawigan sa Pilipinas)|City of Manila]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 13 | lat_d = 14.6042 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 120.9822 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_note = | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = 10444527 | population_metro_date = 2015-06-03 | population_metro_note = <ref name = "gn1701668"/> | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = City of Manila | other_name2 = Lungsod ng Maynila | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1701668 }} [[File:Ph_locator_ncr_manila.png|270px|right]] [[Payl:Big_Manila.jpg|thumb|Talan-awon sa dakbayan sa Manila gikan sa [[Luok sa Manila]]]] Ang '''Manila''' ([[Tinagalog]]: ''Maynila'') mao ang [[ulohang dakbayan]] sa [[Pilipinas]]. Ang mga residente sa dakbayan ug sa tibuok areyang metropolitano gitawag nga '''Manilenyo''' ([[Kinatsila]]: ''manileño'', ''manilense'') kun '''Maynilenyo'''. Ang Manila primera klaseng dakbayan nahimutang sa [[Metro Manila]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 38.55 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ika-unom nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay '''14,001,751''' katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 1000 (CPO). Patag yuta palibot sa Dakbayan sa Manila. Sa kasadpan, dagat ang pinakaduol sa Dakbayan sa Manila.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini {{formatnum:295}} ka metros ibabaw, {{formatnum:20.0}} km sa sidlakan sa Dakbayan sa Manila.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang dapit palibot sa Dakbayan sa Manila may kaayo hilabihan kalumulupyoan, uban sa {{formatnum:10000}} ka mga tawo kada kilometro kwadrado.<ref name = "nasapop"/>. Dakbayan sa Manila mao ang pinakadako nga lungsod sa maong dapit. Sa rehiyon palibot sa Dakbayan sa Manila, nabigasyon talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn1701668"/>}} {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Mga dapit nga gitawag Dakbayan sa Manila sa Pilipinas. | label = Dakbayan sa Manila|position=left|background=white|lat=14.6042|long=120.9822}} Ang mga tanom sa palibot sa Dakbayan sa Manila kay hapit tanan [[dakbayanon]].<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima kay [[habagat]]. Ang temperatura promedyo {{formatnum:25}} [[°C]]. Ang labing mainit nga bulan mao Marso, sa {{formatnum:28}}&nbsp;[[°C]], ug ang labing bugnaw nga bulan mao Disyembre, sa {{formatnum:23}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang pag-ulan promedyo {{formatnum:3483}} ka milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Agosto, sa {{formatnum:617}} ka milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Abril, sa {{formatnum:22}} ka milimetro sa ulan.<ref name = "nasarain"/> {| border="1" {{climate chart | Dakbayan sa Manila | 21| 27| 121 | 21| 30| 203 | 24| 31| 146 | 25| 31| 22 | 24| 28| 170 | 24| 29| 266 | 21| 27| 520 | 22| 29| 617 | 22| 28| 531 | 22| 27| 374 | 22| 28| 256 | 20| 26| 257 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1701668">[{{Geonameslink|gnid=1701668|name=manila}} Manila] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2015-06-03; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> == Tan-awa usab == * [[Manila]], ang metropolitanong areya sa Dakbayan sa Manila {{Metro Manila}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{saha-Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Manila}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Metro Manila]] [[Kategoriya:Dakbayan sa Manila| ]] si4estzd1gus5w7g9y9vjg1hocn891h 37017548 37017534 2026-04-10T07:52:12Z ~2026-22094-67 141493 The info of the population is outdated 37017548 wikitext text/x-wiki {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Dakbayan sa Manila | native_name = Maynila | other_name = Manila | category = Ulohang dakbayan | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[National Capital Region]] | state_type = Rehiyon | region = [[City of Manila (lalawigan sa Pilipinas)|City of Manila]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 13 | lat_d = 14.6042 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 120.9822 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_note = | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = 10444527 | population_metro_date = 2015-06-03 | population_metro_note = <ref name = "gn1701668"/> | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = City of Manila | other_name2 = Lungsod ng Maynila | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1701668 }} [[File:Ph_locator_ncr_manila.png|270px|right]] [[Payl:Big_Manila.jpg|thumb|Talan-awon sa dakbayan sa Manila gikan sa [[Luok sa Manila]]]] Ang '''Manila''' ([[Tinagalog]]: ''Maynila'') mao ang [[ulohang dakbayan]] sa [[Pilipinas]]. Ang mga residente sa dakbayan ug sa tibuok areyang metropolitano gitawag nga '''Manilenyo''' ([[Kinatsila]]: ''manileño'', ''manilense'') kun '''Maynilenyo'''. Ang Manila primera klaseng dakbayan nahimutang sa [[Metro Manila]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 38.55 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ika-unom nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2025, dunay '''14.8 milyon''' katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 1000 (CPO). Patag yuta palibot sa Dakbayan sa Manila. Sa kasadpan, dagat ang pinakaduol sa Dakbayan sa Manila.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini {{formatnum:295}} ka metros ibabaw, {{formatnum:20.0}} km sa sidlakan sa Dakbayan sa Manila.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang dapit palibot sa Dakbayan sa Manila may kaayo hilabihan kalumulupyoan, uban sa {{formatnum:10000}} ka mga tawo kada kilometro kwadrado.<ref name = "nasapop"/>. Dakbayan sa Manila mao ang pinakadako nga lungsod sa maong dapit. Sa rehiyon palibot sa Dakbayan sa Manila, nabigasyon talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn1701668"/>}} {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Mga dapit nga gitawag Dakbayan sa Manila sa Pilipinas. | label = Dakbayan sa Manila|position=left|background=white|lat=14.6042|long=120.9822}} Ang mga tanom sa palibot sa Dakbayan sa Manila kay hapit tanan [[dakbayanon]].<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima kay [[habagat]]. Ang temperatura promedyo {{formatnum:25}} [[°C]]. Ang labing mainit nga bulan mao Marso, sa {{formatnum:28}}&nbsp;[[°C]], ug ang labing bugnaw nga bulan mao Disyembre, sa {{formatnum:23}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang pag-ulan promedyo {{formatnum:3483}} ka milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Agosto, sa {{formatnum:617}} ka milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Abril, sa {{formatnum:22}} ka milimetro sa ulan.<ref name = "nasarain"/> {| border="1" {{climate chart | Dakbayan sa Manila | 21| 27| 121 | 21| 30| 203 | 24| 31| 146 | 25| 31| 22 | 24| 28| 170 | 24| 29| 266 | 21| 27| 520 | 22| 29| 617 | 22| 28| 531 | 22| 27| 374 | 22| 28| 256 | 20| 26| 257 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1701668">[{{Geonameslink|gnid=1701668|name=manila}} Manila] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2015-06-03; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> == Tan-awa usab == * [[Manila]], ang metropolitanong areya sa Dakbayan sa Manila {{Metro Manila}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{saha-Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Manila}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Metro Manila]] [[Kategoriya:Dakbayan sa Manila| ]] e31nd1q8mihb8pbe9pf3ucv2be80vlj 37017656 37017548 2026-04-10T08:22:37Z Goobsdoodle 141481 The population 37017656 wikitext text/x-wiki {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Dakbayan sa Manila | native_name = Maynila | other_name = Manila | category = Ulohang dakbayan | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[National Capital Region]] | state_type = Rehiyon | region = [[City of Manila (lalawigan sa Pilipinas)|City of Manila]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 13 | lat_d = 14.6042 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 120.9822 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_note = | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = 10444527 | population_metro_date = 2015-06-03 | population_metro_note = <ref name = "gn1701668"/> | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name1 = City of Manila | other_name2 = Lungsod ng Maynila | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1701668 }} [[File:Ph_locator_ncr_manila.png|270px|right]] [[Payl:Big_Manila.jpg|thumb|Talan-awon sa dakbayan sa Manila gikan sa [[Luok sa Manila]]]] Ang '''Manila''' ([[Tinagalog]]: ''Maynila'') mao ang [[ulohang dakbayan]] sa [[Pilipinas]]. Ang mga residente sa dakbayan ug sa tibuok areyang metropolitano gitawag nga '''Manilenyo''' ([[Kinatsila]]: ''manileño'', ''manilense'') kun '''Maynilenyo'''. Ang Manila primera klaseng dakbayan nahimutang sa [[Metro Manila]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 38.55 kilometros quadrado ug nahimutang una ngadto sa ika-unom nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2025, dunay '''15.5 milyon''' katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 1000 (CPO). Patag yuta palibot sa Dakbayan sa Manila. Sa kasadpan, dagat ang pinakaduol sa Dakbayan sa Manila.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini {{formatnum:295}} ka metros ibabaw, {{formatnum:20.0}} km sa sidlakan sa Dakbayan sa Manila.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang dapit palibot sa Dakbayan sa Manila may kaayo hilabihan kalumulupyoan, uban sa {{formatnum:10000}} ka mga tawo kada kilometro kwadrado.<ref name = "nasapop"/>. Dakbayan sa Manila mao ang pinakadako nga lungsod sa maong dapit. Sa rehiyon palibot sa Dakbayan sa Manila, nabigasyon talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn1701668"/>}} {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Mga dapit nga gitawag Dakbayan sa Manila sa Pilipinas. | label = Dakbayan sa Manila|position=left|background=white|lat=14.6042|long=120.9822}} Ang mga tanom sa palibot sa Dakbayan sa Manila kay hapit tanan [[dakbayanon]].<ref name = "nasalandcover"/> Ang klima kay [[habagat]]. Ang temperatura promedyo {{formatnum:25}} [[°C]]. Ang labing mainit nga bulan mao Marso, sa {{formatnum:28}}&nbsp;[[°C]], ug ang labing bugnaw nga bulan mao Disyembre, sa {{formatnum:23}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang pag-ulan promedyo {{formatnum:3483}} ka milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Agosto, sa {{formatnum:617}} ka milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Abril, sa {{formatnum:22}} ka milimetro sa ulan.<ref name = "nasarain"/> {| border="1" {{climate chart | Dakbayan sa Manila | 21| 27| 121 | 21| 30| 203 | 24| 31| 146 | 25| 31| 22 | 24| 28| 170 | 24| 29| 266 | 21| 27| 520 | 22| 29| 617 | 22| 28| 531 | 22| 27| 374 | 22| 28| 256 | 20| 26| 257 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1701668">[{{Geonameslink|gnid=1701668|name=manila}} Manila] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2015-06-03; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> </references> == Tan-awa usab == * [[Manila]], ang metropolitanong areya sa Dakbayan sa Manila {{Metro Manila}} {{Urbanisadong dakbayan}} {{saha-Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Manila}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Metro Manila]] [[Kategoriya:Dakbayan sa Manila| ]] r72t648demhqlvqe22v4atynps9aq19 San Carlos, Pangasinan 0 2356024 37017667 35028804 2026-04-10T08:31:06Z Zekeseven 141470 update content 37017667 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_pangasinan_san_carlos.png|270px|right]] Ang ''' San Carlos, Pangasinan ''' ikatulo nga klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Pangasinan]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 169.03 kilometros quadrado ug nahimutang ikatulo nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 208,330 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 2420. == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{ Pangasinan }} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Pangasinan]] 7b3u1xa88tgyct7avl7ndkiq5m55nd8 San Jose del Monte 0 2356304 37017668 35028830 2026-04-10T08:37:07Z Zekeseven 141470 update 37017668 wikitext text/x-wiki [[File:Ph_locator_bulacan_san_jose_del_monte.png|270px|right]] Ang ''' San Jose del Monte ''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Bulacan]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 105.53 kilometros quadrado ug nahimutang nga nag-inusara nga distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2024, dunay 685,688 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 3023. == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{ Bulacan }} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Bulacan]] n2ulh4ctas87devwqqm0ioz84y5zvo3 Davao Occidental 0 2360089 37017589 35029464 2026-04-10T08:06:52Z Bermelle M Boyonas 141480 Population 37017589 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Davao Occidental | settlement_type = Lalawigan | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | image_flag = | flag_size = | image_seal = | seal_size = | image_shield = | shield_alt = | nickname = | motto = | image_map = Davao Occidental in Philippines.svg | map_alt = | map_caption = Mapa sa Pilipinas uban sa Davao Occidental nagpasiugda | latd = 06 | latm = 05 | latNS = N | longd = 125 | longm = 40 | longEW = E | coordinates_region = PH | coordinates_display = inline,title | coordinates_footnotes = | subdivision_type = Bansa | subdivision_name = {{flag|Philippines}} | subdivision_type1 = Rehiyon | subdivision_name1 = [[Rehiyon sa Davao]] (Rehiyon XI) | established_title = Tukoron | established_date = 2013 | seat_type = Kapital | seat = [[Malita, Davao Occidental|Malita]] | leader_party = | government_type = Probensya sa Pilipinas | leader_title = Gobernador | leader_name = | leader_title1 = Bise Gobernador | leader_name1 = | area_total_km2 = 2163.45 | area_rank = | area_note = | population_total = 293780 | population_as_of = 2010 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_density_rank = | population_note = | elevation_m = | demographics_type1 = Divisions | demographics1_footnotes = <!-- for references: use <ref> tags --> | demographics1_title2 = Dakbayan | demographics1_info2 = 0 | demographics1_title3 = Lungsod | demographics1_info3 = 5 | demographics1_title4 = Barangay | demographics1_info4 = 105 | demographics1_title5 = Distrito | demographics1_info5 = Nga nag-inusara nga distrito | blank_name_sec1 = Sinultihan | blank_info_sec1 = Sinugboanon, Tagalog, English | timezone = Oras | utc_offset = +8 | postal_code_type = Kodigo Postal | postal_code = | iso_code = | website = | footnotes = }} Ang ''' Davao Occidental ''' unang klaseng probensya nahimutang sa rehiyon sa [[Rehiyon sa Davao|Davao]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 2,163.45 kilometros quadrado. Sumala sa census ni acting 2024, dunay 356,518 katawo. Ang gitudlo nga kodigo telepono mao ang 82. Ang ulohan mao ang [[Malita, Davao Occidental|Malita]]. === Politikal === ==== Mga lungsod ==== * [[Don Marcelino, Davao Occidental|Don Marcelino]] * [[Jose Abad Santos, Davao Occidental|Jose Abad Santos]] * '''[[Malita, Davao Occidental|Malita]]''' * [[Santa Maria, Davao Occidental|Santa Maria]] * [[Sarangani, Davao Occidental|Sarangani]] == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{Mindanao lateral}} [[Kategoriya: Davao Occidental]] 8yc41eabc8h5fqcfaauow7qx52malj5 Bystraja (suba sa Belarus) 0 3113209 37017670 34204005 2026-04-10T11:17:32Z Red Winged Duck 17076 Red Winged Duck moved page [[Bystraya (suba sa Belarus)]] to [[Bystraja (suba sa Belarus)]] 34204005 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Belarus|date=2017-04}} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Bystraya]].'' {{geobox | 1 = River <!-- *** Header *** --> | name = Bystraya | native_name = Быстрая | other_name = | category = Suba | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Belarus}} | country_flag = | state = | region = | district = | municipality = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | city = | landmark = <!-- *** Tributaries *** --> | tributary_left = | tributary_right = <!-- *** Source and mouth *** --> | source = | source_location = | source_region = | source_country = | source_elevation = | source_lat_d = | source_lat_m = | source_lat_s = | source_lat_NS = | source_long_d = | source_long_m = | source_long_s = | source_long_EW = | source1 = | source1_location = | source1_region = | source1_country = | source1_elevation = | source1_lat_d = | source1_lat_m = | source1_lat_s = | source1_lat_NS = | source1_long_d = | source1_long_m = | source1_long_s = | source1_long_EW = | source_confluence = | source_confluence_location = | source_confluence_region = | source_confluence_country = | source_confluence_elevation = | source_confluence_lat_d = | source_confluence_lat_m = | source_confluence_lat_s = | source_confluence_lat_NS = | source_confluence_long_d = | source_confluence_long_m = | source_confluence_long_s = | source_confluence_long_EW = | mouth = | mouth_location = | mouth_region = | mouth_country = | mouth_elevation = | mouth_lat_d = | mouth_lat_m = | mouth_lat_s = | mouth_lat_NS = | mouth_long_d = | mouth_long_m = | mouth_long_s = | mouth_long_EW = <!-- *** Size *** --> | length = | width = | depth = | volume = | watershed = | watershed_decimals = <!-- *** Flow *** --> | discharge = | discharge_max = | discharge_min = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 54.1316 | long_d = 31.0705 | elevation = 154 | timezone_label = Europe/Minsk | utc_offset = +3 | timezone = [[Further-eastern European Time|FET]] | geonames = 629436 }} <!--H.STM-->[[Suba]] ang '''Bystraya''' ([[Pinulongang Byeloruso]]: '''Быстрая''') sa [[Belarus]].<ref name = "gn629436"/> Nahimutang ni sa sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:230}} km sa sidlakan sa [[Minsk (ulohang dakbayan sa Belarus)|Minsk]] ang ulohan sa nasod. Ang Bystraya mao ang bahin sa [[tubig-saluran]] sa [[Dnieper]]. {{Location map|Belarus |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Bystraya sa Belarus. | label = Bystraya|position=left|background=white|lat=54.1316|long=31.0705}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn629436">[{{Geonameslink|gnid=629436|name=bystraya}} Bystraya] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2014-03-06; database download sa 2015-05-11</ref> </references> [[Kategoriya:Dnieper tubig-saluran]] [[Kategoriya:Mga suba sa Belarus]] npwlqprvg9hw7jzb1r4vf8s7by9tut0 Busl’ 0 3113250 37017511 6221341 2026-04-10T07:38:10Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Busĺ]] 37017511 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Busĺ]] 8kx8irjze9ngpddm35xim5mvf3bfuer Бусль 0 3113251 37017517 6221342 2026-04-10T07:39:00Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Busĺ]] 37017517 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Busĺ]] 8kx8irjze9ngpddm35xim5mvf3bfuer Бусяж 0 3114569 37017518 6222666 2026-04-10T07:39:10Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Busiaž]] 37017518 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Busiaž]] gk3wrc0io3ce9en4z834qo01f48jlvd Булянка 0 3114571 37017515 6222668 2026-04-10T07:38:50Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Bulianka]] 37017515 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bulianka]] q2p9evwjdpfi61jao2hwmvgu2stsqjd Озеро Бутач 0 3115451 37017519 6223550 2026-04-10T07:39:20Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Butač]] 37017519 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Butač]] 4veebiz5hzh7p5esl2j2t193o120gdl Lieli 0 4064264 37017404 31354088 2026-04-09T23:02:53Z SpinnerLaserzthe2nd 77137 ([[c:GR|GR]]) [[File:Pic Lieli.png]] → [[File:CHE Lieli COA.svg]] 37017404 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Nasod nga Swiss|date=2016-03}} {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Lieli | native_name = Lieli LU | other_name = | category = Lungsod | etymology = | official_name = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = CHE Lieli COA.svg | symbol_type = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Nasod nga Swiss}} | country_flag = | state = [[Kanton Luzern]] | state_type = Kanton | region = [[Hochdorf District]] | region_type = Distrito | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | part = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 644 | lat_d = 47.20767 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 8.29708 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_note = | highest_elevation = | highest_elevation_note = | lowest = | lowest_note = | lowest_elevation = | lowest_elevation_note = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = | area_land = | area_land_decimals = | area_water = | area_water_decimals = | area_urban = | area_urban_decimals = | area_metro = | area_metro_decimals = | area_municipal = | area_municipal_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 203 | population_date = 2014-03-29 | population_note = <ref name = "gn2659894"/> | population_urban = | population_urban_date = | population_urban_note = | population_metro = | population_metro_date = | population_metro_note = | population_municipal = | population_municipal_date = | population_municipal_note = | population_density = | population_density_note = | population_urban_density = | population_urban_density_note = | population_metro_density = | population_metro_density_note = | population_municipal_density = | population_municipal_density_note = <!-- *** People *** --> | population1 = | population1_type = | population2 = | population2_type = | population3 = | population3_type = <!-- *** History and politics *** --> | established = | established_type = | date = | date_type = | government = | government_location = | government_region = | government_state = | mayor = | mayor_party = | leader = | leader_type = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Central European Time|CET]] | utc_offset = +1 | timezone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]] | utc_offset_DST = +2 | postal_code = | postal_code_type = | area_code = | area_code_type = | code = | code_type = | code1 = | code1_type = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = | free1 = | free1_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | timezone_label = Europe/Zurich | map2 = Karte Gemeinde Lieli 2006.png }} <!--P.PPL-->[[Lungsod]] ang '''Lieli''' ([[Inaleman]]: '''Lieli LU''') sa [[Nasod nga Swiss]].<ref name = "gn2659894"/> Nahimutang ni sa distrito sa <!--ADM2-->[[Hochdorf District]] ug kanton sa <!--ADM1-->[[Kanton Luzern]], sa sentro nga bahin sa nasod, {{formatnum:70}} km sa sidlakan sa [[Bern (ulohang dakbayan)|Bern]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:644}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Lieli<ref name = "gn2659894"/>, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:203}} ka molupyo.<ref name = "gn2659894"/> Ang yuta palibot sa Lieli kasagaran kabungtoran, apan sa habagatan nga kini mao ang patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:773}} ka metro ug {{formatnum:1.0 }} km sa amihanan-sidlakan sa Lieli.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Dunay mga {{formatnum:185}} ka tawo kada kilometro kwadrado sa palibot sa Lieli medyo hilabihan populasyon.<ref name = "nasapop"/> Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Luzern (kapital sa kanton)|Luzern]], {{formatnum:17.5}} km sa habagatan sa Lieli. Hapit nalukop sa [[kaumahan]] ang palibot sa Lieli.<ref name = "nasalandcover"/> Sa rehiyon palibot sa Lieli, mga lanaw talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn2659894"/>}} Ang kasarangang giiniton {{formatnum:8}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:20}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Disyembre, sa {{formatnum:-5}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:1854}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Nobiyembre, sa {{formatnum:202}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Marso, sa {{formatnum:76}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Lieli | -5| -1| 144 | -7| 2| 127 | -1| 10| 76 | 4| 16| 158 | 8| 20| 172 | 13| 24| 160 | 15| 25| 198 | 14| 24| 170 | 10| 20| 134 | 6| 13| 156 | -1| 4| 202 | -7| -3| 157 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|Switzerland |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Lieli sa Nasod nga Swiss. | label = Lieli|position=right|background=white|lat=47.20767|long=8.29708}} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2659894">[{{Geonameslink|gnid=2659894|name=lieli}} Lieli] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2014-03-29; database download sa 2016-01-03</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasapop">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=SEDAC_POP|title= NASA Earth Observations: Population Density|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/SEDAC}}</ref> <ref name = "nasalandcover">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=MCD12C1_T1|title= NASA Earth Observations: Land Cover Classification|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/MODIS}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga lungsod sa Kanton Luzern]] htvwyprouha1nbanhzx65hb52bn6urx Maybelle River (suba sa Saskatchewan) 0 4495312 37017513 37016974 2026-04-10T07:38:30Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Maybelle River]] 37017513 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Maybelle River]] [[Kategoriya:Mga suba sa Saskatchewan]] qpf3mf8txe7cjzfoewbosbr1t3i771t Kadhdhoo Airport 0 5633192 37017409 32004132 2026-04-09T23:42:43Z Adtonko 115435 altitude wrong 37017409 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Maldibs|date=2016-10}} {{geobox | 1 = Building <!-- *** Header *** --> | name = Kadhdhoo Airport | native_name = | category = Tugpahanan | official_name = | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Maldibs}} | country_flag = | state = [[Laamu Atholhu]] | region = | district = | municipality = <!-- *** Location *** --> | location = | elevation = 1.2 | lat_d = 1.85917 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 73.5219 | long_m = | long_s = | long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | height = | depth = | volume = | area = <!-- *** Properties *** --> | author = | style = | material = <!-- *** Historiy and administration *** --> | established = | date = | owner = | management = <!-- *** Access *** --> | public = | visitation = | visitation_date = | access = <!-- *** Heritage *** --> | whs_name = | whs_year = | whs_number = | whs_region = | whs_criteria = | iucn_category = <!-- *** Free *** --> | free = KDO | free_type = [[IATA]] | map = {{Location map Maldibs|reliefkarta_om_den_finns}} | map_caption = Posisyon sa Maldibs | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | other_name = | other_name1 = Kadhdhoo Domestic Airport | state_type = Administratibo nga pulong kagaangan | timezone_label = Indian/Maldives | utc_offset = +5 | timezone = [[Pakistan Standard Time|PKT]] | free1 = VRMK | free1_type = [[ICAO]] | map_locator = Maldibs }} <!--S.AIRP-->[[Tugpahanan]] ang '''Kadhdhoo Airport''' sa [[Maldibs]].<ref name = "gn7668642"/> Nahimutang ni sa administratibo nga pulong kagaangan sa <!--ADM1-->[[Laamu Atholhu]], sa habagatang bahin sa nasod, {{formatnum:260}} km sa habagatan sa [[Male (ulohang dakbayan)|Male]] ang ulohan sa nasod. {{formatnum:9}} metros ibabaw sa dagat kahaboga ang nahimutangan sa Kadhdhoo Airport.<ref name = "gn7668642"/> Ang Kadhdhoo Airport nahimutang sa pulo sa [[Gan-Mukurimagu]].{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang yuta palibot sa Kadhdhoo Airport daghan kaayong patag.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinahabogang dapit sa palibot dunay gihabogon nga {{formatnum:18}} ka metro ug {{formatnum:2.2 }} km sa amihanan sa Kadhdhoo Airport.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinadul-ang mas dakong lungsod mao ang [[Fonadhoo (kapital sa administratibo nga pulong kagaangan)|Fonadhoo]], {{formatnum:3.7}} km sa habagatan-kasadpan sa Kadhdhoo Airport. Sa rehiyon palibot sa Kadhdhoo Airport, kapuloan talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn7668642"/>}} Ang klima [[habagat]]. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:25}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Abril, sa {{formatnum:27}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:26}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:2587}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Disyembre, sa {{formatnum:417}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Enero, sa {{formatnum:23}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn7668642">[{{Geonameslink|gnid=7668642|name=kadhdhoo%20airport}} Kadhdhoo Airport] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2011-07-16; database download sa 2015-07-07</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> [[Kategoriya:Mga tugpahanan sa Laamu Atholhu]] o49bq8upkd0mbbykastsmftagkizbc1 Batteru Island 0 6393999 37017499 26492186 2026-04-10T03:00:56Z ~2026-21988-43 141467 Edited page to make it concise. 37017499 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Nugini sa Papua|date=2016-12}}<!--T.ISL--> [[Pulo]] ang '''Batteru Island''' sa [[Nugini sa Papua]].<ref name = "gn2099775"/> Nahimutang ni sa lalawigan sa <!--ADM1-->[[Morobe Province]], sa sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:230}} km sa amihanan sa [[Port Moresby]] ang ulohan sa nasod. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:21}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Enero, sa {{formatnum:26}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Hunyo, sa {{formatnum:17}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:4965}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:573}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Pebrero, sa {{formatnum:240}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Batteru Island | 26| 26| 419 | 21| 25| 240 | 19| 23| 307 | 18| 25| 339 | 19| 24| 402 | 14| 20| 512 | 16| 23| 573 | 17| 24| 571 | 14| 23| 462 | 20| 24| 521 | 18| 23| 289 | 19| 24| 330 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|Papua New Guinea |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Batteru Island sa Nugini sa Papua. | label = Batteru Island|position=right|background=white|lat=-7.35057|long=147.21737}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2099775">[{{Geonameslink|gnid=2099775|name=batteru%20island}} Batteru Island] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2011-07-09; database download sa 2015-06-22</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> [[Kategoriya:Kapuloan sa Morobe Province]] nqnzkgtk10sxgmzsjcri2pce6ancmy4 37017500 37017499 2026-04-10T03:01:44Z ~2026-21988-43 141467 Shortened it 37017500 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Nugini sa Papua|date=2016-12}}<!--T.ISL--> [[Pulo]] ang '''Batteru Island''' sa {| |- |{{climate chart | Batteru Island | 26| 26| 419 | 21| 25| 240 | 19| 23| 307 | 18| 25| 339 | 19| 24| 402 | 14| 20| 512 | 16| 23| 573 | 17| 24| 571 | 14| 23| 462 | 20| 24| 521 | 18| 23| 289 | 19| 24| 330 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|Papua New Guinea |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Batteru Island sa Nugini sa Papua. | label = Batteru Island|position=right|background=white|lat=-7.35057|long=147.21737}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2099775">[{{Geonameslink|gnid=2099775|name=batteru%20island}} Batteru Island] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2011-07-09; database download sa 2015-06-22</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> [[Kategoriya:Kapuloan sa Morobe Province]] agvz32wfh2dmgbe2kb9zmc51x9qttpt 37017505 37017500 2026-04-10T07:33:49Z Qu0404 31119 needs a lead and infobox 37017505 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Nugini sa Papua|date=2016-12}} {{geobox | 1 = Island <!-- *** Header *** --> | name = Batteru Island | native_name = | other_name = | category = Pulo | etymology = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Nugini sa Papua}} | country_flag = true | state = [[Morobe Province]] | state_type = Lalawigan | region = | region_type = | district = | district_type = | municipality = | municipality_type = <!-- *** Associated with *** --> | parent = | range = | range_type = Kapuloan | border = | part = | city = | capital = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | location = | lat_d = -7.35057 | lat_m = | lat_s = | lat_NS = | long_d = 147.21737 | long_m = | long_s = | long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | height = | area = <!-- *** Population *** --> | population = | population_date = | population_note = | population_density = | population_density_note = <!-- *** Access *** --> | public = | access = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Australian Eastern Standard Time|AEST]] | utc_offset = +10 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | elevation = 72 | timezone_label = Pacific/Port_Moresby | geonames = 2099775 }} <!--T.ISL-->[[Pulo]] ang '''Batteru Island''' sa [[Nugini sa Papua]].<ref name = "gn2099775"/> Nahimutang ni sa lalawigan sa <!--ADM1-->[[Morobe Province]], sa sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:230}} km sa amihanan sa [[Port Moresby]] ang ulohan sa nasod. Ang kasarangang giiniton {{formatnum:21}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Enero, sa {{formatnum:26}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Hunyo, sa {{formatnum:17}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:4965}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Hulyo, sa {{formatnum:573}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Pebrero, sa {{formatnum:240}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Batteru Island | 26| 26| 419 | 21| 25| 240 | 19| 23| 307 | 18| 25| 339 | 19| 24| 402 | 14| 20| 512 | 16| 23| 573 | 17| 24| 571 | 14| 23| 462 | 20| 24| 521 | 18| 23| 289 | 19| 24| 330 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|Papua New Guinea |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Batteru Island sa Nugini sa Papua. | label = Batteru Island|position=right|background=white|lat=-7.35057|long=147.21737}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn2099775">[{{Geonameslink|gnid=2099775|name=batteru%20island}} Batteru Island] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2011-07-09; database download sa 2015-06-22</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> [[Kategoriya:Kapuloan sa Morobe Province]] cqhvbiqiuoyyur3s6lnzhjpd2bsw7mo Burchak (suba sa Biyelorusya) 0 9047681 37017510 24765320 2026-04-10T07:38:00Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Burčak (suba sa Belarus)]] 37017510 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Burčak (suba sa Belarus)]] 5cy8frgvvbiwzxa0laiezds9hy8xs7n Bykovka (suba sa Biyelorusya) 0 9047682 37017512 24765325 2026-04-10T07:38:20Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Bykaŭka (suba sa Belarus)]] 37017512 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bykaŭka (suba sa Belarus)]] p60hlw8wt0xmzyyvsi3453526v37gka Sungai Simpai (suba sa Malasya, lat 3,17, long 101,58) 0 9163883 37017514 25709593 2026-04-10T07:38:40Z EmausBot 5266 Kinukumpuni ang nagkadalawang pagpapapunta sa [[Sungai Simpai (suba sa Malaysiya, Selangor)]] 37017514 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Sungai Simpai (suba sa Malaysiya, Selangor)]] qb93981m8m3wbdx81pskc64c4l078hp Nyceryx clarki 0 10730195 37017450 35435052 2026-04-10T02:35:38Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017450 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx clarki'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx clarki''' | binomial = Nyceryx clarki | binomial_authority = [[Anton Heinrich Fassl|Fassl]], 1915 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx clarki'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Anton Heinrich Fassl]] ni adtong 1915. Ang ''Nyceryx clarki'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636671 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] ew5e28z479kd3u1no6miofm093qx430 Nyceryx coffaeae 0 10730196 37017451 35435053 2026-04-10T02:35:43Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017451 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx coffaeae'' | status = | image = Nyceryx coffaeae BMNHE273063 male up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx coffaeae''' | binomial = Nyceryx coffaeae | binomial_authority = [[Walker (awtor)|Walker]], 1856 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx coffaeae'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Walker (awtor)|Walker]] ni adtong 1856. Ang ''Nyceryx coffaeae'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636672 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 7t1y9c87ofbwbem6ea035qyjy5dfjqu Nyceryx continua 0 10730197 37017452 35435054 2026-04-10T02:35:46Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017452 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx continua'' | status = | image = Nyceryx continua continua MHNT CUT 2010 0 131 Itatiaia National Park Brazil dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx continua''' | binomial = Nyceryx continua | binomial_authority = [[Walker (awtor)|Walker]], 1856 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Nyceryx continua continua MHNT CUT 2010 0 131 Itatiaia National Park Brazil ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx continua'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Walker (awtor)|Walker]] ni adtong 1856. Ang ''Nyceryx continua'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita ''N. c. cratera''.<ref name="COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636673 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] c4zyxprxlimqoq3uuqp9jj0z58mn8n3 Nyceryx draudti 0 10730198 37017442 35435055 2026-04-10T01:13:04Z BrunoBoehmler 62783 typo 37017442 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx draudti'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx draudti''' | binomial = Nyceryx draudti | binomial_authority = Gehlen, 1926 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx draudti'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni Gehlen ni adtong 1926. Ang ''Nyceryx draudti'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636674|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] omrnid5c0vxpdaml2v6zud4hjj34kqy 37017445 37017442 2026-04-10T01:31:23Z BrunoBoehmler 62783 Wikilink added, Redlink is a requested article 37017445 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx draudti'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx draudti''' | binomial = Nyceryx draudti | binomial_authority = [[Bruno Gehlen|Gehlen]], 1926 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx draudti'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Bruno Gehlen]] ni adtong 1926. Ang ''Nyceryx draudti'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636674|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 8r8322l2o116ymdq5ik5unoujdy4y42 37017453 37017445 2026-04-10T02:35:50Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017453 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx draudti'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx draudti''' | binomial = Nyceryx draudti | binomial_authority = [[Bruno Gehlen|Gehlen]], 1926 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx draudti'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Bruno Gehlen]] ni adtong 1926. Ang ''Nyceryx draudti'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636674 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] e9whepx8wj684s4s07d39eqxbl748js Nyceryx ericea 0 10730199 37017454 35435056 2026-04-10T02:35:54Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017454 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx ericea'' | status = | image = Nyceryx ericea MHNT CUT 2010 0 169 Alto Palmar, Chapare Bolivia male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx ericea''' | binomial = Nyceryx ericea | binomial_authority = [[Druce (awtor)|Druce]], 1888 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Nyceryx ericea MHNT CUT 2010 0 169 Alto Palmar, Chapare Bolivia male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx ericea'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Druce (awtor)|Druce]] ni adtong 1888. Ang ''Nyceryx ericea'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita ''N. e. minor''.<ref name="COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636675 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 8pf8qw8ifcognj2ym4trh2l90qqisbh Nyceryx eximia 0 10730200 37017455 35435057 2026-04-10T02:35:58Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017455 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx eximia'' | status = | image = Nyceryx eximia MHNT CUT 2010 0 169 Cochacay La Troncal Canar Ecuador male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx eximia''' | binomial = Nyceryx eximia | binomial_authority = [[Rothschild (awtor)|Rothschild]] & [[Jordan (awtor)|Jordan]], 1916 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Nyceryx eximia MHNT CUT 2010 0 169 Cochacay La Troncal Canar Ecuador male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx eximia'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Rothschild (awtor)|Rothschild]] ug [[Jordan (awtor)|Jordan]] ni adtong 1916. Ang ''Nyceryx eximia'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636676 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] a8dtq97we632o5me1ieywtw0t101o8r Nyceryx hyposticta 0 10730201 37017456 35435058 2026-04-10T02:36:01Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017456 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx hyposticta'' | status = | image = Nyceryx hyposticta JH027 female up edi.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx hyposticta''' | binomial = Nyceryx hyposticta | binomial_authority = [[Felder (awtor)|Felder]], 1874 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Nyceryx hyposticta MHNT CUT 2010 0 306 Tingo Maria Peru male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx hyposticta'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Felder (awtor)|Felder]] ni adtong 1874. Ang ''Nyceryx hyposticta'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636677 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] dpfp072nyp80zkpvuq6f90k83vc8s9r Nyceryx lunaris 0 10730202 37017457 35435059 2026-04-10T02:36:05Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017457 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx lunaris'' | status = | image = Nyceryx lunaris BMNHE273061 male up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx lunaris''' | binomial = Nyceryx lunaris | binomial_authority = [[Jordan (awtor)|Jordan]], 1911 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx lunaris'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Jordan (awtor)|Jordan]] ni adtong 1911. Ang ''Nyceryx lunaris'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636678 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 3l5g7ofpr0utwe1ri82qt43cg50ihlm Nyceryx magna 0 10730203 37017458 35435060 2026-04-10T02:36:10Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017458 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx magna'' | status = | image = Nyceryx magna MHNT CUT 2010 0 198 Cochancay, La Troncal Cañar Ecuador male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx magna''' | binomial = Nyceryx magna | binomial_authority = [[Felder (awtor)|Felder]], 1874 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Nyceryx magna MHNT CUT 2010 0 198 Cochancay, La Troncal Cañar Ecuador male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx magna'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Felder (awtor)|Felder]] ni adtong 1874. Ang ''Nyceryx magna'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636679 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] h7v0bnxc15r61v500q9fid0udgaueyh Nyceryx maxwelli 0 10730204 37017459 35435061 2026-04-10T02:36:13Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017459 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx maxwelli'' | status = | image = Nyceryx maxwelli BMNHE274427 female up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx maxwelli''' | binomial = Nyceryx maxwelli | binomial_authority = [[Rothschild (awtor)|Rothschild]], 1896 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx maxwelli'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Rothschild (awtor)|Rothschild]] ni adtong 1896. Ang ''Nyceryx maxwelli'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636680 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 17ugkrd2cr0qglgixpz4qox7k95wly0 Nyceryx mulleri 0 10730205 37017460 35435062 2026-04-10T02:36:17Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017460 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx mulleri'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx mulleri''' | binomial = Nyceryx mulleri | binomial_authority = [[Clark (awtor)|Clark]], 1916 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx mulleri'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Clark (awtor)|Clark]] ni adtong 1916. Ang ''Nyceryx mulleri'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636681 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 8whqc7x1mim8p1ufmligwgb0wkouult Nyceryx nephus 0 10730206 37017461 35435063 2026-04-10T02:36:20Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017461 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx nephus'' | status = | image = Nyceryx nephus BMNHE273100 male up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx nephus''' | binomial = Nyceryx nephus | binomial_authority = [[Jean Baptiste Boisduval|Boisduval]], 1875 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx nephus'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Jean Baptiste Boisduval]] ni adtong 1875. Ang ''Nyceryx nephus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636682 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] q82bxt35nxkuay27cdnvsn6ad32f0oa Nyceryx nictitans 0 10730207 37017462 35435064 2026-04-10T02:36:23Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017462 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx nictitans'' | status = | image = Nyceryx nictitans nictitans BMNHE273089 male up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx nictitans''' | binomial = Nyceryx nictitans | binomial_authority = [[Jean Baptiste Boisduval|Boisduval]], 1875 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx nictitans'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Jean Baptiste Boisduval]] ni adtong 1875. Ang ''Nyceryx nictitans'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita ''N. n. saturata''.<ref name="COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636683 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 8q6ai4xjq7i1y8votugqm5x6uyjcmqt Nyceryx riscus 0 10730208 37017463 35435065 2026-04-10T02:36:29Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017463 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx riscus'' | status = | image = Nyceryx riscus (Sphingidae) (19429777720) (2).jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx riscus''' | binomial = Nyceryx riscus | binomial_authority = [[William Schaus|Schaus]], 1890 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx riscus'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[William Schaus]] ni adtong 1890. Ang ''Nyceryx riscus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636684 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] c2589ivpjql91g4sj7q4rsftx60jrjk Nyceryx stuarti 0 10730209 37017464 35435066 2026-04-10T02:36:35Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017464 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx stuarti'' | status = | image = Nyceryx stuarti MHNT CUT 2010 0 198 Guyane française route de l'Est N2 Pk 77 male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx stuarti''' | binomial = Nyceryx stuarti | binomial_authority = [[Rothschild (awtor)|Rothschild]], 1894 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Nyceryx stuarti MHNT CUT 2010 0 198 Guyane française route de l'Est N2 Pk 77 male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx stuarti'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Rothschild (awtor)|Rothschild]] ni adtong 1894. Ang ''Nyceryx stuarti'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636685 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] qpju0akqn5vqfruwnxi2fmt2sxnyour Nyceryx tacita 0 10730210 37017465 35435067 2026-04-10T02:36:38Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017465 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Nyceryx tacita'' | status = | image = Nyceryx tacita MHNT CUT 2010 0 198 Guyane française Belizon Pk4 973 male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Nyceryx]] | species = '''Nyceryx tacita''' | binomial = Nyceryx tacita | binomial_authority = [[Druce (awtor)|Druce]], 1888 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Nyceryx tacita MHNT CUT 2010 0 198 Guyane française Belizon Pk4 973 male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Nyceryx tacita'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Druce (awtor)|Druce]] ni adtong 1888. Ang ''Nyceryx tacita'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Nyceryx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636686 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Nyceryx]] 1rkja0vru367iemnmmqvjvvik855znm Odontosida pusillus 0 10730211 37017468 35435070 2026-04-10T02:36:49Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017468 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Odontosida pusillus'' | status = | image = Odontosida pusillus, male, upperside. South Africa, Mooi R.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Odontosida]] | species = '''Odontosida pusillus''' | binomial = Odontosida pusillus | binomial_authority = [[Felder (awtor)|Felder]], 1874 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Odontosida pusillus'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Felder (awtor)|Felder]] ni adtong 1874. Ang ''Odontosida pusillus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Odontosida]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636277 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Odontosida]] lr2n2s40pcn6q6m5jalqx953uni7ssq Oligographa mosambiquensis 0 10730212 37017471 35435073 2026-04-10T02:37:01Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017471 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Oligographa mosambiquensis'' | status = | image = Oligographa juniperi.JPG | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Oligographa]] | species = '''Oligographa mosambiquensis''' | binomial = Oligographa mosambiquensis | binomial_authority = [[James John Joicey|Joicey]] & [[William James Kaye|Kaye]], 1917 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Oligographa mosambiquensis'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[James John Joicey]] ug [[William James Kaye]] ni adtong 1917. Ang ''Oligographa mosambiquensis'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oligographa]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636231 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Oligographa]] qxypqapb8smme9jfsfr7zw9x6z6fsjc Orecta fruhstorferi 0 10730213 37017475 35435076 2026-04-10T02:37:16Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017475 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Orecta fruhstorferi'' | status = | image = Orecta fruhstorferi MHNT CUT 2010 0 492 Santa Maria Brasilia, Bresil male.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Orecta]] | species = '''Orecta fruhstorferi''' | binomial = Orecta fruhstorferi | binomial_authority = [[Clark (awtor)|Clark]], 1916 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Orecta fruhstorferi'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Clark (awtor)|Clark]] ni adtong 1916. Ang ''Orecta fruhstorferi'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Orecta]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636508 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Orecta]] rnplxduy7f2ksmh7bxv4zaw367fhgf0 Orecta lycidas 0 10730214 37017476 35435077 2026-04-10T02:37:19Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017476 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Orecta lycidas'' | status = | image = Orecta_lycidas_lycidas_BMNHE813883_female_up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Orecta]] | species = '''Orecta lycidas''' | binomial = Orecta lycidas | binomial_authority = [[Jean Baptiste Boisduval|Boisduval]], 1875 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Orecta lycidas'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Jean Baptiste Boisduval]] ni adtong 1875. Ang ''Orecta lycidas'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Orecta]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita ''O. l. eos''.<ref name="COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636509 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Orecta]] tt4mr65umh3438wdngkxukhkjymjnot Oryba kadeni 0 10730215 37017479 35435080 2026-04-10T02:37:30Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017479 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Oryba kadeni'' | status = | image = Green Hawkmoth (Oryba kadeni) (24619799168).jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Oryba]] | species = '''Oryba kadeni''' | binomial = Oryba kadeni | binomial_authority = [[Ludwig Wilhelm Schaufuss|Schaufuss]], 1870 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Oryba kadeni'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Ludwig Wilhelm Schaufuss]] ni adtong 1870. Ang ''Oryba kadeni'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oryba]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636688 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Oryba]] 2bahx7306ybbc89lv7d284s86vcdh8f Pachygonidia caliginosa 0 10730216 37017481 35435082 2026-04-10T02:37:36Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017481 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia caliginosa'' | status = | image = Pachygonidia caliginosa MHNT CUT 2010 0 152 Coralie PK 3 Guyane female dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachygonidia]] | species = '''Pachygonidia caliginosa''' | binomial = Pachygonidia caliginosa | binomial_authority = [[Jean Baptiste Boisduval|Boisduval]], 1870 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Pachygonidia caliginosa MHNT CUT 2010 0 152 Coralie PK 3 Guyane female ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachygonidia caliginosa'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Jean Baptiste Boisduval]] ni adtong 1870. Ang ''Pachygonidia caliginosa'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachygonidia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636689 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] 6hvxcmqjsgzl2vumiv7lhjfchw63fvd Pachygonidia drucei 0 10730217 37017482 35435083 2026-04-10T02:37:39Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017482 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia drucei'' | status = | image = Pachygonidia drucei BMNHE273045 male up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachygonidia]] | species = '''Pachygonidia drucei''' | binomial = Pachygonidia drucei | binomial_authority = [[Rothschild (awtor)|Rothschild]] & [[Jordan (awtor)|Jordan]], 1903 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachygonidia drucei'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Rothschild (awtor)|Rothschild]] ug [[Jordan (awtor)|Jordan]] ni adtong 1903. Ang ''Pachygonidia drucei'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachygonidia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636690 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] hkaby49o8kub5nu518tluqd1teq7esn Pachygonidia hopfferi 0 10730218 37017483 35435084 2026-04-10T02:37:42Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017483 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia hopfferi'' | status = | image = Pachygonidia hopfferi MHNT CUT 2010 0 152 Rodriguez de Mendoza Peru male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachygonidia]] | species = '''Pachygonidia hopfferi''' | binomial = Pachygonidia hopfferi | binomial_authority = [[Otto Staudinger|Staudinger]], 1875 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Pachygonidia hopfferi MHNT CUT 2010 0 152 Rodriguez de Mendoza Peru male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachygonidia hopfferi'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Otto Staudinger]] ni adtong 1875. Ang ''Pachygonidia hopfferi'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachygonidia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636691 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] 5lvjwg2zac69zat9c8z3froyw3oldgj Pachygonidia martini 0 10730219 37017443 35435085 2026-04-10T01:20:27Z BrunoBoehmler 62783 typo 37017443 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia martini'' | status = | image = Pachygonidia martini MHNT CUT 2010 0 152 Lago Agrio Canton, Ecuador, male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachygonidia]] | species = '''Pachygonidia martini''' | binomial = Pachygonidia martini | binomial_authority = Gehlen, 1943 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Pachygonidia martini MHNT CUT 2010 0 152 Lago Agrio Canton, Ecuador, male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachygonidia martini'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni Gehlen ni adtong 1943. Ang ''Pachygonidia martini'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachygonidia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636692|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] j0yj7rbftrtfiz9rvzsf02jcv2mfnoy 37017446 37017443 2026-04-10T01:31:54Z BrunoBoehmler 62783 Wikilink added, Redlink is a requested article 37017446 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia martini'' | status = | image = Pachygonidia martini MHNT CUT 2010 0 152 Lago Agrio Canton, Ecuador, male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachygonidia]] | species = '''Pachygonidia martini''' | binomial = Pachygonidia martini | binomial_authority = [[Bruno Gehlen|Gehlen]], 1943 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Pachygonidia martini MHNT CUT 2010 0 152 Lago Agrio Canton, Ecuador, male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachygonidia martini'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Bruno Gehlen]] ni adtong 1943. Ang ''Pachygonidia martini'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachygonidia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636692|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] lijxoqbcdqypmbmli7a73qjs3pbsalp 37017484 37017446 2026-04-10T02:37:48Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017484 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia martini'' | status = | image = Pachygonidia martini MHNT CUT 2010 0 152 Lago Agrio Canton, Ecuador, male dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachygonidia]] | species = '''Pachygonidia martini''' | binomial = Pachygonidia martini | binomial_authority = [[Bruno Gehlen|Gehlen]], 1943 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Pachygonidia martini MHNT CUT 2010 0 152 Lago Agrio Canton, Ecuador, male ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachygonidia martini'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Bruno Gehlen]] ni adtong 1943. Ang ''Pachygonidia martini'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachygonidia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636692 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] mfgdayllqchpc4ssjm3tuw1fjes30h5 Pachygonidia ribbei 0 10730220 37017485 35435086 2026-04-10T02:37:51Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017485 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia ribbei'' | status = | image = Pachygonidia ribbei BMNHE273047 male up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachygonidia]] | species = '''Pachygonidia ribbei''' | binomial = Pachygonidia ribbei | binomial_authority = [[Druce (awtor)|Druce]], 1881 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachygonidia ribbei'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Druce (awtor)|Druce]] ni adtong 1881. Ang ''Pachygonidia ribbei'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachygonidia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita ''P. r. peruviana''.<ref name="COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636693 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] th78scqk3lm2lzsizqfna9l6txf90pm Pachygonidia subhamata 0 10730221 37017486 35435087 2026-04-10T02:37:54Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017486 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachygonidia subhamata'' | status = | image = Pachygonidia subhamata MHNT CUT 2010 0 152 Coralie PK 3 Guyane female dorsal.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachygonidia]] | species = '''Pachygonidia subhamata''' | binomial = Pachygonidia subhamata | binomial_authority = [[Walker (awtor)|Walker]], 1856 | range_map = | range_map_caption = | image2 = Pachygonidia subhamata MHNT CUT 2010 0 152 Coralie PK 3 Guyane female ventral.jpg | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachygonidia subhamata'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Walker (awtor)|Walker]] ni adtong 1856. Ang ''Pachygonidia subhamata'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachygonidia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636694 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachygonidia]] jsutrkksww9trlfm3mazf95a7piqkat Pachylia ficus 0 10730222 37017489 35435089 2026-04-10T02:38:05Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017489 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachylia ficus'' | status = | image = Pachylia ficus MHNT dos.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachylia]] | species = '''Pachylia ficus''' | binomial = Pachylia ficus | binomial_authority = [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1758 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachylia ficus'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]] ni adtong 1758. Ang ''Pachylia ficus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachylia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636696 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachylia]] nrr0kkmwpq2mu0gp9d96xhpxyedos1g Pachylia syces 0 10730223 37017490 35435090 2026-04-10T02:38:08Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017490 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachylia syces'' | status = | image = Pachylia syces MHNT CUT 2010 0 519 Paineiras Minas Gerais Brésil - female.jpg | image_caption = ''Pachylia syces'' ♀ | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachylia]] | species = '''Pachylia syces''' | binomial = Pachylia syces | binomial_authority = [[Hübner (awtor)|Hübner]], 1822 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachylia syces'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Hübner (awtor)|Hübner]] ni adtong 1822. Ang ''Pachylia syces'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachylia]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> <gallery mode=packed heights=180> Pachylia syces MHNT CUT 2010 0 519 Rio Bamba Equateur - male dorsal.jpg|''Pachylia syces'' ♂ Pachylia syces MHNT CUT 2010 0 519 Rio Bamba Equateur - male ventral.jpg|''Pachylia syces'' ♂ △ </gallery> == Matang nga nahiubos == Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:<ref name = "COL"/> * ''P. s. cubensis'' * ''P. s. insularis'' * ''P. s. septentrionalis'' <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636697 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachylia]] 6u8aa1yqekflzk4d4afghmfa6gsau5i Pachysphinx modesta 0 10730224 37017495 35435094 2026-04-10T02:38:25Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017495 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Pachysphinx modesta'' | status = | image = Modest Sphinx moth (Pachysphinx modesta) - Flickr - Jay Sturner.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Pachysphinx]] | species = '''Pachysphinx modesta''' | binomial = Pachysphinx modesta | binomial_authority = [[Harris (awtor)|Harris]], 1839 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Pachysphinx modesta'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Harris (awtor)|Harris]] ni adtong 1839. Ang ''Pachysphinx modesta'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Pachysphinx]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita ''P. m. borealis''.<ref name="COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636511 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Pachysphinx]] geftmqe7kk2qt5t1jnef6vmpzem889d Panogena lingens 0 10730225 37017498 35435097 2026-04-10T02:38:36Z BrunoBoehmler 62783 date format, minor details 37017498 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|alibangbang|date=2021-09}} {{Taxobox | name = ''Panogena lingens'' | status = | image = Panogena lingens lingens BMNHE274173 female up.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Arthropoda]] | classis = [[Insecta]] | ordo = [[Lepidoptera]] | familia = [[Sphingidae]] | genus = [[Panogena]] | species = '''Panogena lingens''' | binomial = Panogena lingens | binomial_authority = [[Butler (awtor)|Butler]], 1877 | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Hexapoda]] | superfamilia = [[Bombycoidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[alibangbang]] ang '''''Panogena lingens'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Butler (awtor)|Butler]] ni adtong 1877. Ang ''Panogena lingens'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Panogena]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Sphingidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Usa ka matang nga nahiubos niini atong makita ''P. l. comorana''.<ref name="COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url=http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip |title=Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist |author=Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. |date=2019 |publisher=Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 10636233 |access-date=11 November 2019}}</ref> <ref name = "source">Beccaloni G., Scoble M., Kitching I., Simonsen T., Robinson G., Pitkin B., Hine A. & Lyal C. (2019). LepIndex: The Global Lepidoptera Names Index (version 12.3, Jan 2012). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Insekto]] [[Kategoriya:Panogena]] b6dbmqjepftsoak85b8hks2gregwxd7 Taylor Swift 0 10993524 37017587 37012073 2026-04-10T08:05:34Z Keevazf 141509 37017587 wikitext text/x-wiki {{About|usa ka maghuhuni ug artista|iyang kinunahang album|Taylor Swift (album){{!}}''Taylor Swift'' (album)}} {{Napiling artikulo}} {{Infobox musical artist | name = Taylor Swift | honorific_suffix = | image = Taylor Swift at the 2023 MTV Video Music Awards 4.png | alt = | caption = Si Swift niadtong Hulyo 2023 | birth_name = Taylor Alison Swift | alias = Nils Sjöberg | birth_date = {{Birth date and age|1989|12|13}} | birth_place = {{Flagicon|Tinipong Bansa}} [[West Reading, Pennsylvania]], [[Tinípong Bánsà|Tinipong Bansa]] | origin = [[Nashville, Tennessee]] | genre = {{hlist|[[Musikong pop|Pop]]|[[Musikong country|country]]|alternatibo|rock|folk}} | occupation = {{hlist|mag-aawit|magsusulat-og-awit|magtitigayon }} | instrument = {{hlist|Mga bokal/tingog|gitara|banjo|[[pyano]]|ukulele}} | years_active = {{start date|2004}}–kasamtangan | label = [[Republic Records|Republic]] | former_label = [[Big Machine Records|Big Machine]] | associated_acts = {{plainlist| * [[Ed Sheeran]] * [[Justin Vernon]] * [[Haim (pundok)|Haim]]}} | website = {{URL|https://taylorswift.com}} | signature = [[Payl:Taylor Swift Signature.png|120px]] }} Si '''Taylor Alison Swift''' (natawo Disyembre 13, 1989) mao ang usa ka maghuhuni, magtatabang, ug aktres gikan didto sa [[Tinípong Bánsà|Tinipong Bansa]]. Nakasulat siya og daghang mga awit, mahitungod kini sa iyang kaugalingong kinabuhi ug aduna kini'y dinaogang lain-laing mga ganti. Natawo siya sa [[West Reading, Pennsylvania]]. Mibalhin siya sa [[Nashville, Tennessee]] pagtungtong niya og panuigon 14 aron magsugod sa iyang karera sa [[musikong country|banikanhong huni]]. Niadtong 2006, gipagula niya ang iyang [[Taylor Swift (album)|kinaunahang album]]. Nagsugod siya pag-post sa iyang musika sa YouTube niadtong Setyembre 20, 2006, ug sa Mayo 2023, niabot na ang iyang YouTube channel og 52.1 milyon ka mga subscribers ug nahakwat og 29.3 bilyon ka mga pagtan-aw sa video.<ref>[https://app.thoughtleaders.io/youtube/taylor-swift Taylor Swift YouTube Stats and Analytics] ThoughtLeaders</ref> Nagsugod siya pag-post sa iyang musika sa YouTube niadtong Setyembre 20, 2006, ug sa Mayo 2023, niabot na ang iyang YouTube channel og 52.1 milyon ka mga subscribers ug nahakwat og 29.3 bilyon ka mga pagtan-aw sa video. Si Swift usa sa labing malamposong mga maghuhuni sa tibuok kalibotan, nga nakabaligya'g kapin sa 200 ka minilyong mga awit. Niadtong Nobiyembre 2021, si Swift aduna na'y walo ka awit nga naka-abot sa [[Billboard Hot 100]], mao ang "[[:en:All Too Well (10 Minute Version)|All Too Well (10 Minute Version)]]", usa ka kinatas-ang awit nga nahimong kaiphan-usa sa talaan niini. Nakadaog siya og 703 ka mga ganti. Nailhan si Swift nga isip usa ka "[[:en:pop icon|pop icon]]" tungod sa iyang pag-impluwensya sa industriya sa kahunihan o musika, sa iyahang mga paningkamot sa pagkamanggihatagon, ug sa iyang mga pagpasiugda alang sa mga katungod sa mga kaartistahan, paghata'g gahom sa mga kababayen-an ug katungod sa [[LGBT]]. == Kinabuhi ug binuhatan == === Kabatan-onan === [[Payl:Grandview_Blvd_76,_Wyomissing_PA.JPG|right|thumb|Ang balay sa pagkabata ni Swift sa [[Wyomissing, Pennsylvania]]]] Natawo si Taylor Alison Swift niadtong ika-13 sa Disyembre 1989 sa [[West Reading, Pennsylvania]].<ref>{{Cite news|date=Marso 2, 2020|title=Taylor Swift: The record-breaking artist in numbers|work=[[CBBC Newsround|Newsround]]|url=https://www.bbc.co.uk/newsround/51711128|url-status=live|access-date=Abril 20, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200308182512/https://www.bbc.co.uk/newsround/51711128|archive-date=Marso 8, 2020}}</ref><ref>{{Cite news|last=Sutherland|first=Mark|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopfeatures/11430433/Taylor-Swift-interview-A-relationship-No-ones-going-to-sign-up-for-this.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/culture/music/rockandpopfeatures/11430433/Taylor-Swift-interview-A-relationship-No-ones-going-to-sign-up-for-this.html |archive-date=Enero 10, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|title=Taylor Swift interview: 'A relationship? No one's going to sign up for this'|work=[[The Daily Telegraph]]|date=Mayo 23, 2015|access-date=Abril 20, 2020|issn=0307-1235}}{{cbignore}}</ref> Ang iyang amahan nga mao si Scott Kingsley Swift, mao ang usa ka kanhing nagatrabaho alang sa [[:en:Merrill Lynch|Merrill Lynch]]<ref>{{Cite web|date=Mayo 23, 2015|title=Taylor Swift is not an "underdog": The real story about her 1 percent upbringing that the New York Times won't tell you|url=https://www.salon.com/2015/05/22/taylor_swift_is_not_an_underdog_the_real_story_about_her_1_percent_upbringing_that_the_new_york_times_wont_tell_you/|access-date=Disyembre 26, 2020|website=Salon}}</ref> ug iyang inahan nga mao si Andrea Gardner Swift, mao ang usa ka tagbalay.<ref name=":5">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=WdEXCwAAQBAJ&pg=PA1|title=Taylor Swift|last=Jepson|first=Louisa|publisher=[[Simon & Schuster]]|year=2013|isbn=978-1-4711-3087-8|page=1|access-date=Agosto 16, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729142603/https://books.google.com/books?id=WdEXCwAAQBAJ&pg=PA1|archive-date=Hulyo 29, 2017|url-status=live}}</ref> Ang iyang manghod nga lalaki nga mao si si [[Austin Swift|Austin]], mao ang usa ka aktor.<ref>{{Cite news|last=Roth|first=Madeline|date=May 19, 2015|title=Taylor Swift's Brother Had The Most Epic Graduation Weekend Ever|publisher=[[MTV News]]|url=http://www.mtv.com/news/2164771/austin-swift-epic-graduation-weekend/|url-status=live|access-date=Hulyo 25, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160723192253/http://www.mtv.com/news/2164771/austin-swift-epic-graduation-weekend/|archive-date=Hulyo 23, 2016}}</ref> Ang iyang lola nga si [[Majorie Finlay]], mao ang usa ka mag-aawit sa opera.<ref>{{Cite web|date=Septiyembre 17, 2015|title=Taylor Swift stammt aus dem Freistaat|url=https://www.br.de/nachrichten/deutschland-welt/taylor-swift-stammt-aus-dem-freistaat|access-date=Agosto 27, 2021|website=BR24|language=de}}</ref> Ginganlan siya sa mag-aawit nga si James Taylor, nga adunay [[Scotland (apil sa nasod)|Eskoyesko]]<ref>{{Cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/people/taylor-swift-reveals-scottish-heritage-at-packed-glasgow-gig-tells-the-crowd-i-am-one-of-you-10342590.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/http://www.independent.co.uk/news/people/taylor-swift-reveals-scottish-heritage-at-packed-glasgow-gig-tells-the-crowd-i-am-one-of-you-10342590.html |archive-date=Mayo 26, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|first=Loulla-Mae|last=Eleftheriou-Smith|title=Taylor Swift tells Scotland: 'I am one of you'|date=Hunyo 24, 2015|newspaper=[[The Independent]]|access-date=Hunyo 10, 2019}}</ref> ug [[Alemanya|Aleman]] ang kaliwat. Ang iyang apohan sa tuhod mao ang usa ka [[Italya|Italyano]] nga mibalhin sa [[Philadelphia]] niadtong napuloan-1800.<ref>{{Cite web|last=Vadala|first=Nick|title=Taylor Swift ancestor's home added to Philly Register of Historic Places|url=https://www.inquirer.com/philly/entertainment/celebrities/taylor-swifts-great-great-grandfathers-home-added-to-philadelphia-register-of-historic-places-20170714.html|access-date=Enero 15, 2021|work=[[The Philadelphia Inquirer]]}}</ref><ref>{{Cite web|date=Hulyo 25, 2017|title=Taylor Swift's Great-Great-Grandfather's Philly Home Gets Historic Landmark Status|url=https://apnews.com/article/c8cba53f9c3d4c3aba3c656f95141fad|access-date=Enero 15, 2021|website=AP NEWS}}</ref> Sa bata pa si Swift, mipuyo siya sa usa ka [[:en:Christmas tree farm|umahan sa mga ''Christmas tree'']] nga gipalit sa iyang amahan gikan sa usa sa iyahang mga kliyente.<ref name="widdicombe1" /><ref>{{cite web|last=Raab|first=Scott|url=http://www.esquire.com/entertainment/music/a30491/taylor-swift-1114/|title=Taylor Swift Interview|work=[[Esquire (magazine)|Esquire]]|date=Oktubre 20, 2014|access-date=Abril 11, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150216031004/http://www.esquire.com/entertainment/music/a30491/taylor-swift-1114/|archive-date=Pebrero 16, 2015}}</ref> Usa ka [[Kristiyanismo|kristohanon]] si Swift.<ref>{{cite magazine|url=https://relevantmagazine.com/culture/taylor-swift-on-politicians-co-opting-faith-im-a-christian-thats-not-what-we-stand-for/|title=Taylor Swift on Politicians Co-opting Faith: 'I'm a Christian. That's Not What We Stand For'|magazine=[[Relevant (magazine)|Relevant]]|date=Enero 31, 2020|access-date=Abril 2, 2020}}</ref> Mituon siya sa [[:en:Alvernia Montessori School|Alvernia Montessori School]], sa wala pa mobalhin sa [[:en:The Wyndcroft School|Wyndcroft School]].<ref name="readingeagle1">{{Cite news|last=Hatza|first=George|url=http://readingeagle.com/article.aspx?id=116460|title=Taylor Swift: Growing into superstardom|work=[[Reading Eagle]]|date=Disyembre 8, 2008|access-date=Abril 17, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120401101613/http://readingeagle.com/article.aspx?id=116460|archive-date=Abril 1, 2012}}</ref> Ang iyang bánay mibalhin sa usa ka giabangang balay sa lungsod sa [[Wyomissing]],<ref>{{cite web|last=Mennen|first=Lauren|url=http://www.philly.com/philly/business/real_estate/Taylor_Swifts_Wyomissing_childhood_home_on_the_market_for_799500.html|title=Taylor Swift's Wyomissing childhood home on the market for $799,500|work=[[Philadelphia Daily News]]|access-date=Oktubre 13, 2016|date=Nobiyembre 12, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017134537/http://www.philly.com/philly/business/real_estate/Taylor_Swifts_Wyomissing_childhood_home_on_the_market_for_799500.html|archive-date=Oktubre 17, 2016}}</ref> kon siya mituon sa [[:en:Wyomissing Area Junior/Senior High School|Wyomissing Area High School]].<ref>{{Cite news|last=Chang|first=David|url=https://www.nbcphiladelphia.com/news/local/Taylor-Swift-Wedding-Berks-County-Reading-Pennsylvania-369611241.html|title=Taylor Swift Returns to Reading Pennsylvania as Maid of Honor in Friend's Wedding|date=Pebrero 22, 2016|access-date=Agosto 26, 2016|publisher=[[WCAU]]|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916152958/http://www.nbcphiladelphia.com/news/local/Taylor-Swift-Wedding-Berks-County-Reading-Pennsylvania-369611241.html|archive-date=Septiyembre 16, 2016}}</ref> Sa siyam ka tuig pa siya, naganahan si Swift nga mokanta ug mo-arte. Mi-awit ug mi-arte siya sa upat ka mga dula sa usa ka teyatro sa mga kabatan-onan.<ref>{{Cite news|title=Taylor Swift, Age 12|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/photographer-reveals-rare-photos-taylor-swift-international-star-gallery-1.2072369?pmSlide=1.2072339|access-date=Agosto 26, 2016|work=[[Daily News (New York)|Daily News]]|location=New York |url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827003623/http://www.nydailynews.com/entertainment/photographer-reveals-rare-photos-taylor-swift-international-star-gallery-1.2072369?pmSlide=1.2072339|archive-date=Agosto 27, 2016}}</ref> Miadto siya sa [[Dakbayan sa New York]] kausa sa usa ka bulan aron magkuha'g mga pagtulon-an aron makat-on unsaon sa pagkanta ug pag-arte.<ref>{{cite web|last=Cooper|first=Brittany Joy|url=http://tasteofcountry.com/taylor-swift-acting-emma-stone/|title=Taylor Swift Opens Up About a Future in Acting and Admiration for Emma Stone|publisher=[[Taste of Country]]|date=Abril 15, 2012|access-date=Abril 17, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120417225849/http://tasteofcountry.com/taylor-swift-acting-emma-stone/|archive-date=Abril 17, 2012}}</ref> Sa ulahing katuigan, gipunting ni Swift ang iyang pagtagad sa [[musikong country]], nga nadasig sa mga awit ni Shania Twain.<ref name="pretty lies">{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2012/oct/18/taylor-swift-want-believe-pretty-lies|work=[[The Guardian]]|first=Alex|last=MacPherson|title=Taylor Swift: 'I want to believe in pretty lies'|date=Oktubre 18, 2012|access-date=Agosto 3, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826064957/https://www.theguardian.com/music/2012/oct/18/taylor-swift-want-believe-pretty-lies|archive-date=Agosto 26, 2016}}</ref> Nagapasundayag siya sa lokal nga mga pista ug mga panghitabo sa katapusan sa pitlaw kaniadto.<ref name="Rolling Stone 2008-12-08">''[[Rolling Stone]]'' Interview: The Unabridged Taylor Swift, Disyembre 2, 2008</ref><ref name="albuminfo">{{cite web|url=http://www.cmt.com/news/1546980/when-she-thinks-tim-mcgraw-taylor-swift-savors-payoff/|title=When She Thinks 'Tim McGraw', Taylor Swift Savors Payoff: Hardworking Teen to Open for George Strait Next Year|date=Disyembre 1, 2006|first=Edward|last=Morris|publisher=[[CMT (U.S. TV channel)|CMT]]|access-date=Marso 11, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626105553/http://www.cmt.com/news/1546980/when-she-thinks-tim-mcgraw-taylor-swift-savors-payoff/|archive-date=Hunyo 26, 2015}}</ref> Pagkahuman sa pagtan-aw niya og usa ka dokumentaryo bahin kang [[Faith Hill]], Nadasig kaayo si Swift nga nakahukom siya nga mobalhin sa [[Nashville, Tennessee]] aron ipadayon ang binuhatan sa musika.<ref name="telegraph1">{{Cite news|last=Diu|first=Nisha Lilia|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/8421110/Taylor-Swift-interview-I-wont-do-sexy-shoots.html|title=Taylor Swift: 'I won't do sexy shoots'|work=[[The Daily Telegraph]]|date=Abril 3, 2011|access-date=Abril 17, 2012|location=London|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130506063028/http://www.telegraph.co.uk/culture/music/8421110/Taylor-Swift-interview-I-wont-do-sexy-shoots.html|archive-date=Mayo 6, 2013}}</ref> Miuban siya sa iyang mama sa pagadto sa Nashville sa 11 ka tuig pa siya ug aron ipadala didto iyang mga kober.<ref name="CMT 2008-11-26">{{cite web|url=http://www.cmt.com/news/1600309/cmt-insider-interview-taylor-swift-part-1-of-2/|title=News : CMT Insider Interview: Taylor Swift (Part 1 of 2)|publisher=[[CMT (U.S. TV channel)|CMT]]|date=Nobiyembre 26, 2008|access-date=Hulyo 1, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123055134/http://www.cmt.com/news/1600309/cmt-insider-interview-taylor-swift-part-1-of-2/|archive-date=Enero 23, 2015}}</ref> Apan gisalikway siya tungod kay ang tanan sa maong lungsod ganahan nga buhaton ang ganahan niyang buhaton. Busa, nakahunahuna siya'g mga paagi aron mahimong lahi.<ref name="americansongwriter2">{{Cite news|last=Malec|first=Jim|url=https://www.americansongwriter.com/2011/05/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/|title=Taylor Swift: The Garden In The Machine|work=[[American Songwriter]]|date=Mayo 2, 2011|access-date=Mayo 21, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120510173906/http://www.americansongwriter.com/2011/05/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/|archive-date=Mayo 10, 2012}}</ref> Gitudloan si Swift sa usa ka tig-ayo [og [[dagitabyan]]] nga si Ronnie Cremer sa pagtugtog og gitara katong 12 ka tuig pa si Swift. Gitabangan niya siya sa pagsulat og awit, ug gisulat ni Swift ang "Lucky You" isip usa ka sangpotanan.<ref>{{Cite news|last1=Martino|first1=Andy|title=EXCLUSIVE: The real story of Taylor Swift's guitar 'legend'|url=http://www.nydailynews.com/entertainment/music/computer-tech-taught-taylor-swift-guitar-exclusive-article-1.2072638|access-date=Agosto 28, 2017|work=[[New York Daily News|Daily News]]|location=New York |date=Enero 10, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151122040522/http://www.nydailynews.com/entertainment/music/computer-tech-taught-taylor-swift-guitar-exclusive-article-1.2072638|archive-date=Nobiyembre 22, 2015}}</ref> Niadtong 2003, si Taylor Swift ug ang iyang mga ginikanan nagsugod sa pagtrabaho kauban ang ''tagdumala sa talento'' nga nakabase sa Dakbayang New York nga si Dan Dymtrow. Gitabangan niya si Swift nga modelo alang sa [[:en:Abercrombie & Fitch|Abercrombie & Fitch]] isip kabahin sa ilang kampanya nga "Rising Stars", aduna'y kaugalingong awit nga gilakip sa ''[[Maybelline]] compilation CD'', ug mitambong sa mga miting nga may dagkong mga ''record label''.<ref name="americanbar">{{cite web|title=americanbar.org PDF|url=http://www.americanbar.org/content/dam/aba/migrated/Forums/entsports/PublicDocuments/oppositionbrief.authcheckdam.PDF|access-date=Abril 18, 2012|publisher=Americanbar.org|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011190303/http://www.americanbar.org/content/dam/aba/migrated/Forums/entsports/PublicDocuments/oppositionbrief.authcheckdam.PDF|archive-date=Oktubre 11, 2012}}</ref> Katong 13 ka tuig pa si Swift, gilagdahan siya sa [[RCA Records]] human siya pagpasundayag og kaugalingong mga awit sa usa ka kalihokan sa industriya. Kanunay siyang moadto sa Nashville kauban ang iyang inahan aron magbuhat sa mga awit alang sa iyang unang album.<ref>{{cite web|url=http://www.nbcnews.com/id/31032270/ns/dateline_nbc-newsmakers/t/tour-taylor-swift/|title=On tour with Taylor Swift – Dateline NBC|publisher=[[NBC News]]|date=Mayo 31, 2009|access-date=Hulyo 1, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005101242/http://www.nbcnews.com/id/31032270/ns/dateline_nbc-newsmakers/t/tour-taylor-swift/|archive-date=Oktubre 5, 2013}}</ref><ref name="Monsueto Ventures">{{Cite magazine|last1=Castro|first1=Vicky|title=How to Succeed as an Entrepreneur, Taylor Swift Style|url=http://www.inc.com/vicky-castro/how-to-succeed-as-an-entrepreneur-taylor-swift-style.html|magazine=[[Inc. (magazine)|Inc.]]|publisher=Monsueto Ventures|archive-url=https://www.webcitation.org/6klgx4ZPE?url=http://www.inc.com/vicky-castro/how-to-succeed-as-an-entrepreneur-taylor-swift-style.html|archive-date=Septiyembre 24, 2016|access-date=Pebrero 9, 2015|date=Pebrero 6, 2015|url-status=dead}}</ref><ref name=":29">{{Cite magazine|first=Chris |last=Willman |date=Hulyo 25, 2007 |title=Getting to know Taylor Swift|url=https://ew.com/article/2007/07/25/getting-know-taylor-swift/|access-date=Enero 25, 2022|magazine=Entertainment Weekly}}</ref> Ang amahan ni Swift mibalhin sa opisina ni Merrill Lynch sa Nashville sa dihang 14 ka tuig pa siya. Dayon ang pamilya mibalhin sa [[Hendersonville, Tennessee]].<ref name="widdicombe1">{{Cite news|last=Widdicombe|first=Lizzie|title=You Belong With Me|url=http://www.newyorker.com/magazine/2011/10/10/you-belong-with-me|access-date=Oktubre 11, 2011|newspaper=[[The New Yorker]]|date=Oktubre 10, 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140724215447/http://www.newyorker.com/magazine/2011/10/10/you-belong-with-me|archive-date=Hulyo 24, 2014}}</ref><ref name="Ray">{{cite web|last=Jo|first=Nancy|url=http://www.vanityfair.com/hollywood/2013/04/taylor-swift-cover-story|title=Taylor Swift and the Growing of a Superstar: Her Men, Her Moods, Her Music|work=[[Vanity Fair (magazine)|Vanity Fair]]|date=Enero 2, 2014|access-date=Nobiyembre 11, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151110050531/http://www.vanityfair.com/hollywood/2013/04/taylor-swift-cover-story|archive-date=Nobiyembre 10, 2015}}</ref> Nakatapos si Swift sa [[:en:Hendersonville High School|Hendersonville High School]]<ref>{{cite web|url=http://www.cmt.com/news/1648575/taylor-swifts-high-school-names-auditorium-in-her-honor/|title=News : Taylor Swift's High School Names Auditorium in Her Honor|publisher=[[CMT (U.S. TV channel)|CMT]]|date=Septiyembre 23, 2010|access-date=Abril 18, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20141121075440/http://www.cmt.com/news/1648575/taylor-swifts-high-school-names-auditorium-in-her-honor/|archive-date=Nobiyembre 21, 2014}}</ref> ug dayon sa Aaron Academy, kon asa labing maayo niyang ma-pahiluna ang iyang takdâ sa paglibot pinaagi sa pagtuon sa balay. Usa ka tuig siyang sayo nga nahuman.<ref name="The Very Pink, Very Perfect Life of Taylor Swift">{{Cite magazine|last=Grigoriadis|first=Vanessa|url=https://www.rollingstone.com/music/news/the-very-pink-very-perfect-life-of-taylor-swift-20090305|title=The Very Pink, Very Perfect Life of Taylor Swift|magazine=[[Rolling Stone]]|date=Marso 5, 2009|access-date=Hulyo 28, 2019|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190503043637/https://www.rollingstone.com/music/music-country/the-very-pink-very-perfect-life-of-taylor-swift-107451/|archive-date=Mayo 3, 2019}}</ref> === 2004–2008: Kasinugdanan ug ang unang album === Sa Nashville, si Swift nagbuhat kauban ang mga tagsulat og kanta mao sila Troy Verges, Brett James, Brett McAnally, ug ang [[The Warren Brothers|Warren Brothers]]<ref>{{Cite news|url=http://www.americansongwriter.com/2011/05/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/3/|title=Taylor Swift: The Garden In The Machine|work=[[American Songwriter]]|date=Mayo 2, 2011|access-date=Mayo 21, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130807054922/http://www.americansongwriter.com/2011/05/taylor-swift-the-garden-in-the-machine/3/|archive-date=Agosto 7, 2013}}</ref><ref name="sonydeal">{{cite web|url=http://www.bmi.com/news/entry/234444|title=Songwriter Taylor Swift Signs Publishing Deal With Sony/ATV|publisher=[[Broadcast Music, Inc.]]|date=Mayo 12, 2005|access-date=Abril 20, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121204104706/http://www.bmi.com/news/entry/234444|archive-date=Disyembre 4, 2012}}</ref> alang sa iyahang unang album. Nagkita sila sulod sa duha ka takna nga panudlo sa pagsulat matag Martes sa hapon human sa klase. <ref name="majorlyindie1">{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/features/liz-rose-songs-taylor-swift-little-big-town-20141024|title=Songwriter Spotlight: Liz Rose|magazine=[[Rolling Stone]]|date=Oktubre 24, 2014|access-date=Septiyembre 24, 2016|last=Leahey|first=Andrew|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160926051735/http://www.rollingstone.com/music/features/liz-rose-songs-taylor-swift-little-big-town-20141024|archive-date=Septiyembre 26, 2016}}</ref> Si Swift nahimong pinakabatan-ong artista nga gilagdahan sa Sony/ATV Tree,<ref>{{cite web|last=DeLuca|first=Dan|title=Focused on 'great songs' Taylor Swift isn't thinking about 'the next level' or Joe Jon as gossip|url=http://articles.philly.com/2008-11-11/news/25256467_1_big-machine-records-joe-jonas-country-music-association-awards|page=1|work=Philadelphia Daily News|access-date=Abril 17, 2012|date=Nobiyembre 11, 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121118235847/http://articles.philly.com/2008-11-11/news/25256467_1_big-machine-records-joe-jonas-country-music-association-awards|archive-date=Nobiyembre 18, 2012}}</ref> apan mibiya sa RCA Records sa panuigong 14. Nag-awit si Swift sa usa ka dapit sa Nashville. Nahimamat niya si Scott Borchetta,<ref>{{Cite magazine|last1=Rapkin, Mickey|url=http://www.billboard.com/articles/columns/country/7880979/the-bluebird-cafe-taylor-swift-dierks-bentley-oral-history|title=Oral History of Nashville's Bluebird Cafe: Taylor Swift, Maren Morris, Dierks Bentley & More on the Legendary Venue|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Hulyo 27, 2017|access-date=Hulyo 28, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170729142603/http://www.billboard.com/articles/columns/country/7880979/the-bluebird-cafe-taylor-swift-dierks-bentley-oral-history|archive-date=Hulyo 29, 2017}}</ref> usa ka ehekutibo sa DreamWorks Records. Ganahan niya nga magtukod usa ka kompanya ug ganahan niya nga kantahon kini ni Swift. Miadto siya didto aron tan-awon kon makakanta ba siya. [[Payl:Taylor Swift.jpg|thumb|upright=1.2|Si Taylor Swift 'niadtong 2006]] Ang kinaunahang album ni Swift nga migula niadtong ika-24 sa Oktubre 2006.<ref>{{cite web|url=https://www.allmusic.com/album/release/taylor-swift-mr0000686627|title=Taylor Swift – Taylor Swift|publisher=[[AllMusic]]|first=Jeff|last=Tamarkin|access-date=Pebrero 14, 2021}}</ref> Gidani ni Swift ang iyang kompanya sa pagkuha sa iyahang tigpagula, kansang ngalan mao si [[Nathan Chapman]]. Nagtinabangay sila og maayo, mao nga magtinabangay sila sa iyang kaugma-ong mga album. Gisulat niya ang tulo sa mga awit sa album, ug si Robert, Brian ug Angelo ang misulat sa uban. [[Robert Ellis Orrall]], Brian Maher, and [[Angelo Petraglia]].<ref name="liner">{{Cite AV media notes|title=Taylor Swift|year=2006|type=CD|publisher=[[Big Machine Records]]|id=BMR120702}}</ref> Niadtong Hunyo 2006, iyang unang awit gikan sa iyang unang album; siya ug ang iyahang inahan mitabang sa pagbutang og mga teyp ngadto sa mga sobre aron ipadala kini sa mga estasyong radyo.<ref name="EW1">{{Cite news|last=Willman|first=Chris|title=Taylor Swift's Road to Fame|url=http://www.ew.com/article/2008/02/05/taylor-swifts-road-fame|work=[[Entertainment Weekly]]|access-date=Abril 22, 2012|page=3|date=Pebrero 5, 2008|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150221160659/http://www.ew.com/article/2008/02/05/taylor-swifts-road-fame|archive-date=Pebrero 21, 2015}}</ref> Nianang tuiga puy-an siya sa pagbuhat og daghang mga salida aron ipasiugda ang iyahang unang album, bisan pa nga usahay kinahanglan niyang ipaambit ang entablado sa Rascal Flatts.<ref name="taylorjoinstour">{{cite web|url=http://www.cmt.com/news/1543489/taylor-swift-joins-rascal-flatts-tour/|title=Taylor Swift Joins Rascal Flatts Tour|date=Oktubre 18, 2006|publisher=[[CMT (U.S. TV channel)|CMT]]|access-date=Marso 11, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150107133104/http://www.cmt.com/news/1543489/taylor-swift-joins-rascal-flatts-tour/|archive-date=Enero 7, 2015}}</ref> Ilahang gipapahawa ang laing mag-aawit nga si [[Eric Church]], tungod sa pagtugtog og labing daghang takna kay sa angay niyang buhaton.<ref>{{cite news|url=https://tasteofcountry.com/eric-church-rascal-flatts-tour-taylor-swift-secret-history/|title=How Eric Church's Rascal Flatts Feud Helped Launch Taylor Swift's Career|first1=Sterling|last1=Whitaker|first2=Ania|last2=Hammar|work=Taste of Country|date=Mayo 27, 2019|access-date=Hunyo 10, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190606114702/https://tasteofcountry.com/eric-church-rascal-flatts-tour-taylor-swift-secret-history/|archive-date=Hunyo 6, 2019|url-status=dead}}</ref>[[Payl:Swift, Taylor (2007).jpg|thumb|upright=1.2|Si Taylor Swift 'niadtong 2007.<ref name="vh1country">{{cite web|last=Rosa|first=Christopher|url=http://www.vh1.com/news/5861/opening-acts-bigger-than-headliner/|title=Opening Acts Who Became Bigger Than The Headliner|publisher=[[VH1]]|date=Marso 24, 2015|access-date=Nobiyembre 11, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151110191727/http://www.vh1.com/news/5861/opening-acts-bigger-than-headliner/|language=en|archive-date=Nobiyembre 10, 2015}}</ref>]] Pagkahuman sa "[[Tim McGraw (awit)|Tim McGraw]]", upat pa nga mga [[singgol (musika)|singgol]] ang migula: "[[Teardrops on My Guitar]]" (2007), "[[Our Song (Taylor Swift)|Our Song]]" (2007), "[[Picture to Burn]]" (2008) ug "[[Should've Said No]]".<ref>{{cite web|url=http://www.gactv.com/gac/cda/article_print/0,3008,GAC_26063_5769818_DS-ARTICLE-RIGHT-RAIL,00.html|archive-url=https://archive.today/20150316163238/http://www.gactv.com/gac/cda/article_print/0,3008,GAC_26063_5769818_DS-ARTICLE-RIGHT-RAIL,00.html|archive-date=Marso 16, 2015|title=Taylor Swift No. 1 on iTunes|date=Disyembre 19, 2007|publisher=[[Great American Country]]|access-date=Hulyo 5, 2010|url-status=dead}}</ref> Gipagawas pud ni Swift ang duha ka album nga ''[[:en:The Taylor Swift Holiday Collection|The Taylor Swift Holiday Collection]]'' niadtong Oktubre 2007 ug ''[[:en:Beautiful Eyes|Beautiful Eyes]]'' niadtong Hulyo 2008. Miadto siya sa daghang mga kunsyerto sa miaging tuig kauban ang mga mag-aawit sama nila Tim McGraw, George Strait<ref>{{cite web|url=http://www.cmt.com/news/1546137/taylor-swift-joins-george-straits-2007-tour/|title=Taylor Swift Joins George Strait's 2007 Tour|date=Nobiyembre 17, 2006|publisher=[[CMT (U.S. TV channel)|CMT]]|access-date=February 16, 2020}}</ref>, Brad Paisley<ref>{{cite web|url=http://www.cmt.com/news/1549598/brad-paisley-plans-tour-with-three-opening-acts/|title=Brad Paisley Plans Tour With Three Opening Acts|date=Enero 9, 2007|publisher=[[CMT (U.S. TV channel)|CMT]]|access-date=Pebrero 16, 2020}}</ref> ug Faith Hill,<ref>{{cite web|url=http://www.cmt.com/news/1561014/taylor-swift-joins-tim-mcgraw-faith-hill-on-tour/|title=Taylor Swift Joins Tim McGraw, Faith Hill on Tour|date=Hunyo 1, 2007|publisher=[[CMT (U.S. TV channel)|CMT]]|access-date=Pebrero 16, 2020}}</ref> aron ipasiugda ang iyahang unang album kaniadto sa tuig 2006 ug 2007. Nakadaog si Swift og unom ka mga ganti alang sa iyahang unang album. Sugod niadtong Hulyo 2008, gisugdan ni Swift ang usa ka relasyon sa mag-aawit nga mao si [[Joe Jonas]] nga nahuman niadtong Oktubre 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20230694,00.html|title=Scoop|last=Caplan|first=David|date=Septiyembre 8, 2008|work=[[People (magazine)|People]]|access-date=Marso 6, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20160202044308/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20230694%2C00.html|archive-date=Pebrero 2, 2016|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20245498,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303204136/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20245498%2C00.html|archive-date=March 3, 2016|title=Scoop – Couples, Camilla Belle, Joe Jonas|last=Rizzo|first=Monica|date=Nobiyembre 24, 2008|work=[[People (magazine)|People]]|access-date=Marso 6, 2012|url-status=dead}}</ref> === 2008–2010: Ang ''Fearless'' === [[File:TaylorSwiftApr09.jpg|thumb|200px|Si Taylor sa usa ka premiere alang sa <nowiki>''</nowiki>Hannah Montana: The Movie<nowiki>''</nowiki> 'niadtong 2009.<ref>{{Cite web|last=Akers|first=Shelley|title=Taylor Swift to Appear in Hannah Montana Movie|journal=[[People (magazine)|People]]|date=Hunyo 9, 2008|url=http://people.com/movies/taylor-swift-to-appear-in-hannah-montana-movie/|access-date=Oktubre 27, 2017|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171027181559/http://people.com/movies/taylor-swift-to-appear-in-hannah-montana-movie/|archive-date=Oktubre 27, 2017}}</ref>|alt=Si Taylor Swift 'niadtong 2009]] Ang ikaduhang album ni Swift nga ''[[Fearless (album)|Fearless]]'' migula niadtong Nobiyembre 2008. Iyang lima ka awitg banat niini mao ang: "[[Love Story (Taylor Swift)|Love Story]]", "[[White Horse (Taylor Swift)|White Horse]]", "[[You Belong with Me]]", "[[Fifteen (awit)|Fifteen]]" ug "[[Fearless (awit)|Fearless]]". Ang album nakaabot sa kaiphan-usa sa talaan niadtong tuig 2009. Mao pud kini ang ikatulong labing namaligya nga album nianang panahona.<ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/music/bp/chart-watch-extra-top-albums-last-10-years-181452729.html|title=Chart Watch Extra: Top Albums Of Last 10 Years|first=Paul|last=Grein|date=Marso 16, 2012|publisher=[[Yahoo! Music]]|type=Blog|access-date=Hunyo 10, 2011|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150402161744/https://www.yahoo.com/music/bp/chart-watch-extra-top-albums-last-10-years-181452729.html|archive-date=Abril 2, 2015}}</ref> ''Fearless Tour'' ni Swift, mao ang iyahang unang ''concert tour'', nga mikita kini og $63 ka milyon kapin.<ref>{{cite magazine|last=Mapes|first=Jillian|title=Taylor Swift Announces 'Speak Now' World Tour|url=http://www.billboard.com/articles/photos/live/950374/taylor-swift-announces-speak-now-world-tour|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Mayo 15, 2012|date=Nobiyembre 23, 2010|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508182314/http://www.billboard.com/articles/photos/live/950374/taylor-swift-announces-speak-now-world-tour|archive-date=Mayo 8, 2013}}</ref> Ang ''[[:en:Fearless Tour#Journey to Fearless|Journey to Fearless]]'', usa kini ka tulo ka bahin nga dokumentaryo nga gipakita sa telebisyon ug migula pinaagi sa DVD ug Blu-ray.<ref>{{Cite news|last1=Weiss|first1=Dan|title=Taylor Swift: Journey To Fearless DVD|url=http://americansongwriter.com/2011/12/taylor-swift-journey-to-fearless-dvd/|access-date=Agosto 2, 2016|work=[[American Songwriter]]|date=Disyembre 12, 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815191946/http://americansongwriter.com/2011/12/taylor-swift-journey-to-fearless-dvd/|archive-date=August 15, 2016}}</ref> Nagpasundayag usab si Swift sa mga konsyerto ni Keith Urban niadtong tuig 2009.<ref>{{cite web|last=Ryan|first=Sarah|url=http://blog.gactv.com/blog/2009/08/10/taylor-swift-pranks-keith-urban/|title=Taylor Swift Pranks Keith Urban|publisher=[[Great American Country]]|type=Blog|date=Agosto 10, 2009|access-date=Nobiyembre 11, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906062906/http://blog.gactv.com/blog/2009/08/10/taylor-swift-pranks-keith-urban/|archive-date=Septiyembre 6, 2015}}</ref> Niadtong 2009, mipakita si Swift sa awit ni [[:en:John Mayer|John Mayer]] nga "[[:en:Half of My Heart|Half of My Heart]]" ug awit sa [[:en:Boys Like Girls|Boys Like Girls]] nga "[[:en:Two Is Better Than One|Two Is Better Than One]]".<ref>{{cite web|last=Vena|first=Jocelyn|date=Nobiyembre 6, 2009|title=John Mayer Talks Taylor Swift Collaboration 'Half of My Heart'|url=http://www.mtv.com/news/1625724/john-mayer-talks-taylor-swift-collaboration-half-of-my-heart/|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908130106/http://www.mtv.com/news/1625724/john-mayer-talks-taylor-swift-collaboration-half-of-my-heart/|archive-date=Septiyembre 8, 2014|access-date=Mayo 15, 2012|publisher=[[MTV]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.billboard.com/articles/review/1070540/boys-like-girls-featuring-taylor-swift-two-is-better-than-one|title=Boys Like Girls featuring Taylor Swift, 'Two Is Better Than One'|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Disyembre 2, 2009|access-date=Disyembre 4, 2020}}</ref> Gisulatan pud niya ang mga awit. Misulat siya og awit nga "Best Days of Your Life" kauban si Kellie Pickler,<ref>{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1608913/kellie-pickler-has-her-best-days-thanks-to-taylor-swift/|title=Kellie Pickler Has Her 'Best Days' Thanks To Taylor Swift|publisher=[[MTV]]|access-date=Nobiyembre 11, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160101062026/http://www.mtv.com/news/1608913/kellie-pickler-has-her-best-days-thanks-to-taylor-swift/|archive-date=Enero 1, 2016}}</ref> ug misulat og duha ka awit alang sa ''[[:en:Hannah Montana: The Movie (soundtrack)|Hannah Montana: The Movie soundtrack]]'', mao ang "[[You'll Always Find Your Way Back Home]]" ug "[[Crazier (Taylor Swift)|Crazier]]".<ref name="hannah">{{cite web|url=https://itunes.apple.com/us/album/hannah-montana-movie-original/id305134968|title=Hannah Montana: The Movie (Original Motion Picture Soundtrack) by Hannah Montana|date=Enero 2009|publisher=[[iTunes Store]]|access-date=Agosto 2, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160502045004/https://itunes.apple.com/us/album/hannah-montana-movie-original/id305134968|archive-date=Mayo 2, 2016}}</ref> Nagsulat usab siya og duha ka awit alang sa ''Valentine's Day'', lakip ang singgol nga "[[Today Was a Fairytale]]", nga mao ang iyang unang awit nga nakaabot sa kaiphan-usa sa [[Kanada]] ug kaiphan-duha sa [[Tinipong Bansa]].<ref name="slate">{{cite web|url=http://www.mtv.com/news/1628827/new-taylor-swift-song-included-in-valentines-day-featurette/|title=New Taylor Swift Song Included In 'Valentine's Day' Featurette|last=Vena|first=Jocelyn|date=Disyembre 28, 2009|publisher=[[MTV]]|access-date=Nobiyembre 11, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160116064913/http://www.mtv.com/news/1628827/new-taylor-swift-song-included-in-valentines-day-featurette/|archive-date=Enero 16, 2016}}</ref><ref name="canada">{{Cite magazine|url=http://www.billboard.com/artist/371422/taylor-swift/chart?f=793|title=Taylor Swift – Chart history on Canadian Hot 100|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Agosto 3, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160809124603/http://www.billboard.com/artist/371422/taylor-swift/chart?f=793|archive-date=Agosto 9, 2016}}</ref> === Kontrobersiya === Niadtong 2009, Nakadaog og ganti ang ''music video'' alang sa "[[You Belong with Me]]" niining tuiga.<ref name="msnbc.msn.com">{{Cite news|title=Kanye calls Taylor Swift after 'View' appearance|publisher=MSNBC|date=Septiyembre 15, 2009|access-date=Septiyembre 16, 2009|url=http://www.today.com/id/32861800|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20131006213404/http://www.today.com/id/32861800|archive-date=Oktubre 6, 2013}}</ref> Apan si Taylor, gibalda sa magrararap nga si [[Kanye West]]<ref name="Beyonce1">{{cite magazine|title=Taylor Swift Thanks "Gracious" Beyonce for Inviting Her Onstage After Kanye Stunt at VMAs|url=https://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-thanks-gracious-beyonce-for-inviting-her-onstage-after-kanye-stunt-at-vmas-20090914|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=Mayo 15, 2012|date=Septiyembre 14, 2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120615184835/http://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-thanks-gracious-beyonce-for-inviting-her-onstage-after-kanye-stunt-at-vmas-20090914|archive-date=Hunyo 15, 2012}}</ref> sa dihang naghatag siya og iyang pamulong sa pagdawat (kun ''acceptance speech''). {{Quote |text=  "Oy, Taylor, nalipay kaayo 'ko nimo, tapuson nako tika, pero si Beyoncé naay pinaka-nindot nga mga musik bidyo sa tanan! Usa sa pinaka-nindot nga mga musik bidyo sa tanan!" ''Yo, Taylor, I'm really happy for you, I'mma let you finish, but Beyoncé had one of the best videos of all time! One of the best videos of all time!''<ref name= "Cnn.com">{{cite news |first= Lisa |last= Respers |title= Anger over West's disruption at MTV awards |date= Septiyembre 14, 2009 |access-date=Septiyembre 15, 2009 |publisher= CNN |url=http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/09/14/kanye.west.reaction/index.html| archive-url= https://web.archive.org/web/20090926191354/http://www.cnn.com/2009/SHOWBIZ/09/14/kanye.west.reaction/index.html| archive-date= Septiyembre 26, 2009 <!--DASHBot-->| url-status=live}}</ref><ref name="rollingstone.com">{{cite magazine |last= Kreps |first= Daniel |url=https://www.rollingstone.com/music/news/kanye-west-storms-the-vmas-stage-during-taylor-swifts-speech-20090913?rand=84857|title=Kanye West Storms the VMAs Stage During Taylor Swift's Speech |date= Septiyembre 13, 2009|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=Septiyembre 13, 2009}}</ref>|source= Kanye West}} Nahimo kini'g kontrobersyal nga panghitabo nga gihisgutan ug gibiaybiay sa daghang mga katawhan sa internet.<ref>{{cite web|access-date=Oktubre 3, 2009|url=http://www.mtv.com/news/2576681/kanye-wests-vma-interruption-photos/|title=Kanye West's VMA Interruption Gives Birth To Internet Photo Meme|publisher=[[MTV]]|date=Septiyembre 16, 2009|last=Anderson|first=Kyle|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160116064915/http://www.mtv.com/news/2576681/kanye-wests-vma-interruption-photos/|archive-date=Enero 16, 2016}}</ref> Apan nianang tuiga, nakadaog siya og lima ka ganti.<ref>{{cite web|last=Ditzian|first=Eric|title=Taylor Swift, Michael Jackson Big Winners at American Music Awards|url=http://www.mtv.com/news/1626845/taylor-swift-michael-jackson-big-winners-at-american-music-awards/|publisher=[[MTV]]|access-date=Mayo 15, 2012|year=2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20140908123520/http://www.mtv.com/news/1626845/taylor-swift-michael-jackson-big-winners-at-american-music-awards/|archive-date=Septiyembre 8, 2014}}</ref> === Unang pag-akto === Ang ''Valentine's Day'' usa ka pelikula. Niining [[sine]], si Swift midula isip "uyab sa usa ka lalaki" sa [[tulunghaan]]. Si [[Taylor Lautner]] usa ka nag-dala sa pelikula ni Swift. Nagbuwag dayon sila 'niadtong Oktubre 2009, apan magkauban gihapon sila usahay sa salida.<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20333466,00.html|title=Taylor & Taylor Romance Was Overblown, Says Source|last2=Sia|first2=Nicole|work=[[People (magazine)|People]]|access-date=Marso 6, 2012|last1=Park|first1=Michael Y.|date=Disyembre 29, 2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20121113081709/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20333466%2C00.html|archive-date=Nobiyembre 13, 2012}}</ref> Sa wala pa mogawas ang ''Valentine's Day'', mipakita usab si Swift sa ''[[:en:CSI: Crime Scene Investigation|CSI: Crime Scene Investigation]]'' sa telebisyon.<ref>{{Cite news|last=Caramanica|first=Jon|date=March 6, 2009|title=OMG! Taylor Swift Does 'CSI'!|work=[[The New York Times]]|type=Blog|url=http://artsbeat.blogs.nytimes.com/2009/03/06/omg-taylor-swift-does-csi/|url-status=live|access-date=Mayo 7, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20110814164338/http://artsbeat.blogs.nytimes.com/2009/03/06/omg-taylor-swift-does-csi/|archive-date=Agosto 14, 2011}}</ref> Nag-''host'' ug nagpasundayag usab si Swift alang sa ''[[:en:Saturday Night Live|Saturday Night Live]]'' 'niadtong 2009.<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6429325/taylor-swift-saturday-night-live-host-flashback|title=Remember When Taylor Swift Shined as 'Saturday Night Live' Host?|last=Strecker|first=Erin|date=January 2, 2015|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Enero 15, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150124024213/http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6429325/taylor-swift-saturday-night-live-host-flashback|archive-date=Enero 24, 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=https://tasteofcountry.com/10-things-you-didnt-know-about-taylor-swift-8/|title=10 Things You Didn't Know About Taylor Swift|last=Dukes|first=Billy|website=Taste of Country|date=Oktubre 22, 2012|access-date=Hulyo 26, 2020}}</ref> === 2010–2012: Ang ''Speak Now'' === [[Payl:Taylor Swift Sydney.jpg||thumb|upright|Nag-pasundayang si Taylor sa iyang ''[[:en:Speak Now World Tour|Speak Now World Tour]]'' 'niadtong 2012 sa [[Ostralya]].<ref>{{cite web |url=http://celebritynewsmedia.blogspot.com/2012/03/taylor-swift-speak-now-tour-hots-sydney.html |title=Speak Now Tour in Sydney, Australia |last=Rinaldi |first=Eva |date=9 Marso 2012 |website=Celebrity News Media |access-date=7 January 2022 |language=en}}</ref>]] Misulat si Swift og awit nga "[[Mine (Taylor Swift)|Mine]]" ug migula niadtong Agosto 2010. Mao kini ang ikatulong singgol gikan sa iyahang ikatulong album nga ''[[Speak Now]]'', migula niadtong Oktubre 25, 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.cmt.com/news/1644093/taylor-swifts-new-album-speak-now-set-for-oct-25-release/|title=Taylor Swift's New Album, Speak Now, Set for Oct. 25 Release|date=Hulyo 20, 2010|publisher=[[CMT (U.S. TV channel)|CMT]]|access-date=Pebrero 14, 2020}}</ref> Misulod kini sa [[Billboard Hot 100]] sa kaiphan-tulo.<ref name="Billboard">{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/956910/taylor-swift-makes-sparkling-hot-100-entrance|title=Taylor Swift Makes Sparkling Hot 100 Entrance|last=Pietroluongo|first=Silvio|date=Agosto 11, 2010|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Hulyo 25, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131095813/http://www.billboard.com/articles/news/956910/taylor-swift-makes-sparkling-hot-100-entrance|archive-date=Enero 31, 2016}}</ref> Ang mga singgol niini mao ang "[[Mine (Taylor Swift)|Mine]]", "[[Back to December]]", "[[Mean (Taylor Swift)|Mean]]", "[[The Story of Us]]", "[[Sparks Fly]]", ug "[[Ours (Taylor Swift)|Ours]]", apan wala'y labot ang "[[The Story of Us]]". Nakig-deyt siya kang [[Jake Gyllenhaal]] niadtong 2010.<ref>{{cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20454920,00.html|title=Taylor Swift & Jake Gyllenhaal Break Up: Source|last=Hammel|first=Sara|date=Enero 4, 2011|work=People|archive-url=https://web.archive.org/web/20120509101834/http://www.people.com/people/article/0%2C%2C20454920%2C00.html|archive-date=Mayo 9, 2012|url-status=live|access-date=Marso 6, 2012}}</ref> Ang iyang ''[[:en:Speak Now World Tour|World Tour]]'' midagan gikan sa Pebrero 2011 hangtod Marso 2012 ug mikita og kapin sa $123 million.<ref name="billboard1">{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/touring/1098167/hot-tours-taylor-swift-george-strait-cirque-du-soleil|title=Hot Tours: Taylor Swift, George Strait, Cirque Du Soleil|last=Allen|first=Bob|date=Marso 29, 2012|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Mayo 10, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130221010109/http://www.billboard.com/biz/articles/news/touring/1098167/hot-tours-taylor-swift-george-strait-cirque-du-soleil|archive-date=Pebrero 21, 2013}}</ref> Ang iyahang live album nga ''[[:en:Speak Now World Tour – Live|Speak Now World Tour: Live]]'' migawas niadtong Nobyembre 2011.<ref name="billboard1">{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/biz/articles/news/touring/1098167/hot-tours-taylor-swift-george-strait-cirque-du-soleil|title=Hot Tours: Taylor Swift, George Strait, Cirque Du Soleil|last=Allen|first=Bob|date=Marso 29, 2012|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Mayo 10, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130221010109/http://www.billboard.com/biz/articles/news/touring/1098167/hot-tours-taylor-swift-george-strait-cirque-du-soleil|archive-date=Pebrero 21, 2013}}</ref> Nagsulat siya og duha ka awit alang sa usa ka sine nga giulohan og ''[[:en:The Hunger Games (film)|The Hunger Games]]'' (2012). Kauban niya ang usa ka punok nga [[:en:The Civil Wars|The Civil Wars]]. Ang mga awit mao ang "[[Safe & Sound]]" ug "[[Eyes Open (Taylor Swift)|Eyes Open]]". Anaâ Si Swift sa usa ka awit nga "[[:en:Both of Us|Both of Us]]" ni [[B.o.B.|B.o.B.]], ang awit migula niadtong Mayo 2012.<ref>{{cite web|title=B.o.B Explains Origins of Taylor Swift Collaboration 'Both of Us'|url=http://hiphopdx.com/news/id.19471/title.b-o-b-explains-origins-of-taylor-swift-collaboration-both-of-us|publisher=[[HipHopDX]]|access-date=Mayo 15, 2012|last=Horowitz|first=Steven J.|date=Abril 20, 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910210803/http://hiphopdx.com/news/id.19471/title.b-o-b-explains-origins-of-taylor-swift-collaboration-both-of-us|archive-date=Septiyembre 10, 2015}}</ref> Nakigrelasyon si Swift kang Conor Kennedy, usa ka sakop sa politikhong bánay, sulod sa duha ka bulan. Anak siya kang Robert F. Kennedy Jr. ug Mary Richardson Kennedy.<ref>{{cite web|last=Toomedy|first=Alyssa|url=http://www.eonline.com/news/357246/taylor-swift-and-conor-kennedy-breakup-anatomy-of-a-split|title=Taylor Swift and Conor Kennedy Breakup: Anatomy of a Split|date=Oktubre 25, 2012|publisher=[[E!]]|access-date=Nobiyembre 10, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151204222857/http://www.eonline.com/news/357246/taylor-swift-and-conor-kennedy-breakup-anatomy-of-a-split|archive-date=Disyembre 4, 2015}}</ref> === 2012–2014: Ang ''Red'' === [[Payl:Taylor Swift RED Tour (8642419792) (cropped).jpg|thumb|186px|Nag-pasundayang si Taylor sa iyang ''[[:en:The Red Tour|The Red Tour]]'' 'niadtong tuig 2013.<ref>{{cite web |url=https://m.riverfronttimes.com/musicblog/2013/03/19/taylor-swift-red-tour-at-the-scottrade-center-3-18-13-review-photos-and-setlist |title=Scottrade Center |last=Babka |first=Allison |date=19 Marso 2013 |website=Riverfront Times |access-date=6 January 2022 |language=en}}</ref>]] Ang "[[We Are Never Ever Getting Back Together]]" ni Swift migula niadtong Agosto 2021, ang nangunang singgol gikan sa iyang ikaupatang album nga ''[[Red (album)|Red]]''. Nahimo kini og kaiphan-usa nga awit alang kang Swift sa Tinipong Bansa ug [[Nuzeland]],<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/480315/taylor-swift-scores-first-hot-100-no-1|title=Taylor Swift Scores First Hot 100 No.&nbsp;1|last=Trust|first=Gary|magazine=Billboard|date=Agosto 22, 2012|access-date=Agosto 22, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130213010041/http://www.billboard.com/articles/news/480315/taylor-swift-scores-first-hot-100-no-1|archive-date=Pebrero 13, 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Discography Taylor Swift|url=https://charts.nz/showinterpret.asp?interpret=Taylor+Swift|publisher=New Zealand Charts|access-date=Hulyo 26, 2016}}</ref> ug nakaabot usab kini sa iTunes Digital Charts, nga nakakuha og "Fastest Selling Single" gikan sa [[Guinness World Record]].<ref>{{Cite news|last1=Lynch|first1=Kevin|title=Calvin Harris trumps Michael Jackson feat to join Taylor Swift, Rihanna and One Direction in Guinness World Records™ 2014 book|url=http://www.guinnessworldrecords.com/news/2013/9/calvin-harris-trumps-michael-jackson-feat-to-join-taylor-swift-rihanna-and-one-direction-in-guinness-world-records%E2%84%A2-2014-book-50998|access-date=Hunyo 16, 2015|work=Guinness World Records|date=Septiyembre 4, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622154809/http://www.guinnessworldrecords.com/news/2013/9/calvin-harris-trumps-michael-jackson-feat-to-join-taylor-swift-rihanna-and-one-direction-in-guinness-world-records%E2%84%A2-2014-book-50998|archive-date=Hunyo 22, 2015}}</ref> Ang ubang mga singgol niini mao ang "[[Begin Again (Taylor Swift)|Begin Again]]", "[[I Knew You Were Trouble]]", "[[22 (awit)|22]]", "[[Everything Has Changed|Everything Has Changed]]", "[[The Last Time (Taylor Swift)|The Last Time]]", ug "[[Red (awit)|Red]]". Apan niana, ang "I Knew You Were Trouble" nakaabot sa Top-5 sa talaan sa Ostralya, Kanada, Denmarka, Irlandes, Nuzeland, H.G. ug T.B.<ref>Chart positions: * {{cite web|url=https://australian-charts.com/showitem.asp?interpret=Taylor+Swift&titel=I+Knew+You+Were+Trouble&cat=s|title=Taylor Swift – I Knew You Were Trouble|publisher=[[ARIA Charts]]|access-date=Pebrero 14, 2021}} * {{cite web|url=https://www.officialcharts.com/charts/singles-chart/20130119/7501/|title=Official Singles Charts Top 100|publisher=[[Official Charts Company]]|access-date=Pebrero 14, 2021}} * {{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/1481612/taylor-swift-leads-record-breaking-digital-sales-week|title=Taylor Swift Leads Record Breaking Digital Sales Week|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Enero 3, 2013|access-date=Pebrero 14, 2021}}</ref> Ang Tulo ka singgol nga "Begin Again", "22", ug "Red" ang nakaabot usab sa Top-20 sa Tinipong Bansa.<ref name="chart history">{{Cite magazine|title=Taylor Swift – Chart history|url=http://www.billboard.com/artist/371422/taylor+swift/chart?f=793|access-date=Hulyo 26, 2016|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160809102051/http://www.billboard.com/artist/371422/Taylor%20Swift/chart?f=793|archive-date=Agosto 9, 2016}}</ref> Ang ''Red'' migula niadtong ika-22 sa Oktubre 2012.<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20201228034534/https://www.latimes.com/entertainment/music/la-xpm-2012-oct-30-la-et-ms-taylor-swift-20121031-story.html|url=https://www.latimes.com/entertainment/music/la-xpm-2012-oct-30-la-et-ms-taylor-swift-20121031-story.html|title=Taylor Swift raises the bar with a savvy 'Red' marketing campaign|work=[[Los Angeles Times]]|first=Randy|last=Lewis|date=Oktubre 30, 2012|access-date=Disyembre 28, 2020|archive-date=Disyembre 28, 2020|url-status=live}}</ref> Ang album nakabaligya og 1.21 ka milyon ka mga hulad sa kinaunahang pitlaw.<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20151127194613/http://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11042644/Taylor-Swifts-new-single-Shake-It-Off-shakes-up-pop-music.html|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11042644/Taylor-Swifts-new-single-Shake-It-Off-shakes-up-pop-music.html|title=Taylor Swift's new single Shake It Off shakes up pop music|first=Alice|last=Vincent|work=[[The Daily Telegraph]]|date=Agosto 19, 2014|archive-date=Nobiyembre 27, 2015|access-date=Nobiyembre 27, 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> Nagbuhat si Swift kauban ang iyang dugay nang prodyuser nga si Nathan Chapman ug Liz Rose, ug uban pang bag-ong tigpagula sa album nga mao sila [[Max Martin]] ug [[Shellback]].<ref>{{cite web|url=https://www.usatoday.com/story/life/music/2012/10/17/taylor-swift-red-interview/1637307/|title=Taylor Swift sees 'Red' all over|first=Brian|last=Mansfield|date=Oktubre 17, 2012|work=[[USA Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121221175440/https://www.usatoday.com/story/life/music/2012/10/17/taylor-swift-red-interview/1637307/|archive-date=Disyembre 21, 2012}}</ref> Ang album nakaabot og kaiphan-usa sa Billboard 200 sulod sa usa ka pitlaw. Siya ang unang babayeng nakakuha og duha ka minilyong album nga gibaligya sa usa ka pitlaw.<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/474400/taylor-swifts-red-sells-121-million-biggest-sales-week-for-an-album-since-2002|title=Taylor Swift's 'Red' Sells 1.21 Million; Biggest Sales Week for an Album Since 2002|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Septiyembre 14, 2009|access-date=Nobiyembre 7, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130201140727/http://www.billboard.com/articles/news/474400/taylor-swifts-red-sells-121-million-biggest-sales-week-for-an-album-since-2002|archive-date=Pebrero 1, 2013}}</ref><ref>{{Cite magazine|last1=Greenwald|first1=David|title=Taylor Swift, Rihanna, Justin Bieber Among 2014 Guinness Record-Setters|url=http://www.billboard.com/articles/news/5687212/taylor-swift-rihanna-justin-bieber-among-2014-guinness-record-setters|access-date=Hulyo 27, 2016|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=September 6, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150608001415/http://www.billboard.com/articles/news/5687212/taylor-swift-rihanna-justin-bieber-among-2014-guinness-record-setters|archive-date=Hunyo 8, 2015}}</ref> Ang iyahang ''[[:en:The Red Tour|Red Tour]]'' midagan gikan sa Marso 2013 hangtod Hunyo 2014 ug mikita kini og $150 ka milyon.<ref name=":1">{{cite magazine|first=Bob|last=Allen|url=http://www.billboard.com/articles/news/6150193/taylor-swift-red-all-time-country-tour|title=Taylor Swift's Red Wraps as All-Time Country Tour|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Hulyo 3, 2014|access-date=Abril 11, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150601003002/http://www.billboard.com/articles/news/6150193/taylor-swift-red-all-time-country-tour|archive-date=Hunyo 1, 2015}}</ref> Ang ''Red'' nakabaligya og walo ka minilyong mga hulad pagka-2014.<ref>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20151127194613/http://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11042644/Taylor-Swifts-new-single-Shake-It-Off-shakes-up-pop-music.html|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/music/music-news/11042644/Taylor-Swifts-new-single-Shake-It-Off-shakes-up-pop-music.html|title=Taylor Swift's new single Shake It Off shakes up pop music|first=Alice|last=Vincent|work=[[The Daily Telegraph]]|date=Agosto 19, 2014|archive-date=Nobiyembre 27, 2015|access-date=Nobiyembre 27, 2015|url-status=live|url-access=subscription}}</ref> Niadtong 2012, nakadawat si Swift og "pagka-''Best Female Country Artist''" gikan sa [[American Music Awards|AMAs]] ug "Artist of the Year" niadtong 2013.<ref>{{Cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/11/19/taylor-swift-ama-performa_n_2158758.html|title=Taylor Swift AMA Awards 2012: Pop Star Performs 'I Knew You Were Trouble' (Video)|last=Gregoire|first=Carolyn|date=Nobiyembre 19, 2012|work=[[HuffPost]]|access-date=Hunyo 10, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130526094239/http://www.huffingtonpost.com/2012/11/19/taylor-swift-ama-performa_n_2158758.html|archive-date=Mayo 26, 2013}}</ref><ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/5800699/taylor-swift-justin-timberlake-american-music-awards-2013-winners|title=Taylor Swift & Justin Timberlake Win Big at American Music Awards|last=Payne|first=Chris|date=Nobiyembre 25, 2013|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Nobiyembre 21, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151124101355/http://www.billboard.com/articles/news/5800699/taylor-swift-justin-timberlake-american-music-awards-2013-winners|archive-date=Nobiyembre 24, 2015}}</ref> Ang singgol niini nga "I Knew You Were Trouble" nakadaog sa "pagka-''Best Female Video'' sa [[:en:2013 MTV Video Music Awards|MTV Video Music Awards sa tuigang 2013]].<ref>{{cite magazine|url=http://www.ew.com/article/2013/08/25/vmas-winners-list|title=VMAs: The 2013 Winner's List|date=Agosto 25, 2013|magazine=[[Entertainment Weekly]]|access-date=Agosto 25, 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309172110/http://www.ew.com/article/2013/08/25/vmas-winners-list|archive-date=Marso 9, 2016}}</ref> Aduna siya'y usa ka mubo nga relasyon sa mag-aawit nga si [[Harry Styles]] nianang panahona.<ref>{{cite magazine|date=Disyembre 30, 2014|title=Taylor Swift's Boyfriend Timeline: 10 Relationships & Their Songs|url=http://www.billboard.com/photos/1484087/taylor-swifts-boyfriend-timeline-10-relationships-their-songs/2|magazine=Billboard|access-date=Agosto 26, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160826193100/http://www.billboard.com/photos/1484087/taylor-swifts-boyfriend-timeline-10-relationships-their-songs/2|archive-date=Agosto 26, 2016}}</ref> Niadtong 2013, misulat ug mihimo ni Swift kauban si Jack Antonoff ang "[[:en:Sweeter than Fiction|Sweeter than Fiction]]" alang sa awit sa sine nga ''[[:en:One Chance (film)|One Chance]]'' (2013).<ref>{{cite web|last=Jacobson|first=Ivy|title=Taylor Swift Releases New Song 'Sweeter than Fiction' - Listen|url=http://hollywoodlife.com/2013/10/21/taylor-swift-sweeter-than-fiction-listen-one-chance/|work=Hollywood Life|publisher=PMC|accessdate=21 Oktubre 2013|archive-date=Oktubre 23, 2013|archive-url=https://archive.today/20131023162833/http://hollywoodlife.com/2013/10/21/taylor-swift-sweeter-than-fiction-listen-one-chance/|url-status=live}}</ref> Kauban siya sa pagkanta alang sa awit ni [[Tim McGraw]] nga "[[:en:Highway Don't Care|Highway Don't Care]]", nga mihimo ni Keith Urban. Gipahayag ni Swift ang Audrey, usa ka mahigugmaon sa kahoy, sa animasyon nga ''[[:en:The Lorax (film)|The Lorax]]'' (2012),<ref>{{Cite news|last1=Collin|first1=Robbie|title=The Lorax, review|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/9429666/The-Lorax-review.html|access-date=Agosto 3, 2016|work=[[The Daily Telegraph]]|date=Hulyo 26, 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160917033531/http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/9429666/The-Lorax-review.html|archive-date=Septiyembre 17, 2016}}</ref> mipakita siya sa usa ka yugto sa ''[[:en:New Girl|New Girl]]'' (2013),<ref>{{cite magazine|url=http://www.ew.com/article/2013/05/01/taylor-swift-new-girl-first-look|title=Taylor Swift says 'I do' to 'New Girl'|date=Mayo 1, 2013|magazine=[[Entertainment Weekly]]|last=Beard|first=Lanford|access-date=Agosto 4, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161108064659/http://www.ew.com/article/2013/05/01/taylor-swift-new-girl-first-look|archive-date=Nobiyembre 8, 2016}}</ref> ug aduna siya'y gamay'ng bahin sa [[:en:The Giver (film)|adaptasyon]] sa ''[[:en:The Giver|The Giver]]'' (2014).<ref>{{cite magazine|url=http://www.ew.com/article/2013/09/27/taylor-swift-the-giver-movie|title=Taylor Swift will co-star in long-awaited adaptation of 'The Giver'|date=Septiyembre 27, 2013|magazine=[[Entertainment Weekly]]|last=Busis|first=Hillary|access-date=Agosto 2, 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221070202/http://ew.com/article/2013/09/27/taylor-swift-the-giver-movie/|archive-date=Disyembre 21, 2016}}</ref> === 2014–2017: Ang ''1989'' === [[Payl:Taylor Swift 008 (17684337073).jpg|thumb|200px|Nag-pasundayang si Taylor sa iyang ''[[:en:The 1989 Tour|The 1989 Tour]]'' sa [[Detroit (kapital sa kondado)|Detroit]] niadtong tuig 2015<ref>{{cite web |url=https://www.freep.com/story/entertainment/music/brian-mccollum/2015/05/31/taylor-swift-detroit-ford-field/28253155/ |title=Taylor Swift lights up Ford Field with blast of "1989" |date=13 Mayo 2015 |website=Detroit Free Press |access-date=6 Enero 2022 |first= Brian |last= McCollum |url-status=live |language=en}}</ref>]] Niadtong Marso 2014, mibalhin si Swift sa [[Dakbayan sa Bag-ong York]].<ref>{{Cite news|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/03/taylor-swift-moves-into-nyc-apartment-built-over-mysterious-river-of-pink-slime/359891/|title=Taylor Swift Moves into NYC Apartment Built Over Mysterious River of Pink Slime|work=[[The Atlantic]]|date=Marso 31, 2014|access-date=Hulyo 31, 2016|last=Peterson|first=Price|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160927023235/http://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/03/taylor-swift-moves-into-nyc-apartment-built-over-mysterious-river-of-pink-slime/359891/|archive-date=Septiyembre 27, 2016}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://time.com/14933/taylor-swift-nashville-interview/|title=Why Taylor Swift Thinks Nashville Is the Best Place on Earth|first=Alex|last=Rogers|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|date=Marso 7, 2014|access-date=Septiyembre 27, 2016}}</ref> Gisugdan niya ang pagbinuhat sa iyang ikalimang album nga ''[[1989 (album)|1989]]'', kauban ang mga prodyuser mao sila Jack Antonoff, Max Martin, Shellback, Imogen Heap, Ryan Tedder, ug Ali Payami.<ref>{{cite web|url=https://www.grammy.com/grammys/news/oral-history-taylor-swifts-1989|title=The Oral History of Taylor Swift's 1989|publisher=[[The Recording Academy]]|first=Paul|last=Zollo|date=Pebrero 17, 2016|access-date=Pebrero 14, 2021}}</ref> Migula ang album niadtong Oktubre 27, 2014 ug nakaabot sa kaiphan-usa sa Billboard 200. Mikita og 1.28 ka mga hulad sa unang pitlaw niini. Niadtong Hunyo 2017, ang album nga ''1989'' nakabaligya og 10 ka milyon ka mga hulad sa tibuok kalibotan.<ref name="BBCperry">{{Cite news|date=Hunyo 9, 2017|title=Taylor Swift returns to Spotify on the day Katy Perry's album comes out|work=[[BBC News]]|url=http://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/40215361/taylor-swift-returns-to-spotify-on-the-day-katy-perrys-album-comes-out|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609075820/http://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/40215361/taylor-swift-returns-to-spotify-on-the-day-katy-perrys-album-comes-out|archive-date=Hunyo 9, 2017}}</ref> Ang mga singgol niini mao ang "[[Shake It Off]]", "[[Blank Space]]" ug "[[Bad Blood]]" (kauban si [[Kendrick Lamar]]) nga nakaabot sa kaiphan-usa sa Australia, Kanada ug Tinipong Bansa, siya ang unang babaye nga mipuli sa iyang kaugalingon sa ibabaw sa [[Billboard Hot 100]].<ref>Chart positions: * {{cite web|title=Discography Taylor Swift|url=http://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Taylor+Swift|access-date=Pebrero 14, 2021|publisher=[[ARIA Charts]]}} * {{cite magazine|title=Taylor Swift Chart History (Canadian Hot 100)|url=http://www.billboard.com/artist/371422/taylor-swift/chart?f=793|access-date=Pebrero 14, 2021|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}} * {{cite magazine|date=Mayo 28, 2015|title=Taylor Swift's 'Bad Blood' Blasts to No. 1 on Hot 100|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6576177/taylor-swift-bad-blood-tops-hot-100|url-access=subscription|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150906163743/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/6576177/taylor-swift-bad-blood-tops-hot-100|archive-date=Septiyembre 6, 2015|access-date=Mayo 28, 2015|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Ang uban pang mga singgol niini mao ang "[[Out of the Woods]]" ug "[[New Romantics]]".<ref name="US-singles">{{Cite magazine|title=Taylor Swift – Chart History: Hot 100|url={{BillboardURLbyName|artist=taylor swift|chart=Hot 100}}|access-date=Septiyembre 18, 2016|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Gisugdan niya ang iyahang ''[[:en:The 1989 World Tour|world tour]]'' niadtong Mayo 2015 ug natapos niadtong Disyembre 2015. Nakakita kini og $250 ka milyon atol sa panahon niini.<ref>{{cite magazine|title=Live Music's $20 Billion Year: The Grateful Dead's Fare Thee Well Reunion, Taylor Swift, One Direction Top Boxscore's Year-End|url=http://www.billboard.com/articles/news/6805333/top-boxscores-2015-power-healthy-touring-industry|url-status=live|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20151214195541/http://www.billboard.com/articles/news/6805333/top-boxscores-2015-power-healthy-touring-industry|archive-date=Disyembre 14, 2015}}</ref> Sa wala pa ang pagpagawas ang album, gipasiugda ni Swift kon unsa ka hinungdanon ang mga album sa mga mag-aawit ug ilahang mga tagasuporta.<ref name="Mann">{{cite web|last1=Weissmann|first1=Jordan|title=Taylor Swift Has Written an Op-Ed in the Wall Street Journal|url=http://www.slate.com/blogs/moneybox/2014/07/07/taylor_swift_in_the_wall_street_journal_the_music_business_can_be_saved.html|website=[[Slate (magazine)|Slate]]|type=Blog|access-date=Enero 23, 2015|date=Hulyo 7, 2014|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150123074145/http://www.slate.com/blogs/moneybox/2014/07/07/taylor_swift_in_the_wall_street_journal_the_music_business_can_be_saved.html|archive-date=Enero 23, 2015}}</ref> Niadtong 2014, gitangtang niya ang tanan niyang mga awit sa [[Spotify]] tungod kay nagtuo siya nga gipaubos kuno sa serbisyo ang iyang kanta.<ref>{{Cite magazine|last=Knopper|first=Steve|url=https://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-scott-borchetta-spotify-20141108|title=Taylor Swift's Label Head Explains Spotify Removal|magazine=[[Rolling Stone]]|date=Nobiyembre 8, 2014|access-date=Abril 11, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150421045432/http://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-scott-borchetta-spotify-20141108|archive-date=Abril 21, 2015}}</ref> Aduna'y sulat si Taylor Swift bahin sa [[Apple Music]] diin giingon niya nga ganahan niya nga bayaron nila ang mga nag-aawit pinaagi sa pagpatugtog sa ilang mga awit tungod kay aduna kini'y ''tulo ka bulan nga libreng pasulay''. Giingon usab niya nga kuhaon niya ang iyang bag-ong album nga ''1989'' sa ilahang serbisyo.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/6605541/taylor-swift-pens-open-letter-explaining-why-1989-wont-be-on-apple-music|title=Taylor Swift Pens Open Letter Explaining Why '1989' Won't Be on Apple Music|last=Peters|first=Mitchell|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Hunyo 21, 2015|access-date=Hunyo 22, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622135521/https://www.billboard.com/articles/news/6605541/taylor-swift-pens-open-letter-explaining-why-1989-wont-be-on-apple-music|archive-date=Hunyo 22, 2015}}</ref> Nakahukom ang Apple Music nga bayran nila ang mga mag-aawit sa atol sa ''free trial period''.<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/news/6605568/apple-changes-course-after-taylor-swift-open-letter-will-pay-labels-during|title=Apple Changes Course After Taylor Swift Open Letter: Will Pay Labels During Free Trial|last=Halperin|first=Shirley|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Hunyo 21, 2015|access-date=Hunyo 22, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150622065723/https://www.billboard.com/articles/news/6605568/apple-changes-course-after-taylor-swift-open-letter-will-pay-labels-during|archive-date=Hunyo 22, 2015}}</ref> Gibase nila ang ilang paghukom sa pagpahibalo ni Taylor Swift nga i-''stream'' nalang niya ang iyahang mga awit sa Spotify.<ref>{{Cite magazine|url=http://www.ew.com/article/2015/06/25/taylor-swift-1989-apple-music|title=Taylor Swift is putting 1989 on Apple Music|last=Rosen|first=Christopher|magazine=[[Entertainment Weekly]]|date=Hunyo 25, 2015|access-date=Hunyo 25, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626164203/http://www.ew.com/article/2015/06/25/taylor-swift-1989-apple-music|archive-date=Hunyo 26, 2015}}</ref> Niadtong Hunyo iyang gibutang ang iyang mga awit sa Spotify, [[Amazon Music]] ug [[Google Play]].<ref name="BBCperry" /> Gihinganlan si Swift og "Woman of the Year" niadtong tuig 2014 gikan sa Billboard. Ikaduha na kini nga higayon nga nakadaog siya niini.<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6281490/taylor-swift-2014-billboard-woman-of-the-year|title=Taylor Swift: 2014 Billboard Woman of the Year|date=October 10, 2014|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Abril 11, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150601104651/http://www.billboard.com/articles/columns/pop-shop/6281490/taylor-swift-2014-billboard-woman-of-the-year|archive-date=Hunyo 1, 2015}}</ref> Sa mao gihapong tuig, Nakadaog si Swift og bag-ong ganti sa [[American Music Awards]] (AMAs) alang sa pagkamaayo niadtong tuig 2014.<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/events/amas-2014/6327564/taylor-swift-win-first-dick-clark-award-of-excellence-amas-2014-diana-ross|title=Taylor Swift Wins Dick Clark Award of Excellence at 2014, Presented by Diana Ross|last=Payne|first=Chris|date=Nobiyembre 23, 2014|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Abril 11, 2015|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150704061502/http://www.billboard.com/articles/events/amas-2014/6327564/taylor-swift-win-first-dick-clark-award-of-excellence-amas-2014-diana-ross|archive-date=Hulyo 4, 2015}}</ref> Sa iyang ika-25 nga adlaw'ng natawhan sa tuig 2014, usa ka museyo ang gibuksan sa [[Los Angeles]] nga aduna'y mga pasundayag bahin sa iyang kinabuhi ug binuhatan. Midagan kini hangtod sa 2015, ug liboan ka mga tawo ang miadto aron makita kini.<ref>{{Cite web |title=THE TAYLOR SWIFT EXPERIENCE|agency= GRAMMY Museum |url=https://grammymuseum.org/event/the-taylor-swift-experience/ |access-date=Abril 22, 2022 }}</ref><ref>{{Cite magazine |last=Boehrer |first=Kat |date=Enero 7, 2016 |title=Watch Taylor Swift's Stunning Acoustic Performance of 'Blank Space' at the Grammy Museum |url=https://www.complex.com/music/2016/01/taylor-swift-performs-blank-space-grammy-museum |access-date=Abril 22, 2022 |magazine=Complex}}</ref> Si Taylor Swift nakig-deyt sa usa ka lalaki nga ginganla'g [[Calvin Harris]] gikan Marso 2015 hangtod Hunyo 2016.<ref>{{Cite magazine|last=Chiu|first=Melody|date=Hunyo 1, 2016|title=Taylor Swift and Calvin Harris Split After 15 Months Together|url=http://www.people.com/people/article/0,,21010217,00.html|archive-url=https://www.webcitation.org/6idOvF23z?url=http://www.people.com/people/package/article/0,,20981907_21010217,00.html |archive-date=Hunyo 29, 2016|access-date=Hunyo 1, 2016|magazine=[[People (magazine)|People]]|url-status=dead}}</ref> Sa wala pa sila magbulag, nagtinabangay sila sa usa ka awit nga "[[This Is What You Came For]]", ug mao kini ang kinaunahang awit ni [[Rihanna]]. Gi-uyon siya ubos sa usa ka [[takoban]] (o ''pseudonym'') nga "Nils Sjöberg".<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-wrote-calvin-harris-smash-hit-this-is-what-you-came-for-20160713|title=Taylor Swift Co-Wrote Calvin Harris' Smash Hit 'This Is What You Came For'|magazine=[[Rolling Stone]]|date=Hulyo 13, 2016|access-date=Hulyo 31, 2016|last=Spanos|first=Brittany|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160730023011/http://www.rollingstone.com/music/news/taylor-swift-wrote-calvin-harris-smash-hit-this-is-what-you-came-for-20160713|archive-date=Hulyo 30, 2016}}</ref> Nakig-date si Swift sa usa ka aktor nga si [[Tom Hiddleston]] sulod sa pipila ka bulan sa ting-init niadtong tuig 2016.<ref>{{cite web|url=http://www.cosmopolitan.co.uk/entertainment/news/a44682/tom-hiddleston-taylor-swift-relationship-truth/|title=Tom Hiddleston finally tells us the truth about his relationship with Taylor Swift|last=Lewis|first=Anna|date=Hulyo 15, 2016|website=[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]|access-date=Enero 8, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20160717042733/http://www.cosmopolitan.co.uk/entertainment/news/a44682/tom-hiddleston-taylor-swift-relationship-truth/|archive-date=Hulyo 17, 2016|url-status=dead}}</ref> Misugod siya sa pagpakigdeyt sa aktor nga si [[Joe Alwyn]] niadtong Septiyembre 2016.<ref>{{cite web|url=https://www.yahoo.com/entertainment/did-taylor-swift-joe-alwyn-180606437.html/|title=Taylor Swift Finally Reveals When She Started Dating Joe Alwyn in Lover Album|date=Agosto 23, 2019|publisher=[[Yahoo!]]|url-status=live|access-date=Hunyo 11, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200611234106/https://www.yahoo.com/entertainment/did-taylor-swift-joe-alwyn-180606437.html|archive-date=Hunyo 11, 2020}}</ref><ref>{{cite magazine |title=Paul McCartney & Taylor Swift |url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/paul-mccartney-taylor-swift-musicians-on-musicians-1089058/ |magazine=Rolling Stone |date=Nobiyembre 13, 2020 |access-date=Septiyembre 15, 2021 |quote=McCartney: So how does that go? Does your partner sympathize with that and understand? Swift: Oh, absolutely.}}</ref> Gisulat niya ang awit nga "[[:en:Better Man (Little Big Town song)|Better Man]]" alang sa ikapitong album sa [[:en:Little Big Town|Little Big Town]] nga ''[[:en:The Breaker (album)|The Breaker]]'', nga migula niadtong Nobiyembre.{{NoteTag|Gisulat ni Swift ang kanta alang sa iyang album nga ''[[Red (album)|Red]]'', apan gibilin kini sa katapusan nga pagputol sa album.<ref>{{cite web|url=https://onairwithryan.iheart.com/featured/ryan-seacrest/content/2019-08-27-taylor-swift-talks-newfound-freedom-lover-tour-plans-and-so-much-more/|title=Taylor Swift Talks Newfound 'Freedom,' 'Lover' Tour Plans and So Much More|website=[[On Air with Ryan Seacrest]]|date=Agosto 27, 2019|access-date=Agosto 27, 2019}}</ref>}} Migula ang awit nga "[[I Don't Wanna Live Forever]]" nga gisulat nila Swift ug usa ka mag-aawit nga si [[Zayn Malik]] alang sa usa ka sine nga ''[[Fifty Shades Darker]]'' (2017). Nakaabot ang awit sa kaiphan-duha sa Tinipong Bansa,<ref>{{cite magazine|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7694385/hot-100-ed-sheeran-katy-perry-bruno-mars|title=Ed Sheeran Tops Hot 100, Katy Perry Debuts at No. 4 & Bruno Mars, Rihanna & The Weeknd All Hit Top 10|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=Pebrero 21, 2017|access-date=Pebrero 22, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170222113834/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7694385/hot-100-ed-sheeran-katy-perry-bruno-mars|archive-date=Pebrero 22, 2017}}</ref> ug ug nakadaog og "Labing Maayong Kolaborasyon" sa [[:en:2017 MTV Video Music Awards|MTV Video Music Awards]] niadtong tuig 2017.<ref>{{cite web|last1=France|first1=Lisa Respers|title=MTV Video Music Awards 2017: Winners list|url=http://edition.cnn.com/2017/08/27/entertainment/mtv-video-music-awards/index.html|publisher=[[CNN]]|access-date=Agosto 28, 2017|date=Agosto 28, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827233510/http://edition.cnn.com/2017/08/27/entertainment/mtv-video-music-awards/index.html|archive-date=Agosto 27, 2017}}</ref> === 2017–2018: Ang ''Reputation'' === [[Payl:Taylor Swift Reputation Tour31.jpg|thumb|200px|Nag-pasundayang si Swift sa iyang ''[[:en:Taylor Swift's Reputation Stadium Tour|Reputation Stadium Tour]]'' niadtong Mayo 2018]] Pagkahuman sa usa ka tuig nga wala siya magpakita sa publiko, gitangtang ni Swift ang iyahang mga social media. Ang iyang awit nga "[[Look What You Made Me Do]]" migula niadtong Agosto 2017, usa kini ka nag-unang singgol gikan sa iyang album nga ''[[Reputation (album)|Reputation]]'', migula kini niadtong Nobiyembre 10, 2017.<ref>{{cite web|title=Taylor Swift Will Keep New Album From Streaming for a Week|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-11-07/taylor-swift-is-said-to-keep-new-album-from-streaming-for-a-week|first=Lucas|last=Shaw|publisher=[[Bloomberg L.P.]]|access-date=Nobiyembre 7, 2017|date=Nobiyembre 7, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171108000614/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-11-07/taylor-swift-is-said-to-keep-new-album-from-streaming-for-a-week|archive-date=Nobiyembre 8, 2017}}</ref><ref>{{Cite magazine|last1=Aswad|first1=Jem|title=Taylor Swift's New Single, 'Look What You Made Me Do,' Arrives (Listen)|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=Agosto 24, 2017|url=https://variety.com/2017/music/news/taylor-swifts-new-single-look-what-you-made-me-do-arrives-listen-1202538781/|access-date=Agosto 29, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170828211858/http://variety.com/2017/music/news/taylor-swifts-new-single-look-what-you-made-me-do-arrives-listen-1202538781/|archive-date=Agosto 28, 2017}}</ref> Ang awit mao ang kinaunahang kaiphan-usa nga singgol ni Swift sa [[Hiniusang Gingharian|H.G.]]<ref>{{cite web|title=Taylor Swift scores first Number 1 on the Official Singles Chart with 'LWYMMD'|url=http://www.officialcharts.com/chart-news/taylor-swift-scores-first-number-1-on-the-official-singles-chart-with-lwymmd__20320/|publisher=[[Official Charts Company]]|date=Septiyembre 1, 2017|access-date=Septiyembre 1, 2017|first=Jack|last=White|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170902004233/http://www.officialcharts.com/chart-news/taylor-swift-scores-first-number-1-on-the-official-singles-chart-with-lwymmd__20320/|archive-date=Septiyembre 2, 2017}}</ref> Ang album nakaabot og kaiphan-usa sa Billboard 200 ug nakabaligya'g 1.21 minilyon ka hulad sa unang pitlaw niini. Ang kalampusan ni Swift naghimo kaniya og labing unang artista nga may upat ka mga album nga nabaligya'g usa ka minilyong mga hulad sa usa ka pitlaw sa Tinipong Bansa.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8039676/taylor-swift-reputation-album-sells-12-million-copies-us|title=Official: Taylor Swift's 'Reputation' Album Sells 1.2M Copies in US During First Week|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Mayo 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171130081855/https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8039676/taylor-swift-reputation-album-sells-12-million-copies-us|archive-date=Nobiyembre 30, 2017|url-status=live}}</ref> Sa pagsugod sa tuig 2018, ang album nakabaligya'g 4.5 ka minilyong mga hulad kapin sa tibuok kalibutan.<ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.org/downloads/GMR2018.pdf|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|title=Global Top 10 Albums of 2017|page=9|access-date=Abril 18, 2019|archive-date=Abril 24, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180424202534/http://www.ifpi.org/downloads/GMR2018.pdf|url-status=dead}}</ref> Aduna siya'y laing tulo ka Top 5 sa Tinipong Bansa, lakip ang "[[Ready For It]]",<ref name="lwymmd">{{Cite news|last1=Trust|first1=Gary|title=Taylor Swift at Nos. 1 & 4 on Billboard Hot 100, as Cardi B Moves Up to No. 2|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Septiyembre 11, 2017|url=http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7957955/taylor-swift-hot-100-look-what-you-made-me-do-ready-for-it|access-date=Oktubre 30, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170921152317/http://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/7957955/taylor-swift-hot-100-look-what-you-made-me-do-ready-for-it|archive-date=Septiyembre 21, 2017}}</ref> ug duha ka Top 20, lakip ang "[[End Game (awit)|End Game]]" (kauban sila [[Ed Sheeran]] ug [[Future (mag-aawit)|Future]]) ug ang "[[Delicate (awit)|Delicate]]".<ref name="US-singles" /> Ang ubang mga singgol mao ang "[[New Year's Day (Taylor Swift)|New Year's Day]]", nga migula lamang sa Amerika,<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/country/8039304/taylor-swift-new-years-day-reputation-country-radio|title=Taylor Swift's 'New Year's Day' Goes to Country Radio: Is Country Ready for It?|last1=Trust|first1=Gary|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171205104854/https://www.billboard.com/articles/columns/country/8039304/taylor-swift-new-years-day-reputation-country-radio|archive-date=Disyembre 5, 2017|url-status=live|access-date=Abril 13, 2018}}</ref> ug ang "[[Getaway Car]]", nga migula 'sab lamang sa Ostralya.<ref>{{cite web|url=https://themusicnetwork.com/uncharted-taylor-swift-prepares-for-aus-tour-with-next-radio-single/|title=Uncharted: Taylor Swift Prepares for Aus Tour with Next Radio Single|work=[[The Music Network]]|date=Septiyembre 10, 2018|access-date=Mayo 7, 2019}}</ref> Niadtong Abril 2018, mipakita si Swift sa usa ka awit sa [[:en:Sugarland|Sugarland]] nga "[[:en:Babe (Sugarland song)|Babe]]" gikan sa ilahang album nga ''[[:en:Bigger (album)|Bigger]]''.{{NoteTag|Misulat sila Taylor ug [[Pat Monahan]] (gikan sa [[:en:Train (band)|Train]] sa awit alang sa album nga ''Red''.<ref name="Bigger">{{cite magazine|last1=Hudak|first1=Joseph|title=Sugarland Announce New Album 'Bigger,' Taylor Swift Collaboration|url=https://www.rollingstone.com/country/news/sugarland-announce-new-album-bigger-taylor-swift-collaboration-w519097|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=Abril 13, 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180414113840/https://www.rollingstone.com/country/news/sugarland-announce-new-album-bigger-taylor-swift-collaboration-w519097|archive-date=Abril 14, 2018}}</ref>}} Sa iyang pagpaingon sa pagpasiugda og usa ka bag-ong album, gisugdan niya ang iyang ''[[:en:Taylor Swift's Reputation Stadium Tour|Reputation Stadium Tour]]'' gikan sa Mayo hangtod Nobiyembre 2018.<ref>{{Cite magazine|last1=Stubblebine|first1=Allison|title=Taylor Swift Announces First Round of Reputation Stadium Tour Dates|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Nobiyembre 13, 2017|url=http://www.billboard.com/articles/columns/pop/8031415/taylor-swift-reputation-tour-dates|access-date=Nobiyembre 18, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20171114063459/http://www.billboard.com/articles/columns/pop/8031415/taylor-swift-reputation-tour-dates|archive-date=Nobiyembre 14, 2017}}</ref> Ang ''world tour'' ni Swift mikita og $266.1 ka milyon. Nakabaligya siya og duha ka minilyong mga tiket kapin. Malampuson kaayo ang iyahang pagpasundayag sa Amerika.<ref name="reputationtour">{{cite magazine |last1=Frankenberg |first1=Eric |title=Taylor Swift's Reputation Stadium Tour Breaks Record for Highest-Grossing U.S. Tour |url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8487606/taylor-swift-reputation-stadium-tour-breaks-record-highest-grossing-us-tour |access-date=Disyembre 2, 2018 |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=Nobiyembre 30, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181201062855/https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8487606/taylor-swift-reputation-stadium-tour-breaks-record-highest-grossing-us-tour |archive-date=Disyembre 1, 2018}}</ref> Ang pelikulang pangkonsyerto ni Swift alang sa iyang ''Reputation Stadium Tour'' mao'y migula sa [[Netflix]] niadtong ika-31 sa Disyembre 2018.<ref>{{cite magazine |last1=Stiernberg |first1=Bonnie |title=Taylor Swift's 'Reputation' Hits Netflix: Twitter Reacts |url=https://www.billboard.com/articles/news/8491775/taylor-swift-netflix-reputation-twitter-reaction |magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]] |date=Disyembre 31, 2018 |access-date=Enero 16, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190104085338/https://www.billboard.com/articles/news/8491775/taylor-swift-netflix-reputation-twitter-reaction|archive-date=Enero 4, 2019|url-status=live}}</ref> Nominado ang album nga ''Reputation'' alang sa "pagka-''Best Pop Vocal Album''" sa [[:en:61st Annual Grammy Awards|ika-61 sa Annual Grammy Awards]] niadtong tuig 2019.<ref>{{cite web|title=61st Grammy Nominees|date=December 7, 2018|url=http://www.grammy.com/grammys/news/2019-grammy-awards-complete-nominations-list#1|access-date=Disyembre 7, 2018|archive-date=Disyembre 7, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181207140528/https://www.grammy.com/grammys/news/2019-grammy-awards-complete-nominations-list#1|url-status=live|publisher=[[The Recording Academy]]}}</ref> ====Ang kalabotan sa sekswal nga pag-asdang==== Niadtong Agosto 2017, si Taylor Swift nakadaog sa usa ka kaso batok kang David Mueller, usa ka kanhing ''morning show host'' alang sa [[:en:KYGO-FM|KYGO-FM]] sa [[Denver (kapital sa estado)|Denver, Coloarado]]. Upat ka tuig ang milabay, gisultihan ni Swift ang mga boss ni Mueller nga iyang gibastosan siya sa usa ka konsyerto. Gitangtang si Mueller sa iyang trabaho ug matod kaniya, nga nakasala kuno ni Swift. Iya siyang gikiha tungod sa salapi. Miingon si Swift nga dili na siya kinahanglang mobayad og $1.<ref>{{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/arts-and-entertainment/wp/2017/12/06/taylor-swift-explains-her-blunt-testimony-during-her-sexual-assault-trial/|title=Taylor Swift explains her blunt testimony during her sexual assault trial|last=Yahr|first=Emily|date=Disyembre 6, 2017|newspaper=The Washington Post|access-date=Pebrero 1, 2020}}</ref> Ang pagbuot sa hukmanan mao'y pagsalikway sa mga pangangkon ni Mueller ug mihukom pabor kang Swift.<ref>{{cite web|last1=Gonzalez|first1=Sandra|last2=McLean|first2=Scott|last3=Weisfeldt|first3=Sara|last4=Gauk-Roger|first4=Topher|title=Taylor Swift wins court case|url=http://edition.cnn.com/2017/08/14/entertainment/taylor-swift-verdict/index.html|publisher=[[CNN]]|access-date=Agosto 20, 2017|date=Agosto 15, 2017|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170819230306/http://edition.cnn.com/2017/08/14/entertainment/taylor-swift-verdict/index.html|archive-date=Agosto 19, 2017}}</ref> === 2018–2020: Ang ''Lover'' ug ang mga panag-iyahan === [[File:Taylor Swift 2 - 2019 by Glenn Francis (cropped) 3.jpg|thumb|upright| Si Swift sa [[:en:2019 iHeartRadio Music Awards|2019 iHeartRadio Music Awards]]]] Ang ''Reputation'' mao'y kataposang album ni Swift ubos sa iyang 12 ka tuig nga kontrata sa [[Big Machine Records]]. Niadtong Nobyembre 2018, mipirma siya og bag-ong kontrata sa Big Machine (nga gikan sa [[Universal Music Group]]). Sa Tinipong Bansa, ang iyang sunod nga mga album gipasiugda ubos sa [[Republic Records]]. Giingon sa kontrata nga mahimo niyang tipigan ang mga awit nga iyang gihimo tungod kay iyaha kini. Ug dugang pa, kon gibaligya sa Universal Records ang bisan unsa sa ilang mga bahin sa Spotify, makadawat ang mga maghuhuni og salapi tungod niini.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-universal-republic-deal-spotify-758102/|title=Taylor Swift's New Record Deal Affects Thousands of Other Musicians|last=Wang|first=Amy X.|date=Nobiyembre 19, 2018|magazine=[[Rolling Stone]]|access-date=Nobiyembre 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181126221710/https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-universal-republic-deal-spotify-758102/|archive-date=Nobiyembre 26, 2018|url-status=live}}<br />{{Cite news|url=https://variety.com/2018/music/news/taylor-swift-stands-to-make-music-business-history-as-a-free-agent-1202918336/|title=Taylor Swift Stands to Make Music Business History as a Free Agent|last=Willman|first=Chris|date=Agosto 27, 2018|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=Agosto 29, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180829021649/https://variety.com/2018/music/news/taylor-swift-stands-to-make-music-business-history-as-a-free-agent-1202918336/|archive-date=Agosto 29, 2018|url-status=live}}<br />{{cite news|url=https://variety.com/2018/music/news/taylor-swift-news-alert-1203032124/|title=Taylor Swift Signs New Deal With Universal Music Group|last1=Aswad|first1=Jem|date=Nobiyembre 19, 2018|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=Nobiyembre 19, 2018|last2=Willman|first2=Chris|archive-url=https://web.archive.org/web/20181119184301/https://variety.com/2018/music/news/taylor-swift-news-alert-1203032124/|archive-date=Nobiyembre 19, 2018|url-status=live}}</ref> Ang iyang ikapitong album nga ''[[Lover (album)|Lover]]'' migula niadtong ika-23 sa Agosto, 2019.<ref>{{cite web|url=https://www.npr.org/2019/08/23/753189805/stream-taylor-swifts-new-album-lover|title=Stream Taylor Swift's New Album, 'Lover'|first=Lyndsey|last=McKenna|publisher=[[NPR]]|date=Agosto 23, 2019|access-date=Septiyembre 10, 2019}}</ref> Ang iyang labing mahinungdanong kauban nga mao si [[Jack Antonoff]], apan niana nagbuhat si Swift pud kauban ang tulo ka bag-ong mga tawo alang sa iyang bag-ong album, mao sila [[Louis Bell]], [[Frank Dukes]], ug si [[Joel Little]].<ref>{{cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-album-reviews/taylor-swift-lover-875442/|title=Taylor Swift Reaches For New Heights of Personal and Musical Liberation on 'Lover'|first=Nick|last=Catucci|magazine=[[Rolling Stone]]|date=Agosto 23, 2019|access-date=Pebrero 15, 2021}}</ref> Si Swift nahimong unang babayeng artista kansang ikaunom nga album nakabaligya og 500,000 ka mga hulad sa usa lang ka pitlaw sa Amerika.<ref name="BB200">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/8528870/taylor-swift-lover-album-debuts-at-no-1-on-billboard-200-chart|title=Official: Taylor Swift's 'Lover' Debuts at No. 1 on Billboard 200 Chart With 867,000 Units Earned in First Week in U.S.|first=Keith|last=Caulfield|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Septiyembre 1, 2019|access-date=Septiyembre 2, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190901210332/https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/8528870/taylor-swift-lover-album-debuts-at-no-1-on-billboard-200-chart|archive-date=Septiyembre 1, 2019|url-status=live}}</ref> Ang tanan nga 18 ka mga awit sa album migawas sa Billboard Hot 100 nga talaan sa samang higayon, nga usa ka rekord alang sa usa ka babaye.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/8528903/every-song-taylor-swift-lover-charts-hot-100|title=All 18 Songs From Taylor Swift's New Album 'Lover' Chart On the Billboard Hot 100|first=Gary|last=Trust|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Septiyembre 3, 2019|access-date=Septiyembre 10, 2019}}</ref> Misulod usab ang singgol nga "[[Me!]]" sa ''Hot 100'' sa kaiphan-100, unya mibalhin sa kaiphan-duha sa sunod nga pitlaw, usa ka kalampusan nga dili hitupngan sa kasaysayan sa talaan.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/chart-beat/8510137/lil-nas-x-old-town-road-tops-hot-100-fifth-week|title=Lil Nas X's 'Old Town Road' Tops Billboard Hot 100 For Fifth Week, Taylor Swift's 'Me!' Vaults to No. 2|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|last=Trust|first=Gary|date=Mayo 6, 2019|access-date=Hunyo 14, 2019}}</ref> Tulo ka laing mga singgol gikan sa ''Lover'' mao ang "[[You Need to Calm Down]]" ug "[[Lover (awit)|Lover]]", ug "[[The Man (Taylor Swift)|The Man]]", nga nakaabot usab sa talaan sa Billboard.<ref name="chart history" /><ref name="AUSchart">{{cite web|url=http://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Taylor+Swift|title=Discography Taylor Swift|publisher=[[ARIA Charts]]|access-date=Enero 2, 2010|url-status=live|archive-url=https://www.webcitation.org/66O0r2AZz?url=http://australian-charts.com/showinterpret.asp?interpret=Taylor+Swift|archive-date=Marso 23, 2012}}</ref> Sa [[:en:2019 MTV Video Music Awards|MTV Video Music Awards]] niadtong tuig 2019, ang "Me!" nakadaog og "pagka-''Best Visual Effects''" ug ang "You Need to Calm Down" nakadaog usab og "pagka-''Video of the Year''" ug "Video for Good". Si Taylor Swift ang unang babaye ug ikaduhang artista sa kinatibuk-an nga nakadaog alang sa usa ka ''music video'' nga gidumalahan sa iyang kaugalingon.<ref>{{Cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/awards/8528396/12-records-2019-vma-awards|title=12 Records That Were Set at the 2019 VMAs|last=Grein|first=Paul|date=Agosto 26, 2019|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Enero 11, 2020}}</ref> Gidula ni Swift ang [[:en:Bombalurina (cat)|Bombalurina]] sa musikahong sine nga ''[[:en:Cats (musical)|Cats]]'' (2019),<ref>{{cite web|url=https://www.gq.com/story/cats-trailer|title=Look What the Cats Trailer Dragged In|date=Hulyo 18, 2019|work=GQ|access-date=Agosto 27, 2019}}</ref> nga adaptasyon ni Andrew Lloyd Webber. Gisulat ug girekord niya ang awit nga nominado sa [[Golden Globe]] nga "[[:en:Beautiful Ghosts|Beautiful Ghosts]]" alang sa maong salida.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/8543715/taylor-swift-beautiful-ghosts-cat|title=Taylor Swift Releases 'Beautiful Ghosts,' Co-Written With Andrew Lloyd Webber for 'Cats' Film|last=Aniftos|first=Rania|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Nobiyembre 15, 2019|access-date=Nobiyembre 15, 2019}}</ref><ref>{{Cite news|date=Disyembre 9, 2019|title=Golden Globes 2020: full list of nominations|newspaper=The Guardian|location=UK|url=https://www.theguardian.com/film/2019/dec/09/golden-globes-2020-full-list-of-nominations|url-status=live|access-date=Disyembre 20, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191210105001/https://www.theguardian.com/film/2019/dec/09/golden-globes-2020-full-list-of-nominations|archive-date=Disyembre 10, 2019}}</ref> Ang kaugalingon nga dokumentaryo ni Swift nga ''[[Miss Americana]]'', mahitungod kini sa iyang kinabuhi ug binuhatan, ug migula kini pinaagi sa [[Netflix]] niadtong Enero 2020.<ref name="billboard-20">{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/news/movies/8548174/taylor-swift-miss-americana-netflix-documentary-release-date|title=Taylor Swift 'Miss Americana' Netflix Doc Has a Release Date & We're So Ready for It|last=Mamo|first=Heran|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Enero 15, 2020|access-date=Enero 19, 2020}}</ref><ref>{{cite web|title=Miss Americana (2020)|url=https://www.rottentomatoes.com/m/taylor_swift_miss_americana|work=[[Rotten Tomatoes]]|access-date=Enero 2, 2020}}</ref> Ang awit nga "[[Only the Young]]" ni Swift nga gipakita sa nianang dokumentaryo, nga gisulat pud ni Swift pagkahuman sa [[:simple:2018 United States elections|piniliay sa Tinipong Bansa sa tuigang 2018]].<ref>{{cite magazine|url=https://variety.com/2020/music/features/taylor-swift-politics-sundance-documentary-miss-americana-1203471910/|title=Taylor Swift: No Longer 'Polite at All Costs'|last=Willman|first=Chris|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=Enero 21, 2020|access-date=Enero 21, 2020}}</ref> Niadtong Pebrero 2020, milagda si Swift sa [[Universal Music Publishing Group]] pagkahuman sa iyahang 16 ka tuig nga kontrata sa Sony/ATV.<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2020/music/news/taylor-swift-signs-umpg-publishing-deal-1203484798/|title=Taylor Swift Moves to Universal Music Publishing Group with New Pact|last=Willman|first=Chris|date=Pebrero 6, 2020|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=Pebrero 6, 2020}}</ref> Niadtong 2019, nalambigit si Swift sa usa ka panaglalis bahin sa pagpanag-iya sa iyang mga awit kauban ang ''talent manager'' nga si [[Scooter Braun]] ug ang iyang kanhing [[Timáanong kaagi|record label]] nga Big Machine.<ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.vox.com/culture/2019/7/1/20677241/taylor-swift-scooter-braun-controversy-explained|title=The Taylor Swift/Scooter Braun controversy, explained|last=Grady|first=Constance|date=Septiyembre 1, 2019|website=[[Vox (website)|Vox]]|access-date=Agosto 23, 2019}}</ref> Sumala kang Swift, naningkamot siya sa pagpalit sa iyang mga album sulod sa daghang katuigan. Bisan pa, ang Big Machine mosugot lamang nga ibaligya kini kon mosugot siya nga molagda og laing kontrata uban kanila, nga dili niya buhaton.<ref name=":7" /><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/newsbeat-48822388|title=The Taylor Swift, Scooter Braun, Justin Bieber row explained|work=BBC News|date=Hulyo 1, 2019}}</ref> Niadtong Abril 2020, gipagula sa Big Machine ang ''[[:en:Live from Clear Channel Stripped 2008|Live from Clear Channel Stripped 2008]]'',<ref name="usat">{{Cite news|title=Taylor Swift Slams Big Machine's New Unauthorized Live Album as 'Shameless Greed'|url=https://www.usatoday.com/story/entertainment/music/2020/04/23/taylor-swift-big-machines-new-unapproved-album-shameless-greed/3015021001/|last=Henderson|first=Cydney|date=Abril 23, 2020|newspaper=[[USA Today]]|access-date=Abril 23, 2020}}</ref> usa ka ''live album'' sa mga pasundayag ni Swift gikan sa usa ka sundayag sa radyo, bisan kon wala’y pagtugot gikan kang Swift. Nianang bulana, si Swift gikatakdang mag-''tour'' alang sa iyang album nga ''Lover'', apan nakansela ang pasundayag tungod sa [[Pandemika COVID-19]].<ref>{{Cite magazine|date=Pebrero 26, 2021|title=Taylor Swift Officially Cancels Lover Fest Concerts|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9532393/taylor-swift-lover-fest-tour-canceled|magazine=Billboard|access-date=Pebrero 27, 2021}}</ref> Niadtong Oktubre 2020, gibaligya ni Braun ang mga panag-iyahan ni Swift ngadto sa [[:en:Shamrock Holdings|Shamrock Holdings]] sa kantidad nga $300 ka milyon.<ref>{{cite magazine |title=Scooter Braun Sells Taylor Swift's Big Machine Masters for Big Pay Day |url=https://variety.com/2020/music/news/scooter-braun-sells-taylor-swift-big-machine-masters-1234832080/|first=Shirley|last=Halperin |magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]|date=Nobiyembre 16, 2020 |access-date=Nobiyembre 16, 2020}}</ref> === 2020: Ang ''Folklore'' ug ''Evermore'' === {{multiple image | footer = Ang mga tatak sa duha ka album | image1 = TS folklore Wordmark.svg | width1 = 110 | image2 = Evermore-wordmark.svg | width2 = 153 | align = left }} Niadtong 2020, gipagula ni Swift ang duha ka album nga gidayeg sa mga kritiko.<ref>{{Cite news|last=Opperman|first=Jeff|date=Marso 12, 2021|title=Taylor Swift Is Singing Us Back to Nature|newspaper=[[The New York Times]]|url=https://www.nytimes.com/2021/03/12/opinion/taylor-swift-grammys-nature-lyrics.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/03/12/opinion/taylor-swift-grammys-nature-lyrics.html |archive-date=Disyembre 28, 2021 |url-access=limited|access-date=Mayo 24, 2021}}{{cbignore}}</ref> Ang usa mao'y iyahang ikawalong album nga ''[[Folklore (album)|Folklore]]'', nga migula niadtong Hulyo 24.<ref>{{cite news|title=Taylor Swift to release surprise new album Folklore|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/taylor-swift-folklore-new-album-stream-release-date-tracklist-listen-a9634261.html |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220526/https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/taylor-swift-folklore-new-album-stream-release-date-tracklist-listen-a9634261.html |archive-date=Mayo 26, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|last=Harrison|first=Ellie|date=Hulyo 23, 2020|access-date=Hulyo 23, 2020|newspaper=[[The Independent]]}}</ref> Ang duha mao'y iyahang ikasiyam nga album nga ''[[Evermore (album)|Evermore]]'', nga migula niadtong Disyembre 11.<ref>{{Cite magazine|date=Disyembre 10, 2020|title=Taylor Swift to release surprise ninth album 'Evermore' tonight|url=https://www.nme.com/news/music/taylor-swift-to-release-surprise-ninth-album-evermore-tonight-2835851|access-date=Disyembre 10, 2020|magazine=[[NME]]}}</ref> Gibuhat ni Swift ang iyang bag-ong album samtang nag-inusara siya tungod sa usa ka pandemya COVID-19, nga nakapatay sa mga tawo sa daghang mga nasod. Nagbuhat siya kauban ang mga sakop sa pundok nga [[:en:The National (band)|The National]] nga mao sila [[Jack Antonoff]] ug [[Aaron Dessner]] aron mamugna ang album.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9423659/taylor-swift-folklore-review-first-listen|title=Taylor Swift's 'Folklore': There's Nothing Quiet About This Songwriting Tour De Force|last=Lipshutz|first=Jason|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=Hulyo 24, 2020|access-date=Hulyo 24, 2020}}</ref> Ang duha ka album aduna'y pagtinabangay sa banda nga [[:en:Bon Iver|Bon Iver]], ug ang ''Evermore'' aduna sa'y pagtinabangay sa The National ug [[:en:Haim (band)|Haim]]. Si Joe Alwyn kaubang misulat ug paggama og pipila ka mga awit ni Swift ubos sa ngalang "[[Joe Alwyn|William Bowery]]".<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/columns/pop/9500267/taylor-swift-joe-alwyn-songwriting-interview/|title=Taylor Swift Isn't So Sure She & Joe Alwyn Would Have Made Music Together If It Weren't for Lockdown|date=Disyembre 15, 2020|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|first=Katie|last=Atkinson|access-date=Pebrero 18, 2021}}</ref> Ang paggama sa ''Folklore'' gihisgutan sa dokumentaryo nga ''[[Folklore: The Long Pond Studio Sessions]]'' (2020), nga gidumala ni Swift.<ref>{{cite magazine |url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/taylor-swift-folklore-movie-long-pond-studio-sessions-1094615/ |title=Taylor Swift to Release New 'Folklore' Film, 'The Long Pond Studio Sessions' |last=Blistein |first=Jon |magazine=[[Rolling Stone]] |date=Nobiyembre 24, 2020 |access-date=Nobiyembre 24, 2020}}</ref> Gisuportahan ang ''Folklore'' ug ''Evermore'' matag usa sa tulo ka mga singgol sa Tinipong Bansa. Ang mga singgol, sa han-ay sa pagpagawas, mao ang "[[Cardigan (awit)|Cardigan]]" (kauban ang Bon Iver), "[[Betty (Taylor Swift)|Betty]]", ug "[[Exile (awit)|Exile]]" gikan sa ''Folklore''; ug ang "[[Willow (awit)|Willow]]", "[[No Body, No Crime]]" (kauban ang Haim), ug "[[Coney Island (Taylor Swift)|Coney Island]]" (kauban ang The National) gikan sa ''Evermore''.<ref>{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9517376/taylor-swift-evermore-radio-rollout/|title=Taylor Swift's 'Coney Island' and 'No Body, No Crime' Debut on Airplay Charts, Joining 'Willow'|first=Gary|last=Trust|date=Enero 28, 2021|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Pebrero 2, 2021}}</ref> Ang "Cardigan" ug "Willow", nakaabot sa kaiphan-usa sa Billboard Hot 100, ang ilang ginikanang mga album nakaabot pud sa ibabaw sa Billboard 200 sa samang pitlaw. Si Swift mao'y unang mag-aawit nga nakaabot sa kaiphan-usa sa mga talaan sa Tinipong Bansa. Kaduha na niya kini gibuhat.<ref>{{cite magazine|date=Disyembre 21, 2020|title=Taylor Swift's 'Willow' Debuts at No. 1 on Billboard Hot 100|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9503448/taylor-swift-willow-debut-number-one-hot-100/|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|access-date=Pebrero 18, 2021}}</ref> Ang matag album nakabaligya'g kapin sa usa ka minilyong mga hulad sa unang pitlaw niini sa tibuok kalibotan, uban ang ''Folklore'' nga namaligya'g duha ka minilyong mga hulad<ref>{{Cite magazine|last=Countryman|first=Eli|date=Hulyo 31, 2020|title=Taylor Swift's 'Folklore' Sells Over 2 Million Copies in First Week|url=https://variety.com/2020/music/news/taylor-swift-folklore-first-week-sales-worldwide-1234722530/|access-date=Nobiyembre 17, 2020|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref><ref>{{Cite magazine|last=Willman|first=Chris|date=Disyembre 21, 2020|title=Taylor Swift's 'Evermore' Sells a Million Worldwide in First Week|url=https://variety.com/2020/music/news/taylor-swift-evermore-sells-million-first-week-1234867490/|access-date=Disyembre 21, 2020|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> ug adunay labing kataas-ang unang adlaw sa pag-''stream'' sa maong album sa usa ka babayeng artista sa [[Spotify]].<ref>{{Cite web|date=Hulyo 29, 2020|title=Taylor Swift breaks 24 hour streaming record on Spotify for 8th album folklore|url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/2020/7/taylor-swift-breaks-24-hour-streaming-record-on-spotify-for-8th-album-folklore-625253|access-date=Agosto 1, 2020|website=[[Guinness World Records]]}}</ref> Mao kini ang labing namaligyang album sa Amerika sa tugiang 2020, nga may 1.2 ka minilyong hulad ang nabaligya.<ref name="jan212">{{cite magazine|last=Caulfield|first=Keith|date=Enero 7, 2021|title=Lil Baby's 'My Turn' Is MRC Data's Top Album of 2020, Roddy Ricch's 'The Box' Most-Streamed Song|url=https://www.billboard.com/articles/business/chart-beat/9508037/mrc-data-2020-recap/|access-date=Enero 7, 2021|magazine=[[Billboard (magazine)|Billboard]]}}</ref> Nakadaog si Swift og tulo ka ganti sa [[:en:2020 American Music Awards|American Music Awards sa tuigang 2020]], lakip ang "pagka-''Artist of the Year''" sa ikatulong higayon.<ref>{{Cite magazine|last1=Willman|first1=Chris|date=Nobiyembre 23, 2020|title=Taylor Swift Wins Three American Music Awards, Says She's MIA Because of 'Recording All of My Old Music'|url=https://variety.com/2020/music/news/taylor-swift-wins-three-american-music-awards-says-shes-mia-because-of-recording-all-of-my-old-music-1234837818/|access-date=Nobiyembre 25, 2020|magazine=[[Variety (magazine)|Variety]]}}</ref> === 2021-kasamtangan: Ang mga gipang-usab ug ''Midnights'' === {{Pagpalapad|date=Enero 2022}} ==Publikong ilhanan== Nahimong "[[:en:Teen idol|tin-edyer nga idolo]]" si Swift sa iyang pagsugod sa musika,<ref>{{Cite news|last=NPR Staff|date=Nobiyembre 2, 2012|title=Taylor Swift: 'My Confidence Is Easy To Shake'|publisher=NPR|url=https://www.npr.org/2012/11/03/164186569/taylor-swift-my-confidence-is-easy-to-shake|access-date=Mayo 20, 2021}}<br>{{Cite news|last=Thanki|first=Juli|date=Septiyembre 24, 2015|title=Taylor Swift: Teen idol to 'biggest pop artist in the world'|work=[[The Tennessean]]|publisher=[[USA Today Network]]|department=Entertainment|url=https://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2015/09/24/taylor-swift-teen-idol-biggest-pop-artist-world/72744548/|access-date=Mayo 13, 2021}}<br>{{Cite news|last=Yahr|first=Emily|date=Hunyo 16, 2016|title=Taylor Swift's first song came out 10 years ago. Here's what she was like as a teen songwriter.|newspaper=The Washington Post|department=Arts and Entertainment|url=https://www.washingtonpost.com/news/arts-and-entertainment/wp/2016/06/16/taylor-swifts-first-song-came-out-10-years-ago-heres-what-she-was-like-as-a-teen-songwriter/|access-date=Mayo 13, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210513182351/https://www.washingtonpost.com/news/arts-and-entertainment/wp/2016/06/16/taylor-swifts-first-song-came-out-10-years-ago-heres-what-she-was-like-as-a-teen-songwriter/|archive-date=Mayo 13, 2021}}</ref> ug usa ka "[[:en:pop icon|pop icon]]" nga misunod sa tibuok kalibotang kabantog.<ref>{{Cite web|last=Levine|first=Nick|date=Agosto 21, 2019|title=Taylor Swift's Lover: The struggle to maintain superstardom|url=https://www.bbc.com/culture/article/20190820-taylor-swift-and-the-struggle-to-maintain-pop-superstardom|access-date=Oktubre 29, 2021|publisher=[[BBC]]}}<br>{{Cite web|date=Oktubre 29, 2021|title=The Evolution of Taylor Swift From Country Star to Pop Icon|url=https://www.yahoo.com/entertainment/evolution-taylor-swift-country-star-212600688.html|access-date=Oktubre 29, 2021|publisher=Yahoo!}}</ref> Ang ''[[Billboard (balahanan)|Billboard]]'' miingon nga pipila lang ka mga artista ang nakabaton og kalampusan sa tsart ni Swift, pagdayeg nga hinaway gikan sa mga tagasuporta kaniya.<ref>{{Cite magazine |title=Taylor Swift's 40 Biggest Hot 100 Hits|url=https://www.billboard.com/lists/top-taylor-swift-songs-top-100-hits/ |access-date=Abril 12, 2022|date=Marso 23, 2022 |magazine=Billboard}}</ref> Gitawag siya sa medya og "America's Sweetheart" tungod sa iyahang pagkaganahan ug ''[[:en:Girl next door|girl-next-door]]'',<ref>{{Cite news|last=Vincent|first=Alice|date=Nobiyembre 3, 2017|title=Taylor Swift: the rise, fall and re-invention of America's sweetheart|work=[[The Daily Telegraph]]|url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/taylor-swift-rise-fall-re-invention-americas-sweetheart/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220110/https://www.telegraph.co.uk/music/artists/taylor-swift-rise-fall-re-invention-americas-sweetheart/ |archive-date=Enero 10, 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=Hulyo 5, 2020|issn=0307-1235}}{{cbignore}}</ref> bisan pa kining ulohan nahanaw gikan sa paggamit sukad sa pagpagula sa ''Reputation'' samtang nag-atubang siyag daghang mga panaglalis sa publiko uban sa mga ubang artista.<ref>{{cite magazine|url=https://time.com/5773209/taylor-swift-miss-americana-netflix-review/|title=Taylor Swift: ''Miss Americana'' Is an Intriguing But Incomplete Sketch of an Icon in Transition|first=Judy|last=Berman|magazine=[[Time (magazine)|Time]]|date=Enero 28, 2020|access-date=Hulyo 4, 2022|archive-date=Marso 8, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308060622/https://time.com/5773209/taylor-swift-miss-americana-netflix-review/|url-status=live}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://parade.com/909700/maggie_parker/taylor-swift-vogue-interview/|title=Taylor Swift Is Totally Fine No Longer Being 'America's Sweetheart,' and Here's Why|first=Maggie|last=Parker|magazine=[[Parade (magazine)|Parade]]|date=Agosto 9, 2019|access-date=Hulyo 4, 2022|archive-date=Abril 12, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412213134/https://parade.com/909700/maggie_parker/taylor-swift-vogue-interview/|url-status=live}}</ref> [[Payl:Taylor Swift GMA 2012.jpg|thumb|upright|Si Swift sa ''[[Good Morning America]]'' niadtong 2012. Ang mga pula nga ngabil sa kasagaran giisipong usa sa iyang pirmang dagway.<ref>{{Cite magazine|last=Webster|first=Emma Sarran|title=Taylor Swift's Perfect Red Lipstick Lessons|url=https://www.teenvogue.com/gallery/taylor-swift-perfect-red-lipstick-lessons|access-date=Disyembre 28, 2021|magazine=[[Teen Vogue]]|date=Disyembre 13, 2016}}</ref>]] Si Swift gapadayon sa usa ka aktibong presensiya sa ''social media'' ug usa ka suod nga relasyon sa iyang mga tagasuporta, diin ang pipila ka mga peryodista nagpasidungog sa iyahang kalamposan.<ref>{{Cite news|url=http://articles.latimes.com/2011/nov/18/news/la-heb-taylor-swift-role-model-20111118|title=Taylor Swift weighs in on being a role model|date=Nobiyembre 18, 2011|work=[[Los Angeles Times]]|access-date=Abril 18, 2012|first1=Jeannine|last1=Stein|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120715024559/http://articles.latimes.com/2011/nov/18/news/la-heb-taylor-swift-role-model-20111118|archive-date=Hulyo 15, 2012}}</ref> Ang surbey sa [[:en:YouGov|YouGov]] niranggo kang Swift isip ang labing gidayeg nga babayeng maghuhuni sa tibuok kalibotan gikan sa 2019 hangtod sa 2021.<ref>{{Cite web|title=These Are 2019's Most Admired Women in the World|url=https://www.globalcitizen.org/en/content/most-admired-women-world-yougov-poll/|access-date=Disyembre 4, 2019|publisher=[[Global Citizen (organization)|Global Citizen]]}}<br>{{Cite web|last=Smith|first=Matthew|date=Septiyembre 25, 2020|title=Barack and Michelle Obama are the World's Most Admired|url=https://today.yougov.com/topics/international/articles-reports/2020/09/25/worlds-most-admired-2020|access-date=Nobiyembre 5, 2021|website=[[YouGov]]}}<br>{{Cite web|date=Disyembre 14, 2021|title=World's most admired 2021|url=https://today.yougov.com/topics/international/articles-reports/2021/12/13/worlds-most-admired-2021|access-date=Disyembre 18, 2021|website=[[YouGov]]}}</ref> Gibag-o niya ang iyang imahe ug istilo sa tibuok niyang binuhatan, gisagop ang pipila ka mga estetika nga nahiuyon sa matag siklo sa album.<ref>{{Cite magazine|last=Guthrie|first=Susannah|date=Hulyo 27, 2020|title=Taylor Swift's Incredible Before And After Beauty Transformation In Pictures|url=https://www.elle.com.au/beauty/taylor-swift-before-after-20368|access-date=Nobiyembre 10, 2021|magazine=Elle}}</ref><ref>{{Cite news|date=Disyembre 8, 2020|title=The 50 best albums of 2020, No 9: Taylor Swift – Folklore|url=http://www.theguardian.com/music/2020/dec/08/the-best-albums-of-2020-no-9-taylor-swift-folklore|access-date=Disyembre 28, 2021|newspaper=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite magazine|date=Disyembre 13, 2017|title=Glittery Guitars to a New 'Reputation': The Many Eras Taylor Swift|url=https://www.billboard.com/music/pop/taylor-swift-eras-looks-albums-reputation-8070450/|access-date=Hunyo 18, 2022|magazine=Billboard}}</ref> == Diskograpiya == {{Discography simple |header = Talaan sa mga album nga istudyo nga adunay adlaw sa pagpagawas niini |title-width = |details-width = |autoitalicize = yes |album1 = [[Taylor Swift (album)|Taylor Swift]] |album1-releasedate = Oktubre 24, 2006 |album1-label = [[Big Machine Records|Big Machine]] |album1-formats = ''CD, DVD, LP, digital download, streaming'' |album2 = [[Fearless (album)|Fearless]] |album2-releasedate = Nobiyembre 11, 2008 |album2-label = Big Machine |album2-formats = ''CD, DVD, LP, digital download, streaming'' |album3 = [[Speak Now]] |album3-releasedate = Oktubre 11, 2010 |album3-label = Big Machine |album3-formats = ''CD, DVD, LP, digital download, streaming'' |album4 = [[Red (album)|Red]] |album4-releasedate = Oktubre 22, 2012 |album4-label = Big Machine |album4-formats = ''CD, DVD, LP, digital download, streaming'' |album5 = [[1989 (album)|1989]] |album5-releasedate = Oktubre 27, 2014 |album5-label = Big Machine |album5-formats = ''CD, DVD, LP, digital download, streaming'' |album6 = [[Reputation (album)|Reputation]] |album6-releasedate = Nobiyembre 10, 2017 |album6-label = Big Machine |album6-formats = ''CD, DVD, LP, digital download, cassette, streaming'' |album7 = [[Lover (album)|Lover]] |album7-releasedate = Agosto 23, 2019 |album7-label = [[Republic Records|Republic]] |album7-formats = ''CD, LP, digital download, cassette, streaming'' |album8 = [[Folklore (album)|Folklore]] |album8-releasedate = Hulyo 24, 2020 |album8-label = Republic |album8-formats = ''CD, LP, digital download, cassette, streaming'' |album9 = [[Evermore (album)|Evermore]] |album9-releasedate = Disyembre 11, 2020 |album9-label = Republic |album9-formats = ''CD, LP, digital download, cassette, streaming'' |album10 = [[Midnights (album)|Midnights]] |album10-releasedate = Oktubre 21, 2022 |album10-label = Republic |album10-formats = ''CD, LP, digital download, cassette, streaming'' |album11=[[The Tortured Poets Department]] |album11-releasedate= Abril 19, 2024 |album11-label = Republic |album11-formats = ''CD, LP, digital download, cassette, streaming'' |album12=[[The Life of a Showgirl]] |album12-releasedate= Oktubre 3, 2025 |album12-label = Republic |album12-formats = ''CD, LP, digital download, cassette, streaming''}} {{Discography simple |header = Talaan sa mga album nga gipang-usab nga adunay adlaw sa pagpagawas niini |title-width = |details-width = |autoitalicize = yes |album1 = [[Fearless (Taylor's Version)]] |album1-releasedate = Abril 9, 2021 |album1-label = [[Republic Records|Republic]] |album1-formats = ''CD, LP, digital download, streaming'' |album2 = [[Red (Taylor's Version)]] |album2-releasedate = Nobiyembre 12, 2021 |album2-label = Republic |album2-formats = ''CD, LP, digital download, streaming'' |album3 = [[Speak Now (Taylor's Version)]] |album3-releasedate = Hulyo 7, 2023 |album3-label = Republic |album3-formats = ''CD, LP, digital download, streaming'' |album4 = [[1989 (Taylor's Version)]] |album4-releasedate = Oktubre 27, 2023 |album4-label = Republic |album4-formats = ''CD, LP, digital download, streaming'' }} == Kalampusan == === Ganti === <div style="overflow:scroll; width:100%; height:180px"> * [[:en:Grammy Award|Grammy Award]]s<ref>{{cite web|url=http://www.grammy.com/artist/taylor-swift|title=Taylor Swift|work=The GRAMMYs}}</ref> **'''2010 (52nd Award Ceremony)''' *** Album of the Year, ''Fearless'' ***Best Country Album, ''Fearless'' *** Best Female Country Vocal Performance, "White Horse" *** Best Country Song, "White Horse" ** '''2012 (54th Award Ceremony)''' *** Best Country Solo Performance, "Mean" *** Best Country Song, "Mean" ** '''2013 (55th Award Ceremony)''' *** Best Song Written for Visual Media, "Safe & Sound" (gikan sa ''The Hunger Games'') ** '''2016 (58th Award Ceremony)''' *** Album of the Year, ''1989'' ***Best Pop Vocal Album, ''1989'' *** Best Music Video, "Bad Blood" '''2021 (63rd Award Ceremony)''' ***Album of the Year, ''folklore'' * [[:en:CMT|CMT Music Awards]] ** 2007, Breakthrough Video of the Year: Tim McGraw * [[:en:Academy of Country Music Awards|Academy of Country Music Awards]] ** 2008, Best New Female Vocalist </div> === Pilionon === <div style="overflow:scroll; width:100%; height:180px"> * [[:en:Country Music Association Awards|Country Music Association Award]] ** 2007, Horizon Award * [[:en:American Music Awards|American Music Awards]] ** 2007, Favorite Female Artist, Country Music * [[:en:Academy of Country Music Awards|Academy of Country Music Awards]] ** 2007, Top New Female Vocalist * [[:en:Grammy Award|Grammy Award]]s **'''2008 (50th Award Ceremony)''' ***Best New Artist ** '''2010 (52th Award Ceremony)''' *** Record of the Year, "[[You Belong with Me]]" *** Song of the Year, "You Belong with Me" *** Best Female Pop Vocal Performance, "You Belong with Me" ***Best Pop Collaboration with Vocals, "Breathe", kauban si [[Colbie Caillat]] **'''2012 (54th Award Ceremony)''' ***Best Country Album, ''[[Speak Now]]'' **'''2013 (55th Award Ceremony)''' ***Record of the Year, "[[We Are Never Ever Getting Back Together|We Are Never Ever Getting back Together]]" ***Best Country Duo/Group Performance, "Safe and Sound", featuring The Civil Wars **'''2014 (56th Award Ceremony)''' *** Album of the Year, ''Red'' ***Best Country Album, ''Red'' ***Best Country Song, "Begin Again" ***Best Country Duo/Group Performance, "Highway Don't Care" (kauban sila [[Tim McGraw]] ug [[Keith Urban]]) **'''2015 (57th Award Ceremony)''' *** Record of the Year, "[[Shake It Off (awit)|Shake It Off]]" *** Song of the Year, "Shake It Off" ***Best Pop Solo Performance, "Shake It Off" **'''2016 (58th Award Ceremony)''' *** Record of the Year, '"[[Blank Space]]" *** Song of the Year, "Blank Space" *** Best Pop Solo Performance, "Blank Space" ***Best Pop Duo/Group Performance, "Bad Blood", featuring [[Kendrick Lamar]] ** '''2018 (60th Award Ceremony)''' *** Best Country Song, "Better Man" *** Best Song Written for Visual Media, "I Don't Wanna Live Forever" (from ''[[:en:Fifty Shades Darker (movie)|Fifty Shades Darker]]'') ** '''2019 (61st Award Ceremony)''' *** Best Pop Vocal Album, ''[[Reputation (album)|Reputation]]'' ** '''2020 (62nd Award Ceremony)''' *** Song of the Year, "Lover" ***Best Pop Vocal Album, ''[[Lover (album)|Lover]]'' *** Best Pop Solo Performance, "[[You Need to Calm Down]]" </div> == Bidyograpiya == {{Main|Bidyograpiya ni Taylor Swift}} * ''The 1989 World Tour Live'' (2015) * ''Taylor Swift: Reputation Stadium Tour'' (2018) * ''Cats'' (2019) * ''Miss Americana'' (2020) * ''City of Lover'' (2020) * ''Folklore: The Long Pond Studio Sessions'' (2020) * ''All Too Well: The Short Film'' (2021) == Konsiyerto == * 2009-2010 : ''[[:en:Fearless Tour|Fearless Tour]]'' * 2011-2012 : ''[[:en:Speak Now World Tour|Speak Now World Tour]]'' * 2013-2014 : ''[[:en:Red Tour|Red Tour]]'' * 2015 : ''[[:en:The 1989 World Tour|The 1989 World Tour]]'' * 2018 : ''[[:en:Reputation Stadium Tour|Reputation Stadium Tour]]'' ==Mga pakisayran== {{reflist}} ===Saysay=== {{NoteFoot}} ==Mga sumpay sa gawas== {{Commonscat|Taylor Swift}} * [https://taylorswift.com Opisyal nga Sityo] {{en icon}} * {{Instagram}} * {{Facebook}} * {{Twitter}} {{Taylor Swift}} {{DEFAULTSORT:Swift, Taylor}} [[Kategoriya:Taylor Swift]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga maghuhuni]] [[Kategoriya:Mga Amerikano]] [[Kategoriya:Mga mag-aawit nga Amerikano]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1989]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Disyembre 13]] 2gmaild11rgcw4ii1hz2y3jdmc2isji Lucena 0 11114172 37017665 33931400 2026-04-10T08:28:46Z Zekeseven 141470 update content 37017665 wikitext text/x-wiki {{geobox | 1 = Region <!-- *** Header *** --> | name = Lucena City | native_name = | other_name = Lucena | category = Munisipyo | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Pilipinas}} | country_flag = | state = [[Calabarzon (rehiyon sa Pilipinas)|Calabarzon]] | state_type = Rehiyon | region = [[Province of Quezon]] | region_type = Lalawigan | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 187,848 | population_date = 2024 | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Philippine Standard Time|PST]] | utc_offset = +8 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 13.93333 | long_d = 121.61667 | elevation = 12 | population_note = <ref name = "gn1705355"/> | timezone_label = Asia/Manila | geonames = 1705355 }} :''Alang sa ubang mga dapit sa mao gihapon nga ngalan, tan-awa ang [[Lucena (pagklaro)]]''. Ang ''' Lucena''' primera klaseng dakbayan nahimutang sa probensya sa [[Quezon]], [[Pilipinas]]. Adunay kinatibok-an gidak-on nga 80.21 kilometros quadrado ug nahimutang ikaduhang distrito. <br> Sumala sa census ni acting 2010, dunay 246,392 katawo. Ang gitudlo nga kodigo postal mao ang 4300. '''Lucena City''' maoy <!--A.ADM3-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pilipinas|munisipyo]] sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1705355"/> Ang Lucena City nahimutang sa lalawigan sa <!--ADM2-->[[Province of Quezon]] ug rehiyon sa <!--ADM1-->[[Calabarzon (rehiyon sa Pilipinas)|Calabarzon]], sa sentro nga bahin sa nasod, {{formatnum:100}} km sa habagatan-sidlakan sa ulohang dakbayan [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]]. Adunay <!--pop-->{{formatnum:229064}} ka molupyo.<ref name = "gn1705355"/> '''Dakbayan sa Lucena''' ([[Ininggles]]: '''Lucena City''', [[Tinagalog]]: '''Lungsod ng Lucena''') maoy <!--P.PPLA2-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Pilipinas|kapital sa lalawigan]] sa [[Pilipinas]].<ref name = "gn1705357"/> Ang Dakbayan sa Lucena nahimutang sa lalawigan sa <!--ADM2-->[[Province of Quezon]] ug rehiyon sa <!--ADM1-->[[Calabarzon (rehiyon sa Pilipinas)|Calabarzon]], sa sentro nga bahin sa nasod, {{formatnum:100}} km sa habagatan-sidlakan sa ulohang dakbayan [[Dakbayan sa Manila (ulohang dakbayan sa Pilipinas)|Dakbayan sa Manila]]. Ang gitas-on sa Dakbayan sa Lucena mao ang {{formatnum:9}} metros ibabaw sa dagat nga lebel{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}}, ug adunay <!--pop-->{{formatnum:228758}} ka molupyo.<ref name = "gn1705357"/> Ang yuta palibot sa Dakbayan sa Lucena kay kasagaran patag, apan sa amihang-kasadpan nga kini mao ang kabungtoran. Sa habagatang-sidlakan, dagat ang pinakaduol sa Dakbayan sa Lucena.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa pakigbingkil sa tanan nga gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas, sa sulod sa 10 ka kilometro radius.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Ang kinatas-ang punto sa palibot aduna kini {{formatnum:2082}} ka metros ibabaw, {{formatnum:19.2}} km sa amihanan-kasadpan sa Dakbayan sa Lucena.{{efn|group=saysay|Kalkulado gikan sa gitas-on data (DEM 3") gikan sa Viewfinder Panoramas.<ref name = "vp"/> Ang bug-os nga algoritmo anaa [https://sv.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Projekt_DotNetWikiBot_Framework/Lsjbot/Make-Geonames dinhi].}} Mao kani ang dapit nga dasok ang lumulupyo. Dakbayan sa Lucena mao ang pinakadako nga lungsod sa maong dapit. Sa rehiyon palibot sa Dakbayan sa Lucena, mga lawis talagsaon komon.{{efn|group=saysay|Mas sulod sa 20 ka kilometro gilay-on itandi sa average nga densidad sa Yuta, sumala sa GeoNames.<ref name = "gn1705357"/>}} {{Location map|Philippines |float = right |width=300 | caption = Mga dapit nga gitawag Dakbayan sa Lucena sa Pilipinas. | label = Dakbayan sa Lucena|position=right|background=white|lat=13.93139|long=121.61722}} [[File:Ph_locator_quezon_lucena.png|270px|right]] Ang klima kay [[tropikal nga kasalupan]]. Ang temperatura promedyo {{formatnum:24}} [[°C]]. Ang labing mainit nga bulan mao Hunyo, sa {{formatnum:26}}&nbsp;[[°C]], ug ang labing bugnaw nga bulan mao Enero, sa {{formatnum:21}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang pag-ulan promedyo {{formatnum:3235}} milimetro matag tuig. Ang labing ulanon nga bulan mao Hulyo, sa {{formatnum:450}} milimetro sa ulan, ug ang labing uga nga bulan mao Abril, sa {{formatnum:77}} milimetro sa ulan.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart2 | Lucena City | 19| 23| 174 | 20| 24| 213 | 22| 27| 188 | 23| 29| 77 | 24| 29| 177 | 24| 29| 227 | 22| 26| 450 | 22| 26| 281 | 22| 26| 345 | 23| 25| 360 | 22| 25| 359 | 22| 25| 382 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} == Saysay == <references group="saysay"/> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "gn1705357">[{{Geonameslink|gnid=1705357|name=lucena}} Lucena] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-06-08; database download sa 2015-11-25</ref> <ref name = "vp">{{Cite web |url= {{Viewfinderlink}}|title= Viewfinder Panoramas Digital elevation Model|date= 2015-06-21|format= }}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> <ref name = "gn1705355">[{{Geonameslink|gnid=1705355|name=lucena%20city}} Lucena City] at [{{Geonamesabout}} GeoNames.Org (cc-by)]; post updated 2012-06-08; database download sa 2015-11-25</ref> </references> == Mga reperensya == {{reflist}} * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120413163013/http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp |date=2012-04-13 }} {{ Quezon }} {{saha-Pilipinas}} {{DEFAULTSORT:Lucena}} [[Kategoriya:Mga lungsod ug dakbayan sa Quezon]] lz4tqpr9y9b55sm7mec385zubjnj2z2 McDonald's 0 11353380 37017575 37016332 2026-04-10T08:01:32Z Keevazf 141509 The info was outdated 37017575 wikitext text/x-wiki Ang '''McDonald's Corporation''', nga nagnegosyo sama sa '''McDonald's''', usa ka kadena sa restawran sa [[fast food]] nga multinasyunal sa [[Tinípong Bánsà]]. Gitukod ni Richard ug Maurice McDonald ang McDonald's sa [[San Bernardino County|San Bernardino]], [[California]], niadtong 1940 isip hamburger stand. Sa wala madugay ilang gi-franchise ang kompanya. Niadtong 1955, ang negosyanteng si [[Ray Kroc]] miapil sa McDonald's isip ahente sa prangkisa; gipalit niya ang kompanya kaniadtong 1961. Sa mga tuig sukad, kini milapad sa internasyonal. Karon, ang McDonald's adunay labaw pa sa 44,000 nga mga lokasyon sa restawran sa tibuuk kalibutan. [[Kategoriya:Kultura sa Hiniusang mga Estado]] lcomjmnpzsaja5k9rzjzea4ljbcnea8 Stokes Twins 0 11353481 37017382 37016792 2026-04-09T14:16:09Z Tin2012 139546 37017382 wikitext text/x-wiki {{Short description|sss}} {{Infobox YouTube personality | name = Stokes Twins | image = The Stokes Twins 2021.png | image_caption = Sila si Alan Stokes (wala) ug Alex Stokes (tuo) niadtong 2021 | birth_name = Alan Chen Stokes<br/>Alex Chen Stokes | birth_date = {{Birth date and age|1996|11|23}} | birth_place = [[Shenyang]], Tsina | death_date = | death_place = | nationality = {{flagicon|China}} [[Pangmasang Republika sa Tsina]]<br/>{{flagicon|United States}} [[Tinípong Bánsà]] | occupation = [[YouTuber]], Tiktoker, mga influencer | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@StokesTwins Stokes Twins] | years_active = 2008-kasamtangan | genre = Komedya, Mubo nga mga Pelikula, Mga Vlog | subscribers = 138 ka milyon | subscriber_date = | views = 29.5 ka bilyon | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = 5/4/2026 }} Sila si '''Alan Chen Stokes''' ug '''Alex Chen Stokes''' (natawo niadtong Nobyembre 23, 1996),<ref name=":0">{{Cite web |last=Heintz |first=Megan |date=2020-08-06 |title=Who Are the Stokes Twins? YouTubers Alan and Alex Stokes Charged |url=https://www.intouchweekly.com/who-are-the-stokes-twins-youtubers-alan-and-alex-stokes-charged/ |access-date=2026-02-17 |website=InTouch Weekly |language=en-US}}</ref> nailhan nga '''Stokes Twins''', mga Amerikanong kambal ug mga influencer nga nailhan sa ilang mga [[YouTube]] ug [[TikTok]] account. Nagsugod sila sa paghimo og mga video nga gilain ug dayon gihiusa ang ilang mga sumusunod ngadto sa usa ka shared twins account.<ref>{{Cite web|last=Whateley|first=Dan|title=A 'twinfluencer' with millions of followers says he's leaning into TikTok for brand sponsorships and getting 'low 5-figure deals'|url=https://www.businessinsider.com/how-much-money-stokes-twins-earn-sponsored-posts-tiktok-instagram-2020-2|access-date=2020-12-30|website=Business Insider|date=9 June 2019 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Bertoni |first=Steven |title=Top Creators 2024: The Influencers Turning Buzz Into Billions |url=https://www.forbes.com/sites/stevenbertoni/2024/10/28/top-creators-2024-the-influencers-turning-buzz-into-billions/ |access-date=2024-12-04 |website=Forbes |language=en}}</ref> Sa listahan sa Forbes’ 2025 Top Creators, ang Stokes Twins niranggo sa ika-19 nga pwesto, diin ang magasin nagbanabana nga ang ilang 12 ka bulan nga kita moabot og halos $20 milyon.<ref name="ForbesProfile">{{cite news |title=Forbes profile: Stokes Twins |url=https://www.forbes.com/profile/stokes-twins/ |work=Forbes |date=28 Oct 2024 |access-date=5 May 2025}}</ref> Nalakip usab sila sa 2025 TIME100 Creators list, nga nag-profile sa 100 ka labing impluwensyal nga mga tawo sa internet.<ref name="Time2025">{{cite magazine|url=https://time.com/collections/time100-creators-2025/7299089/stokes-twins/|title=Stokes Twins – TIME100 Creators 2025|magazine=Time|date=July 9, 2025|access-date=July 9, 2025}}</ref> == Sayong kinabuhi ug edukasyon == Si Alan ug Alex natawo sa [[Shenyang]] ug naggugol sa ilang pagkabata tali sa [[Liaoning]] ug [[Knoxville (kapital sa kondado sa Tinipong Bansa, Tennessee)|Knoxville, Tennessee]]. Gihulagway nila ang ilang apohan sa inahan—kinsa mitabang sa pagpadako kanila panahon sa ting-init sa China—nga usa ka dakong impluwensya sa ilang pamatasan sa trabaho ug panglantaw sa pagkamabination.<ref name="Youshaei">{{cite web |last=Youshaei |first=Jon |title= From Homeless to YouTube's 2nd Biggest Channel (Stokes Twins Interview) |url=https://www.youtube.com/watch?v=bP0PgQQKHj8 |website=YouTube |date=30 Apr 2025 |access-date=5 May 2025}}</ref> Ang managsoon nagpalista sa pre-medical studies sa usa ka community college sa [[California]] apan mibiya niadtong 2016 aron ipadayon ang ilang full-time nga social media. Sulod sa halos diyes-otso ka bulan, nagpuyo sila sa ilang sakyanan, naligo sa mga pampublikong gym, ug nag-upload og 6-segundos nga mga sketch sa [[Instagram]] sa dili pa mobalhin sa [[YouTube]].<ref name="BI2019">{{cite web |last=Whateley |first=Dan |title=A 'twinfluencer' with millions of followers says he's leaning into TikTok for brand sponsorships and getting 'low 5-figure deals' |url=https://www.businessinsider.com/how-much-money-stokes-twins-earn-sponsored-posts-tiktok-instagram-2020-2 |work=Business Insider |date=9 Jun 2019 |access-date=30 Dec 2020}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya: Mga Amerikano]] [[Kategoriya: Mga YouTuber]] [[Kategoriya: Mga natawo sa 1996]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] e356erguwebbf3bng6jp0vzefdniiy4 37017388 37017382 2026-04-09T14:41:16Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi ug edukasyon */ 37017388 wikitext text/x-wiki {{Short description|sss}} {{Infobox YouTube personality | name = Stokes Twins | image = The Stokes Twins 2021.png | image_caption = Sila si Alan Stokes (wala) ug Alex Stokes (tuo) niadtong 2021 | birth_name = Alan Chen Stokes<br/>Alex Chen Stokes | birth_date = {{Birth date and age|1996|11|23}} | birth_place = [[Shenyang]], Tsina | death_date = | death_place = | nationality = {{flagicon|China}} [[Pangmasang Republika sa Tsina]]<br/>{{flagicon|United States}} [[Tinípong Bánsà]] | occupation = [[YouTuber]], Tiktoker, mga influencer | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@StokesTwins Stokes Twins] | years_active = 2008-kasamtangan | genre = Komedya, Mubo nga mga Pelikula, Mga Vlog | subscribers = 138 ka milyon | subscriber_date = | views = 29.5 ka bilyon | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = 5/4/2026 }} Sila si '''Alan Chen Stokes''' ug '''Alex Chen Stokes''' (natawo niadtong Nobyembre 23, 1996),<ref name=":0">{{Cite web |last=Heintz |first=Megan |date=2020-08-06 |title=Who Are the Stokes Twins? YouTubers Alan and Alex Stokes Charged |url=https://www.intouchweekly.com/who-are-the-stokes-twins-youtubers-alan-and-alex-stokes-charged/ |access-date=2026-02-17 |website=InTouch Weekly |language=en-US}}</ref> nailhan nga '''Stokes Twins''', mga Amerikanong kambal ug mga influencer nga nailhan sa ilang mga [[YouTube]] ug [[TikTok]] account. Nagsugod sila sa paghimo og mga video nga gilain ug dayon gihiusa ang ilang mga sumusunod ngadto sa usa ka shared twins account.<ref>{{Cite web|last=Whateley|first=Dan|title=A 'twinfluencer' with millions of followers says he's leaning into TikTok for brand sponsorships and getting 'low 5-figure deals'|url=https://www.businessinsider.com/how-much-money-stokes-twins-earn-sponsored-posts-tiktok-instagram-2020-2|access-date=2020-12-30|website=Business Insider|date=9 June 2019 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Bertoni |first=Steven |title=Top Creators 2024: The Influencers Turning Buzz Into Billions |url=https://www.forbes.com/sites/stevenbertoni/2024/10/28/top-creators-2024-the-influencers-turning-buzz-into-billions/ |access-date=2024-12-04 |website=Forbes |language=en}}</ref> Sa listahan sa Forbes’ 2025 Top Creators, ang Stokes Twins niranggo sa ika-19 nga pwesto, diin ang magasin nagbanabana nga ang ilang 12 ka bulan nga kita moabot og halos $20 milyon.<ref name="ForbesProfile">{{cite news |title=Forbes profile: Stokes Twins |url=https://www.forbes.com/profile/stokes-twins/ |work=Forbes |date=28 Oct 2024 |access-date=5 May 2025}}</ref> Nalakip usab sila sa 2025 TIME100 Creators list, nga nag-profile sa 100 ka labing impluwensyal nga mga tawo sa internet.<ref name="Time2025">{{cite magazine|url=https://time.com/collections/time100-creators-2025/7299089/stokes-twins/|title=Stokes Twins – TIME100 Creators 2025|magazine=Time|date=July 9, 2025|access-date=July 9, 2025}}</ref> == Sayong kinabuhi ug edukasyon == Si Alan ug Alex natawo sa [[Shenyang]] ug naggugol sa ilang pagkabata tali sa [[Liaoning]] ug [[Knoxville (kapital sa kondado sa Tinipong Bansa, Tennessee)|Knoxville, Tennessee]]. Gihulagway nila ang ilang apohan sa inahan—kinsa mitabang sa pagpadako kanila panahon sa ting-init sa China—nga usa ka dakong impluwensya sa ilang pamatasan sa trabaho ug panglantaw sa pagkamabination.<ref name="Youshaei">{{cite web |last=Youshaei |first=Jon |title= From Homeless to YouTube's 2nd Biggest Channel (Stokes Twins Interview) |url=https://www.youtube.com/watch?v=bP0PgQQKHj8 |website=YouTube |date=30 Apr 2025 |access-date=5 May 2025}}</ref> Ang managsoon nagpalista sa pre-medical studies sa usa ka community college sa [[California]] apan mibiya niadtong 2016 aron ipadayon ang ilang full-time nga [[social media]]. Sulod sa halos diyes-otso ka bulan, nagpuyo sila sa ilang sakyanan, naligo sa mga pampublikong gym, ug nag-upload og 6-segundos nga mga sketch sa [[Instagram]] sa dili pa mobalhin sa [[YouTube]].<ref name="BI2019">{{cite web |last=Whateley |first=Dan |title=A 'twinfluencer' with millions of followers says he's leaning into TikTok for brand sponsorships and getting 'low 5-figure deals' |url=https://www.businessinsider.com/how-much-money-stokes-twins-earn-sponsored-posts-tiktok-instagram-2020-2 |work=Business Insider |date=9 Jun 2019 |access-date=30 Dec 2020}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya: Mga Amerikano]] [[Kategoriya: Mga YouTuber]] [[Kategoriya: Mga natawo sa 1996]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] k4smc90gh8cnsfrwu8gag0kgpktra1u 37017389 37017388 2026-04-09T14:41:30Z Tin2012 139546 37017389 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Stokes Twins | image = The Stokes Twins 2021.png | image_caption = Sila si Alan Stokes (wala) ug Alex Stokes (tuo) niadtong 2021 | birth_name = Alan Chen Stokes<br/>Alex Chen Stokes | birth_date = {{Birth date and age|1996|11|23}} | birth_place = [[Shenyang]], Tsina | death_date = | death_place = | nationality = {{flagicon|China}} [[Pangmasang Republika sa Tsina]]<br/>{{flagicon|United States}} [[Tinípong Bánsà]] | occupation = [[YouTuber]], Tiktoker, mga influencer | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@StokesTwins Stokes Twins] | years_active = 2008-kasamtangan | genre = Komedya, Mubo nga mga Pelikula, Mga Vlog | subscribers = 138 ka milyon | subscriber_date = | views = 29.5 ka bilyon | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = 5/4/2026 }} Sila si '''Alan Chen Stokes''' ug '''Alex Chen Stokes''' (natawo niadtong Nobyembre 23, 1996),<ref name=":0">{{Cite web |last=Heintz |first=Megan |date=2020-08-06 |title=Who Are the Stokes Twins? YouTubers Alan and Alex Stokes Charged |url=https://www.intouchweekly.com/who-are-the-stokes-twins-youtubers-alan-and-alex-stokes-charged/ |access-date=2026-02-17 |website=InTouch Weekly |language=en-US}}</ref> nailhan nga '''Stokes Twins''', mga Amerikanong kambal ug mga influencer nga nailhan sa ilang mga [[YouTube]] ug [[TikTok]] account. Nagsugod sila sa paghimo og mga video nga gilain ug dayon gihiusa ang ilang mga sumusunod ngadto sa usa ka shared twins account.<ref>{{Cite web|last=Whateley|first=Dan|title=A 'twinfluencer' with millions of followers says he's leaning into TikTok for brand sponsorships and getting 'low 5-figure deals'|url=https://www.businessinsider.com/how-much-money-stokes-twins-earn-sponsored-posts-tiktok-instagram-2020-2|access-date=2020-12-30|website=Business Insider|date=9 June 2019 }}</ref><ref>{{Cite web |last=Bertoni |first=Steven |title=Top Creators 2024: The Influencers Turning Buzz Into Billions |url=https://www.forbes.com/sites/stevenbertoni/2024/10/28/top-creators-2024-the-influencers-turning-buzz-into-billions/ |access-date=2024-12-04 |website=Forbes |language=en}}</ref> Sa listahan sa Forbes’ 2025 Top Creators, ang Stokes Twins niranggo sa ika-19 nga pwesto, diin ang magasin nagbanabana nga ang ilang 12 ka bulan nga kita moabot og halos $20 milyon.<ref name="ForbesProfile">{{cite news |title=Forbes profile: Stokes Twins |url=https://www.forbes.com/profile/stokes-twins/ |work=Forbes |date=28 Oct 2024 |access-date=5 May 2025}}</ref> Nalakip usab sila sa 2025 TIME100 Creators list, nga nag-profile sa 100 ka labing impluwensyal nga mga tawo sa internet.<ref name="Time2025">{{cite magazine|url=https://time.com/collections/time100-creators-2025/7299089/stokes-twins/|title=Stokes Twins – TIME100 Creators 2025|magazine=Time|date=July 9, 2025|access-date=July 9, 2025}}</ref> == Sayong kinabuhi ug edukasyon == Si Alan ug Alex natawo sa [[Shenyang]] ug naggugol sa ilang pagkabata tali sa [[Liaoning]] ug [[Knoxville (kapital sa kondado sa Tinipong Bansa, Tennessee)|Knoxville, Tennessee]]. Gihulagway nila ang ilang apohan sa inahan—kinsa mitabang sa pagpadako kanila panahon sa ting-init sa China—nga usa ka dakong impluwensya sa ilang pamatasan sa trabaho ug panglantaw sa pagkamabination.<ref name="Youshaei">{{cite web |last=Youshaei |first=Jon |title= From Homeless to YouTube's 2nd Biggest Channel (Stokes Twins Interview) |url=https://www.youtube.com/watch?v=bP0PgQQKHj8 |website=YouTube |date=30 Apr 2025 |access-date=5 May 2025}}</ref> Ang managsoon nagpalista sa pre-medical studies sa usa ka community college sa [[California]] apan mibiya niadtong 2016 aron ipadayon ang ilang full-time nga [[social media]]. Sulod sa halos diyes-otso ka bulan, nagpuyo sila sa ilang sakyanan, naligo sa mga pampublikong gym, ug nag-upload og 6-segundos nga mga sketch sa [[Instagram]] sa dili pa mobalhin sa [[YouTube]].<ref name="BI2019">{{cite web |last=Whateley |first=Dan |title=A 'twinfluencer' with millions of followers says he's leaning into TikTok for brand sponsorships and getting 'low 5-figure deals' |url=https://www.businessinsider.com/how-much-money-stokes-twins-earn-sponsored-posts-tiktok-instagram-2020-2 |work=Business Insider |date=9 Jun 2019 |access-date=30 Dec 2020}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya: Mga Amerikano]] [[Kategoriya: Mga YouTuber]] [[Kategoriya: Mga natawo sa 1996]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] n21ihrv4hydvx47ldsgjh2u4mqnnhbi Germán Garmendia 0 11353690 37017385 2026-04-09T14:38:44Z Tin2012 139546 Created page with "'''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' ({{IPA|es|xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis}};{{efn|In isolation, after a [[pausa]] or after an /n/, ''Garmendia'' is pronounced {{IPA|es|ɡaɾˈmendja|}}.}} born April 25, 1990) is a Chilean [[YouTuber]], singer-songwriter, comedian and writer. He became famous for his YouTube channel '''HolaSoyGerman''', which uploaded humorous videos about everyday situations. In 2013, he created his gameplay channel, '''JuegaGerma..." 37017385 wikitext text/x-wiki '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' ({{IPA|es|xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis}};{{efn|In isolation, after a [[pausa]] or after an /n/, ''Garmendia'' is pronounced {{IPA|es|ɡaɾˈmendja|}}.}} born April 25, 1990) is a Chilean [[YouTuber]], singer-songwriter, comedian and writer. He became famous for his YouTube channel '''HolaSoyGerman''', which uploaded humorous videos about everyday situations. In 2013, he created his gameplay channel, '''JuegaGerman''' which, over time, would surpass his previous channel in subscribers. In 2016, he became the first YouTuber to receive two [[YouTube Creator Awards#Diamond Creator Award|Diamond plates]], and outside his YouTube career, he formed a musical career with bands like Zudex, Feeling Every Sunset, and Ancud; he also released several songs in his solo career. In April 2016, he released his first book, ''#ChupaElPerro''. Another book, ''Di Hola'', was released in 2018. He has received praise for his YouTube channels. In the [[MTV Millennial Awards]], he won the Digital Icon and Master Gamer categories in 2014 and 2015, respectively. He was listed as one of the biggest YouTube stars by ''[[The Washington Post]]'', one of the most popular by [[BBC]], and one of the most influential in [[Time (magazine)|''Time'']] magazine. On May 16, 2024, the JuegaGerman channel became the [[Hispanic|First Hispanic Channel]] to surpass 50 Million subscribers.<ref>{{Cite web |date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> It was also the first Spanish-language YouTube channel to receive the "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, given to creators for surpassing that number of subscribers. Currently, his JuegaGerman channel is the [[List of most-subscribed YouTube channels|73rd channel]] in the world and has 53.2 million subscribers. He is also the sixth most-subscribed YouTuber in Spanish, behind the El Salvadorian channel "Alfredo Larin." He is currently the most-subscribed YouTuber in [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> bs07xl7npjsfipp5tb7z5ga44y7kxwa 37017386 37017385 2026-04-09T14:39:16Z Tin2012 139546 37017386 wikitext text/x-wiki Si Germán Alejandro Garmendia Aranis (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka Chilean YouTuber, singer-songwriter, komedyante ug magsusulat. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. In 2016, he became the first YouTuber to receive two [[YouTube Creator Awards#Diamond Creator Award|Diamond plates]], and outside his YouTube career, he formed a musical career with bands like Zudex, Feeling Every Sunset, and Ancud; he also released several songs in his solo career. In April 2016, he released his first book, ''#ChupaElPerro''. Another book, ''Di Hola'', was released in 2018. He has received praise for his YouTube channels. In the [[MTV Millennial Awards]], he won the Digital Icon and Master Gamer categories in 2014 and 2015, respectively. He was listed as one of the biggest YouTube stars by ''[[The Washington Post]]'', one of the most popular by [[BBC]], and one of the most influential in [[Time (magazine)|''Time'']] magazine. On May 16, 2024, the JuegaGerman channel became the [[Hispanic|First Hispanic Channel]] to surpass 50 Million subscribers.<ref>{{Cite web |date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> It was also the first Spanish-language YouTube channel to receive the "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, given to creators for surpassing that number of subscribers. Currently, his JuegaGerman channel is the [[List of most-subscribed YouTube channels|73rd channel]] in the world and has 53.2 million subscribers. He is also the sixth most-subscribed YouTuber in Spanish, behind the El Salvadorian channel "Alfredo Larin." He is currently the most-subscribed YouTuber in [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> q7gnjaz656m8oeppl7hal6hbi3f11sp 37017387 37017386 2026-04-09T14:40:44Z Tin2012 139546 37017387 wikitext text/x-wiki Si Germán Alejandro Garmendia Aranis (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka Chilean YouTuber, singer-songwriter, komedyante ug magsusulat. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web |date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa Chile.<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> qnauqy4ks6rapt0xse20k1hmk1iypz3 37017390 37017387 2026-04-09T14:42:40Z Tin2012 139546 37017390 wikitext text/x-wiki Si Germán Alejandro Garmendia Aranis (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka Chilean YouTuber, singer-songwriter, komedyante ug magsusulat. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web |date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa Chile.<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} 7evf1gx7tvcqi6l35ju9w16yfrtkwr6 37017391 37017390 2026-04-09T14:45:19Z Tin2012 139546 /* Mga pakisayran */ 37017391 wikitext text/x-wiki Si Germán Alejandro Garmendia Aranis (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka Chilean YouTuber, singer-songwriter, komedyante ug magsusulat. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web |date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa Chile.<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] qrz0uegamnws2nnn2qwl8qetoc0w3tj 37017392 37017391 2026-04-09T14:46:09Z Tin2012 139546 /* Mga pakisayran */ 37017392 wikitext text/x-wiki Si Germán Alejandro Garmendia Aranis (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka Chilean YouTuber, singer-songwriter, komedyante ug magsusulat. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web |date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa Chile.<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] gypmn20gkr5o5568aq8cxcssw2mgrlh 37017393 37017392 2026-04-09T14:46:47Z Tin2012 139546 /* Mga pakisayran */ 37017393 wikitext text/x-wiki Si Germán Alejandro Garmendia Aranis (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka Chilean YouTuber, singer-songwriter, komedyante ug magsusulat. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web |date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa Chile.<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] gt19r7ldav34ok2p1x4iflhb9j5u8ar 37017394 37017393 2026-04-09T14:47:08Z Tin2012 139546 37017394 wikitext text/x-wiki Si Germán Alejandro Garmendia Aranis (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka Chilean YouTuber, singer-songwriter, komedyante ug magsusulat. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] aum5helh5ly4t2fvyfrzs43a7q20fis 37017395 37017394 2026-04-09T14:47:25Z Tin2012 139546 37017395 wikitext text/x-wiki Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chilean]] YouTuber, singer-songwriter, komedyante ug magsusulat. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] hfxyku9g0zzp4pdx9irfmyl10r7d6qn 37017396 37017395 2026-04-09T14:48:03Z Tin2012 139546 37017396 wikitext text/x-wiki Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer-songwriter]], [[komedyante]] ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] ohiis3be8va4s7fxoc1se5ljwlvi3yv 37017397 37017396 2026-04-09T14:48:33Z Tin2012 139546 37017397 wikitext text/x-wiki Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-songwriter, komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga HolaSoyGerman, nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang JuegaGerman nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] tv55tkz4hy2gu6gai5ielcz5ecba6jg 37017398 37017397 2026-04-09T14:48:57Z Tin2012 139546 37017398 wikitext text/x-wiki Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] dkhgpl1n474gzxlnkkquibecy44stoo 37017399 37017398 2026-04-09T14:51:47Z Tin2012 139546 37017399 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * singer-songwriter * comedian * writer }} | website = | pseudonym = | channel_name = | channel_display_name = | years_active = | genre = | subscribers = | subscriber_date = | views = | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] kdf0bat2rdop703qbcf06y6fu1tg8yg 37017400 37017399 2026-04-09T14:52:27Z Tin2012 139546 37017400 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | pseudonym = | channel_name = | channel_display_name = | years_active = | genre = | subscribers = | subscriber_date = | views = | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] q7xipuht1k7vubgqnj6jslfpkzcspcz 37017401 37017400 2026-04-09T14:54:12Z Tin2012 139546 37017401 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = | genre = | subscribers = | subscriber_date = | views = | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] ogrnszmf0a8zzfrnqzd708kz4y6wpbr 37017402 37017401 2026-04-09T14:55:14Z Tin2012 139546 37017402 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = | subscribers = | subscriber_date = | views = | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] li4tlnbo81wuv2879agxdxftdz8eutd 37017405 37017402 2026-04-09T23:26:34Z Tin2012 139546 37017405 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = | subscribers = HolaSoyGerman 44.5m | subscriber_date = | views = | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] i64761t91udh6z9dch8i25vtqtj2ddy 37017406 37017405 2026-04-09T23:27:47Z Tin2012 139546 37017406 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = | subscribers = HolaSoyGerman 44.5M<br/>JuegaGerman 55.2M | subscriber_date = | views = | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] 2nt00xdbpimgauftc0icqiggarn36zd 37017407 37017406 2026-04-09T23:28:38Z Tin2012 139546 37017407 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = | subscribers = HolaSoyGerman 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | subscriber_date = | views = | view_date = | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] 8y24uxf8eipl5r40639jlegu7v4emid 37017408 37017407 2026-04-09T23:37:33Z Tin2012 139546 37017408 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] pnpg92pmlzues8p67p8rkhmq423vu3t 37017410 37017408 2026-04-09T23:44:52Z Tin2012 139546 37017410 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = {{flatlist * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch }} | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] k257dajz273pjeyp1xf0n9677kfe5wc 37017411 37017410 2026-04-09T23:45:51Z Tin2012 139546 37017411 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] 5g03fd79wkn5gplrsvw7c2xz5919yif 37017412 37017411 2026-04-09T23:48:18Z Tin2012 139546 37017412 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang Spanish-language YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] ke3v6so9rsdjltbzv3xnwe3bca1sn4b 37017413 37017412 2026-04-09T23:52:09Z Tin2012 139546 37017413 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Chile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] qwkei3za366m52egleet6id71cohukz 37017414 37017413 2026-04-09T23:56:07Z Tin2012 139546 37017414 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "Ruby Play Button" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] t1etsnld1ewdmehcu0175omocn4g39v 37017415 37017414 2026-04-09T23:57:35Z Tin2012 139546 37017415 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | pseudonym = | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] pjvc3ymdexg0zza59qhtld39imp2hog 37017416 37017415 2026-04-10T00:02:37Z Tin2012 139546 37017416 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] nb3zjdh3hiqjxcmadana1h456xwtkz9 37017417 37017416 2026-04-10T00:16:57Z Tin2012 139546 37017417 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka Diamond plates, ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] m58w8xs6v9v0o178def2x90vdvrynye 37017418 37017417 2026-04-10T00:25:45Z Tin2012 139546 37017418 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] 9exri01ucvcrdenygao2m6ra0yv8xi9 37017419 37017418 2026-04-10T00:33:56Z Tin2012 139546 37017419 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] hclor0dk2jdse361sx6m2nhus03r3ih 37017420 37017419 2026-04-10T00:34:20Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi */ 37017420 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = | silver_year = | gold_button = | gold_year = | diamond_button = | diamond_year = | ruby_button = | ruby_year = | red_diamond_button = | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Germán Alejandro Garmendia Aranis was born on April 25, 1990, in [[Copiapó]], Chile,<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> and lived there until he was 12 years old.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> In 1993, when he was three, his father, Germán Luis Garmendia, died in a car crash on Christmas Eve. After the death of his father, he, his mother Cecilia del Carmen Aranis, and his brother Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> traveled across the country until they settled in [[Los Vilos]], a coastal city located to the north of Santiago, where he lived much of his adolescent life.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> In that town he met his first love, to whom he dedicated a song called "Para Ti". He had originally planned to study civil engineering, however he never carried it out.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> At 13, he and his brother and some friends formed a [[Pop rock]] band called Zudex. In 2006, he would start his career as a YouTuber by uploading videos of his band.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> They made several presentations in youth festivals and schools, achieving some renown in that field. Individual obligations and responsibilities precipitated the end of the band.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> In the early 2010s, he was the vocalist of his next group Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] isc1zi65c69f3embv75jklk2o49oipd 37017421 37017420 2026-04-10T00:35:16Z Tin2012 139546 37017421 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Germán Alejandro Garmendia Aranis was born on April 25, 1990, in [[Copiapó]], Chile,<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> and lived there until he was 12 years old.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> In 1993, when he was three, his father, Germán Luis Garmendia, died in a car crash on Christmas Eve. After the death of his father, he, his mother Cecilia del Carmen Aranis, and his brother Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> traveled across the country until they settled in [[Los Vilos]], a coastal city located to the north of Santiago, where he lived much of his adolescent life.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> In that town he met his first love, to whom he dedicated a song called "Para Ti". He had originally planned to study civil engineering, however he never carried it out.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> At 13, he and his brother and some friends formed a [[Pop rock]] band called Zudex. In 2006, he would start his career as a YouTuber by uploading videos of his band.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> They made several presentations in youth festivals and schools, achieving some renown in that field. Individual obligations and responsibilities precipitated the end of the band.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> In the early 2010s, he was the vocalist of his next group Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] r6wm1k0fszbalj1fe2cfx703u51u2aj 37017422 37017421 2026-04-10T00:37:40Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi */ 37017422 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Si Germán Alejandro Garmendia Aranis natawo niadtong Abril 25, 1990, sa Copiapó, Chile,<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> ug nagpuyo didto hangtod nga siya 12 anyos.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> Niadtong 1993, sa dihang tres anyos pa lang siya, ang iyang amahan, si Germán Luis Garmendia, namatay sa aksidente sa sakyanan sa Bisperas sa Pasko. Human sa kamatayon sa iyang amahan, siya, ang iyang inahan nga si Cecilia del Carmen Aranis, ug ang iyang igsoon nga si Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> mibiyahe tabok sa nasud hangtod nga namuyo sila sa Los Vilos, usa ka siyudad sa baybayon nga nahimutang sa amihanan sa Santiago, diin siya nagpuyo sa halos tibuok niyang pagkabatan-on.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> Sa maong lungsod niya nahimamat ang iyang unang gugma, kinsa iyang gipahinungod ang usa ka kanta nga giulohan og "Para Ti". Sa sinugdanan, nagplano siya nga magtuon og civil engineering, apan wala niya kini matuman.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> Sa edad nga 13 anyos, siya ug ang iyang igsoon ug pipila ka mga higala nagporma og Pop rock band nga gitawag og Zudex. Niadtong 2006, gisugdan niya ang iyang karera isip usa ka YouTuber pinaagi sa pag-upload og mga video sa iyang banda.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> Naghimo sila og daghang mga presentasyon sa mga pista sa kabatan-onan ug mga eskwelahan, nga nakab-ot ang pipila ka kabantog sa maong natad. Ang indibidwal nga mga obligasyon ug responsibilidad mao ang hinungdan sa katapusan sa banda.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> Sa sayong bahin sa dekada 2010, siya ang bokalista sa iyang sunod nga grupo nga Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] s45f0w1df6gbdldb1k22xwyuhzespgm 37017423 37017422 2026-04-10T00:38:11Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi */ 37017423 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Chile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Si Germán Alejandro Garmendia Aranis natawo niadtong Abril 25, 1990, sa [[Copiapó]], Chile,<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> ug nagpuyo didto hangtod nga siya 12 anyos.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> Niadtong 1993, sa dihang tres anyos pa lang siya, ang iyang amahan, si Germán Luis Garmendia, namatay sa aksidente sa sakyanan sa Bisperas sa Pasko. Human sa kamatayon sa iyang amahan, siya, ang iyang inahan nga si Cecilia del Carmen Aranis, ug ang iyang igsoon nga si Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> mibiyahe tabok sa nasud hangtod nga namuyo sila sa Los Vilos, usa ka siyudad sa baybayon nga nahimutang sa amihanan sa Santiago, diin siya nagpuyo sa halos tibuok niyang pagkabatan-on.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> Sa maong lungsod niya nahimamat ang iyang unang gugma, kinsa iyang gipahinungod ang usa ka kanta nga giulohan og "Para Ti". Sa sinugdanan, nagplano siya nga magtuon og civil engineering, apan wala niya kini matuman.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> Sa edad nga 13 anyos, siya ug ang iyang igsoon ug pipila ka mga higala nagporma og Pop rock band nga gitawag og Zudex. Niadtong 2006, gisugdan niya ang iyang karera isip usa ka YouTuber pinaagi sa pag-upload og mga video sa iyang banda.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> Naghimo sila og daghang mga presentasyon sa mga pista sa kabatan-onan ug mga eskwelahan, nga nakab-ot ang pipila ka kabantog sa maong natad. Ang indibidwal nga mga obligasyon ug responsibilidad mao ang hinungdan sa katapusan sa banda.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> Sa sayong bahin sa dekada 2010, siya ang bokalista sa iyang sunod nga grupo nga Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] 4z4949m6frd4379wosyrwov15hlqx7v 37017424 37017423 2026-04-10T00:38:37Z Tin2012 139546 37017424 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Tśile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Si Germán Alejandro Garmendia Aranis natawo niadtong Abril 25, 1990, sa [[Copiapó]], [[Tśile]],<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> ug nagpuyo didto hangtod nga siya 12 anyos.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> Niadtong 1993, sa dihang tres anyos pa lang siya, ang iyang amahan, si Germán Luis Garmendia, namatay sa aksidente sa sakyanan sa Bisperas sa Pasko. Human sa kamatayon sa iyang amahan, siya, ang iyang inahan nga si Cecilia del Carmen Aranis, ug ang iyang igsoon nga si Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> mibiyahe tabok sa nasud hangtod nga namuyo sila sa Los Vilos, usa ka siyudad sa baybayon nga nahimutang sa amihanan sa Santiago, diin siya nagpuyo sa halos tibuok niyang pagkabatan-on.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> Sa maong lungsod niya nahimamat ang iyang unang gugma, kinsa iyang gipahinungod ang usa ka kanta nga giulohan og "Para Ti". Sa sinugdanan, nagplano siya nga magtuon og civil engineering, apan wala niya kini matuman.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> Sa edad nga 13 anyos, siya ug ang iyang igsoon ug pipila ka mga higala nagporma og Pop rock band nga gitawag og Zudex. Niadtong 2006, gisugdan niya ang iyang karera isip usa ka YouTuber pinaagi sa pag-upload og mga video sa iyang banda.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> Naghimo sila og daghang mga presentasyon sa mga pista sa kabatan-onan ug mga eskwelahan, nga nakab-ot ang pipila ka kabantog sa maong natad. Ang indibidwal nga mga obligasyon ug responsibilidad mao ang hinungdan sa katapusan sa banda.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> Sa sayong bahin sa dekada 2010, siya ang bokalista sa iyang sunod nga grupo nga Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] 6eo3j9zjtrycjarjpuv2iyjahbha5kd 37017425 37017424 2026-04-10T00:39:45Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi */ 37017425 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Tśile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Si Germán Alejandro Garmendia Aranis natawo niadtong Abril 25, 1990, sa [[Copiapó]], [[Tśile]],<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> ug nagpuyo didto hangtod nga siya 12 anyos.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> Niadtong 1993, sa dihang tres anyos pa lang siya, ang iyang amahan, si Germán Luis Garmendia, namatay sa [[aksidente sa sakyanan]] sa Bisperas sa Pasko. Human sa kamatayon sa iyang amahan, siya, ang iyang inahan nga si Cecilia del Carmen Aranis, ug ang iyang igsoon nga si Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> mibiyahe tabok sa nasud hangtod nga namuyo sila sa Los Vilos, usa ka siyudad sa baybayon nga nahimutang sa amihanan sa Santiago, diin siya nagpuyo sa halos tibuok niyang pagkabatan-on.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> Sa maong lungsod niya nahimamat ang iyang unang gugma, kinsa iyang gipahinungod ang usa ka kanta nga giulohan og "Para Ti". Sa sinugdanan, nagplano siya nga magtuon og civil engineering, apan wala niya kini matuman.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> Sa edad nga 13 anyos, siya ug ang iyang igsoon ug pipila ka mga higala nagporma og Pop rock band nga gitawag og Zudex. Niadtong 2006, gisugdan niya ang iyang karera isip usa ka YouTuber pinaagi sa pag-upload og mga video sa iyang banda.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> Naghimo sila og daghang mga presentasyon sa mga pista sa kabatan-onan ug mga eskwelahan, nga nakab-ot ang pipila ka kabantog sa maong natad. Ang indibidwal nga mga obligasyon ug responsibilidad mao ang hinungdan sa katapusan sa banda.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> Sa sayong bahin sa dekada 2010, siya ang bokalista sa iyang sunod nga grupo nga Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] oa2to4l149s2mwr1vdeojegtnfoa9ik 37017426 37017425 2026-04-10T00:41:25Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi */ 37017426 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Tśile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Si Germán Alejandro Garmendia Aranis natawo niadtong Abril 25, 1990, sa [[Copiapó]], [[Tśile]],<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> ug nagpuyo didto hangtod nga siya 12 anyos.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> Niadtong 1993, sa dihang tres anyos pa lang siya, ang iyang amahan, si Germán Luis Garmendia, namatay sa aksidente sa sakyanan sa Bisperas sa Pasko. Human sa kamatayon sa iyang amahan, siya, ang iyang inahan nga si Cecilia del Carmen Aranis, ug ang iyang igsoon nga si Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> mibiyahe tabok sa nasud hangtod nga namuyo sila sa [[Los Vilos]], usa ka siyudad sa baybayon nga nahimutang sa amihanan sa [[Santiago]], diin siya nagpuyo sa halos tibuok niyang pagkabatan-on.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> Sa maong lungsod niya nahimamat ang iyang unang gugma, kinsa iyang gipahinungod ang usa ka kanta nga giulohan og "Para Ti". Sa sinugdanan, nagplano siya nga magtuon og civil engineering, apan wala niya kini matuman.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> Sa edad nga 13 anyos, siya ug ang iyang igsoon ug pipila ka mga higala nagporma og Pop rock band nga gitawag og Zudex. Niadtong 2006, gisugdan niya ang iyang karera isip usa ka YouTuber pinaagi sa pag-upload og mga video sa iyang banda.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> Naghimo sila og daghang mga presentasyon sa mga pista sa kabatan-onan ug mga eskwelahan, nga nakab-ot ang pipila ka kabantog sa maong natad. Ang indibidwal nga mga obligasyon ug responsibilidad mao ang hinungdan sa katapusan sa banda.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> Sa sayong bahin sa dekada 2010, siya ang bokalista sa iyang sunod nga grupo nga Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] r6f0mt1dq8uqmig9c8d4n1y5oa8mku0 37017427 37017426 2026-04-10T00:42:55Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi */ 37017427 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Tśile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Si Germán Alejandro Garmendia Aranis natawo niadtong Abril 25, 1990, sa [[Copiapó]], [[Tśile]],<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> ug nagpuyo didto hangtod nga siya 12 anyos.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> Niadtong 1993, sa dihang tres anyos pa lang siya, ang iyang amahan, si Germán Luis Garmendia, namatay sa aksidente sa sakyanan sa Bisperas sa Pasko. Human sa kamatayon sa iyang amahan, siya, ang iyang inahan nga si Cecilia del Carmen Aranis, ug ang iyang igsoon nga si Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> mibiyahe tabok sa nasud hangtod nga namuyo sila sa [[Los Vilos]], usa ka siyudad sa baybayon nga nahimutang sa amihanan sa [[Santiago]], diin siya nagpuyo sa halos tibuok niyang pagkabatan-on.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> Sa maong lungsod niya nahimamat ang iyang unang gugma, kinsa iyang gipahinungod ang usa ka kanta nga giulohan og "Para Ti". Sa sinugdanan, nagplano siya nga magtuon og civil engineering, apan wala niya kini matuman.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> Sa edad nga 13 anyos, siya ug ang iyang igsoon ug pipila ka mga higala nagporma og Pop rock band nga gitawag og Zudex. Niadtong 2006, gisugdan niya ang iyang karera isip usa ka [[YouTuber]] pinaagi sa pag-upload og mga video sa iyang banda.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> Naghimo sila og daghang mga presentasyon sa mga pista sa kabatan-onan ug mga eskwelahan, nga nakab-ot ang pipila ka kabantog sa maong natad. Ang indibidwal nga mga obligasyon ug responsibilidad mao ang hinungdan sa katapusan sa banda.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> Sa sayong bahin sa dekada 2010, siya ang bokalista sa iyang sunod nga grupo nga Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] byipja3ou9xpu63kfi4pyn997cm1dhh 37017428 37017427 2026-04-10T00:49:43Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi */ 37017428 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Tśile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Si Germán Alejandro Garmendia Aranis natawo niadtong Abril 25, 1990, sa [[Copiapó]], [[Tśile]],<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> ug nagpuyo didto hangtod nga siya 12 anyos.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> Niadtong 1993, sa dihang tres anyos pa lang siya, ang iyang amahan, si Germán Luis Garmendia, namatay sa aksidente sa sakyanan sa Bisperas sa Pasko. Human sa kamatayon sa iyang amahan, siya, ang iyang inahan nga si Cecilia del Carmen Aranis, ug ang iyang igsoon nga si Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> mibiyahe tabok sa nasud hangtod nga namuyo sila sa [[Los Vilos]], usa ka siyudad sa baybayon nga nahimutang sa amihanan sa [[Santiago]], diin siya nagpuyo sa halos tibuok niyang pagkabatan-on.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> Sa maong lungsod niya nahimamat ang iyang unang gugma, kinsa iyang gipahinungod ang usa ka kanta nga giulohan og "Para Ti". Sa sinugdanan, nagplano siya nga magtuon og civil engineering, apan wala niya kini matuman.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> Sa edad nga 13 anyos, siya ug ang iyang igsoon ug pipila ka mga higala nagporma og Pop rock band nga gitawag og Zudex. Niadtong 2006, gisugdan niya ang iyang karera isip usa ka [[YouTuber]] pinaagi sa pag-upload og mga video sa iyang banda.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> Naghimo sila og daghang mga presentasyon sa [[mga pista sa kabatan-onan]] ug [[mga eskwelahan]], nga nakab-ot ang pipila ka kabantog sa maong natad. Ang indibidwal nga mga obligasyon ug responsibilidad mao ang hinungdan sa katapusan sa banda.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> Sa sayong bahin sa dekada 2010, siya ang bokalista sa iyang sunod nga grupo nga Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] c6y6b23zzd83wcoi87u02wkybuoxheu 37017429 37017428 2026-04-10T00:51:37Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi */ 37017429 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Tśile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Si Germán Alejandro Garmendia Aranis natawo niadtong Abril 25, 1990, sa [[Copiapó]], [[Tśile]],<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> ug nagpuyo didto hangtod nga siya 12 anyos.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> Niadtong 1993, sa dihang tres anyos pa lang siya, ang iyang amahan, si Germán Luis Garmendia, namatay sa aksidente sa sakyanan sa Bisperas sa Pasko. Human sa kamatayon sa iyang amahan, siya, ang iyang inahan nga si Cecilia del Carmen Aranis, ug ang iyang igsoon nga si Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> mibiyahe tabok sa nasud hangtod nga namuyo sila sa [[Los Vilos]], usa ka siyudad sa baybayon nga nahimutang sa amihanan sa [[Santiago]], diin siya nagpuyo sa halos tibuok niyang pagkabatan-on.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> Sa maong lungsod niya nahimamat ang iyang unang gugma, kinsa iyang gipahinungod ang usa ka kanta nga giulohan og "Para Ti". Sa sinugdanan, nagplano siya nga magtuon og civil engineering, apan wala niya kini matuman.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> Sa edad nga 13 anyos, siya ug ang iyang igsoon ug pipila ka mga higala nagporma og Pop rock band nga gitawag og Zudex. Niadtong 2006, gisugdan niya ang iyang karera isip usa ka [[YouTuber]] pinaagi sa pag-upload og mga video sa iyang banda.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> Naghimo sila og daghang mga presentasyon sa [[mga pista sa kabatan-onan]] ug [[Tulunghaan|mga eskwelahan]], nga nakab-ot ang pipila ka kabantog sa maong natad. Ang indibidwal nga mga obligasyon ug responsibilidad mao ang hinungdan sa katapusan sa banda.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> Sa sayong bahin sa dekada 2010, siya ang bokalista sa iyang sunod nga grupo nga Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] pd6gdyqg5wlqyc8s4mbw5rbu9z9kkli 37017430 37017429 2026-04-10T00:52:55Z Tin2012 139546 /* Sayong kinabuhi */ 37017430 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Germán Garmendia | logo = German_Garmendia_2023.png | logo_caption = Garmendia sa 2023 | birth_name = Germán Alejandro Garmendia Aranis | birth_date = {{birth date and age|1990|4|25}} | birth_place = [[Copiapó]], Tśile | death_date = | death_place = | nationality = {{flag|Tśile}} | occupation = {{Flatlist| * YouTuber * mag-aawit ug magsusulat og kanta * komedyante * magsusulat }} | website = | partner = Lenay Chantelle Olsen (2016–kasamtangan) | mother = Cecilia del Carmen Aranis Mancilla | father = Germán Luis Garmendia Macías | channels = [https://www.youtube.com/@HolaSoyGerman HolaSoyGerman.]<br/>[https://www.youtube.com/@JuegaGerman JuegaGerman] | years_active = 2006-kasamtangan | genre = * Vlog * Magdula ta * Komedya sa sketch | subscribers = HolaSoyGerman. 44.5 ka milyon<br/>JuegaGerman 55.2 ka milyon | views = JuegaGerman 18.22 ka bilyon<br/>HolaSoyGerman. 4.97 ka bilyon | network = | associated_acts = | silver_button = yes | silver_year = 2012 | gold_button = yes | gold_year = 2012 | diamond_button = yes | diamond_year = 2016 | ruby_button = yes | ruby_year = 2024 | red_diamond_button = no | red_diamond_year = | stats_update = 10/04/2026 }} Si '''Germán Alejandro Garmendia Aranis''' (Kinatsila nga paglitok: [xeɾˈman aleˈxandɾo ɣaɾˈmendja aˈɾanis]; natawo niadtong Abril 25, 1990) usa ka [[Chile|Chilean]] [[YouTuber]], [[singer]]-[[songwriter]], komedyante ug [[magsusulat]]. Nahimo siyang sikat tungod sa iyang YouTube channel nga '''HolaSoyGerman''', nga nag-upload og mga kataw-anan nga video bahin sa adlaw-adlaw nga mga sitwasyon. Niadtong 2013, iyang gibuhat ang iyang gameplay channel, ang '''JuegaGerman''' nga, sa paglabay sa panahon, milabaw sa iyang miaging channel sa mga subscriber. Niadtong 2016, siya ang unang YouTuber nga nakadawat og duha ka [[YouTube Creator Awards|Diamond plates]], ug gawas sa iyang karera sa YouTube, nakahimo siya og karera sa musika uban sa mga banda sama sa Zudex, Feeling Every Sunset, ug Ancud; nagpagawas usab siya og daghang mga kanta sa iyang solo nga karera. Niadtong Abril 2016, gipagawas niya ang iyang unang libro, ang #ChupaElPerro. Laing libro, ang Di Hola, gipagawas niadtong 2018. Nakadawat siya og pagdayeg tungod sa iyang mga YouTube channel. Sa MTV Millennial Awards, nakadaog siya sa mga kategorya sa Digital Icon ug Master Gamer niadtong 2014 ug 2015, matag usa. Nalista siya isip usa sa pinakadakong YouTube stars sa The Washington Post, usa sa pinakasikat sa BBC, ug usa sa pinakaimpluwensyal sa Time magazine. Niadtong Mayo 16, 2024, ang JuegaGerman channel nahimong Unang Hispanic Channel nga milapas sa 50 Milyon nga subscribers.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16 |title=Germán Garmendia alcanza los 50 millones de suscriptores en su canal Juegagerman |url=https://criteriohidalgo.com/ticket/lo-que-circula-en-la-red/german-garmendia-alcanza-los-50-millones-de-suscriptores-en-su-canal-juegagerman |access-date=2025-04-12 |website=Criterio Hidalgo |language=en}}</ref> Kini usab ang unang [[Kinatsila|Spanish-language]] YouTube channel nga nakadawat sa "[[YouTube Creator Awards|Ruby Play Button]]" award, nga gihatag sa mga creators nga milapas sa maong gidaghanon sa mga subscribers. Sa pagkakaron, ang iyang JuegaGerman channel mao ang ika-73 nga channel sa kalibutan ug adunay 53.2 milyon nga subscribers. Siya usab ang ikaunom nga pinaka-subscribed nga YouTuber sa Kinatsila, sunod sa El Salvadorian channel nga "Alfredo Larin." Siya karon ang pinaka-subscribed nga YouTuber sa [[Tśile]].<ref>{{Cite web |last=Ruiz |first=Astrid |date=2025-01-21 |title=Conoce a los youtubers chilenos con más seguidores (2025) |url=https://marketing4ecommerce.cl/youtubers-chile-mas-seguidores/#:~:text=Germ%C3%A1n%20Garmendia%20es%20una%20leyenda,ocupando%20nuevamente%20esta%20primera%20posici%C3%B3n. |access-date=2025-04-12 |website=Marketing4eCommerce Chile |language=es}}</ref> == Sayong kinabuhi == Si Germán Alejandro Garmendia Aranis natawo niadtong Abril 25, 1990, sa [[Copiapó]], [[Tśile]],<ref>{{Cite web |last=Galeano |first=Susana |date=2023-03-22 |title=Cómo Germán Garmendia se convirtió en el youtuber en español con más seguidores del mundo |url=https://marketing4ecommerce.net/historia-de-holasoygerman-como-german-garmendia-se-convirtio-en-el-youtuber-en-espanol-con-mas-seguidores/ |access-date=2023-07-10 |website=Marketing 4 Ecommerce - Tu revista de marketing online para e-commerce |language=es}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |last=Tiempo |first=Casa Editorial El |date=2016-04-25 |title=La historia del 'youtuber' que paralizó la Feria del Libro de Bogotá |url=https://www.eltiempo.com/archivo/documento/CMS-16573057 |access-date=2023-07-10 |website=El Tiempo |language=spanish}}</ref> ug nagpuyo didto hangtod nga siya 12 anyos.<ref>{{Cite web |title=Hola soy Germán comparte detalles de su infancia en Copiapó [VIDEO] |url=https://www.elquehaydecierto.cl/noticia/sociedad/hola-soy-german-comparte-detalles-de-su-infancia-en-copiapo-video |access-date=2023-07-10 |website=El QueHayDecierto.cl , Noticias de Copiapó y Atacama |language=es}}</ref> Niadtong 1993, sa dihang tres anyos pa lang siya, ang iyang amahan, si Germán Luis Garmendia, namatay sa aksidente sa sakyanan sa Bisperas sa Pasko. Human sa kamatayon sa iyang amahan, siya, ang iyang inahan nga si Cecilia del Carmen Aranis, ug ang iyang igsoon nga si Diego Garmendia<ref name=":22">{{cite web |last1=Ramírez F. |first1=Juan Carlos |date=May 13, 2016 |title=En apenas 4 años se convirtió en un negocio rentable. Y sin moverse de su pieza. |url=https://segreader.emol.cl/2016/05/13/A/H52U9E41/light?gt=145958 |access-date=February 9, 2022 |website=segreader.emol.cl |language=es}}</ref> mibiyahe tabok sa nasud hangtod nga namuyo sila sa [[Los Vilos]], usa ka siyudad sa baybayon nga nahimutang sa amihanan sa [[Santiago]], diin siya nagpuyo sa halos tibuok niyang pagkabatan-on.<ref>{{cite news |title=El chileno que arrasa en internet con su humor de lo cotidiano |url=https://www.semana.com/el-chileno-arrasa-internet-su-humor-cotidiano/354787-3/ |access-date=10 July 2023 |work=Semana.com Últimas Noticias de Colombia y el Mundo |date=21 August 2013 |language=spanish}}</ref> Sa maong lungsod niya nahimamat ang iyang unang gugma, kinsa iyang gipahinungod ang usa ka kanta nga giulohan og "Para Ti". Sa sinugdanan, nagplano siya nga magtuon og civil engineering, apan wala niya kini matuman.<ref>{{Cite web |last=cronologia/-/meta/redaccion |title=Los secretos del YouTuber más famoso del mundo: Hola Soy German |url=https://www.laprensa.hn/mundo/virales/los-secretos-del-youtuber-mas-famoso-del-mundo-hola-soy-german-FQLP954313 |access-date=2023-07-10 |website=www.laprensa.hn |language=es-HN}}</ref> Sa edad nga 13 anyos, siya ug ang iyang igsoon ug pipila ka mga higala nagporma og Pop rock band nga gitawag og Zudex. Niadtong 2006, gisugdan niya ang iyang karera isip usa ka [[YouTuber]] pinaagi sa pag-upload og mga video sa iyang banda.<ref>{{Cite web |last=Raiford |first=Tiffany |date=2021-06-19 |title=10 Things You Didn't Know about German Garmendia |url=https://tvovermind.com/german-garmendia/ |access-date=2023-07-10 |website=TVovermind |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Silva |first=Juan Pablo |title=No es un juego: Los millones de Germán Garmendia dentro y fuera de Youtube {{!}} DFMAS |url=https://dfmas.df.cl/df-mas/punto-de-partida/los-millones-de-german-garmendia-dentro-y-fuera-de-youtube |access-date=2023-07-10 |website=dfmas.df.cl |language=es-CL}}</ref> Naghimo sila og daghang mga presentasyon sa mga pista sa kabatan-onan ug [[Tulunghaan|mga eskwelahan]], nga nakab-ot ang pipila ka kabantog sa maong natad. Ang indibidwal nga mga obligasyon ug responsibilidad mao ang hinungdan sa katapusan sa banda.<ref>{{Cite web |date=2016-12-01 |title=Ancud, la banda de Germán y Diego Garmendia que va a causar revolución en Buenos Aires - TKM |url=https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170823105136/https://www.mundotkm.com/argentina/2016/12/01/ancud-la-banda-de-german-y-diego-garmendia-que-va-a-causar-revolucion-en-buenos-aires/ |archive-date=2017-08-23 |access-date=2023-07-10 |website=}}</ref> Sa sayong bahin sa dekada 2010, siya ang bokalista sa iyang sunod nga grupo nga Feeling Every Sunset.<ref>{{Cite web |date=2013-03-07 |title=ABC destaca éxito de "Hola soy Germán" en España: Es el videoblog que triunfa entre adolescentes |url=http://www.biobiochile.cl/noticias/2013/03/07/abc-destaca-exito-de-hola-soy-german-en-espana-es-el-videoblog-que-triunfa-entre-adolescentes.shtml |access-date=2023-07-10 |website=BioBioChile - La Red de Prensa Más Grande de Chile |language=es}}</ref> == Mga pakisayran == {{reflist}}{{Saha-YouTuber}} [[Kategoriya:Mga natawo sa 1990]] [[Kategoriya:Mga buhing tawo]] [[Kategoriya:Mga YouTuber]] [[Kategoriya:Mga Tsileno]] 7iu1vda7n5210gev13kfq2q9lp3yuja Mga tawo sa Kalagan 0 11353691 37017501 2026-04-10T03:25:40Z MadayawDavao 140869 Created by translating the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1344691201|Kalagan people]]" 37017501 wikitext text/x-wiki Ang '''Kalagan''' (nailhan usab nga '''Kagan''', '''Kaagan''', o sa [[Kinatsila]] nga '''Caragan''' ) usa ka subgrupo sa mga tawo [[Lumad|nga Mandaya]] – [[Lumad|Mansaka]] nga nagsulti sa pinulongan nga Kalagan . Ang Kalagan gilangkoban sa tulo ka subgrupo nga kasagarang giisip nga lain-laing mga tribo: ang Tagakaulo, ang Kagan, ug ang Kallao sa [[Samal, Davao del Norte|Samal]] . Lumad sila sa mga lugar sulod sa [[Davao del Sur]], [[Davao de Oro]], [[Davao del Norte]] (lakip [[Samal, Davao del Norte|ang Isla sa Samal]] ), [[Davao Oriental]], ug [[Cotabato]] ; taliwala sa mga teritoryo sa mga tawo nga Blaan ug sa baybayon. Sa kasaysayan, sila gilangkoban sa gagmay nga mga grupo nga nag-away. Nailhan sila isip mga agriculturalist, nga nagtanom og humay, mais, abaca, ug lubi para sa mga pananom nga pangnegosyo, samtang ang ilang mga katugbang nga nagpuyo daplin sa baybayon nagpangisda. == Pinulongan == Ang pinulungang Kalagan susama sa pinulungang Tagakaulo apan nagkadaghan ang paggamit sa pipila ka mga pulong sa [[Tinausug|Tausug]] ug [[Minagindanaw|Maguindanawon]] . Ang uban nahibalo usab [[Sinugboanon|sa Cebuano]], Tagalog, Ingles, ug [[Inarabigo|Arabiko]] . Kini may kalabutan sa pinulungang Mandaya ingon man sa mga pinulungan nga [[Minagindanaw|Maguindanawon]], [[Tinausug|Tausug]], ug [[Binisaya|Bisaya]] . {| class="wikitable" !Kagan !Maguindanaon !English |- |{{Lang|kll|gadong}} |{{Lang|mdh|gadung}} |{{Lang|en|green}} |- |{{Lang|kll|bero}} |{{Lang|mdh|bilu}} |{{Lang|en|blue}} |- |{{Lang|kll|napas}} |{{Lang|mdh|napas}} |{{Lang|en|breath}} |- |{{Lang|kll|atawa}} |{{Lang|mdh|atawa}} |{{Lang|en|or}} |- |{{Lang|kll|bagi}} |{{Lang|mdh|bagi}} |{{Lang|en|destiny}} |- |{{Lang|kll|kallini}} |{{Lang|mdh|kalini}} |{{Lang|en|like}} |- |{{Lang|kll|karasay}} |{{Lang|mdh|kalasay}} |{{Lang|en|suffering}} |- |{{Lang|kll|ginawa}} |{{Lang|mdh|ginawa}} |{{Lang|en|self}} |- |{{Lang|kll|suwara}} |{{Lang|mdh|suara}} |{{Lang|en|voice}} |- |{{Lang|kll|pakaradyan}} |{{Lang|mdh|pakaradyan}} |{{Lang|en|thanksgiving}} |- |{{Lang|kll|tagaynap}} |{{Lang|mdh|taginep}} |{{Lang|en|dream}} |- |{{Lang|kll|lugat}} |{{Lang|mdh|lugat}} |{{Lang|en|fatigue}} |- |{{Lang|kll|mawat}} |{{Lang|mdh|mawatan}} |{{Lang|en|far}} |- |{{Lang|kll|kawin}} |{{Lang|mdh|kawing}} |{{Lang|en|wedding}} |- |{{Lang|kll|badan}} |{{Lang|mdh|badan}} |{{Lang|en|body}} |- |{{Lang|kll|siksa}} |{{Lang|mdh|siksa}} |{{Lang|en|punish}} |- |{{Lang|kll|paras}} |{{Lang|mdh|palas}} |{{Lang|en|face}} |- |{{Lang|kll|pamili}} |{{Lang|mdh|pamili}} |{{Lang|en|to choose}} |- |{{Lang|kll|uriyan}} |{{Lang|mdh|uliyan}} |{{Lang|en|end}} |- |{{Lang|kll|gabun}} |{{Lang|mdh|gabun}} |{{Lang|en|cloud}} |- |{{Lang|kll|gango}} |{{Lang|mdh|gangu}} |{{Lang|en|dry}} |- |{{Lang|kll|dunya}} |{{Lang|mdh|dunya}} |{{Lang|en|world}} |- |{{Lang|kll|sigay}} |{{Lang|mdh|sigay}} |{{Lang|en|shine}} |- |{{Lang|kll|tanud}} |{{Lang|mdh|tanud}} |{{Lang|en|to remember}} |- |{{Lang|kll|sabap}} |{{Lang|mdh|sabap}} |{{Lang|en|because}} |- |{{Lang|kll|nanam}} |{{Lang|mdh|nanam}} |{{Lang|en|taste}} |- |{{Lang|kll|bero}} |{{Lang|mdh|bilu}} |{{Lang|en|blue}} |- |{{Lang|kll|binaning}} |{{Lang|mdh|binaning}} |{{Lang|en|yellow}} |- |{{Lang|kll|badas}} |{{Lang|mdh|badas}} |{{Lang|en|to hit (body)}} |- |{{Lang|kll|ma'na}} |{{Lang|mdh|mana}} |{{Lang|en|meaning}} |- |{{Lang|kll|anad}} |{{Lang|mdh|anad}} |{{Lang|en|to learn}} |- |{{Lang|kll|uman}} |{{Lang|mdh|uman}} |{{Lang|en|every}} |- |{{Lang|kll|sampay}} |{{Lang|mdh|sampay}} |{{Lang|en|until}} |- |{{Lang|kll|bau}} |{{Lang|mdh|baw}} |{{Lang|en|smell}} |- |{{Lang|kll|mapakay}} |{{Lang|mdh|mapakay}} |{{Lang|en|be able to}} |- |{{Lang|kll|sugat}} |{{Lang|mdh|sugat}} |{{Lang|en|to aim/to hit}} |- |{{Lang|kll|kuyug}} |{{Lang|mdh|kuyung}} |{{Lang|en|to shake}} |- |{{Lang|kll|sawpama}} |{{Lang|mdh|upama}} |{{Lang|en|example}} |- |{{Lang|kll|tagad}} |{{Lang|mdh|tagad}} |{{Lang|en|to wait}} |- |{{Lang|kll|tangub}} |{{Lang|mdh|takub}} |{{Lang|en|cave}} |- |{{Lang|kll|patana}} |{{Lang|mdh|patana}} |{{Lang|en|to rest}} |- |{{Lang|kll|subod}} |{{Lang|mdh|sebud}} |{{Lang|en|fat}} |- |{{Lang|kll|budak}} |{{Lang|mdh|bedak}} |{{Lang|en|powder}} |- |{{Lang|kll|masudi}} |{{Lang|mdh|masudi}} |{{Lang|en|judgemental}} |- |{{Lang|kll|sudi}} |{{Lang|mdh|sudi}} |{{Lang|en|judgement}} |- |{{Lang|kll|panik}} |{{Lang|mdh|panik}} |{{Lang|en|to climb}} |- |{{Lang|kll|adapan}} |{{Lang|mdh|hadapan}} |{{Lang|en|in front}} |- |{{Lang|kll|tagnok}} |{{Lang|mdh|tagenek}} |{{Lang|en|mosquito}} |- |{{Lang|kll|sindo}} |{{Lang|mdh|sindul}} |{{Lang|en|dessert soup}} |- |{{Lang|kll|anad}} |{{Lang|mdh|anad}} |{{Lang|en|artocarpus odoratissimus}} |- |{{Lang|kll|pagutan}} |{{Lang|mdh|pageletan}} |{{Lang|en|between}} |- |{{Lang|kll|umor}} |{{Lang|mdh|umul}} |{{Lang|en|age}} |- |{{Lang|kll|amayka}} |{{Lang|mdh|amayka}} |{{Lang|en|if}} |- |{{Lang|kll|darowaka}} |{{Lang|mdh|darwaka}} |{{Lang|en|disobedient}} |- |{{Lang|kll|ungaya}} |{{Lang|mdh|ungaya}} |{{Lang|en|objective}} |- |{{Lang|kll|pusaka}} |{{Lang|mdh|pusaka}} |{{Lang|en|inheritance}} |- |{{Lang|kll|kanilan}} |{{Lang|mdh|kanilan}} |{{Lang|en|their}} |- |{{Lang|kll|silan}} |{{Lang|mdh|silan}} |{{Lang|en|them}} |- |{{Lang|kll|warna}} |{{Lang|mdh|warna}} |{{Lang|en|color}} |- |{{Lang|kll|korit}} |{{Lang|mdh|kulit}} |{{Lang|en|orange}} |- |{{Lang|kll|lambayong}} |{{Lang|mdh|lambayung}} |{{Lang|en|purple}} |- |{{Lang|kll|kasomba}} |{{Lang|mdh|kasumba}} |{{Lang|en|pink}} |- |{{Lang|kll|antap}} |{{Lang|mdh|antap}} |{{Lang|en|suspicion}} |} [[Kategoriya:"Adunay kalabotan nga mga pundok-etniko" nanginahanglan kumpirmasyon]] maccexhhde2xjaq1c0fjgkq2370uyto 37017502 37017501 2026-04-10T03:27:12Z MadayawDavao 140869 giusab ang pulong 37017502 wikitext text/x-wiki Ang '''Kalagan''' (nailhan usab nga '''Kagan''', '''Kaagan''', o sa [[Kinatsila]] nga '''Caragan''' ) usa ka subgrupo sa mga tawo [[Lumad|nga Mandaya]] – [[Lumad|Mansaka]] nga nagsulti sa pinulungang Kalagan . Ang Kalagan gilangkoban sa tulo ka subgrupo nga kasagarang giisip nga lain-laing mga tribo: ang Tagakaulo, ang Kagan, ug ang Kallao sa [[Samal, Davao del Norte|Samal]] . Lumad sila sa mga lugar sulod sa [[Davao del Sur]], [[Davao de Oro]], [[Davao del Norte]] (lakip [[Samal, Davao del Norte|ang Isla sa Samal]] ), [[Davao Oriental]], ug [[Cotabato]] ; taliwala sa mga teritoryo sa mga tawo nga Blaan ug sa baybayon. Sa kasaysayan, sila gilangkoban sa gagmay nga mga grupo nga nag-away. Nailhan sila isip mga agriculturalist, nga nagtanom og humay, mais, abaca, ug lubi para sa mga pananom nga pangnegosyo, samtang ang ilang mga katugbang nga nagpuyo daplin sa baybayon nagpangisda. == Pinulongan == Ang pinulungang Kalagan susama sa pinulungang Tagakaulo apan nagkadaghan ang paggamit sa pipila ka mga pulong sa [[Tinausug|Tausug]] ug [[Minagindanaw|Maguindanawon]] . Ang uban nahibalo usab [[Sinugboanon|sa Cebuano]], Tagalog, Ingles, ug [[Inarabigo|Arabiko]] . Kini may kalabutan sa pinulungang Mandaya ingon man sa mga pinulungan nga [[Minagindanaw|Maguindanawon]], [[Tinausug|Tausug]], ug [[Binisaya|Bisaya]] . {| class="wikitable" !Kagan !Maguindanaon !English |- |{{Lang|kll|gadong}} |{{Lang|mdh|gadung}} |{{Lang|en|green}} |- |{{Lang|kll|bero}} |{{Lang|mdh|bilu}} |{{Lang|en|blue}} |- |{{Lang|kll|napas}} |{{Lang|mdh|napas}} |{{Lang|en|breath}} |- |{{Lang|kll|atawa}} |{{Lang|mdh|atawa}} |{{Lang|en|or}} |- |{{Lang|kll|bagi}} |{{Lang|mdh|bagi}} |{{Lang|en|destiny}} |- |{{Lang|kll|kallini}} |{{Lang|mdh|kalini}} |{{Lang|en|like}} |- |{{Lang|kll|karasay}} |{{Lang|mdh|kalasay}} |{{Lang|en|suffering}} |- |{{Lang|kll|ginawa}} |{{Lang|mdh|ginawa}} |{{Lang|en|self}} |- |{{Lang|kll|suwara}} |{{Lang|mdh|suara}} |{{Lang|en|voice}} |- |{{Lang|kll|pakaradyan}} |{{Lang|mdh|pakaradyan}} |{{Lang|en|thanksgiving}} |- |{{Lang|kll|tagaynap}} |{{Lang|mdh|taginep}} |{{Lang|en|dream}} |- |{{Lang|kll|lugat}} |{{Lang|mdh|lugat}} |{{Lang|en|fatigue}} |- |{{Lang|kll|mawat}} |{{Lang|mdh|mawatan}} |{{Lang|en|far}} |- |{{Lang|kll|kawin}} |{{Lang|mdh|kawing}} |{{Lang|en|wedding}} |- |{{Lang|kll|badan}} |{{Lang|mdh|badan}} |{{Lang|en|body}} |- |{{Lang|kll|siksa}} |{{Lang|mdh|siksa}} |{{Lang|en|punish}} |- |{{Lang|kll|paras}} |{{Lang|mdh|palas}} |{{Lang|en|face}} |- |{{Lang|kll|pamili}} |{{Lang|mdh|pamili}} |{{Lang|en|to choose}} |- |{{Lang|kll|uriyan}} |{{Lang|mdh|uliyan}} |{{Lang|en|end}} |- |{{Lang|kll|gabun}} |{{Lang|mdh|gabun}} |{{Lang|en|cloud}} |- |{{Lang|kll|gango}} |{{Lang|mdh|gangu}} |{{Lang|en|dry}} |- |{{Lang|kll|dunya}} |{{Lang|mdh|dunya}} |{{Lang|en|world}} |- |{{Lang|kll|sigay}} |{{Lang|mdh|sigay}} |{{Lang|en|shine}} |- |{{Lang|kll|tanud}} |{{Lang|mdh|tanud}} |{{Lang|en|to remember}} |- |{{Lang|kll|sabap}} |{{Lang|mdh|sabap}} |{{Lang|en|because}} |- |{{Lang|kll|nanam}} |{{Lang|mdh|nanam}} |{{Lang|en|taste}} |- |{{Lang|kll|bero}} |{{Lang|mdh|bilu}} |{{Lang|en|blue}} |- |{{Lang|kll|binaning}} |{{Lang|mdh|binaning}} |{{Lang|en|yellow}} |- |{{Lang|kll|badas}} |{{Lang|mdh|badas}} |{{Lang|en|to hit (body)}} |- |{{Lang|kll|ma'na}} |{{Lang|mdh|mana}} |{{Lang|en|meaning}} |- |{{Lang|kll|anad}} |{{Lang|mdh|anad}} |{{Lang|en|to learn}} |- |{{Lang|kll|uman}} |{{Lang|mdh|uman}} |{{Lang|en|every}} |- |{{Lang|kll|sampay}} |{{Lang|mdh|sampay}} |{{Lang|en|until}} |- |{{Lang|kll|bau}} |{{Lang|mdh|baw}} |{{Lang|en|smell}} |- |{{Lang|kll|mapakay}} |{{Lang|mdh|mapakay}} |{{Lang|en|be able to}} |- |{{Lang|kll|sugat}} |{{Lang|mdh|sugat}} |{{Lang|en|to aim/to hit}} |- |{{Lang|kll|kuyug}} |{{Lang|mdh|kuyung}} |{{Lang|en|to shake}} |- |{{Lang|kll|sawpama}} |{{Lang|mdh|upama}} |{{Lang|en|example}} |- |{{Lang|kll|tagad}} |{{Lang|mdh|tagad}} |{{Lang|en|to wait}} |- |{{Lang|kll|tangub}} |{{Lang|mdh|takub}} |{{Lang|en|cave}} |- |{{Lang|kll|patana}} |{{Lang|mdh|patana}} |{{Lang|en|to rest}} |- |{{Lang|kll|subod}} |{{Lang|mdh|sebud}} |{{Lang|en|fat}} |- |{{Lang|kll|budak}} |{{Lang|mdh|bedak}} |{{Lang|en|powder}} |- |{{Lang|kll|masudi}} |{{Lang|mdh|masudi}} |{{Lang|en|judgemental}} |- |{{Lang|kll|sudi}} |{{Lang|mdh|sudi}} |{{Lang|en|judgement}} |- |{{Lang|kll|panik}} |{{Lang|mdh|panik}} |{{Lang|en|to climb}} |- |{{Lang|kll|adapan}} |{{Lang|mdh|hadapan}} |{{Lang|en|in front}} |- |{{Lang|kll|tagnok}} |{{Lang|mdh|tagenek}} |{{Lang|en|mosquito}} |- |{{Lang|kll|sindo}} |{{Lang|mdh|sindul}} |{{Lang|en|dessert soup}} |- |{{Lang|kll|anad}} |{{Lang|mdh|anad}} |{{Lang|en|artocarpus odoratissimus}} |- |{{Lang|kll|pagutan}} |{{Lang|mdh|pageletan}} |{{Lang|en|between}} |- |{{Lang|kll|umor}} |{{Lang|mdh|umul}} |{{Lang|en|age}} |- |{{Lang|kll|amayka}} |{{Lang|mdh|amayka}} |{{Lang|en|if}} |- |{{Lang|kll|darowaka}} |{{Lang|mdh|darwaka}} |{{Lang|en|disobedient}} |- |{{Lang|kll|ungaya}} |{{Lang|mdh|ungaya}} |{{Lang|en|objective}} |- |{{Lang|kll|pusaka}} |{{Lang|mdh|pusaka}} |{{Lang|en|inheritance}} |- |{{Lang|kll|kanilan}} |{{Lang|mdh|kanilan}} |{{Lang|en|their}} |- |{{Lang|kll|silan}} |{{Lang|mdh|silan}} |{{Lang|en|them}} |- |{{Lang|kll|warna}} |{{Lang|mdh|warna}} |{{Lang|en|color}} |- |{{Lang|kll|korit}} |{{Lang|mdh|kulit}} |{{Lang|en|orange}} |- |{{Lang|kll|lambayong}} |{{Lang|mdh|lambayung}} |{{Lang|en|purple}} |- |{{Lang|kll|kasomba}} |{{Lang|mdh|kasumba}} |{{Lang|en|pink}} |- |{{Lang|kll|antap}} |{{Lang|mdh|antap}} |{{Lang|en|suspicion}} |} [[Kategoriya:"Adunay kalabotan nga mga pundok-etniko" nanginahanglan kumpirmasyon]] 5hvbnh1nzzkbx5z4mhrj7wpv5gef505 Low cost airline 0 11353692 37017525 2026-04-10T07:42:54Z Swagroute64 141492 The cost of the carrier 37017525 wikitext text/x-wiki It is a mid-cost carrier due to WW3 and inflation rates 74jani4m8z9ypc2u4vnhv4h5the9xyf Gumagamit:Solanemarie 2 11353693 37017574 2026-04-10T08:01:28Z Solanemarie 141497 Created page with "Learn to love yourself" 37017574 wikitext text/x-wiki Learn to love yourself 2608tigiys9m6qr2x7s99w6tp2rtm5q Hisgot sa Gumagamit:Solanemarie 3 11353694 37017594 2026-04-10T08:08:01Z Solanemarie 141497 Created page with "Never give up and enjoy your life ☺️" 37017594 wikitext text/x-wiki Never give up and enjoy your life ☺️ apugxs4rw2ksuu0w4y3zjn71uea0tcp Hisgot:Medya 1 11353695 37017619 2026-04-10T08:15:28Z Politezeee 141491 Added Content 37017619 wikitext text/x-wiki Ang media mao ang plural sa "medium" ug nagtumong sa lain-laing mga channel, himan, ug plataporma nga gigamit aron magtipig, magpadala, ug maghatag og impormasyon, mga ideya, ug kalingawan ngadto sa daghang mga tawo. Gikan sa Latin nga pulong medium nga nagpasabot og "tunga" o "mediator," kini naglihok isip usa ka tunga-tunga nga nagpadala og mga mensahe gikan sa usa ka tawo o grupo ngadto sa lain, bisan pa pinaagi sa mass media (sama sa mga mantalaan, telebisyon, ug radyo) nga gitumong sa daghang mga grupo o personal nga mga device sama sa smartphones ug tablets nga gigamit alang sa direkta nga komunikasyon. Ang mga pangunang function sa media naglakip sa paghatag og impormasyon sa publiko bahin sa lokal ug global nga mga hitabo, pag-edukar sa mga tawo sa nagkalain-laing mga topiko, ug paglingaw pinaagi sa mga pelikula, dula, ug musika. Sa modernong katilingban, ang media adunay kritikal nga mga papel sama sa paghulma sa opinyon sa publiko, paglihok isip usa ka watchdog aron mapahimangnoan ang mga gobyerno ug institusyon, ug pagtabang sa sosyal nga kausaban pinaagi sa pag-highlight sa mga isyu nga basin dili na mahatagan pagtagad. Mga kasagarang klase sa media naglakip sa: Print media: Mga mantalaan, magasin, ug mga libro. Broadcast media: Telebisyon, radyo, ug sine. Digital/Bag-ong media: Ang internet, mga plataporma sa social media, mga blog, ug mga mobile application. Personal nga media: Smartphones, tablets, ug mga sistema sa pag-text nga gigamit alang sa indibidwal nga interaksyon. Karon, ang kalainan tali sa tradisyonal ug bag-ong media nagkagamay na samtang nagkahiusa ang multimedia nga sulod, nga nagtugot sa mga tiggamit nga makakonsumo ug makapartisipar sa paghimo sa media pinaagi sa interaktibong digital nga mga plataporma. 5654zwmz1j2qrgbzdyih2d52np9fvbh Hisgot sa Gumagamit:Klairah 3 11353696 37017621 2026-04-10T08:15:52Z Klairah 141485 Created page with ""everything happens for a reason"" 37017621 wikitext text/x-wiki "everything happens for a reason" h5bmsczy6mlv93zvfyf2qyaxdpszb6e Mga Tubod sa Timoga 0 11353697 37017640 2026-04-10T08:19:30Z Swagroute64 141492 Timoga 37017640 wikitext text/x-wiki Dili Siya tubod Kay Puno didto ug MGA swimming pools Dili MGA waterfalls, naa ra na sa buruun kaj2hlkpx5sq4qewefdeypj9k4jlodm Mga Barangay 0 11353698 37017647 2026-04-10T08:21:08Z Swagroute64 141492 Terms for barangay 37017647 wikitext text/x-wiki it is commonly known as district or village ixbnsmbgjqm10vl0z8oo153nl7l8u7e Bystraya (suba sa Belarus) 0 11353699 37017671 2026-04-10T11:17:32Z Red Winged Duck 17076 Red Winged Duck moved page [[Bystraya (suba sa Belarus)]] to [[Bystraja (suba sa Belarus)]] 37017671 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Bystraja (suba sa Belarus)]] swnnojuywtm4mv69w0p3t2g9q11or6o