Wikipedia cebwiki https://ceb.wikipedia.org/wiki/Unang_Panid MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter Medya Espesyal Hisgot Gumagamit Hisgot sa Gumagamit Wikipedia Hisgot sa Wikipedia Payl Hisgot sa Payl MediaWiki Hisgot sa MediaWiki Plantilya Hisgot sa Plantilya Tabang Hisgot sa Tabang Kategoriya Hisgot sa Kategoriya TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 48724 37017774 32464310 2026-04-13T11:28:13Z JackyM59 135358 Photographs updated 37017774 wikitext text/x-wiki {{Komyun sa Pransiya |ngalan=Fort-Mahon-Plage |ngalang_pranses=Fort-Mahon-Plage |rehiyon=[[Hauts-de-France]] |departamento=[[Somme]] |maire=Jacky Tison |mandat=2008-2014 |latityud=50° 20' N |longhitud=1° 34' E |gihabogon=4 m |langyab=13,04 |molupyo=1140 |tuig=1999 |densidad=87 |insee=80333 |cap=80120 }} [[File:Fort-Mahon-Mairie.JPG|thumb|alt=Ang Town Hall sa Fort-Mahon |Ang Town Hall sa Fort-Mahon]] Ang '''Fort-Mahon-Plage''' usa ka [[komyun]] sa [[Pransiya]]. Kini may 1140 ka molupyo ug nahimutang sa departamento sa [[Somme]] sa rehiyon sa [[Hauts-de-France]].<gallery> Payl:Mairie de Fort-Mahon-Plage.jpg|Ang Town Hall sa Fort-Mahon Payl:Baie d'Authie (03).jpg|Baie d'Authie Payl:Baie d'Authie (60951).jpg </gallery> [[Kategoriya:Mga komyun sa departamento sa Somme]] [[Kategoriya:Mga komyun sa rehiyon sa Hauts-de-France]] a0pr1cz675eh18na2v6yg76vif4kd4w 0 331523 37017749 35184844 2026-04-12T19:12:50Z ~2026-21686-99 141646 Tawag 37017749 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|koneho|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Oryctolagus cuniculus'' | status = NT | image = Oryctolagus cuniculus Tasmania 2.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Koneho|Lagomorpha]] | familia = [[Leporidae]] | genus = [[Oryctolagus]] | species = '''Oryctolagus cuniculus''' | binomial = Oryctolagus cuniculus | binomial_authority = ([[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1758) | range_map = Oryctolagus cuniculus distribution Map.png | range_map_caption = | image2 = Rabbit oinks and squeaks.wav | image2_caption =Tawag ng Kuneho | subphylum = [[Vertebrata]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[koneho]] ang '''''Oryctolagus cuniculus'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]] ni adtong 1758.<ref name = "col35489428"/> Ang ''Oryctolagus cuniculus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oryctolagus]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Leporidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa [[duolang mibahad]].<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Aprika]] * [[Ostralya]] * [[Habagatang Amerika]] * [[Oseyaniya]] * [[Amihanang Amerika]] * [[Uropa]] ug amihanang [[Asya]] == Matang nga nahiubos == Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:<ref name = "COL"/> * ''O. c. huxleyi'' * ''O. c. cuniculus'' * ''O. c. algirus'' * ''O. c. brachyotus'' * ''O. c. cnossius'' * ''O. c. habetensis'' <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35489428|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35489428">Banks, R. C., R. W. McDiarmid, and A. L. Gardner (1987) ''Checklist of Vertebrates of the United States, the U.S. Territories, and Canada'' , Resource Publication, no. 166</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2008|id= 41291|title= Oryctolagus cuniculus|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> <gallery> Oryctolagus cuniculus distribution Map.png Wild black Oryctologus cuniculus.jpg Kaninchen.jpg Wild rabbit.jpg RabbitMyxomatoseHead.JPG European Rabbit, Lake District, UK - August 2011.jpg </gallery> [[Kategoriya:Koneho]] [[Kategoriya:Koneho sa Aprika]] [[Kategoriya:Koneho sa Ostralya]] [[Kategoriya:Koneho sa Habagatang Amerika]] [[Kategoriya:Koneho sa Oseyaniya]] [[Kategoriya:Koneho sa Amihanang Amerika]] [[Kategoriya:Koneho sa Uropa]] [[Kategoriya:Oryctolagus]] 7ky4rsbkwsnl2p4qsd0sabsav4sjc2u 37017755 37017749 2026-04-13T02:07:45Z ~2026-13705-04 140733 Kuneho-Koneho 37017755 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|koneho|date=2020-10}} {{Taxobox | name = ''Oryctolagus cuniculus'' | status = NT | image = Oryctolagus cuniculus Tasmania 2.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Mammalia]] | ordo = [[Koneho|Lagomorpha]] | familia = [[Leporidae]] | genus = [[Oryctolagus]] | species = '''Oryctolagus cuniculus''' | binomial = Oryctolagus cuniculus | binomial_authority = ([[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]], 1758) | range_map = Oryctolagus cuniculus distribution Map.png | range_map_caption = | image2 = Rabbit oinks and squeaks.wav | image2_caption =Tawag ng Koneho | subphylum = [[Vertebrata]] | synonyms = | status_ref = <ref name = "iucn"/> | status_system = iucn3.1 }} Kaliwatan sa [[koneho]] ang '''''Oryctolagus cuniculus'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Linnaeus (awtor)|Linnaeus]] ni adtong 1758.<ref name = "col35489428"/> Ang ''Oryctolagus cuniculus'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Oryctolagus]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Leporidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Giklaseklase sa [[IUCN]] ang kaliwatan sa [[duolang mibahad]].<ref name = "iucn"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Aprika]] * [[Ostralya]] * [[Habagatang Amerika]] * [[Oseyaniya]] * [[Amihanang Amerika]] * [[Uropa]] ug amihanang [[Asya]] == Matang nga nahiubos == Ang kaliwatan gibahinbahin ngadto sa matang nga nahiubos:<ref name = "COL"/> * ''O. c. huxleyi'' * ''O. c. cuniculus'' * ''O. c. algirus'' * ''O. c. brachyotus'' * ''O. c. cnossius'' * ''O. c. habetensis'' <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 35489428|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col35489428">Banks, R. C., R. W. McDiarmid, and A. L. Gardner (1987) ''Checklist of Vertebrates of the United States, the U.S. Territories, and Canada'' , Resource Publication, no. 166</ref> <ref name = "source">Tom Orrell (custodian), Dave Nicolson (ed). (2019). ITIS Global: The Integrated Taxonomic Information System (version Jun 2017). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> <ref name = "iucn">{{IUCN2012.2|assessors= |year= 2008|id= 41291|title= Oryctolagus cuniculus|downloaded= 24/10/2012}}</ref> </references> <gallery> Oryctolagus cuniculus distribution Map.png Wild black Oryctologus cuniculus.jpg Kaninchen.jpg Wild rabbit.jpg RabbitMyxomatoseHead.JPG European Rabbit, Lake District, UK - August 2011.jpg </gallery> [[Kategoriya:Koneho]] [[Kategoriya:Koneho sa Aprika]] [[Kategoriya:Koneho sa Ostralya]] [[Kategoriya:Koneho sa Habagatang Amerika]] [[Kategoriya:Koneho sa Oseyaniya]] [[Kategoriya:Koneho sa Amihanang Amerika]] [[Kategoriya:Koneho sa Uropa]] [[Kategoriya:Oryctolagus]] 29ch734flnskjgmrd59oixw3fymzan3 0 645525 37017753 36870407 2026-04-12T23:43:50Z Nv8200pa 43610 Delete gallery 37017753 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|muragkarpa|date=2020-11}} {{Taxobox | name = ''Triplophysa tanggulaensis'' | status = | image = | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Maybukobuko (mananap)|Chordata]] | classis = [[Isdangtunay (mananap)|Actinopterygii]] | ordo = [[Muragkarpa (isda)|Cypriniformes]] | familia = [[Nemacheilidae]] | genus = [[Triplophysa]] | species = '''Triplophysa tanggulaensis''' | binomial = Triplophysa tanggulaensis | binomial_authority = ([[Zhu (awtor)|Zhu]], 1982) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | subphylum = [[Vertebrata]] | superclassis = [[Osteichthyes]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[muragkarpa]] ang '''''Triplophysa tanggulaensis'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[Zhu (awtor)|Zhu]] ni adtong 1982.<ref name = "col42907948"/> Ang ''Triplophysa tanggulaensis'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Triplophysa]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Nemacheilidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: * [[Pangmasang Republika sa Tsina]] Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 42907948|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col42907948">Chinese Academy of Fishery Sciences (2003) ''Chinese aquatic germplasm resources database.'' , http://zzzy.fishinfo.cn {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210115172423/https://zzzy.fishinfo.cn/ |date=2021-01-15 }}</ref> <ref name = "source">Froese R. & Pauly D. (eds). (2019). FishBase (version Feb 2018). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Muragkarpa]] [[Kategoriya:Muragkarpa sa Pangmasang Republika sa Tsina]] [[Kategoriya:Triplophysa (Nemacheilidae)]] 3sbx7iwh33s4lanjarpewpdwvby958o 0 734996 37017754 37014350 2026-04-12T23:52:39Z InternetArchiveBot 28475 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 37017754 wikitext text/x-wiki [[Payl:Ph_locator_abra boliney.png|right|Mapa sa Abra nga nagpakita kon asa nahimutang ang Boliney]] {{Philippine Census | title = Sensus sa Populasyon <br> Boliney, Abra | 1990 = 3773 | 1995 = 3156 | 2000 = 3340 | 2007 = 3349 | 2010 = 4063 | 2015 = | 2020 = | 2025 = | 2030 = |}} Ang '''Boliney''' usa ka ikalimang klaseng [[lungsod Pilipinhon|lungsod]] sa [[lalawigan Pilipinhon|lalawigan]] sa [[Abra]] sa [[Administratibong Rehiyon sa Cordillera]] sa [[Pilipinas]]. Sumala sa sensus sa tuig 2000, kini may populasyon nga 3,340 ka tawo sa 639 ka bubong. == Mga barangay == Ang Boliney nabahin ngadto sa walo (8) ka [[barangay]]. * Amtinian * Bao-yan * Danac East * Dao-angan * Dumagas * Kilong-Olao * Poblacion (Boliney) * Danac West == Mga sumpay sa gawas == * [http://www.nscb.gov.ph/activestats/psgc/default.asp Philippine Standard Geographic Code] * [http://www.t-macs.com/kiso/local/ 2000 Philippine Census Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050923180448/http://www.t-macs.com/kiso/local/ |date=2005-09-23 }} * [http://www.insistonclassifieds.com Barangay Level Classifieds for Boliney] {{Abra}} <!--{{coor title dm|17|24|N|120|48|E|region:PH_type:city}}--> [[Category:Abra]] [[Category:Mga lungsod ug dakbayan sa Abra]] 53jt5qhp4av38t69ngepn9e13xi033p 0 2341163 37017772 35801376 2026-04-13T11:04:17Z AnRo0002 1393 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Flor roldor.JPG]] → [[File:Coriaria myrtifolia - Flor roldor.jpg]] 37017772 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|tanom nga pepino|date=2022-03}} {{Taxobox | name = ''Coriaria'' | status = | image = Coriaria ruscifolia.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Tanom nga bulak (tanom)|Magnoliopsida]] | ordo = [[Tanom nga pepino|Cucurbitales]] | familia = [[Coriariaceae]] | genus = '''''Coriaria''''' | species = | binomial = ''Coriaria'' | binomial_authority = | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = }} [[Kahenera]] sa [[mga tanom nga pepino]] ang '''''Coriaria'''''.<ref name = "COL"/> Ang ''Coriaria'' sakop sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Coriariaceae]].<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> ''Coriaria'' mao ang ika [[kahenera]] nga sa [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Coriariaceae]].<ref name = "COL"/> Ang [[kladogram]] matud sa [[Catalogue of Life]] mao<ref name = "COL"/>: {{Clade | label1 = '''''Coriaria&nbsp;''''' | 1={{Clade | 1=''[[Coriaria angustissima]]'' | 2=''[[Coriaria duthiei]]'' | 3=''[[Coriaria japonica]]'' | 4=''[[Coriaria kingiana]]'' | 5=''[[Coriaria lurida]]'' | 6=''[[Coriaria microphylla]]'' | 7=''[[Coriaria myrtifolia]]'' | 8=''[[Coriaria nepalensis]]'' | 9=''[[Coriaria plumosa]]'' | 10=''[[Coriaria pottsiana]]'' | 11=''[[Coriaria pteridoides]]'' | 12=''[[Coriaria ruscifolia]]'' | 13=''[[Coriaria sarlurida]]'' | 14=''[[Coriaria sarmangusta]]'' | 15=''[[Coriaria terminalis]]'' }} }} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54844225|accessdate= 2019-11-11}}</ref> </references> <gallery> Coriaria myrtifolia.jpg Ecuador-032.jpg Coriaria myrtifolia 05.jpg Coriaria myrtifolia - Flor roldor.jpg Coriaria arborea 11.JPG Coriaria myrtifolia 03.jpg </gallery> [[Kategoriya:Tanom nga pepino]] [[Kategoriya:Coriaria]] hw93p4kh1afc9ohpcm1qlbi24j854n0 0 2341174 37017773 35801383 2026-04-13T11:04:19Z AnRo0002 1393 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Flor roldor.JPG]] → [[File:Coriaria myrtifolia - Flor roldor.jpg]] 37017773 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|tanom nga pepino|date=2022-03}} {{Taxobox | name = ''Coriaria myrtifolia'' | status = | image = Roldor0032.JPG | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Tanom nga bulak (tanom)|Magnoliopsida]] | ordo = [[Tanom nga pepino|Cucurbitales]] | familia = [[Coriariaceae]] | genus = ''[[Coriaria]]'' | species = '''''Coriaria myrtifolia''''' | binomial = ''Coriaria myrtifolia'' | binomial_authority = [[Carl von Linné|L.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Coriaria tinctoria'' <small>[[Joseph Dulac|Dulac]]</small><br>''Coriaria hermaphrodita'' <small>[[Antonio Turra|Turra]]</small> }} Kaliwatan sa [[tanom nga pepino]] ang '''''Coriaria myrtifolia'''''.<ref name = "COL"/> Una ning gihulagway ni [[Carl von Linné]].<ref name = "col53509990"/> Ang ''Coriaria myrtifolia'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Coriaria]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Coriariaceae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Kini nga matang hayop na sabwag sa: *habagatang [[Espanya]] *amihanan-kasadpang [[Italya]] * [[Baleares]] * [[Pransiya]] * [[Gresya]] * [[Portugal]] * [[Algyeriya]] * [[Maruwekos]] *tingali [[Tunisia]] * [[New Guinea (pulo)]] * Asia Minor Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 53509990|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col53509990">L. (1753) , In: Sp. Pl. 1037</ref> <ref name = "source">Hassler M. (2019). World Plants: Synonymic Checklists of the Vascular Plants of the World (version Nov 2018). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> <gallery> Coriaria myrtifolia MHNT.BOT.2009.17.19.jpg Coriaria myrtifolia 03.jpg Coriaria myrtifolia - Flor roldor.jpg Coriaria myrtifolia 04.jpg Coriaria myrtifolia.jpg Coriaria myrtifolia 05.jpg </gallery> [[Kategoriya:Tanom nga pepino]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa Espanya]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa Italya]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa Baleares]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa Pransiya]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa Gresya]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa Portugal]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa Algyeriya]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa Tunisia]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa New Guinea (pulo)]] [[Kategoriya:Coriaria]] [[Kategoriya:Tanom nga pepino sa Moroko]] n61tyw9o5zeslrwy9m6v8604z319xvs 0 2796440 37017745 34911173 2026-04-12T12:13:58Z ~2026-22403-11 141626 Photo 37017745 wikitext text/x-wiki {{infobox tawo WD}} [[Payl:Mango a Sanremo 1985.jpg|thumb|Mango]] Si '''Giuseppe Mango''', nailhan nga '''Mango''' ([[Lagonegro]], [[Nobiyembre 6]] [[1954]] &#150; [[Policoro]], [[Disyembre 8]] [[2014]]) maoy [[Italya]]nong maghuhuni gikan sa [[Basilicata]]. == Diskograpiya == * ''La mia ragazza è un gran caldo'' (1976) * ''Arlecchino'' (1979) * ''È pericoloso sporgersi'' (1982) * ''Australia'' (1985) * ''Odissea'' (1986) * ''Adesso'' (1987) * ''Inseguendo l’aquila'' (1988) * ''Sirtaki'' (1990) * ''Come l’acqua'' (1992) * ''Mango'' (1994) * ''Dove vai'' (1995) * ''Credo'' (1997) * ''Visto così'' (1999) * ''Disincanto'' (2002) * ''Ti porto in Africa'' (2004) * ''Ti amo così'' (2005) * ''L’albero delle fate'' (2007) * ''La terra degli aquiloni'' (2011) ==Mga sumpay sa gawas== {{commonscat|Giuseppe Mango|Mango}} *[http://www.mango.it/ Opisyal nga sityo] {{saha}} {{DEFAULTSORT:Mango}} [[Kategoriya:Mga Italyanong maghuhuni]] [[Kategoriya:Mga natawo sa 1954]] [[Kategoriya:Mga namatay sa 2014]] [[Kategoriya:Mga natawo sa Nobiyembre 6]] [[Kategoriya:Mga namatay sa Disyembre 7]] cknjt6mzwcngz4z0a91o33iqjtfb4mi 0 4336763 37017747 26225204 2026-04-12T16:41:02Z Slimguy 24478 redirect Boatswain Bay (luuk sa Kanada, Nunavut) 37017747 wikitext text/x-wiki #redirect[[Boatswain Bay (luuk sa Kanada, Nunavut)]] [[Kategoriya:Mga luuk sa Québec (lalawigan)]] nicrwwvm91yid1jbn7gzibypk3cnsj2 0 4368127 37017746 25985699 2026-04-12T15:32:10Z Fralambert 9276 Redirected page to [[Coucoucache]] 37017746 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Coucoucache]] gz8611tsx3gpjfgtq2ju4j7v5t2rgwq 0 4527092 37017757 26301445 2026-04-13T07:04:29Z Slimguy 24478 redirect 37017757 wikitext text/x-wiki #redirect[[Rivière Piscapecassy]] [[Kategoriya:Mga suba sa Ontario (lalawigan)]] g2y2o7u3pgm0meuualkt3adcqhlfplb 0 4760021 37017771 34288914 2026-04-13T10:52:29Z Yuri Samoylov 141668 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Dedoplis Tskaro and Ilia mountain (G.N. 2009).jpg]] → [[File:Dedoplistsqaro and Mount Nikoratsikhe (G.N. 2009).jpg]] correct identification 37017771 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|Geyorgya|date=2016-06}} {{geobox | 1 = Settlement <!-- *** Header *** --> | name = Dedoplis Tskaro | native_name = დედოფლისწყარო | other_name = | category = Distrito | official_name = | etymology = | motto = | nickname = <!-- *** Image *** --> | image = Dedoplistsqaro and Mount Nikoratsikhe (G.N. 2009).jpg | image_caption = <!-- *** Symbols *** --> | flag = | symbol = <!-- *** Admin *** --> | country = {{flag|Geyorgya}} | country_flag = | state = [[Kakheti]] | state_type = Rehiyon | region = | region_type = | district = | district_type = | economic_region = | economic_region_type = <!-- *** Associated with *** --> | border = | part = | city = | landmark = | river = <!-- *** Location *** --> | capital = | capital_type = | capital_location = | capital_region = | capital_country = | capital_elevation = | capital_lat_d = | capital_lat_m = | capital_lat_s = | capital_lat_NS = | capital_long_d = | capital_long_m = | capital_long_s = | capital_long_EW = | highest = | highest_location = | highest_region = | highest_country = | highest_elevation = | highest_lat_d = | highest_lat_m = | highest_lat_s = | highest_lat_NS = | highest_long_d = | highest_long_m = | highest_long_s = | highest_long_EW = | lowest = | lowest_location = | lowest_region = | lowest_country = | lowest_elevation = | lowest_lat_d = | lowest_lat_m = | lowest_lat_s = | lowest_lat_NS = | lowest_long_d = | lowest_long_m = | lowest_long_s = | lowest_long_EW = <!-- *** Dimensions *** --> | length = | length_orientation = | width = | width_orientation = | area = | area_decimals = <!-- *** Population *** --> | population = 5940 | population_date = 2014<ref name="აღწერა 2014"/> | population_density = <!-- *** History and politics *** --> | established = | date = | government_location = | government_region = | government_country = | government_elevation = | government_lat_d = | government_lat_m = | government_lat_s = | government_lat_NS = | government_long_d = | government_long_m = | government_long_s = | government_long_EW = | leader = | leader_party = <!-- *** Codes *** --> | timezone = [[Gulf Standard Time|GST]] | utc_offset = +4 | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code = | area_code = | code = <!-- *** Free *** --> | free = | free_type = <!-- *** Maps *** --> | map = | map_size = | map_caption = | map_locator_x = | map_locator_y = <!-- *** Website *** --> | website = <!-- *** Notes *** --> | footnotes = | lat_d = 41.46389 | long_d = 46.11111 | elevation = 830 | timezone_label = Asia/Tbilisi }} <!--A.ADM2-->[[administratibo nga mga dibisyon sa Geyorgya|Kapital sa distrito]] ang '''Dedoplis Tskaro''' ([[Georgian]]: '''Dedoplis Tskaro''', '''დედოფლისწყარო''') sa [[Geyorgya]].<ref name = "gn7667712"/> Nahimutang ni sa rehiyon sa <!--ADM1-->[[Kakheti]], sa sidlakang bahin sa nasod, {{formatnum:110}} km sa sidlakan sa [[Tbilisi]] ang ulohan sa nasod. Ang klima [[umogon]] ug [[subtropikal]].<ref name = "koppen"/> Ang kasarangang giiniton {{formatnum:13}} [[°C]]. Ang kinainitan nga bulan Agosto, sa {{formatnum:26}}&nbsp;[[°C]], ug ang kinabugnawan Enero, sa {{formatnum:-2}}&nbsp;°C.<ref name = "nasa"/> Ang kasarangang pag-ulan {{formatnum:719}} milimetro matag tuig. Ang kinabasaan nga bulan Mayo, sa {{formatnum:92}} milimetro nga ulan, ug ang kinaugahan Agosto, sa {{formatnum:24}} milimetro.<ref name = "nasarain"/> {| |- |{{climate chart | Dedoplis Tskaro | -7| 4| 48 | -4| 10| 41 | -1| 19| 58 | 3| 22| 64 | 9| 23| 92 | 15| 29| 82 | 18| 30| 73 | 20| 33| 24 | 15| 28| 80 | 10| 20| 74 | 2| 14| 45 | -3| 8| 36 |float=left |clear=left |source = <ref name = "nasa"/> }} |} {{Location map|Georgia |float = right |width=300 | caption = Nahimutangan sa Dedoplis Tskaro sa Geyorgya. | label = Dedoplis Tskaro|position=left|background=white|lat=41.46389|long=46.11111}} == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name="აღწერა 2014">{{cite web |url=http://www.geostat.ge/index.php?action=page&p_id=2152&lang=geo |title=მოსახლეობის საყოველთაო აღწერა 2014 |date=ნოემბერი 2014 |publisher=საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახური |accessdate=7 ნოემბერი, 2016}}</ref> <ref name = "gn7667712">[{{Geonameslink|gnid=7667712|name=dedoplis%20tskaro}} Dedoplis Tskaro] sa [{{Geonamesabout}} Geonames.org (cc-by)]; post updated 2011-02-12; database download sa 2016-05-08</ref> <ref name = "koppen">{{cite journal |last= Peel|first= M C|last2= Finlayson|first2= B L|date= |title= Updated world map of the Köppen-Geiger climate classification| url = http://www.hydrol-earth-syst-sci.net/11/1633/2007/hess-11-1633-2007.html |journal= Hydrology and Earth System Sciences|publisher= |volume= 11|issue= |pages= 1633-1644|doi= 10.5194/hess-11-1633-2007|access-date=30 Enero 2016}}</ref> <ref name = "nasa">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/dataset_index.php|title= NASA Earth Observations Data Set Index|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA}}</ref> <ref name = "nasarain">{{Cite web |url= http://neo.sci.gsfc.nasa.gov/view.php?datasetId=TRMM_3B43M&year=2014|title= NASA Earth Observations: Rainfall (1 month - TRMM)|access-date = 30 Enero 2016 |publisher= NASA/Tropical Rainfall Monitoring Mission}}</ref> </references> == Gikan sa gawas nga tinubdan== {{commonscat|Dedoplistskaro|Dedoplis Tskaro}} [[Kategoriya:Mga lungsod sa Kakheti]] 3lp3w3pkzsotwr8sazl64u2342jizin 0 6293336 37017752 34381995 2026-04-12T23:41:07Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Kahunui (bungtod sa Gisborne)]] 37017752 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kahunui (bungtod sa Gisborne)]] q4swxe6ry65nazgldqvg5py04unbbqu 0 7788831 37017750 34386163 2026-04-12T21:06:06Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Waikakariki Stream (suba sa Gisborne, lat -38,55, long 177,77)]] 37017750 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Waikakariki Stream (suba sa Gisborne, lat -38,55, long 177,77)]] phyoq8ux0bw2bxntihyqmcm5f3c564y 0 7789239 37017751 34387112 2026-04-12T21:06:08Z Prosperosity 74905 Redirected page to [[Waikakariki Stream (suba sa Gisborne, lat -38,55, long 177,77)]] 37017751 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Waikakariki Stream (suba sa Gisborne, lat -38,55, long 177,77)]] phyoq8ux0bw2bxntihyqmcm5f3c564y 0 9027116 37017748 37016088 2026-04-12T18:18:59Z InternetArchiveBot 28475 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 37017748 wikitext text/x-wiki {{Taxobox2 | name = ''Iris domestica'' | status = | image = Belamcanda chinensis 2007.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Plantae]] | divisio = [[Tracheophyta]] | classis = [[Liliopsida]] | ordo = [[Asparagales]] | familia = [[Iridaceae]] | genus = [[Iris]] | species = '''Iris domestica''' | binomial = Iris domestica | binomial_authority = ([[Carl von Linné|L.]]) [[Peter Goldblatt|Goldblatt]] & [[David John Mabberley|Mabb.]] | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | synonyms = ''Vanilla domestica'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[George Claridge Druce|Druce]]</small><br>''Pardanthus sinensis'' <small>Van Houtte</small><br>''Pardanthus nepalensis'' <small>[[Robert Sweet|Sweet]]</small><br>''Pardanthus chinensis'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) Ker Gawl.</small><br>''Moraea guttata'' <small>([[Jonathan S. Stokes|Stokes]]) [[Jonathan S. Stokes|Stokes]]</small><br>''Moraea chinensis'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]</small><br>''Ixia ensifolia'' <small>Noronha</small><br>''Ixia chinensis'' <small>[[Carl von Linné|L.]]</small><br>''Gemmingia chinensis'' f.'' rubriflora'' <small></small><br>''Gemmingia chinensis'' f.'' aureoflora'' <small></small><br>''Gemmingia chinensis'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[Carl Ernst Otto Kuntze|Kuntze]]</small><br>''Ferraria crocea'' <small>[[Richard Anthony Salisbury|Salisb.]]</small><br>''Epidendrum domesticum'' <small>[[Carl von Linné|L.]]</small><br>''Bermudiana guttata'' <small>[[Jonathan S. Stokes|Stokes]]</small><br>''Belamcanda punctata'' <small>[[Conrad Moench|Moench]]</small><br>''Belamcanda pampaninii'' <small>[[H.Lév. (awtor)|H.Lév.]]</small><br>''Belamcanda flabellata'' <small>[[Charles Hervey Grey|Grey]]</small><br>''Belamcanda chinensis'' f.'' vulgaris'' <small></small><br>''Belamcanda chinensis'' var.'' taiwanensis'' <small></small><br>''Belamcanda chinensis'' f.'' flava'' <small></small><br>''Belamcanda chinensis'' var.'' curtata'' <small></small><br>''Belamcanda chinensis'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) DC.</small> }} Ang '''''Iris domestica''''' (sa Binisaya '''baniko'''),<ref>{{Cite book|year=2015|title=English Names for Korean Native Plants|url=http://www.forest.go.kr/kna/special/download/English_Names_for_Korean_Native_Plants.pdf|pages=371|location=Pocheon|publisher=[[Korea National Arboretum]]|isbn=978-89-97450-98-5|ISBN=978-89-97450-98-5|access-date=26 January 2017}}</ref><ref>[A DICTIONARY OF CEBUANO VISAYAN, Compiled by JOHN U. WOLFF, Cornell University, Southeast Asia Program and Linguistic Society of the Philippines, copyright 1972]</ref> espesiye sa ornamental nga tanom nga liryo sa [[Iridaceae]] nga [[pamilya(botaniya)|kabanay]]. Pinasikad sa ebidensiya sa han-ay sa DNA adtong 2005, ang ''Belamcanda chinensis nga'' bugtong sakop sa ''Belamcanda ''nga [[henero|kahenera]] gibalhin ngadto sa ''Iris'' , ug giilisan ang ngalan og ''Iris domestica''.<ref>Goldblatt P, Mabberley DJ (2005) ''Belamcanda'' Included in ''Iris'', and the New Combination ''I. domestica'' (Iridaceae: Irideae). Novon: A Journal for Botanical Nomenclature: Vol. 15, No. 1 pp. 128–132</ref> Laing ngalan niini mao ang ''Epidendrum domesticum'' [[Carolus Linnaeus|L.]], ''Vanilla domestica'' ([[Carolus Linnaeus|L.]]) Druce, ''Belamcanda punctata'' Moench, ''Gemmingia chinensis'' ([[Carolus Linnaeus|L.]]) Kuntze, ''Ixia chinensis'' [[Carolus Linnaeus|L.]], ''Morea chinensis'', ug ''Pardanthus chinensis'' Ker Gawl.) == Pagtubo == [[Payl:Belamcanda_chinensis.jpg|left|thumb|288x288px|''Iris domestica'' o baniko]] [[Payl:Belamcanda_chinensis_seeds.jpg|left|thumb|303x303px|Bulig sa mga itom nga liso sa baniko (''Iris domestica'')]] Ang mga tanom motubo og 60-90&#x20;cm ka taasa. Sagad ni maoy nagdaghan nga tanom sa bakilid sa bungtod; ang mga bulak makadaiya gikan sa pula ngadto sa dulawon, usahay saksak sinagol, ug mamusikad inig ka ting-init. Ang mga dahon motubo daw paypay nga hiposhipos. Ang mga tagobinhian niini moabli inig ka tinghabagat na ug mopakita sa bulig sa itom nga mgs liso. == Medisinal nga gamit == Gisugdan ron ang mga pagtuon sa potensyal ning tanoma batok sa prostate cancer.<ref>http://www.n-tv.de/wissen/koerpergeist/Hilfe-durch-Liliengewaechs-article369742.html</ref> Ang uga nga saha niini dugay ra nga gigamit sa pagtambal sa kagalkal sa tutunlan, hubak, hubag sa atay ug sikilsikil, tulo, malarya, ug sa taroy sa hiniloan nga udyong. Kining tanomay nag-unang panakot sa bulong batok sa paghubag sa baga ug mopakunhod pud sa impeksyon nga dala sa virus.<ref>{{Cite journal|last=Kate Wright|author=Kate Wright|year=2009|title=Natural Anti-Viral Support for Coughs and Congestion|url=http://www.nutritionreview.org/library/antiviral-coughsupport.php|journal=Nutrition Review|volume=4|issue=4}}</ref> == Tan-awa usab == * ''[[Dieffenbachia]]'' (leopardo lirio) == Ang mga pakisayran == {{Reflist|2}} == Gallery == <gallery> Belamcanda chinensis32.jpg| 21-Flor Leopardo – Belamcanda chinensis.jpg| </gallery> == Ang mga gi basihan niini == * {{Cite book|last=Pink, A.|author=Pink, A.|year=2004|title=Gardening for the Million.|url=http://www.gutenberg.org/etext/11892|publisher=[[Project Gutenberg|Project Gutenberg Literary Archive Foundation]]}} == Gikan sa gawas nga tinubdan == * (Norwegian){{no icon}} [http://www.rolv.no/urtemedisin/medisinplanter/bela_chi.htm ''Belamcanda chinensis''] * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=BECH ''Belamcanda chinensis''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531042410/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=BECH |date=2013-05-31 }} sa [http://plants.usda.gov/ USDA PLANTS Database] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131005020210/http://plants.usda.gov/ |date=2013-10-05 }} * {{ITIS|id=43280|taxon=''Belamcanda chinensis''}} [[Kategoriya:Iris (Iridaceae)]] [[Kategoriya:Tanom nga asparagos]] ewszrzsh0dxvi0wpplkyejk9hpybftg 0 10043515 37017770 35242471 2026-04-13T09:12:41Z Llez 11905 37017770 wikitext text/x-wiki {{paghimo ni bot|Lsjbot|dawhilahila|date=2020-12}} {{Taxobox | name = ''Scurria scurra'' | status = | image = Scurria scurra 01.jpg | image_caption = | domain = | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Mollusca]] | classis = [[Gastropoda]] | ordo = ''[[incertae sedis]]'' | familia = [[Lottiidae]] | genus = [[Scurria]] | species = '''Scurria scurra''' | binomial = Scurria scurra | binomial_authority = ([[René-Primevère Lesson|Lesson]], 1831) | range_map = | range_map_caption = | image2 = | image2_caption = | superfamilia = [[Lottioidea]] | synonyms = }} Kaliwatan sa [[dawhilahila]] ang '''''Scurria scurra'''''<ref name = "COL"/>. Una ning gihulagway ni [[René-Primevère Lesson]] ni adtong 1831.<ref name = "col54451781"/> Ang ''Scurria scurra'' sakop sa [[kahenera]] nga ''[[Scurria]]'', ug [[pamilya (biyolohiya)|kabanay]] nga [[Lottiidae]].<ref name = "COL"/><ref name = "source"/> Walay nalista nga matang nga sama niini.<ref name = "COL"/> <!-- katapusan sa gisulat --> == Ang mga gi basihan niini == <references> <ref name = "COL">{{cite web |url= http://www.catalogueoflife.org/DCA_Export/zip-fixed/2019-annual.zip|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2019 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V.|year= 2019|publisher= Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X. TaxonID: 54451781|accessdate= 2019-11-11}}</ref> <ref name = "col54451781">Nakano, T.; Ozawa, T. (2007) ''Worldwide phylogeography of limpets of the order Patellogastropoda: molecular, morphological and paleontological evidence'' , i>Journal of Molluscan Studies</i. 73(1): 79-99</ref> <ref name = "source">MolluscaBase (2019). WoRMS Mollusca: MolluscaBase (version 2019-03-06). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 2019 Annual Checklist (Roskov Y., Ower G., Orrell T., Nicolson D., Bailly N., Kirk P.M., Bourgoin T., DeWalt R.E., Decock W., Nieukerken E. van, Zarucchi J., Penev L., eds.). Digital resource at www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2019. Species 2000: Naturalis, Leiden, the Netherlands. ISSN 2405-884X.</ref> </references> [[Kategoriya:Dawhilahila]] [[Kategoriya:Scurria]] mys9m0wm2jj441dalys6mkf0ecby2a8 0 11353703 37017756 2026-04-13T07:03:57Z ~2026-22659-06 141662 Eugenio Montale 37017756 wikitext text/x-wiki Si '''Eugenio Montale''' (Oktubre 12, 1896 – Septiyembre 12, 1981) usa ka Italyanong magbabalak, tigsulat og prosa, editor, ug kritiko sa musika. Giila siya nga usa sa labing mahinungdanong magbabalak sa ika-20 nga siglo ug nakadawat sa '''Ganti Nobel sa Literatura''' niadtong tuig 1975.<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/eugenio-montale/</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Genova, si Montale nailhan sa iyang lahi nga estilo sa balak nga gitawag og "correlativo oggettivo" (objective correlative), diin naggamit siya og mga konkreto nga butang o sitwasyon aron ipahayag ang lawom nga pagbati ug ang "male di vivere" (kasakit sa pagpuyo).<ref>https://www.raicultura.it/letteratura/articoli/2018/12/Eugenio-Montale-si-racconta-23e144b3-c1c3-4e40-aeee-3ec5eb6476f4.html</ref> Sa iyang pagpuyo sa Florence, nahimo siyang direktor sa Gabinetto Vieusseux apan gitangtang sa katungdanan niadtong 1938 tungod kay wala siya mopailalom sa pasismo (antifascism). Human sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan, mibalhin siya sa Milan diin nagtrabaho siya isip editor sa mantalaan nga ''Corriere della Sera''. Sa tuig 1967, gitudlo siya isip '''Senador sa Kinabuhi''' (Senatore a vita) sa Republikang Italyano.<ref>https://www.skuola.net/appunti-italiano/eugenio-montale/montale-opere.html</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang agi sa panulat nabahin sa pipila ka mahinungdanong koleksyon:<ref>https://www.skuola.net/appunti-italiano/eugenio-montale/montale-opere.html</ref> * '''''Ossi di seppia''''' (Bukog sa Manindat, 1925) – Ang iyang unang libro nga naghulagway sa uga ug batoon nga talan-awon sa Liguria isip simbolo sa kamingaw sa tawo. * '''''Le occasioni''''' (Ang mga Higayon, 1939) – Usa ka mas komplikado nga koleksyon nga nagtutok sa handumanan ug sa babayeng si Clizia. * '''''La bufera e altro''''' (Ang Bagyo ug uban pa, 1956) – Mga balak mahitungod sa kasinatian sa gubat ug sa pagkawala sa paglaum. * '''''Satura''''' (1971) – Naglakip sa "Xenia", mga balak nga gihalad alang sa iyang asawa nga si Drusilla Tanzi (nga gianggaan og "Mosca"). * '''''Diario del '71 e del '72''''' (Talaadlawan sa '71 ug '72, 1973) – Ang iyang ulahing mga buhat nga mas ironiko ug yano ang pinulongan. 2hkuh2t30uffdl34czn8mqs4457kvfn 0 11353704 37017758 2026-04-13T07:06:06Z ~2026-22659-06 141662 Italo Svevo 37017758 wikitext text/x-wiki Si '''Italo Svevo''' (Disyembre 19, 1861 – Septiyembre 13, 1928), natawo isip '''Aron Hector Schmitz''', usa ka Italyanong magsusulat ug magpapatigayon. Giila siya isip usa sa mga nag-unang modernista sa literatura sa Italya, ilabi na sa iyang pagsusi sa sikolohiya sa tawo ug sa konsepto sa "tawo nga walay pulos" (l'inetto).<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/italo-svevo/</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Trieste sa usa ka pamilyang Judio, gigamit niya ang pseudonym nga "Italo Svevo" (Italyanong Swabo) aron ipakita ang iyang duha ka kultura: ang Italyano ug ang Aleman. Bisan kon nagtrabaho siya sa bangko ug sa negosyo sa iyang ugangan, wala moundang si Svevo sa pagsulat, bisan pa sa kamingaw sa iyang unang mga nobela.<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/italo-svevo/</ref> Ang iyang kinabuhi nausab sa dihang nahimo niyang magtutudlo sa Iningles si '''James Joyce''' sa Trieste, kinsa nadasig sa iyang talento. Nadiskobrehan usab ni Svevo ang psikoanalisis ni '''Sigmund Freud''', nga nahimong sentro sa iyang labing bantog nga buhat. Namatay siya tungod sa usa ka aksidente sa sakyanan niadtong 1928.<ref>https://lets.trieste.it/museo-svevo/vita-di-italo-svevo/</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang tulo ka nobela mao ang haligi sa iyang kabantog:<ref>https://lets.trieste.it/museo-svevo/vita-di-italo-svevo/</ref> * '''''Una vita''''' (Usa ka Kinabuhi, 1892) – Ang iyang unang nobela nga naghisgot sa kapakyasan sa usa ka batan-ong empleyado sa bangko nga si Alfonso Nitti. * '''''Senilità''''' (Pagkatigulang, 1898) – Usa ka istorya mahitungod sa usa ka lalaki nga nahigugma sa usa ka babaye apan napuno sa pagduhaduha ug kakapoy sa hunahuna. * '''''La coscienza di Zeno''''' (Ang Konsensya ni Zeno, 1923) – Ang iyang obra maestra. Usa kini ka modernong nobela sa porma sa usa ka diary alang sa usa ka psikoanalista, diin ang bida nga si Zeno Cosini naningkamot sa pag-undang sa pagpanigarilyo ug pagsabut sa iyang kinabuhi. * '''''La novella del buon vecchio e della bella fanciulla''''' (Ang Sugilanon sa Maayong Tigulang ug sa Guwapang Dalaga, 1926) – Usa sa iyang mga ulahing mubo nga sugilanon. a1tde1oxk6ecl67b6ivw8q8fti380cf 0 11353705 37017759 2026-04-13T07:07:49Z ~2026-22659-06 141662 Luigi Pirandello 37017759 wikitext text/x-wiki Si '''Luigi Pirandello''' (Hunyo 28, 1867 – Disyembre 10, 1936) usa ka Italyanong dramatista, nobelista, ug magsusulat og mubo nga sugilanon. Giila siya isip usa sa labing dako nga reformador sa modernong teatro ug nakadawat sa '''Ganti Nobel sa Literatura''' niadtong tuig 1934.<ref>https://www.studiodiluigipirandello.it/profilo-biografico/</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Girgenti (karon Agrigento) sa Sicily, si Pirandello nagtuon og literatura sa Roma ug sa Germany. Ang iyang kinabuhi napuno sa personal nga kalisdanan, ilabi na ang sakit sa panghunahuna sa iyang asawa nga si Antonietta Portulano, nga nakaimpluwensya pag-ayo sa iyang pagsabot sa "kabuang" ug sa kamatuoran.<ref>https://www.studiodiluigipirandello.it/profilo-biografico/</ref> Nailhan si Pirandello sa iyang konsepto sa '''umorismo''' (humor), diin iyang gipakita ang kalainan tali sa panagway sa tawo ug sa tinuod nga gibati niini. Gihulagway niya ang kinabuhi isip usa ka dako nga maskara (maschera) diin ang matag tawo nagdula og papel apan wala makaila sa iyang tinuod nga kaugalingon.<ref>https://teatropertutti.it/vite-carriere/luigi-pirandello/</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang agi nabahin sa mga nobela ug sa iyang rebolusyonaryong teatro:<ref>https://teatropertutti.it/vite-carriere/luigi-pirandello/</ref> * '''''Il fu Mattia Pascal''''' (Ang Kanhi Mattia Pascal, 1904) – Usa ka nobela mahitungod sa usa ka lalaki nga naningkamot sa pag-usab sa iyang kinabuhi human giisip nga patay na. * '''''Uno, nessuno e centomila''''' (Usa, Wala, ug Usa ka Gatos ka Libo, 1926) – Ang iyang katapusang nobela mahitungod sa pagkawala sa pagkatawo (identity). * '''''Sei personaggi in cerca d'autore''''' (Unom ka Persona nga Nangita og Awtor, 1921) – Ang iyang labing bantog nga dula sa teatro nga nagbungkag sa paril tali sa mga artista ug sa tumatan-aw. * '''''Enrico IV''''' (Henry IV, 1922) – Usa ka trahedya mahitungod sa kabuang ug sa kasaysayan. * '''''Novelle per un anno''''' (Mga Sugilanon alang sa Usa ka Tuig) – Usa ka dako nga koleksyon sa mga mubo nga sugilanon nga naghulagway sa kinabuhi sa mga ordinaryong tawo. llf5z4m8gz3paa7q9j03vqj38ytr3vh 0 11353706 37017760 2026-04-13T07:09:45Z ~2026-22659-06 141662 Giuseppe Ungaretti 37017760 wikitext text/x-wiki Si '''Giuseppe Ungaretti''' (Pebrero 8, 1888 – Hunyo 2, 1970) usa ka Italyanong magbabalak, magsusulat, ug kritiko. Giila siya isip usa sa mga nag-unang magtatukod sa '''Ermetismo''' ug usa sa labing impluwensyal nga tingog sa modernong balak sa Italya.<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/giuseppe-ungaretti/</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Alexandria, Ehipto, si Ungaretti nagdako sa usa ka multikultural nga palibot sa wala pa mobalhin sa Paris aron magtuon. Ang iyang kinabuhi nausab pag-ayo sa dihang miapil siya isip sundalo sa Unang Gubat sa Kalibutan. Ang iyang kasinatian sa mga kanal (trenches) sa gubat maoy nahimong inspirasyon sa iyang labing mubo apan labing gamhanan nga mga balak.<ref>https://www.raicultura.it/letteratura/articoli/2018/12/Giuseppe-Ungaretti-Il-grande-innovatore-54a1e790-1642-4b50-8700-b93b4d4f70f3.html</ref> Nailhan si Ungaretti sa iyang paggamit sa mubo kaayo nga mga berso ug sa pagtangtang sa mga punctuation mark, aron ihatag ang tinuod nga gibatun sa pulong (ang "pure word"). Ang iyang balak naghisgot sa kamingaw, sa kasakit sa gubat, ug sa tinguha sa tawo nga makakaplag og kapahulayan ug kahayag. Sa ulahi, nahimo siyang propesor sa literatura sa Brazil ug sa Roma.<ref>https://www.bncrm.beniculturali.it/it/891/giuseppe-ungaretti</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang tibuok nga agi sa panulat gihiusa sa titulong '''''Vita d'un uomo''''' (Kinabuhi sa Usa ka Tawo), apan ang iyang labing mahinungdanong mga koleksyon mao ang:<ref>https://www.bncrm.beniculturali.it/it/891/giuseppe-ungaretti</ref> * '''''L'Allegria''''' (Ang Kalipay, 1931, orihinal nga ''Porto Sepolto'' sa 1916) – Ang iyang labing bantog nga libro nga naglakip sa mga balak gikan sa gubat, sama sa "Mattina" (Buntag) ug "Soldati" (Mga Sundalo). * '''''Sentimento del Tempo''''' (Pagbati sa Panahon, 1933) – Usa ka koleksyon nga mas komplikado ang estilo ug nagtutok sa klasiko nga tradisyon ug sa relihiyosong pagpangita. * '''''Il Dolore''''' (Ang Kasakit, 1947) – Mga balak nga gisulat human sa kamatayon sa iyang anak nga lalaki ug ang kaguol sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan. * '''''La Terra Promessa''''' (Ang Yutang Saad, 1950) – Usa ka ulahing buhat nga mas epiko ug pilosopikal ang tema. i70m9ypt5r6nlbojzx7wrdqybphzna8 0 11353707 37017761 2026-04-13T07:11:48Z ~2026-22659-06 141662 Leonardo Sciascia 37017761 wikitext text/x-wiki Si '''Leonardo Sciascia''' (Enero 8, 1921 – Nobiyembre 20, 1989) usa ka Italyanong magsusulat, peryodista, ug politiko. Giila siya isip usa sa labing mahinungdanong kritiko sa katilingban ug politika sa Italya sa ika-20 nga siglo, ilabi na sa iyang pagbutyag sa mga sekreto sa Mafia ug sa korapsyon sa gahum.<ref>https://fondazioneleonardosciascia.it/it</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Racalmuto, Sicily, si Sciascia nagtrabaho isip magtutudlo sa wala pa mahimong usa ka iladong magsusulat. Ang iyang yutang natawhan, ang Sicily, nahimong sentro sa iyang mga istorya isip simbolo sa tibuok kalibutan ug sa mga inhustisya niini. Nailhan siya sa iyang kaisog sa pagsulat mahitungod sa Mafia sa panahon nga daghan pa ang nahadlok sa paghisgot niini.<ref>https://fondazioneleonardosciascia.it/it</ref> Gawas sa pagka-magsusulat, si Sciascia nahimo usab nga miyembro sa Parlamento sa Italya ug sa Parlamento sa Europa. Ang iyang estilo sa pagsulat limpyo, rasyonal, ug puno sa pagduhaduha (skepticism), nga nadasig sa mga magsusulat sa Enlightenment. Kanunay niyang gigamit ang porma sa "detective story" (giallo) aron susihon ang kamatuoran nga lisod makab-ot.<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-sciascia_%28Enciclopedia-Italiana%29/</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang mga libro naglakip sa mga nobela ug mga sanaysay (essays) nga nag-imbestigar sa kasaysayan:<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/leonardo-sciascia_%28Enciclopedia-Italiana%29/</ref> * '''''Il giorno della civetta''''' (Ang Adlaw sa Bukaw, 1961) – Ang unang nobela nga direktang naghisgot sa Mafia ug sa impluwensya niini sa politika. * '''''A ciascuno il suo''''' (Ang Matag Usa sa Iyang Kaugalingon, 1966) – Usa ka istorya mahitungod sa usa ka magtutudlo nga naningkamot sa pagsulbad sa usa ka krimen apan napakyas tungod sa kahilom (omertà) sa katilingban. * '''''Il contesto''''' (Ang Konteksto, 1971) – Usa ka politikal nga thriller mahitungod sa mga misteryosong pagpatay sa mga huwes. * '''''Todo modo''''' (1974) – Usa ka ngitngit nga nobela mahitungod sa korapsyon sa gahum ug sa relihiyon. * '''''L'affaire Moro''''' (Ang Kaso ni Moro, 1978) – Usa ka dokumentaryo nga pagsusi sa pagdagit ug pagpatay sa politiko nga si Aldo Moro. jj9hstb77yvmhsj6xy3kc15wkd4xzq2 0 11353708 37017762 2026-04-13T07:13:28Z ~2026-22659-06 141662 Umberto Saba 37017762 wikitext text/x-wiki Si '''Umberto Saba''' (Marso 9, 1883 – Agosto 25, 1957), natawo isip '''Umberto Poli''', usa ka Italyanong magbabalak ug nobelista. Giila siya isip usa sa labing importante nga tingog sa modernong literatura sa Italya tungod sa iyang yano, tinuod, ug emosyonal nga estilo sa pagsuway sa pagsabot sa kinabuhi. <ref>https://lets.trieste.it/museo-saba/vita-di-umberto-saba/</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Trieste, si Saba adunay usa ka lisod nga pagkabata tungod sa pagbiya sa iyang amahan sa wala pa siya matawo. Ang iyang pseudonym nga "Saba" lagmit gikuha gikan sa iyang yaya nga si Peppa Sabaz, kinsa naghatag kaniya sa gugma nga wala niya makuha sa iyang inahan. Sulod sa daghang katuigan, nanag-iya siya og usa ka karaan nga tindahan sa libro (''Libreria Antiquaria'') sa Trieste, nga nahimong iyang dangpanan. <ref>https://lets.trieste.it/museo-saba/vita-di-umberto-saba/</ref> Lahi sa mga "ermetista" nga naggamit og lisod nga mga pulong, si Saba naggamit og "rima fiore/amore" (yano nga mga garay) aron ihulagway ang adlaw-adlaw nga kinabuhi, ang iyang asawa nga si Lina, ang iyang anak nga si Linuccia, ug ang iyang siyudad nga Trieste. Ang iyang balak lawom nga naimpluwensyahan sa '''psikoanalisis''', nga iyang gigamit sa pag-atubang sa iyang mga kaguol ug sa iyang nangagi. <ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/umberto-saba_(Enciclopedia-dei-ragazzi)/</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang tibuok nga kinabuhi sa panulat gihiusa sa usa ka dako nga koleksyon:<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/umberto-saba_(Enciclopedia-dei-ragazzi)/</ref> * '''''Il Canzoniere''''' (Ang Libro sa mga Awit, 1921-1961) – Kini ang iyang tibuok nga kinabuhi sa porma sa balak. Gi-update kini ni Saba sa daghang higayon hangtod sa iyang kamatayon. Naglakip kini sa bantog nga mga serye sama sa "Trieste e una donna" ug "Preludio e canzonette". * '''''Ernesto''''' (1953, gipatik sa 1975) – Usa ka nobela mahitungod sa pagdako (coming-of-age) sa usa ka batan-on sa Trieste, nga naghisgot sa pagdiskobre sa sekswalidad sa usa ka prangka nga paagi. * '''''Scorciatoie e raccontini''''' (Mga Shortcut ug Gagmayng Sugilanon, 1946) – Usa ka koleksyon sa mga mubo nga hunahuna ug mga sanaysay mahitungod sa katilingban ug sa hunahuna sa tawo. * '''''Il Piccolo Berto''''' (Ang Gamayng Berto, 1929) – Usa ka koleksyon sa mga balak nga gihalad alang sa iyang psikoanalista, diin iyang gihisgutan ang iyang pagkabata. n5g5b6cwhtyh2wd566gshghq0ngu2zh 0 11353709 37017763 2026-04-13T07:15:04Z ~2026-22659-06 141662 Salvatore Quasimodo 37017763 wikitext text/x-wiki Si '''Salvatore Quasimodo''' (Agosto 20, 1901 – Hunyo 14, 1968) usa ka Italyanong magbabalak, tigsulat, ug maghuhubad. Giila siya isip usa sa mga nag-unang lider sa '''Ermetismo''' ug nakadawat sa '''Ganti Nobel sa Literatura''' niadtong tuig 1959.<ref>https://www.raicultura.it/letteratura/articoli/2018/12/Salvatore-Quasimodo-Il-giorno-del-premio-Nobel-fb55b581-b7bc-4ac7-84f6-372ea75f2727.html</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Modica, Sicily, si Quasimodo migugol sa iyang pagkabata sa nagkalain-laing dapit sa isla tungod sa trabaho sa iyang amahan sa riles. Ang iyang mga handumanan sa Sicily—ang mga karaan nga grego nga kagubaan, ang init nga adlaw, ug ang kamingaw sa iyang yuta—nahimong lig-on nga pundasyon sa iyang mga balak. <ref>https://www.raicultura.it/letteratura/articoli/2018/12/Salvatore-Quasimodo-Il-giorno-del-premio-Nobel-fb55b581-b7bc-4ac7-84f6-372ea75f2727.html</ref> Sa iyang unang mga tuig, nailhan siya sa iyang estilo nga "Ermetiko" (Hermetic), diin naggamit siya og mubo ug mabulokon nga mga pulong aron ihulagway ang kasakit sa kinabuhi. Human sa Ikaduhang Gubat sa Kalibutan, ang iyang estilo nausab ngadto sa mas "sosyal" nga balak. Niining panahona, nagsulat siya mahitungod sa mga kalisdanan sa gubat ug sa panginahanglan sa paghigugmaay sa usag usa. Nailhan usab siya sa iyang maayo kaayo nga paghubad sa mga karaan nga magbabalak nga Grego (Griegos Liricos).<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/salvatore-quasimodo_(Dizionario-Biografico)/</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang panulat nabahin sa duha ka mahinungdanong yugto:<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/salvatore-quasimodo_(Dizionario-Biografico)/</ref> * '''''Acque e terre''''' (Mga Tubig ug Kayutaan, 1930) – Ang iyang unang libro nga naglakip sa iyang labing bantog nga balak nga "Ed è subito sera" (Ug Gabii Na Dayon). * '''''Oboe sommerso''''' (Nalubog nga Oboe, 1932) – Usa ka importante nga buhat sa Ermetismo nga puno sa simbolo ug musika. * '''''Giorno dopo giorno''''' (Adlaw-adlaw, 1947) – Usa ka koleksyon nga nagsaysay sa kasakit ug pagkaguba sa gubat sa Italya. * '''''La terra impareggiabile''''' (Ang Yuta nga Walay Sama, 1958) – Usa ka pagdayeg sa katahom sa kinabuhi bisan pa sa mga trahedya. * '''''Lirici greci''''' (Mga Liriko nga Grego, 1940) – Ang iyang bantog nga paghubad sa mga karaan nga balak nga naghatag kaniya og dako nga dungog. 7krzmx9euku380rujh1ocl8kriqn2gb 0 11353710 37017764 2026-04-13T07:18:02Z ~2026-22659-06 141662 Goliarda Sapienza 37017764 wikitext text/x-wiki Si '''Goliarda Sapienza''' (Mayo 10, 1924 – Agosto 30, 1996) usa ka Italyanong magsusulat ug aktres. Bisan kon wala siya mailhi pag-ayo sa buhi pa siya, karon giila siya isip usa sa labing importante ug kaisog nga tingog sa modernong literatura sa Italya, ilabi na tungod sa iyang obra maestra nga ''L'arte della gioia''. <ref>https://bct.comune.torino.it/goliarda-sapienza-la-gioia-dellarte</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Catania, Sicily, si Goliarda nagdako sa usa ka pamilya nga deboto sa anarkismo ug sosyalismo. Ang iyang inahan, si Maria Giudice, usa ka inila nga lider sa mga mamumuo. Sa edad nga 16, mibalhin siya sa Roma aron magtuon sa pag-arte sa Accademia d'Arte Drammatica. Nagtrabaho siya isip aktres sa teatro ug pelikula (uban sa mga direktor sama ni Luchino Visconti), apan sa ulahi nakahukom siya nga itugyan ang iyang kinabuhi sa pagsulat. <ref>https://bct.comune.torino.it/goliarda-sapienza-la-gioia-dellarte</ref> Ang iyang kinabuhi puno sa mga hagit, lakip na ang usa ka mubo nga panahon sa pagkabilanggo niadtong 1980 tungod sa pagpangawat, usa ka kasinatian nga iyang gihulagway sa iyang mga libro. Ang iyang pagsulat gihulagway pinaagi sa dakong kagawasan sa panghunahuna, pagsalikway sa mga tradisyonal nga moralidad, ug ang pagpangita sa tinuod nga kalipay bisan pa sa mga pag-antos.<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/goliarda-sapienza/</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang mga buhat kasagaran gipatik human sa iyang kamatayon o wala mahatagi og bili sa sinugdan:<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/goliarda-sapienza/</ref> * '''''L'arte della gioia''''' (Ang Arte sa Kalipay, gihuman sa 1976, gipatik sa tibuok niadtong 1998) – Ang iyang labing bantog nga nobela nga nagsaysay sa kinabuhi ni Modesta, usa ka babayeng Sicilian nga nakig-away alang sa iyang kagawasan ug kalipay sa tibuok ika-20 nga siglo. * '''''Lettera aperta''''' (Abli nga Sulat, 1967) – Usa ka nobela nga autobiographical diin iyang gisugdan ang pagsusi sa iyang kagahapon ug pagkatawo. * '''''L'università di Rebibbia''''' (Ang Unibersidad sa Rebibbia, 1983) – Usa ka libro nga base sa iyang kasinatian sa sulod sa prisuhan sa Roma, diin iyang gipakita ang katawhan sa mga binilanggo. * '''''Le certezze del dubbio''''' (Ang mga Kasigurohan sa Pagduhaduha, 1987) – Usa ka pagsusi sa iyang mga relasyon ug sa iyang pilosopiya sa kinabuhi. 26jjgv0zd87erdb1rx5tcg988tejvog 0 11353711 37017765 2026-04-13T07:20:06Z ~2026-22659-06 141662 Giacomo Leopardi 37017765 wikitext text/x-wiki Si '''Giacomo Leopardi''' (Hunyo 29, 1798 – Hunyo 14, 1837) usa ka Italyanong magbabalak, pilosopo, ug iskolar. Giila siya isip usa sa labing dako nga magbabalak sa tibuok kalibutan ug usa sa mga nag-unang maghuhubad sa modernong kaguol ug sa "pessimismo" (pessimism).<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi/</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Recanati, sa usa ka pamilyang noble apan estrikto, si Leopardi migugol sa iyang kabatan-on sa dako nga librarya sa iyang amahan. Didto niya gihimo ang "pito ka tuig nga buang nga pagtuon" (''studio matto e disperatissimo''), diin nakat-unan niya ang karaan nga Grego, Latin, ug Hebreohanon sa iyang kaugalingon. Kini nga grabeng pagtuon nakadaot sa iyang panglawas apan naghatag kaniya og lawom nga kahibalo.<ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/giacomo-leopardi/</ref> Ang iyang hunahuna miagi sa lain-laing yugto: gikan sa "pessimismo storico" (diin ang kinaiyahan giisip nga maayo apan ang tawo nahimong alaot tungod sa sibilisasyon) ngadto sa "pessimismo cosmico" (diin ang kinaiyahan giisip nga usa ka "madrasta" nga walay pagtagad sa pag-antos sa tawo). Bisan pa sa iyang kaguol, ang iyang mga balak puno sa katahom ug tinguha alang sa infinity (ang walay katapusan).<ref>https://centrostudileopardiani.it/</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang kabilin naglakip sa mga balak, pilosopikal nga mga sinulat, ug mga mubo nga sulat:<ref>https://centrostudileopardiani.it/</ref> * '''''I Canti''''' (Ang mga Awit, 1831-1835) – Usa ka koleksyon sa iyang labing bantog nga mga balak, lakip ang "L'infinito", "A Silvia", ug "Il sabato del villaggio". * '''''Operette morali''''' (Gagmayng Buhat sa Moralidad, 1827) – Usa ka serye sa mga pilosopikal nga dialogue ug sugilanon diin iyang gipahayag ang iyang panan-aw sa kalibutan pinaagi sa irony ug satire. * '''''Zibaldone di pensieri''''' (1817-1832) – Usa ka dako nga diary o talaadlawan nga adunay kapin sa 4,000 ka panid diin iyang gisulat ang iyang mga hunahuna mahitungod sa pilosopiya, literatura, ug pinulongan. * '''''La ginestra''''' (Ang Tanom nga Ginestra, 1836) – Ang iyang "spiritual testament" nga balak diin iyang giawhag ang katawhan nga maghiusa batok sa mapintas nga kinaiyahan. edl2pr41cnmbxj8jzwajz9dkw9movk8 0 11353712 37017766 2026-04-13T07:23:08Z ~2026-22659-06 141662 Ugo Foscolo 37017766 wikitext text/x-wiki Si '''Ugo Foscolo''' (Pebrero 6, 1778 – Septiyembre 10, 1827), natawo isip '''Niccolò Foscolo''', usa ka Italyanong magbabalak, magsusulat, ug rebolusyonaryo. Giila siya isip usa sa mga nag-unang representante sa Neoklasisismo ug sa sayong Romantisismo sa literatura sa Italya. <ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo/</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa isla sa Zakynthos (Zante), nga kaniadto sakop sa Republika sa Venice, si Foscolo adunay inahan nga Grego ug amahan nga Italyano. Kini nga duha ka kultura nakaimpluwensya pag-ayo sa iyang gugma sa klasiko nga katahom ug sa iyang madasigong patriyotismo. Miapil siya sa mga kampanya ni Napoleon Bonaparte sa paglaum nga hatagan og kagawasan ang Italya, apan nasagmuyo pag-ayo sa dihang gibaligya ni Napoleon ang Venice ngadto sa Austria (Tratado sa Campoformio). <ref>https://www.treccani.it/enciclopedia/ugo-foscolo/</ref> Tungod sa iyang garbo ug sa iyang pagdumili nga manumpa sa pag-unong sa mga Austriano, napugos siya sa pagkadestiyero (exile). Migugol siya sa iyang ulahing mga tuig sa London, diin nagpuyo siya sa kalisod apan padayon nga nagsulat ug nagtuon hangtod sa iyang kamatayon. Ang iyang mga buhat nagpakita sa panagbangi tali sa kasingkasing ug sa hunahuna, ug sa gahum sa panumduman batok sa kamatayon.<ref>https://www.raicultura.it/letteratura/articoli/2018/12/I-grandi-della-letteratura-italiana---Ugo-Foscolo-5dc628f9-d02e-411e-a7e7-f1b15378b28d.html</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang mga obra naghiusa sa politikal nga kadasig ug sa hingpit nga porma sa arte:<ref>https://www.raicultura.it/letteratura/articoli/2018/12/I-grandi-della-letteratura-italiana---Ugo-Foscolo-5dc628f9-d02e-411e-a7e7-f1b15378b28d.html</ref> * '''''Ultime lettere di Jacopo Ortis''''' (Ang Katapusang mga Sulat ni Jacopo Ortis, 1802) – Ang unang modernong nobela sa Italya sa porma sa mga sulat (epistolary), nga nagpakita sa kasakit sa usa ka batan-on tungod sa gugma ug sa kapakyasan sa politika. * '''''Dei Sepolcri''''' (Mahitungod sa mga Lubnganan, 1807) – Usa ka dako nga balak diin iyang gipasabot nga ang mga lubnganan sa mga bantogang tawo nagsilbing inspirasyon alang sa mga buhi ug nagpreserba sa kasaysayan. * '''''Odi e Sonetti''''' (Mga Oda ug Soneto) – Naglakip sa mga bantog nga soneto sama sa "A Zacinto" ug "In morte del fratello Giovanni", diin iyang gihisgutan ang pagkadestiyero ug ang kaguol sa pamilya. * '''''Le Grazie''''' (Ang mga Grasya) – Usa ka wala mahuman nga balak nga gihalad alang sa katahom ug sa sibilisasyon isip paagi sa pagpaubos sa kabangis sa tawo. njzqbbn7r9mfu2kh2gc28tm1bklkozx 0 11353713 37017767 2026-04-13T07:25:01Z ~2026-22659-06 141662 Alessandro Manzoni 37017767 wikitext text/x-wiki Si '''Alessandro Manzoni''' (Marso 7, 1785 – Mayo 22, 1873) usa ka Italyanong magsusulat, magbabalak, ug pilosopo. Giila siya isip usa sa labing dako nga nobelista sa kasaysayan sa Italya ug usa sa mga nag-unang tawo nga nagpasiugda sa paghiusa sa pinulongang Italyano.<ref>https://www.studenti.it/alessandro-manzoni-vita-opere-e-pensiero.html</ref> Kinabuhi ug Buhat Natawo sa Milan, si Manzoni anak sa usa ka noble apan dako ang impluwensya kaniya sa iyang inahan nga si Giulia Beccaria (anak sa iladong magsisulat nga si Cesare Beccaria). Sa iyang pagkabatan-on, nagpuyo siya sa Paris diin nakadawat siya og impluwensya sa mga ideya sa Enlightenment. Human sa iyang pagkakabig balik sa Katolisismo (ang "conversione"), ang iyang mga buhat napuno sa lawom nga pagtuo ug moralidad.<ref>https://www.studenti.it/alessandro-manzoni-vita-opere-e-pensiero.html</ref> Ang iyang kinabuhi dedikado sa pagpangita og usa ka komon nga pinulongan alang sa mga Italyano, kinsa kaniadto nagkabahin-bahin sa mga dialekto. Siya usa usab ka mahinungdanong figura sa '''Risorgimento''' (ang paghiusa sa Italya), ug tungod sa iyang mga merito, gitudlo siya isip Senador sa Italya. Sa iyang kamatayon, ang kompositor nga si Giuseppe Verdi naghalad kaniya og usa ka bantog nga ''Requiem''.<ref>https://www.casadelmanzoni.it/la-vita</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang kabilin naglakip sa labing importante nga nobela sa literatura sa Italya:<ref>https://www.casadelmanzoni.it/la-vita</ref> * '''''I Promessi Sposi''''' (Ang mga Sinayuran, 1827-1840) – Ang unang dako nga historikal nga nobela sa Italyano. Nagsaysay kini sa istorya ni Renzo ug Lucia, duha ka mag-uuma nga nakigbisog batok sa inhustisya sa usa ka gamhanang tawo sa Lombardy sa ika-17 nga siglo. * '''''Il cinque maggio''''' (Ang Ikalima sa Mayo, 1821) – Usa ka sikat nga oda nga gihalad alang sa kamatayon ni Napoleon Bonaparte, diin gihisgutan ang iyang himaya ug ang pagpaubos sa Diyos. * '''''Inni Sacri''''' (Mga Sagradong Awit, 1812-1822) – Usa ka serye sa mga balak nga nagselebrar sa mga nag-unang kapistahan sa Kristiyanismo. * '''''Adelchi''''' (1822) – Usa ka trahedya sa teatro nga naghisgot sa pagkapukan sa gingharian sa mga Longobardo ug sa kaguol sa mga bida. * '''''Dell'unità della lingua e dei mezzi di diffonderla''''' (1868) – Usa ka importante nga sulat mahitungod sa panginahanglan sa paggamit sa pinulongang Florentine isip basehan sa nasudnong pinulongan. 1it2njnggwxgnd5z5m52qptca48yets 0 11353714 37017768 2026-04-13T07:32:35Z ~2026-22659-06 141662 Pasquale Panella 37017768 wikitext text/x-wiki Si '''Pasquale Panella''' (Enero 12, 1950) usa ka Italyanong magsusulat, aktor, ug magbabalak. Natawo siya sa Roma ug giila isip usa sa labing eksperimental ug modernong tingog sa literatura ug musika sa Italya.<ref>https://www.italianopera.org/it/artisti/poeti/parolieri/p/panella-pasquale/</ref> Kinabuhi ug Buhat Human sa iyang pagtuon sa Istituto Magistrale, gisugdan ni Panella ang iyang karera isip aktor ug magsusulat sa ''avant-garde'' nga teatro. Ang iyang mga sinulat napatik sa nagkalain-laing mantalaan, magasin, ug libro, ug nadungog usab sa radyo, telebisyon, ug sinehan. Nailhan siya sa iyang talagsaon ug poetikong estilo nga sagad nagguba sa tradisyonal nga porma sa pag-istorya.<ref>https://www.diaritoscani.it/2026/04/04/pasquale-pannella-il-surrealismo-compositivo/</ref> Ang iyang mga obra sa pagkakaron ginapatik pag-usab sa balay-patik nga '''SPedizioni''', nga iyang gitukod uban sa iyang anak nga lalaki nga si '''Silvano Panella''', nga usa usab ka magsusulat. Sa iyang mga libro, sama sa '''''Poema Bianco''''', makita ang iyang kahanas sa pagdula sa mga pulong ug ang iyang abilidad sa paghimo og kalibutan diin ang utlanan sa balak ug prosa mawala.<ref>https://www.spedizionieditrice.it/i-nostri-autori-pasquale-panella/</ref> Gawas sa literatura, si Panella nahimong bantog kaayo sa pagsulat og mga liriko sa kanta alang sa dagkong artista sama nila ni '''Lucio Battisti''' (sa iyang ulahing mga album), '''Mina''', '''Zucchero''', '''Enzo Carella''', ug '''Mango'''. Nakigtambayayong usab siya ni '''Riccardo Cocciante'''alang sa Italyanong bersyon sa mga musical nga ''Notre-Dame de Paris'' ug ''Giulietta e Romeo''.<ref>https://www.spedizionieditrice.it/i-nostri-autori-pasquale-panella/</ref> Mga Nag-unang Buhat (Obra Maestra) Ang iyang agi sa panulat naglakip sa nobela ug balak:<ref>https://www.traccefresche.info/estratti/estrattint.html</ref> * '''''La corazzata''''' (Ang Barko sa Gubat, 1997) – Usa ka surreyal nga nobela nga nahimutang sa usa ka barko sa gubat sa Sorrento, diin nagsagol ang sinehan, teatro, ug balak. * '''''Poema bianco''''' (Puting Balak, 2008) – Usa ka panig-ingnan sa iyang eksperimental nga estilo diin ang pulong nahimong usa ka padayon nga dagan sa mga hulagway. * '''''Oggetto d’amore''''' (Butang sa Gugma, 1998) – Usa ka pagsusi sa gahum sa pagbati pinaagi sa pinulongan. * '''''La Terza Palla''''' (Ang Ikatulong Bola, 2020) – Usa ka importante nga buhat nga gipatik sa SPedizioni. * '''''Naso e più''''' (Ilong ug uban pa, 2022) – Usa sa iyang ulahing mga koleksyon sa balak. * '''''Romanzo in corso''''' (Nagpadayon nga Nobela, 2024) – Ang iyang bag-ong libro nga gipatik sa SPedizioni. aqy7656majcuotb7noksgsnq1fg8hnx 1 11353715 37017769 2026-04-13T08:18:08Z Mykola Swarnyk 15387 /* About the name: Grehit, not Hrehit */ new section 37017769 wikitext text/x-wiki == About the name: Grehit, not Hrehit == There is a specific terminology, reflecting a type of mountain with the stony fields on top: Grehit, not Hrehit. The entries are in two old vocabularies: 1) Євгений Желеховский. Малоруско-нїмецкий словар. Том І. — Львів, 1886. — С. 170.; 2) Ярослав Рудницький. Етимологічний словник української мови. Том 1 А-Ґ. — Вінніпеґ: Українська вільна академія наук — УВАН, 1962—1972. — С. 870. Would be good to rename the article "Hora Grehit" Respectfully [[Gumagamit:Mykola Swarnyk|Mykola Swarnyk]] ([[Hisgot sa Gumagamit:Mykola Swarnyk|talk]]) 08:18, 13 Abril 2026 (UTC) mbazg7pv3vjem4ctanog9yl0dmsl2cc